Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Ngữ lục và trước tác
Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao Tam Biên Bổ
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Bi Ký Về Chuyện Xây Vườn Phóng Sanh Mới Của Chùa Dũng Tuyền Tại Cổ Sơn
Đức to lớn của trời đất gọi là Sanh; vì thế, vạn vật cùng sanh trưởng, chẳng làm hại lẫn nhau. Đức Phật coi hết thảy chúng sanh giống như con một. Vì thế, cắt thịt [của chính mình] cho chim ưng ăn, xả thân nuôi hổ, đủ loại thuyết pháp khiến cho chúng sanh được độ thoát. Ấy là vì hết thảy chúng sanh đều có Phật tánh, đều là cha mẹ trong quá khứ, là chư Phật trong vị lai. Huống hồ ham sống sợ chết, muôn vật và ta đều như nhau. Ta đã tham sống, loài vật há muốn chết? Không gì chẳng vì kẻ tham ăn tục uống, hằng ngày cần phải ăn thịt, đến nỗi bọn đồ tể chuyên hành nghề giết chóc. Mỗi ngày [các con vật bị] giết chóc số lượng nhiều hơn cát sông Hằng. Tích lũy lâu ngày, bèn thành sát kiếp. Người có lòng nhân, có trí, biết cái nhân gây nên kiếp nạn là do sát sanh, ăn thịt, muốn phát khởi Từ tâm cho kẻ sát sanh, ăn thịt, cho nên đặc biệt mua loài vật phóng sanh để hướng dẫn, mong mọi người sẽ giữ lòng trung hậu, khoan dung, có ý niệm nhân từ, ngõ hầu chim, thú, cá, rùa đều được sống yên vui. Như thế thì sát kiếp ngập trời sẽ có thể mau chóng ngưng dứt.
Vườn phóng sanh ở Cổ Sơn vốn được thành lập trong chùa, nhỏ hẹp, chẳng thể chứa đựng rộng rãi. Đã đề xướng, bàn bạc xây cái khác, nhưng do cơ duyên chưa chín muồi, phải ngưng lại. Hòa thượng Hư Vân đã đến núi, bao nhiêu chuyện phế bỏ đều được tiến hành. Sang năm kế đó, các bậc kỳ túc trong cả núi và các đàn tín, sau mấy lượt suy xét, tham khảo rộng rãi các kế sách, bèn ở trước đài La Hán ngoài chùa, lập một cái ao có tường vây quanh, dựa vào núi, nhìn ra sông. Dựng một ngôi lầu thờ Phật, cắt đặt bốn vị tăng phát Bồ Đề tâm trông nom đèn nhang. Sáng chiều tụng niệm thanh tịnh, khiến cho các loài trong hiện tiền đều được nghe kinh pháp, khơi gợi linh giác. Năm gian phòng dưới lầu thì phòng chính ngay sau cửa vào dùng làm phòng tiếp khách, làm Tăng phòng, làm khách đường, và người lo trai soạn ngủ đêm. Trước lầu, đào cái ao hình vuông. Vòng chung quanh sân có bậc cấp bằng đá thấp dần xuống. Thế đất dần dần rộng hơn phía trên. Nơi cuộc đất trong ấy, ba mặt dựng nhà. Tầng trên và dưới lầu gồm sáu mươi gian, cao ráo, rộng rãi. Phía trên cất các loại lương thảo, các loại hạt, phía dưới là chuồng ngựa, chuồng trâu, chuồng dê, chuồng gà, chuồng lợn và chỗ cho vịt ngỗng, chia riêng từng loại, chẳng để cho đực cái lẫn lộn. Theo đúng giờ sẽ lùa về chuồng, hay chăn thả, mỗi loài đều có chỗ nhất định. Có cây che bóng mát, có suối để uống, chia cỏ và lương thực. Quét dọn phân tiểu bèn có người làm công. Đôn đốc, quản lý, ghi chép, tính toán số lượng [các con vật] sống chết thì do Tăng sĩ đốc thúc. Vừa mới khởi đầu mà quy mô đều đủ. Tính ra bắt đầu từ giữa Thu năm Nhâm Thân (1932) cho đến giữa Hạ năm Quý Dậu (1933), tốn đến hơn một vạn đồng, công trình to lớn mới hoàn thành.
Xem khắp thần châu (Trung Hoa), đao binh dây dưa đã nhiều năm, xót thay dân ta gặp tai ương, gan óc lầy đất, tan tác, lênh đênh, khổ khôn kể xiết! Còn may chỗ này an ổn không việc gì, cái vườn ấy chắc chắn sẽ hoàn thành, chưa hề chẳng phải do một niệm hiếu sanh cảm vời ư? Nhưng họa phước dựa dẫm lẫn nhau, sao có thể tự buông thả, chẳng bàn đến đạo đức, vẫn cứ xa xỉ! Đấy quả thật là điều đáng lo trong phong tục, lòng người! Trộm mong các vị thiện tín đang lo liệu và các vị quân tử, vốn do lòng từ bi yêu thương muôn vật, sẽ nhân từ với dân chúng, tôn kính cha mẹ, giữ vẹn lòng nhân, tận tánh, khôi phục sự thuần phác, trừ sạch kiến chấp nhân ngã, sám hối tham sân độc, đoan chánh chính mình để cảm hóa người khác, trái trần, hợp giác, thỏa mãn nguyện độ sanh của Như Lai, sanh về cõi Cực Lạc thanh tịnh, sẽ thấy sự thái hòa cuồn cuộn, muôn vật và ta cùng khởi sắc. Do vậy, công đức của vườn sẽ ngày càng phong phú hơn, tạo tác dụng xướng suất, chỉ đạo, há cũng chẳng đẹp đẽ lắm ư? (Tháng Năm nhuận năm Quý Dậu - 1933).
VI. Đề từ
Đề Từ Cho An Sĩ Toàn Thư
Sách này tuy gọi là thiện thư, thật ra giống như kinh Phật, do trong ấy không chỉ trích dẫn kinh Phật, mà còn dựa theo ý nghĩa trong kinh Phật. Độc giả hãy nên xem sách này giống như kinh Phật. Theo đúng lý, phải nên khiết tịnh, cung kính, chớ nên ô uế, khinh nhờn. Như kẻ hèn mọn truyền đạt, tuyên bố sắc lệnh của vua, hàng công khanh và dân chúng đều phải dốc lòng cung kính, chẳng phải là kính trọng người ấy, mà là kính trọng sắc lệnh của vua. Sách này cũng thế, mượn nhân quả thế gian để chỉ bày cơ mưu độ sanh huyền diệu, quả thật là đạo trọng yếu để Như Lai tùy cơ lợi sanh, là chân thuyên để chúng sanh lìa khổ, được vui. Nếu có thể tín kính, tai chướng sẽ băng tiêu, cát khánh tập hợp như mây nhóm, thân tâm khỏe mạnh, vui sướng, gia đình êm ấm vẫn là chuyện nhỏ! Nói đến công năng tột bậc thì sẽ là nghiệp tận, tình không, siêu phàm nhập thánh, liễu sanh thoát tử trong đời hiện tại, chứng giác đạo trong tương lai. Nếu khinh nhờn, tội sẽ chẳng nhỏ! Kính mong các độc giả đều cùng chấp thuận lời lẽ quê mùa này thì may mắn lắm thay!
Đề Từ Nơi Trang Đầu Tiên Của Sách Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao Bản In Lần Thứ Ba
Hết thảy kinh Phật và các sách xiển dương Phật pháp, không gì chẳng nhằm khiến cho con người hướng lành, tránh dữ, sửa lỗi, đổi thành tốt lành. Hiểu nhân quả ba đời, biết Phật tánh vốn sẵn có, ra khỏi biển khổ sanh tử, sanh vào Cực Lạc liên bang. Độc giả ắt phải nên sanh tâm cảm ơn, sanh ý tưởng khó gặp gỡ. Tay sạch, bàn sạch, giữ lòng kính, gìn lòng thành, như đối diện trước Phật, trời, như đối trước thầy dạy, sẽ đích thân đạt được lợi ích vô biên. Nếu phóng túng chẳng kiêng dè, mặc sức khinh nhờn, và cố chấp, thiên kiến hẹp hòi, lầm lạc sanh lòng hủy báng, tội lỗi sẽ ngập trời, khổ báo vô tận. Nếu xét soi lòng ngu thành thì may mắn lắm thay!
Đề Từ Cho Vãng Sanh Truyện Của Kỷ Mẫu Châu Thái Phu Nhân Ở Tượng Sơn
Đời có mẹ hiền thì mới có con hiền. Đời có người chân thiện thì mới có thể là đệ tử đức Phật. Kỷ mẫu túc căn sâu dày, hiện hạnh tinh thuần. Lại được con khéo phụ trợ, cho nên được chánh niệm rạng rỡ, theo Phật vãng sanh, liễu sanh thoát tử. Tôi nguyện người làm mẹ trong thiên hạ đều như Kỷ mẫu, người làm con đều như Tử Canh, ngõ hầu thiên hạ thái bình, nhân dân an lạc, sống dự vào địa vị thánh hiền, mất lên cõi Cực Lạc.
Đề Từ Cho Quyển Dục Hải Hồi Cuồng (Lời Đề Từ Thứ Nhất)
Sách Dục Hải Hồi Cuồng do tiên sinh Châu An Sĩ vì lòng đại từ bi muốn cứu vớt con em trong lứa tuổi thanh niên [đang chìm nổi] trong biển dục, ngõ hầu họ sẽ có thể vượt lên bờ giác. Vì thế, xếp đặt từ ngữ, lập luận, thiết tha, chu đáo. Không chỉ hiển lộ rõ rệt cái họa sắc dục khiến cho kẻ khác nhận biết để kiêng dè, thận trọng, lại còn nêu rõ chuyện chánh tâm, tu thân, trị gia, dạy con, độ vật, ứng duyên, giúp nước, yên đời, cũng như pháp cùng lý tận tánh, đoạn Hoặc, chứng Chân, liễu sanh thoát tử, siêu phàm nhập thánh, không gì chẳng chỉ dạy tường tận, uyển chuyển tột khéo, há chỉ răn dâm mà thôi ư? Nếu [ông Châu An Sĩ] chẳng đạt được tâm pháp của thánh nhân Nho, Thích, sao có thể như thế được? Mong những ai thấy sách này, thảy đều thọ trì, tuân hành, sẽ có thể sống thì dự vào địa vị thánh hiền, lâm chung vào thẳng cõi Cực Lạc. Lại mong [các độc giả] sẽ phát Bồ Đề tâm, lần lượt lưu thông, khiến cho khắp các đồng nhân đều được thấy nghe, mở rộng chí hướng tự lập, lập người, tự hành, dạy người; đấy là điều tôi thơm thảo cầu chúc vậy!
Đề Từ Cho Quyển Dục Hải Hồi Cuồng (Lời Đề Từ Thứ Hai)
Con người từ sắc dục mà sanh, vì thế, tập khí này đặc biệt sâu dày. Hễ chẳng kiêng dè, thận trọng, thường sẽ do vậy mà đến nỗi chết mất. Cổ thánh vương do vì yêu dân, đối với chuyện phòng the giữa vợ chồng, chẳng tiếc công sai người truyền lệnh dùng mõ gỗ đi khắp các nẻo đường để bảo ban, răn nhắc, mong cho dân chúng vô tri chẳng lầm lẫn đánh mất tánh mạng. Lòng từ ái ấy kể sao cho xiết? Cho đến đời sau, không chỉ chánh lệnh của quốc gia chẳng còn nhắc tới, ngay cả cha mẹ cũng không nhắc nhở con cái. Vì thế, đại đa số thiếu niên do vậy mà mất mạng, đau xót quá đỗi! Tiên sinh An Sĩ thương xót sâu đậm, đặc biệt trước tác sách này. Tuy là vì răn dâm mà soạn ra, thật sự là hết thảy các thiện pháp thế gian và xuất thế gian đều được bao gồm chẳng sót. Đúng là sách hiếm có trong vòng trời đất. Cư sĩ Ngô Tử Tường muốn đề xướng, kính in một ngàn bản để tặng kẻ hữu duyên, mong cho thiện tín thấy, nghe, sẽ lần lượt lưu thông, ngõ hầu hết thảy những người cùng nghiệp ắt đều được sống thọ, cùng lên bờ giác vậy!
Lời Đề Từ Đầu Sách Cảm Ứng Thiên Trực Giảng
Lý nhân quả báo ứng được Ngũ Kinh nhiều lần nhắc tới. Kinh Dịch chép: “Tích thiện chi gia, tất hữu dư khánh. Tích bất thiện chi gia, tất hữu dư ương” (Nhà tích thiện ắt điều vui có thừa. Nhà tích tụ điều bất thiện, tai ương có thừa). Kinh Thư chép: “Huệ địch cát, tùng nghịch hung, duy ảnh hưởng” (Thuận theo điều thiện sẽ dẫn đến chuyện tốt lành, trái nghịch điều thiện sẽ bị hung hiểm, giống hệt như bóng theo hình). Kinh Thi chép: “Vĩnh ngôn phối mạng, tự cầu đa phước” (Thường suy nghĩ hành vi của chính mình có phù hợp với thiên mạng (đạo lý chánh đáng) để mong cuộc sống được hưởng nhiều điều tốt đẹp). Khổng Tử nói: “Thỉ tác dũng giả, kỳ vô hậu hồ?” (Kẻ khởi xướng làm tượng để bồi táng, chẳng phải là không có hậu duệ ư) . Đó đều là [những lời lẽ] nêu tỏ lý nhân quả báo ứng. Còn như Tả Truyện và hai mươi hai bộ sử, những chuyện [nhân quả báo ứng] như thế nhiều chẳng thể kể xiết! Nho sĩ trong cõi đời chẳng lấy thánh nhân làm khuôn phép, cho nên chẳng tin nhân quả. Bọn cuồng đồ học Phật coi nhân quả là Tiểu Thừa. Những kẻ đó là tội nhân của cả hai giáo Nho và Thích. Như Lai thành Chánh Giác, chúng sanh đọa tam đồ, đều chẳng ra ngoài nhân quả! Kẻ xằng bậy bảo chẳng có [nhân quả], chê là Tiểu Thừa, vì ghét nhân quả sẽ gây trở ngại cho các hành vi phóng túng, tà vạy, xa xỉ của chính mình. Vì che giấu sự xấu ác của chính mình, chẳng sợ vô lượng vô biên người sẽ do đó mà tạo ác nghiệp, đọa vào ác đạo, có thể nói là “gã đui dẫn một lũ mù, kéo nhau vào hầm lửa!” Tội ác cực đại, không gì bằng tội này được! Cõi đời muốn vãn hồi thế đạo nhân tâm, và cầu siêu tiên vong, yên ổn hậu duệ, tiêu tai chướng, nhận lãnh cát tường, và cầu mưa hòa gió thuận, dân chúng an ổn, tài vật phong phú, vận nước hưng thịnh, thiên hạ thái bình, mong ai nấy đều nương theo sách này mà tu tập, lại còn lần lượt lưu truyền rộng khắp cả nước thì các điều mong cầu không gì chẳng đạt được!
Lời Đề Từ Đầu Sách Khuê Phạm
Nơi khuê khổn chính là chỗ sanh ra hiền tài, mẹ dạy bảo chính là cái gốc khiến cho thiên hạ thái bình. Muốn cho hiền tài bừng bừng nẩy sanh, thiên hạ thái bình, mà chẳng có khuôn mẫu cao đẹp để khơi gợi, dẫn dắt, sẽ chẳng có cách nào toại nguyện. Trong sách Khuê Phạm chép sự tích của các hiền nữ, hiền phụ (賢婦, vợ hiền), hiền mẫu, đều đáng giữ yên đạo hạnh của nữ giới, vãn hồi thế đạo, chấn chỉnh thói đời bạc bẽo, uốn nắn cho lòng người ngay thẳng. Nếu kẻ làm con gái, làm vợ, làm mẹ của người khác trong cõi đời thảy đều như thế, sự giáo dục đức hạnh của gia đình sẽ hưng khởi, tai ương, họa hại của nhân dân sẽ chấm dứt. Mong rằng những ai có được quyển sách này, ai nấy sẽ đều là trong nhà thì vì quyến thuộc diễn nói, ra ngoài bèn đề xướng với đại chúng, khiến cho người thấy nghe đều lần lượt lưu truyền, khiến cho hết thảy nữ giới trong chốn khuê các đều được thọ trì, phỏng theo pháp tắc ấy, ngõ hầu chẳng phụ công tiền nhân khổ tâm trước thuật và chí hướng thanh sạch của các vị lưu truyền. Nguyện những người có cùng nghiệp với tôi đều cùng xét soi lòng ngu thành!
Đề Từ Cho Sách Tân Biên Quán Âm Linh Cảm Lục
Quán Thế Âm Bồ Tát thệ nguyện rộng sâu, từ bi rộng lớn, tùy loại hiện thân, tầm thanh cứu khổ. Người đời hễ gặp lúc bệnh tật, hoạn nạn, nếu có thể sửa lỗi, hướng thiện, tâm cung kính chí thành, thường niệm danh hiệu của Bồ Tát, không ai chẳng do lòng thành lớn hay nhỏ mà được Bồ Tát rủ lòng gia bị. Nhỏ thì gặp chuyện hung hiểm bèn hóa thành tốt lành, gặp nạn thành hên. Lớn thì nghiệp tiêu, trí rạng, chướng tận, phước cao, cho đến siêu phàm nhập thánh, liễu sanh thoát tử! Tiếc rằng cõi đời lắm kẻ chẳng biết! Vì thế, đặc biệt biên soạn, tập hợp các sự tích linh cảm được ghi chép trong sử cách trải các đời, chia thành từng loại để biên tập, trích lục, ghép vào sau phần kinh chú, ngõ hầu cả cõi đời đều biết Bồ Tát quả thật là thuốc chữa lành cố tật, là thóc gạo trong năm đói kém, là người chỉ đường nơi lối hiểm, là chiếc bè báu nơi bến mê. Lại nguyện người thấy nghe sách này, ai nấy đều tùy theo sức mình mà lần lượt khuyên dạy, ấn thí lưu truyền, khiến cho hết thảy những người cùng nghiệp đều được tắm gội từ ân, cùng thấm nhuần pháp hóa, ngõ hầu chẳng phụ bi tâm độ sanh của Bồ Tát vậy.
Viết Cuối Sách Hành Trạng Của Tiên Sinh Tề Sắc Khanh
Khi trước tôi đọc Dương Phục Trai Thi Kệ Tập, biết ông Tề Sắc Khanh là bậc quân tử ẩn dật ở Vụ Nguyên, tâm hết sức khâm kính, bội phục. Gần đây, nhận được tác phẩm do con trai ông là Triều Chương viết về hành trạng của ông, được biết rõ phẩm hạnh, đạo nghĩa của ông, cũng như biết ông dốc lòng tu Tịnh nghiệp, lâm chung hiện tướng lành, khi sống thì đã dự vào địa vị thánh hiền cao cả, mất bèn cao đăng cõi Cực Lạc, chẳng khiến cho người sanh ra mình hổ thẹn, mãi mãi nêu khuôn phép cho cõi đời. Do chẳng đủ mục lực, bèn viết đại lược, mong con
cháu đời đời đều tuân thủ vậy!
VII. Kệ tụng, nguyện văn, đối liễn
Kệ Niệm Phật Mãi Lìa Kiếp Đao Binh Vãng Sanh Tây Phương
Đường đời gió sương, là cảnh luyện tâm. Tình đời ấm lạnh, là cảnh luyện nhẫn. Thế sự điên đảo, là vốn tu hành. Số kiếp tuần hoàn đáng bi thương nhất. Thoát khổ không chi hơn Cực Lạc. Chuyên niệm Di Đà, lìa cõi này. Siêng trì Phật hiệu, nhập liên bang. Cõi trần hiện bóng nghiệp đời trước, đau xót đời sau gánh họa ương. Thề quyết đời này về Tịnh Độ, mãi lìa chinh chiến tới Tây Phương.
Bài Ca Tụng Châu Mẫu Nhậm Thái Cung Nhân Vãng Sanh Tây Phương
Đức cao đẹp Châu Mẫu, xưa đã sẵn linh căn. Từ bé đã thờ Phật, ôn nhu và cung kính, bụng dạ sẵn nhân từ. Bố mẹ chồng, thân sanh , đều trọn lòng hiếu thảo. Giúp chồng dạy dỗ con, đều đúng lý thích đáng. Bẩm tánh bà nghiêm chánh, đối đãi với người khác, khoan dung và ôn hòa. Tuổi sắp được sáu mươi, nhanh chóng ghét Sa Bà, muôn duyên thảy buông xuống, một lòng niệm Phật thôi! Thân sống trong Sa Bà, tâm gởi chốn Cực Lạc. Con ngoan là Điều Sanh, cùng với Châu Cát Sanh, trong ba bốn năm qua, cũng hâm mộ về Tây. Hằng ngày cùng Cung Nhân, sách tấn cổ vũ nhau. Do vậy được tịnh nghiệp, công huân đều thuần khiết. Cho tới lúc lâm chung, mộng nghe thấy giải thoát, bệnh ngặt đã nhiều năm, liền khỏi, chẳng cần thuốc. Biết trước lúc ra đi, lại nghe mùi hương lạ. Mất rồi, sau mấy ngày, đỉnh đầu mới dần lạnh. Hỏa thiêu, sổ công cứ, tro giấy chẳng tan đi. Tăng đứng trên hoa sen, nét vẽ vẫn thấy rõ. Thệ nguyện đức Di Đà, độ khắp các hữu tình. Kẻ nghịch ác mười niệm, vẫn còn được vãng sanh. Huống hồ là Cung Nhân, suốt một đời tu trì. Lên thẳng chín phẩm sen, còn ngờ vực chi nữa? Hai bà phi Hữu Ngu , ba bà Thái đời Châu. Dấu thơm của đức đẹp, tồn tại đến muôn đời!
Tán Thán Hình Tượng Của Từ Mẫu Dương Thái Phu Nhân
Người sống trong thế gian, ai nấy đều có phần. Thiên chức được phú bẩm, phải hoàn toàn gánh vác. Nay có mẹ ông Từ, đức chói lòa nữ giới, giúp chồng dạy dỗ con, thảy đúng lẽ thích đáng. Bẩm tánh vốn nhân từ, thương xót kẻ khốn cùng. Thí pháp lẫn thí tài, hai đằng chẳng keo tiếc. Cảm vời các con bà, đều tôn trọng chuyện nghĩa, nhiều lượt lo cứu tế, tiếng tăm càng vang rền. Điều lạ lùng bậc nhất, dốc lòng tin Phật Thừa, chuyên tâm tu Tịnh nghiệp, quyết chí sanh về Tây. Con thứ ba Quốc Trị, giữ phép tắc nghiêm cẩn. Sách tấn mẹ nhất tâm, sắt son quyết một lòng. Tướng lành đều đã hiện, vinh dự nhiều lượt ban. Gom tiền, lập miếu thờ, để nhân dân chiêm ngưỡng. Nguyện cho khắp người đời, ai nấy đều như thế, để làm con chân thật, của chư Phật, trời đất.
Kệ Tụng Hồi Hướng Sách Thọ Khang Bảo Giám
Vì khắp những vị thiện sĩ ấn loát, thí tặng, lần lượt lưu truyền, tán dương, khuyên đọc Thọ Khang Bảo Giám, viết kệ tụng hồi hướng như sau:
Hết thảy sự nghiệp, lấy thân làm gốc. Nếu thân hao tổn, sự đều tiêu mất. Chuyện thương tổn thân, đủ loại, chẳng một. Nhưng khốc liệt nhất, chẳng qua dâm dục. Do vậy quân tử, giữ thân như ngọc, dứt tà, giữ thành, ngày đêm dè dặt. Chế tâm như thế, dục niệm chẳng dấy, huống hồ tà dâm, khinh vượt luân lý. Đời có kẻ ngu, chẳng biết nghĩa này, thường cứ buông thả, chẳng tuân lễ chế, ham vui chốc lát, chịu khổ cả kiếp, giảm thọ, tổn phước, vẫn là chuyện nhỏ. Vì thế tiền hiền, kính soạn sách này, mong người cùng hàng, cùng vui tánh thiên. Bất Huệ cảm khái, tăng đính, lưu truyền, treo cao gương răn, hòng cứu thanh niên. Cư sĩ Đức Quảng, quyên sáu ngàn đồng, in tặng các giới, mong đều sống thọ. Lại có thiện sĩ, tùy duyên in kèm, mong cho sách này, truyền khắp gần xa. Nguyện các người đọc, mở rộng tâm ấy, lần lượt lưu truyền, thấy nghe trọn khắp, ngõ hầu đồng nhân, đều thọ và khỏe, con cháu hiền thiện, tăng trưởng điều lành. Phàm người quyên tiền, và người tán trợ, tai chướng tiêu diệt, phước thọ to mạnh, tổ tiên đã khuất, siêu sanh Tịnh Độ. Con cháu hậu duệ, cát khánh chẳng tận. Vận đời tốt dần, phong tục càng đẹp. Hạnh đẹp tiên hiền, đều được kế thừa. Lời lẽ sách này, quê kệch chất phác, biểu lộ lòng thành, mong phát đại từ, tự lợi, lợi người.
Bài Văn Phát Nguyện Dành Cho Các Ủy Viên Nhậm Chức Trong Chỉnh Lý Tăng Già Ủy Viên Hội
Đại pháp Như Lai, chân tướng làm Thể, theo chiều dọc, chẳng có trước sau, theo chiều ngang, dứt bặt ngằn mé! Đã chẳng có sanh, há nào có diệt? Phàm, thánh, chúng sanh, Phật đều được hun đúc. Nếu luận theo Thế Đế, hết thảy tùy duyên, mất lòng người thì trì trệ, được lòng người thì sẽ lưu truyền. Kể từ khi đức Phật lập giáo, [đến nay] đã gần ba ngàn năm, pháp đạo lưu truyền, phổ biến trong cõi trần. Xét từ xa xưa, cao nhân liên tiếp, tự lợi, lợi người, ai nấy nêu cao dấu tích lạ lùng. Vì thế bèn được cả cõi đời tôn sùng; chùa miếu san sát, tông phong rạng rỡ. Cho đến cuối đời Thanh, nhiều phen đao binh, đói kém, bậc thông triết ngày một hiếm hoi, vườn pháp ngày một tiêu điều. Pháp môn chẳng có người, kẻ ngoài thường khinh lấn, biến chùa thành trường học, là chuyện luôn thường nghe nói. Cho đến hiện thời, nguy ngập tột bậc! Nếu chẳng chỉnh đốn, sẽ lập tức thấy khuynh đảo, sụp đổ. Do vậy, nhóm họp pháp lữ, châm chước lập ra chương trình, tự tu hoằng pháp, kiệt lực tiến hành, tận lực tu Định, Huệ, mong nối tiếp huệ mạng, kiêm tu điều lành trong thế gian để lợi ích quần luân, khuếch trương lòng Từ của Phật, lợi ích rộng khắp ta lẫn người, hiển thị Phật đạo tối cao không chi hơn được! Nguyện đức Thế Tôn và các thánh hiền, cùng rủ lòng gia bị, tháo gỡ khắp các sự khổ treo ngược; bởi lẽ, Phật pháp chính là pháp nơi tự tâm. Tất cả sóng gió, đều là vì chưa suy xét. Nguyện đem công đức này, giúp khắp các ân và các cõi, sống thì được trường thọ, mạnh khỏe, mất thì về Tịnh Độ. Pháp chẳng có tướng nhất định, hết thảy duy tâm, đồng phát Bồ Đề, đạo xuyên suốt xưa nay!
Bài Ca Tụng Long Thái Huệ Huy Vãng Sanh
Người sống trong trời đất, ai nấy chức phận riêng, nam lo việc bên ngoài, nữ lo việc bên trong. Nếu đôn đốc luân lý, do thân giáo ảnh hưởng, con cháu ắt hành theo. Do vậy, lũ con cái, khiến cha mẹ chẳng thẹn. Đẹp thay, Thái Huệ Huy, bẩm tánh thật thuần phác, thờ cha mẹ, giúp chồng, thảy dốc cạn thành kính. Dạy con khá nghiêm túc, từ bi giúp người, vật. Niệm Phật mấy chục năm, tấm lòng đã rỗng rang, tuổi già càng gắng sức, cảm ứng đạo phù hợp. Nương sức Phật từ bi, lâm chung lên Cực Lạc. Tự mình trọn chánh niệm, lại được siêng trợ niệm. Tuy thuộc hàng phàm phu, đã chứng diệu nhân ấy! Con bà tên Ân Lộc, mẹ khéo dạy từ xưa. Tới khi mẹ bệnh ngặt, cắt bắp tay làm thuốc, nào biết Tịnh nghiệp chín, sao có thể chậm trễ? Viết lại lòng thành khẩn, mong truyền cho hậu duệ.
Kệ Hồi Hướng Cho Sách Lịch Sử Cảm Ứng Thống Kỷ
Vì khắp những vị thiện tín thí tiền, lưu truyền, và lần lượt truyền bá, xem đọc, viết kệ hồi hướng như sau:
Tam giới hết thảy pháp, chỉ do nhất tâm tạo. Thuận đạo ắt tốt lành, nghịch lý ắt hung ác. Hay thay, cổ đại nhân, ôm lòng đồng thiên địa. Dùng sức tài trí mình, tham tán sự hóa dục. Mọi chuyện mong lợi khắp, thiên hạ và đời sau, bác ái, giúp chúng sanh, trọn chẳng chấp đức đẹp. Công cao, tiếng tăm nổi. Đức lớn, cát khánh tới. Sống hưởng trọn ngũ phước, dư khánh truyền hậu duệ. Nếu thói này thịnh hành, thế giới tự yên vững. Mọi người giữ lễ kính, đều cùng nhân nhượng nhau, đều mong trọn tình nghĩa. Buồn thay, lũ tiểu nhân, chỉ biết đến chính mình, suy nghĩ và xử sự, trọn chẳng theo thiên lý. Hãm người để tự an, tổn người để lợi mình. Cốt sao lợi trước mắt, chẳng hiểu tổn túc phước. Tới khi kết thành quả, khổ báo chẳng cùng cực! Chỉ khiến người thương xót, tội nghiệp chẳng dứt được! Trên từ thuở Đường Ngu , dưới đến tận đời Minh. Các sự tích thiện ác, sử sách chép đầy đủ. Nay thế đạo chìm đắm, người hiểu biết lo sợ! Bạn tôi Nhiếp Vân Đài, nghĩ cách toan cứu tế. Riêng thỉnh Hứa Chỉ Tịnh, soạn Cảm Ứng Thống Kỷ, ấn loát, lưu truyền rộng, mong tự giữ giới pháp. May được các thiện sĩ, bỏ tiền hơn vạn đồng. Kính in hai vạn bộ, để kết trọn thiện duyên. Khoản tịnh tài còn dư, cho in bản giấy thường. Chữ nhỏ, giá rẻ hơn, cho thanh niên học tập. Nguyện khắp người thấy nghe, lập cách lưu truyền rộng, để ngưng dứt cạnh tranh, tiến thẳng đến đại đồng. Nguyện những người phát khởi, cùng với người biên tập, các thiện sĩ giúp in, xem đọc rồi bắt chước. Hiện tại và tương lai, hết thảy các thiện nhân, cùng tiêu các ác nghiệp, tăng trưởng thắng thiện căn. Sống thì hưởng ngũ phước, chết lên chín phẩm sen. Tiên vong sanh Tịnh Độ, hậu duệ gương cõi đời. Mưa gió thuận, đúng thời. Dân yên, tài vật thịnh, ngõ hầu người bốn phương, đều ngưỡng mộ nước nhà!
Bài Kệ Hồi Hướng Nhân Dịp Xây Xong Tường Vây Quanh Ao Phóng Sanh Ở DI Sơn
Sát kiếp thời cận đại, xưa nay chưa hề có, suy cùng tột cội nguồn, quả thật vì tham ăn. Xây tường chung quanh ao, rộng hành chuyện phóng sanh, mong nhờ đó cứu vãn. Nguyện khắp người thấy nghe, kiêng thịt, đều ăn chay. Ăn chay rất vệ sinh, chẳng hại mạng loài vật. Khiến tâm ta nhân từ, gần bằng như cổ thánh. Sát nghiệp đã chẳng kết, thế đạo tự thái bình. Cách cứu loài vật này, lợi mãi các quần manh . Hồi hướng thắng công đức, vãng sanh Phật Tịnh Độ, thấy Phật, chứng vô sanh, để lục đạo nương cậy.
Ca Tụng Bà Lâm Tánh Ngộ Vãng Sanh Và Răn Dạy Những Kẻ Ham Cao Chuộng Xa Coi Thường Tịnh Độ
Phật tánh trong hàm thức, bình đẳng chẳng hề hai. Do mê ngộ khác nhau, khổ vui cách biệt một trời một vực. Hay thay, Lâm Tánh Ngộ, đã đủ đại thiện căn từ xưa, tuy mang thân ngũ lậu, thật sự uẩn tàng tâm Nhất Thừa. Vừa được nghe Phật pháp, chặt đứt ngay tập khí của nữ nhân, chuyên tâm tu Tịnh nghiệp. Do có con gái làm bạn lành, còn thơ ngây mà đã hiện Tăng tướng. Không lâu sau, cháu liền sanh Tây. Ấy là vì muốn cho cái tâm xuất ly của cha mẹ được quyết định. Bà cùng chồng bái ngài Đế Nhàn làm thầy, lại được quán đảnh, nhất tâm cùng khế nhập, lãnh hội hai nghĩa Tịnh và Mật. Thường ngày, sức trì tụng cực chuyên, cực khẩn thiết, mộ đạo như đói khát, cái tâm càng kiên quyết, son sắt. Cho tới khi lâm chung, được thấy Phật đến nghênh tiếp, tướng lành hiện hoa sen, chân bước lên Lạc Bang. Đáng tiếc người trong thế gian phần nhiều tự phụ tự lực! Nếu chưa đoạn hết Kiến Tư Hoặc, chẳng thể nào thoát khỏi tù ngục tam giới. Ngục ấy tường rất cao, chưa thể tùy ý được. Nếu chỉ nói đến lý tánh, rốt cuộc sẽ hãm vào chuyện nói suông! Thật tuy ít vẫn hơn giả nhiều, khéo quá chẳng bằng vụng. Vụng về mà nếu đạt đến chỗ cùng cực thì kẻ hay khéo đều phải nhường bước! Ngài Liên Trì dạy thật thà, ngài Thiện Đạo dạy chuyên tu. Kẻ ham cao chuộng xa phần nhiều làm tù nhân của Diêm lão! Buồn thay, lại thảm thay! Sao lại vướng lấy tội lệ ấy, chỉ vì chẳng chú trọng thực hành, sẽ biến thành trò đùa trẻ nít!
Câu Đối Ghi Trên Lan Can Vây Quanh Sân Của Thánh Thủy Tỉnh Chùa Tịnh Cư Ở Tế Nam
Tiểu nhi đọa tỉnh phục ngọa gia, mạc danh kỳ diệu.
Thánh thủy phái lâm hựu khử dịch, duy tại hồ thành.
(Trẻ nhỏ té giếng, lại nằm ở nhà, diệu kỳ khôn diễn tả,
Nước thánh tràn trề, còn trừ tật dịch, chỉ vì lòng thành kính).
Câu Đối Trước Bàn Phật Trong Nhà
Phật đức hồng thâm, độ chúng sanh ưng độ ngã.
Thế tình nguy hiểm, bất niệm Di Dà cánh niệm thùy?
(Phật đức rộng sâu, độ chúng sanh hãy nên độ con,
Thói đời nguy hiểm, chẳng niệm Di Đà lại niệm ai?)
Khích Lệ Đức Chấn
Tri Phật tánh thường, phấn khắc chứng chí.
Tư địa ngục khổ, phát Bồ Đề tâm.
(Biết Phật tánh chân thường, dũng mãnh quyết chứng,
Nghĩ địa ngục khổ sở, phát Bồ Đề tâm).
IX. Truyện ký, ký sự, tế văn
Bé Gái Tra Lục Khánh Ở Cửu Giang (Vãng Sanh Năm Dân Quốc )
Thầy Quảng Ấn ở am Song Tuyền nói: - Bé gái Tra Lục Khánh là con gái của cư sĩ Tra Tân Thần ở Cửu Giang. Lúc bé sanh ra, nhằm đúng lúc sanh nhật sáu mươi tuổi của bà nội, nên đặt tên là Lục Khánh. Tân Thần và vợ đều quy y Phật pháp. Bé gái cũng quy y Phật pháp, pháp danh là Hựu Hỷ. Năm nay mới sáu tuổi, trong khoảng tháng Năm và tháng Sáu, thường nói: “Nhà cửa này của ta hết sức chật hẹp”. Cha mẹ chẳng để ý. Ngày Hai Mươi Ba tháng Bảy, mẹ bé sắp đến Niệm Phật Lâm để niệm Phật, bé nhất định muốn đi theo. Ngày hôm sau liền mắc bệnh nhẹ, suốt ngày tự kết thủ ấn, cha mẹ cũng chẳng hiểu vì sao bé biết pháp ấy. Sau đó, bệnh chuyển nặng, cha mẹ cầu khẩn Quán Thế Âm ba ngày, cầu gia bị cho con lành bệnh. Trong ba ngày ấy, bé thường nói: “Con phải đi”. Cha mẹ thấy bé quyết định muốn đi, liền hỏi: “Con đi đến chỗ nào?” Bé liền lấy tay chỉ về hướng Tây. Cha bé nói: “Con đi được rồi”. Bé liền nhắm mắt, qua đời. Ôi! Cô bé ấy nếu chẳng phải là Bồ Tát hiện thân, thì là do túc căn đã chín muồi, cho nên nêu gương hướng dẫn trong thế giới trược ác này. Phàm người thấy nghe, ai nấy hãy nên phát tâm chân tín, tu trì Tịnh nghiệp để mong lâm chung nương vào từ lực của Phật, vãng sanh Tây Phương, thường cùng các vị thượng thiện nhân tụ hội một chỗ, đến tột cùng đời vị lai thường hưởng pháp lạc.
Bài Ký Về Chuyện Con Gái Ông Mã Kỳ Sưởng Ở An Huy Nghe Kinh Kim Cang Lành Bệnh Tọa Thoát
Ông Mã Kỳ Sưởng ở An Huy, tự là Thông Bạch, chính là một bậc đại văn học gia trong hiện thời, trước tác hết sức phong phú. Thoạt đầu, ông chỉ nghiên cứu Nho tông, chẳng biết Phật pháp. Mười mấy năm gần đây, mới biết Phật là đại thánh nhân, giáo pháp của Ngài có các chuyện chẳng thể nghĩ bàn. Do vậy, hằng ngày tụng kinh Kim Cang, kiêm trì Phật hiệu, cầu sanh Tây Phương. Cô con gái thứ ba của ông tên là Quân Can, gả cho họ Phương, khá thông minh, thông văn lý, có phong phạm của bậc liệt nữ thời cổ, Thông Bạch hết sức yêu mến. Cô ta đề xướng giáo dục cho nữ giới, chẳng tiếc sức thừa. Thoạt đầu, cô ta tốt nghiệp trường nữ sinh Vụ Bổn tại Thượng Hải; kế đó, nhận lời mời của Bắc Dương đại thần là ông Viên (Viên Thế Khải), mở trường Sư Phạm dành cho nữ giới tại Thiên Tân. Sau đó, lại sang Nhật du học để mở rộng kiến thức. Chỉ có điều đối với Phật pháp, trọn chẳng tin tưởng.
Tháng Năm năm Dân Quốc 15 (1926), cô ta do sản hậu thành bệnh, khổ nạn khó thể chịu đựng. Thông Bạch thương xót, đối trước cô ta niệm kinh Kim Cang. Cô ta vừa nghe tiếng tụng kinh, thân tâm an lạc. Cho đến khi kinh hết, lại cảm thấy đau khổ. Thông Bạch bèn thức trắng đêm niệm kinh. Bỗng cô ta ngồi dậy, nói cha ngưng niệm, giống như người khỏe mạnh. Lại nói: “Con đối với đạo lý nói trong kinh Kim Cang thảy đều ngộ được”. Cô ta liền muốn hiện tướng đại nhân, nói pháp Vô Sanh, ngõ hầu hết thảy những ai thấy nghe đều gieo thiện căn, giả vờ nói nhà cửa chật hẹp, muốn đến bệnh viện để dưỡng bệnh. Do ông Thông Bạch và con rể là Phương Thời Giản cùng ngụ tại kinh đô, thuê nhà ở chung, cho nên chỗ ở chẳng thể rộng rãi, thanh nhàn, u nhã được. Thông Bạch thấy cô ta quyết chí, bèn bảo chồng cô ta đưa đến bệnh viện của người Đức, chọn phòng bệnh tốt nhất cho cô ta nằm. Cô ta bảo chồng và những người chăm sóc đi khỏi, bèn chắp tay, ngồi qua đời. Ôi lạ lùng thay! Cô này giống như cô Linh Chiếu con gái của Bàng cư sĩ (Bàng Long Uẩn), dùng chuyện nhật thực để dụ cha rời khỏi chỗ ngồi, cô ta liền ngồi nơi ấy mà thoát hóa, có khác gì đâu? Ông Lý Mộc trọn chẳng tin Phật, nghe Thông Bạch kể lại nhân duyên này (ông Mộc là môn sinh của Thông Bạch, mùa Thu năm Dân Quốc thứ mười (1921) , Thông Bạch trở về An Huy, qua đất Hỗ, đến nhà ông Mộc, nói chuyện này), cả nhà [ông Mộc] bèn quy y Tam Bảo. Phổ Môn phẩm nói “đáng nên hiện thân gì để đắc độ, bèn hiện thân ấy thuyết pháp”, ai chẳng tin vậy thay? Nhưng chồng cô ta là Thời Giản đối với hành trạng đã thực hiện của cô ta lại ngược ngạo vùi lấp, tội lỗi ấy quả thật chẳng nhỏ cạn!
Vị Tăng Tên Liên X… Ở Úy Châu
Năm Quang Tự thứ 23 (1897) đời Thanh, mấy tỉnh ở phương Bắc bị đại hạn. Có vị tăng tên Liên X… trụ trong một ngôi chùa nhỏ ở ngoài thôn. Có mấy tên dân đói từ Sơn Đông bỗng tìm đến, kêu gào đói bụng, muốn xin cơm. Tăng nói: “Cơm tôi đã ăn hết rồi, chẳng còn sót gì”. Mấy kẻ đó đòi hỏi càng gấp. Vị tăng nói: “Ta sẽ nấu nồi cơm khác cho các ngươi”. Vị tăng ấy hằng ngày giữ khóa tụng là sáu vạn câu Phật hiệu, tuy miệng hứa nói sẽ nấu, muốn lần tràng hạt cho xong một chuỗi trước đã. Bọn họ cho rằng sư chẳng cho họ ăn, bèn cầm búa từ phía sau đập vào đầu sư, sư ngã lăn quay. Bọn họ dùng cái thìa sắt dùng để múc dầu, khoét hai muỗng máu thịt trên đầu Sư đổ vào dầu rồi mới bỏ đi. Vị tăng ấy choáng váng, chẳng biết gì nữa, bèn lần đến trước cái chuông, vội vàng giộng chuông mấy chục tiếng. Trong thôn, hễ có việc quan, đều giộng chuông để làm hiệu lệnh. [Nghe tiếng chuông, mọi người] đều kéo đến chùa, thấy chỗ Tăng ngã xuống do bị đánh chảy máu tung tóe, nhưng từ trong nhà cho đến trước chỗ để chuông, tới lui đều có vết máu tuôn. Sờ thử, thấy sư vẫn còn thở, do vậy nâng dậy, lay tỉnh. Sư nói: “Bị dân đói đánh”. Họ bèn sai mấy chục người đi bốn phía truy lùng. Những gã đó bị bắt, đều xin đền mạng. Lôi bọn chúng về chùa, vị Tăng nói: “Chắc chắn là đời trước tôi và họ có oán thù. Nay họ đánh tôi, các vị lại làm khó họ, há chẳng phải là khiến cho tôi bị đánh uổng công, không chỉ là túc oán chẳng thể tháo gỡ, mà còn kết thêm oán mới. Tôi chịu không nổi mối nợ này! Tôi hãy còn hơn một ngàn đồng, hãy cho họ cầm đi”. Đỉnh đầu vị sư ấy dần dần lành sẹo, vẫn cứng rắn như người bình phàm, chỉ là trên đỉnh đầu chẳng có cọng tóc nào, quanh đó đều có vết thương, cũng lạ lùng thay! Năm Quang Tự 13 (1787) , Quang và sư đệ của thầy ấy là Liên Như từ núi Hồng Loa đến triều bái Ngũ Đài. Lúc trở về, đến chùa của vị Tăng ấy, lúc đó, Sư đã hơn sáu mươi tuổi, mặt mũi rạng rỡ, sáng láng, vừa nhìn liền biết là bậc có đạo đức. Liên Như chỉ vào đỉnh đầu của Sư, kể lại chuyện ấy. Vì thế, ghép vào đây để giúp khơi gợi lòng tin.
Văn Tế Cư Sĩ Giản Chiếu Nam
Khi Ngũ Uẩn hừng hực kiến lập, thật thể rốt cuộc chẳng thể được. Gặp lúc Tứ Đại chia lìa này, hễ chiếu sẽ ngay lập tức thoát khổ ách. Đáng khen thay cư sĩ Giản Chiếu Nam, túc căn sâu dày, bẩm tánh hiền lành. Tay trắng lập nghiệp, chẳng khác ngày nay! Đào Châu lòng son hộ pháp, đúng là Tu Đạt Đa trong hiện thời. Lại còn tu trọn các điều lành trong thế gian, nghiêm túc giữ Tam Quy, Ngũ Giới. Tịnh nghiệp nhờ vào phước lực mà viên thành, cố nhiên đáng cao siêu Cực Lạc. Lâm chung do quyến thuộc đau buồn, quyến luyến, sợ sẽ vướng mắc trong Sa Bà! Cần phải biết Phật chẳng nguyện suông, chính mình đã có Phật tâm, chỉ cần có thể phá tan cửa ải tình kiến, tự nhiên chân tâm hiển hiện thấu triệt. Vẫn mong ông phát trọn ba tâm, chỉ khởi lên nhất niệm, sẽ lập tức nhanh chóng lên chín phẩm. Ôi! Đường Tây Phương rộng thênh thang, ngay lập tức trở về nhà há cần hỏi lối. Tự chẳng quay về, về liền được; gió trăng quê cũ có ai giành?
Điếu Đế Nhàn Đại Sư
Than ôi Đế công, nương nguyện thị hiện giáng sanh. Giương rộng lưới giáo, tôi sao diễn nói trọn nổi? Nguyện được Phật thọ ký, mau trở lại Sa Bà, phổ độ hàm thức, cùng sanh Cực Lạc.
Thôi Sanh Tử (Trường Sanh Oa)
Thôi sanh tử (催生子, vật giúp cho dễ sanh) còn gọi là “trường sanh oa” (長生蝸, ốc trường sanh), sống trong cát biển. Ở Phổ Đà Sơn chẳng có mấy, thổ dân ở các nơi khác bắt về, đem bán tại các tiệm ở Phổ Đà. Khách đến hành hương mua về, để dùng cho phụ nữ khi sanh nở, cất trong rương hoặc tráp sạch, vĩnh viễn chẳng hư, chẳng chết. Vì thế, có cái tên là ốc Trường Sanh. Nếu có người khó sanh, chí thành niệm Quán Thế Âm Bồ Tát, dùng nước đun sôi hơi ấm (nước nóng sợ bỏng chết vật ấy. Nước lạnh sợ gây trở ngại cho sản phụ), nuốt xuống một con, trẻ liền sanh ra ngay, liền có thể kiếm thấy con ốc ấy được nắm trong tay đứa trẻ. Nam bên tay trái, nữ bên tay phải. Rửa sạch cất đi, có thể sử dụng nhiều lần. Vật ấy nếu không chuyển đến Phổ Đà Sơn sẽ chẳng linh; cho nên, chỗ khác chẳng bán. Thoạt đầu, tôi nghe nói nuốt nó sẽ giúp sanh mau, lại theo tay trẻ thoát ra, ngờ rằng trọn chẳng có lý ấy! Bởi lẽ, nuốt vào bụng, phải xuống ruột già, sao lại có thể vào trong tử cung? Huống hồ trẻ ở trong bụng mẹ, phía ngoài có nhau thai, chân tay trẻ cong queo như bị nhiều lớp quần áo bó chặt, sao có thể duỗi tay bắt lấy vật ấy?
Năm Dân Quốc thứ bảy (1918), có đồng hương ở Triều Ấp tỉnh Thiểm Tây là Lưu Cần Phố đến thăm (nhà Cần Phố nhiều đời thư hương, là bậc quân tử đức dày), nghe tôi nhắc đến chuyện ấy, bèn nói: “Chuyện trong thiên hạ, có chuyện chẳng thể dùng phàm tình để suy đoán được. Lý như thầy đã nói đúng là như thế, nhưng sự thì thầy chưa thấy. Nhà tôi tổ truyền có một hạt [trường sanh oa]. Thường mỗi khi phụ nữ trong nhà và thân bằng sanh nở thường dùng đến. Sử dụng nhiều lượt chẳng thể đếm nổi số. Về sau, bị người khác mượn đi, nghe nói là đã mất rồi! Chẳng biết có thật sự bị mất hay là giấu nhẹm đi, hết sức đáng tiếc”. Năm sau, tôi đến Dương Châu, kể lại với cư sĩ Trương Thụy Tăng lời đối đáp của Cần Phố. Ông ta nói: “Nhà tôi vốn có một viên lôi chấn tử (雷震子). Hễ phụ nữ sanh nở, nuốt vào liền sanh. Vật ấy được nắm trong tay đứa trẻ. Nhặt lấy rửa sạch, cất đi để dành. Đã sử dụng khá nhiều lần rồi. Về sau, bị kẻ khác mượn không trả, nói là đã đánh mất”. Trời đất to lớn, sự vật đông đảo, dẫu là thánh nhân vẫn có điều không biết! Chuyện trong thế gian này còn chẳng thể dùng phàm tình để suy lường, huống hồ cảnh giới của Phật, Bồ Tát ư?
Điều đáng giận là các cửa tiệm sợ người khác chẳng tin tưởng, bảo vật ấy gọi là “thố miết” (醋鱉, ba ba trong giấm), có thể giục cho mau sanh, bỏ vào trong giấm nó sẽ cử động. Ngẫu nhiên dùng giấm thử, quả nhiên thật vậy, nhưng chẳng biết, hễ bị thả vào giấm chua, nó sẽ chết, chẳng thể dùng được nữa. Các văn nhân do thấy nghe lời ấy, chẳng suy xét sâu xa, bèn nói hùa theo, cho là đúng như vậy. Như Châu Tự Tăng soạn sách Xương Quốc Điển Vịnh bảo: “Vật ấy gặp giấm bèn sống. Vì vậy, dùng giấm để thử, quả thật giống như viên châu bò trên cái khay”. Châu Công Cẩn cũng nói: “Ốc trường sanh thả vào giấm chua sẽ sống động”. Sách Chánh Tự Thông chép: “Loài ấy có đực cái, bỏ vào trong giấm, con cái và con đực sẽ đuổi theo nhau, quanh quẩn kết hợp, liền đẻ trứng nhỏ như hạt kê”. Loại lời lẽ thêu dệt vô căn cứ ấy, thật đáng thống hận! Chẳng biết đã khiến cho bao nhiêu người dấy lòng thử xem mà hại mạng của loài vật. Nếu vẫn dùng con ốc Trường Sanh đã bị thử [bằng giấm] để giúp cho người ta dễ sanh, sẽ gây hỏng chuyện, hoặc hại mạng người. Bọn văn nhân kiểu đó, đời sau ắt khó tránh khỏi cái họa không duyên cớ gì mà bị người khác hãm hại, chẳng biết nguyên do là vì đời trước đã tự hào vì tài văn chương, hư vọng bịa chuyện mà nên nỗi, cũng chẳng đáng buồn ư?
Nói nó có thể giúp dễ sanh thì đúng như vậy. Vật ấy phía trên khum khum tròn, phía dưới thì bằng phẳng, dưới đáy có mấy chục đường vằn, càng hướng vào giữa càng dày đặc. Để lâu ngày, ở chính giữa, sẽ lọt ra một con nhỏ hơn, tức là nó sanh con. Con lớn thì phần chính giữa lõm vào, chẳng bằng phẳng như trước. Vì thế, cất càng lâu, sẽ thấy có nhiều. Cần phải xét kỹ coi nó còn sống hay đã chết. Đã chết thì chẳng thể dùng. Nếu toàn thân nó ôn nhuận, hơi ửng đỏ như màu thịt thì còn sống. Nếu toàn thân khô trắng, chẳng có chút ôn nhuận ửng hồng như màu thịt thì là đã chết.
Lại nữa, vật này khéo trị chứng mắt sưng đỏ. Mắt con người, bất cứ vật gì đều chẳng bỏ vào mắt được. Nếu vật ấy (ốc Trường Sanh) còn sống, dẫu to một hai phân, vạch mí mắt, để vào trong mắt, trọn chẳng có mảy may khó chịu nào. Nếu mắt khỏe mạnh, nó sẽ chẳng chịu khảm vào. Vừa bỏ tay ra, nó sẽ rơi ra ngay. Nếu mắt bị sưng phù đỏ, bỏ vào, tùy tiện ấn nhẹ, nó sẽ tự dính chặt. Không chỉ chẳng cảm thấy cồm cộm, mà còn chẳng thấy mí mắt có chỗ nào phồng lên, chẳng khác gì chẳng bỏ vật nào vào! Sau đó liền chẳng cảm thấy chi hết; đợi đến khi mắt đã lành bệnh, nó sẽ tự rớt ra, nhưng người ta không hay biết, mười trường hợp thì chín bị thất lạc. Nếu đã bỏ vào mắt, phải thường luôn lưu tâm thì chắc chẳng bị mất, nhưng khó lắm, do nó ở trong mắt, người ta tuyệt chẳng cảm nhận được! Đấy cũng là chuyện chẳng thể dùng lý thường để phán đoán được.
“Lôi chấn tử” tức là quả màu hồng do cây vạn niên thanh kết thành, khi sét đánh, nó sẽ liền rơi xuống đất. Nếu trước hoặc sau đó, sẽ đều chẳng có hiệu nghiệm. Thôi sanh tử còn dễ có, chứ lôi chấn tử càng khó có. Nhưng có thứ so với hai vật ấy càng hữu ích hơn, mà cầu thì không gì chẳng đạt được, tiếc là lắm kẻ chẳng biết. Nếu ai nấy đều biết thì hai vật ấy cũng đều chẳng dùng đến. Phụ nữ khó sanh, nói chung là do sát nghiệp trong đời trước hoặc đời này mà ra. Nếu thường ngày luôn yêu tiếc sanh mạng loài vật, kiêng giết, bảo vệ sanh vật, thường niệm thánh hiệu Quán Thế Âm Bồ Tát, ắt nghiệp chướng tiêu trừ, tự sanh sản dễ dàng. Dẫu xưa nay chẳng biết niệm Bồ Tát, tới lúc sắp sanh mà có thể chí thành khẩn thiết niệm, và quyến thuộc chăm sóc đều cùng niệm cho người ấy, thì cũng có thể bình an, sanh nở mau chóng, mẹ tròn con vuông. Lại còn gieo thiện căn to lớn, lợi ích ấy há có hạn lượng?
Có kẻ nói khi sanh nở, lõa lồ, bất tịnh, niệm danh hiệu Bồ Tát sợ
mắc tội lỗi. Chẳng biết Phật, Bồ Tát coi hết thảy chúng sanh như con cái do chính mình sanh ra. Nếu con ngã vào chỗ lửa nước, cầu cứu cha mẹ, cha mẹ ắt chẳng vì con áo mũ không chỉnh tề, thân thể chẳng sạch sẽ mà vứt bỏ chẳng cứu! Lại như mặt trời, mặt trăng chiếu sáng giữa trời, tịnh hay uế đều bình đẳng chiếu, trọn chẳng phân biệt. Nhưng xét về phần chúng ta, cố nhiên nên dốc hết lòng thành, cạn hết lòng kính thì mới có thể ngưỡng mong Ngài rủ lòng ứng hiện. Người có sức ắt cần phải thân lẫn tâm đều dốc hết lòng cung kính. Kẻ chẳng có sức, cần phải nhất tâm cung kính, đối với thân hình, cố nhiên chẳng thể chấp chết cứng được! Có hạng người ăn chay, niệm Phật, nhưng là kẻ chẳng biết lẽ biến thông, do trong nhà có phụ nữ sắp sanh nở, bèn bỏ ra ngoài ở tạm hơn một tháng mới quay về, nói là “hễ bị huyết xông nhằm, kinh chú đã tụng niệm trước kia đều vô hiệu!” Tri kiến chấp trước hẹp hòi đến nỗi trái tình nghịch lý như thế đó! Vì thế, tôi nêu bày điều này, để mong cho hết thảy mọi người đều an bình mà sanh, mẹ con đều tốt lành. Đứa con sanh ra sẽ đều hiếu, hữu, nhân từ, phước thọ an khang. Chưa ra làm quan thì là gương mẫu cho làng ấp, gia đình êm đẹp. Hễ cầm quyền bèn bình trị thiên hạ, hộ quốc, cứu dân. Tuy chúng ta mong sớm sanh về Tây Phương, cũng phải nguyện trong cõi đời có hiền nhân, thiện sĩ, làm người đề xướng, hướng dẫn trong quốc gia, xã hội. Đấy chính là điều tôi sáng tối thơm thảo cầu chúc vậy, mong cho mỗi mỗi đều được như nguyện.
X. Phụ lục
Tưởng Nhớ Pháp Ngữ Của Pháp Sư Ấn Quang
(Vân Tuyền Tử ghi)
Pháp sư Ấn Quang tự chôn sống trong quan phòng tại chùa Pháp Vũ ở Nam Hải, chuyên tu Tịnh nghiệp, hết sức khẩn thiết hơn người. Một hôm, Vân Tuyền Tử đến thăm, trò chuyện hồi lâu. Lúc sắp từ biệt, Ấn công nắm tay căn dặn:
- Trước nay, các vị tổ Thiền và Giáo thường nói “nếu Thiên Thai Giáo Quán Tông chẳng có người truyền thừa, giảng giải, sẽ là lúc Phật pháp sắp diệt mất”. Thời này chẳng phải như thế.
Vân Tuyền Tử ân cần hỏi duyên cớ, Ấn công bùi ngùi bảo:
- Hiện thời, thánh giáo ngày càng đi xuống, căn cơ con người nông cạn. Do pháp Chỉ Quán mà được xuất sanh tử thì vạn người chẳng được một hai! Chỉ có Tịnh Độ là có thể nương cậy! Nếu hiện thời, tông Tịnh Độ chẳng có ai nói, truyền, hành, Phật pháp đúng là sắp diệt tận vậy. Chúng ta là đệ tử đức Phật, càng phải nên cố gắng.
Vân Tuyền Tử lại lễ bái, tiếp nhận, lui ra. Do lời lẽ ấy tuy nói rất bình thường, thật ra có liên quan đến chỗ ẩn tàng sâu xa trong Tịnh Độ, vì thế, ghi lại dành cho người thông sáng trong mai sau!
Bái Yết Ấn Quang Đại Sư Ký
(Cư sĩ Tạ Huệ Lâm viết)
Ngày Hai Mươi Mốt
Sáng sớm ngày Hai Mươi Mốt, tức ngày Ất Dậu, Ấn lão (tổ Ấn Quang) bảo Minh Đạo thượng nhân dẫn tôi và Ấu Am đến chùa Khai Nguyên lễ bái tượng hai vị Thế Tôn Ca Diếp và Duy Vệ (tức Tỳ Bà Thi Phật, Vipaśyin), bảo tượng ấy vào đời Tấn từ ngoài biển trôi vào, bèn đón về thờ trong chùa, tột bậc linh dị. Chuyện ấy được chép tường tận trong sách vở của huyện. Tăng nhân Nhật Bản nhiều người đến chiêm lễ, thế mà nhân sĩ Tô Châu ngược lại phần nhiều chẳng biết. Sau đó, chúng tôi từ tạ Ấn lão, đáp xe lửa trở về Vô Tích.
Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao Tam Biên Bổ hết
“Hoan nghênh ấn tống, công đức vô lượng”
Ngày Mười Chín
Ngày Mười Chín, tức ngày Quý Mùi, bảy giờ sáng, cùng Minh Đạo thượng nhân đáp chuyến xe lửa tuyến Bắc Kinh Thượng Hải đến Tô Châu. Chín giờ sáng tới nơi. Khi vào thành, bỗng ngộ “một câu danh hiệu Phật buông xuống hết thảy, miên mật trì niệm, sẽ liền bao gồm hàm dưỡng, quan sát, nhận biết, hết thảy công phu trong ấy chẳng cần phải nghiêm ngặt dụng tâm”. Minh Đạo thượng nhân dẫn tôi đến đường Hộ Long ở phía Nam con phố chính để vào chùa Báo Quốc, yết kiến thầy tôi là Ấn Quang lão nhân, liền ở lại trong chùa. Lão nhân đã bảy mươi ba tuổi, tinh thần nội liễm, ngôn từ khẩn thiết, bàn đến Lý Học đời Tống, Minh, Sư cho rằng họ lập luận thái quá, chẳng đáng để tiếp dẫn kẻ sơ cơ. Họ chẳng tin nhân quả luân hồi thì càng sai lầm! Hiện thời, nhân tâm phóng túng, chẳng kiêng dè, ươm thành hạo kiếp, không gì chẳng do kiểu ăn nói ấy làm cơ sở khởi xướng. Bởi lẽ, nhân quả là lý tột cùng được chỉ bày để thánh nhân thế gian và xuất thế gian bình trị thiên hạ, cứu độ chúng sanh, như trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu, quyết chẳng có mảy may sai lầm! Cõi đời trị hay loạn, an hay nguy, chuyện cát, hung, lợi, hại, Nhất Thừa do Như Lai đã chứng, chúng sanh đọa lạc tam đồ, đều khởi nguồn từ cái nhân ban đầu, kết thành cái quả về sau. Lắm kẻ coi thường, chẳng suy xét sâu xa. Vì thế, nhân tâm ngày một bại hoại, thế giới ngày một loạn, chẳng đáng sợ ư?
Tôi hỏi: “Bọn Lý Học chẳng tin vào khai ngộ, cũng tự có cảnh tượng vắng lặng, bất động, hư linh, chẳng tối tăm. Sợ rằng họ vẫn thuộc vào căn bản vô minh trụ địa, chưa thể triệt để trở mình đấy chăng?” Sư dạy: “E là bọn Lý Học chưa đoạn Kiến Tư Hoặc, còn bàn gì đến Trần Sa, Vô Minh nữa! Nếu họ thật sự đại công vô tư, chẳng chấp vào kiến giải môn đình, thành tựu sẽ chẳng chỉ có chừng ấy. Còn như nói ‘ta không có tâm luân hồi, tự chẳng có chuyện luân hồi’, đó là cảnh giới của Phật, Bồ Tát, học nhân chưa dễ gì đạt được. Chỉ cần giữ lòng từ bi niệm Phật, hết thảy dụng công tự có sẵn trong ấy”. Lão nhân từ bi sâu đậm, thiết tha, cảnh giới cực cao, kẻ học cạn chẳng thể suy lường được!
Ngày Hai Mươi
Tám giờ sáng ngày Hai Mươi, tức ngày Giáp Thân, Ấu Am (em vợ của Tạ cư sĩ) và ông Trương Lộc Minh quy y với Ấn công, tôi cũng đi theo cùng làm lễ. Lão nhân dùng chuyện Tam Quy niệm Phật thiết tha căn dặn. Kế đó, lại luận định bọn Lý Học không hiểu rõ lý nhân quả tinh vi, ngược ngạo mặc sức phỉ báng. Họa hoạn cho thế đạo, nhân tâm trong hiện thời đều do các thứ nghị luận ấy dẫn khởi. Bản lãnh của họ chẳng thể sâu sắc, chánh tâm thành ý chẳng thể chuyên dốc, chân thật, cũng vì lẽ này! Ai nấy đều cần phải lấy đó để răn dè!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
