Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Ngữ lục và trước tác
Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao Tam Biên Bổ
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Thư Trả Lời Cư Sĩ Trình Viên Ở Phong Kính
Xem thư gởi đến, biết ông coi chuyện học Phật như học vấn, trọn chẳng chú trọng liễu sanh tử! Nếu hời hợt nghiên cứu các tông, dẫu đối với mỗi tông đều lãnh hội ý chỉ, nhưng sanh tử xảy đến, vẫn phải theo nghiệp duyên mà đi! Tu hành cậy vào tự lực, chưa đoạn sạch làu phiền hoặc trong tam giới, quyết chẳng có phần liễu sanh tử, khó khăn như lên trời! Nếu ông là bậc thánh nhân đã đoạn Hoặc, chẳng cần phải cưỡng ép ông chuyên tu pháp môn Tịnh Độ. Nếu muốn tiến cao hơn, vẫn cần phải phát đại Bồ Đề tâm, cầu sanh Tây Phương. Nếu ông là phàm phu đầy dẫy triền phược, chưa đoạn mảy may phiền hoặc, tuổi tác đã cao, vẫn cứ muốn hời hợt, phù phiếm, đàm huyền thuyết diệu, sợ một khi Diêm La lão tử đến mời, ông có thể thị hiện thật tướng chân không, khiến cho ông ta chẳng thấy thân hình của ông hay chăng?
Người đời mỗi khi thấy ngu phu ngu phụ niệm Phật cầu sanh Tây Phương, liền miệt thị pháp môn Tịnh Độ. Chẳng biết bậc Bồ Tát đã chứng Pháp Thân như Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa, cùng với Đẳng Giác, vẫn cần phải dùng công đức của mười đại nguyện vương để hồi hướng vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới hòng viên mãn Phật quả. Ngu phu ngu phụ có thể niệm Phật thì có thể liễu sanh tử ngay trong đời này. Người đại thông minh, đại trí huệ, chẳng chịu niệm Phật, đến nỗi đời sau mê muội, tạo ác nghiệp, đọa ác đạo, bị ngu phu ngu phụ đã vãng sanh thương xót, muốn cứu giúp nhưng kẻ nghiệp chướng chẳng có cách nào [thoát khổ] quá nhiều!
Thư Trả Lời Cư Sĩ Tử Tâm
Các nơi như Cư Sĩ Lâm, Phật giáo hội v.v… là chỗ đề xướng, chẳng phải là đạo tràng để mọi người thường trụ, tu trì. Người đời nay chuyện gì cũng đều muốn phô trương to tát, chẳng biết lợi ích do người tại gia tùy phận tùy lực tu trì trong nhà. Chương trình của ông nói ra thì rộng lớn, nghiêm mật, hoàn toàn chẳng nói tại gia thì phải nên tu trì như thế nào! Nếu nhất quyết “phải vứt bỏ gia đình thì mới tu trì được”, Quang nhất quyết chẳng chịu để cho ông dùng hai chữ Ấn Quang, vì sợ mọi người sẽ bảo Quang là tà ma, ngoại đạo, vứt bỏ luân lý! Chương trình tinh tấn của ông quyết chẳng thể tiến hành được, dẫu có thể tạo lợi ích to lớn, vẫn có đại họa và thói tệ to lớn ngầm ẩn trong đó. Ông hoàn toàn chẳng biết tình người trong đời Mạt, chỉ biết ăn nói lớn lối, trọn chẳng nghĩ lại rốt cuộc sẽ dẫn đến đâu, trở thành tình trạng như thế nào.
Quang suốt đời tâm thẳng tuột, ăn nói thẳng tuột, thà bị người khác chửi bới, chẳng dám khiến cho người khác bị lầm. Ông nhất quyết chẳng nghe theo lời Quang, Quang cũng chẳng dám ép ông, nhưng từ nay về sau, vĩnh viễn chấm dứt giao tình, mặc cho ông phô trương rình rang cỡ nào, Quang chẳng hỏi tới. Nếu lôi tên Ấn Quang vào đó, ắt chẳng đáp ứng. Nếu ông cứ lôi Quang vào đó, sau này nếu tôi đăng báo thanh minh, mong chớ trách móc. Cách làm như thế của Quang, một là khiến cho ông tỉnh cơn mê, hai là ngăn thói tệ kẻ gian bắt chước làm theo ông, chẳng phải là do lửa vô minh to lớn, cho nên chẳng tán thành chuyện tốt của người khác đâu nhé! Do ông hoàn toàn chẳng hiểu cách tu của người tại gia. Nếu pháp ấy được thực hành rộng rãi, ắt có họa diệt pháp. Có lẽ ông chẳng trông thấy, nhưng Quang đã sớm biết, chẳng nỡ không nói với ông. Ông nghe theo thì cũng chẳng qua lại với ông, ông chẳng nghe thì cũng chẳng qua lại với ông, do chẳng có mục lực và tinh thần để thù tạc.
Thư Trả Lời Cư Sĩ Tạ Huệ Lâm
Hai lần nhận được thư gởi theo đường tàu thủy, do công việc bận rộn, chưa thể trả lời ngay. Công khóa do ông đã lập, chẳng có gì là không được! Đối với lời huấn từ dành cho trường nữ sinh của ông, đã ngay trong ngày hôm sau khi nhận được thư thứ hai theo đường thủy và thư của ông, đều gởi liền cho Vân Đài, đừng lo!
Đạo lý của Mật Tông chẳng thể nghĩ bàn! Nhưng hiện thời người truyền, kẻ học Mật Tông đều chú trọng thần thông, chẳng khỏi đánh mất ý chỉ cội gốc. Người truyền còn chẳng có thần thông thật sự, kẻ học có ai thật sự đắc thần thông? Nặc Na đến chùa Thái Bình ở Thượng Hải, bàn về Mật Tông, cũng nói “chú trọng vãng sanh Tây Phương”, nhưng [chủ trương] trì A Di Đà Trường Thọ Đà La Ni ở ngay mỏ ác, liền có thể tùy ý trường thọ, hoặc liền vãng sanh. Sao có thể nói nhất loạt kiểu đó cho được? Đừng nói ông và tôi chẳng thể, ngay cả Nặc Na cũng chẳng thể tùy ý vãng sanh. Nặc Na nói ông ta bị Đạt Lai Lạt Ma nhốt trong một địa lao. Hằng ngày từ bên trên thòng xuống ít cháo để kéo dài mạng sống. Ông ta dùng tay moi vách địa lao, sáu năm mới khoét thủng, trốn sang Trung Quốc. Ông ta nói trong ngục chẳng có vật gì, ngay đũa cũng chẳng có một chiếc. Dùng tay moi đất đào vách địa lao, khổ sở chẳng thể kể xiết! Huống hồ bị nhốt trong địa lao, phân tiểu bừa bãi, thối bẩn khôn kham, sao trong lúc ấy chẳng vãng sanh Tây Phương? Quang thoạt nghe ông ta nói, cho rằng kẻ này hoàn toàn chẳng biết Phật pháp. Nếu không, sẽ chí thành trì chú để cầu tự thoát ra, sao lại phải dùng tay moi? Sau đó, lại nghe ông ta có thể chữa bệnh cho người khác rất hiệu nghiệm; do vậy, được mọi người ngưỡng mộ. Đệ tử đem chuyện này hỏi Quang, Quang trả lời: “Lý sự ấy đích xác là thật sự có, nhưng chẳng thể nói là ai cũng đều có thể!”
Hiển Ấm (đồ đệ của pháp sư Đế Nhàn) đã đắc chân truyền của Mật Tông, về nước gặp thầy. Thầy bảo ông ta: “Thanh danh của con rất lớn, hãy nên bế quan, chân thật dụng công ba năm thì mới nên”. Ông ta học đầy một bụng Phật pháp, nghe thầy mình nói như vậy, giống như dao chọc vào tim, liền ngã bệnh. Ngày hôm sau liền qua Thượng Hải Cư Sĩ Lâm để dưỡng bệnh, được hơn một năm liền chết. Khi chết, chẳng tỉnh táo, chú cũng chẳng niệm, mà Phật cũng chẳng niệm. Các vị cư sĩ niệm Phật cho ông ta. Hiển Ấm là bậc đại quán đảnh A Xà Lê, Hiển lẫn Mật đều thông, mà còn như thế đấy!
Đại Ngu hoằng dương Mật Tông ở Thượng Hải, người ta đua nhau kéo về như xua vịt, ông ta dạy người khác thành Phật trong một trăm ngày. Một tòa nhà Tây ba tầng, thuê trọn cả sáu bảy chục gian (tòa nhà ấy ở đường Kim Thần Phụ , nơi ấy phòng trống rất nhiều), có thể biết người đông cỡ nào. Từ giữa năm Dân Quốc 17 (1928) cho đến mùa Hè năm Dân Quốc 18 (1929), ở Bắc Kinh có kẻ muốn nhờ vào đó để trục lợi, dùng hơn một ngàn đồng làm lộ phí, mời ông ta đến Bắc Kinh. Cả nước như cuồng, [coi ông ta] khác nào Phật sống xuất thế. [Ông ta tuyên bố “ai học theo pháp của ông ta”], bốn mươi tám ngày liền có thể thành Phật. Tới nửa năm sau, đã có hiềm nghi, tiếng tăm dần dần giảm. Sau đó, đối với những kẻ muốn phát tài, muốn được thắng lợi, hướng về ông ta, [ông ta] đều nói có thể đạt được, nhưng họ đều thất bại, căm hận ông ta thấu xương. Từ đấy về sau, Bắc Kinh lẫn Thiên Tân không ai quan tâm đến ông ta. Lúc đó, đúng là lúc nên dùng pháp Trường Thọ Đà La Ni để vãng sanh, nhưng ông ta bỏ về nhà làm người thế tục. Đủ thấy những giáo nghĩa như “tức thân thành Phật” (thành Phật ngay trong hiện đời) v.v… như Mật Tông đã nói đều chẳng phải là chuyện kẻ bình phàm mà mong mỏi được! Những kẻ ấy đều khoác lác thần thông!
Mấy năm trước, Bạch lạt-ma ở Nam Kinh làm pháp hội Kim Quang Minh, nhằm lúc trời hạn hán, lại cầu lập đàn cầu mưa. Cho tới khi viên mãn, một giọt mưa cũng chẳng rơi xuống! Mùa Hạ năm nay, gã X… ở Hàng Châu lập pháp hội Thời Luân (Kalachakra), đất Hàng còn bị hạn hán nặng hơn các nơi khác. Về sau, hắn ta tới Thượng Hải, một kẻ tin tưởng, xin hắn ta cầu mưa, cũng chẳng được một giọt nào. Hắn ta lại còn đem tiền của Trung Quốc mua súng ống, muốn chuyển về Tây Tạng, cũng có khi bị cường đạo cướp mất, cũng có khi bị người mua bớt xén, hoặc cuỗm tiền trốn mất. Nếu hắn ta thật sự có thần thông, cớ sao đối với các chuyện kiểu ấy đều chẳng thể biết?
Cần phải biết yếu chỉ của Mật Tông là ba nghiệp tương ứng. Nếu tam nghiệp tương ứng đã lâu, sẽ có thể tùy lòng mong muốn. Chưa đạt đến mức độ “tâm không”, mà đã hư vọng muốn đạt được thì có thể sẽ bị ma dựa. Đấy là một điều quan hệ to lớn trong Mật Tông. Lời này chớ nên nói công khai để khỏi mắc họa ngấm ngầm. Nay những gã đại dũng mãnh đều hướng theo chuyện hoằng dương Mật Tông, chẳng thể không cẩn thận!
Thư Trả Lời Cố Hiển VI Và Hoàng Hàm Chi
Hai vị cư sĩ Hiển Vi và Hàm Chi nhã giám! Chuyện cá ở hồ Hàng Châu, hôm trước Chung Khang Hầu ở Hàng Châu đã gởi đến chương trình và thông báo, bảo Quang viết lời Sớ. Vốn tính ngày hôm qua liền gởi đi, nhưng do có khách tới, đến nỗi chưa viết xong. Hôm qua, Khang Hầu lại gởi thư, lại còn đem điều bàn bạc đã được quyết định và văn bản phê duyệt của chánh phủ gởi đến, nay tôi sẽ đem lời Sớ gởi đi. Ông Chung vốn bảo gởi một bản cho Hàm Chi, nay nghe nói đã bảo Hứa Chỉ Tịnh viết. Văn chương của Chỉ Tịnh cao hơn Quang rất nhiều. Nay đem bản thảo gởi tới, may ra có thể cùng sử dụng, cũng có thể khiến cho người ta tỉnh ngộ sâu xa. Văn của Quang mộc mạc, chỉ có ý nghĩa mà thôi! Văn của ông Hứa thì từ ngữ lẫn nghĩa lý đều hay khéo. Nếu cùng sử dụng thì cũng nên đem bài của ông Hứa gởi cho Khang Hầu, nay Quang đã gởi thư bảo đảm rồi. Bài Niệm Phật Ca vẫn mong cư sĩ Hiển Vi sửa chữa thì mới tốt đẹp được.
Trong mùa Xuân, Quang tính rút ra từ một ngàn đồng tiền in sách, do chuyện trước đó chưa hoàn thành, cho nên chẳng dám đảm nhiệm. Nay việc đã thành, cũng nên giúp đỡ đôi chút. Khi trước, Giang Dịch Viên gởi hai trăm đồng nhờ phóng sanh. Quang xét kỹ thời cơ chưa dám làm; do vậy, bèn đổi thành in sách. Đã ghi vào danh sách công đức ấn loát Bạch Thoại, Gia Ngôn v.v… Nay vẫn dùng [món tiền đó] để phóng sanh. Lại còn ông Tào Thạch Như gởi hai trăm đồng để cầu siêu cho mẹ, một nửa để niệm Phật, một nửa để làm việc thiện. Nay cũng dùng một trăm đồng ấy để phóng sanh. Mong các vị đến chùa Thái Bình, yêu cầu thầy Chân Đạt giao cho ba trăm đồng tính vào khoản chi của Quang. Về danh sách quyên góp thì ghi ông Giang Dịch Viên cúng hai trăm đồng, một trăm đồng kia thì đề tên Tào Thạch Như, đừng đề tên Quang, hoặc ghi là “Quang rút từ khoản tiền in sách của ông Giang và ông Tào bao nhiêu đó” thì cũng được. Quang vốn chẳng muốn đề tên, nhưng nếu muốn nhờ vào đó để tiện giúp cho việc đề xướng thì cũng là chuyện hữu ích.
Tiền đồ của Phật giáo nguy hiểm muôn dạng. Tình cảnh ở Phổ Đà chẳng dễ bàn nói. Tuy chưa hung hiểm như ở Hoàng Nham, Vĩnh Khang, nhưng hai ba năm qua, càng ngày càng sâu, trực tiếp trở thành “xông vào nhà múa giáo, binh lính ồn ào đoạt chủ”, nhưng Tăng chúng trên núi không có người cầm đầu đứng ra cáng đáng mọi việc, lại chẳng có người có đạo đức, học vấn, kiến thức [để đảm nhận]. Quang vốn là kẻ ăn nhờ ở đậu, do họ đã chẳng có người có khả năng lo liệu, Quang cũng chẳng thể ra sức. Muốn cho tiền đồ chuyển biến tốt đẹp, nếu chẳng do Bồ Tát hiển đại thần thông thì sẽ muôn đời vô vọng! Mong hãy nói duyên do với cư sĩ Hậu Tại, Quang bận nhiều việc, chẳng rảnh rỗi gởi thư riêng cho ông ta.
Thư Gởi Vị Sư X… Ở Chùa Báo Quốc (Thư Thứ Nhất)
Giá sách của Dương Lệ Đình (tức là như trong lần trước đã bảo gởi), cũng trừ vào khoản ấy. Tàng Kinh Các còn bị mối hay không? Nếu vẫn còn, chẳng ngại rải [nước Đại Bi] một hai lần nữa để bảo toàn gác ấy và kinh sách. Tại Linh Nham, loài ong đục gỗ (carpenter bee) đục rất hung. Rải [nước Đại Bi] một lần, chúng chẳng đục nữa. Do hãy còn có chút ít, bèn rải một lần nữa, chúng hoàn toàn chẳng đục nữa. Phật lực, pháp lực, chúng sanh tâm lực đều chẳng thể nghĩ bàn. Muốn được Phật lực và pháp lực, trước hết cần phải có tâm lực chí thành khẩn thiết thì mới có cảm ứng. Quang sống ở Báo Quốc tám năm; hiện thời, chẳng lâu sau sẽ thiêu hóa, hy vọng lầu ấy chẳng hư hoại thì kinh sách sẽ có thể tồn tại lâu dài. Các chuyện khác, nhất loạt chẳng hỏi tới.
Thư Gởi Vị Sư X… Ở Chùa Báo Quốc (Thư Thứ Hai)
Dương Lệ Đình đến xin thỉnh Quán Âm Bổn Tích và Văn Sao mỗi thứ ba gói. Khoản tiền ấy cũng trừ vào khoản tiền của tôi. Các con vật đã mua đưa sang ao phóng sanh, giao cho thầy Đương Gia. Hễ có người lên núi, bèn bảo họ đem đi. Lại mua hai cây chổi rơm dày, [chổi] trên núi đã hết sức mỏng rồi! Dùng [chổi ấy] để quét chỗ đất chẳng sạch.
Thư Gởi Vị Sư X… Ở Linh Nham
Thầy Diệu Viên là vị Tăng sống theo thói thế tục, người tỉnh An Huy, là đồ đệ của sư Chung Phương thuộc Thanh Hư Các ở Phổ Đà, là đồng hương của lão hòa thượng Chân Đạt. Thầy Chân Đạt chính là sư thúc của ông ta. Chiều ngày Hai Mươi Chín tháng Mười tới đây (trước nay chưa hề đến), cho biết ông ta đến nhà Lôi Doãn Thượng, do nhà ông ta (ông Lôi) từng đến Phổ Đà mà quen biết. Ông ta đến nhà họ Lôi trước (ắt là để hóa duyên), nói đồ vật để ở nhà họ Lôi, tay không đến đây, ở lại hai đêm. Hôm qua, sau khi dùng cơm chiều, ngồi xe kéo [quay về], nửa đường sắp chết. Cảnh sát đến báo tin, vội sai Ngô Cốc Nghi đến xem thì đã chết thật rồi. Khiêng đến thất của thầy Minh Đạo, trong đêm phái người niệm Phật, canh chừng. Sáng sớm, thuê thuyền, sai người cẩn thận chèo thuyền, sai các công nhân trẻ khiêng hòm xuống sẵn, đợi thuyền tới, sẽ chuyển hòm đến hang hóa thân, đợi sau mấy ngày liền hỏa táng, đưa tro vào tháp Phổ Đồng. Ông ta nói chẳng có đồ đệ, trụ tại Hoằng Ẩn Am. Khi thầy Kiến Ngộ quay về, sẽ đến chùa Thái Bình ở Thượng Hải báo tin là được rồi, chẳng còn dính dáng tới nữa. Hoặc là trước hết đừng nhập tháp, đợi cho sau này không ai nhận tro rồi mới nhập.
II. Tự, bạt, sớ
Bài Tựa Nêu Duyên Khởi Của Phật Thất Vĩnh Viễn
Vốn nghe “tích thiện chi gia, tất hữu dư khánh” (nhà tích lũy điều thiện, niềm vui có thừa). Hậu duệ của tổ tiên nhiều đời đức hạnh thường vượt xa những kẻ cùng hàng, chỉ vì tích đức đã sâu, cho nên sẽ tỏa sáng; do vun bồi cũng sâu, cho nên phát khởi cũng lâu dài. Lý ấy vốn tất nhiên là như thế. Gia đình ông Ngô Hằng Tôn ở thành Tô Châu nhiều đời truyền thừa đức hạnh, thích làm lành, chuộng bố thí. Hễ gặp dịp cứu chẩn tai nạn hay cứu nạn gấp, đều công khai hoặc âm thầm quyên góp. Đấy là vì muốn trọn hết tấm lòng của mình, nhưng chẳng mong bộc lộ tên tuổi. Mẹ và vợ ông ta đều quy y Tam Bảo, khẩn thiết hộ trì. Năm nay, bổn tự dựng ngôi lầu Niệm Phật Đường và hơn ba mươi gian nhà. Trừ khoản tiền quyên tặng của lão hòa thượng Chân Đạt, cũng như khoản tiền dư từ các Phật Thất của thường trụ, và sự trợ giúp của những vị thiện tín các nơi, cho tới khi công trình sắp hoàn thành, còn thiếu mấy ngàn đồng. Dẫu muốn vay mượn, cũng chẳng thể được! Ngô thái phu nhân bèn khảng khái chấp thuận giúp cho hoàn thành, cả nhà cùng giúp hơn năm ngàn bảy trăm đồng. Lại bỏ ra khoản tiền bảy trăm đồng để tạo khám thờ Tam Thánh, ngõ hầu khi xây dựng xong, thường trụ chẳng đến nỗi mắc nợ. Cảm kích hậu ý ấy, [bổn tự] quyết định mỗi năm kể từ mồng Một tháng Tư sẽ bắt đầu một khóa Phật Thất vĩnh viễn do toàn thể đại chúng thường trụ cùng niệm. Trong bảy ngày ấy, quyết chẳng vì gia đình nào khác mà niệm Phật. Từ nay trở đi, trong khóa Phật Thất ấy, nhất loạt chẳng thâu lệ phí. Tới lúc đó, sẽ chỉ thông báo trước mà thôi! Nho giáo nói “đầu đào, báo lý” (đưa cho đào, trả lại mận), Phật giáo dạy “tài thí lẫn pháp thí đều bình đẳng bố thí”, dùng công đức của Phật Thất ấy cầu cho cả nhà họ Ngô hiện thời nghiệp tiêu, tăng thọ, hết thảy cát tường. Trong tương lai, nhờ vào từ lực của Phật, vãng sanh Tây Phương. Con cháu đều kế thừa đức của tiền nhân, đều thành bậc đáng được mọi người trọng vọng, sống thì dự vào bậc thánh hiền, thác sẽ về cõi Cực Lạc.
(Ngày mồng Tám tháng Chạp, năm Dân Quốc 21 (1932), tức năm Nhâm Thân âm lịch)
Bi Ký Lập Phật Thất Vĩnh Viễn Để Ghi Nhớ Công Đức Giúp Tu Tạo Đại Điện Của Linh Nham Sơn
Từ khi khởi công [kiến tạo] Đại Hùng bảo điện tới nay, công trình to lớn, tiền công lẫn vật liệu đắt đỏ, lại còn thêm hạn hán, đói kém, quyên mộ gian nan, khiến cho công trình mấy lượt khốn khó. Tiền công thợ, tiền mua vật liệu, ngoại trừ các khoản lạc quyên từ các vị hộ pháp, vẫn chẳng đủ chi trả. Do thương lượng với hai vị lão nhân Ấn, Chân (Ấn Quang và Chân Đạt) đồng ý, [bổn tự quyết định] phát khởi hai khóa Phật Thất vĩnh viễn. Mỗi khóa Phật Thất thì mỗi người tán trợ sẽ giúp năm trăm đồng. Đã có mười lăm người gia nhập (trong đó có cư sĩ Hoàng Hành Thu một phần. Ông Hoàng chính là người phát khởi tu bổ đại điện. Năm ngoái, một mình ông ta đã giúp năm ngàn đồng). Quyết định bắt đầu từ ngày Mười Một tháng Mười Một âm lịch, toàn thể mọi người trong Niệm Phật Đường đều niệm, cho đến ngày Mười Bảy là viên mãn, vĩnh viễn làm như thế. Khóa Phật Thất khác thì mỗi phần sẽ giúp một trăm đồng, người gia nhập đã có mười tám phần, cũng là năm nào cũng tổ chức đúng lệ, chỉ dựa theo số người và thời gian để châm chước, cân nhắc.
Pháp môn Niệm Phật chính là dùng phàm tình để khế nhập thánh trí, dùng quả giác làm nhân tâm (cái tâm tu nhân), chín pháp giới đều hướng về, chư Phật cùng xưng tán. Công đức rộng lớn, lợi ích sâu rộng; phàm những điều mong cầu đều được toại nguyện. Dẫu ngay trong đời này, [mong được] siêu phàm nhập thánh, liễu sanh thoát tử vẫn có thể đạt được, huống hồ những điều thấp hơn ư? Bởi lẽ, pháp này chính là pháp môn tổng trì để mười phương ba đời hết thảy chư Phật trên thành Phật đạo, dưới hóa độ chúng sanh, thành tựu từ lúc phát tâm cho đến lúc chứng đắc. Hiềm rằng người đời tu trì, phần nhiều cậy vào tự lực, vứt bỏ Phật lực, phần nhiều mong cầu phô trương mà sơ sót lợi ích thực tế, đến nỗi gieo nhân mà chẳng đạt được cái quả thật sự, bỏ vốn mà rốt cuộc chỉ thành uổng công, cũng đáng cảm khái lắm thay!
Linh Nham là đạo tràng cổ đã một ngàn sáu trăm năm. Từ đời Tấn, quan Tư Không Lục Ngoạn biến nhà thành chùa, trải qua các đời Hậu Lương, Đường, Tống, Minh, Thanh, đều được sắc phong tu tạo. Lại còn được Trí Tích Bồ Tát hoặc dùng hình vẽ, hoặc hiện tướng trạng tăng sĩ để hiển lộ sự linh dị, khiến cho đạo tràng này đứng đầu đất Ngô. Cuối đời Thanh, chùa gặp nạn binh hỏa, rốt cuộc thành chốn gò hoang, chỉ còn một tòa tháp bằng gạch sừng sững. Do được ông Cung Bảo Bành Ngọc Lân lập phương cách, thoạt đầu dựng một ngôi điện nhỏ, hai mươi mấy gian nhà nhỏ. Tăng chúng thường trụ hành đạo vẫn chưa lo xuể. Năm Tuyên Thống thứ ba (1911), bạn tôi là hòa thượng Chân Đạt do được vị hương thân trong ấp là ông Nghiêm Lương Xán gởi thư thỉnh làm Trụ Trì. Thầy Chân Đạt liền muốn khôi phục quy chế cũ. Chờ đúng thời cơ, vào năm Dân Quốc 15 (1926), đổi chùa thành đạo tràng thập phương chuyên tu Tịnh Độ, suốt năm niệm Phật, chẳng khác gì Phật Thất phổ thông . Chưa đầy hai ba năm, đạo phong lan xa. Các chỗ như Thượng Hải, Thiên Tân, Phước Kiến, Cam Túc v.v… đều gởi thư xin đả thất. Do vậy, chúng Tăng thường trụ đã đông, không thể nào chẳng khởi công tu tạo lớn. Niệm Phật Đường và các liêu xá cần thiết đã lần lượt cất xong, chỉ có công trình đại điện to lớn, tuy đã khởi công, nhưng chi phí thiếu hụt quá lớn. Do thời cuộc gian nan, chẳng tiện quyên mộ, hóa duyên. Vì thế, nhóm họp đại chúng làm Phật Thất vĩnh viễn, mỗi người bỏ ra năm trăm đồng, dùng công đức ấy để hoàn thành đại điện. May được các vị đại cư sĩ như Quý Thánh Nhất, Tào Tung Kiều v.v… đều giúp đỡ, công trình tu tạo đại điện mới chẳng đến nỗi bỏ dở nửa chừng. Do vậy, cung điện mênh mông chẳng mấy chốc sẽ hoàn thành, mãn nguyệt kim dung sẽ thường trụ bao kiếp. Tứ chúng chiêm lễ gieo phước điền xuất thế, cùng nhau trì tụng trong tinh thần Lục Hòa để thành tựu đạo nghiệp siêu phàm. Công đức ấy há có thể diễn tả nổi chăng?
Chọn ngày Mười Một tháng Mười Một âm lịch làm ngày khởi thất cho đến ngày Mười Bảy là ngày thánh đản của A Di Đà Phật thì viên mãn. Dùng công đức ấy để siêu độ tiên linh, cầu cho cha mẹ tăng thọ, sám hối nghiệp chướng mà do chính mình đã trót tạo, tạo phước ấm cho con cháu, hậu duệ. Lại cầu mưa thuận, gió hòa, thóc lúa chín rộ, trong ngoài nước thường hòa thuận, giúp đỡ lẫn nhau, thiên hạ vĩnh viễn thái bình. Tứ sanh cửu hữu cùng lên Tịnh Độ huyền môn, bát nạn tam đồ cùng vào biển nguyện Di Đà. Từ nay về sau, mỗi năm vào dịp này đều mở Phật Thất, [người tham dự] nhất loạt chẳng phải bỏ tiền, quả thật là phương cách thuận tiện cho Tăng lẫn tục. Phương danh của những người quyên tặng sẽ ghi đầy đủ trong phần sau.
Lời Tựa Cho Bài Ký Giảo Chánh Đối Chiếu Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện — Chữ Lệ 丽 Chính Là Chữ Lệ 麗 Viết Theo Lối Cổ. Chọn Chữ Này Cho Dễ Khắc Đó Thôi
Đây chính là phẩm kinh cuối cùng của Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh; nói đầy đủ là Nhập Bất Tư Nghị Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm, nói gọn là phẩm Nhập Pháp Giới, tức mười sáu quyển cuối cùng trong bản dịch kinh Hoa Nghiêm gồm sáu mươi quyển đời Tấn, và hai mươi mốt quyển cuối cùng trong bản dịch Hoa Nghiêm tám mươi quyển đời Đường. Hai bản dịch ấy tuy đại lược hay chi tiết, [nhưng chánh văn] đều chưa được truyền đến [Trung Hoa] đầy đủ. Cho tới khoảng niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường Đức Tông, kinh văn bằng tiếng Phạn của trọn phẩm mới được truyền tới, dịch thành bốn mươi quyển. Trong Duyệt Tạng Tri Tân, Linh Phong đại sư đã viết: “Áp chót kinh này, Phổ Hiền Bồ Tát đã vì Thiện Tài ca ngợi công đức thù thắng của Như Lai xong, lại nói mười đại nguyện vương, hướng dẫn [Hoa Tạng hải chúng] trở về thế giới Cực Lạc”. Hiện thời, chỉ lấy quyển cuối cùng [của phẩm] này, nối vào sau bản Đường dịch tám mươi quyển để cùng lưu thông rộng khắp. Nhưng bản dịch này văn lẫn lý đều xuất sắc, chẳng kém [cách dịch của] ngài Thật Xoa Nan Đà . Lời khai thị của bậc tri thức (Phổ Hiền Bồ Tát) lại càng tường tận, rõ ràng. Thiết thực vận dụng trong thường nhật, thiết thực cứu thói tệ trong đời Mạt, thích hợp nhất để lưu thông chung.
Tiếc là kinh văn đã lâu chỉ hạn cuộc trong Đại Tạng, chưa thể truyền rộng. Vào thời Tống, Nguyên, [kinh văn của phẩm này] còn chưa bị sai ngoa cho lắm. Tới đầu thời Minh, khi khắc in Nam Tạng, do [người chủ trì] chưa giảo chánh cặn kẽ, đến nỗi sai ngoa lũ lượt xuất hiện. Sau này, Bắc Tạng, Thanh Tạng, và Thư Sách Tạng cuối đời Minh đều noi theo sự sai ngoa ấy, thật đáng đau xót! Bản kinh in theo lối Thư Sách này thật sự dựa theo Đại Tạng đời Minh được in lại theo lối Thư Sách. Vào những năm cuối thời Quang Tự, Lượng đã lấy hai tạng đời Minh và Thanh cùng với phẩm Nhập Pháp Giới của kinh Hoa Nghiêm giảo chánh đại lược, ghi chú bên cạnh, cao hơn [chánh kinh] một dòng. Mùa Xuân năm nay, tôi nói chuyện này với cư sĩ Từ Úy Như ở Hải Diêm, ông ta bèn phát tâm sửa chữa. Do vậy, lấy bản kinh của Lượng, và Tống, Nguyên, Cao Ly, Nam, Bắc, Thanh sáu tạng kinh để đối chiếu giảo duyệt. Dụng tâm ấy khá vất vả, cần cù, nhưng so trong sáu tạng, chỉ có Cao Ly Tạng là tốt nhất, cho nên phần nhiều dựa theo đó. Những chữ sai ngoa, khác biệt được ghi thành từng tấm thẻ, dán cao lên một dòng [so với chánh kinh], chuyển đến cho Lượng. Do vậy, tôi liền giảo đính, xem xét, nương theo đó để sửa chữa bản thảo. Đối với các chữ nhất định cần phải sửa, tôi dùng chữ to ghi rõ quyển nào, trang nào, dòng nào, chữ nào. Phía dưới, dùng chữ cỡ nhỏ ghi chú chỗ sai lầm và dựa theo tạng kinh nào để sửa chữa. Cũng có chỗ chỉ ghi chú chữ sai, không nêu rõ tạng kinh nào, vì các tạng kinh đời Tống, Nguyên, và tạng Cao Ly giống nhau, không cần phải viết rõ! Có chỗ thì chữ X… phải là chữ Y… Và các chữ [nếu xét theo mạch văn thì] hoặc thừa, hoặc sót, tuy [xét theo] nghĩa rất đích xác, nhưng do chẳng có chứng cứ trong các tạng kinh [để thêm hoặc bớt các chữ ấy], chẳng dám xằng bậy tự tiện sửa đổi, tăng giảm. Để tỏ lộ sự thận trọng, chỉ dùng chữ to viết bên cạnh đó mấy hàng, phía dưới dùng chữ nhỏ để chỉ ra ý nghĩa sai hoặc đúng hòng giúp cho việc nghiên cứu. Lại có chỗ ý nghĩa thật sự chẳng sai, nhưng chữ dùng trong bản nào đó hay hơn, các văn bản ghi khác nhau, nhưng ý nghĩa thật sự bình đẳng, thì đều chẳng sửa, cũng dùng chữ cỡ nhỏ ghi dưới trang đó, dòng đó để tránh cho các bậc hậu hiền dựa theo các tạng kinh để đối chiếu, sẽ lại nẩy sanh tranh luận. Nay do chuyện tu chỉnh văn bản lần này mà khắc bài ký này, ghép vào cuối kinh để lưu truyền, ngõ hầu người đọc mai sau sẽ bớt tâm lực, chẳng có ý niệm nghi ngờ!
Lời Tựa Cho Phần Bổ Sung Duyên Khởi Khắc In Đại Tạng Kinh
Tử Bách đại sư, húy Chân Khả, tên tự là Đạt Quán, hiệu Tử Bách. Ngài mong pháp hóa rộng khắp, đề xướng khắc in Đại Tạng Kinh theo lối in sách như thế tục (tức lối Thư Sách, hay còn gọi là Phương Sách). Nhất thời, tể quan, cư sĩ, và các bậc kỳ túc các phương đua nhau phụ họa, bèn được thành tựu nguyện ấy. Tới khi toàn bộ Đại Tạng Kinh khắc xong, bèn trích yếu các bài văn đề xướng khắc kinh, gồm mười tám bài, đem khắc thành một quyển, đặt tựa đề là Khắc Tạng Duyên Khởi, ghép kèm theo Đại Tạng để lưu thông hòng khiến cho mọi người biết nguyên do mà thấu hiểu lợi ích của Phật pháp. Nhưng do lời văn đề xướng lúc ban đầu của đại sư có những câu bàn đến thói đời biến đổi vô thường, cõi đời bình trị hay loạn lạc há có thể nghịch chuyển, an định được chăng v.v… sợ phạm đến điều kỵ húy của quốc gia, cho nên chưa khắc. Lại nữa, tuy chuyện ấy đã xong, nhưng bài văn nêu rõ lợi ích do khắc Đại Tạng của ngài Tử Bách, bài văn sai Huyễn Dư đại sư quyên mộ, lý sâu, chữ khéo, trọn chẳng có các lời lẽ phạm kỵ húy, chẳng biết do lẽ nào cũng chẳng được đăng tải, sao lục, rất đáng than thở! Vì thế, chép lại hai bài ấy từ trong Tử Bách Tập, bổ sung vào phía sau, ngõ hầu đời sau đều biết, đều thấy một phen tâm huyết “vì pháp, vì người” của đại sư.
Lời Nhận Định Về Duyên Khởi Khắc In Đại Tạng Kinh (Thứ Nhất)
Phàm những gì thuộc về kinh Phật, theo lý phải nên tôn kính, vì được tắm gội bởi từ ân của Phật, tuân phụng giáo huấn rõ ràng của Phật. Chớ nên vì kinh được in theo lối Phạm Sách hay Phương Sách mà cho là sai khác. Nhà Nho thường có thói xấu, coi kinh truyện của thánh hiền chẳng khác gì giấy cũ, trọn chẳng kính sợ. Cứ thế thành thói quen, rốt cuộc chẳng biết là sai trái, cho rằng kinh sách [nhà Phật] được in theo lối Phương Sách cũng giống như thế. Nay đã đem kinh Phật sửa thành in theo lối Phương Sách để mong được lợi ích rộng khắp, cố nhiên phải giáng xuống một búa thống thiết, khiến cho họ đối với kinh Phật được in theo lối Phương Sách phải sanh ý tưởng khó gặp gỡ, cần phải chuyên chú dốc cạn lòng thành, trọn hết lòng kính, như trung thần tuân phụng thánh dụ (chiếu chỉ của nhà vua), hiếu tử đọc di chúc, nghiêm túc, cung kính, e sợ, chẳng dám coi thường, trọn chẳng thể noi theo thói quen cũ của nhà Nho để đối đãi kinh Phật, ngõ hầu ai nấy đều được hưởng pháp lợi, cùng được độ thoát. Chỉ sợ có kẻ hiểu lầm, chỉ chú trọng lưu thông, chẳng tôn kính, kiêng dè, chẳng thể nào không nêu đại lược lời luận bàn thẳng thắn!
Lời Nhận Định Về Duyên Khởi Khắc In Đại Tạng Kinh (Thứ Hai)
Những chuyện như đốt tượng, vứt kinh v.v… là các hành vi vượt ngoài khuôn khổ của nhà Thiền, chớ coi đó là khuôn phép. Các vị đó cũng bất quá thỉnh thoảng làm như thế; há có nên phỏng theo hành vi ấy để mắc tội, tự lầm, lầm người! Nếu cho rằng nhà Thiền cố nhiên chẳng tôn kính kinh tượng, há không chỉ là chẳng biết thực tế của Thiền, mà còn chẳng biết hình tích và nguyên do của các hành vi lập bày của nhà Thiền! Cần phải biết pháp chẳng có tướng cố định, hễ gặp duyên bèn đề cao. Kẻ đốt tượng, vứt kinh vẫn là Thiền, há kẻ tôn kính kinh tượng chẳng phải là Thiền ư? Người thời nay nếu muốn hiểu rõ Thiền, ắt cần phải khởi đầu bằng tôn kính kinh tượng, đem chuyện tôn kính kinh tượng làm câu Thoại Đầu, từ sáng đến tối, từ tối đến sáng, tâm tâm niệm niệm, đừng coi thường, quên bẵng! Sẽ tự nhiên nghiệp tận, tình không, tâm nguyệt vằng vặc, Lý lẫn Sự hai đằng đều đạt được, phước lẫn huệ đều trang nghiêm vậy!
Lời Nhận Định Về Duyên Khởi Khắc In Đại Tạng Kinh (Thứ Ba)
Đọc sách thánh hiền đều phải nên rửa tay, súc miệng, ngồi ngay ngắn, giống như đối trước thánh hiền, đích thân nghe dạy bảo, huống hồ kinh Phật ư? Cư sĩ Lục Mộng tinh thông sâu xa Phật pháp, nhưng xét theo lời ông ta nói về hai hành vi “nghiêm cẩn kính phụng kinh Phật được in theo lối Phạm Sách”, và bắt bẻ chuyện nhiều lượt rửa tay [khi đọc kinh Phật] v.v… thì đúng là [ông ta cho rằng]: Đối với kinh Phật in theo lối Phạm Sách thì phải giữ lòng kính sợ, còn đối với [kinh điển in theo lối] Phương Sách thì có thể tùy ý. Đấy gần như là thói quen thô lậu của Nho gia, chẳng biết đó là sai trái. Ông ta lại nói “chẻ vi trần lấy kinh, [vậy thì] trần chính là kinh, sao lại phải kiêng ô uế? Phiền não chính là Bồ Đề, vậy thì phiền não chính là kinh, sao lại thiên vị nghiêm kính [kinh điển nhà Phật]?” Đúng là chấp Lý phế Sự, phá hoại tướng pháp thế gian, rơi vào cuồng huệ. Kẻ tâm ý hời hợt, nông cạn nghe hai thuyết ấy, ắt sẽ dốc lòng tuân phụng như khuôn phép, nỗi hại ấy không thể kể xiết!
Người học đạo ắt cần phải hiểu lý tột bậc viên dung, đối với nghi quỹ (khuôn phép nghi thức) bèn chẳng hỗn tạp hoặc trái vượt mảy may thì mới có thể hoằng dương, lưu thông Phật pháp, tự lợi, lợi người. Nếu không, đối với kẻ nói, chỉ trở thành hý luận; người nghe rồi làm theo, ắt sẽ tạo nghiệp chịu khổ vô cùng! Cần phải biết, hễ là kinh Phật và các sách hoằng truyền, xiển dương Phật pháp, bất luận là Phạm Sách hay Phương Sách, dẫu viết trên vách, khắc trên tràng, khắc trên núi đá, đúc nơi chuông, khánh, đều phải nên cung kính. Vì đấy là pháp để siêu phàm nhập thánh, liễu sanh thoát tử, lợi ích vô biên, ân đức quá sâu! Nếu có thể trọn hết lòng thành, tận hết lòng kính, ắt nghiệp chướng như băng tan, phước huệ như trăng tròn, đoạn Hoặc chứng Chân còn có thể đạt được, huống hồ minh tâm ư? Nếu không, dẫu minh tâm, vẫn khó thoát khổ. Do chỉ chuộng hiểu biết hư huyễn, chẳng chú trọng thật tu, tất cả ngộ giải đều trở thành cuồng huệ. Tuy thuộc loại nhân lành, ngược ngạo chuốc lấy ác quả. Người muốn đạt được lợi ích thực tế trong Phật pháp, xin hãy tìm cầu từ lòng cung kính.
Bài Sớ Nêu Duyên Khởi Quyên Góp Tư Lương Để Tái Giảo Đính Cho Quy Tắc Tu Trì Trong Đạo Tràng Tịnh Độ Chùa DI Đà Ở Hàng Châu
Có cuộc đất tối thắng thì mới có thể hoằng dương đạo tối thắng. Để kiến lập chuyện phi thường, ắt phải đợi bậc phi thường! Muốn hưng khởi pháp môn Tịnh Độ, cần phải có đủ nội hộ và ngoại hộ. “Nội hộ” là bậc thiện tri thức thật sự, đề xướng, gợi mở, hướng dẫn, dẫn dắt đại chúng hành đạo. “Ngoại hộ” là bậc cư sĩ chánh tín ngăn ngừa sự lấn hiếp từ bên ngoài, cung cấp tư lương. Cả hai đằng đều đủ, pháp đạo sẽ tự có thể hưng thịnh to lớn, nhân dân đều được cảm hóa. Huống hồ đại chúng đích thân dự vào đạo tràng, há chẳng đạt được lợi ích chân thật ư?
Chùa Di Đà ở Tùng Mộc Tràng, Hàng Châu chính là đạo tràng Tịnh Độ do hai vị pháp sư Diệu Nhiên và Ngọc Phong kiến lập, tới nay đã hơn năm mươi năm. Mười mấy năm gần đây đã khá hoang vắng. Từ năm Dân Quốc thứ mười (1921), pháp sư Trí Huệ trụ trì cho tới nay, điện vũ thảy đều rạng rỡ, tứ chúng đều chú trọng chân tu, mọi người xa gần đều khen ngợi. Mùa Xuân năm nay, cư sĩ Ngô Bích Hoa và Chung Khang Hầu thuộc Hàng Châu Phật Học Hội triều bái Đại Sĩ, có nói đất Hàng chùa chiền san sát, nhưng người thật sự tu Tịnh nghiệp đã hiếm hoi như sao buổi sớm! Nếu chẳng sốt sắng đề xướng, pháp Tịnh Độ chắc sẽ hầu như bị ngưng dứt! Làm sao có thể sống thì đắc tam-muội, lợi khắp trời người, mất bèn lên thượng phẩm, nhanh chóng chứng Vô Sanh ư?
Thầy Trí Huệ than: “Người tu pháp môn Tịnh Độ, ắt cần phải thật sự vì sanh tử, phát Bồ Đề tâm, dùng tín nguyện sâu, trì danh hiệu Phật. Lại còn phải nhiếp trọn sáu căn, tịnh niệm tiếp nối. Người có thể làm như vậy, trong đời hiện tại, nhất định có thể đích thân đắc tam-muội, sau khi mất, ắt được lên thẳng thượng phẩm, lợi mình, lợi người, hai đằng đều trọn đủ! Thoạt đầu, tôi trụ tại chùa này, liền muốn phỏng theo quy củ xưa kia của Đông Lâm và Phạm Thiên , chỉ vì chẳng có tư lương, chẳng dám tiến hành. Nay các vị cư sĩ đã phát tâm này, nguyện đứng ra khởi xướng, hướng dẫn, ngõ hầu nguyện ấy được viên thành, may mắn lắm thay!” Khéo sao hai vị cư sĩ ở Thượng Hải là Vương Nhất Đình và Trầm Tinh Thúc vừa đến, bàn tới chuyện này, họ đều cực lực nguyện tán trợ.
Trong tháng Năm, thầy Trí Huệ đến đất Hỗ (Thượng Hải), thương lượng với sư Đế Nhàn và Quang, cùng các vị cư sĩ, thảy đều hoan hỷ tán thán. Các vị cư sĩ cũng hứa tùy sức giúp đỡ, bèn tái giảo định quy tắc, mong sao [chúng thường trụ] hành trì chân thật, thiết tha, hoàn thành trong một đời. Hạn ngạch cố định là bốn mươi tám vị, niệm Phật quanh năm, chẳng hề lơi lỏng chút nào. Phàm người đến trụ, tối thiểu tu trọn một năm, kế đó là ba năm, kế đó là suốt đời, ắt mong đạt được tâm và Phật tương ứng, Tịnh nghiệp thành tựu mới thôi! Nhưng cơm áo, chi dụng của các vị Tăng ấy, mỗi người hàng năm cần hơn một trăm đồng. Bốn mươi tám vị cần tới hơn năm ngàn đồng. Chi tiêu to lớn, chẳng do mọi người phát Bồ Đề tâm to tát, sẽ chẳng có cách nào thực hiện được. Khẩn cầu mười phương thiện tín hoan hỷ vui thích giúp đỡ, khiến cho đạo tràng tối thắng này được thành tựu viên mãn, công đức và lợi ích ấy chỉ Phật có thể biết! Vì thế, viết ra duyên khởi, mong hãy rủ lòng khéo xét soi!
Lời Bạt Cho Vương Mẫu Uông Thái Quân Vãng Sanh Ký
Vãng sanh Tây Phương chú trọng tín nguyện. Do nương vào Phật lực, dẫu kẻ trọn chẳng tin Phật, cho đến khi lâm chung, hễ được thiện tri thức khơi gợi, hướng dẫn, nếu có thể sanh lòng tin, phát nguyện, xưng danh, cầu sanh, sẽ đều được sanh về cõi ấy. Do cái tâm ấy chính là tâm tối hậu, hữu lực nhất! Lại còn được tri thức hướng dẫn, khơi gợi chánh tín. Lại thêm gia quyến, quyến thuộc, thiện hữu trợ niệm, khiến cho tâm được thanh tịnh, chuyên dốc sức nơi Phật hiệu, trọn chẳng có niệm khác xen tạp. Vì vậy, có thể đạt được lợi ích thật sự. Cõi đời có người suốt đời niệm Phật, lúc lâm chung bị con cháu chẳng hiểu Phật pháp phá hoại chánh niệm của người ấy, đến nỗi chẳng thể vãng sanh, không biết là bao nhiêu! Vương mẫu được vãng sanh là do con của cụ là Trạm Nhiên và Trác Nhiên biết rõ đại thể, hiểu Phật pháp. Do vậy, có thể thành tựu chánh niệm cho cụ. Nếu các con của cụ chẳng biết đại thể và ý nghĩa trợ niệm, ắt cụ chưa chết mà [con cháu] đã tắm gội, thay quần áo, buồn bã, quyến luyến than khóc. Đừng nói Vương mẫu là người công hạnh nông cạn cho nên chẳng được vãng sanh, dẫu là bậc công hạnh sâu xa, vẫn chẳng thể vãng sanh! Chỉ có bậc đã chứng Nhẫn thì mới có thể chẳng bị phá hoại, chứ những kẻ khác không ai chẳng bị hiếu tâm kiểu “đã té giếng còn bị ném đá” đó khiến cho lỡ làng! Tôi mừng vì Vương mẫu được trợ niệm mà vãng sanh, buồn vì những ai do bị phá hoại mà vẫn luân hồi như cũ trong cõi này. Vì thế, đặc biệt chỉ rõ sự tổn hại và lợi ích, mong sao những kẻ làm con trong cõi đời, và hết thảy mọi người, hễ thấy có kẻ lâm chung, sẽ đều trợ niệm như thế, khiến cho người chết ấy cùng được vãng sanh. Mong mỏi lắm thay! Nguyện những ai thấy nghe thảy đều chú ý.
Lời Tựa Cho Bộ Sơ Cơ Học Phật Trích Yếu (Vốn Có Tên Là Cư Sĩ Học Phật Cương Yếu)
Pháp môn Tịnh Độ chính là pháp môn rốt ráo để mười phương ba đời hết thảy chư Phật trên thành Phật đạo, dưới hóa độ chúng sanh, thành tựu từ lúc phát tâm cho đến khi chứng quả. Trên là cho đến bậc Đẳng Giác, dưới là cho tới phàm phu nghịch ác, đều là căn cơ được thâu nhiếp bởi pháp môn này. Pháp môn to lớn không chi hơn được! Ví như biển cả dung nạp trọn khắp muôn sông. Do vậy, cổ nhân nói: “Hết thảy các pháp môn, không gì chẳng từ pháp giới này lưu xuất. Hết thảy các pháp môn, không gì chẳng quy hoàn pháp giới này”. Tu pháp môn này so với tu các pháp môn khác sẽ thẳng chóng, nhanh lẹ hơn, dễ đạt được lợi ích. Do pháp môn này dùng quả địa giác làm nhân địa tâm, cho nên nhân bao trùm biển quả, quả thấu triệt nguồn nhân. Chúng sanh đời Mạt Pháp căn cơ mỏng cạn mà bỏ pháp môn này, sao có thể yên được?
Cư sĩ Trầm Tiểu Thuyên ở Như Cao, bẩm tánh chân thành, chất phác, dốc lòng tin tưởng Phật pháp, đối với Tịnh Độ lại càng chú ý. Hễ gặp kẻ hữu duyên, sẽ liền tuyên nói, chỉ mong [mọi người] đều biết trọn khắp. Vì thế, từ trong các sách hoằng dương Tịnh Độ xưa nay, trích ra mười mấy chương, đặt tên là Cư Sĩ Học Phật Cương Yếu, in ra để thí tặng cho người khác. Cư sĩ Lý Huệ Thật quen thân với ông ta, nhưng trọn chẳng tin Phật. Do được Tiểu Thuyên khéo léo hướng dẫn, bèn sanh khởi tín tâm to lớn. Cho tới khi Tiểu Thuyên niệm Phật về Tây, Huệ Thật càng sanh tâm cảm kích, mong báo ân hướng dẫn, chỉ vẽ trong nẻo mê của ông Trầm, muốn tái bản sách này, mong truyền bá rộng rãi. Nhưng sách Tịnh Độ tuy nhiều, người nghèo túng thường khó thể mua được. Vì thế, dùng sách này làm phương tiện tiếp dẫn kẻ sơ cơ. Do vậy, tôi đổi tên là Sơ Cơ Phật Học Trích Yếu, và lược thuật đại cương, duyên khởi này nọ!
Lời Tựa Cho Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện
Địa Tạng Bồ Tát thệ nguyện rộng sâu, từ bi rộng lớn. Trong vô lượng kiếp trước, cố nhiên Ngài đã chứng Tam Đức Bí Tạng, nhưng do lòng độ sanh ân cần, chẳng ở địa vị Phật, vận dụng lòng Bi đồng thể, dấy lòng Từ vô duyên, phân thân trong các cõi nước nhiều như vi trần hòng độ thoát chúng sanh. Đối với các pháp Ngài dùng để hóa độ và người được Ngài hóa độ, ba đời chư Phật chẳng có cách nào nói trọn; huống hồ chúng sanh trong Sa Bà ương ngạnh, khó giáo hóa. Bởi thế, Bồ Tát có nhân duyên rất sâu đối với thế giới này. Do đó, trên cung trời Đao Lợi, Như Lai phóng quang minh nhóm họp đại chúng, nêu rõ các chuyện về nhân hạnh, phát nguyện v.v… của Bồ Tát trong bao kiếp trước. Điều đó thường được nói là “chúng sanh độ hết, mới chứng Bồ Đề. Địa ngục chẳng trống, thề chẳng thành Phật”. Cõi Sa Bà may mắn cỡ nào mà có được sự nương tựa ấy?
Tuy văn từ trong kinh này dễ hiểu, nghĩa lý cực sâu rộng. Cõi đời lắm kẻ chẳng suy xét, cho là chuyên bàn nhân quả để khuyên dụ kẻ ngu muội, u mê, trọn chẳng thấu hiểu ý chỉ “hiếu tâm của Bồ Tát tinh thuần, chuyên dốc, nguyện lực rộng lớn, tam thế chư Phật chẳng thể tán dương, chúng sanh trong chín pháp giới đều cùng quy y”. Như vậy thì có khác nào bỏ vàng, gánh gai, mua rương trả lại châu ư? Kinh này gồm hai quyển, mười ba phẩm, do ngài Thật Xoa Nan Đà dịch vào đời Đường. Trước kia, tuy có bản dịch của Pháp Đăng và Pháp Cự; kể từ khi Liên Trì đại sư chủ trương dùng bản dịch của ngài Thật Xoa Nan Đà, bản của Pháp Đăng chẳng được lưu thông. Ngay như bản dịch của ngài Thật Xoa, cũng có hai quyển hay ba quyển sai khác, lắm người ngờ vực. Cần phải biết hai quyển là theo cách phân chia trong Đại Tạng, còn ba quyển là bản lưu thông. Theo bản của Đại Tạng Kinh thì quyển thượng gồm sáu phẩm, quyển hạ gồm bảy phẩm. Bản lưu hành thì quyển thượng có bốn phẩm, quyển trung năm phẩm, quyển hạ gồm bốn phẩm. Tuy số quyển khác nhau, kinh văn chẳng khác. Chỉ vì lưu truyền đã lâu, cho nên câu chữ có sai khác đôi chút. Vì thế, hãy nên lấy bản trong Đại Tạng làm chủ yếu, nhưng cũng chẳng cần phải sửa đổi bản lưu thông, do hai bản cùng được lưu hành, trọn chẳng ngăn ngại!
Lời Tựa Cho Mộng Đông Thiền Sư DI Tập
Triệt Ngộ Ngữ Lục là khai thị trọng yếu nhất trong Tịnh Tông. Nếu Ngài sanh trước thời Ngẫu Ích lão nhân, chắc chắn [tác phẩm ấy] sẽ được chọn đưa vào bộ Tịnh Độ Thập Yếu. Nhưng người có pháp nhãn, há chịu để cho sách này chôn vùi chẳng được lưu truyền ư? Vì thế, cư sĩ Tiền Y Am vào năm Gia Khánh 24 (1819), đã chọn lựa trích yếu, đặt tên là Triệt Ngộ Thiền Sư Di Cảo, cho khắc in lưu truyền ở phương Nam. Năm Đồng Trị thứ bảy (1868), thầy Thẩm Tây ở Hàng Châu dựa theo bản của Y Am, khắc in lại tại Hàng Châu. Năm Đồng Trị thứ mười (1870), cư sĩ Dương Nhân Sơn lại rút gọn đôi chút, đổi tên là Ngữ Lục, cho khắc in ở Kim Lăng. Năm Quang Tự 16 (1890), hòa thượng Quán Thông ở Dương Châu, khắc Tịnh Độ Thập Yếu, đã dựa theo bản của ông Nhân Sơn, ghép thành phụ lục của Thập Yếu để lưu hành. Nay sắp xếp phần chánh văn của Tịnh Độ Thập Yếu [để ấn hành], đem tác phẩm này ghép vào sau tác phẩm thứ mười của sách Thập Yếu, vẫn dựa theo bản của Nhân Sơn, nhưng thêm vào bài tựa của ông Tiền ở đầu sách để người đọc biết nguyên ủy của sách này. Mong rằng người thấy nghe sẽ đều cùng thâm nhập Tịnh Tông pháp giới, lên thẳng đài sen thượng phẩm, ngõ hầu chẳng phụ bạc một phen tâm Từ của Triệt Ngộ lão nhân.
Lời Tựa Nêu Duyên Khởi Của Triều Dương Phật Giáo Cư Sĩ Lâm
Trong thánh giáo của Như Lai có vô lượng pháp môn. Nương theo một pháp môn, dùng đại Bồ Đề tâm để tu tập, đều có thể liễu sanh tử, thành tựu Phật đạo. Nhưng trước khi tu chứng, không gì chẳng là khó, dễ, nhanh, chậm khác biệt. Cầu một pháp chí viên, chí đốn, đơn giản nhất, dễ dàng nhất, khế lý, khế cơ, tu chính là tánh, tánh chính là tu, thích hợp khắp ba căn, lợi căn lẫn độn căn đều gồm thâu, là chỗ quy túc của các tông Luật, Giáo, Thiền, Mật, là con đường nhanh tắt cho trời, người, phàm, thánh chứng Chân, không gì bằng pháp “tín nguyện niệm Phật, cầu sanh Tây Phương”. Ấy là vì hết thảy các pháp môn đều cậy vào tự lực, pháp môn Niệm Phật kiêm cậy vào Phật lực. Cậy vào tự lực thì chẳng đoạn hết sạch phiền hoặc, sẽ chẳng thể vượt thoát tam giới. Nương vào Phật lực, nếu tín nguyện chân thật, thiết tha, sẽ có thể cao đăng chín phẩm sen. Người hiện thời muốn liễu thoát đại sự sanh tử trong đời hiện tại mà bỏ pháp này, sẽ trọn chẳng có hy vọng! Cần phải biết pháp môn Tịnh Độ, pháp nào cũng đều viên thông, như vầng trăng vằng vặc sáng ngời giữa bầu trời, sông nào cũng đều hiện bóng. Thủy ngân rơi xuống đất, giọt nào cũng tròn xoe. Không riêng gì cách vật trí tri , cùng lý tận tánh, mà đối với chuyện giác ngộ cõi đời, yên ổn dân
chúng, bình trị đất nước, an ổn quốc gia, đều giúp ích to lớn; dẫu sĩ, nông, công, thương muốn phát triển sự nghiệp, hay già, trẻ, nam, nữ muốn tiêu diệt bệnh khổ, không ai chẳng đều do cảm vời mà ứng theo, được thỏa lòng, mãn nguyện.
Hiện thời, lòng người chìm đắm, cõi đời đã loạn lạc cùng cực, phế kinh điển, phế luân thường, vứt bỏ lòng hiếu và liêm sỉ, thực hành chuyện biến thành loài thú. Đủ loại tà thuyết bùng nổ, được cực lực đề xướng. Nếu chẳng cứu vãn, ắt loài người gần như diệt mất. Vì thế, các vị hữu tâm khắp nơi đua nhau đề xướng Phật pháp, phô rõ nhân quả ba đời, hiển lộ sự luân hồi trong lục đạo, nêu bày cõi Sa Bà trược ác, biểu lộ Cực Lạc trang nghiêm, thanh tịnh, để mong người trong cõi đời này, khắc phục tư dục, tuân giữ lễ pháp, còn sống thì dự vào địa vị thánh hiền, liễu sanh thoát tử, mất thì về cõi Cực Lạc.
Các vị cư sĩ ở Triều Dương như Quách Huệ Thái, Huệ Hải, Phạm Trí Siêu, Châu Huệ Thật, Diêu Khắc Sơ, Tiêu Sỉ Phàm, Ngưỡng Tuyên, Lâm Thận Chi v.v… đã lập Phật Giáo Cư Sĩ Lâm trong huyện thành. Ngày mồng Một và Rằm mỗi tháng, và ngày thánh đản Phật, Bồ Tát, nhóm họp đại chúng niệm Phật. Buổi chiều, sau khi niệm Phật xong, thỉnh bậc Tăng hay tục thông văn lý, diễn nói đạo “ở trong cõi trần mà học đạo, chẳng cầm quyền mà hộ quốc, giữ vẹn luân thường, trọn hết bổn phận, ngăn lòng tà, giữ lòng thành, đừng làm các điều ác, vâng làm các điều thiện”, và pháp “thật sự vì sanh tử, phát Bồ Đề tâm, tín nguyện niệm Phật, cầu sanh Tây Phương, khiến cho trọn khắp những người cùng hàng vượt thoát biển khổ”, ngõ hầu hết thảy mọi người đều biết nguyên do “ai cũng có thể là Nghiêu, Thuấn, ai cũng đều có thể thành Phật”, thực hành tám đức “hiếu, đễ, trung, tín, lễ, nghĩa, liêm, sỉ”, tận lực thực hiện tám sự “cách vật trí tri, thành ý, chánh tâm, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”, sẽ trong hết thảy mọi lúc, hết thảy mọi nơi, đều chú trọng học theo thánh, học theo Phật. Đấy thật sự là pháp môn đại phương tiện để “chẳng nắm giữ địa vị cai trị mà hộ quốc, cứu dân, thay đổi phong tục mà chẳng lộ hình tích”.
Lâm hữu đều do Cư Sĩ Lâm đã thành lập, sẽ dùng đại nghĩa để dạy khắp những kẻ thông sáng trong mai sau, ngõ hầu dù thấy hay nghe, đều phát khởi tín tâm, cùng hoằng dương đạo này, thiên hạ sẽ tự có thể thái bình, nhân dân yên vui. Họ gởi thư cậy Bất Huệ soạn lời tựa, bèn viết những điều này cho xong trách nhiệm!
Lời Tựa Nêu Duyên Khởi Của Lũng Hữu Phật Giáo Cư Sĩ Lâm
Trong thánh giáo của Như Lai có vô lượng pháp môn. Nương theo một pháp môn, dùng đại Bồ Đề tâm để tu tập, đều có thể liễu sanh tử, thành tựu Phật đạo. Nhưng trước khi tu chứng, không gì chẳng là khó, dễ, nhanh, chậm khác biệt. Cầu một pháp chí viên, chí đốn, đơn giản nhất, dễ dàng nhất, khế lý, khế cơ, tu chính là tánh, tánh chính là tu, thích hợp khắp ba căn, lợi căn lẫn độn căn đều gồm thâu, là chỗ quy túc của các tông Luật, Giáo, Thiền, Mật, là con đường nhanh tắt cho trời, người, phàm, thánh chứng Chân, không gì bằng pháp “tín nguyện niệm Phật, cầu sanh Tây Phương”. Ấy là vì hết thảy các pháp môn đều cậy vào tự lực, pháp môn Niệm Phật kiêm cậy vào Phật lực. Cậy vào tự lực mà chẳng đoạn hết sạch phiền hoặc, sẽ chẳng thể siêu thoát tam giới. Nương vào Phật lực, nếu tín nguyện chân thật, thiết tha, liền có thể cao đăng chín phẩm sen. Người hiện thời muốn liễu thoát đại sự sanh tử trong đời hiện tại mà bỏ pháp này, sẽ trọn chẳng có hy vọng!
Cần phải biết pháp môn Tịnh Độ, pháp nào cũng đều viên thông, như vầng trăng vằng vặc sáng ngời giữa bầu trời, muôn sông đều hiện bóng. Thủy ngân rơi xuống đất, giọt nào cũng tròn xoe. Không riêng gì “cách vật trí tri, cùng lý tận tánh”, mà đối với chuyện giác ngộ cõi đời, yên ổn dân chúng, bình trị đất nước, an ổn quốc gia, đều giúp ích to lớn; dẫu sĩ, nông, công, thương muốn phát triển sự nghiệp, hay già, trẻ, nam, nữ muốn tiêu diệt bệnh khổ, không ai chẳng đều do cảm vời mà ứng theo, được thỏa lòng, mãn nguyện. Hiện thời, lòng người chìm đắm, cõi đời đã loạn lạc cùng cực, phế kinh điển, phế luân thường, vứt bỏ lòng hiếu và liêm sỉ, thực hành chuyện biến thành loài thú. Đủ loại tà thuyết bùng nổ, được cực lực đề xướng. Nếu chẳng cứu vãn, ắt loài người gần như diệt mất. Do vậy, các bậc hữu tâm ở mọi nơi đua nhau đề xướng Phật pháp, nêu tỏ nhân quả ba đời, hiển lộ sự luân hồi trong lục đạo, phô bày sự trược ác trong cõi Sa Bà, biểu lộ sự trang nghiêm thanh tịnh của cõi Cực Lạc, để mong người trong cõi đời này, khắc phục tư dục, tuân giữ lễ pháp, còn sống thì dự vào địa vị thánh hiền, liễu sanh thoát tử, mất thì về cõi Cực Lạc.
Cư sĩ Tịnh Niệm Tần An Thành ở Cam Túc gởi thư xin quy y, bèn đặt pháp danh là Huệ Kiện (慧健). Tiếc là ở nơi hẻo lánh, Phật pháp suy vi; do vậy, gởi tặng một trăm mấy chục gói kinh sách để giúp đề xướng. Các vị cư sĩ gần huyện thành lập ra Lũng Hữu Phật Giáo Cư Sĩ Lâm. Vào mồng Một và ngày Rằm mỗi tháng, và các dịp khánh đản Phật, Bồ Tát, nhóm họp đại chúng niệm Phật. Buổi chiều, sau khi niệm Phật xong, thỉnh bậc Tăng hay tục thông văn lý, diễn nói đạo “ở trong cõi trần mà học đạo, chẳng cầm quyền mà hộ quốc, giữ vẹn luân thường, trọn hết bổn phận, ngăn lòng tà, giữ lòng thành, đừng làm các điều ác, vâng làm các điều thiện”, và pháp “thật sự vì sanh tử, phát Bồ Đề tâm, tín nguyện niệm Phật, cầu sanh Tây Phương, khiến cho trọn khắp những người cùng hàng vượt thoát biển khổ”, ngõ hầu hết thảy mọi người đều biết nguyên do “ai cũng có thể là Nghiêu, Thuấn, ai cũng đều có thể thành Phật”, thực hành tám đức “hiếu, đễ, trung, tín, lễ, nghĩa, liêm, sỉ”, tận lực thực hiện tám sự “cách vật trí tri, thành ý, chánh tâm, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”, sẽ trong hết thảy mọi lúc, hết thảy mọi nơi, đều chú trọng học theo thánh, học theo Phật. Đấy thật sự là pháp môn đại phương tiện để “chẳng nắm giữ địa vị cai trị mà hộ quốc, cứu dân, thay đổi phong tục mà chẳng lộ hình tích”. Lâm hữu đều do Cư Sĩ Lâm đã thành lập, sẽ dùng đại nghĩa để chỉ dạy trọn khắp những kẻ thông sáng trong đời vị lai, ngõ hầu dù thấy hay nghe đều phát khởi tín tâm, cùng hoằng dương đạo này, thiên hạ sẽ tự có thể thái bình, nhân dân yên vui. Họ gởi thư cậy Bất Huệ soạn lời tựa, bèn viết những điều này cho xong trách nhiệm!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
