Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 4/9

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Giảng Thuật

Tác giả
Kim Cang thừa tam muội da giới đệ tử Hoàng Niệm Tổ
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Lễ thứ mười hai

“Nhất tâm quán lễ, hiển mật nhất thể, thân độ bất nhị, xưng danh vô dị trì chú, giáo chủ tức thị bổn Tôn, Đại Nhật Giá Na, đồng quy Quang Thọ, Hoa Tạng Mật Nghiêm, bất ly Cực Lạc, thụ cùng tam tế, hoành biến thập hư, A Mi Đà Phật.

Nam Mô A Mi Đà Phật (xưng ba lần, một lạy)” Một đoạn này là “Mật Tịnh bất nhị”. “Nhất tâm quán lễ, Hiển Mật nhất thể”, “Hiển giáo” và “Mật giáo”

là một thể. Hiện nay mọi người dường như có chút phân biệt, hình như “Hiển giáo” thì là Hòa thượng, “Mật giáo”

thì là Lạt-ma, cho nên gọi là “Lạt-ma giáo”. Thực sự có những phong tục, tập quán, biểu hiện, Lạt-ma và Tăng nhân không giống nhau; trang phục cũng không giống nhau, pháp khí dùng cũng không giống nhau, niệm kinh cũng không giống nhau. Họ dùng tiếng Tây Tạng, tiếng Mông Cổ niệm kinh, chúng ta đều biến thành chữ Hán.

Trang phục họ cũng vậy, nhưng họ vẫn giữ lại kiểu dáng gốc của Ấn Độ, mùa đông cánh tay đây vẫn là để hở, trên kinh nói chếch hở vai phải, (trưởng lão Tu Bồ Đề) trên Kinh Kim Cang lúc hỏi (chếch hở vai phải) (13), (vai phải) bên này là để hở, (bởi vì) Ấn Độ nóng. Hòa thượng của Trung Quốc áo dài mặc vào, “cà sa” vẫn là để lộ ra (vai phải) chỗ này; nhưng lộ ra, áo dài bông lớn ở bên trong, không có “cởi phanh” ra. Áo dài này là áo dài cổ đại Trung Quốc, của người phàm tục, đây không phải áo dài của Tăng, không phải (trang phục) của Tăng nhân, “cà-sa” mới là trang phục của Tăng nhân. “Cà-183 sa” vẫn là để lộ ra, (vai phải) vẫn là lộ ra phía ngoài, nhưng (bên trong) đã thêm một chiếc áo dài. Có lẽ có một số không giống, nhưng thực tế mà nói, hiện nay cũng có người dường như là muốn duy trì nha, hiện rõ ra những điểm bất đồng, có người thì xem thường lẫn nhau. Việc xem thường giữa Hiển Mật này, trước mắt đã vượt qua Thiền Tịnh. Hiển giáo nói “Mật tông đều Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân là tà ma”, Mật tông thì nói các ông cái này “Hiển giáo184 là tiểu thừa”, xem thường lẫn nhau thôi, kỳ thực đều là sai lầm. Tôi thường nói “Hiển Mật” chính là cái nắm đấm”, (Niệm Công đã làm một động tác tay, giơ nắm đấm đang nắm chặt lên cao cao, xoay chuyển cổ tay, mu bàn tay, lòng bàn tay đều để cho người khác có thể nhìn thấy, sau đó nói:) “Đây đã hiển hiện ở bên ngoài, đây thì gọi ‘Hiển’.” “Mật” là gì? (Niệm Công lại làm một động tác tay, buông nắm đấm vừa mới đưa cao xuống, thì mọi người không dễ dàng nhìn thấy rồi, sau đó nói:) “Đây là ‘Mật’, không phải cứ hiện ra ngoài.” Tôi như vầy (buông nắm đấm xuống) chư vị nhìn không thấy rồi. Như vậy (lại giơ lên) chư vị vẫn là nhìn thấy được, đây là “Hiển”. (Niệm Công lại từ đầu đưa nắm đấm đang nắm chặt lên để mọi người nhìn thấy, sau đó nói: )185 “Chư vị bây giờ có duyên chư vị thấy rồi, đây là ‘Mật’.”

Nhưng nó là hai sự việc, (đồng thời lại) là một thể đấy! Mu bàn tay chính là lưng của lòng bàn tay, lòng bàn tay chính là tâm của mu bàn tay. Do đó, “Mật” chính là

“Mật” của “Hiển”, “Hiển” chính là “Hiển” của “Mật”, (mà lại) là một thể, đều là pháp mà, Phật pháp mà, làm sao có thể trở thành hai cái chứ? Biến thành hai cái, thế không phải đã biến thành hai sự việc rồi sao?

Có thể có một số đặc sắc, đó là việc đều có thể mà, Hiển giáo cũng có rất nhiều đặc sắc các loại không giống nhau mà. Nhật Bản đã phân “Tịnh độ tông” thành mười mấy tông, mỗi tông có đặc sắc riêng mà. Họ chắp tay cũng không giống nhau, niệm Phật cũng không giống nhau, chuỗi niệm Phật cũng không giống nhau.

Chuỗi niệm Phật đặc biệt nhất, là nhiều người cộng tu, bao nhiêu người chung một chuỗi niệm Phật. Mọi người quây quần ngồi một vòng, sợi chuỗi niệm Phật to này, mỗi một hạt chuỗi kích cỡ lớn như vậy, mỗi người quản một hạt, cứ giống như sản xuất dây chuyền; trước mặt có một hạt chuỗi (vừa đến thì) đẩy một hạt, “Nam Mô A Mi Đà Phật”; hạt chuỗi lại đến nữa, người khác họ đẩy qua nha, đến chỗ của chư vị, “Nam Mô A Mi Đà Phật”, lại đẩy một hạt; mỗi người cứ đẩy như vậy, niệm như vậy đó. Vì vậy việc này là đặc sắc, cái đặc sắc này song không thể nói đây là hai việc, đúng không. “Hiển” và “Mật” là một thể, “Hiển” và “Mật” nha.

Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Lại có, chỗ này còn có một điều mọi người làm rất186 rối, thật sự (Hiển giáo mà Mật tông đã nói rõ là gì), tôi hỏi qua Cống Cát Hoạt Phật (14), ngài nói “Hiển giáo mà Mật tông nói, không phải chỉ trọn cả Phật giáo toàn bộ Đại Lục chúng ta; cái gọi là Hiển giáo, là kinh điển Phật giáo trong Trung Luận, xưng là ‘Hiển giáo’. Hơn nữa ở Tây Tạng, người học Mật phải học ‘Hiển giáo’ 20 năm làm nền tảng trước, 20 năm học cách thoát ly.

Giống “Tam luận” đấy, học đến “Trung Quán Kiến”; Thành Thực Luận, Câu Xá Luận, Trung Luận vân vân, những giáo điển này rất nhiều, những sách này rất hay, giai đoạn này gọi là “Hiển giáo”. Tiếp đến hướng lên, đến Bát Nhã, Pháp Hoa, Niết Bàn của chúng ta vân vân, giai đoạn này không nằm trong phạm vi “Hiển giáo” mà Mật tông nói, đây là điểm chung của Hiển Mật, Hiển Mật187 cùng nhau. Mật tông nói “Hiển giáo đê [thấp]”, là “tiểu thừa”, là chỉ giai đoạn dưới “Tam luận”, thế là giống với cách nói của chúng ta vậy. Phật giáo chia mười tông, “Thành Thực Tông, Câu Xá Tông” đây đều là “tiểu thừa giáo”, thế nhất định “thấp” mà, “Tam luận” chính là nơi giáp giới đại tiểu thừa, đó là cao nhất của tiểu thừa, lại vẫn chưa đủ đại thừa, cho nên dưới giai đoạn này gọi là “Hiển giáo”, mà còn gọi là “Hiển giáo đê”; không phải phê bình trọn cả Phật giáo vốn có của Đại Lục. Nhưng người học Mật không có làm rõ ràng vấn đề này, thêm vào ý cá nhân của họ, chính là nói “giống những thứ ban đầu của các ông, những thứ mà ở vùng đất Hán có đều thấp, vì thế chỉ có đi học những thứ Tây Tạng nơi đó mới là cao.” Cái ý này là sai lầm, không phải cái ý này, đây là một kiểu giải thích mơ hồ! Việc này cần thiết phải dần dần làm sáng tỏ. Hiện tại còn rất nhiều vấn đề còn nghiêm trọng hơn việc này, vẫn còn sai lầm ở đó, những vấn đề giống như vậy tạm đều đợi chờ thôi!

Hơn nữa trong “Mật giới”, “hiên chí [cao thấp] Hiển Mật” là một “căn bản giới” đấy. (“Trong 14 điều căn bản giới của Mật tông, điều thứ sáu là “để hủy [bôi nhọ] tự tha tông phái”.) Chư vị xem thường “Hiển”, tại sao (Mật tông) họ phải học 20 năm “Hiển” chứ? Nhất định phải có một nền tảng đấy! Do đó chân chánh học Mật là một việc tu trì gian khổ nha, cần thiết phải học “Hiển giáo” 20 năm, sau đó tu “Tứ gia hành”: Mười vạn cái đại đầu nha, toàn thân đổ xuống, cái dập đầu Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân này mười vạn cái. Đâu chỉ là dập đầu, phải vừa “quán188 tưởng”, phải “niệm”, dập như vậy; phải cúng mười vạn cái Mạn-đà; lại niệm mười vạn biến “Bách tự minh”, “Kim Cang bách tự minh” một trăm chữ, (và thượng sư tương ứng pháp,) “Tứ gia hành” bốn loại. “Tứ gia hành” chính là cái gì cũng không làm, “thoát ly sản xuất”, nhanh cũng phải ba năm. Vậy thì 15 năm rồi.

Phải chuyên một pháp phổ thông để tu, lại tu mấy năm, sau đó “khai đỉnh” cho chư vị, như vậy lại ba bốn năm;

mới bắt đầu “truyền giới”, “truyền đại pháp” cho chư vị, vẫn không phải mỗi người đều có thể truyền, vẫn phải xem căn khí. Người đã được đại pháp, sau khi xong thì “bế quan” rồi, mỗi một quan là 20 năm; cái “bế quan”

này là thật sự không có ra. Vì vậy “Mật tông tu trì” này của họ thành tựu nhanh, họ tu trì được chăm chỉ, căng

(ý không buông lơi). Còn như cao của “Mật giáo”, cũng là có căn khí.

Nhật Bổn đến Trung Quốc du học, họ sau khi trở về từ Trung Quốc, họ phán, xếp đẳng cấp Mật giáo này, liệt vào “thập trụ tâm”, phân làm mười đẳng loại tình huống của những người này, gọi “thập trụ tâm”. Sơ đẳng nhất chính là “dị sanh đê dương tâm”, là giống như động vật vậy, loại người này là nói người rất ngu muội vô tri đấy, nói người không tin Phật. Khởi đẩu từng chút một, giống đứa trẻ khởi đầu từng chút một, nói đến phía trên chính là dạng này. Thứ tám, họ được xếp vào là “Thiền tông”, thứ chín là “Hoa Nghiêm”, thứ mười là “Mật tông”. Mật tông gọi là “Bí Mật Trang Nghiêm tâm”, “tam thân”, “tứ mạn” đấy! Lúc bấy giờ Hoa Nghiêm (tông) (Nhật Bổn), tương đương vào thời Đường Trung Quốc, chạy (đến)

chỗ của Thiên Hoàng, không phục đấy, nói họ kiểu gì vẫn cao hơn “Hoa Nghiêm” chúng ta, trước nay đều là “Hoa Nghiêm” cao nhất đấy, làm sao họ cao hơn chúng ta chứ? Thiên Hoàng triệu kiến họ đều đến ngự tiền, thì hỏi họ, (Thiên Hoàng) ông ấy hỏi “Ông đây là việc như189 thế nào đấy?” (Họ) đã trả lời, họ nói là “tôi đã học Mật, học cái pháp này, tóm lại tôi chính là đã tự thân mình phóng quang”. Lúc nói họ đã phóng quang rồi, phóng quang đã chiếu sáng cả toàn bộ hoàng cung của Nhật Bản. Lúc bấy giờ ngay cả người tham gia biện luận, người cáo trạng đều gật đầu, hoàng hậu cũng đảnh lễ hiến cà-sa. Như thế đấy việc “phán giáo” này của họ đã Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân thành lập rồi, không có ai dám phủ định nữa.190 Do đó chỗ cao cái “Mật” này của chúng ta, đó “cảnh giới của chư Phật”, “cảnh giới tự thọ dụng” của chư Phật.

Vì thế xác thực đó là Tỳ Lô Giá Na đã nói, nói ở trên cung trời. Hoa Nghiêm cũng thế, Tỳ Lô Giá Na nói ở trên cung trời, thông thường nói (đây là) hiển hiện. Thật ra Thích Ca Mâu Ni cũng chính là ứng hóa của Tỳ Lô Giá Na, thông thường đều nói ở trên địa cầu. Lúc ấy, đến Mật giáo, “bí mật trang nghiêm”, điểm này chính là thâm nhập nhất trong Phật giáo, “bí mật trang nghiêm tâm sở lưu lộ”.

“Tịnh độ tông là Mật giáo hiển thuyết”, cho nên tất cả trong Mật giáo…(ở trong đây) tôi đều là bình đẳng, chư vị nói tôi tu cái gì cũng được – Lúc chư vị ca ngợi191 Mật tông, cũng là ca ngợi pháp niệm Phật của tôi, ca ngợi Thiền tông của tôi; lúc chư vị ca ngợi Thiền tông, cũng là ca ngợi Mật tông của tôi, ca ngợi Tịnh độ của tôi; lúc chư vị ca ngợi Tịnh độ, cũng là ca ngợi Mật tông của tôi, ca ngợi Thiền tông của tôi; tôi ở trong đây, tôi bình đẳng một cách thực sự rồi. Nhưng trong bình đẳng, “Mật tông” một cách xác thực là “thập trụ tâm”, cách nói này đã thành lập đấy; “Tịnh độ là hiển thuyết của Mật giáo”; “Thiền tông” chính là “cheque = triệt khước”

(Tạng âm: khregs-chod, lại dịch tạm ‘que’ =khước) tối thượng trong pháp môn tâm địa cao nhất của Mật tông, gọi là “lập đoạn”, “triệt khước” dịch “lập đoạn”. Thế thì, ngoài “lập đoạn” ra còn có một pháp “đốn siêu”, vẫn là đại khái có chỗ không giống với Thiền tông. Chính là như vậy, cho nên đây chính là tất cả tình trạng của giáo, “Hiển Mật là một thể” đấy. Vì vậy chúng ta nói đến sự thù thắng của Mật tông, “thập trụ tâm” của Mật tông cao nhất. (Thầy Hạ) người nói, “Mật tông không những là một thể với Tịnh độ tông, còn là một thể với toàn bộ hiển giáo”, càng là một thể với Tịnh độ rồi.

“Thân độ bất nhị”, chúng ta cái “thân” này và cái “độ” này không phải là hai, đều là “lưu hiện từ tâm ra”, tâm lưu hiện ra thân, tâm lưu hiện ra độ. Do đó chư vị xem đi, pháp thân cư trú Thường Tịch Quang độ, báo thân cư trú Thật Báo Trang Nghiêm độ, đã phá kiến tư hoặc chính là Phương Tiện Hữu Dư độ, chúng ta vẫn là phàm phu, chúng ta nhất định ở Phàm Thánh Đồng Cư Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân độ. Cái “độ” này và cái “thân” này của chúng ta không192 phải hai, đều là bởi vì “trình độ đoạn hoặc” hiện tại của chư vị, (quyết định) là “thân” gì, và là “độ” gì mà, trực tiếp là một sự việc. “Xưng danh vô dị trì chú”, chư vị xưng danh, niệm danh hiệu này, “Nam Mô A Mi Đà Phật”, vả lại xác thực ta trong “xưng danh”, ta xác thực đã có được “Mật tông”, cảm ứng rất thù thắng mà. “Mật tông” là có Phật tối cao, còn cao hơn Tỳ Lô Giá Na, “Hồng Mật”, xưng là “A-đạt-nhĩ-mã Như Lai”; “tâm ấn” của A-đạt-nhĩ-mã Như Lai, lúc “trì danh” đã hiển hiện rồi. Lúc bấy giờ ta cũng thấy rằng “Niệm Phật này của ta làm sao lại ra tâm ấn của A-đạt-nhĩ-mã Phật?” Về sau mới biết đồng thời chính là “tâm ấn của A Mi Đà”, ta lúc bấy giờ chẳng hề biết việc này. Do đó chư vị lúc niệm Phật, “tâm ấn” là sự việc của Mật tông rồi, Tịnh độ tông xưa nay chưa từng nói “tâm ấn” nha. Mật tông có “tâm ấn”, Bồ Tát Quán Âm, tâm ấn của Phật A Mi Đà là chữ ह्री: (Phạn văn), có tượng Phật đã viết cái chữ này; có Phật đường, giống Phật đường của thầy Hạ, chữ ह्री Phạn văn lớn ở đó, “ấn cái tâm này” đấy. “Vô dị trì chú”, hơn nữa “Nam Mô A Mi Đà Phật” này dùng tiếng Ấn Độ để niệm “Namo Amitabha”. Câu Phật hiệu này đã xuất hiện trong Vãng Sanh Chú, Đại Bi Chú. Thế nhưng chúng ta chú âm đã chú sai, “Nam Vô” cũng đã biến thành “Na Mo” rồi, chữ “A” biến thành chữ “Nga” rồi. Chữ viết ngày nay là “đa bà dạ”, “dạ” của buổi tối, miền nam rất nhiều nơi “dạ” thì đọc “á”, âm á. Vì vậy chư vị cần phải đọc chuẩn “âm” này, vẫn phải giống với chữ Ấn Độ như vậy, “Namo Amitabha”, cách đọc âm Ấn Độ của “Nam Mô A Mi Đà Phật”. Bởi vì chúng ta phải niệm “Nam Mô A Mi Đà Phật, chữ “A” rất quan trọng (âm: ā; giống, A, thanh thứ nhất). Hiện tại mọi người mới tu, muốn niệm thì niệm Nam Mô (Namo) A (âm: ā,) Mi Đà Phật. Có người lớn tuổi rồi, bà lão rồi, đã niệm mấy chục năm193 rồi, thì chư vị đừng bảo họ sửa. Nhưng họ đừng nói, tôi niệm “Nga”, lấy chữ “A” người khác niệm lại đem đổi nó trở lại, thì đổi sai rồi.

“Xưng danh vô dị trì chú, giáo chủ tức thị bổn Tôn”, vừa nãy đã nói qua rồi, giáo chủ của chúng ta là Phật A Mi Đà. Chư vị niệm Phật, “giáo chủ tức thị bổn Tôn”;

chư vị vừa “trì chú”, chư vị vừa khen ngợi “bổn Tôn”, Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân thế còn không phải đã là “Mật” sao? “Đại Nhật Giá Na, đồng quy Quang Thọ”, Đại Nhật Như Lai, Tỳ Lô Giá Na Phật. Hoa Nghiêm là Phật Tỳ Lô Giá Na, “Mật tông”

là Đại Nhật Như Lai, đều là quy về “Vô Lượng Quang, Vô Lượng Thọ” nha, đều là “A Mi Đà” đấy. Việc này có căn cứ không? Việc này có đấy! Chúng ta lấy đại sư Hưng Giáo Đông Mật của Mật tông, trong trước tác của ngài đã nói, “Đại Nhật Như Lai hoặc tên Vô Lượng Thọ Phật, Đại Nhật Như Lai hoặc tên Vô Lượng Quang Phật”, nói Vô Lượng Quang, Vô Lượng Thọ chính là Đại Nhật Như Lai, do đó thầy Hạ nói những lời này đều là có căn cứ cơ sở nha! “Tỳ Lô Giá Na” kia thì sao? Đại sư Hưng Giáo ngài lại nói “Tỳ Lô Mi Đà”, Tỳ Lô Giá Na và Phật A Mi Đà là “đồng thể dị danh”, đồng một195 bản thể, danh tự khác nhau. Cho nên như vậy chính là, “Cực Lạc, Hoa Tạng”, thế giới của Phật A Mi Đà là Thế giới Cực Lạc, thế giới của Tỳ Lô Giá na là Thế giới Hoa Tạng, hai thế giới này là như thế nào vậy? Là “danh dị nhất xứ”. Phật hiệu đó là “đồng thể dị danh”, quốc độ này là “danh dị”, trên tên gọi không giống nhau, đều là ở “nhất xứ”. Do đó việc này chính là nói, “Hoa Tạng”194 thì không có tách khỏi “Cực Lạc” nha, ở một chỗ đấy.

Bên dưới cũng cần nói “Mật Nghiêm”, Mật Nghiêm là việc như thế nào a? Mật Nghiêm có Kinh Mật Nghiêm; Kinh Mật Nghiêm cũng là kinh điển của Mật tông, nói: “Phật dĩ siêu quá bỉ, nhi y Mật Nghiêm trụ. Cực Lạc trang nghiêm quốc, Thế Tôn Vô Lượng Thọ.” “Mật Nghiêm quốc độ” chính là “Cực Lạc quốc độ”, Phật ở nơi đó thì gọi “Vô Lượng Thọ” mà. Kinh lại nói: “Mật Nghiêm tịnh độ, siêu chư Phật quốc,” siêu quá tất cả cõi nước Phật đấy. Cõi đó là vượt qua như thế nào? Cõi đó là “vô vi tánh”, là do “vô vi vi tánh” (dùng vô vi làm tánh) mà thành; cõi đó là không giống với “vi trần” nha! Rất nhiều thế giới, “thế giới tán vi vi trần, vi trần tụ vi thế giới”, không phải lời Kinh Kim Cang nói sao? Rất nhiều thế giới đều là “vi trần tụ hợp mà thành”.

Ngày nay, “vi trần” đừng nói là đất, ngay cả nói những điện tử này, vân vân đây đều là vi trần tu hội (thành).

Vì vậy thế giới này tương lai phải hoại, tương lai phải sụp đổ lớn, nổ lớn; toàn thế giới, trọn cả hệ ngân hà đều kết thúc hết, cái “lớn” này là lớn đến khủng khiếp! Thế nhưng cái “Mật Nghiêm quốc” không vậy, cõi đó là Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân “vô vi tánh” nha, cõi đó không phải “vi trần” mà thành196 nha. Cho nên Mật Nghiêm này cũng không tách khỏi Cực Lạc. “Nhi y Mật Nghiêm trụ”, “Mật Nghiêm trụ” chính là “Cực Lạc trang nghiêm quốc”, mà vị Phật này chính là “Vô Lượng Thọ”. Và “Mật Nghiêm thế giới không giống với các cõi nước Phật”, loại “thanh tịnh trang nghiêm” này, cũng chính là ca ngợi Thế giới Cực Lạc, vì thế hai câu nói này thì có rồi.

Do đó “Đại Nhật” là Đại Nhật Như Lai, “Giá Na” là Tỳ Lô Giá Na, là Phật của Hoa Nghiêm. “Đại Nhật”, là “đông Mật”, liên quan đến Tỳ Lô Giá Na xưng là “Đại Nhật Như Lai”. Cho nên Nhật Bổn họ rất tôn trọng, “Nhật” đó nha, “Nhật” Bổn nha, đây là “Đại Nhật”

đấy, Đại Nhật Như Lai, (đều có một chữ “Nhật”). “Đại Nhật Giá Na, đồng quy Quang Thọ”, đều là “Vô Lượng Quang, Vô Lượng Thọ”. “Hoa Tạng thế giới và Mật Nghiêm thế giới” không có tách rời Thế giới Cực Lạc, “Giáo chủ” không có tách rời giáo chủ của Cực Lạc, “quốc độ” cũng không có tách rời quốc độ của Cực Lạc.

Cho nên Thế giới Cực Lạc như vậy, “thụ cùng tam tế”, quá khứ, hiện tại, vị lai “tam tế” này, nói theo chiều dọc mà, đây là “cùng tận” đấy, tìm không thấy điểm đầu nha. “Hoành biến thập hư”, chiều ngang là không gian, là biến đầy mười phương hư không; đông nam tây bắc, bốn phía; cộng thêm bốn góc, tám huớng; thêm vào trên dưới, thì là mười phương, “biến ư thập phương” này. “A Mi Đà Phật!” Một lạy “A Mi Đà Phật”.

Do đó vừa rồi chúng ta nói, câu Phật hiệu này phải đọc chuẩn chữ “A (âm: ā)” nha! “Đông Mật” đại sư Hưng Giáo nói, ngài ca ngợi pháp môn niệm Phật đấy:

“Từ một chữ ‘A” sinh ra tất cả đà-la-ni, tất cả chú ngay từ một chữ ‘A’ này sinh ra.” Bấy giờ lúc tôi đang niệm Phật, trong tâm đã xuất hiện chữ “A” này – “niệm Phật thất” lần đó rất tốt, lần đó mới giải phóng, “Mật giáo”

đã tạo một nền tảng, “Hiển giáo” cũng lại tạo một nền tảng (nữa); sau khi giải phóng tiền đồ ra sao, hoàn toàn197 không biết; lúc đó tâm là rất thành khẩn nha, rất “cô”

(chú thích: chỗ này chỉ, nỗ lực hết sức có được trong một lần) nha. Đây là chữ “A”, “chữ A sinh ra tất cả đà-la-ni, từ tất cả đà-la-ni sinh ra tất cả chư Phật, tất cả chư Phật sinh ra từ chú [thần chú]”.

Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Vì thế hiện tại vẫn còn, ngay cả nói “Mật” này,198 Hiển giáo Tịnh độ tông không có tuyệt đối không niệm một chút chú; chư vị xem trên bổn kinh A Mi Đà Kinh, phía sau đều có Chú Vãng Sanh, rất hiếm có một quyển Kinh A Mi Đà phía sau không kèm Chú Vãng Sanh. Người khác niệm Chú Đại Bi, niệm Chú Chuẩn Đề. Hòa thượng cả ngày lên điện thì là Đại Bi, Thập Tiểu Chú. Chư vị nói họ là “Mật tông” là “Hiển giáo”? Đấy không phải là đã Hán hóa “[nhà] Đường Mật” sao? Cũng chính là “Mật mà âm chữ đã chạy rồi”, chính là như vậy. Nhưng hiện tại “Mật tông” chúng ta tại sao không đề xướng? Thật sự nguy hiểm vạn phần! Rất nhiều người đều đang giả mạo ở đây, những người này ma dấy! Giống như những “thuốc giả” vậy. Rượu Mao Đài199 mua không tốt, thế không biết là rượu thối gì nha! Họ bèn mua một cái bình, Mao Đài một bình rượu thì có thể mua một bình rượu nha, bình trống có thể mua một bình rượu, sau khi đổ đầy nó thì là “hàng giả”. Lấy cái bình này đổ vào đổi thành (rượu giả), hàng giả nha!

Do đó (có) rất nhiều “người tự xưng Mật tông” (là giả mạo đấy). Chỉ có “Tịnh tông”, chính là “Hiển thuyết của Mật giáo”, an toàn nhất thôi! Không cần bảo chư vị đi y chỉ một “người” nha! “Người” này họ đại gian đại ác! Người này kẻ giả dối đấy, thế càng đáng sợ nha! Họ có thể làm các kiểu hình tướng lừa gạt người. Cho nên không thể tùy tiện đi bái sư phụ, chư vị cho dù họ hữu danh vô danh, hoặc là gì gì, có danh có lúc cái “danh”

đó đến thật không chính thống nha! Người khác không cần nói, (họ) đây có danh tiếng lớn như vậy, có nhiều tín ngưỡng như vậy, xem ra không lầm được. “Xem ra!”

tôi nói là rất nguy hiểm đấy! (Niệm Công nói đến chỗ này, cười tươi). Thực sự là như vậy, rất nhiều người rất có tiếng, Lý Bỉnh Nam nói (đó) là “đại ma vương”, đây không phải là tôi nói. Lời của Lý Bỉnh Nam không có sai nha! Ông ấy một người chỉ học Phật, không tranh với người, không xích mích với ai, ông ấy hà tất đắc tội với người chứ? Ông ấy lại nói như vậy. Ông ấy cũng biết (tội nghiệp và quả báo) của vọng ngữ. Hơn nữa lời nói này nói sai rồi, trách nhiệm rất lớn nha! Chướng huệ mạng của con người đấy! Người ta là “thiện tri thức”, chư vị nói là “ma”, lời này bao giờ cũng bản thân ít nhất là phải nắm chắc tám phần, phải nắm chắc chín phần Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân mới dám nói như vậy, (nếu) không thì tự nhiên cũng200 phải kín đáo một chút nha.

Do đó ông Trần Kiện Dân đó, đấy là khẳng định lại khẳng định nha, tình hình sau khi ông ta chết thật không tốt, mọi người còn thoa phấn cho ông ta, tuyên dương ông ta thế này thế nọ. Có người muốn trở nên ngu si, người rất thông minh như họ, có thể làm việc rất ngu xuẩn, họ (đây là) “tình cảm”! Cho nên chúng ta ngày nay không chú trọng tình cảm, chúng ta nói, chúng ta không cần xây dựng những mối quan hệ tình cảm như vậy nha, chúng ta đều (phải) là “lý trí” nha! Lý trí đây chính là phải chính xác, đều là vì Phật pháp thôi! Xây dựng trên một nền tảng cao quý như vậy. Cái “Mật” này, một mặt chúng ta phải ca ngợi, một mặt là phải đánh chuông báo động. Trước mắt có hai Hòa thượng đã đến nước Mỹ, cũng là bị người khác phát hiện có những hành vi không thỏa đáng, thì chúng ta không nói ai là ai cả, đủ loại. Vì vậy loại này thì là rất khó đấy. “Mật tông” là “thù thắng”, nhưng rất khó học nha!

Tôi từ thời kỳ kháng chiến, chạy đi đến miền nam, cùng thuyền với tôi chính là Diệp Man (chú thích: Nữ sĩ, tên Lưu Thế Luân, sinh năm 1914, gốc Hồ Nam, tốt nghiệp đại học Bắc Kinh, cư trú ở Los Angeles, Mỹ, từng đảm nhiệm phó giáo sư khoa Triết học đại học Phụ Nhân…), (là) tân nương tử lúc bấy giờ. Nhật Bản đầu hàng, sau khi tôi từ Trùng Khánh trở về, hoằng dương lấy “Mật Tông” làm chính. Sau khi giải phóng, phân công đến Sơn Tây. Sơn Tây sau đó lại điều động đến Đại học Bắc Dương Thiên Tân, Đại học Thiên Tân. Về sau trở về học viện Bưu Điện, từ Thiên Tân trở về, lúc này chính là (chủ yếu hoằng dương “Thiền Tông”. Đại cách mạng văn hóa đã làm yêu ma quỷ quái, tiến lên trưởng cán bộ, đã đến Hà Nam, giai đoạn này là một đời khổ nhất, một giai đoạn gian khổ nhất, không thể tưởng tượng! Tôi muốn nói phân thành tám phần, mỗi người phân tôi một201 phần tám, tám người e rằng đều phải chết! Nhưng mà may sao vẫn chưa có chết, trở về rồi đấy. Sau khi trở về, hoằng pháp tiếp thì “Tịnh độ” rồi, “lấy Tịnh độ làm chính rồi”. Do đó, mấy phương diện này thực tình mà nói…bản thân tôi ba phương diện này vẫn là “bình đẳng”. Đây chính là xem từ tình hình thực tế, xem từ đủ loại nhân duyên, chỉ có “Tịnh độ” này, bên dưới cũng ca ngợi, là “vững chắc nhất”. Cho Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân nên “Hoa Tạng, Mật Nghiêm cũng không rời Cực Lạc, thụ202 cùng tam tế, hoành biến thập hư, A Mi Đà Phật”. Một đoạn này, lạy vị Phật này, Phật A Mi Đà chính là “Bổn Tôn” của chúng ta, Cực Lạc chính là Hoa Tạng Mật Nghiêm, vị giáo chủ này chính là Đại Nhật Tỳ Lô Giá Na, “Hiển Mật một thể”, vì vậy giai đoạn này “Hiển Mật không hai”. Chữ “A”

này, “một chữ ‘A’ đã sinh ra tất cả Đà-la-ni, từ tất cả Đà-la-ni sinh ra tất cả chư Phật. Trong “A Mi Đà Phật” là chữ “A” này. Hiện tại (mọi người) hoàn toàn niệm chữ A (âm:

ā) này không chính xác, niệm này thì sai lệnh chút. Do đó chúng ta phải dựa theo độ chính xác mà niệm, phải nói với mọi người niệm chữ “A” (âm: ā) này cho đàng hoàng.

------------------------------- CHÚ THÍCH:203 (13) “Thiên đản hữu kiên” [chếch hở vai phải], Kim Cang Kinh Tông Thông trích dẫn một đoạn thoại của Kim Cang Kinh Soạn Yếu San Định Ký: “Thời Trưởng Lão chí phó chúc chư Bồ Tát, chỉnh tượng tán Phật dã. Đức cao viết trưởng, niêm đa viết lão. Tu-bồ-đề, thử vân không sanh, hựu vận thiện hiện. Tùng tọa khởi giả, sư tư chi đạo, tôn ti phân thù. Dục hữu tư tuần, bất khả tọa vấn. ‘Thiên đản hữu kiên’, hữu cái trước địa, hiệp chưởng minh tâm, giai cung kính dã.” Kim Cang Kinh Tông Thông lại rằng: “Diệc khả phối ư tam nghiệp, tọa khởi đản kiên hiệp chưởng đẳng, thân nghiệp dã.

Cung kính, tức ý nghiệp dã. Bạch Phật ngôn hạ, tức khẩu nghiệp dã.” Kim Cang Kinh Soan Yếu San Định Ký là pháp sư Tử Toàn ở Trường Thủy (thời Tống) ghi chép; Kim Cang Kinh Tông Thông là Tăng Phụng Nghi (thời Minh) soạn.

(14) Cống Cát Hoạt Phật sanh vào năm 1893, là Đại đức Bạch Giáo, học giả, thi nhân nổi tiếng Khang Tạng, từng đảm đương một trong những thượng sư của Cống Mã Ba Hoạt Phật (Đại Bảo Pháp Vương) đời thứ mười sáu, chủ yếu truyền thừa Cát Cử và Ninh Mã hai hệ giáo phái. Cống Cát Hoạt Phật thập niên 30, thập niên 40 thế kỷ 20 hai lần nhận lời mời đến đất Hán hoằng pháp, trải qua thời gian hơn 8 năm, qua lại những nơi Tứ Xuyên, Vân Nam, lưỡng Hồ, lưỡng Giang, Kinh, Lư, Thiểm, Cán vân vân, tổng cộng thu nhận đệ tử Tăng tục mấy mươi vạn người. Cống Cát Hoạt Phật không chỉ là Đại Đức thành tựu trong Phật giáo, mà còn là một học giả Tạng tộc, Tạng học gia, giáo dục gia, thi nhân vĩ đại. Ngài một đời tầm thường mà lại vĩ đại kiệt xuất, giành được sự tôn kính cao cả nhất của tín đồ Phật giáo Hán Tạng. Năm 1957 viên tịch ở Khang Tạng.

Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân

Lễ thứ mười ba

“Nhất tâm quán lễ, lục tự thống nhiếp vạn pháp, nhất môn tức thị phổ môn, toàn sự tức lý, toàn vọng quy chân, toàn tánh khởi tu, toàn tu tại tánh, quảng học nguyên vị thâm nhập, chuyên tu tức thị tổng trì, thanh thanh hoán tỉnh tự kỷ, niệm niệm bất ly bổn

Tôn, A Mi Đà Phật.

Nam Mô A Mi Đà Phật (xưng ba lần, một lạy)”

Vừa rồi đã nói “bất nhị”. Ở đây vừa vào đầu, thì một câu “lục tự thống nhiếp vạn pháp”, sáu chữ này chính là “Nam Mô A Mi Đà Phật”, chỉ có sáu chữ đơn đơn giản giản, thế nhưng sáu chữ này thống nhiếp vạn pháp đấy! Vạn pháp, tám muôn bốn ngàn pháp môn, vạn pháp thì vượt quá một số lượng, vô cùng nhiều, chính là nhất thiết205 đấy! Do đó sáu chữ này chính là “thống nhiếp nhất thiết pháp”. “Nhất môn tức thị phổ môn”, chư vị niệm Phật là “nhất môn thâm nhập”; chư vị niệm Phật, (như) phổ môn thị hiện của Phẩm Phổ Môn, Phật hiện trùng trùng,

Phật A Mi Đà hiện trùng trùng thân đến cứu độ đấy, pháp môn này chính là phổ cứu, phổ độ, phổ hiện, “phổ204 môn” này đấy. Lý do, lý luận này chính là Hoa Nghiệm, “một chính là tất cả, tất cả chính là một”. Một và nhiều, trong Đại Kinh Giải, đặc biệt “thập huyền”, trong Hoa Nghiêm có “thập huyền”, trong một có nhiều; trong tiểu bao gồm đại nha, núi Tu Di bao gồm rất nhiều hạt cải, mà hạt cải này có thể bao gồm núi Tu Di, trong tiểu bao gồm đại; thời gian ngắn bao gồm thời gian dài, một giây bao gồm một năm, không những một năm có bao nhiêu giây, một giây đã bao gồm một năm đấy! Những đạo lý này, “kéo dài rút ngắn là đồng thời”, đã (phá trừ) cái TÌNH và KIẾN này của chúng ta (rồi). Những kiến giải này của chúng ta, những thường thức mà chúng ta cho là, những điều mang tính khách quan, giống như là “duy thường thức luận”, cho rằng thường thức này chính là chân lý; kỳ thực thường thức là không gian ba chiều của chư vị, sinh vật mà chư vị tội nghiệp, một chút chút này mà chư vị tiếp xúc được, vậy làm sao là chân lý chứ? Hoa Nghiêm đó chính là “thập huyền”, không những là “sự và lý” không có mâu thuẫn, “sự và sự” cũng không có mâu thuẫn. Tiểu và đại, cái lớn bao gồm cái nhỏ, cái nhỏ thì có thể bao cái lớn nha. Một du học Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân sinh, anh ta nói một vấn đề toán học, chúng ta ngày nay206 nghĩ không thông đấy, khoa học cũng chứng minh rồi, về mặt khách quan cũng có những việc tiêu biểu. Họ nói: “Toàn bộ bao gồm cục bộ, điều này chúng ta đương nhiên hiểu rồi,” tiếp đó họ chứng minh rồi, những hạng mục mà chư vị tính đến, hạng mục mà chư vị tập hợp đến lúc vô cùng nhiều, mỗi một hạng mục trong đó của chư vị là một cái cục bộ, thì bao gồm toàn thể, vậy làm sao có thể tưởng tượng chứ? Cục bộ làm sao bao gồm toàn thể chứ? Cái (vấn đề) này, trong Tịnh Độ Tư Lương mà tôi đang viết có nói đến việc này, cũng có ví dụ, “kỹ thuật chụp ảnh lập thể”, kỹ thuật chụp ảnh lập thể phim âm bản đó chư vị đã phá vỡ nó, phá vỡ rồi lấy một hạt vụn, thế cái này là một cục bộ rồi, một hạt vụn là cái cục bộ rồi. Chư vị lại đặt hạt vụn này vào vị trí phim âm bản207 ban đầu đó, còn đưa nó đi qua ánh sáng, và hình ảnh mà hạt vụn này hiển hiện ra vẫn là toàn thể, so với phim âm bản đó toàn bộ là giống nhau. Nếu không, giả dụ là tôi đi, xuất hiện con người này của tôi so với tình trạng ban đầu nhỏ một chút. Nhỏ một chút mặc kệ nó, nhưng xác thực tất cả tin tức này, tin tức đã hàm chứa trong toàn thể, đều chứa đứng trong bộ phận của một hạt vụn nhỏ.

Do đó Phật đã nói “một chính là nhiều, trong nhỏ thì có lớn”. Phim âm bản đó là cái “lớn”, một hạt vụn nhỏ đó là cái “nhỏ”, cái lớn đều ở trong cái nhỏ đấy, không có khiếm khuyết nha. Vì vậy chúng ta ngày nay nhất định phải phá trừ loại tình kiến này của chúng ta.

Chúng ta đã biết những đạo lý này rồi, và từ học Phật (nói), tương lai nhất định, tôi nhất định (cho rằng) như vậy, đương nhiên có lẽ không đúng, cũng có thể nói tôi đây là tùy tiện nói thôi. Tôi nói: “Phật pháp ở Trung Quốc tiếp nhận được tốt nhất!” Các quốc gia khác họ đã tiếp nhận pháp tiểu thừa, tuy rằng là học tập rất chăm chỉ, trong xã hội mọi người rất cung kính, địa vị cũng rất tốt, nhưng chỉ là pháp tiểu thừa. Phật không hài lòng đâu! Phật nói pháp tiểu thừa là “tiêu nha bại chủng” đấy! Không dễ gì đâm chồi, nó cháy rồi, hạt giống này của chư vị mục nát rồi, Phật phê bình cái tiểu thừa này. Tiểu thừa cũng nhìn thấy hạt giống đại thừa kia thành tựu, tiểu thừa khóc vang trời đất đấy! “Vân hà nhất pháp trung, nhi bất tri thử sự”?

Theo Phật nhiều năm như vậy, việc này ta không biết!

(Người) tiểu thừa luôn theo Phật, họ như điếc như mù, Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân không khác gì người mù, không khác gì kẻ điếc. Pháp đại208 thừa này thật sự tiếp nhận là ở Trung Quốc à! Nhật Bản thì không tệ, là học sinh của chúng ta, cho nên Nhật Bản đánh chúng ta là vong ân bội nghĩa nha! Rõ thật là học sinh của chúng ta đấy, ở các phương diện là học từ Trung Quốc. (Đối với) những triết lý này, (ví như) “một và nhiều” nha, một hạt vụn này (mà) vừa rồi nói, vấn đề này nó phải nói được thật (chu đáo tỉ mỉ), mỗi một điều nó đều có (đạo lý rất sâu). Chư vị ví dụ giống nước này của Bắc Hải, (mọi người) đều nhìn thấy qua công viên Bắc Hải rồi. Trong nước này có một con sóng, con sóng này tại sao hình thành hình dạng này chứ? Là căn cứ tình trạng hồi nãy nước động thế nào, lại căn cứ sức gió hiện tại là tình trạng nào. Một con sóng đầu đó tại sao hình thành tình trạng này chứ? Là do toàn bộ hồ, kết cấu của hồ, động lực của nước, mức độ gió, tất cả những thông tin này cùng nhau quyết định. Thế thì trên cơ sở này, cộng thêm thông tin mới vào, con sóng này lại đang động nha, vẫn đang động nha, lại đang động nha, do đó con sóng này là đầy đủ thông tin toàn bộ cả nước Bắc Hải.

Vì thế ngày nay chúng ta “lý thuyết thông tin” loại này nha, tại sao một hạt vụn nó vẫn có khả năng phóng trọn cả con người ra đây? Chính là hạt vụn này nó có toàn bộ thông tin nha, không phải nó có toàn bộ vật chất phim âm bản đó, thế chẳng phải vậy, nhưng thông tin nó là toàn bộ đấy. Nước của một con sóng này, nó đã đầy đủ tính chất toàn thể rồi. Vả lại con sóng này của chư vị, xin hỏi chư vị cắt nó ra, cái gì là ranh giới của nó nào? Giữa con sóng này và con sóng kia cắt rời được không?

Nó là một thể nha! Do đó nhất định như vậy đấy, trong “một” thì có “nhiều”, những thứ khác cũng đều ở trong đây của ta, ta cũng ở trong đó của những thứ khác. Vậy dùng cái gương thì rất dễ thấy rồi, mười cái gương ở chỗ này, mỗi một cái gương đều đến vào trong cái gương này của209 tôi, hơn nữa tôi cũng đã vào bên trong những cái gương kia, mà còn trùng trùng vô tận đấy! Trùng trùng vô tận, thì hai con người chúng ta ở đối diện đã trùng trùng vô tận, không có chỗ cùng tận. (Niệm Công lấy mắt kính xuống, vui vẻ nói với các cư sĩ ở trước mặt) Chư vị nhìn thấy tôi rồi phải không? Chư vị nhìn thấy tôi rồi, chư vị nhìn thấy con ngươi của tôi rồi chưa? Trong con ngươi Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân của tôi có ai? Trong con ngươi có chư vị. Thế nhưng chư210 vị thì sao? Con ngươi chư vị, trong con ngươi của chư vị có tôi, cho nên chư vị nhìn thấy chư vị trong con ngươi này của tôi. Thế nhưng chư vị nên nói chư vị trong con ngươi này của (tôi), trong con ngươi (này) của chư vị lại có tôi. Tiếp tục thòng lọng như vậy không có cùng tận đâu, cho nên trùng trùng vô tận đấy, chính là nói cái thế giới này. Vì thế chúng ta đừng cố chấp quá, cho rằng sự việc này chỉ có thể trong nhiều có một, trong một không thể có nhiều; chỉ có cái lớn chứa cái nhỏ, cái nhỏ không thể chứa đựng cái lớn. Như vậy vừa che đậy thì toàn bộ nhìn không thấy rồi, điểm này đã che mất toàn (bộ)

những vật lớn rồi. Từ “một (và) nhiều” chúng ta nói đến “một và phổ”, nói đến vô ngại của Hoa Nghiêm. Bên dưới nói “toàn sự tức lý”, sự việc này, sóng là cái gì chứ? Sóng không phải là sự sao? Sự tướng gì?

Tất cả sự tướng là gì? Cái sóng này, tất cả nó là gì? Cả thảy sóng, hết thảy là nước mà! Không có một cái gì gọi là sóng mà, sóng đúng là biến thành hình dạng này rồi.

Nước vừa đẩy, bản thể của nó (sóng), không có gì khác, chỉ là nước. Cho nên tất cả bản thể của sự tướng nó là gì? Chỉ là lý. Lý là bản thể, sự là sự tướng; một cái hình tướng, một cái bản thể. Phải nói rằng cái bản thể này không thể chia cắt với cái tướng này mà, toàn bộ sự đều là lý. Bởi vì toàn bộ sự đều là lý, “lý sự nhất thể”, do đó trong cái “một” này mới có thể bao gồm “hết thảy” mà. “Toàn vọng quy chân”, chúng ta ngày này đây là vọng đấy, vọng tưởng đấy. Chúng ta đang niệm Phật, chúng ta niệm Phật chính là quy toàn bộ “vọng tưởng” của chúng ta về đến “chân như” rồi, cho nên cái vọng tưởng này cũng không phải đáng sợ nha. Vì vậy đừng nói niệm đến (không còn vọng tưởng), chư vị chỉ cần niệm thì được rồi, trong niệm Phật có vọng đừng sợ nha.

Như vẻ trên nước, trên mặt nước vẻ một vòng, là có một vòng, đợi (một lát), ngay lập tức đã không còn rồi. Cái211 vọng này đi đâu rồi? Vọng lại quy về đến trong nước rồi mà. Nước đại diện “chân” mà, chư vị vẻ hình này là sự tướng, là chư vị manh động nhất thời; manh động này không việc gì mà, nó chẳng hề thật sự có một món đồ ở đó đâu, nó lập tức thì quy về “chân” rồi, toàn bộ vẫn là phải quy về chân. Do đó chỗ này đã nói rõ đây, tất cả đây “toàn sự tức lý, toàn vọng quy chân”.

Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân “Toàn tánh khởi tu, toàn tu tại tánh”, chúng ta nói212 “tánh tu bất nhị”, chỗ này lại tiến thêm một tầng rồi, là nhận cả thảy tánh để bắt đầu tu hành. Chúng ta đang niệm Phật, là từ bổn tâm của chư vị đã khởi cái ý niệm;

chúng ta có cái bổn giác, chúng ta bắt đầu giác ngộ rồi, đã có thủy giác, đây (thì) không phải là từ bổn giác của chúng ta đã khởi lên một ý niệm giác ngộ sao? Bổn giác là bổn tánh của chúng ta, là từ trong tánh khởi lên một cái niệm tu hành, cho nên toàn tánh khởi lên tu hành.

Chúng ta tu cái gì vậy? Chúng ta niệm A Mi Đà Phật, A Mi Đà Phật chính là bổn tâm của chúng ta đấy, vì thế cái chúng ta niệm và tu chính là bổn tâm của chúng ta đấy. Sở tu của chư vị ở đâu đấy? Sở tu thì ở bổn tâm của ta mà. Sở tu của chư vị tại tánh, vả lại pháp môn niệm Phật của chúng ta, sự tu trì toàn bộ của chư vị thì đều ở bổn tánh của chư vị. Cho nên đây chính là “toàn tánh khởi tu, toàn tu tại tánh”.

“Thị tâm thị Phật, thị tâm tác Phật”, bởi vì “thị tâm thị Phật” cái tâm này đến niệm Phật, đây là “toàn tánh khởi tu”; chư vị niệm là Phật, Phật chính là tâm của chư vị, sở tu của chư vị toàn bộ trên tâm của chư vị, không phải ở ngoài tâm; chư vị “toàn tu đều tại tánh”, ở bổn tánh của chư vị. Như trân châu phát quang, trân châu phát quang là toàn bộ châu phát quang; sau khi trân châu phát quang, ánh sáng của trân châu chiếu đến ai trước? Ánh sáng của trân châu vẫn là chiếu bổn châu đấy! Trước hết sáng trân châu này trước, có phải hay không đấy! Cái thí dụ này đã có thể nói rõ “toàn tánh khởi tu, toàn tu tại tánh”. Đèn điện trong tay chư vị sáng, chiếu đến bên ngoài rồi, nơi xa sáng rồi (nói đến chỗ này, Niệm Công cười lên sảng khoái). Trân châu phát quang, ánh sáng này trước tiên đã chiếu sáng trân châu, đây chính là “toàn châu sanh quang, toàn quang chiếu châu”, chính là “toàn tánh khởi tu, toàn tu tại tánh”.

“Trực tiệt liễu đang”, ở giữa không có gấp khúc, không213 có lãng phí đi. Bản thân chư vị khởi lên chính là chiếu sáng chính mình; chiếu sáng bản thân, tự tánh càng sáng thì càng phóng quang, càng phóng quang thì tự mình càng sáng, thực tế chính là như vậy. Sau cùng triệt đệ “cấu diệt thiện sanh”, triệt để “khôi phục bổn lai”.

“Quảng học nguyên vị thâm nhập”, chúng ta tại sao phải học rất nhiều? Chính là vì muốn thâm nhập đấy. Do Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân đó Hội Phật Giáo Hoa Tạng của họ, còn có thư viện nghe214 nhìn một số Hòa thượng, Tỳ kheo ni đã đến, tôi cũng nói “quảng học” cho họ đấy. Tôi nói tôi và sư phụ của chư vị không giống nhau, sư phụ của chư vị giảng “chuyên tu chuyên hoằng”, tôi nói tôi thì chủ trương “quảng học phổ tán, nhất môn thâm nhập”. Họ đã nhầm một chữ trong “phổ tán” này của tôi, (trở thành) “biến tán”; “biến tán” không phải (cách nói) của tôi, không hay bằng chữ “phổ”, ta nên là “quảng học phổ tán”. Nếu như muốn đào một cái hố, phải đào sâu, chư vị muốn đào một cái hố sâu như vậy, phải đào (sâu) năm thước [thước Tàu=1.3 mét], chư vị lúc ban đầu cái hố chỉ to như vậy, con dao bằng sắt của chư vị đã xuống không được, chư vị nhất thiết phải lớn một chút, chư vị mới có thể đào được năm thước sâu, “quảng học” chính là vì để “thâm nhập”. Còn có, chư215 vị phải “phổ tán” đấy, bình đẳng, pháp môn không có một pháp nào không tốt cả, cái tán thán này của chúng ta, không phải nói cái mà chư vị đã làm thì là lầm rồi, ở đây chúng ta phải “phổ tán”. Thế nhưng sau cùng chư vị vẫn là phải “nhất môn thâm nhập” mà, chư vị mãi sai lầm chân đứng hai chiếc thuyền đấy, chân đứng hai chiếc thuyền thì hai cửa đều phá hỏng” rồi. Cho nên “quảng học chính là vì để thâm nhập”.

“Chuyên tu tức thị tổng trì”, chuyên tu chính là tổng trì. Một hồng danh chỉ có sáu chữ, “thống nhiếp vạn pháp”. Vì thế đại sư Ngẫu Ích nói, chư vị niệm một câu Phật hiệu, kinh điển trong tam tạng mười hai bộ đều ở bên trong, tất cả giới luật đều ở bên trong. Đúng lúc đang niệm, chư vị vẫn muốn trộm đô la Mỹ của người ta sao?

(Niệm Công nói đến chỗ này cười một cách hài hước.)

Đương nhiên sẽ không vậy! Chư vị muốn trộm đô la Mỹ của người ta, thì không chịu niệm Phật rồi. Lúc này ngay ý niệm phá giới cũng không còn nữa (15), như vậy chính là trì giới mà, giới luật đều ở bên trong rồi. Thiền tông “một ngàn bảy trăm công án”, công án của Thiền tông cho đến ngày nay có một ngàn bảy trăm điều. Công án chính là mọi người xem như là một loại tư liệu hồ sơ, án lệ cộng đồng đấy, thì là lập án. Công án, án được cộng đồng thừa nhận, tất cả có một ngàn bảy trăm điều, chính là “một ngàn bảy trăm công án”. Thêm nữa một câu nói, Thiền định cũng đều ở bên trong rồi. Do đó “nhất môn chính là phổ môn”, chính là “thống nhiếp vạn pháp” đấy;

Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân “chuyên tu chính là tổng trì”, do vậy tổng trì Đà-la-ni;

“thống nhiếp vạn pháp”, hoàn toàn đều thống nhiếp hết, chính là “tổng trì”.

Hai câu bên dưới rất hay, “thanh thanh hoán tỉnh tự kỷ”, “Nam Mô A Mi Đà Phật, Nam Mô A Mi Đà Phật”, gọi ai vậy? Là đánh thức bản thân chư vị đấy! Chư vị đang ngủ đấy, bây giờ đều là làm việc trong mộng đấy. Thì gọi từng tiếng từng tiếng như vậy, thức tỉnh bản thân chư vị rồi. “Thanh thanh hoán tỉnh tự kỷ”, câu này chính là Thiền mà, còn có gì là Thiền chứ? Do đó “thân này đã ở Hàm Nguyên Điện”, thật sự là người lão thật niệm Phật, chư vị đã ở “Hàm Nguyên Điện”. “Hàm Nguyên Điện” chính là hoàng cung thành Trường An, tương đương nói ở Bắc Kinh, chư vị “thân này đã ở Thiên An Môn, lại từ nơi nào hỏi Bắc Kinh?” Đến Thiên An Môn rồi, chư vị còn muốn hỏi Bắc Kinh làm gì? Chư vị đã đến trung ương của Bắc Kinh rồi. (Một câu khác,) “lại từ nơi nào tìm Trường An”, thì ra (câu văn) là như vầy (“Thử thân dĩ tại Hàm Nguyên

Điện, cánh tùng hà xứ mịch Trường An”), ngày xưa mà, Hàm Nguyên Điện. (Tu) Tịnh độ không cần thiết phải đi tham Thiền thêm nữa. Lĩnh hội một chút Thiền, đối với216 chúng ta phá chấp trước, không cần phải giới hạn ở hữu vi, hữu lậu, hay là có lợi ích. Cho nên chúng ta học rộng nghe nhiều, học Bát Nhã.

“Niệm niệm bất ly Bổn Tôn”, thanh thanh là hoán tỉnh tự kỷ, ta một niệm một niệm, niệm Nam Mô A Mi Đà Phật, không có rời khỏi “Bổn Tôn” của ta nha. Câu này chính là Mật, đây chính là “tương ưng” của Mật pháp nha, niệm niệm đều ở trong “Bổn Tôn”. Cảm ứng đạo giao này của ta, cái tâm này cảm ứng, bản thân và Bổn Tôn không có tách rời nha. “ A Mi Đà Phật”, “Bổn Tôn”

là ai vậy? “A Mi Đà Phật”. Đây là bái thứ mười ba. Thứ mười bốn cũng rất quan trọng. Sáng hôm nay chỗ này đều là điểm rất tinh hoa trong TỊNH TU TIỆP YẾU của chúng ta, cũng chính là tinh hoa của toàn bộ Phật giáo217 chúng ta. Không chỉ là Tịnh độ tông, liên quan đến mỗi một kinh luận Phật giáo quan trọng.

------------------------------- CHÚ THÍCH:

(15) Như LỤC TỔ ĐÀN KINH nói: “Tâm địa vô phi tự tánh giới”. Có thể thấy một câu sáu chữ hồng danh viên mãn tâm địa giới phẩm.

Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân

lễ thứ mười bốn

“Nhất tâm quán lễ, Vô Lượng Quang Thọ, thị ngã bổn giác, khởi tâm niệm Phật, phương danh thủy giác, thác bỉ y chánh, hiển ngã tự tâm, thủy bổn bất ly, trực xu giác lộ, trạm nhĩ tương vi, tiện đọa vô minh, cố tri chánh biến tri hải, tuy nhập chúng sanh tâm tưởng, tịch quang chân tịnh, bất thiệp nhất thiết tình kế, vi diệu nan tư, tuyệt đãi viên dung, A Mi Đà Phật.

Nam Mô A Mi Đà Phật (xưng ba lần, một lạy)”

“Nhất tâm quán lễ, Vô Lượng Quang Thọ, thị ngã bổn giác”, đây chính là nói “tam giác”, “tam giác” là bổn giác, thủy giác, cứu cánh giác. Người người đều có bổn giác, tất cả chúng sanh cũng đều có bổn giác, thế nhưng chúng sanh bởi vì họ đã mê mà, họ đã trở thành219 chúng sanh rồi, thì bất giác. Chúng sanh này là bất giác, họ không có giác ngộ. Họ tuy bổn giác là giống như Phật, nhưng hiện tại họ hoàn toàn thì do truy cầu âm thanh nha, mùi hương nha, loại hưởng thụ này, những dục này của thế gian, dục vọng, tình dục, vật dục, những thứ kích thích này của vật chất, họ do cái sở cầu này,218 đã nhiễm thân của họ nha, tâm nha, họ đã bất giác rồi.

Người người đều có “bổn giác”, nhưng hiện tại là mê rồi, có vô minh, có vọng động; trong tâm chính mình vọng động thì có vô minh, sau khi đã có vô minh, nhiễm càng lúc càng nặng, thì chư vị hoàn toàn biến thành bất giác rồi, chúng sanh hiện tại là kiểu này. Con người vẫn là tốt, vẫn có chúng sanh ngu si hơn, có tàn khốc hơn, chính là giết lẫn nhau nha, thế làm sao có thể “khôi phục bổn lai” chứ? Nguyên do vì rằng bổn giác người người đều có, nhưng họ bất giác rồi, trong bất giác làm sao mới có thể khôi phục bổn lai? Thì phải dựa “thủy giác”, giác ngộ ban đầu. Chư vị có thủy giác chư vị mới có thể thu hồi đất đai bị mất, còn sơn hà của ta, mới có thể triệt để. Thế thì, sau khi có thủy giác, có phải đã có thể kết thúc hay không chứ? Thủy giác của chư vị phải phù hợp với bổn giác, rất quan trọng là “thủy giác hợp bổn”, thủy giác của chư vị phải phù hợp với bổn giác của chư vị, như vậy đạt được “cứu cánh giác”, vậy mới là thành Phật, chân chánh đã thành Phật rồi, không còn mê nữa rồi. Tuy rằng hiện tại chúng tương đồng với…dù sao cái ví dụ này, không có một cái ví dụ nào có khả năng thích Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân hợp hết các phương diện cả. Dùng khoáng làm cái ví220 dụ, chính là sau khi khôi phục thành Phật không còn mê nữa rồi. Chúng ta tuy rằng có “bổn giác”, thì giống như trong khoáng có vàng, chư vị sau khi (nhất định phải)

tôi luyện rồi, luyện thành vàng rồi, việc này thành công rồi, đó chính là “cứu cánh giác”. Sau khi điều này thành công, cái vàng này của chư vị mới không bị biến thành khoáng trở lại nữa.

“Vô Lượng Quang Thọ, thị ngã bổn giác”, Vô Lượng Quang Phật, Vô Lượng Thọ Phật chính là “bổn giác” của chúng ta nha. Làm sao xem là “thủy giác” chứ? Chúng ta khởi tâm lên, phát lên cái tâm để “niệm Phật”, niệm Nam Mô A Mi Đà Phật, lúc này mới gọi là “thủy giác”. Cho nên thông thường chư vị đã tin Phật, vẫn không đủ hoàn toàn có thể gọi là “thủy giác”. Việc niệm Phật này rất quan trọng đấy! Do đó, thập địa Bồ Tát, mỗi địa Bồ Tát đều không rời niệm Phật nha! Vì vậy chư vị bất kể tu gì, chư vị nhất thiết phải sau khi chư vị khởi tâm niệm, mới là thủy giác chân chánh. Từ bất giác, thì chư vị phải bắt đầu kết thúc cái bất giác đó của chư vị rồi, hướng tới cứu cánh giác rồi. Chư vị đã phải sanh ra thủy giác, sanh ra thủy giác chính là phải nương “niệm Phật” nha.

“Thác bỉ y chánh, hiển ngã tự tâm”, tám cái chữ này hay đấy! Chúng ta nhờ vào, phải nương, nương tựa đấy, dựa vào đấy; nhờ vào cõi đó, chính là “thác bỉ”, Thế giới Cực Lạc cõi đó. Y báo và chánh báo của Thế giới Cực Lạc, “y báo” chính là cõi nước, vàng ròng làm đất, suối hồ thông nhau, cung điện, trang nghiêm các loại, (đây là nói) y báo; “chánh báo” chính là Phật Bồ Tát, đại chúng, đây đều là chánh báo. Chúng ta phải dựa vào, phải nương tựa Thế giới Cực Lạc cõi đó, chánh báo Phật Bồ Tát, y báo trang nghiêm đủ loại, để hiển rõ “bổn giác” của chính mình đấy. Do đó chúng ta nói như vậy, phải quán tưởng Thế giới Cực Lạc, nghĩ nhớ công221 đức vân vân của Phật A Mi Đà, tất cả hết thảy đây đều là giúp đỡ để hiển rõ “bổn giác” của bản thân chúng ta đấy.

“Thủy bổn bất ly, trực xu giác lộ”, ta cứ niệm Phật, ta đây đã không phải là “thủy giác” rồi sao? Cái ta niệm là gì chứ? “Nam Mô A Mi Đà Phật” được niệm, đó chính là “Vô Lượng Quang Phật, Vô Lượng Thọ Phật” đấy, cái Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân ta đã niệm chính là “bổn giác” nha. Vì thế, cái thủy giác222 của ta đã niệm chính là bổn giác, thủy giác không phải là chẳng có rời khỏi bổn giác sao? Đây không phải là “thủy giác hợp bổn” ư! Cho nên sinh ra thủy giác, thủy giác vẫn cần phải hợp với cái bổn giác này, như vậy mới “trực xu giác lộ”, trực tiếp đi trên con đường giác của cứu cánh giác. Do đó Phật là “tam giác viên mãn”, bổn giác, thủy giác, cứu cánh giác đều viên mãn rồi chính là Phật. Chúng ta ngày nay rất may mắn, là ở bổn giác sanh ra thủy giác, “phải niệm Phật rồi, cái này là thủy giác”. Chư vị chỉ cần thủy giác không rời khỏi cái bổn giác của chư vị, cứ niệm, thì hướng thẳng con đường giác ngộ. Thế thì giả định là (tình huống) thù thắng nhất, lập tức sanh đã “chứng vô sanh pháp nhẫn”. Có sự việc như vậy, nhà Tấn có một người nghèo, cuộc sống rất223 khổ, biết pháp môn này, thì ông ấy dốc sức niệm Phật, đã phát tâm đại bồ đề. Kết quả thì Phật hiện thân nói pháp cho ông ấy, thì ông ấy hiện đời đã chứng “vô sanh pháp nhẫn”, thì thành Bồ Tát rồi. Ông ấy sau đó sau khi vãng sanh, bảy lần đến thế giới này, người trên thế giới này đều không biết. Mãi đến lúc nhà Thanh, trong KÊ ĐÀN (16) (một hình thức lên đồng) mới đem sự việc này nói ra, đã nói rất nhiều khai thị.

Do đó, ở trên cái thế giới này phu nhân Vi Đề Hi, Quán Kinh, con trai quá hư rồi, con trai muốn giết cha, bà ấy phải đi cứu chồng. Ngăn cấm không cho ông ấy đồ ăn đấy, bỏ đói ông ấy đấy. Bà ấy thoa lên người nào là các loại mức hoa quả loãng; thoa lên trên người đi gặp chồng, chồng đã ăn những thứ này của bà để sống. Về sau con trai nói, lão già này tại sao mấy ngày như vậy không chết vậy? Người khác nói, hoàng thái hậu đến thăm ông ấy, mang đồ ăn. (Ông ấy) thì muốn giết mẹ đấy. Đại tể tướng nói, tôi không làm nữa, từ xưa có vua giết cha, vẫn không có vua giết mẹ, tôi không làm tể tướng cho hoàng đế kiểu này đâu. Ông ấy mới không có giết. Hoàng thái hậu rất khổ đấy, thì cầu Phật nha. Phật đã đến rồi, thuyết pháp cho bà ấy, thế là bà ấy nhìn thấy Thế giới Cực Lạc, bà ấy bấy giờ “chứng vô sanh pháp nhẫn”. Con trai quá hư rồi. Do đó chính là pháp niệm Phật này của chúng ta, không phải nói chỉ có lúc vãng sanh, lâm chung, nhưng đại đa số là như vậy, lúc lâm chung mới có thể hiển hiện. Thù thắng vô cùng, chư vị Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân có thể chứng được “sự nhất tâm”, thế thì đã đoạn kiến224 tư phiền não rồi; chứng được “lý nhất tâm” thì phá vô minh rồi. Phá vô minh có bốn mươi mấy thứ bậc đấy, vì thế Hoa Nghiêm là từ thập trụ, thập hạnh, thập (hồi) hướng, mỗi một cấp đều là mười, ba mươi cấp bậc đây là “Tam Hiền”. (Từ) sơ trụ trở lên thì bắt đầu phá vô minh, bên trong có ba mươi cấp bậc, đến sơ địa thì lại mười cấp bậc, sau đó đẳng giác, diệu giác, sau cùng một phần vô minh phá hết mới thành Phật đấy. Vì vậy phá vô minh không phải chốc lát, người phá được vô minh thì chắc hẳn sẽ đều là như nhau? Việc này thật không giống nhau! Còn có bốn mươi mấy tình huống không giống, một cấp một cấp. Cũng giống như chúng ta một món đồ đồng (đem nó) lau (qua), lộ ra một chút bóng sáng vốn có của đồng, thế là chư vị có thể vui mừng nha, chư vị cho rằng chư vị là lau được mà có; thế nhưng quá trình lau này vậy phải từ từ, từ từ, vẫn có bốn mươi mấy cấp bậc. Cho nên chúng ta chỉ cần là “cứu cánh giác”, vậy toàn bộ lau sạch sẽ rồi, toàn bộ “vô minh phá tận” rồi.

“Thủy bổn bất ly” thì “trực xu giác lộ”, “tạm nhĩ tương vi, tiện đọa vô minh”. “Tạm nhĩ”, thời gian rất ngắn như vậy, chư vị cái thủy giác này và bổn giác tách rời rồi, tương vi chính là tách rời rồi, đôi bên trái nghịch nhau, không có đi hợp bổn giác, thì lập tức đọa lạc vào trong vô minh rồi. Vô minh chính là bất giác rồi, chính là mê rồi. Do đó chúng ta nếu muốn thành tựu, thì phải phá bốn mươi mấy phẩm vô minh này. Trong quá trình tu hành, vì thế vô minh (nhất định phải phá trừ), chúng ta tu hành nhất định “hành và giải phải xem trọng như nhau”. “Giải mà không hành, là tăng trưởng tà kiến”, ta chỉ là đi nghiên cứu, đã xem rất nhiều sách, hiểu được rất nhiều thứ, ta đi khắp nơi giảng cho người ta, mà chẳng hề làm theo lời Phật đã nói, đây gọi là “giải mà không hành”. “Giải mà không hành”, sự tiến bộ của chư vị, sự tăng trưởng của chư vị là gì? Chỉ là một số “tà kiến”225 nha! Đó chẳng phải là chánh kiến nha. “Hành mà không giải”, có người thì chỉ biết niệm, cái gì cũng không hiểu, điểm này cái gì cũng không hiểu rất nguy hiểm đấy! Rất nhiều người họ niệm Phật, họ nói tôi niệm một câu Phật, sau khi chết nhiều nguyên bảo (đỉnh vàng đỉnh bạc).

Nguyện của họ chính là sau khi chết nhiều nguyên bảo, vì thế họ đã không thể vãng sanh đấy, tương lai nhất Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân định thỏa mãn nguyện của họ, thì họ nguyên bảo nhiều226 một chút nha. Phật cũng không có miễn cưỡng chư vị, tâm nguyện chư vị, trừ phi họ vứt bỏ đi, họ không vứt bỏ, (thì) vẫn là kiểu như vậy. Tôi từng tình cờ gặp một người ở trong cư sĩ lâm, ông ấy nói, tôi không có gì, tâm nguyện của tôi chính là niệm tất cả này, ông ấy (chỉ muốn) người nào chết rồi, khiến họ có thể có được lợi ích. Vì vậy người chị cả này của tôi chị ấy nói, “tôi chỉ yêu cầu lúc tôi chết tốt một chút”, bởi vì chị ấy nhìn thấy mẹ tôi và mẹ vợ tôi chết được rất bình an, mà bản thân chị thì mẹ chồng và cha chồng chết rất đau khổ, cho nên chị ấy nói tôi chỉ là cầu như vậy. Chị ấy nói, “vãng sanh thế tôi còn có hy vọng? Không có hy vọng”. Loại người này rất nhiều đấy. Vì thế nhất định “hành mà không giải, tăng trưởng vô minh” đấy. Chúng ta phải phá vô minh, chư vị chỉ là đi tu, chư vị không lý giải, cái tăng trưởng của chư vị là vô minh. Cho nên những sự việc này chúng ta phải “hành giải tương tư [đầu tư lẫn nhau] là rất quan trọng. Do đó “Tịnh Tu Tiệp Yếu” chính là điểm tốt này, chúng ta rất nhanh có thể thâm nhập liễu giải một “cương lĩnh” của Phật giáo, có cương lĩnh rồi thì dễ dàng rồi. Sau đó dùng cái này làm trung tâm, tiến thêm bước nữa tùy duyên để “hành giải tương tư” nha, cùng nhau thúc đẩy phát triển nha.

“Cố tri chánh biến tri hải, tuy nhập chúng sanh tâm tưởng”. Trên Quán Kinh có câu nói này pháp tánh thân của chư Phật “biến nhất thiết chúng sanh tâm tưởng”;

sau đó lại nói là “chánh biến tri hải nhập chúng sanh tâm tưởng sanh”. Chúng ta đều biết “chánh biến tri”, chánh biến tri là một trong mười hiệu của Phật; “biến” không chỗ nào không biết, chánh tri; chánh biến tri này, chỗ biết như biển nha, “chánh biến tri hải” này đã đi vào khởi tâm động niệm của tất cả chúng sanh. Không những là Phật, Bồ Tát Quán Thế Âm cũng là như vậy227 đấy. Bồ Tát Quán Thế Âm tu nhĩ căn viên thông, phá vỡ “năng sở” từng bước một, sau cùng đều không còn nữa, nhất định phải diệt. Diệt cũng phải diệt mất, “sanh diệt diệt dĩ”, sanh diệt cái diệt này, ngay cả diệt cũng diệt luôn, thì tịch diệt rồi, “ tịch diệt hiện tiền”. “Tịch diệt hiện tiền” không phải đoạn diệt, bỗng nhiên có hai loại thù thắng, sau khi sanh diệt diệt rồi được hai loại thù thắng: “thượng dữ thập phương chư Phật đồng nhất từ Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân lực”, từ lực đồng nhất với tất cả chư Phật, có thể đi cứu228 độ; “hạ dữ lục đạo chúng sanh đồng nhất bi ngưỡng”, cái tâm này đồng nhất với tất cả chúng sanh, đang ở đó cầu Phật gia bị. “Tâm, Phật, chúng sanh tam vô sai biệt” mà, Bồ Tát Quán Thế Âm phát tâm đã phát cái tâm này, quả đã chứng cũng là như vậy, (chính là) “(dữ) thập phương chư Phật đồng nhất từ lực, (dữ) lục đạo chúng sanh đồng nhất bi ngưỡng”. Cho nên chúng sanh nếu như cầu cứu, Bồ Tát Quán Thế Âm ngay lập tức có thể giải quyết, cảm ứng rồi, ngay lập tức biết rồi, “cùng bi ngưỡng của chư vị”. Thế nhưng họ lại “đồng nhất từ lực”, có từ lực của Như Lai, từ lực đã đến trên thân của chư vị rồi. Cho nên “tầm thinh cứu khổ” này, người niệm Quán Âm linh nghiệm được cứu nhiều đến không thể nói hết, hiện tại vẫn là nhiều vô cùng đấy!

“Chánh biến tri hải, tuy nhập chúng sanh tâm tưởng”. Nhưng mọi người đều biết, Tịch Quang đấy,

Thường Tịch Quang độ đấy, là Tịnh độ chân thật, nó không liên quan một chút nào cả đến cái tình và kế này của chúng ta nha. Chúng sanh là tình tưởng đấy, đều là một số suy nghĩ nha, tính toán đấy. Không liên quan đến tình kế một tơ một hào cả. Kinh Lăng Nghiêm nói, tình và tưởng, “tình tưởng cư trung” của nhân loại; “tình nếu nhiều hơn, súc sanh, quỷ; “tưởng nếu nhiều” chính là thiên giới. “Tưởng”, lý tưởng, cho nên tôi thường xuyên nói, cảm tình phải phù hợp “lý tưởng” nha! Phật pháp chính là nói, (Đại Phật Đảnh Thủ Lăng Nghiêm Kinh: “Thuần tình tức trầm. Nhập A-tỳ ngục.”) Thuần tình tắc đọa, thuần tình thì đọa lạc rồi, tình càng nhiều thì đi xuống dưới. “Thuần tưởng”, cái tưởng này đã tách rời tình và đối diện với tình, nói lý tưởng vẫn không đủ lắm, (là) “thuần tưởng tức phi”, chính là không liên quan đến những tình này đấy. Do đó tất cả đây truy cầu vật dục, truy cầu danh lợi, quyến thuộc con cái, đủ loại tình cảm, đều ở trong chữ “tình” đấy. Bởi vì cái này của229 chư vị thì có sở tư, có sở tư thì không thể là đại công (chí công), thì không có cái tâm phổ biến đấy, chư vị chỉ là ở cái “hữu”, cái gọi là “hữu duyên từ” nha. Phật là “vô duyên từ, đồng thể bi” nha! “Hữu duyên từ”, chư vị và tôi có duyên, chúng ta là cái nhân duyên này, cho nên tôi tốt với chư vị, tôi sẵn lòng giúp đỡ chư vị, mà cái tâm thiện này thì không được xem là rất vĩ đại nha, Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân nhưng nói chung vẫn là việc tốt, là “hữu duyên từ”. Phật230 là “vô duyên từ”, không phải dựa vào cái nhân duyên, ta cũng cần cứu độ như nhau. “Đồng thể bi”, bất kỳ một chúng sanh thì đều là trên thân ta, bổn thể nha, bệnh của họ chính là bệnh của ta đấy! Do đó Phật Bồ Tát là vĩ đại, không liên quan đến tất cả tình kế. Những tình kế này, chúng sanh, những người này thuộc “tình kế”, thì dựa vào “tình” vẫn muốn gì, (thì) luôn muốn suy nghĩ:

(Ví như) ta tu pháp, tu đắc như thế nào, như vậy tốt hay không? Ngày nay tu thù thắng hay không thù thắng, cứ ở đó tính toán, cứ ở đó có chỗ cầu, có chỗ đợi chờ, vậy thì sa vào “hữu vi” rồi. Chỉ có đến Tịch Quang chân thật Tịnh độ rồi, cảnh giới của pháp thân này, không liên quan đến tất cả tình kế nha. Phật là tuy rằng nhập vào chúng sanh tâm tưởng, nhưng Phật chẳng hề liên231 quan đến những thứ này của chúng ta, Phật đã nói đi nói lại đều dẫn vào trong “chánh biến tri hải” của Phật trong họ, Phật không liên quan đến những thứ này chút nào nha, là thanh tịnh chân thật. Vì thế chúng ta nếu như muốn thành tựu “chánh biến tri hải”, cũng như vậy cũng là nên “bất thiệp nhất thiết tình kế”. Cho nên lão thật niệm này chính là như vậy, lúc niệm, tất cả không suy nghĩ, chính là một câu này, chính là niệm một câu với một câu như vậy đấy. Tôi thường xuyên nói, chúng ta lúc niệm như vậy, tất cả đều không đổi đấy, ví dụ nói thấy Phật, thấy quang, đều không thể lấy một câu đang niệm thanh thanh tịnh này của ta, để làm giao dịch trao đổi với Phật nha! Chỗ này (phải) kiên trì nha, “bất thiệp nhất thiết tình kế”.

“Vi trần nan tư”, sự việc này là vô cùng “vi diệu”

đấy, diệu đến càng thâm nhập thêm, càng tinh tế tỉ mỉ.

Vì thế có lúc chúng ta (dùng) kính hiển vi này (để hình dung thế giới bên dưới [kính]), nó quá nhỏ rồi, chư vị nhìn không thấy, nó rất “vi” nha, thế mà nó trong đây vẫn là rất nhiều sự tình đấy, lấy một cái để hình dung cái “diệu” này. Cái diệu này không phải (kết cấu) rất thô mà (nhục nhãn) của chư vị (quan sát được), cái chư vị có thể phát giác (rất hữu hạn), (vi diệu thì giống như)

chư vị phải mượn trợ giúp từ thiết bị mới có thể biết đấy. Cho nên “thủy giác hợp bổn, thác bỉ y chánh, hiển ngã tự tâm” như vậy, tất cả đây đều là “vi diệu”. “Nan tư”, là “nan tư chi pháp”, không phải chúng ta thật đơn Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân Đàm Tịnh Tu Tiệp Yếu Báo Ân giản dùng cái đầu óc hiện tại của chúng ta để suy xét có232 thể nghĩ thông nó đâu. Thế hiện tại chúng ta phải cầu gì vậy? Chúng ta trước hết phải cầu có thể lý giải là tốt hơn, trước tiên để “ngưỡng tín”. Bởi vì vừa mới nói, có (câu văn) là lời trong bộ kinh nào; lời của bộ kinh nào, (thế thì) đều là lời Phật đã nói mà. Chúng ta ở đây, (những kinh văn này đều) là lời Phật đã nói, thì chúng ta nên biết chúng tất nhiên là chính xác. Nhưng hiện tại có câu văn ta đã tiếp thu rồi, có câu văn vẫn không thể tiếp thu, thế nhưng tôi có thể khiến mọi người an tâm, ngày nay không thể tiếp thu không quan trọng, chư vị chỉ cần thường xuyên niệm luôn niệm, chư vị đều thông hiểu ngày một tỏ tường hơn; một cách tự nhiên thì thông hiểu, đừng nhất định phải nhờ người khác giảng, chư vị chỉ cần cứ xem đi xem lại nhiều lần, hoặc là đọc đi đọc lại, thì chư vị đổi khác rồi. Do đó đây là Phật ân đấy!233

Đây là sự thù thắng của Phật pháp ở chỗ này.

“Tuyệt đãi viên dung” nha, tất cả đây là không có đối đãi đâu; một khi có đối đãi thì là “nhị” đấy, thì là mâu thuẫn đấy, chính là thế gian của chúng ta rồi. Đây là rời khỏi đối đãi rồi, không phải pháp đối đãi. Cho nên không có pháp đối đãi, chư vị còn so sánh cái gì? Vốn là tuyệt đãi, là viên dung, là đôi bên không có trở ngại nhau. Đối với “viên dung” và “không viên dung”, chúng ta có thể làm một ví dụ đi, nước chư vị có thể đổ vào đồ đựng hình dạng gì, nó đều là thích hợp cả, đều rất phù hợp. Nước giống nhau, đông thành một viên (nước) đá ở trong tủ lạnh, viên nước đá này chư vị bỏ vào trong đồ đựng nào nó đều không phù hợp, có viên đá bỏ vào không được, có viên đá bỏ vào được cũng không vừa vặn. Thế thì cái nước này nó chính là “viên dung” đấy, viên đá này thì nó “không viên dung” đấy. Thế thì sự sai biệt của viên đá và nước này ở chỗ nào đấy? Nó chính là “khí lạnh” nhiều một chút, nó ngưng tụ lại, loại bỏ chút lạnh đã làm nó ngưng tụ này đi, thì nó chính là nước rồi. Cho nên sự việc chính là như vậy. Những việc này là “tuyệt đãi viên dung”.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.