Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao Tam Biên Bổ

Thư Trả Lời Cư Sĩ Vương Chửng Bang

Ngày mồng Hai tháng Ba, nhận được thư, biết cư sĩ phát đại Bồ Đề tâm, hoằng dương Tịnh Độ, hướng dẫn trọn khắp những người cùng hàng đều cùng được vãng sanh, khôn ngăn vui mừng, an tâm. Nhưng Quang từ ngày Mười Một tháng Hai, túc nghiệp phát ra đến nỗi bị bệnh mắt. Tới nay, tuy đã khỏi hẳn, vẫn chẳng dám dùng mắt nhiều. Thư từ trong hơn hai mươi ngày chất đống, cần phải chọn ra thư chẳng thể trả lời chậm trễ để phúc đáp trước. Do đó, lần khân đến nay [mới hồi âm cho ông], khôn ngăn hổ thẹn! [Tôi viết] lời tựa gồm hơn bảy trăm sáu mươi chữ ghép lại, đại ý vẫn có thể chấp nhận, nhưng câu chữ mộc mạc, chẳng khỏi khiến cho bậc thông sáng chê cười. Tinh xá đặt tên là Quy Tông (歸宗), chữ Tông ấy chẳng phải là Tông trong Tông Môn (宗門, Thiền Tông), mà có nghĩa là “chú trọng giữ lấy cội gốc”. Tôi đặt hai câu đối, chẳng cần phải viết theo lối liễn mừng kiểu “tàng đầu quán danh”, hoặc dùng các chữ trong đó để làm kệ truyền pháp. Đấy chính là khuôn sáo của kẻ chẳng thông suốt trong đời Mạt. Quang hoàn toàn chẳng thích câu đối làm theo kiểu “quán danh” ấy. Nay tôi đem câu đối đã nghĩ viết theo lối chữ Khải, nếu dùng được thì dùng. Nếu không, hiện thời Hạ Phụ có bậc thông sáng ở đó, hãy thỉnh người ấy làm câu khác để khỏi gai mắt phiền lòng kẻ khác. Quang vốn chẳng quen viết lách; hơn nữa, gần đây lại bận bịu tột bậc, chẳng dám khơi ra chuyện đó. Hễ khơi ra, sẽ chẳng có ngày nào được rảnh rỗi.

“Nhất siêu trực nhập Như Lai địa, đương niệm viên chương tịch chiếu tâm” (Vượt thoát thẳng vào Như Lai địa, một niệm toàn bày tịch chiếu tâm).“Di Đà thệ nguyện hoằng thâm, nhân tư cửu giới đồng quy, thập phương cộng tán. Tịnh Độ pháp môn quảng đại, cố đắc thiên kinh câu xiển, vạn luận quân tuyên” (Thệ nguyện Di Đà rộng sâu, do vậy, chín giới đều hướng về, mười phương cùng xưng tán. Pháp môn Tịnh Độ rộng lớn, nên được ngàn kinh đều xiển dương, vạn luận cùng tuyên thuyết). Hai câu đối ấy, hai chữ Quy Tông và lời tựa, ắt có chỗ tương ứng.

Nói đến chuyện khóa tụng niệm Phật, Quang chẳng thể lập. Chuyện này cần phải do chính ông tự mình dựa theo thân phận của mỗi người và thân phận của mọi người để lập. Nếu muốn mô phỏng, có thể tham khảo các sách Tịnh Độ và Ấn Quang Văn Sao. Phàm muốn lợi lạc người khác, chính mình cần phải chân thật tu trì là chánh yếu. Nếu chỉ nói suông, chẳng tận lực thực hành, hoặc đối với luân thường, hoặc đối với bằng hữu, suy nghĩ, hành xử có điều chẳng hợp lẽ, sẽ khó thể cảm ứng được! Thế gian và xuất thế gian đều lấy thân làm gốc. Thân đã chánh thì không cần phải ép buộc mà người khác làm theo. Thân bất chánh, dẫu ép buộc, kẻ khác chẳng nghe theo. Lời dạy ấy của Khổng Tử chính là thánh huấn ngàn đời chẳng thay đổi. Nêu gương cho vợ mình, ảnh hưởng đến anh em, sau đó lan truyền đến gia tộc, nước nhà, đó chính là căn bản pháp luân của Chửng Bang vậy.

Ngày Hai Mươi Lăm hoặc Hai Mươi Sáu tháng này, Quang sẽ xuống núi, sợ sẽ phải lần khân hai ba tháng [mới trở về Phổ Đà được]. Do Văn Sao bản sắp chữ mới sắp được xuất bản, hễ sách in ra, phải lo liệu gởi tới những người bỏ tiền đứng in ở các nơi. Lần này, người phát tâm quyên tiền in sách đã tròn hai vạn, sợ là chưa thể đạt tới con số ba vạn. Nếu muốn lợi lạc người khác, hãy tùy ý nhận chịu tiền in bao nhiêu bản. Nếu chịu bỏ tiền in, hãy chuyển khoản cho Tổng Vụ Xứ của Thương Vụ Ấn Thư Quán ở số 45 đường Bảo Sơn, Thượng Hải, giao cho cư sĩ Nhậm Tâm Bạch thâu nhận. Ông ta sẽ gởi lại biên nhận. Đợi tới khi sách in ra, sẽ lập tức gởi đến. Dựa theo giá của hai vạn bộ thì một bộ chẳng hơn bốn cắc, không tính bưu phí (cước phí của bưu điện). Dựa theo số tiền mà gởi sách, ắt chẳng lầm lẫn. Nếu qua khỏi thời hạn này, sau đó sẽ chẳng có giá này nữa, vì giá ấy dựa theo giá in hai vạn bộ để ấn định. Sau đó, [Thương Vụ Ấn Thư Quán] sẽ tính theo giá phát hành. Tôi lại còn có các chuyện như Pháp Vân Tự, Từ Ấu Viện, và Quán Âm Đại Sĩ Cảm Ứng Tụng phải đưa đi sắp chữ v.v… Đại Sĩ Tụng (Quán Âm Đại Sĩ Bổn Tích Cảm Ứng Tụng) khoảng mười vạn chữ do một vị đại cư sĩ ở Giang Tây biên soạn, vì trước kia Quang đã nhờ cậy. Bút lực của người ấy vượt xa văn nhân tầm thường cả trăm lần!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Hứa Chỉ Tịnh (Thư Thứ Nhất)

Đối với chuyện thọ giới, nếu đối trước Phật tự thọ thì chỉ dùng lòng chí thành, sám hối mấy ngày, liền hướng về Phật, bạch rằng: “Đệ tử con tên là…. thề giữ Ưu Bà Tắc ngũ giới, và mười giới trọng, bốn mươi tám giới khinh của Bồ Tát” là được. Nếu nói “phải thấy hảo tướng” thì người thời nay rất khó cảm thông. Đó chính là bị hảo tướng gây chướng ngại, chẳng thể tùy phần tùy sức tiếp nhận pháp ích. Sát nghiệp vi tế, kẻ chưa chứng Sơ Quả đều khó thanh tịnh [sát nghiệp] được, chỉ nên lưu tâm bảo vệ sanh mạng [của chúng sanh] là được rồi, há có nên viện dẫn chuyện vô ý tổn thương [chúng sanh] và chẳng có sức cứu vớt [để lo ngại]. Nếu nói như trong thư ông viết, ắt khó thể làm người được!

Ngoại đạo cho rằng do hít thở có loài trùng nhỏ tí lọt vào miệng, dẫu ăn chay cũng khó tránh khỏi sát nghiệp. Quang cho rằng loại tri kiến ấy giống như thấy muỗi bám vào thân mình, bèn cho rằng thân giống như nhà xí, liền muốn cho hết thảy mọi người cùng gieo mình vào nhà xí để hưởng niềm vui ấy, cùng một loại tà kiến. Sao lại dùng chuyện đó để vấn nạn? Đức Phật dạy bậc La Hán có thiên nhãn chẳng được dùng Thiên Nhãn để nhìn vào nước. Vì dùng Thiên Nhãn để nhìn, sẽ thấy không có nước nào chẳng có trùng!

Đối trước pháp sư thọ giới, chẳng cần phải thấy hảo tướng; đối trước Phật tự thọ giới, cần phải thấy hảo tướng. [Lời dạy] ấy nhằm đối trị cái tâm khinh Tăng. Nay đã chẳng tiện thọ giới trước Tăng thì đối trước Phật thọ giới cũng có thể coi như đối trước Tăng thọ giới. Nếu ắt muốn thọ giới từ Tăng, hãy chọn vị nào có đức hạnh là được, không bắt buộc phải đợi đến khi có dịp truyền giới tùy hỷ nhiều ngày (tức là khi có giới đàn). Người xuất gia ắt phải vào trong điện đường tập tành oai nghi để mong sau khi thọ giới, nhập chúng sẽ được an trụ. Kẻ tại gia thọ giới bất cứ lúc nào cũng đều được, chỉ cần nghe truyền giới một buổi là được rồi!

Đối với chuyện trong tháng mùa Đông, ông sợ lạnh, chẳng có áo cừu sẽ chẳng đủ ấm, cũng có thể tòng quyền, nhưng tâm phải mang ý niệm cầu siêu [cho các con thú bị lấy da làm áo ấy] để khỏi phạm lỗi. Người đời chẳng chịu phát tâm kiêng giết, thường hay đem chuyện chẳng thể kiêng phạm giới ra bắt bẻ. Đó chính là tà kiến ngăn trở kẻ khác tiến cao hơn! Chúng ta nương theo lời Phật dạy để hành, hãy nên từ cạn tới sâu, từ thô đến tế. Nếu thoạt đầu đã lập tức toan nương theo ý nghĩa trọn vẹn để thực hiện mọi sự rốt ráo, sẽ trở thành tự tổn thương chính mình. Thêm nữa, các hạ kiến giải rất cao, chỉ đối với chuyện ăn chay tới nay mới thanh tịnh, nhưng phu nhân là người bình phàm chẳng thể tùy hỷ, tức là thường ngày ông trọn chẳng hướng dẫn, giảng giải cho bà ta. Nếu không, chắc chắn chẳng thể không cảm ứng!

Tháng Tám năm Dân Quốc thứ mười (1921), ông Ngụy Mai Tôn gặp Quang, nói chính mình chẳng thể ăn chay. Quang bảo ông ta đọc kỹ bài Sớ Ao Phóng Sanh ở Nam Tầm, tới tháng Mười, ông ta bèn ăn chay trường. Năm kế đó, ở Nam Kinh mở đạo tràng phóng sanh tại chùa Pháp Vân, ông Mai Tôn dốc sức lo liệu nhiều nhất. Cả nhà ông Đặng Phác Quân ngay cả người hầu cũng đều ăn chay, mỗi ngày ba thời đều đến Phật đường niệm Phật. Thuốc, rượu đều chẳng lọt vào cửa nhà ấy được! Bà Phương Huệ Uyên do được anh bà ta gởi cho một bộ Văn Sao của Quang, bèn phát tâm niệm Phật. Trong nhà, trẻ nhỏ lẫn tôi tớ đều ăn chay. Chồng bà ta thoạt đầu chẳng tin cho lắm, nay cũng ăn chay hai bữa, cơm tối mới dùng chút đồ mặn, nhưng trong nhà tuyệt đối chẳng sát sanh. Bà ta là phụ nữ chỉ biết chữ đôi chút mà còn có sức cảm hóa, hướng dẫn như thế, nếu các hạ dốc chí lợi ích quyến thuộc, hãy thường bàn nói nỗi họa hại do ăn thịt, họ sẽ có thể dần dần thuận theo, quyết chẳng đến nỗi nẩy sanh sự chống trái!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Hứa Chỉ Tịnh (Thư Thứ Hai)

Quang tinh thần chẳng đủ, dễ quên mọi việc. Trong thư trước, ông hỏi phụ nữ trong khi có kinh nguyệt có được lễ Phật hay không mà tôi quên trả lời. Kế đó, tôi nghĩ tuy đây là chuyện nhỏ, nhưng nếu chẳng bàn đến, sẽ khiến cho công phu lễ tụng của phụ nữ vào mỗi tháng vì chuyện này mà bị gián đoạn, cũng rất có can hệ, cho nên trả lời thêm. Phàm mọi việc đều cần phải xét theo tình lý thì mới hợp lẽ. Chấp kinh mà thông đạt quyền thì mới thích đáng. Quan tâm đến Kinh, [Kinh] là đạo lý nhất định chẳng thay đổi, nhưng tình cảnh thì muôn vàn biến hóa. Cố nhiên phải gộp chung cái chẳng đổi và cái biến hóa để định luận thì tình lý, kinh và quyền hai đằng đều đạt được!

Nếu chấp chết cứng nơi kinh mà gọi là “thủ kinh” (giữ vững kinh), [kẻ như thế] mà chẳng đến nỗi trái lý, nghịch kinh thì hiếm lắm! Con hiếu phụng sự cha mẹ, chẳng dám dấy lên một niệm trái nghịch. Nếu thân thể cha mẹ có nhọt độc, chẳng ngại đâm kim vàng để chọc bỏ mủ, máu. Tuy cha mẹ kêu đau, vẫn chẳng màng, bởi chẳng làm như thế, sẽ không thể khiến cho cha mẹ an vui. Không làm như thế, sẽ là bất hiếu. Nếu là kẻ chẳng hiểu chuyện, thấy người khác làm như thế được gọi là “hành hiếu”, kẻ đó cũng làm như thế đối với cha mẹ chẳng bị ung nhọt, bèn trở thành đại nghịch! Vì thế biết tình lý phù hợp thì mới là “thủ kinh”. Như chuyện Đoản Cô được chép trong Phổ Đà Sơn Chí, [do cô ta đang có kinh nguyệt], chị dâu không cho phép cùng lên núi dâng hương, Bồ Tát thương xót bèn tặng thức ăn. Do Bồ Tát xét lòng thành của cô, chẳng màng đến hình tích (tuy chuyện này được lưu truyền đã lâu, nhưng xét kỹ chuyện ấy, là do đời sau thêm vào. Ở đây, chỉ luận theo tình lý, chẳng cần biết đó là chuyện thật hay giả).

Vì thế, biết phụ nữ khi có kinh nguyệt, vẫn lễ Phật, tụng kinh chẳng trở ngại gì. Nhưng hãy nên giảm bớt lễ tiết, phần nhiều ở trong phòng của mình niệm Phật. Nếu đang thọ trì kinh điển, vẫn đọc tụng như cũ cũng chẳng trở ngại gì, chỉ nên tắm rửa sạch sẽ thì tốt hơn. Nếu lâm vào tình thế chẳng thể, chỉ nên gắng sức giữ cho sạch sẽ, đừng để tay bị nhuốm bẩn bởi máu kinh nguyệt thì chẳng trở ngại gì. Trước kia, Quang từng bị sanh nhọt ở móng tay, nhiều ngày chẳng dám rửa ngón tay ấy, nhưng vẫn lễ tụng y như cũ, chẳng coi đó là tội, vì đấy là bệnh. Nếu ngón không mọc nhọt [mà chẳng rửa tay], sẽ chẳng thể trốn tránh tội lỗi được!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Nhất)

Ngày hôm qua, do Giang Vị Nông chuyển thư đến, biết lệnh phu nhân đã chánh niệm vãng sanh, khôn ngăn cảm thán! Các hạ và phu nhân đã có nhân duyên từ xưa, giúp nhau nhập đạo, thật đáng gọi là “đức phối”. Xét theo tướng trạng khi lâm chung, chắc là bà ta đã quyết định vãng sanh, cố nhiên chẳng cần phải bi thương. Điều đáng tiếc là các hạ mất đi một người bạn trên đường đạo, có bạn mà chẳng thể thường đích thân vỗ về, dạy bảo. Nói đến chuyện chuyển tiền thì ở Phổ Đà chẳng tiện, do bưu cục nhỏ chẳng có chuyện chuyển khoản. Hãy gởi thẳng sang chùa Thái Bình tại Trần Gia Tân ở Thượng Hải, giao cho hòa thượng Chân Đạt, mong thầy thay Quang nhận lấy là được. Hôm qua, tôi đã đưa thư của các hạ cho chủ nhân chùa Pháp Vũ xem, mong hãy dùng hết món tiền ấy làm Phật sự. Sư bèn sai Tăng chúng mở một Phật thất, làm một lễ Thí Diệm Khẩu. Chùa Pháp Vũ đặc biệt lập một Niệm Phật Đường, hiện thời chỉ có mười sáu người, phần nhiều là hai mươi hai người, đều là người có đạo tâm. Chiều hôm qua, Quang đặc biệt đến Niệm Phật Đường, nói rõ ý này và lợi ích do niệm Phật v.v… khoảng hơn một tiếng. Bọn họ nghe xong đều hoan hỷ. Lệnh phu nhân đã được vãng sanh, nương theo Phật lực, pháp lực, và sức niệm Phật của đại chúng, ắt sẽ cao thăng phẩm vị, thấy Phật càng nhanh! Nhưng Quang do tình bạn với các hạ, cũng trong lúc khóa tụng sáng tối, đều đọc tên hồi hướng cho các hạ và phu nhân nhằm giãi bày tấc lòng. Tính đến nay, niệm Phật bắt đầu từ hôm thánh đản của Phật Di Đà cho tới ngày Hai Mươi Ba sẽ viên mãn. Quang hồi hướng cũng lấy bảy ngày làm hạn.

Người cầm quyền hiện thời phần nhiều chẳng biết nhân quả báo ứng, chỉ lo danh vọng quyền thế lừng lẫy trước mắt, chẳng màng đầu mặt trong đời sau, đến nỗi chẳng vì nước, chẳng vì dân, chỉ vì quyền thế và lợi ích của chính mình, đấu đá lẫn nhau, khiến cho đất nước tổn thương nguyên khí, dân chúng lầm than. Trong khoảng tháng Tám, ông Ngụy Mai Tôn ở Nam Kinh sang Thượng Hải lánh nạn, đã đem ba mươi sáu điều nói về chuyện hiếu sát và chẳng giết trong sách Địch Cát Lục sao ra, muốn ấn loát để lưu truyền. Quang cho rằng tai họa hiện thời đã hình thành, hết thuốc cứu chữa. Muốn dứt họa hại trong tương lai, hãy nên thâu thập rộng rãi các chuyện trong lịch sử, ngõ hầu hết thảy mọi người đều cùng biết nhân quả, bèn đem sao lục những chuyện cảm ứng trong hai mươi hai bộ sử gởi sang, ông ta hoan hỷ tột bậc. Quang lại bảo ông ta hãy sưu tầm rộng rãi để soạn thành một bộ sách tổng quan, hạn định trong một năm biên soạn xong, sẽ đem sắp chữ và in ra mấy vạn bộ để lưu thông rộng khắp cả nước, chắc sẽ có thể nhờ đó mà vãn hồi [vận nước]. Chuyện này vẫn mong các hạ đề xướng, ngõ hầu người có sức sẽ đảm nhiệm chi phí ấn loát hòng thí tặng thì mới có thể phổ biến lưu thông.

Thêm nữa, đối với người lâm chung, chỉ nên niệm Phật, chớ nên trì chú. Bởi lẽ, niệm Phật để cho người ấy nghe. Người ấy tuy chẳng thể niệm, nhưng nghe tiếng niệm Phật, tâm liền thanh tịnh. Nếu trì chú, chỉ có sức gia trì, người ấy chẳng có cách nào tụng theo. Đó là lề lối đã ấn định từ xưa tới nay. Trợ niệm lúc người ấy sắp mất là khẩn yếu nhất, há có nên trì chú xong rồi mới dùng niệm Phật để hồi hướng ư? Trong Văn Sao của Quang cũng có nói đến chuyện này. Phàm hết thảy mọi người dù là niệm Phật hay không, lúc lâm chung đều nên dùng niệm Phật để giúp đỡ, đừng tụng các loại kinh chú khác, [vì các loại kinh chú ấy] sẽ chẳng thể khiến cho người sắp mất ấy thầm niệm theo trong tâm. Chuyện này có mối quan hệ chẳng nhỏ, cho nên tôi sẽ viết thêm vào sau. Lại nữa, niệm Phật giúp cho người lâm chung vãng sanh, chỉ nên gõ dẫn khánh, chớ nên đánh mõ. Tiếng mõ đục, tiếng dẫn khánh thanh. Trong khi niệm Phật sáng tối, các hạ cứ thử lắng lòng nghe kỹ, sẽ tự biết ưu khuyết.

Cõi đời hiện thời, chẳng có cách nào cứu vãn; may là có nhân quả thì còn có thể vãn hồi. Đối với chuyện nhân quả, kẻ cao minh thường chán nghe. Cao minh kiểu đó quả thật là hèn kém, tối tăm. Như Lai thành chánh giác, chúng sanh đọa tam đồ, đều chẳng ra ngoài nhân quả. Do kẻ cao minh chuyên bàn lý tánh, chẳng nói nhân quả, thói tệ ấy đã tạo thành cảnh tượng hiện thời. Khi gặp hết thảy mọi người, mong hãy đều nên dùng nhân quả để khuyên bảo, hướng dẫn, sẽ có lợi ích to lớn!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Hai)

Nhận được thư, khôn ngăn cảm kích, hổ thẹn. Nay tôi gởi một gói Tịch Tà Tập và Tam Đại Sĩ Thực Lục, xin hãy kiểm nhận. Trong Phó Đại Sĩ Lục có nhiều thiền cơ, kẻ sơ tâm chẳng thể hiểu ý, hoặc hiểu lầm, nếu chẳng phải là bậc thông gia, chớ nên bảo xem. Tịch Tà Tập chỉ có thể tự biết, chớ nên dựa vào đó để tranh biện với kẻ khác, mà cũng chẳng cần nói với hàng học giả, do họ có thế mạnh, có thể sẽ dấy lên chuyện dã man! Sách Tứ Thư Ngẫu Ích Giải nay đã khắc ván xong, còn chưa gởi tới. Đợi Quang duyệt xong, sẽ cho đúc bản kẽm sẽ có thể in thành sách. Mấy năm trước, trường học Tân Đường đã vài lượt gởi thư hỏi, hiện thời có thể tùy ý thỉnh. Họ tính giá bảy cắc một bộ, bao gồm bưu phí. Sách ấy do Ca Âm Xã ở số bốn mươi hai ngõ chùa Kim Cang tỉnh thành Chiết Giang xuất bản. Vì bản gốc do Quang lưu giữ, họ cậy Quang giảo chánh, đã gởi đi sáu bảy năm, tới nay mới xong việc.

Lệnh từ hằng ngày trì danh hai vạn câu, hết sức đáng mừng. Ông hãy nên thường tuyên nói những nghĩa trọng yếu của Tịnh Độ để tín nguyện của cụ chân thật, thiết tha, quyết định vãng sanh, hòng thỏa ý thiết tha khuyên dụ mẹ hướng về đạo của các hạ. Muốn sửa đổi tượng La Hán và chư thiên, cần phải có thợ khéo. Trong lúc này, tuy có thợ khéo, nhưng đường sá xa xôi, chẳng tiện đến xem có thể sửa hay không? Nhị Thập Tứ Sử Cảm Ứng Lục chưa thành sách. Tôi vốn muốn in, chưa thể dự định. Nếu có ai muốn in, chẳng ngại ấn định trước sẽ chịu tiền in bao nhiêu bộ. Đợi cho đến khi giá cả ước định xong xuôi, sẽ dựa theo giá cả mà giao tiền, cho nên chẳng trở ngại.

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Ba)

Ngày Hai Mươi nhận được thư, không ngăn cảm kích và hổ thẹn. Lệnh phu nhân túc căn sâu dày, lại còn chí tâm niệm Phật, lại được cả nhà các hạ niệm Phật cho bà ta, cho nên có các thứ thụy tướng có thể chứng tỏ đã vãng sanh. Trong ngày viên mãn Phật Thất tại Pháp Vũ, có bằng hữu nằm mộng thấy [tướng tốt lành] chính là do lòng thành của lệnh từ và cả nhà các hạ cảm vời Tam Bảo gia bị nên được thấy tướng lành ấy, quả thật là do lòng chí thành của cả nhà các hạ cảm ứng. Nếu cả nhà các hạ chẳng có lòng thành ấy, dẫu Tăng chúng Pháp Vũ chí thành tột bậc, cũng khó thể có thụy tướng ấy! Vì sao? Do cội gốc chẳng lành, làm sao cành nhánh sum suê cho được? Tất cả các thụy tướng trùng điệp đều có thể chứng minh vãng sanh, chẳng cần phải cầu kim luân để quyết đoán. Đối với pháp kim luân, Quang chẳng nghĩ là đúng cho lắm, vì nó khá giống với cách cầu cơ! Chẳng phải là không có chân tiên, nhưng [cầu cơ hay hỏi han bằng pháp kim luân], phần nhiều là linh quỷ [giáng đàn]. Người hiểu rõ lý phải nên suy xét theo lý, dùng kinh để chứng thực, có chuyện gì mà chẳng quyết đoán được, huống hồ toan quyết đoán chuyện này ư? Lịch Sử Cảm Ứng Lục thích hợp nhất cho học đường, bởi toàn là chuyện được biên chép trong sử sách. Nếu có thể khiến cho ai nấy đều nhận lãnh một quyển, hằng ngày xem đọc, sẽ bất tri bất giác tự sanh lòng dè dặt, gắng sức, so với các thứ thiện thư khác còn đạt được lợi ích nhiều hơn!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Tư)

Đầu tháng Ba, nhận được thư từ bạn bè cho biết, lệnh nghiêm vừa mất, các hạ đau buồn thân thể chẳng khỏe, chẳng thể cầm bút, sai tôi viết thay, khôn ngăn buồn bã, xót xa chẳng thôi! Nhưng lệnh nghiêm tuổi thọ bảy mươi lăm, con, dâu, cháu, chắt đầy đủ, chẳng bệnh nặng mà mất. Đã thế, cả nhà niệm Phật suốt ngày, tiếng niệm Phật không ngừng, cụ ắt nhờ vào lòng thành của hiếu quyến, được Phật tiếp dẫn vãng sanh. Như thế thì có gì tiếc nuối? Tuy con hiếu chẳng nỡ lòng lìa cha mẹ, nhưng tướng thế gian vô thường, quyết chẳng có lẽ “ở mãi trong thế gian”. Nhưng hãy nên dùng Phật pháp để vun bồi thần thức của cụ, cố nhiên chẳng cần chấp trước lễ nghi thế tục để rồi quá mức đau buồn. Đạo thờ cha mẹ, ắt phải giữ lấy điều chánh yếu. Kẻ chẳng biết Phật pháp, chỉ biết buồn đau là hiếu, rốt cuộc vô ích cho cha mẹ, tổn hại cho chính mình. Sao bằng chuyển cái tâm đau buồn thành niệm Phật, lợi ích há chỉ khác biệt vời vợi như trời với đất? Các hạ hiểu rõ lý, chắc sẽ chẳng nghĩ Quang nói sai lầm! Quang nghèo túng chẳng có gì, hễ bạn bè gặp cảnh buồn đau vì cha mẹ khuất bóng, đều vào lúc hồi hướng trong khóa tụng sáng tối, đọc tên người đã khuất để hồi hướng. Nay tôi vì lệnh nghiêm hồi hướng ba thất (hai mươi mốt ngày) hòng trọn hết tình bạn.

Còn như ông bảo lệnh điệt (cháu) Tri Nguyên gởi hai trăm đồng, sẽ dùng một trăm để cúng dường Tam Bảo, và một trăm để phóng sanh. Trộm nghĩ năm xưa, trong lúc có tang lệnh phu nhân, đã dùng một trăm đồng để mở một khóa Phật Thất, nay cũng làm như thế. Vừa khéo Niệm Phật Đường chỉ có mười hai người, cho nên chẳng thỉnh thêm. [Cúng dường các vị ấy] hết chín mươi đồng, mười đồng dùng để cúng dường sắm thức ăn cho đại chúng trong bữa trưa suốt mười ngày, như thế thì tâm nguyện cúng dường Tam Bảo của các hạ đã mãn, mà chuyện niệm Phật cũng chẳng khuyết, hai đằng đều thích đáng.

Tiền phóng sanh theo ngu kiến của Quang, hãy nên chọn dùng vào chỗ có lợi ích to lớn. Hiện thời, trong tháng Chín sẽ đưa bộ Quán Âm Tụng đi sắp chữ, ước chừng vào tháng Giêng hay tháng Hai trong mùa Xuân năm sau sẽ in ra. Có lẽ nên đem món tiền này in ba trăm bộ Đại Sĩ Tụng để truyền bá, khiến cho hết thảy mọi người đều hưởng từ ân của Đại Sĩ, cùng biết “kiêng giết, bảo vệ sanh mạng” thì sẽ thù thắng hơn hẳn! Nếu như ông cứ muốn phóng sanh, xin hãy bảo cho biết. Chẳng thể phóng sanh ở Phổ Đà, vì ở giữa biển cả, các sanh vật phần đông không có chỗ nương về (nước biển mặn, thả cá nước ngọt xuống, nó sẽ chết liền). [Tiền phóng sanh] sẽ gởi sang chùa Pháp Vân ở Nam Kinh. Hiện thời, đấy là đạo tràng phóng sanh bậc nhất ở phương Nam.

Quán Âm Tụng, Quang muốn quyên mộ in hơn mấy chục vạn bộ để lưu truyền trọn khắp trong ngoài nước. Vì thế, sai làm bốn Chỉ Bản để chuẩn bị sẵn; nhưng do tôi là người đức mỏng, sợ chẳng cảm ứng được chuyện ấy. Hơn mười vạn bộ thì chắc có thể làm được. Hiện thời, đã có người nhận chịu tiền in năm sáu vạn bộ. Một cư sĩ dùng năm ngàn đồng để cầu nguyện cho mẹ: “Tuổi thọ chưa hết bèn lành bệnh, tuổi thọ đã hết sẽ vãng sanh”. Quang cho in một vạn bộ Đại Sĩ Tụng hết ba ngàn ba trăm đồng, còn lại một ngàn bảy trăm đồng thì in Bất Khả Lục, ông ta đã chấp thuận. Món tiền hai trăm đồng này, chẳng biết ông muốn gởi về chỗ nào? Phổ Đà bất tiện, hãy nên gởi sang Thượng Hải là tiện lợi, ổn thỏa nhất. Mong ông hãy dứt buồn niệm Phật, và suất lãnh cả nhà niệm Phật để trọn hết lòng báo đáp cha mẹ, tận hiếu. Đừng câu nệ lễ tục thế gian thì mới là phải lẽ vậy!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Năm)

Từ mùa Đông năm ngoái, do bận bịu, chưa gởi thư, hết sức có lỗi! Trong tháng Năm, Quang bảo Trung Hoa Thư Cục gởi chín trăm bộ Quán Âm Tụng cho cư sĩ Ngô Điệp Khanh. Có người tiện đường về đất Vụ , bèn cậy người ấy giao bốn trăm bộ cho các hạ, giao năm trăm bộ cho Tân Đường Thôn Hiệu (trường học của thôn Tân Đường) để học sinh nào có tín tâm sẽ đều được thọ trì. Hiện thời, Văn Sao ấn bản mới và Thọ Khang Bảo Giám đều in ở Hàng Châu. Nay in An Sĩ Toàn Thư trước, khoảng Trung Thu sẽ có thể ra sách. Văn Sao và Thọ Khang Bảo Giám chắc tháng Mười hay Mười Một có thể ra sách. Hễ sách in ra, cũng cậy ông Ngô chuyển cho ông chừng đó bộ.

Hôm qua từ chùa Thái Bình ở Thượng Hải chuyển đến thư của ông Du Hữu Phương nói về chuyện của lệnh thân, cho biết các hạ đã giao hai trăm đồng, bảo gởi đến để làm công đức phóng sanh. Thứ nhất là cầu cho lệnh phu nhân tăng cao phẩm sen, thứ hai là cầu cho lệnh tức (con dâu) sanh nở thuận lợi. Chùa Thái Bình tạm nhận lấy khoản ấy, chờ Quang sang Thượng Hải sẽ lại giao cho chùa Pháp Vân, đừng lo. Trộm nghĩ: Người sanh nở chẳng thuận lợi là do sát nghiệp đời trước tạo thành. Nếu có thể thường xuyên niệm Phật, dẫu lúc sắp sanh vẫn chí thành niệm Phật, chắc chắn chẳng có chuyện khó sanh! Người đời thường dùng cái tâm phàm phu để hư vọng suy lường, bảo “sắp sanh chẳng được niệm Phật!” Chẳng biết Phật ôm lòng cứu độ chúng sanh, trong lúc quan yếu sanh tử, chính là lúc Phật ân che chở, chẳng thể lý luận theo lúc bình thường được! Như con cái bệnh không thể dậy nổi, cha mẹ còn chịu tự tay đút mớm thức ăn, đích thân hầu tiêu tiểu. Đó là tình thân khi bệnh tật. Nếu chẳng bệnh tật mà bắt cha mẹ phục dịch như thế, đáng bị sét đánh! Lý có nhất định, Sự chẳng nhất định! Mong hãy dựa theo Sự để luận định Lý hòng được viên thông. Quang thường nói nghĩa này với mọi người, những người vâng làm theo, đều chẳng bị khổ nạn. Do các hạ đã biết, cho nên nói nguyên do, cũng mong các hạ bảo khắp mọi người trong xã, ngõ hầu hết thảy sản phụ đều được lìa sản nạn. Mong lắm thay!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Sáu)

Đã lâu chưa gởi thư, hết sức có lỗi! Năm ngoái, ông gởi hai trăm đồng, do Tây Hồ quyên mộ tiền mua cá, tôi bảo thầy Chân Đạt thay ông giao cho họ, chắc là ông đã nhận được biên lai rồi. Hai trăm đồng [ông gởi] năm nay cùng với một trăm của Tào Thạch Như từ hồi năm ngoái đều dùng làm chi phí nuôi chó. Chắc là biên lai cũng đều nhận được rồi. Chánh quyền thành phố Hàng Châu đem tất cả chó hoang giết sạch. Vì thế, hội Phật giáo thỉnh cầu họ hễ bắt được [con chó hoang nào], đều đưa sang hội Phật giáo. Hiện đã thâu nhận gần hai ngàn con. [Chó hoang trong thành phố Hàng Châu] vẫn chưa bắt xong! Thức ăn đạm bạc của hai ngàn con chó ấy, mỗi con mỗi ngày tốn một xu năm chinh. Hai ngàn con chó mỗi ngày cần đến ba mươi đồng, lại cần phải có người chăm sóc, cho ăn. Chi phí cho việc này rất lớn. Vì thế, đem khoản tiền của các hạ chuyển sang dùng vào việc này. Tháng Chạp năm ngoái, công ty ấn loát ở Chiết Giang bị hỏa hoạn, đến nỗi các sách như Văn Sao v.v… chưa thể gởi nhiều được. Hiện thời, cho in ở Thượng Hải. Đến tháng Tư, các sách in ra, sẽ gởi cho ông chừng đó để kết tịnh duyên. Tiền đồ của Phật giáo rất nguy hiểm. Quang tính khi chuyện in sách năm nay hoàn tất, giao phó bộ Phổ Đà Sơn Chí xong, sẽ ẩn cư ở nơi chẳng có bưu cục cho tới hết tuổi thừa. Nếu không, suốt ngày bận bịu vì người khác, sanh tử xảy đến, tay chân rối loạn, chẳng biết làm như thế nào!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Bảy)

Đã lâu chưa gởi thư, luôn nhớ nghĩ! Tháng trước, tiên sinh Uông Lãng Châu cậy người gởi tới một trăm mười đồng, cho biết có người bạn gởi thư bảo ông ta đem đồ đạc trong nhà bằng hồng mộc (rosewood) bán đi, tiền thu được thì một nửa gởi cho Cư Sĩ Lâm, một nửa giao cho Quang. Do bận bịu, Quang chưa thể viết thư nói rõ nguyên do, vì sách đã in vẫn chưa gởi xong, cho nên đợi nhiều ngày. Nay đem các sách đóng thành sáu gói, số lượng được viết rõ trong một tờ phiếu khác, chẳng nói chi tiết trong thư này. Hai ba năm qua, loạn lạc cùng cực, phế kinh điển, phế luân thường, phế bỏ lòng hiếu, vứt bỏ liêm sỉ, giết cha, giết mẹ. Các đại học đều lấy vẽ tranh nam nữ lõa thể làm môn học. Thượng Hải thì lập các vũ trường cho nam nữ khiêu vũ khắp nơi! Đúng là một thế giới cầm thú, đó là hiện tượng từ xưa tới nay chưa hề nghe thấy! Văn minh tiến hóa lạ lùng như thế đó!

Truy đến căn nguyên, loại họa căn ấy đều do Hàn, Âu, Trình, Châu đả phá, bài xích nhân quả báo ứng và sanh tử luân hồi, chỉ mong dùng “trọn hết bổn phận, chánh tâm, thành ý” làm căn bản của giáo dục. Chẳng biết kẻ không nói đến nhân quả báo ứng, sanh tử luân hồi, mà có thể tận nghĩa, tận phận, quả thật chẳng được mấy ai! Kẻ căn cơ trung hạ, do có sự lý nhân quả luân hồi, mới có thể gắng sức làm người lương thiện. Nếu không, họ sẽ nghĩ “chết rồi, vĩnh viễn diệt mất”, cớ gì phải chịu sự ràng buộc ấy? Đã là Nghiêu hay Kiệt đều cùng chết sạch, sao chẳng mặc sức tự tung tự tác cho sướng một đời ư? Lý Học bài xích nhân quả báo ứng, sanh tử luân hồi, ý mong chống đỡ thánh đạo (đạo Nho) hòng chẳng đến nỗi ai nấy đều học Phật, chẳng biết nỗi độc hại do phế kinh điển, phế luân thường quả thật đã tiềm ẩn từ ngàn trăm năm trước chưa phát ra. Tới khi gió Âu thổi qua, chất độc ấy bộc phát mạnh mẽ! Nếu hơn một ngàn năm qua, ai nấy đều đề xướng các đạo lý như thế, dẫu gió Âu mạnh bạo, ai chịu thuận theo? Ví như người trung hậu, chân thật, chẳng thể bị nhiễm tà. Người thể lực tráng kiện, chẳng sợ gió lùa!

Trước kia, Quang từng trúng chất độc ấy quá sâu, may đời trước có một tí điều lành, rốt cuộc chẳng bị mê hoặc. Nay xem vận đời, xác thực biết khởi nguồn của mối loạn, và thịnh trị sẽ do đâu mà hưng khởi. Vì thế, thường nói với những người quen biết: “Cần phải chú trọng đề xướng hai pháp giáo dục trong gia đình và nhân quả báo ứng. [Hai pháp ấy] bổ trợ lẫn nhau, xen kết lẫn nhau, thì thế đạo sẽ có ngày được thấy thái bình. Nếu chẳng thực hiện từ chỗ này, dẫu thánh hiền, Bồ Tát cùng xuất hiện trong cõi đời, cũng chẳng làm như thế nào được!”

Hơn mười năm qua, Quang khá mắc hại bởi hư danh, đến nỗi quanh năm suốt ngày bận bịu khôn nguôi. Nay đã sáu mươi chín tuổi, ngày tháng còn lại chẳng nhiều, chẳng thể không tạo phương tiện khác. Tháng Chạp năm ngoái, đã bảo khắp những người quen biết, quyết định vào tháng Chín sẽ giấu tung tích, ẩn cư lâu dài để mong chuyên tu Tịnh nghiệp, hòng chẳng đến nỗi thường vì kẻ khác bận bịu mà lầm lỡ đại sự của chính mình. Nghe nói Hàng Châu mở hội chợ, mời thanh niên, thanh nữ đều đến khiêu vũ. Đối với các thanh niên, thanh nữ không biết khiêu vũ, sẽ mở trường dạy khiêu vũ, ngõ hầu ai nấy đều giỏi khiêu vũ. Đề xướng như thế, đúng là lừa người khác xông vào loài thú, phá tan đê đập, khiến cho nước lũ ùa chảy. Thế giới trược ác như thế, quả thật chẳng thể ở thêm buổi nào. Các hạ vốn sẵn có đức từ trước, hãy nói chỗ cội nguồn trị loạn cùng hết thảy mọi người, ngõ hầu ai nấy đều biết đâu là quyền biến, đâu là cội gốc, khiến cho gia đình của chính mình và bản thân trong tương lai đều chẳng đến nỗi chìm đắm lâu dài vậy!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Tám)

Hôm trước nhận được thư, biết lệnh từ niệm Phật vãng sanh, khôn ngăn mừng rỡ cho lệnh từ, xót thương cho các hạ. Tuy vậy, lệnh từ đã siêu phàm nhập thánh, cố nhiên chớ nên bắt chước thế tục đau buồn, làm chuyện vô ích suông! Các hạ đề xướng Tịnh Độ, thoạt đầu là khiến cho lệnh phu nhân vãng sanh, nay thì lệnh từ vãng sanh, đủ thấy “hết thảy chúng sanh đều có Phật tánh”. Đạo do người hoằng dương, hễ xướng ắt có họa. Chỉ vì Quang bận bịu cùng cực, chẳng thể soạn thuật ngay lập tức, thật cảm thấy có lỗi cùng cực. Bộ Tam Tự Kính (三字鏡) đã sửa chữa đại lược, hôm trước Tuyết Tinh đến đây đã đem đi. Ông ta tính sao lại, bèn giao cho ông ta gởi giùm. Truyện của lệnh từ có khá nhiều chỗ sơ sót, nay đem nguyên cảo (bản gốc) gởi trả lại kèm theo thư, mong ông hãy thêm thắt, gọt giũa để được hoàn bị. Do gần đây Quang bận rộn khá nhiều, chẳng thể châm chước tường tận được! Biết ông đã nhận được tám gói sách gởi trước kia, rất an tâm! Quang dự định vào cuối tháng Chín sẽ ẩn giấu tung tích, ẩn cư lâu dài. Do xã giao ngày càng nhiều, tinh thần ngày một giảm. Nếu không ẩn cư lâu dài, ắt sẽ quanh năm suốt tháng bận bịu vì kẻ khác, trọn chẳng khi nào dứt. Tất cả bản in của các sách đã in gần đây đều giao cho Cư Sĩ Lâm. Họ tính mở Phật Học Thư Cục để lưu truyền rộng rãi, bất quá họ kèm theo tánh chất buôn bán, so với Quang chỉ tính giá thành thì [giá sách của họ] đắt hơn gấp rưỡi!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Giang Dịch Viên (Thư Thứ Chín)

Thư viết tường tận, khôn ngăn vui mừng, an tâm! Quang vốn muốn chuyên tu Tịnh nghiệp, do Phổ Đà Sơn Chí chưa hoàn thành, chẳng thể không lo liệu. Sau đó, do Hứa Chỉ Tịnh bổ sung, tu chỉnh bộ Lịch Sử Thống Kỷ đến nỗi phải nhọc nhằn lo liệu ấn hành mấy loại, thật sự chẳng phải là ý tôi muốn. Nguyên bản Tịnh Độ Thập Yếu quả thật là sách hữu ích, sắp xếp (chỉnh lý) đã được ba phần năm, nhưng chiến sự nổ ra đã kéo dài đôi ba tháng, may mà chiến tranh chấm dứt bèn hoàn tất công trình, đúng là may mắn muôn vàn! Lại còn Phật Học Cứu Kiếp Biên sắp in. Tịnh Độ Thánh Hiền Lục cũng sắp được in. Tôi tính in xong hai loại sách ấy trong năm nay; sang năm sẽ rời chùa Báo Quốc, đến chỗ không có ai biết để sống hết kiếp tàn này. Cư sĩ hăng hái đề xướng, quả thật hiếm thấy, cũng là do có thể tự tu tập mà ra. Cổ nhân nói: “Dĩ ngôn giáo giả tụng, dĩ thân giáo giả tùng” (Dạy dỗ bằng lời nói sẽ có tranh cãi, dạy dỗ bằng hành động người khác sẽ thuận theo). Do dùng chính bản thân xướng suất chúng sanh, cho nên ai nấy đều noi theo làm lành.

Bản giảo duyệt đã gởi tới, tôi đọc từng bản, trừ một hai chữ bị sai quá mức, chẳng thể nào không sửa, thì sẽ cho thợ sửa lại. Nếu chữ trong nguyên văn xét theo tiêu chuẩn hiện thời vẫn chấp được thì cố nhiên chẳng cần sửa. Nếu sửa văn, thêm văn thì trọn chẳng thể làm như thế được! Nếu sửa đổi như thế, ắt cần phải đem hai trang ấy sắp chữ riêng để đúc bản kẽm. Thế rồi giảo duyệt, đối chiếu qua lại, cần phải mất thủ tục bốn năm lượt mới được, há có công sức ấy hay chăng? Thầy Đức Sâm thận trọng, mỗi chỗ đều ghi ra, tôi sẽ bảo Viên Tịnh gởi cho ông xem. Lần này đã in năm ngàn bản, không phải chỉ in một bản. Giảo chánh xong, sẽ cho in [với số lượng lớn]. Tận lực in theo lối Chỉ Bản thì dẫu mười vạn hay hai mươi vạn bản đều có thể in được. Sau này muốn in, cứ báo tin cho Viên Tịnh, ông ta ắt sẽ có thể lo liệu. Gần đây, Quang cảm thấy khá suy yếu. Trước kia, Viên Tịnh còn đem các bộ sơn chí của Ngũ Đài, Cửu Hoa, Nga Mi xin tôi giảo chánh để ấn hành. Nay tôi nóng lòng muốn rời Báo Quốc, cho nên nhất loạt khước từ, ngõ hầu chẳng đến nỗi năm sau rồi lại năm sau, vẫn cứ bận bịu không ngớt! Nếu một mai vô thường xảy đến, bận bịu như thế có thể giúp nổi tôi hay chăng? Do vậy, tôi đã lập chủ ý quyết liệt, trong năm nay sẽ hoàn tất hết thảy thủ tục!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Ôn Quang Hy

Cớ gì ông chấp chết cứng phương diện danh lợi đến nỗi như thế ấy? Ông chẳng đọc Luận Ngữ, “bang hữu đạo cốc, bang vô đạo cốc, sỉ dã” (đất nước có đạo, làm quan hưởng bổng lộc [là chuyện dĩ nhiên]. Nước chẳng có đạo mà kẻ làm quan vẫn ăn bổng lộc, đó là nhục) ư? Dẫu đất nước bình trị, chỉ hưởng bổng lộc mà chẳng ra sức phục vụ thì chính là điều đáng thẹn! Huống hồ hiện thời giới quân nhân chuyên chú trọng tàn sát, cướp đoạt ư? Chí hướng của ông đúng là hèn kém đến cực điểm, coi chuyện liên lụy cửu huyền thất tổ đọa vào A Tỳ địa ngục là vẻ vang, lại còn đêm ngày toan tính. Mưu tính chẳng được, nguyện liều tấm thân! Đúng là giòi ở trong nhà xí, cho là mùi vị ấy thật tuyệt, chỗ ấy rất an ổn! Dấy vọng tưởng chẳng được bèn muốn chết; đã chết rồi, há còn làm quỷ an vui được ư? Thử hỏi cái tâm của chính Ôn Quang Hy mong mỏi điều gì vậy? Chịu nghe lời tôi, toàn thân buông xuống, làm một người dân thường an phận, tuân giữ trách nhiệm, chỉ cần có đức sẽ vẻ vang trong xóm giềng, há chẳng thể rạng mày nở mặt tổ tiên ư? Ông chỉ biết phát tài, làm quan là rạng mày nở mặt tổ tiên, chẳng biết do “phát tài, làm quan” đã khiến cho chẳng biết bao nhiêu tổ tông vĩnh viễn đọa trong ác đạo! Huống chi cha ông còn muốn ông trở về Thành Đô an phận giữ vững sự nghiệp ư?

Thư Trả Lời Cư Sĩ Bích Vân

Nhận được thư, khôn ngăn cảm kích, hổ thẹn. Quang là một ông Tăng chỉ biết cơm cháo, Viên Văn Thuần đồn thổi sai ngoa, các hạ cũng chẳng xét kỹ, chỉ thuận theo thông lệ “một người đồn đại hư huyễn, đến khi vạn người đồn đã trở thành sự thật” mà tán thán, thật khiến cho kẻ khác hổ thẹn không chốn dung thân! Tuy Phật pháp vô lượng vô biên, chẳng ngại thuận theo căn cơ mà tu. Ví như biển cả, ai có thể một hơi uống cạn? Nhưng Tu La, hương tượng, cho đến muỗi mòng, uống nước biển cả, mỗi loài đều được no nê đó thôi. Các hạ thân vướng trong lưới đời, chí hâm mộ Phật thừa. Vì thế, hãy nên nương theo pháp môn Tịnh Độ “tín nguyện niệm Phật” ngõ hầu đạt được lợi ích thực tế “tự lợi, lợi người”. Nếu bỏ pháp này, đừng nói chẳng thể thông suốt Phật pháp rộng khắp, dẫu thông suốt Phật pháp rộng khắp, sợ vẫn khó đạt được lợi ích chân thật! Nay tôi gởi cho các hạ một gói gồm các sách như Văn Sao v.v… để một là tự xem, hai là tặng cho người có tín tâm, cung kính.

Ông nói sẽ đến núi Phổ Đà, trộm nghĩ chẳng cần. Do đường xa nẻo thẳm, chẳng đủ lộ phí. Huống hồ Quang thật sự là một ông Tăng chỉ biết cơm cháo, chẳng có sở đắc gì, dẫu gặp gỡ, há có ích lợi gì? Dẫu ông bảo “xuất gia nhiều năm, ắt có bao nhiêu điều ngộ nhập, lãnh hội”, những điều đã nói trong Văn Sao toàn là những thứ cỏ rơm chứa đầy trong bụng đã phun sạch hết rồi. Nếu gặp gỡ, há còn có diệu pháp gì để “miệng truyền, tâm trao” nữa ư? Nếu có diệu pháp để “miệng truyền, tâm trao” chi đó, tức là ngoại đạo, cố nhiên nên tránh xa hạng người đó, huống hồ cầu kiến ư?

Nhưng các hạ nghe lầm lời đồn sai truyền nhảm, ngỡ là chân thật, sợ rằng những điều Quang đã nói trên đây vẫn chẳng thể dứt được nghi tâm [của các hạ]. Quang cũng chẳng ngại đem lầm đáp lỗi, thuận theo kiểu của Đại Viên Văn Thuần, đặt cho ông một pháp danh là Huệ Vân (慧雲). Các hạ nếu có thể thật sự dùng mây trí huệ để tuôn mưa pháp, trong là gia đình, ngoài là bằng hữu, và hết thảy mọi người, tùy theo căn cơ của mỗi người mà khuyên bảo, lợi ích ấy lớn lắm! Thư viết tới đây, thì thư của ông Viên Văn Thuần và chương trình đơn giản của Vũ Cương Phật Giáo Hội đều gởi đến. Cư sĩ đảm nhiệm chức vụ văn thư, cố nhiên là có thể dùng bút mực để tuyên nói pháp tự lợi và lợi tha. E rằng ông sẽ nói: “Tuy đọc văn và đã được xem thư, nhưng chưa gặp mặt, sẽ trọn chẳng thỏa lòng”. Chẳng biết Quang là một gã phàm phu nghiệp lực, thấy mặt [mới biết] chẳng bằng nghe danh. Do danh còn có thể đồn giả, chứ mặt chẳng thể giả vờ được! Nay đem hình ảnh xấu xí của Quang gởi cho ông một tấm để dứt cái lòng mong tưởng đến núi của ông, cạn sức tùy cơ hóa độ kẻ hữu duyên. Lại gởi một trang thuyết minh biện pháp [chịu xuất tiền đứng in] bộ Quán Âm Tụng mà Quang sắp in để ông biết đại khái. Tôi còn muốn in bộ Bất Khả Lục để cứu vớt cõi đời đang chìm đắm trong biển dục. Mùa Xuân năm sau sẽ ra sách, tôi sẽ gởi cho ông chừng đó sách!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Lưu Thọ Dân

Vừa nhận được bốn bức thư của cư sĩ Đặng Hán Quân và Ngụy Mai Tôn, cho biết tâm niệm của lệnh nghiêm khi lâm chung, và tin tức khi cụ mất và sau khi cụ đã mất, chẳng khỏi khiến cho kẻ khác cảm thán! Lệnh nghiêm chính là người đầu tiên trong số bạn bè tại Nam Kinh, tuy chưa thường ở chung với Quang, nhưng chí hướng và đạo hạnh hết sức khế hợp. Quy y hay không, đều thuộc về sự tướng mà thôi, nhưng cụ vẫn tận lực thỉnh người khác thọ giới thay, cũng có thể nói là “chánh niệm rạng ngời”. Lại may mắn là ông có thể thừa kế chí hướng của lệnh nghiêm, dặn người nhà nhất tâm niệm Phật, chẳng rời đi lo toan [hậu sự] và khóc lóc, chuyện ấy hết sức hữu ích. Người tới lúc lâm chung, hoàn toàn phải giữ sao cho cái tâm chẳng dấy lên ý niệm khác. Nếu bị dời động và khóc lóc, sẽ đánh mất cái tâm thanh tịnh niệm Phật. Cũng do cái tâm yêu luyến và bị dời chuyển khó chịu đựng mà sanh lòng sân hận! Hành vi kiểu đó gọi là “ném đá [người đã rớt] xuống giếng”, nhưng kẻ ngu chẳng biết, cho đó là “hành hiếu” (thể hiện lòng hiếu), đúng là đáng đau tiếc! Trong lúc ấy, ông có thể thành tựu chánh niệm cho cha mình, có thể nói là “khéo phụng sự cha mẹ”.

Trong lúc tang ma, cũng nên giữ chí ấy, nhất loạt chẳng dùng đồ mặn, đừng coi chuyện đẹp mắt vui tai người đời là vinh. Chỉ nên khiến cho người mất lẫn kẻ còn đều được lợi ích thật sự. Người ta phần nhiều vì tang cha mẹ mà đau buồn, suy sụp. Đấy cố nhiên là tình kiến của người đời. Tuy chẳng thể không đau buồn, nhưng cũng đừng nên chấp trước. Mong hãy chú trọng dứt buồn đau để niệm Phật, khiến cho cha ông chưa vãng sanh liền được vãng sanh. Đã vãng sanh, sẽ tăng cao phẩm vị. Thực hành như thế, và cũng hướng dẫn người nhà, quyến thuộc cùng làm theo, ắt người mất, kẻ còn đều hưởng đại lợi ích.

Về chuyện làm Phật sự, chớ bắt chước thế tục mưu cầu đẹp mắt, hoặc niệm kinh, bái sám, làm đàn Thủy Lục. Chỉ nên chuyên nhất niệm Phật, lợi ích sẽ khác biệt một trời một vực! Đó là lời lẽ phát xuất từ kinh nghiệm từng trải hơn mấy chục năm của Quang, cho nên nói với bạn bè của tôi, chẳng phải là thốt ra lời hư vọng đoán mò! Nếu chẳng nghĩ đó là lời lẽ vớ vẩn, hủ bại thì may mắn lắm thay! Còn đối với các chuyện chôn cất, tang ma v.v… xin đừng bắt chước thói ác trong đời gần đây, phô trương xa xỉ. Đúng là dùng chuyện tang ma của cha mẹ làm công cụ [để khoe khoang giàu sang]. Nếu chẳng nỡ làm đám tang cha mẹ đơn sơ, hãy nên tiết kiệm chi tiêu để dùng [khoản tiền tiết kiệm ấy] cứu tế, công đức sẽ to lớn. Đối với bạn bè thân thiết mà có tang, Quang đều chẳng làm các chuyện phúng điếu rỗng tuếch màu mè, mà đều vào lúc hồi hướng trong khóa tụng sáng tối, đọc tên để hồi hướng cho người đó. Nếu là kẻ giao hảo thân thiết lúc thường ngày, cũng đều đọc tên hồi hướng, huống hồ người đã qua đời ư? Nay tôi sẽ vì lệnh nghiêm hồi hướng hai mươi mốt ngày nhằm biểu lộ tình bạn hữu. Mong ông hãy dứt buồn niệm Phật, hành đúng theo lời Quang. [Làm như thế], há chỉ có thể an ủi hương linh của cha ông, mà còn khiến cho quyến thuộc trong nhà đều gieo thiện căn tối thắng. Thân thích bằng hữu cũng do trông thấy mà được chuyển hóa. Từ lòng hiếu thảo ấy mà lợi lạc khắp hết thảy, có thể nói là khéo vận dụng lòng hiếu. Mong ông xét hiểu thì may mắn lắm thay!

Thư Gởi Cư Sĩ Trịnh Minh Chi

Ấn Quang thuộc loại Tăng nhân chỉ biết cơm cháo, suốt đời mê mờ, nào dám xằng bậy gởi thư nói lan man, để tự chuốc nhục ư? Chỉ vì tháng Tư tới đất Thân (Thượng Hải), lo liệu chuyện ấn loát Quán Âm Tụng, Văn Sao, Thọ Khang Bảo Giám v.v…, người cùng quê là cư sĩ Vương Ấu Nông nhiều lượt đến trò chuyện, thường khen ngợi các hạ do thấy thời thế bất lợi, đặc biệt phát Bồ Đề tâm, ăn chay trường, niệm Phật hòng cầu xuất thế. Lại khuyên Quang gởi thư cho các hạ để kết tịnh duyên. Quang nghe nói, khôn ngăn vui mừng, đẹp dạ, chỉ vì bận bịu, khó được như nguyện ngay. Đầu tháng Sáu về tới núi, tìm dịp rảnh rỗi, [viết thư cho các hạ hòng] giãi bày đại lược kiến giải thô lậu, chỉ mong tạo phương tiện để giúp tự lợi, lợi tha, vãng sanh thượng phẩm. Chắc các hạ sẽ chẳng vì mạo muội, nông cạn, sơ sài mà bỏ xó.

Thế gian hiện thời lầm loạn đến mức cùng cực, phế bỏ kinh điển, phế bỏ luân thường, hết thuốc chữa rồi! Dùng con mắt đạo để nhìn, dường như đó chính là sự cảnh tỉnh to lớn nhằm thúc giục mọi người thoát khỏi cõi Sa Bà này, sanh về cõi Cực Lạc kia. Nếu chẳng có cái tâm xuất thế, ắt trong đời tương lai, đúng là chẳng có gì để có thể làm cha mẹ của ta! Những người nghiên cứu Phật học trong thời gần đây đúng là đông đảo, nhưng người thiên tư cao thường có tri kiến chủ quan, thiên trọng lý tánh, chẳng chú trọng sự tu (tu tập nơi mặt Sự). Hoặc cho rằng tín nguyện là chấp tướng, hoặc coi tham cứu là thân thiết. Dẫu tu Tịnh nghiệp, chẳng nương theo tông chỉ của pháp môn Tịnh Độ, đến nỗi biến pháp “cảm ứng đạo giao, liễu thoát ngay trong hiện đời” trở thành cái nhân đắc độ trong vị lai, khiến cho kẻ thiên tư thượng đẳng đâm ra chẳng bằng phường ngu phu, ngu phụ cắm cúi niệm Phật lại có thể đạt được lợi ích thật sự. Chẳng phải là đáng tiếc lắm ư?

Các hạ đã phát tâm niệm Phật, cố nhiên nên nương theo tông chỉ Tịnh Độ. Phàm đối với các kiểu khai thị “lìa khỏi tín nguyện” đều chớ nên màng tới. Vì đó là phương pháp thuộc kiểu “chỉ tham cứu tự tâm” của Thiền Tông, chẳng phải là khuôn phép “nương theo từ lực của Phật để cầu vãng sanh” của Tịnh Tông. Những điều Quang vừa nói chính là lời chân thành của cổ đức trong Tịnh Tông, chẳng phải là luận định ức đoán bịa đặt lệch lạc! Xin hãy đọc kỹ Tịnh Độ Thập Yếu, ắt sẽ tự biết rõ. Ấn Quang Văn Sao, tuy văn chương nông cạn, thô kệch, nhưng đối với giới hạn giữa Thiền và Tịnh, duyên do của pháp môn thông thường và đặc biệt, lẽ được mất, lớn nhỏ, giữa Phật lực và tự lực, đều nói khá tường tận. Nếu chịu đọc kỹ, cũng chưa phải là trọn chẳng được lợi ích.

Xưa kia, cư sĩ Trầm Tử Bồi tự coi mình là Bồ Tát, chẳng nguyện vãng sanh. Quang cực lực phá trừ, ông ta mới hồi tâm Tịnh Độ. Lúc đó là năm Dân Quốc thứ mười (1921), nhưng do ông ta tuổi cao, danh lớn, chẳng có người thường đàm luận, khích lệ, nhắc nhở, đến nỗi khi mạng chung, vẫn chẳng nhắc tới chuyện vãng sanh. Ông Trương Quý Trực ở Thông Châu, do môn nhân là Giang Dịch Viên khuyên nhắc, cũng khá chú ý đạo này, từng gởi thư thăm hỏi Quang. Khi đó là năm Dân Quốc 14 (1925). Chỉ vì cái tâm kinh doanh sâu nặng, chẳng thể ngay lập tức đảm đương [Tịnh nghiệp], đáng tiếc quá! Chỉ có ông Sa Kiện Am ở Như Cao là có thể nương theo tông chỉ Tín, Nguyện, Hạnh để tu trì nghiêm mật. Mấy ngày trước khi lâm chung, liền bảo kẻ khác trợ niệm, đạt được lợi ích vãng sanh thật sự. Trong Tăng Quảng Văn Sao bản mới, có bài ký về chuyện vãng sanh của ông ta, khoảng tháng Tám, tháng Chín có thể ra sách. Khi sách in ra, sẽ gởi cho ông duyệt.

Do vậy biết người thiên tư cao, nếu có thể toàn thân buông xuống thì lợi ích sẽ vượt xa những người cùng hàng. Nếu không, đâm ra chẳng bằng ngu phu ngu phụ thật thà niệm Phật mà đạt được lợi ích thật sự. Nhưng các hạ đức cao vọng trọng, dùng thân hướng dẫn chúng sanh, phàm có ai tìm đến, cố nhiên hãy nên dùng “đề xướng nhân quả báo ứng, tín nguyện niệm Phật” làm phương tiện cứu đời, độ người. Trong cõi đời hiện thời, nếu chẳng đề xướng nhân quả báo ứng, dẫu thánh hiền, Phật, Bồ Tát cùng xuất hiện trong cõi đời, cũng chẳng thể làm như thế nào được! Quang thường nói: “Nhân quả là phương tiện to lớn để thánh nhân thế gian và xuất thế gian bình trị thiên hạ, độ thoát chúng sanh”. Có kẻ miệt thị nhân quả, cho là Tiểu Thừa, toàn là kẻ chỉ phô bày cuồng huệ, là bè lũ của ma, chẳng chú trọng chân tu. Nếu có thể đề xướng rộng rãi phong cách ấy, ắt kẻ chỉ biết lợi mình, chẳng màng có hại cho người khác ắt sẽ sanh tâm sợ hãi, ém bớt thói bạo ngược của họ, để mong chính mình đạt được lợi ích thật sự, mà cũng chú trọng lợi lạc người khác. Quang nói “đề xướng nhân quả báo ứng chính là diệu pháp có một không hai để cứu đời trong hiện tại”, mà tu trì Tịnh nghiệp cũng cần dùng cái đạo thành tựu từ thuở phát tâm cho đến khi chứng quả ấy. Kiến giải thô lậu như thế, chẳng biết các hạ có cho là đúng hay không?

Thư Trả Lời Cư Sĩ Từ Úy Như Hỏi Về Sách Tự Tri Lục

Nhận được thư, khôn ngăn cảm khái! Trong thời Mạt Pháp, con người phần nhiều làm chuyện dối trá, thường xuyên cầu tiếng tăm, lợi dưỡng, mong sao đời sau tôn xưng chính mình là bậc Pháp Thân đại sĩ, luôn bịa đặt, ngụy tạo đủ thứ chuyện để huyễn hoặc kẻ vô tri, hoại loạn Phật pháp, khiến cho chúng sanh ngờ vực, lầm lẫn. Sao lại khổ sở vì cái danh hư huyễn mà mắc lấy tai họa thật sự, đến nỗi trầm luân bao kiếp? Sách Tự Tri Lục thật sự do Lưu Lữ Thanh biên soạn; trong khi in sách, thường bênh vực người ấy (bà Hồ). Trước kia, ông La Tế Đồng có được sách ấy, bèn cho in theo lối thạch ấn một ngàn bản. Ông Đinh Quế Tiều bảo ông La gởi cho Quang một gói. Quế Tiều gởi thư cho Quang, bảo hãy duyệt kỹ, viết lời tựa hòng lưu truyền rộng khắp. Ngay trong hôm nhận được, Quang liền xem qua, ngay hôm ấy gởi trả về, bảo sách ấy chính là sách dẫn người sơ cơ nhập ma!

Đối với công phu của bà Hồ, Quang chẳng dám nói bà ta chưa đạt tới cảnh giới ấy, do Quang chẳng có Tha Tâm Thông, mà cũng chẳng dám bảo bà ta thật sự đạt tới cảnh giới ấy. Vì nếu bà ta thật sự đạt tới mức đó, trọn chẳng đến nỗi không biết sách ấy có khuyết điểm lầm lạc người khác vô cùng. Trước nay, bậc thiện tri thức Tịnh Độ khai thị cho người khác, chỉ bàn nói theo hành tướng trong pháp môn, trọn chẳng lôi ra cảnh giới của chính mình để làm khuôn phép cho người khác. Bà ta đã chẳng biết điều lợi hại ấy, vậy thì công phu của bà ta phần nhiều là giả vờ. Tôi nói đại ý như thế mà thôi, bảo đừng chia ra gởi tặng. Nếu đã gởi thì thôi, chưa gởi thì hãy nên đốt đi để tránh ươm mầm tai họa! La Tế Đồng nhận được thư của Quang, đem các sách còn lại đốt sạch. Mấy tháng sau, cư sĩ Vương Mưu Phượng ở Hàng Châu trông thấy [sách ấy], cũng muốn đem thạch ấn để lưu thông, gởi sách ấy để xin Quang quyết đoán. Quang liền nói với ông ta đại ý đã nói với Đinh Quế Tiều. Mùa Xuân năm ngoái, một cư sĩ ở Dư Diêu cũng muốn thạch ấn [sách ấy], Quang lại ngăn cản. Lá thư ấy được đăng trên báo Ca Âm.

Tới tháng Sáu, kẻ thường hộ trì “đứa ma con” (tức Lưu Lữ Thanh) đọc báo Ca Âm, bèn viết thư cho Quang, tranh biện, đả kích lời Quang, hết sức tâng bốc bà Hồ, bảo bà ta là “thiên mã hành không, thần long bất trắc” (ngựa cõi trời bay lượn trên không chẳng chướng ngại, rồng thần chẳng thể biết được hành tung). Kẻ đó mô tả bà Hồ đúng là người trên trời dưới thế đáng tôn sùng, có một không hai! Lại còn gởi cho Quang truyện ký của bà Hồ, phê chú từng đoạn, lại còn sai Quang chuyển sách và truyện ký về bà Hồ tới báo Ca Âm. Trong truyện ký có nói khi bà Hồ sắp chết, nhiều lượt hiển lộ thần thông. Lúc lâm chung, một phụ nữ tại gia, thấy bà Hồ đến, bỗng thấy bà ta hiện thân vô lượng; sau đấy, mới biết đó là lúc [bà ta] lâm chung. Quang đọc đến đó bật cười, bảo bà ta có thần thông to cỡ đó, cũng nên hiển lộ cho Quang. Nếu rõ ràng là kẻ đáng được suy tôn, Quang vẫn chẳng tán thành lưu thông Tự Tri Lục, vì sẽ khiến cho người khác bị lầm lạc!

Năm trước, một vị cư sĩ ở Hồ Nam quy y với thầy Bảo Nhất, đến núi có nhắc tới bà Hồ. Ông ta nói bà Hồ tập khí khá nặng, hễ động đến là đùng đùng nổi giận, tới mức chửi rủa người khác. Vì thế, đến nỗi thổ huyết, sau đó mạng chung. Năm ngoái, một vị cư sĩ tên là Dương Hồng Phạm, nhậm chức trường tá (trông coi công trình khai thác muối) ở Cù Sơn, cùng với vợ đến núi. Hai người cùng quy y với thầy Bảo Nhất. Quang đem thư và truyện của kẻ thường hộ trì bà Hồ cho họ xem, cả hai vợ chồng đều bảo chẳng phải là sự thật. Vợ ông ta từng thấy lúc bà ta chết, Phật còn chẳng thể niệm được, huống hồ có thể hiện thần thông ư? Sách ấy đừng cho người khác xem, đừng lưu thông là được rồi. Nếu phê bình, truyền bá, bọn chúng sẽ thường bảo vệ, có thể dẫn đến xung đột, đâm ra chẳng hay! Thư này cũng ngàn vạn phần đừng đăng báo, ngõ hầu chẳng đến nỗi khiến cho những ai muốn thành Phật ngay lại đâm ra chậm trễ nhiều kiếp mới thoát khỏi địa ngục!

Niết Bàn Kinh Sớ đã có, do sư Đế Nhàn biếu tặng. Quang hằng ngày bận bịu chẳng rảnh rỗi, cũng chỉ đặt lên gác cao đó thôi. Cách tĩnh tọa của ông Trần vốn chẳng phải là tĩnh tọa theo đường lối “chân thật tham cứu, chân thật niệm”, mà đèo thêm tánh chất luyện đan của Đạo gia. Đã thế, gần đây người có tín tâm thường mê mệt thần thông, cho nên có cảnh ấy. Nếu chân thật tham cứu bổn lai diện mục, và chân thật chí thành niệm Phật, chẳng có ý niệm cầu đắc thần thông, sẽ trọn chẳng đến nỗi có ma cảnh ấy. Nếu buông toàn thể ý niệm kiểu ấy xuống, dùng cái tâm thanh tịnh, trì danh hiệu Phật, sẽ có thể tiêu diệt, cho nên chẳng cần lo ngại! Điều đáng lo ngại là tâm địa xen tạp ngoại tông (đường lối tu tập của ngoại đạo), và muốn đắc thần thông ngay lập tức v.v… Trước giờ Ngọ chẳng phát, sau giờ Ngọ sẽ phát, đó là do khí ban đêm trấn định, khí ban ngày rối ren mà ra. Nhưng đối với công phu Thiền Định, Quang trọn chẳng thật sự tu, đối với nguyên do của cảnh giới [trong khi tĩnh tọa], cũng chẳng thể biết tường tận. Đấy chẳng qua là dựa theo lý để phán định đó thôi!