Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao Tam Biên Bổ

Thư Trả Lời Cư Sĩ Lý Đức Minh (Thư Thứ Hai)

Lòng người vốn thiện, do huân tập mà chuyển biến. Thuận theo kẻ chẳng có lòng tin, sẽ hủy báng Phật pháp. Thuận theo người có chánh tín, sẽ tu trì Tịnh nghiệp. Xã hội và quốc gia hưng thịnh hay suy bại, cứ nhìn vào kẻ thủ lãnh sẽ biết ngay! Hiện thời, loạn lạc đến cùng cực, hãy nên dùng lý sự “nhân quả ba đời, và lục đạo luân hồi” để cứu vãn. Kẻ nào chịu thuận theo, sẽ vì họ nói pháp môn Tịnh Độ, khiến cho họ cùng niệm Phật hiệu, cùng sanh về Tây Phương. Đó là điều trọng yếu nhất. Những vị được nhắc đến trong thư của ông Lưu đã muốn quy y, nay tôi đặt pháp danh cho mỗi người, viết trong một tờ giấy khác. Quang đã già rồi, mục lực lẫn tinh thần chẳng đủ, chẳng thể khai thị tường tận. Nay dùng sáu mươi lăm đồng hương nghi của họ để gởi bốn mươi tám gói sách, mỗi thứ đều là tám người một bộ. Còn dư, có thể tặng cho người có tín tâm, hoặc người thông văn lý, có tâm cung kính. Về sau, hãy đọc tường tận các sách đó, không mối nghi nào chẳng được cởi gỡ, cũng chẳng cần phải viết thư hỏi han! Hãy nên bảo họ giữ vẹn luân thường, trọn hết bổn phận, dứt lòng tà, giữ lòng thành, đừng làm các điều ác, vâng hành các điều thiện, giữ tấm lòng tốt đẹp, nói lời tốt lành, làm chuyện tốt, ngõ hầu chẳng phụ chí hướng trong sạch cầu quy y ngày nay. Các điều khác được nói tường tận trong Văn Sao, Gia Ngôn Lục, ở đây chẳng ghi chi tiết. Mong ông hãy nói với họ.

Tái bút: Gần đây, tôi nghe một phương pháp cai thuốc phiện rất hay. Dùng một miếng vải Tây đỏ vuông vắn chừng một thước, cắt thành hai mươi bốn miếng. Trước khi hút thuốc, hãy dùng cái kim khêu thuốc phiện cắm vào một đầu mảnh vải. Sau đó bỏ vào chén để đốt cháy miếng vải ấy. Tro rơi trong chén, đem hòa với nước sôi để uống. Sau đó mới hút thuốc. Chẳng cần dùng hết tấm vải ấy (xin hãy thử xem), chứng ghiền đã dứt. Nếu linh nghiệm, hãy nên truyền bá rộng rãi để cứu cái họa thuốc phiện!

Bệnh cùi là chứng bệnh xưa nay, trong ngoài nước chẳng thể trị lành. Hiện thời, đã có cách trị lành, [cách ấy] được in kèm vào cuối sách Sơ Cơ Tiên Đạo (hướng dẫn ban đầu dành cho sơ cơ) , mong hãy đọc kỹ. Lại nữa, sau toa cai thuốc phiện, có toa trị bệnh sốt rét , linh nghiệm tột bậc, không ai chẳng được trị lành. Có người bệnh đã một, hai, ba năm, cũng đều có thể hễ trị liền lành ngay. Cũng mong ông hãy nói với hết thảy mọi người: - Sau này, bất cứ ai cũng đều chớ nên gởi thư tới. Nếu thỉnh kinh sách, hãy nên bàn bạc trực tiếp với Hoằng Hóa Xã, đừng nhờ Quang chuyển.

Thư Trả Lời Cư Sĩ Lý Đức Minh (Thư Thứ Ba)

Sách Kỹ Lộ Chỉ Quy đã được Lý Viên Tịnh giảo chánh một lần. Phàm các chữ viết theo lối Tục Thể đại lược đều được sửa, vẫn có một hai chỗ cần sửa đổi. Ông ta gởi đến, mong tôi giao cho thợ sắp chữ. Quang lại duyệt cặn kẽ một lượt nữa, hễ chỗ nào ngữ ý chẳng trọn vẹn bèn bổ túc. Thầy Đức Sâm lại duyệt một lần nữa, đổi thành dùng [ký hiệu] ○ để lược bớt ngữ ý, cũng có chỗ bổ túc. Phàm các chữ dùng theo tiếng địa phương khó nhận biết, Quang đều sửa thành chữ dễ nhận biết. Cũng sửa “chương trình” thành thực hành để đỡ tốn giấy. Phàm trước các câu hỏi, đều dùng [ký hiệu] ●, trước lời đáp thêm [ký hiệu] ○, để xếp cho ngay hàng. Lời hỏi và đáp đều bắt đầu bằng một dòng riêng. Trước lời nói đầu, Quang và thầy Đức Sâm mỗi người viết một lời tựa. Lời cuối sách thì dùng bài văn của một vị lão nho ở Tần An, tỉnh Cam Túc, [vị này] thoạt đầu do bài bác Phật mà gặp quả báo, sau đó học Phật, viết bài phát lộ sám hối, tôi bèn ghép [bài viết ấy vào sau sách]. Ông ta cậy Quang viết lời Bạt, cũng ghép thêm vào để làm hướng dẫn cho người đọc sách. Tôi đã giao cho Du Dân Tập Cần Sở sắp chữ. Sắp chữ xong, sẽ cho làm ba bốn Chỉ Bản, tính tặng cho Đạo Đức Thư Cục một bản, thu hồi các bản trước đó để đốt đi. Mong ông hãy nói với thư cục, kẻo chẳng đến nỗi họ không chịu. Sách này in lần đầu thì trước hết là in hai vạn quyển, về sau in tiếp có thể đến mấy chục vạn quyển không chừng. Đợi sách in xong, sẽ gởi cho ông mấy gói. Ông đọc rồi sẽ biết dụng ý ấy. Hễ Quang in sách, đều chẳng dám phung phí giấy, một quyển tiết kiệm được một trang, mười vạn quyển sẽ bớt được mười vạn trang, chi phí sẽ giảm đáng kể. Hiện thời, nhân dân khốn khổ, chúng ta tuy muốn lợi người, cũng chớ nên chỉ cốt sao cho dễ coi, chẳng màng vật dụng, công sức khó khăn!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Lý Đức Minh (Thư Thứ Tư)

Hơn mười ngày trước, Tôn Hạc Niên đến đây, mang theo các thứ thức ăn, chia đều cho mọi người cùng ăn, hoa sâm thì cho thầy Đức Sâm. Do Quang một mực chẳng thích đa sự, vật ấy giữ lại hoặc để uống đều rất rườm rà. Hạc Niên là người khá thành thật, nay trước hết bảo ông ta ở chùa Báo Quốc, đợi có vị thầy nào hợp lẽ, sẽ cho ông ta nương theo, xuống tóc. Chuyện này chẳng thể vội vã được! Quang thề suốt đời chẳng thâu nhận đồ đệ, cho nên cần phải đợi [có vị thầy thích hợp] để có thể bái sư rồi mới cho ông ta nương theo vị ấy xuống tóc. Chuyện này vốn phải trả lời ngay, nhưng do bận bịu nhiều việc, tinh thần lẫn mục lực đều chẳng đủ, cho nên chậm trễ đến nay! Nay Kỹ Lộ Chỉ Quy sắp in, khi in ra, sẽ dùng hết hai trăm bốn mươi đồng để gởi sách.

Thư Trả Lời Cư Sĩ Lý Đức Minh (Thư Thứ Năm)

Lệnh từ tuổi đã cao, hãy nên vì quyến thuộc nói lợi ích do trợ niệm khi lâm chung, và họa hại do khi chưa tắt hơi mà đã lau rửa thân thể, thay quần áo, khóc lóc, khiến cho họ luyện tập thuần thục, hiểu rõ lợi hại. Nếu như thế thì đến khi lâm chung, cụ sẽ chắc chắn có thể vãng sanh Tây Phương. Nếu chẳng bảo họ luyện tập và nói lợi hại, thì mười trường hợp hết chín bị hiếu tâm của quyến thuộc phá hoại, đến nỗi vẫn luân hồi trong lục đạo, hứng chịu sanh tử. Xem kỹ Sức Chung Tân Lương sẽ tự biết. Đã đặt pháp danh cho bảy người, gởi cho mỗi người ba gói sách gồm Ngũ Kinh, Thập Yếu v.v… để giúp tu trì.

Kẻ hậu sanh (tức Tôn Hạc Niên trong thư trước) đã đến đây trước kia, vào thượng tuần tháng nhuận, do có vị Tăng từ chùa Quốc Thanh ở núi Thiên Thai đến đây, sẽ cậy thầy ấy dẫn đi, hoặc vị Trụ Trì [chùa Quốc Thanh] sẽ thâu nhận, hoặc người khác thâu nhận [làm đồ đệ] đều được. Do vị trụ trì chùa Quốc Thanh cũng là vị trụ trì chùa Linh Thứu ở Tô Châu khá biết cách cư xử, cho nên tôi bảo [kẻ hậu sanh ấy] đi theo. Xin ông đừng bận tâm.

Kỹ Lộ Chỉ Quy chẳng lâu sau sẽ gởi đến. Lại còn Tịnh Độ Ngũ Kinh chẳng lâu sau cũng sẽ gởi đến. Vật Do Như Thử thì khoảng chừng tháng Sáu hoặc tháng Bảy sẽ có thể gởi đến. Sách của Cử Huyện, vẫn gởi về chỗ ấy. Tôi cho làm năm Chỉ Bản của sách Kỹ Lộ Chỉ Quy, một bản gởi sang Đạo Đức Thư Cục ở Thượng Hải, một bản đưa sang Bắc Bình Khắc Kinh Viện. Sách Vật Do Như Thử cũng làm như thế. Hiện thời đã cho sắp xếp, đổi thành cỡ chữ số ba để người già dễ xem hơn, cũng tính in ba vạn quyển.

Thư Trả Lời Cư Sĩ Lý Đức Minh (Thư Thứ Sáu)

Chuyện trong thế gian muốn thực hiện không lầm lỗi, đều cần phải trọn hết một phen tâm lực. Nếu có điều gì chẳng cẩn thận, sẽ là công ít, tội nhiều. Mùa Thu năm ngoái, Quang mới biết nỗi thê thảm do sữa độc giết trẻ, bèn nói ngay trong lời khai thị cho pháp hội Tức Tai. Nếu sau khi nổi giận, hãy nên sau một ngày, đợi cho độc tánh của sữa mất đi, mới lại cho con bú. Mùa Xuân năm nay, do nhiều lượt nghe người khác kể người chết, người bệnh quá nhiều; do vậy, làm một tờ quảng cáo nói về chuyện “sữa độc giết trẻ”, khuyên [người mẹ trót nổi giận] phải đợi ba ngày sau mới cho trẻ bú. Thư ấy in ra, gởi cho một đệ tử ở Nam Kinh. Ông ta nói chuyện này với vợ. Vợ ông ta là người Tây Dương, nói chuyện ấy được gọi là “sữa nóng giận”. Hễ nổi nóng, cần phải liền giữ sao cho tâm bình khí hòa. Nếu không, ôm hận trong lòng, sữa khó chuyển thành tốt được! Nửa ngày sau khi hết giận, mới có thể cho bú. Khi cho bú, trước hết cần phải vắt sữa chừng nửa chén trà đổ đi, rồi mới cho con bú, sẽ không có họa hoạn gì. Nếu quá ba ngày, chắc sữa sẽ gây căng phồng, đau nhức, đâm ra chẳng hay!

Vì thế, tôi bảo thợ sửa Chỉ Bản, lần thứ hai in ba vạn tờ, sẽ không sai lầm. Lại nói cho tới khi có kinh nguyệt, cũng đừng nên nổi nóng; hễ nổi nóng, sẽ tắt kinh. Vì thế, nữ nhân chưa lập gia đình, cũng có người mắc bệnh kinh nguyệt chẳng điều hòa. Tôi trộm cho rằng việc này đối với giáo dục gia đình, quốc gia, và nhân dân đều có mối quan hệ. Bởi nữ nhân từ bé cần phải tập sao cho tánh tình nhu hòa, sẽ chẳng có chuyện kinh nguyệt không điều hòa, và nóng giận đến nỗi làm chết con, hoặc bực tức đến nỗi khiến con sanh bệnh. Tánh tình đã nhu hòa, sẽ chẳng có chuyện khẩu thiệt thị phi, gia đình hòa thuận. Mong hãy đem ý này nói với hết thảy mọi người. Tất cả các tờ quảng cáo đăng lời khai thị trong pháp hội Tức Tai, phía dưới mục sữa độc giết chết trẻ nhỏ, hãy ghi rõ, xóa bỏ ba chữ “sau ba ngày” thì trọn chẳng có hậu hoạn gì.

Thư của ông và ba mươi đồng đều nhận được, pháp danh của mười bảy người được viết trong một tờ giấy khác. Kể từ khi nhà Nho phá trừ, bài xích nhân quả, những kẻ ngu, kẻ cuồng trong cõi đời liền lừng lẫy phô bày ý chí. Ai nấy mù quáng bịa chuyện đồn đãi, lập ra một “giáo môn”, dẫn kẻ vô tri gia nhập bè đảng của chúng, lại còn giấu kín chẳng tiết lộ chút nào. Vì thế, khiến cho người trong cả nước quá nửa đi vào đường tà, phạm lỗi đại vọng ngữ “chưa đắc mà khoe là đã đắc, chưa chứng bảo là đã chứng”, chẳng hề sợ hãi, đều do Tống Nho bài xích nhân quả luân hồi mà càng thêm to gan tạo nghiệp. Nay gởi cho ông mười gói gồm hai mươi bộ Văn Sao, ba gói Gia Ngôn Lục, hai gói Liễu Phàm Tứ Huấn. Hễ người quy y nào có thể xem thì đều tặng cho. Kẻ chẳng thể xem thì đừng tặng. Hãy nên tặng cho người có tín tâm, thông văn lý, có thể cung kính!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Quách Huệ Thái

Ông muốn phát khởi tín tâm cho hết thảy mọi người trong hiện tại và vị lai, há chỉ vài câu mà có thể đạt được ư? Nay tôi viết một bài tựa, gồm sáu trăm bốn mươi hai chữ. Tuy văn chương chẳng tao nhã, nhưng ý nghĩa thì có thể chấp nhận được! Xin hãy mời người viết chữ đẹp, viết theo lối chữ Khải to hơn một tấc, chớ nên dùng kiểu chữ Hành Thư nguệch ngoạc, Triện Thư, hoặc Lệ Thư v.v… Lối chữ Tục Thể hoặc Thiếp Thể cũng đừng nên dùng. Khi viết, cần phải lưu tâm, chớ để sai ngoa, hoặc thừa, hoặc sót chữ. Hãy nên làm một tấm biển bằng gỗ, hoặc dán, hoặc khắc lên đó. Phía sau tấm biển, ken gỗ dày, dùng vải đay dày còn mới, cắt xéo thành từng giải, dùng sơn sống đính lên, [tấm biển ấy sẽ] chẳng đến nỗi nứt toác, ngõ hầu có thể giữ được lâu dài. Treo ở chỗ mọi người hay trông thấy để được lợi ích. Phàm khuyên, điểm (chấm câu), cũng nên sử dụng như thế, ngõ hầu người ít học cũng có thể hiểu rõ ý nghĩa. Vạn phần đừng nên dùng vải đay cũ [để bồi lưng tấm biển], vì chất sợi đã yếu, lâu ngày sẽ nứt ra. Quang đã già rồi, mục lực chẳng đủ, từ nay về sau chẳng chấp thuận [người khác] sai bảo viết lách. Nếu vẫn gởi thư đến, cũng chẳng trả lời thư. Chẳng phải là tôi không muốn kết duyên, mà là do chẳng có sức chống đỡ nổi!

Thư Gởi Pháp Sư Trí Nguyện

Quang mục lực chẳng đủ, xem đại lược vài ba tờ, thấy đại ý khá hay. Chữ Tấn (訊) trong “vấn tấn” (問訊, thưa hỏi, bái xá) do Ngôn (言) và Phàm (凡) ghép thành. Thầy noi theo lề lối thư nào cũng đều viết lời thăm hỏi, chớ nên dùng [kiểu ấy]. Tiếp đó, lại coi chung một lượt, bèn bổ sung đại lược đôi chỗ. Sau này, bất luận loại văn tự nào, nhất loạt mong đừng gởi đến, mong thầy rộng dung thì may mắn lắm thay!

Đính Kèm Thư Của Pháp Sư Diệu Chân Và Liễu Nguyện

Cách lễ bái kinh A Di Đà đã trình lên Ấn lão pháp sư từ bi phê duyệt, liền được Ngài giám định là tốt. Nay tiện dịp hòa thượng Huệ Khai của chùa Pháp Tạng trở về đất Hỗ (Thượng Hải), đem dâng của báu đã tụ tập, mong hãy xem xét, thâu nhận.

Thư Trả Lời Cư Sĩ Hồng Vô Ngã

Hôm qua, nhận được thư, biết ông do tự tu Tịnh nghiệp, lại còn khiến cho mẹ già tám mươi hai tuổi vãng sanh Tây Phương, đúng là khéo phụng sự mẹ! Nếu đem lợi ích ấy khuyên khắp hết thảy quyến thuộc và những người cùng hàng thì điều lợi ấy sẽ rộng khắp. Quang thuộc hạng Tăng nhân chỉ biết cơm cháo, đối với Thiền, Giáo, Luật, Mật đều chẳng biết gì, chỉ biết pháp môn Tịnh Độ là pháp môn đặc biệt trong một đời giáo hóa của đức Phật. Ông đã chẳng muốn làm đại thông gia, cho nên khéo khế hợp. Nhưng ông đã từng xem Văn Sao, ngoài những điều nói trong ấy ra, tôi chẳng còn có gì để có thể nói. Huống hồ gần đây mục lực suy yếu cùng cực, không thể viết nhiều.

Nay đặt pháp danh cho ông là Trí Đạo (智導), hàm ý dùng cái trí hiểu sâu xa pháp môn Tịnh Độ để hướng dẫn trọn khắp hết thảy những người cùng hàng thoát khỏi đời ác ngũ trược, cùng lên cõi sen Tứ Đức (thường, lạc, ngã, tịnh) kia. Nay đem Thượng Hải Tức Tai Pháp Hội Khai Thị Lục từ năm trước, và bài Niệm Phật Khẩn Từ của ông Trịnh Đức Thuần tại Vân Nam gởi đến. Trong lời khai thị, có lời tuyên truyền rộng khắp về chuyện “sữa độc giết trẻ”, là một đại sự xưa nay chưa được nêu tỏ. Thoạt đầu, tôi đã cho in sáu vạn bản, do đã được đặt trước, nên sách in ra sẽ gởi đi gần một nửa. Năm trước, đường bưu điện không thông, Du Dân Tập Cần Sở lại bị ném bom, phàm các sách đã đóng gáy xong, chưa gởi đi, đều thành tro tàn. Quang bị tổn thất khoảng hai ngàn đồng. Ngoài ra, còn có Vật Do Như Thử và danh mục các sách đã in được kèm theo trong đó. Phía sau Niệm Phật Khẩn Từ lại có in kèm Sơ Cơ Tiên Đạo. Trong ấy có bài Một Lá Thư Gởi Trọn Khắp, khá có quan hệ, hãy nên đọc kỹ để tùy cơ diễn nói. Cuối sách Khai Thị Lục, có toa thuốc trị bệnh sốt rét, tột bậc linh nghiệm, hãy nên nói với hết thảy mọi người, không ai chẳng được trị lành. Món tiền mười đồng của ông sẽ dùng làm chi phí in Văn Sao Tục Biên. Ước chừng mùa Hạ năm sau, sẽ có thể ra sách, sẽ gởi cho ông mấy gói để kết duyên. Lần này khác với cách thức ban đầu, từa tựa như văn khuyên đời, nhưng đối với hai chuyện sanh và tử, cùng với “giữ vẹn luân thường, trọn hết bổn phận”, thiên sách nào cũng đều nói để mong toàn quốc đều cùng chú ý vậy.

Thư Trả Lời Cư Sĩ Thí Tông Đạo

Cha ông lúc lâm chung như thế, lại thêm các ông trợ niệm, đủ có thể vãng sanh Tây Phương. Hiện thời, sát kiếp còn đang lừng lẫy, tiền đồ nguy hiểm. Hãy nên khuyên quyến thuộc, cùng với người làng, ai nấy ăn chay, niệm Phật để cầu vãng sanh Tây Phương. Nếu không, đời sau làm người, chẳng biết sẽ khổ não đến mức nào! Khi hồi hướng trong khóa tụng sáng tối, Quang đọc tên cha ông để hồi hướng suốt bảy ngày cho trọn hết tình thầy trò. Pháp danh của hai mươi chín người [xin quy y] được viết trong tờ giấy khác. Các sách như Văn Sao v.v… phải chờ đến đầu tháng Tám, thầy Tánh Tịch trở về Tô Châu, sẽ bảo thầy ấy gởi cho ông. Thầy Đức Sâm vì giảo duyệt sách, phải ở chùa Thái Bình tại Thượng Hải, ước chừng tháng Chín có thể trở về Tô Châu. Chuyện Hoằng Hóa Xã hãy đợi thầy ấy quay về sẽ xét theo tình huống mà sắp xếp.

Hiện thời, chỉ có cách chiếu theo giá gốc, [các biện pháp] tặng nửa giá hoặc biếu tặng hoàn toàn đều hủy bỏ, do chẳng có người duy trì, không thể giữ như cũ. May là bưu điện đã thông, nhưng trên đường còn có thổ phỉ, nếu gặp phải, sẽ khó tránh bị thất lạc. Quang tính gởi cho ông mấy chục gói, mong ông hãy châm chước phân phối. Hễ có nhiều thì tùy tiện kết duyên. Về sau, có ai muốn quy y, hãy bảo họ quy y với vị Tăng ở nơi đó, Quang chẳng có mục lực và tinh thần để thường thù tạc chuyện này. Năm ngoái tới núi khá an nhàn, kể từ tháng Sáu bưu điện thông thuận, ngày càng rườm rà! Nếu chẳng cự tuyệt, ắt sẽ chẳng có ngày nào rảnh rỗi! Phàm những ai quy y, đều nên bảo họ ai nấy gắng hành “giữ vẹn luân thường, trọn hết bổn phận, dứt lòng tà, giữ lòng thành, đừng làm các điều ác, vâng hành các điều thiện” để làm bậc thiện nhân trong thế gian. Ăn chay, bảo vệ sanh vật, tín nguyện niệm Phật, cầu sanh Tây Phương hòng liễu sanh tử! Dùng các chuyện ấy để tự hành, lại còn giáo hóa người khác, khiến cho khắp những ai cùng hàng đều cùng hưởng pháp trạch. Nếu không, nỗi khổ mai sau chỉ hơn nỗi khổ trước mắt chứ chẳng kém! Than ôi, buồn thay! Cái gốc của nỗi họa ấy, gần là do giáo dục trong gia đình chẳng khéo dạy dỗ, xa là do tà thuyết của Trình Châu bài xích thật lý thật sự “nhân quả ba đời, luân hồi lục đạo” ươm thành. Họ bảo đức Phật lập ra pháp ấy để làm căn cứ dụ dỗ kẻ ngu phu ngu phụ tôn phụng giáo pháp của Ngài, chứ thật sự chẳng có chuyện ấy!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Tô Trí Tường

Hôm qua, nhận được thư của Cổ Nông và thư của ông, biết cặn kẽ ngoại đạo đang hưng thịnh nơi quý địa. Ông có thể bỏ ngoại đạo, mong tu Tịnh Độ là pháp môn đặc biệt trong Phật pháp, cũng có thể nói là “xưa kia đã có thiện căn”, nhưng đối với chỗ tự cao tự đại, trọn chẳng tự biết. Vì thế, tuy đọc kinh Phật, cũng chỉ là da lông mà thôi! Cổ Nông là bạn bè, hễ gởi thư đến, đều xưng là “đệ tử X…. hòa nam” (“hòa-nam” (vandana) tức là dập đầu, đảnh lễ). Mười lăm người các ông cậy Cổ Nông viết thư giới thiệu, mà chẳng nói là “gởi cho Quang”. Chỗ xưng danh chỉ ghi là Trí Tường ở Tô Châu “hiệp thập” (chắp mười ngón tay). Khi ông vào phái ngoại đạo, không chỉ chắp mười ngón tay mà thôi! Trong Văn Sao của Quang, có nói Thanh Thế Tổ Chương Hoàng Đế (vua Thuận Trị) khi gởi thư cho đệ tử của Ngọc Lâm quốc sư là thiền sư Lữu Khê Sâm , chỗ ký tên đều xưng là “pháp đệ Hành Si hòa-nam”. Nếu ông là hoàng đế, lại chẳng biết sẽ tự đại khinh người đến cỡ nào? Nay tôi đem thư của Cổ Nông gởi kèm theo. Lại mong ông tra duyệt quyển một của Văn Sao, trang sáu mươi bảy, tức thư trả lời Vưu Tích Âm sẽ tự biết. Ở đây, không nói cặn kẽ!

Ông đã biết thị lực của Quang suy yếu, sao lại viết kiểu chữ nhỏ như thế này! Giấy viết thư vốn viết được tám dòng, ông viết thành mười sáu dòng, sao lại tiếc giấy mà chẳng sợ khi Quang xem phải tốn sức? Xưa kia, Quang đã tạo ác nghiệp to lớn nơi mắt, cho nên mới sanh ra sáu tháng liền bị bệnh mắt. Suốt một trăm tám mươi ngày, mắt chưa hề mở được. Sau đó, còn thể thấy bầu trời đã là hết sức may mắn! Nay đã bảy mươi chín tuổi, dẫu chữ viết to cả tấc, không đeo kính vẫn chẳng thể thấy rõ. Phàm thư từ qua lại, ắt phải dùng cả hai thứ kính lão và kính lúp thì mới phảng phất xem được, trả lời được. Ông cho rằng thư này gởi cho Cổ Nông chứ chẳng phải gởi cho Quang ư? Cổ Nông sẽ vì ông chép lại rồi mới gởi cho tôi, há có lý ấy hay chăng? Thầy là khuôn mẫu của người khác. Nếu chẳng huấn thị ở chỗ này, tức là tự khinh Phật, Pháp, Tăng, mà cũng khiến cho kẻ khác khinh thường Tam Bảo. Đừng bảo Quang chuộng được người khác cung kính, đấy chính là chỗ Quang cung kính người khác. Nếu không, đối với Tam Bảo mà còn chẳng chịu nói nhún nhường một chữ, huống hồ thật sự hành lễ kính ư? Học Phật như thế, chắc chắn sẽ chẳng có lợi ích to lớn! Muốn siêu phàm nhập thánh, phải chờ tới năm con lừa, hoặc nằm mộng! Nếu [siêu phàm nhập thánh] trong các năm Ngọ, Mùi v.v… chi đó, trọn chẳng có chuyện không tương xứng nhân quả ấy. Vì thế nói là “Quang thật sự cung kính người khác”. Những điều khác đã nói trong Một Lá Thư Gởi Khắp, không rườm lời nữa!

Thư Trả Lời Pháp Sư Viên Anh

Hôm trước nhận được thư, biết chuyện vu báng đã được làm rõ, trả lại giảng đường. Lại còn trong lúc nguy hiểm ấy, Sư đạt được công phu đại tương ứng, có thể nó là do họa mà được phước. Chính là “chẳng trải một phen lạnh buốt xương, há được hoa mai thơm ngát mũi”! Nguyện từ nay về sau, chuyên dùng pháp môn “nhiếp trọn sáu căn, tịnh niệm tiếp nối” để nói với các Phật tử đang còn ở trong lao ngục tam giới thì lợi ích ấy chỉ có Phật biết được! Còn như chuyện Quang và các Sư trong chùa cầu nguyện chính là chuyện thuộc về bổn phận của chúng tôi, nào đáng để ca ngợi, cảm tạ? Khoản tiền Sư gởi cúng đại chúng cũng có thể khiến cho mọi người tin sâu Phật lực, pháp lực, chúng sanh tâm lực, ba thứ đều chẳng thể nghĩ bàn, khiến cho ai nấy đều đạt được công phu “tịnh niệm tiếp nối”, tức là tài thí mà là pháp thí, đều cùng cảm tạ. Tôi vốn muốn phúc đáp ngay, nhưng có chuyện được nhờ cậy chẳng thể trì hoãn, cho nên tới nay mới phúc đáp.

Thư Gởi Diệu Chân Đại Sư (Thư Thứ Nhất)

Nay có đệ tử ở Phụ Dương tên là Triệu Sư Viễn muốn ở lại núi trong thời gian ngắn mười mấy ngày, xin tôi giới thiệu. Người ấy và Vương Tông Nhất đều thuộc vào hàng thân thích, ở trên núi cũng chẳng cần phải đãi như khách, chỉ dùng cơm nước theo lệ thường, một ngày ba bữa là được rồi. Nếu ông ta có tinh thần thì cũng có thể tùy hỷ niệm Phật, chẳng cần câu nệ buộc phải thường xuyên đến niệm.

Tái bút: Nếu ông ta muốn chi tiêu, liền nói thẳng với ông ta, cũng chẳng cần đôi bên phải khắc khổ, chỉ cốt sao vừa phải là được rồi.

Thư Gởi Diệu Chân Đại Sư (Thư Thứ Hai)

Đúng dịp vợ ông Vương Bích Trần đến đây, nói một thân quyến nằm bệnh đã lâu ngày, muốn mở một Phật Thất. Quang ước định có thể mời mười lăm người hay hai mươi người. Nếu đã ấn định ngày xong xuôi, thầy liền gởi thư cho biết.

Thư Gởi Diệu Chân Đại Sư (Thư Thứ Ba)

Buổi chiều hôm trước, vị Phạn Đầu đến giao thư, do có khách đến, chưa xem, đến tối mới xem, biết ngày hôm qua đã khởi thất, do vậy, bèn báo tin ngay cho Vương Huệ Phong. Ông ta đến nhà họ Hoa thương lượng, bốn giờ đến đây, giao ba trăm đồng. Cúng cho hai mươi vị tham dự Phật Thất hai trăm đồng, cúng cho bài vị trường sanh năm mươi đồng, cúng Phật và Tăng và tiền vàng hương là năm mươi đồng. Ước chừng vào sáng ngày Mười Sáu, sẽ phái người dẫn Vương Huệ Phong và con gái của bệnh nhân (mười lăm tuổi) đến núi lễ Phật, buổi chiều về ngay. Tôi bảo họ chỉ mặc y phục thường ngày tại nhà để tránh bị kẻ tiểu nhân ngắm nghé.

Thư Gởi Diệu Chân Đại Sư (Thư Thứ Tư)

Nhà họ Hoa chỉ mở một Phật Thất, thỉnh hai mươi vị, lập hai loại bài vị cầu siêu cho vong linh và tăng thọ. Hãy nên niệm A Di Đà Phật, do A Di Đà Phật chính là Vô Lượng Thọ. Cụ bà nhà họ Vương do thấy con dâu bị sốt rét rất nặng suốt hai mươi mấy ngày, dặn đem mười đồng giao cho Linh Nham để cúng Phật và Tăng. Quang đem toa thuốc trị sốt rét trao cho, ngày hôm sau liền lành bệnh.

Ông Dương Chấn Nhân, pháp danh Trí Siêu đã đến. Sáng nay, đã đi theo thuyền của thầy Diệu Viên đến. Người này mọi việc chẳng thông thuận, hơi lãng tai. Hãy nên xét theo tánh cách của ông ta để sắp xếp làm các việc nhẹ, phục vụ trong phòng trà cũng được, chẳng nhất định phải bảo người quản sự thâu nhận.

Thư Gởi Diệu Chân Đại Sư (Thư Thứ Năm)

Đại kiếp xảy đến, trọn chẳng có chỗ tránh né. Quang trọn chẳng thích di chuyển, huống hồ chuyện ném bom ác liệt nơi nào cũng đều có, há chịu xả nơi đã ở yên để dời sang chỗ khác ư? Vì thế, điện tín cũng chẳng xem. Nghe nói cả nhà các vị cư sĩ Quý, Vương, Ngô, Hoàng, Lý đều đến núi, pháp hội rộng mở, cũng là chuyện may mắn to lớn trong khi bất hạnh. Nếu mọi người có thể chí thành niệm Quán Âm, sẽ có thể khiến cho oai thế của quân ta bừng bừng mạnh mẽ. Đó cũng là chuyện tương trợ của người ở ngoài cuộc. Từ khi người Âu Tây vào Trung Quốc đến nay đã bảy tám chục năm qua, giao chiến với họ, trọn chẳng thắng trận nào! Ngày Sáu tháng Giêng thắng một trận nhỏ, thắng trận lần này trước nay chưa hề có, một là do người Nhật quá hung tàn, hết sức trái nghịch lòng trời. Đằng khác là do nước ta gần đây người niệm Phật nhiều, cho nên được Tam Bảo gia bị mà có hiện tượng như thế. Quang sớm tối cầu Tam Bảo và Quán Âm gia bị người Nhật diệt dứt ác tâm, nẩy sanh thiện niệm, chẳng gây chướng ngại cho Trung Quốc nữa.

Nghe nói Hoàng cư sĩ trước kia bị trúng mưa to gió lớn (do gởi thư có kể tên ông Hoàng, cho nên lão nhân nói như thế. Đức Sâm ghi chú), sợ sẽ sanh bệnh. Nay gởi cho thầy bốn bình sắt Tây đựng tro hương Đại Bi. Nếu có người bệnh, hãy bảo họ pha uống, sẽ có thể lành bệnh. Tro ấy đã được gia trì năm sáu ngàn biến chú Đại Bi. Từ bốn cái bình ấy, có thể pha thành mấy trăm bình nước Đại Bi, cũng bảo Minh Tâm uống một chút. Mong thầy khuyên khắp dù Tăng hay tục cùng niệm thánh hiệu Quán Âm, có lẽ chẳng lâu sau họ sẽ tự cầu hòa, nỗi nhục mấy chục năm của nước ta cũng có thể gột sạch đôi chút. Đừng lo cho Quang, sống chết có số, huống chi Quang đã sắp tám mươi, còn có ý niệm sợ chết ư?

Thư Gởi Diệu Chân Đại Sư (Thư Thứ Sáu)

Chữ Kiến tức là chọn lựa người thật sự có đạo tâm chừng mười vị, hoặc hai mươi vị, chỉ ở một chỗ, niệm thánh hiệu Quán Âm suốt ba ngày. Chính mình ắt phải thường lo liệu để tránh sơ sót. Cha ông Đậu Tồn Ngã chính là một người quật cường, chẳng hiểu việc đời. Do bọn con cháu thấy Tồn Ngã đối với họ khá tiếc tiền, nhưng làm công đức thì lại chẳng tiếc tiền, kẻ tiểu nhân bèn thừa dịp ấy xúi giục (chị dâu của Tồn Ngã khá thông minh, nhưng xấu nết). Cha ông ta tuổi cao, quyết ý muốn chia tách nhà để tự lo liệu, nhưng lại chẳng hiểu chuyện, lại không hiểu thói đời. Hễ ông cụ quản lý, sau này chắc đến nỗi cả nhà mắc họa. Tám chín năm trước, Tồn Ngã đã bỏ tiền in sách hai ba ngàn đồng. Chi phí ở chỗ thầy Minh Đạo, Linh Nham, và Hoằng Hóa Xã rất lớn.

Trong lúc chẳng có cách nào giải quyết như thế này, chỉ đành cầu Bồ Tát gia bị, khiến cho cha ông ta một khi tỉnh ngộ, vẫn giao cho Tồn Ngã [quản trị gia nghiệp] thì còn có thể cứu vãn. Nếu không, chẳng phải chỉ một nhà không yên ổn! Khoản tiền ấy sẽ quy về Quang bỏ ra, chớ cùng người khác nói nguyên do, chỉ khuyên ông ta phát tâm báo ân, cầu Đại Sĩ gia bị là được rồi. Sáng nay, Hải Lan tới, nói cặn kẽ tình hình chung. Hai giờ chiều ông ta rời đi. Ba giờ chiều thì Tồn Ngã đến, biết ông ta trọn chẳng có cách nào, tôi bảo ông ta niệm Quán Âm, và ông ta cũng hứa tự mình sẽ giúp đỡ Linh Nham.

Lại nữa, cha ông ta hoàn toàn chẳng hiểu việc đời. Vì thế, đã bảy mươi sáu tuổi, vẫn vì yêu thương cháu mà cho họ tách ra, lại còn thâu hồi sổ sách (một bà vợ bé trước đó đã trốn đi. Nếu bà ta chẳng tốt cho lắm, sẽ cuỗm tiền bạc mang theo). Một mai ông cụ mạng chung, sự nương cậy của cả nhà sẽ bị kẻ xấu trộm mất, liền trở thành kẻ nghèo hèn không nơi nương tựa, đáng sợ tột bậc.

Thư Gởi Diệu Chân Đại Sư (Thư Thứ Bảy)

Thư hôm qua cũng chưa trả lời. Trưa nay, Trần Tài Hoa chuyển khoản năm trăm đồng, nhưng chưa nhận được. Có đệ tử quy y là Hà Huệ Can ở Như Cao dẫn con và hai bà cụ trong thân quyến muốn tới triều bái Thiên Trúc, lại muốn đến núi lễ Quán Âm, và lễ niệm Phật. Hôm nay, họ nghỉ lại núi, sáng mai trở về Tô Châu, buổi chiều ngồi thuyền nhỏ sang Hàng Châu, xin được chỉ dạy. Tôi cũng bảo họ tùy hỷ niệm Phật để gieo thiện căn. Ngay trong buổi chiều, đối với trái cây và hương họ mang đến, cũng bảo họ mang theo. Lại có một cái hộp không, bèn dùng đựng tro hương [đã trì chú Đại Bi] để khi có dịp cần đến, cho họ trữ sẵn mang theo.

Thư Trả Lời Đỗ Ấm Nam

Xem thư gởi đến, biết ông xưa đã có huệ căn, nhưng chỉ mong làm bậc đại thông gia, chẳng thể khăng khăng một mực thật sự lo chuyện liễu sanh tử trọng yếu. Tín tâm chân thật, nguyện chân thật, sao chẳng chịu thường niệm Phật vậy? Pháp Niệm Phật cực dễ tu trì, hoàn toàn chẳng cần phải gác bỏ sự nghiệp kiếm sống. Sớm tối tùy thuộc công phu của mỗi người, lập một công khóa. Ngoài ra, hết thảy mọi lúc, hết thảy mọi chỗ, đều có thể thường niệm, hoặc niệm ra tiếng, hoặc niệm thầm, miễn sao thuận tiện cho mỗi người. Lại cần phải nhiếp tai lắng nghe (pháp này mầu nhiệm tột bậc. Đại Thế Chí Bồ Tát nhiếp trọn sáu căn, hễ nghe thì tâm quy về một chỗ, gọi là “tịnh niệm”). Lâu ngày chầy tháng, tâm tự nhiên quy nhất. Nay chỉ vì niệm chưa được bao lâu đã mong chẳng có vọng niệm, há có được chăng?

Thư Trả Lời Đào Dã Công

Hôm qua, nhận được thư của ông và thư của Thiệu phu nhân, biết rõ hết thảy. Ông Thiệu liều mình vì nước, tuy chết mà có công. Thiệu phu nhân hãy nên dứt buồn niệm Phật, ngõ hầu người mất lẫn kẻ còn đều được lợi ích. Nếu chỉ đau xót thì đối với ông Thiệu cũng như chính mình đều bị tổn hao nhiều, chẳng có ích lợi nhỏ nhoi gì! Bởi lẽ, ông Thiệu do vợ đau thương, sẽ khó quên tình, giải thoát. Bản thân bà ta không chỉ chẳng đạt được lợi ích to lớn do niệm Phật, mà còn hứng chịu thân tâm đau khổ! Do bà ta hoàn toàn chẳng biết cội nguồn của pháp môn Tịnh Độ, cho nên chỉ sanh lòng đau khổ cảm thương, chẳng tu tập lợi ích siêu độ.

Pháp môn Niệm Phật là pháp môn quy túc cho Luật, Giáo, Thiền, Mật. Đẳng Giác Bồ Tát còn cần phải đem công đức của mười đại nguyện vương hồi hướng vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới để mong viên mãn Phật quả. Huống hồ hết thảy các vị Bồ Tát thuộc các địa vị thấp hơn và các vị đại đức đang tu học ư? Bổn địa của ngài Vĩnh Minh là đã chứng Phật quả từ lâu, nhưng do Ngài thị hiện sanh trong thế gian, ắt cần phải thực hiện hạnh tự lợi, lợi tha. Niệm Phật vãng sanh Tây Phương chính là pháp tự lợi, lợi tha tối thượng! Vì thế, Ngài dùng thân làm gương, cực lực đề xướng, để mong trọn hết chức trách gánh vác Phật pháp, an ủi bổn hoài thuyết pháp của Như Lai. Người thời nay phần nhiều không nghiên cứu, hoặc hoàn toàn chẳng biết; đó gọi là “quen làm mà chẳng xem xét”. Hoặc là sợ đề xướng pháp môn Tịnh Độ, sẽ bị kẻ khác coi rẻ, cho là kẻ không có trí huệ, vì thế, chẳng dám! Điều này chính là như Mạnh Tử đã nói “chung thân do chi” , chẳng biết phương hướng của đạo.

Cần phải biết pháp môn Tịnh Độ chính là pháp môn đặc biệt trong hết thảy các pháp môn suốt một đời thuyết pháp của đức Thế Tôn. Ngu phu, ngu phụ tâm chẳng có thành kiến, dễ sanh lòng tin. Kẻ thông Tông, thông Giáo biết là pháp môn đặc biệt, ắt sẽ cực lực đề xướng. Nếu kẻ thông Tông, thông Giáo mà luận định pháp môn đặc biệt như pháp môn bình phàm, sẽ không chỉ chẳng sanh lòng tin, mà còn bài bác. Do vậy, gọi là “pháp khó tin”. Vì thế, Quang thường nói: “Pháp môn Tịnh Độ là pháp môn tổng trì để mười phương ba đời hết thảy chư Phật, trên thành Phật đạo, dưới hóa độ chúng sanh, thành tựu từ lúc phát tâm cho đến lúc chứng quả. Vì thế, [pháp này] được chín pháp giới (lục phàm tam thánh là chín pháp giới) cùng hướng về, mười phương đều xưng tán. Ngàn kinh cùng xiển dương, vạn luận đều tuyên nói”. Ông có thể tin tưởng, chắc chắn sẽ có phần vãng sanh!

Mong hãy đem thư này đưa cho Thiệu phu nhân xem. Nếu bà ta lãnh hội được, sẽ lập tức lành bệnh. Nếu không, chỉ là tình nghĩa vợ chồng trong thế gian mà thôi. Bà ta gởi đến bốn mươi đồng, sẽ dùng để in kinh sách, hòng tiêu túc nghiệp cho vợ chồng, mẹ con họ, tăng trưởng thiện căn vãng sanh, cũng do họa mà đạt được đại hạnh phúc liễu sanh thoát tử. Viết đến đây, bài viết về tiểu sử của ông Thiệu mới gởi đến, Quang do mục lực chẳng đủ, gượng xem lời lược thuật tiểu sử của ông ta, biết ông ta chẳng phải là tầm thường. Điều đáng tiếc là ông ta chuyên tâm nơi pháp thế gian, trọn chưa từng bén mảng Phật pháp. Người thông minh như thế, nếu lại nghiên cứu Phật pháp, thì sự nghiệp phát huy, sẽ chẳng chỉ như vậy. Bởi lẽ, những bậc lập đại công tạo đại nghiệp từ xưa, lòng tinh trung chói lòa nhật nguyệt, hạo khí lấp thiên địa, đều do học Phật đắc lực mà ra. Nhưng sử quan chỉ chép sự tích của họ, chẳng nói rõ nguồn đạo. Vì thế, cõi đời phần nhiều chẳng biết. Trong lời bạt cho tác phẩm chép kinh chú của Lâm Văn Trung Công , Quang đã nêu tỏ nghĩa ẩn tàng ấy. Mong hãy đọc kỹ, sẽ tự biết lời Quang nói chẳng sai!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Dư Huệ Thông

Viện Đại Hùng ở Lư Sơn được xây dựng rất tốt, nhưng tăng sĩ chân thật chẳng dễ có! Cố nhiên chẳng thể không lưu tâm suy xét. Phàm học Phật pháp, ắt trước hết hãy nên vì liễu sanh tử. Nay cư sĩ tại gia, kẻ hơi thông minh, phần nhiều đều muốn làm bậc đại thông gia, mong tuyên nói trước đám đông, và lưu lại tác phẩm để lưu danh cho hậu thế, khiến cho hiện tại lẫn vị lai đều cho rằng ta là X… là bậc đại thông gia. Còn chuyện đối trị tập khí phiền não, và làm như thế nào để có thể tự liễu thoát trong cõi đời hiện tại đều chẳng buồn hỏi tới! Nếu có gã phường tuồng nào đóng giả làm đế vương thiên tiên, [đại chúng] sẽ ưa thích khôn ngằn, chẳng biết đó chỉ là giả trất, đời sau kiếp sau chẳng biết đầu mặt lại là tướng trạng như thế nào? Cũng đáng buồn lắm thay!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Lưu Đạm Nhiên Ở Lưu Dương

Xem thư ông gởi đến, ngữ khí quá lớn! Hễ là người thật thà niệm Phật, sẽ trọn chẳng chịu nói những ý kiến của riêng mình, mà sẽ một mực nương theo lời dạy của các vị thạc đức trong Tông hay Giáo để mong mỏi. Nếu cứ thích như thế (cứ ăn nói phô trương kiến giải của chính mình như thế), sẽ liễu sanh thoát tử vào năm con lừa! Đức Phật đã vì hết thảy phàm thánh lập ra pháp môn Tịnh Độ này. Ông và tôi là hạng phàm phu lè tè sát đất, trong ý ông dường như đã chẳng vừa ý pháp này, lại cầu Quang bố thí vô úy hòng chữa tâm bệnh. Tôi làm sao có thể thí vô úy cho ông được? Đức Phật bố thí pháp vô úy có thể chữa tâm bệnh cho ông, ông chẳng cho là đúng. Ấn Quang tôi là một phàm phu đầy nghiệp lực, há có thể ở ngoài pháp môn Tịnh Độ phổ độ phàm lẫn thánh của đức Phật mà lại lập ra một pháp môn khác ư? Xét theo lời lẽ ông đã nói, đúng là Quang chẳng dám phúc đáp, huống hồ làm thầy quy y ư? Nếu chẳng coi lời Quang là vô dụng, xin hãy đọc kỹ Văn Sao hoặc Gia Ngôn Lục, nương theo đó để tu, chắc chắn là khi sắp mạng chung, sẽ nương vào từ lực của Phật mà vãng sanh Tây Phương, đúng là pháp để chân thật đạt được đại vô úy, trừ khử tâm bệnh. Muốn cầu vô úy ở ngoài pháp ấy, cần phải là bậc tái lai thì mới có thể đích thân đạt được. Ông và tôi muốn đạt được, chắc là khi nằm mơ, may ra có thể mộng thấy không chừng! Trừ khi nằm mộng, trọn chẳng có lẽ ấy! Nay đặt pháp danh cho ông là Trí Viên (智圓). Các điều khác xin hãy đọc kỹ trong Văn Sao để thực hành, đó là chuyện trọng yếu. Quang đã già rồi, tinh thần chẳng đủ, chẳng thể thù tạc. Mong đừng gởi thư đến; cứ gởi đến sẽ thật sự khó thể trả lời!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Tôn Khánh Trạch Về Chuyện Tang Lễ Chẳng Dùng Đồ Mặn

Hiện thời, thế đạo suy đồi, lễ pháp hoại loạn. Phàm tiến hành mọi chuyện đều mong sao phô trương, tráng lệ, chẳng biết điều gì nên làm, điều gì nên tránh! Thuở sanh tiền, mẹ ông đã ăn chay, niệm Phật, lâm chung còn có tướng lành ứng hiện, đừng nói chẳng nên dùng đồ mặn, mà còn phải nên gắng tuân theo ý mẹ, toàn thể đều dùng đồ chay! Cổ nhân trong tang lễ trọn chẳng dùng rượu thịt. Khi Tùy Dượng Đế làm thái tử, mẹ ông ta chết, ông ta chẳng dám ăn thịt, lén lút sai người dùng ống tre đựng thịt, dùng sáp bịt kín miệng ống, nhét vào bọc để dâng lên. Đủ thấy dùng thịt trong tang lễ, bậc cổ Nho nghiêm ngặt như thế đó. Dẫu là thái tử, vẫn sợ người khác biết, bèn làm theo cách ấy. Người thời nay chính mình cũng ăn thịt, lại còn dùng thịt đãi đằng khách khứa. Khách khứa đều chẳng biết tang sự là chuyện ra sao, cứ nghiễm nhiên uống rượu, ăn thịt, coi đó là dịp để hưởng một hồi náo nhiệt, vui sướng! Chuyện này hoàn toàn trái nghịch lễ pháp của tiên vương, chỉ biết mong sao khoe khoang đẹp mặt với người khác! Nếu muốn tránh bị chê bai là “dùng đồ chay để giảm chi tiêu”, hãy nên nêu bày ý nghĩa to lớn, đặc biệt đề xướng “bỏ ra bao nhiêu tiền để làm chuyện công ích”, thì người ta sẽ tự chẳng đến nỗi trách móc [tang chủ] muốn giảm bớt chi tiêu.

Phận làm con phải nên khiến sao cho thần thức của cha mẹ được an ổn. Kẻ làm con trong hiện thời phần nhiều đều coi chuyện “quăng đá người đã té xuống giếng” là hiếu. Nếu chẳng chịu ném đá, tợ hồ giống như hổ thẹn chẳng còn mặt mũi nào gặp người khác. Ném đá càng nhiều, càng tự đắc ý! Đáng thương cha mẹ suốt một đời vì con cái, cho tới khi chết, chúng nó lại mượn dịp tang sự để sát sanh, hại mạng, cúng tế vong linh, đãi đằng khách khứa, hoặc tự ăn nuốt. Đã thế, còn nhơn nhơn tự đắc, đắc ý bảo: “Đối với đám tang của cha mẹ, ta đã mổ mấy con lợn, mua bao nhiêu gà, vịt, cá, tôm đãi đằng khách khứa. Cha mẹ ta sanh ra ta một phen, cũng có thể nói là ta đã trọn hết tấm lòng rồi!” Chẳng biết do đám tang của cha mẹ mà sát sanh, khiến cho cha mẹ hứng chịu quả báo do giết chóc. Mắt phàm chẳng thấy, bảo đó là “hành hiếu”. Thiên nhãn nhìn vào, [thấy chuyện đó] càng đáng thương xót hơn giết cha mẹ! Vì lẽ nào vậy? Do sát sanh nhiều, khiến cho cha mẹ và chính mình cùng với khách khứa đời đời kiếp kiếp phải đền trả lẫn nhau, chẳng đáng buồn ư?

Đứa con đã thành gia lập nghiệp, chẳng vay lãi nặng. Huống hồ muốn thể hiện lòng hiếu, mà vay nợ tánh mạng ư? Ông tuy quy y Phật pháp, sợ chẳng hiểu rõ lý này, vì thế tôi nói với ông! Nếu anh em trai, chị em gái trong nhà có kẻ chẳng biết lý này, hãy nên đem lời Quang đưa cho họ xem, nói rõ nguyên do cho họ. Nếu họ hiểu rõ lý này, ai chịu hành hiếu theo kiểu “ném đá người đã té giếng”. Hành hiếu kiểu “ném đá xuống giếng”, dẫu cọp, sói còn chẳng nỡ lòng, huống con người ư? Nhưng do người đời chẳng biết nhân quả ba đời, cố chấp các chuyện thuộc vào tập quán thế gian để cử hành tang lễ, trái nghịch to lớn với tang lễ của tiên vương. Ông và Quang chưa gặp mặt, mẹ ông và Quang cũng chẳng quen biết, cớ gì Quang phải lằng nhằng, lan man, chuốc lấy người khác phiền lòng, nói những lời rỗng tuếch ấy để làm gì? Bất quá, nghĩ ông vẫn tin tưởng Quang, mẹ ông suốt đời siêng năng, tiết kiệm, nhân từ, rộng rãi, niệm Phật, tu thiện. Quang chỉ muốn mẹ ông được lợi ích, chẳng muốn mẹ ông do ông chẳng hiểu rõ lý to lớn đến nỗi bị tổn hại. Nếu các ông chẳng sợ mẹ mình bị tổn hại, chẳng chịu để cụ đạt được lợi ích, thì cũng chỉ đành tùy lòng các ông! Há Quang có thể ép buộc các ông chẳng làm ư? Nhưng Quang đã nói rồi thì tâm Quang chẳng thẹn. Nếu Quang chẳng nói, sẽ đánh mất thân phận của chính mình. Vì lẽ nào vậy? Do ông coi Quang là thiện tri thức. Ví như có người muốn trở về nhà, hỏi đường với người khác, [người được hỏi] ắt cần phải chỉ cho con đường chánh đáng nên đi, chỉ rõ con đường ngoắt ngoéo chớ nên đi. Nếu ông vẫn noi theo ý mình, nhất định muốn đi theo con đường ngoắt ngoéo chẳng nên đi, đó là lỗi của ông, chẳng liên quan gì đến người chỉ đường. Mong hãy xét kỹ lời tôi là lừa gạt ông, hay là thành tựu hiếu đạo cho ông? Kẻ biết tốt xấu, sẽ chẳng coi lời tôi là sai lầm!

Thư Trả Lời Cư Sĩ Hoàng Tụng Bình Ở Tương Âm

Quang là loại Tăng nhân chỉ biết cơm cháo, một mực thẳng ruột ngựa, trọn chẳng chịu hư dối ca ngợi người khác, mà cũng trọn chẳng muốn người khác ca ngợi mình hư dối! Lời lẽ nơi trang thứ nhất của bài văn các hạ viết, tôi rất chẳng muốn nghe, do chẳng phải là thân phận của tôi, sẽ trở thành nỗi nhục không gì lớn bằng! Bệnh từ thân sanh, thân do nghiệp sanh. Hãy nên thống thiết sám hối để tiêu túc nghiệp. Lại cần phải hết sức phòng ngừa chuyện phòng the để bệnh khỏi nặng hơn. Bất luận bệnh gì, chẳng kiêng chuyện phòng the, chắc chắn khó thể lành bệnh! Khổng Tử nói: “Phụ mẫu duy kỳ tật chi ưu giả” (Cha mẹ chỉ lo về căn bệnh ấy); do chuyện phòng the là cội gốc của hết thảy các bệnh.

Trong khi thân đang bệnh tật, cần gì phải đến Cư Sĩ Lâm theo đại chúng niệm Phật? Chỉ ở tại nhà lắng lòng tĩnh niệm, đó là tốt nhất. Còn như ông nói nghiên cứu Phật lý với thiện tri thức, do thân đang vương bệnh nặng, chỉ nên nghiêm túc tu trì. Hãy nên chí thành niệm Phật, và niệm Quán Âm, lúc này chẳng cần phải nghiên cứu. Hễ nghiên cứu, ngược lại sẽ trở thành rối ren. Ví như có bệnh, có được một viên linh đan, liền chú trọng dùng ngay. Chớ nên trước hết nghiên cứu xem viên linh đan ấy do thuốc gì chế thành, thuốc sẽ đi theo kinh lạc nào, trị bệnh gì? Ắt mong hiểu rõ từng điều rồi mới chịu uống thuốc ư? Ông trọn chẳng biết nguyên do của học Giải và học Hành, cho nên chẳng đạt được lợi ích chân thật.

Danh mục của ngoại đạo chất chứa thành trăm, thành ngàn loại, nhưng cách dụng công của họ nói chung chẳng ngoài luyện đan, vận khí. Dẫu chúng nó dạy người ta xem kinh, niệm Phật, đều là màu mè ngoài mặt, chứ cố nhiên chúng nó chẳng cho đấy là đạo! Muốn đắc đạo của chúng, ắt phải khẩn thiết đến cực điểm. Ban đêm một mình vào phòng, đóng chặt cửa cái, cửa sổ, bên ngoài phái người tuần tra, chỉ cho phép một người vào phòng. Trước hết, cần phải phát lời thề cực ác, cực thảm: “Nếu trái nghịch giáo đó, nhất định chịu loại thảm báo ấy”. Thề độc rồi, họ sẽ điểm khiếu, chỉ huyệt, hoặc nơi đầu, mặt, hoặc ở trong thân. Đối với các huyệt trong thân, ắt phải cởi sạch áo ngoài lẫn áo lót, sờ soạng để chỉ điểm. Cách làm như thế chính là mánh khóe mê hoặc người khác, nhưng hết thảy các ngoại đạo, thoạt đầu dùng một “kinh” để truyền đạo “chẳng tu [các pháp khác] mà có thể ngay lập tức thành tựu!” Nếu bỏ cách bí mật để dạy rõ cho người khác, chẳng bắt thề độc mà cho phép người khác tùy ý nhập đạo hay bỏ đạo, ngoại đạo sẽ chẳng có căn cứ để tồn tại được!

Phật pháp chẳng có chuyện bí mật truyền dạy riêng tư, cũng chẳng buộc kẻ khác thề độc! Hễ tin thì nương theo đó để tu, chẳng tin thì tùy ý lìa bỏ. Ông đã niệm Phật, vẫn toan tính theo ngoại đạo, tức là ông hoàn toàn chẳng biết sự tà chánh giữa Phật pháp và ngoại đạo, chỉ noi theo người khác mà sanh tín tâm, thật sự chẳng phải là chân tín. Nếu sanh lòng tin chân thật, sẽ chỉ dốc sức tu trì, há còn nghĩ ngợi ngoại đạo đông đảo, hoặc hãm nhập vào đó ư? Ông đã có túc nghiệp, mắc bệnh hiểm nghèo, hãy nên ăn chay, niệm Phật để làm chuyện siêu độ oán gia. Nói tới “siêu độ” thì cũng chẳng bắt buộc phải thỉnh Tăng làm Phật sự, nhưng chính mình phải nghiêm túc, khẩn thiết, chí thành niệm Phật, niệm Quán Âm. Đừng bảo “chỉ niệm một vị Phật, một vị Bồ Tát, há có thể lành bệnh ư?” Cần phải biết: Niệm Phật là pháp viên đốn nhất, thẳng thừng, nhanh chóng nhất trong Phật pháp, lợi ích vượt xa hết thảy các pháp môn. Chỉ vì tâm chí thành hay không mà thành ra sai khác, chẳng phải là pháp có linh hoặc chẳng linh. Tôi giải đáp các câu hỏi khác như sau:

1) [Ông hỏi] “Tịnh Độ đã chỉ do tâm tạo, phải nên nói ‘duy tâm’, sao lại nói tới Tịnh Độ là cái được tạo [bởi tâm]? Đã là Tịnh Độ được tạo bởi tâm, sao lại chỉ là duy tâm, chẳng có cảnh ở ngoài Tịnh Độ vậy?” “Duy tâm Tịnh Độ” là dùng cái tâm thanh tịnh để niệm Phật, cầu sanh Tịnh Độ. Cho tới lúc lâm chung, do tịnh tâm của chính mình, cảm Phật tiếp dẫn, vãng sanh Tây Phương. Như thế mới là “duy tâm Tịnh Độ”. Nếu chẳng có Tịnh Độ, chỉ nên nói là “duy tâm”, sao có thể từ trong không sanh ra có, thêm vào một cái Tịnh Độ? Lại thêm vào một cái “được tạo” ư? Vốn chẳng có Tịnh Độ, tạo cái gì chứ? Kẻ tà kiến ngăn trở người khác tu trì, tự ăn nói lớn lối, chẳng biết lời nói của chính mình hoàn toàn tương phản! Muốn phá sự tu trì của người khác, thật ra là tự phá, tự bộc lộ tà kiến, kiến giải sai lầm! Nước ta loạn lạc đến nỗi phế kinh điển, phế luân thường, phế hiếu, vứt bỏ liêm sỉ, giết cha, giết mẹ hết thuốc chữa, đều do người thuở trước ăn nói lớn lối, xướng lên tà thuyết phá nhân quả, luân hồi, bảo “Phật lừa kẻ ngu tuân phụng giáo pháp của Ngài” mà ra! Giả sử ai nấy đều biết “tam thế nhân quả, lục đạo luân hồi” là thật lý, thật sự, ai dám phô phang ý kiến ức đoán nhất thời để tạo khổ báo bao kiếp mãi mãi, khiến cho người đời sau trong thiên hạ hứng chịu sự độc hại vô cùng ấy?

2) “Chẳng phải là người thuộc địa vị [lãnh đạo], chẳng toan tính phương cách cai trị”. Ông là người tiêu túc nghiệp để mong bệnh hiểm nghèo được lành còn chưa xuể, sao lại xằng bậy luận định chuyện chiến đấu, giết chóc của nước nhà ư? Binh lực là thứ bất tường, thánh nhân bất đắc dĩ phải sử dụng. Quốc gia có đường lối của quốc gia, chúng ta sao có thể xen vào? Xét theo lý để luận bàn, hãy nên dùng đạo đức, nhân nghĩa làm căn bản, dùng hình pháp và quân đội để phụ trợ. Nếu không, cực kỳ hiếu chiến, dẫu là đại quốc hay cường quốc, cũng sẽ diệt vong, huống hồ nước nhỏ, nước yếu ư? Như bọn Trương Tông Xương chẳng tiếc mỡ máu của nhân dân để cung ứng vui sướng cho chính mình, nay đang ở đâu? Đó là do hiếu chiến mà chết, hay là vì không có quân đội mà chết? Do vậy, biết văn hiến và đức hạnh có thể an dân, vũ bị có thể bảo vệ đất nước. Tuy sẵn có mà chẳng phải dùng đến thì mới là thượng sách. Nếu chuyên chú trọng dùng vũ lực, ắt có mối họa diệt quốc, táng thân! Nếu có thể dụng tâm như Tào Bân thì có thể nắm giữ binh quyền. Nếu không, đều sẽ thành kết quả như Tào Hàn , đáng tiếc lắm thay! Ông bàn đến chuyện này, bảo là “noi theo Phật pháp, phải phế sạch binh lực và hình phạt”, tức là chẳng biết Phật pháp có pháp thế gian và pháp xuất thế gian. Pháp thế gian là pháp trị đằng ngọn, pháp xuất thế gian là pháp trị đằng gốc. Như Khổng Tử nói “đạo chi dĩ chánh, tề chi dĩ hình, dân miễn nhi vô sỉ. Đạo chi dĩ đức, tề chi dĩ lễ, hữu sỉ thả cách” (Dùng chánh lệnh để cai trị, dùng hình pháp để uốn nắn họ [tuân theo đạo đức]. Chỉ cốt sao dân chúng chẳng “phạm tội bị trừng phạt” thì [người lãnh đạo] chẳng hổ thẹn. Hướng dẫn dân chúng bằng đạo đức, dùng lễ giáo để cảm hóa họ, dân chúng không chỉ biết hổ thẹn [vì không tuân thủ lễ giáo], mà lại còn tin phục, nghiêm túc tuân thủ). Thánh nhân tuy chẳng phế bỏ binh lực, nhưng chẳng coi binh lực là điều chủ yếu để trị quốc. Nay ngoại trừ binh lực thì hết thảy đều chẳng nói đến, ắt binh lực là mối hại của dân, chẳng có thuốc nào chữa được! Buồn thay!

3) Độc ác và từ thiện chẳng trái nghịch. Nếu ai chẳng có tâm độc ác, rắn, cọp cũng có thể làm bạn. Dẫu chưa đạt đến mức độ ấy, nhưng nếu là thiện nhân thường niệm Phật, niệm kinh, quyết chẳng bị các thứ ấy làm hại. Do giữ lòng từ thiện, có thể chuyển hóa các thứ độc ác ấy. Huống hồ người tu hành thường có thiện thần bảo vệ! Đoạn văn này của ông tội lỗi vô lượng, dạy thiên hạ vô duyên vô cớ sát hại sanh mạng, tôi sợ họ càng giết càng nhiều, mà kẻ làm chuyện giết chóc đều bị diệt môn, tuyệt diệt, kiếp sau đời đời thường bị kẻ khác giết, đều do lời ấy của ông gây lầm lẫn. Ông há có nên dễ dãi thốt lời ư?

4) Đừng làm các điều ác, vâng làm các điều thiện, mà bệnh vẫn chưa lành, đâm ra do vậy mà sanh nghi. Như thế thì các điều ác sẽ đều làm, các điều lành đều phế, làm sao có thể lành bệnh cho được? Cần phải biết “đừng làm các điều ác, vâng làm các điều thiện” mà bệnh vẫn chẳng lành, tức là hạng người phô phang cái danh bên ngoài, chưa thể tận lực thật sự thực hiện. Hoặc là vẫn tự làm ác, chẳng biết những gì đã làm là ác. Như ông Tăng ở chùa Tinh Kiến tận lực dùng thịt để dâng cho cha mẹ, cho đó là hành hiếu! Kẻ thế tục thích ăn thịt, hùa nhau ca tụng! Chẳng biết kẻ đó đã phạm giới cấm của Phật, lại còn dấy lên tà kiến. Phá giới, phá kiến, khiến cho cha mẹ lẫn người khác đều bị lầm lạc! Đứa con hiếu thảo phải lấy chuyện “dùng đạo để khuyên nhủ cha mẹ” làm gốc. Người có lòng nhân cúng tế tổ tiên, ắt cầu thóc gạo từ chỗ người có lòng nhân. Ông Tăng hiếu thảo với mẹ, ngược ngạo tìm thịt từ nhà đồ tể. Cố nhiên hiếu tâm của người ấy thì có, nhưng chẳng biết cái hiếu tâm kiểu đó chẳng khác chính mình giết mẹ cho mấy! Đề cao tấm lòng của ông Tăng “có hiếu” ấy, [tức là tán đồng] phàm là kẻ làm con đều phải nên tận lực cung ứng thịt cho cha mẹ. Nếu không, chính mình đã dùng thịt để dâng cho song thân, sao có thể cấm người khác dùng thịt dâng cho cha mẹ ư? [Đối với] kẻ chưa mở mang chánh nhãn [như thế ấy, ông] còn thêm một chữ Cao, đáng thương cho vị “cao tăng” ấy chẳng biết đã ươm mầm cho bao nhiêu kẻ khác giết cha, giết mẹ trong đời sau? Buồn thay!

5) Chưa đạt tới địa vị “chân cùng, Hoặc tận”, tự nhiên thân, tâm, thế giới là có thật. Đã đạt tới địa vị “chân cùng, Hoặc tận”, thì đối với người ấy, sẽ đều là không; nhưng đối với kẻ chưa đắc đạo đó, thì đều là có. Chớ nên lẫn lộn lý sự giữa phàm và thánh để rồi hàm hồ nói xằng! Bản thể của cái tâm chúng sanh chính là Chân Như Thật Tướng, hiềm rằng do chưa ngộ, tuy suốt ngày nương vào sức Chân Như, nhưng bao kiếp chẳng biết Chân Như ở đâu! Nói tới vô minh, vốn chẳng có cội nguồn, đầu mối, nhưng vì chưa ngộ, lại muốn chỉ ra nó vốn chẳng có; nên nói là “Chân Như chẳng giữ lấy tự tánh mà dấy khởi vô minh”. Thật ra, chẳng phải là thoạt đầu thì không, sau đó bèn có. Nói như vậy vì muốn cho người ta dễ biết bản thể đó thôi! Ví như vàng lẫn lộn trong quặng, chẳng phải ban đầu là thuần vàng, sau đó mới sanh ra quặng! Cần phải biết: Vàng ở trong quặng, vàng vẫn chẳng phải là quặng. Luyện quặng thì lộ ra vàng, quặng chẳng xen tạp chất vàng. Chúng ta hãy nên dốc sức ở chỗ phá vô minh, chẳng lo thế giới là có hay là không, hư vọng sanh nghị luận nơi danh từ “vô minh sanh diệt!” Quán Tự Tại Bồ Tát hành thâm Bát Nhã Ba La Mật Đa, cho nên có thể chiếu kiến “Ngũ Uẩn đều là Không”. Thân, tâm, thế giới chính là Ngũ Uẩn. Chúng ta chưa đạt được địa vị Bát Nhã sâu xa, hãy nên là “thật có”. Thế giới hư huyễn, phàm phu thường nghi là vọng. Nếu hết sạch phàm tình, núi, sông, đại địa đều chẳng ngăn ngại! Vì thế, cổ đức nói: “Nếu có thể ngay lập tức vong tình, vách núi còn thể vượt thẳng qua”. Ông vừa xọc chân vào, liền muốn biện luận tranh cãi với họ, đủ biết ông học Phật là để ăn nói lưu loát, chẳng thật sự vì thân, tâm, tánh mạng mà tính toán. Ông bài bác họ, họ bài bác ông, suốt ngày khó có tinh thần và thời gian để đấu đá, biện bác, vô ích cho chính mình, mà cũng vô ích đối với pháp. Hãy nghiêm túc tu trì, sẽ đạt được lợi ích thật sự, sẽ tự có hiện tượng “chẳng nói mà tin, chẳng dạy mà tuân theo”.

6) Người đời sống uổng chết phí. Người tu Tịnh Độ liễu sanh thoát tử, đối với các hành vi trong thế gian đều là giữ vẹn “hiếu, đễ, trung, tín, lễ, nghĩa, liêm, sỉ”. Nhưng có kẻ do [thấy người tu Tịnh Độ] chán lìa Sa Bà, bèn gán cho cái nhãn là “tiêu cực”. Đấy đúng là “thà mua một ngàn gánh giả, chẳng mua một gánh thật”, ngược ngạo sanh tham đắm đối với thứ chẳng thực tế, cho đó là “tích cực”. Ngược ngạo cho rằng “vận dụng công phu nơi luân lý cương thường, thân, tâm, tánh mạng” là tiêu cực. Tôi nguyện người đời đều tiêu cực như thế thì thế giới Sa Bà sẽ chuyển thành cõi Phật thanh tịnh vậy.

7) Chẳng thể nương theo toàn bộ, nếu thuận theo ý người khác, chẳng thể gọi là phù hợp Phật pháp được! Trứng cũng chớ nên ăn, do có mầm sống, lại có chất độc. Sách thuốc của Trương Trọng Cảnh có chép kẻ ham ăn gà và trứng, về sau, trong bụng sanh ra gà và trứng. Trọng Cảnh bảo người ấy ăn tỏi chín, bèn ói sạch ra mà lành bệnh. Trọng Cảnh bảo suốt đời chớ ăn nữa, hễ ăn sẽ chẳng thể trị được!

8) Cao tăng dùng thơ và văn chương để hoằng pháp lợi sanh thì được, chứ dùng thơ và văn chương để trà trộn vào văn xã rượu thịt thì chẳng thể được!

9) Kẻ cuồng luôn mong cao hơn hết thảy mọi người xưa nay, cho nên có kẻ bài bác Phật, cho rằng kinh Phật toàn là do người đời sau ngụy tạo. Đối với Khởi Tín, Lăng Nghiêm, Hoa Nghiêm, Pháp Hoa, cũng có kẻ cho là ngụy tạo. Kẻ thốt lời ấy muốn chuốc lấy cái hư danh “kiến thức cao siêu”, chẳng màng cái họa thật sự “bao kiếp đọa vào địa ngục”. Do vậy, thông minh phải biết dùng, khéo dùng thì sẽ lợi mình, lợi người. Chẳng khéo dùng, sẽ tự lầm, lầm người. Ông và tôi hãy ăn nói thận trọng, nỗ lực niệm Phật, mặc cho kẻ khác lật mây đảo mưa, nhất loạt chẳng nghe tới, hỏi tới!

10) Phật giáo chẳng có pháp bí mật chẳng thể nói cho người khác. Tĩnh tọa dụng công tùy theo từng người mà tu. Người niệm Phật khi ngồi, trong tâm thầm niệm Phật hiệu, ắt sao cho từng chữ, từng câu, tai nghe cho rõ ràng. Còn như cách ngồi thì hoặc là bán già (đơn già phu, chân nọ chồng lên chân kia), hoặc xếp bằng (song già phu, ngồi theo thế liên hoa tọa). Nếu chẳng thể ngồi xếp bằng thì ngồi khoanh chân cũng được.

Đối với các sách ông xin thỉnh, tôi đều chiếu theo đó mà gửi. Ngoài ba gói sách, gởi thêm một gói sách lẻ và tượng. Hơn nữa, kinh Phật do ông Lâm Văn Trung Tắc Từ viết là do chắt của ông ta gởi tới. Hãy đọc bài phát ẩn và lời bạt, sẽ biết bậc đại nhân thời cổ ẩn mật tu trì nhiều lắm! Sau khi đã nhận được thư và sách, chỉ nên gởi một mảnh giấy báo tin đã nhận được thư và sách, chớ viết những lời khen hư huyễn rỗng tuếch giống như chửi người [trong thư báo tin ấy]. Sau này, tại Tây Phương sẽ lại gặp gỡ, lại trò chuyện, đời này quyết chẳng thể thù tạc các hạ được!