Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 19/20

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận

Kinh Pháp Hoa Giảng Luận

Tác giả
Hòa Thượng Thích Thông Bửu
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Pháp trụ trên ngơi pháp

Thế gian tướng vẫn thường.

Thế gian tướng vẫn thường thì làm gì cĩ việc Như Lai chết. Đã khơng chết mất thì làm gì cĩ cha trẻ con gî̀. Sở dĩ hành giả Pháp Hoa chưa liễu ngộ chỗ này nên mới chấp cĩ đãn sanh Niết bàn, bởi chưa liễu tri việc đãn sanh Niết bàn là áp dụng phương tiện trí để rộng độ chúng sinh mà thơi! Đến đây hành giả Pháp Hoa đã hết phân vân cha trẻ mà con gî̀ hay chưa?

Câu chuyện bơng hồng cài áo là phương tiện độ sinh về đức hiếu, thế mà khi áp dụng vào sự thì người thực hiện làm sai lạc ý nghĩa. Lại chia ra cài bơng trắng cho những ai mất mẹ và bơng hồng cho những ai cịn mẹ. Như vậy là chấp đoạn à? Chấp thường cũng sai, mà chấp đoạn cũng sai! Nếu mẹ của hàng đệ tử Đức Phật đã chết thì mẹ Đức Mục Kiền Liên cũng chết, tại sao Ngài lại cứu được mẹ, cịn kẻ khác thì khơng cịn mẹ để cứu. Nếu mẹ chúng sinh đã chết thì mẹ Đức Phật cũng chết, vậy Đức Phật thuyết kinh Địa Tạng nơi cung trời cho Vương mẫu nghe là sao? Dụng ý của tác giả ở câu chuyện bơng hồng là phương tiện, cũng như câu chuyện cha trẻ con gî̀ ở phẩm kinh này vậy!

---o0o--- Chính văn 5- Ví như người thầy thuốc trí tuệ sáng suốt, đã khéo luyện được phương thuốc trị khỏi các bệnh. Vị này rất đơng con cháu, mười hoặc hai mươi, cĩ thể đến số trăm, vì cĩ sự cần đi các nước phương xa. Các con cháu ở nhà uống nhầm thuốc lạ, thuốc cĩ chất độc nên phát điên loạn, lăn nhào trên đất. Bấy giờ người cha về thấy con mình dại khờ uống phải thuốc độc, nhiều đứa loạn trí, đứa mất bổn tâm, hoặc cĩ đứa cịn tỉnh, xa thấy cha về thảy đều vui mừng, quỳ lạy hỏi thăm sự an lành của cha, đồng thời kể cha nghe sự ngu muội đã uống lầm thuốc cĩ chất độc, xin cha ban cho thuốc giải và ban thọ mạng cho các con.

Người cha thấy các con khổ não như thế, y theo các kinh phương tìm cỏ thuốc tốt, mùi sắc vị ngon, thảy đều đầy đủ, nghiền xay gî̃ tán, hịa trộn bảo các con uống và dặn kỹ: Các mĩn diệu dược này, sắc hương vị tuyệt diệu, đầy đủ các chất, các con gấp uống để trừ đau bệnh, chẳng cịn khổ não.

Trong số con này, những người chưa loạn tâm hồn, thấy các diệu dược sắc hương vị đều tốt, vâng lời gấp uống sớm được bình phục. Ngồi ra cịn cĩ số người tâm trí rối loạn, thấy cha về dù cĩ vui mừng thăm hỏi và cầu xin cha trị bệnh, nhưng khi cha trao thuốc thì chẳng chịu uống.

Vì sao? Vì chất độc đã thấm sâu, làm mất bổn tâm, dù là thuốc tốt đẹp hương vị thơm ngon mà họ vẫn nghi ngờ khơng uống. Người cha nghĩ rằng: “Những đứa con này thật rất đáng thương, chúng đã trúng độc, tâm hồn điên đảo, dẫu thấy cha về mừng cầu xin cứu chữa, thuốc tốt như thế mà chẳng chịu uống, nay người cha bày chước phương tiện để chúng uống thuốc”.

Nghĩ như thế liền bảo rằng: “Các con phải biết, cha nay gî̀ yếu, giờ chết đã đến, nên mới để lại các thứ diệu dược tốt này, các con nên nhớ uống, chớ lo khơng khỏi bệnh”. Sau đĩ người cha bỏ đi đến nước khác, rồi sai người về thơng báo: “Cha các người đã chết”. Nghe tin cha chết, lịng các con sầu khổ liền nghĩ rằng: “Nếu cha chúng ta cịn, sẽ được thương xĩt, sẽ được cứu khỏi bệnh, cịn hơm nay cha đã bỏ đi xa và đã chết ở nước khác. Phận chúng ta cơi cút, chẳng cịn chỗ nương nhờ, lịng thương bi cảm đến cha, giật mình tỉnh ngộ, nhìn thấy thuốc, sắc hương vị thơm ngon, liền vội lấy uống, bệnh độc đều lành. Người cha nghe các con đều đã mạnh lành, liền quay trở về gặp mặt các con.

Các thiện nam tử! Các vị nghĩ sao? Cĩ ai lên án vị thầy thuốc kia cĩ lỗi hư dối chăng?

- Thưa Thế Tơn, khơng thể lên án được!

Đức Phật nĩi tiếp: “Như Lai cũng như thế! từ khi thành Phật đến nay đã trải qua vơ lượng, vơ biên, trăm ngàn vạn ức na do tha a tăng kỳ kiếp, Như Lai đã vì chúng sanh mà dùng pháp phương tiện nĩi rằng:

“Sẽ diệt độ” như thế, khơng ai cĩ thể đúng như pháp mà bảo ta cĩ lỗi hư dối”. Giảng luận Như người cha biết nghề thầy thuốc Đoạn kinh này khơng dành riêng cho hành giả Pháp Hoa, cũng khơng riêng cho người cĩ tín ngưỡng đạo Phật, mà là chung cho bất cứ ai đủ trình độ nhận thức và đủ niềm tin, khơng phải nhận thức đoạn kinh, hay là đủ trình độ nhận thức và niềm tin về mình.

Mỗi con người chúng ta khơng phải chỉ biết sử dụng một số kiến thức nơng cạn để hiểu về một con người qua dịng tiểu sử của một đời người. Thân của chính chúng ta đã do nhiều nhân duyên cấu tạo từ nhiều đời nhiều kiếp, do hun đúc tội hoặc phước trải qua nhiều thành quả ít nhất là do nhiều ngàn đời. Cũng ví như một quốc gia khơng phải chỉ mới cấu tạo thành từ vị Quốc vương và bộ máy điều hành cùng tồn dân của kiếp sống trước mắt mà nĩ đã hình thành từ dựng nước, mở rộng nước và giữ gìn nước qua nhiều lớp trước hình thành một quốc gia. Như Việt Nam đã hình thành từ gần năm ngàn năm văn hiến từ Sơ Tổ Lạc Long Qûn - Âu Cơ nối truyền mười tám tộc họ vua Hùng với dịng lịch sử thanh bình suốt 2.622 năm và truyền lưu mãi đến ngày nay đã gần năm ngàn năm dựng mở và giữ nước. Đĩ là chưa kể đến sự hình thành đất đai rừng núi sơng ngịi biển cả khởi từ một ngơi sao vỡ vụn nguội dần thành quả đất đã trải qua bao nhiêu ngàn triệu tỷ tỷ năm.

Cịn nếu kể tắt từ Sơ Tổ của dịng Bách Việt do Lạc Việt đứng đầu, thời kỳ sơ khởi ở Động Đình Hồ, Trung Hoa rồi dời sang sơng Hồng mở mang đến sơng Cửu cho đến ngày nay, nếu đem tầm kiến thức trích ngang để nĩi về

Việt Nam thì thế nào?

Nhìn đứa bé ba bốn tuổi đã biết làm tốn đại học thì kiến thức chật hẹp của văn minh nhân loại ngày nay giải thích hiện tượng này như thế nào?

Khơng lẽ nĩi em bé này khởi sự mới ba bốn năm, đành khoanh tay và gượng ép hai chữ thần đồng, chứ vẫn chưa hồn tồn cơng nhận là em bé đĩ đã trải qua nhiều kiếp trước, nhất là kiếp cận kề trước đời này em đĩ đã là một vị gî́o sư đại học ngành tốn. Nếu mỗi mỗi con người chúng ta ai ai cũng đủ niềm tin là mình khơng thể đơn giản chỉ mấy mươi tuổi và rồi đây sẽ chết thì ơi cịn gì là chơn lý uyên nguyên của kiếp sống con người. Sở dĩ con người từ Á sang Âu bị rơi vào chỗ tiêu cực thâm lạm của cơng, hoặc thụ hưởng qû́ tiêu chuẩn để rồi rơi vào hậu quả thân tê danh bại là do họ nghĩ họ sắp chết và họ mới được sinh làm người trong đời này. Tai hại nhất là khi chết là hết, họ chấp đoạn nên họ liều mạng rơi vào chỗ vi phạm. Nếu mọi người ai cũng đủ trình độ và đủ niềm tin về nguyên lý của đoạn kinh này và tin thọ lượng dài lâu của chính mình là vơ thỉ, là vơ chung, là khơng gian vơ biên, là thời gian vơ tận thì làm gì cịn cĩ sự khổ não, làm gì cĩ sự tranh gî̀nh hãm hại lẫn nhau, làm gì cĩ xâm lăng để rồi cĩ sự chống xâm lăng, nhất là làm gì cịn cĩ chiến tranh tương tàn tương sát lẫn nhau. Như Lai thọ lượng dài lâu, con người cũng thọ lượng dài lâu, nhưng con người chỉ khác Như Lai ở chỗ Như Lai đã tinh lọc đến tột cùng cho nên khơng hề cĩ đến cĩ đi, cịn con người nĩi riêng và tất cả các lồi thuộc chúng sinh nĩi chung là cịn đang tinh lọc, cịn trong tiến trình tụt hậu hay là thăng tiến.

Muốn liễu ngộ được cơng thức của câu chuyện cha trẻ mà con gî̀ của đoạn kinh thuộc phẩm Như Lai thọ lượng này địi hỏi cần phải đủ trình độ và liễu thơng học thuyết: Khơng gian vơ biên, thời gian vơ tận”. Một khi đã liễu thơng hoặc liễu ngộ đoạn kinh cha trẻ con gî̀ nĩi riêng và phẩm Như Lai thọ lượng nĩi chung là lúc người đĩ sắp bước chân vào tịa

lâu đài An Lạc giữa cõi trần gian này vậy!

---o0o--- Chính văn 6- Từ khi “Ta” thành Phật

Trải lâu vơ số kiếp Vơ lượng trăm ngàn vạn Thường diễn pháp gî́o hĩa

Nhiều vơ số chúng sinh A tăng kỳ ức năm Khiến họ nhập Phật đạo Đến nay vơ lượng kiếp Vì rộng độ chúng sinh Phương tiện hiện Niết bàn Sự thật chẳng diệt độ Trụ mãi đây thuyết pháp Ta vẫn trụ cõi này Dùng phương tiện thần thơng Cứu chúng bớt điên đảo Tuy gần mà chẳng thấy Chỉ thấy “Ta” diệt độ Rộng cúng dường Xá lợi Thảy u hồi luyến mộ Khát ngưỡng nên phát tâm

Chúng sinh đã tín phục Chơn thật ý dịu hịa Ước mong được gặp Phật Chẳng luyến tiếc thân mình Giờ ta cùng chúng Tăng Dẫu rời núi Linh Thứu Như Lai báo mọi lồi Thường ở đây chẳng diệt Diệt ấy là phương tiện Chứ làm gì cĩ diệt Chúng sinh nơi cõi khác Tâm cung kính tín thành Như Lai lại đến đĩ Thuyết pháp mầu vơ thượng Các vị chưa tỏ tường Nên nĩi “Ta” diệt độ Ta nhận thấy chúng sinh

Đắm chìm biển khổ não Nên chưa hiện thân liền Khiến các nơi khát ngưỡng

Nhơn tâm kia luyến mộ Ta phổ pháp đúng thời Sức thần thơng tự tại Ở trong vơ số kiếp Thường tại núi Linh Thứu Và trụ các xứ khác Chúng sinh thấy tận kiếp Lúc lửa lớn thiêu đốt Cõi Sa Bà an ổn Trời người hằng đơng vui Vườn rừng cùng nhà gác Nhiều mĩn báu trang nghiêm Cây quý nhiều bơng trái Nơi chúng sinh vui chơi Chư thiên chuyển trống trời

Và trổi tồn kỷ nhạc Rưới bơng mạn đà la Cúng Phật cùng đại chúng Tịnh thổ này chẳng hư

Nhưng nhiều người thấy rã Lo sợ buồn khổ não Như thế nhiều dẫy đầy Những hạng ấy tội báo Gây nhân duyên nghiệp dữ Trải a tăng kỳ kiếp Chẳng nghe danh Tam bảo Kẻ nhu hịa chơn thật Luyện tu nhiều cơng đức Thường thấy được Như Lai Thuyết pháp tại nơi đây Hoặc vì số người này Nĩi Phật thọ vơ lượng Ai lâu mới thấy Phật Ta nĩi Phật khĩ gặp Trí lực ta như thế Huệ quang soi vơ lượng

Thọ mạng vơ số kiếp Tu lâu cảm hĩa được Các vị hàng hữu trí Ở đây chớ sinh nghi Đây nên dứt hết ngờ Lời Phật thật chẳng dối Như lương y chước khéo Vì cứu chữa cuồng tử Cịn sống mà nĩi chết Lời ấy chẳng dối hư Như Lai cha trời người Cứu chúng sinh đau khổ Thương phàm phu điên đảo Thật cịn nĩi diệt độ Bởi cớ thường thấy “Ta”

Họ sinh lịng kiêu mạn Buơng lung ham ngũ dục Sẽ sa ba đường dữ Như Lai biết chúng sinh Hành đạo nĩi chẳng hành

Vì chỗ đáng được độ Tùy họ nĩi các pháp Hằng tự nghĩ thế này:

Pháp nào trao chúng sinh Để đắc huệ vơ thượng

Nhanh thành tựu thân Phật.

Giảng luận Chuyện ma dẫn hoặc dấu người vào bụi gai thường xảy ra nơi vùng nơng thơn hoang vắng. Muốn đi tìm phải nhờ cĩ chĩ, vì chĩ dễ thấy ma. Lồi vật mắt cĩ thần mà khơng cĩ tinh, trái lại lồi người thì mắt cĩ tinh mà chẳng cĩ thần.

Đa số giới bình dân khơng đam mê chuyện liêu trai chí dị, mà lại thích nghe kể chuyện ma, dù nghe xong thì sợ ma khơng dám ra sau vườn. Cũng cĩ vài nơi ma hiện nguyên hình, cĩ nhiều người trơng thấy, dù cùng đứng chung địa điểm, nhưng một số khác khơng hề trơng thấy. Trường hợp này danh từ đạo học gọi là thức biến.

- Thức biến trải rộng cho vị tha là nguyẹn lực - Thức biến bởi vị kỷ là nghiệp lực.

Nơi đoạn kinh này chia ra hai thành phần tùy sự cảm niệm khác nhau. Cũng tại cõi này, nhưng mà cảm nhận được sự an vui, chẳng khác gì thế giới cực lạc, vui nghe tiếng trống trời, kỷ nhạc của chư thiên trỗi, cảm thấy được lầu gác vườn rừng, cùng hết thảy các mĩn bảo vật đều trang nghiêm, cảm nhận được sự rải hoa thơm cúng dường của chư thiên, trời người đơng đúc, tự tại an ổn. Trái lại thành phần thứ hai thì vì nghiệp chướng sâu nặng nên họ thấy cõi này đang tan rã, lửa lớn đang thiêu đốt, họ buồn rầu, lo âu, khổ não khơng cùng!

Hành giả Pháp Hoa nhập đời, nương đời độ mình và độ người khác, nên trải nguyện lực rộng khắp mười phương. Từ thức biến chuyển thành vơ thức, từ vơ thức chuyển sang tứ trí, đừng để thức biến bị rơi lại nghiệp lực.

Các giới khác như thức giả, trí giả dù khơng phải hành giả Pháp Hoa vẫn hiên ngang trên đại lộ nguyện lực trải rộng khắp mười phương, đừng để bị nghiệp lực cuốn trơi vào dịng sinh tử. Tu luyện hay khơng, khác nhau hai chữ nguyện lực hay là nghiệp lực mà thơi!

* Người cha biết làm thầy thuốc:

Người cha biết làm thầy thuốc, khéo dùng mưu chước đi xa nhắn về phỉnh các con rằng: Cha các người đã chết. Mục đích để các con sợ bệnh khổ mà uống thuốc.

Đức Phật là đấng cha lành của mọi lồi chúng sinh nên dùng phương tiện nhập Niết bàn. Kỳ thực làm gì cĩ việc nhập Niết bàn, tức là chẳng hề nhập diệt. Mục đích khiến cho chúng sinh khơng cịn ỷ lại, sợ khổ lûn hồi, chịu tu chịu luyện hầu sớm thấm nhuần pháp giải khổ. Vì dùng phương pháp phỉnh dụ để cứu các con nên người cha biết nghề thầy thuốc này chẳng hề hư dối. Vì phương tiện cứu chúng sinh nên đấng đại gî́c chẳng hề hư vọng. Hành giả Pháp Hoa, hoặc các bậc thức giả, trí giả chớ qû́ mê chấp từng ngơn từ, danh tự mà quên pháp phương tiện. Hành theo pháp phương tiện của chư Phật, chư vị Bồ tát, hoặc khéo biết dùng pháp phương tiện hầu lợi người độ mình, đúng nguyên tắc bất biến tùy duyên, nhưng lưu ý là dẫu tùy duyên nhưng bất biến.

* Phật thọ mạng dài lâu vơ lượng:

Phần chính văn Đức Phật đã đề cập nhiều về sự thọ mạng dài lâu của Đức Phật, nhưng vào đoạn thơ kệ phần sau cùng của phẩm kinh Phật lại cịn nhấn mạnh về vấn đề này, như thế đủ biết sự thọ mạng dài lâu của Đức Phật quan trọng đến dường nào.

Những ai tu luyện mà chưa liễu thơng nguyên lý bất di bất dịch này thì khĩ mà nhập vào Đại thừa. Vẫn cịn mê chấp rằng Đức Phật Thích Ca đã diệt độ, bởi khơng hiểu đây là pháp phương tiện thì khĩ mà gặp Phật. Hạt nguyên tử cĩ thể tan vỡ, nhưng tan vỡ trong tư thế: “Tướng thế gian vẫn thường”. Nếu nguyên tử vỡ tan rồi mất vĩnh viễn thì vũ trụ làm sao cịn, hạt nhân, điện tử cũng khơng cịn. Tán rồi tụ, tụ rồi tán như thế khơng phải thường mà cũng chẳng phải diệt. Khơng thể bảo là diệt mất, mà phải xác nhận là vẫn thường thì dễ hiểu hơn. Khi tan vỡ đến cuối cùng, đến cực vi thì nĩ lại liền tụ hội lại thành cực lớn. Điện tử là đơn vị mà ngày nay nhân loại tạm cho là đơn vị cực vi, cịn vũ trụ là đơn vị cực lớn. Cĩ liễu thơng cực vi và cực lớn là bằng nhau thì mới hiểu “Tướng thế gian vẫn thường”. Hiểu tướng thế gian vẫn thường mới liễu ngộ Như Lai vơ lượng thọ. Thế gian tướng vẫn thường, vậy thì Phật làm sao cĩ thể mất? Thơng được câu này là liễu thơng các pháp. Bí pháp này cũng nên đem khoa học chứng minh thì mới dễ hiểu rằng: do nhiều nhân duyên hợp lại với nhau mới thành một pháp. Cũng như do nhiều âm tử duyên với một dương tử mới thành một nguyên tử. Khi một nguyên tử vỡ tan, khơng phải nguyên tử đĩ mất hồn tồn, mà nĩ vẫn đang lửng lơ để chuẩn bị duyên lại với nhau, hầu tụ thành một hạt nhân, hạt nhân vỡ tan thành nhiều điện tử, điện tử lại vỡ tan cho đến cực vi, khơng cịn cĩ gì để vỡ tan được nữa, lúc bấy giờ lại bắt đầu tụ hội, tức là các nhân nĩ duyên lại với nhau để thành một pháp. Cứ thế tụ thành đến nguyên tử, đến sơn hà đại địa. Các pháp duyên theo khơng gian, bám víu theo thời gian mà tan mà hợp. Như thế thì làm gì cĩ nhất định là đản sanh, làm gì nhất định cĩ sự diệt độ. Tất cả cũng chỉ là phương tiện. Ý chưa nhập phương tiện thì trí khĩ đạt cứu cánh. Phương tiện chỉ độ sanh, cứu cánh mới giải thốt, hành giả Pháp Hoa cĩ người cố chấp phương tiện, ơm giữ phương tiện nên khĩ đạt cứu cánh.

III - TĨM KẾT

Gî́o pháp đạo Phật sâu rộng mênh mơng, người tu luyện theo gî́o pháp này cần phải cĩ một tâm hồn, một tư tưởng mênh mơng sâu rộng mới chuyên chở, mới thẩm nhập được gî́o pháp. Muốn như thế hành giả cần phải nhuần nhuyễn tám chữ:

Khơng gian vơ biên

Thời gian vơ tận

Phẩm kinh thứ mười lăm Tùng Địa Dũng Xuất xuyên suốt khoảng khơng gian. Phẩm này, thứ mười sáu, Như Lai thọ lượng thì xuyên suốt được dịng thời gian. Hành giả Pháp Hoa cũng như giới thức giả, trí giả nghiên cứu, hoặc tu luyện kinh Pháp Hoa mà chưa nhuần nhuyễn hai phẩm kinh này thì tâm hồn khơng thể mở rộng khơng gian mênh mơng, tư tưởng khĩ thẩm sâu và xuyên suốt được dịng thời gian vơ tận.

Phẩm Tùng Địa Dũng Xuất đã cĩ phần giảng luận và tĩm kết. Vậy phần tĩm kết chỉ nêu những đặc điểm để hành giả liễu ngộ rằng thời gian là vơ tận? Phần tĩm kết bài này gồm sáu đoạn:

1. Đức Phật ba lần cơng bố và đại chúng ba lần thưa thỉnh

Thực hành theo đoạn 2 của phẩm Như Lai thọ lượng, kinh Pháp Hoa là khi muốn phổ truyền việc gì tối ư quan trọng thì phải giữ đúng nguyên tắc lập đi, lạp lại ba lần, tức là một vấn đề cơng bố ba lần.

2. Tuổi thọ dài lâu của Đức Phật Thích Ca

Đa phần giới tu học khi tìm học về Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thì lại chỉ thẩm sâu về Đức Phật lịch sử, chứ ít người chịu tu học đúng tinh thần

Đức Phật chơn lý. Đức Phật lịch sử thì cĩ ngày giờ đản sanh, xuất gia, thành đạo, bốn mươi chín năm thuyết pháp độ sinh và tám mươi năm nhập Niết bàn, lưu Xá lợi và lưu truyền ba tạng gî́o pháp Kinh - Luật - Luận.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni theo chơn lý thì là vơ lượng thọ, chẳng đản sanh, thành đạo, Niết bàn. Đức Phật này khĩ thẩm nhập vào tiềm thức đại đa số quần chúng, nhưng mở khai tuệ trí cho giới tu học về mặt cơng đức. Cịn Đức Phật lịch sử thì dễ hiểu, dễ tin, nhưng khĩ mở rộng trí tuệ cho giới tu học, chỉ phương tiện giúp họ tu phước mà thơi!

Là hành giả Pháp Hoa phải thơng suốt về Đức Phật thuộc hai dạng thức: * Đức Phật phương tiện theo dịng lịch sử. * Đức Phật cứu cánh đúng chơn lý.

3. Cách đo lường số nhiều về khơng gian và thời gian

Nếu hành giả Pháp Hoa gặp con số đo lường qû́ sức tưởng tượng, trí khơng thể nào tính tốn đo lường được, chúng ta nên học theo cách đo lường của đoạn kinh này, chia thành hai phần:

a. Phần thứ nhất mở rộng khơng gian

Đem năm trăm ngàn vạn ức na do tha a tăng kỳ cõi tam thiên đại thiên thế giới, giả sử nghiền nát số thế giới này thành từng hạt bụi vi trần. Hỏi số hạt vi trần cĩ nhiều chăng? Một cõi tam thiên đại thiên thế giới mà nghiền thành bột vi trần cũng đã qû́ sức nhiều, huống gì năm trăm ngàn vạn ức na do tha. Một na do tha đã qû́ sức nhiều, vậy mà ở đây đến năm trăm ngàn vạn ức triệu tỷ lần như thế. Chẳng những na do tha mà lại cịn na do tha a tăng kỳ đều thành hạt bụi trần, rồi lại cịn qua phía Đơng cứ cách năm ngàn vạn ức na do tha a tăng kỳ cõi nước như thế mới chấm xuống một hạt bụi vi trần, chấm cho hết số hạt vi trần đĩ, hỏi cõi quốc độ cĩ nhiều chăng? Nhiều qû́ sức khơng thể nào tưởng tượng nổi, nhiều vơ lượng vơ biên.

b. Phần thứ hai mở rộng thời gian

Khi giả sử rằng cĩ một số quốc độ đã chấm từng hạt vi trần để mở rộng khơng gian như thế rồi, lại tiếp theo lần thứ hai là đo lường thời gian. Bấy giờ lại đem số quốc độ đã dùng hạt bụi vi trần để điểm, dù nhiều vơ lượng vơ biên nhưng cũng đem tất cả số cõi quốc độ này mà nghiền nhỏ. Lần này số hạt bụi vi trần nhiều qû́, nhiều đến độ khơng thể tính đếm được. Hãy mường tượng một lần nữa và tạm tính về thời gian đem các thế giới hoặc cĩ chấm hay chấm sĩt. Tất cả số quốc độ này nghiền nát thành vi trần, cứ tính một hạt vi trần là một kiếp. Từ khi Đức Thích Ca Mâu Ni thành Phật cho đến nay số kiếp lâu xa gấp trăm ngàn triệu na do tha a tăng kỳ như thế (mỗi tiểu kiếp mười sáu triệu tám trăm ngàn năm). Suốt thời gian này Đức Phật Thích Ca vẫn ở cõi Sa Bà để gî́o hĩa chúng sinh cõi này, thỉnh thoảng mới đi gî́o hĩa các cõi khác. Trong thời gian này Đức Thích Ca nĩi cĩ Đức Phật Nhiên Đăng ... Lại cịn nĩi là Đức Thích Ca nhập diệt, kỳ thực chẳng hề cĩ nhập diệt, cũng chẳng hề cĩ một Đức Phật nào khác gî́o hĩa cõi này. Tất cả mọi phương tiện nĩi cĩ diệt độ, cĩ Đức Phật khác đều chỉ là để dễ độ chúng sinh mà thơi!

4. Hiện nay Đức Phật Thích Ca cĩ cịn độ cõi này khơng ?

Sở dĩ Đức Phật bảo rằng diệt độ là chỉ vì để dễ rộng độ những người phước mỏng nghiệp dày nghe Đức Phật khơng cĩ ở đây, mới khởi tâm luyến mộ, khát ngưỡng, khơng cịn ỷ lại, nhờ đĩ mới tinh tấn tu luyện, mới trồng cội lành, hầu thẩm nhập gî́o pháp khiến họ mau chứng đắc quả vị Phật, chỉ cĩ thế thơi! Hiện nay Đức Phật Thích Ca vẫn là Gî́o chủ cõi Ta Bà đang rộng độ chúng sinh cõi này.

5. Ví như người cha biết làm thầy thuốc

Cĩ người cha làm nghề thầy thuốc giỏi, vậy mà các con ơng chẳng chịu uống thuốc. Ơng bèn lập mưu chước bỏ nhà đi sang xứ khác, rồi sai người về báo rằng cha các người đã chết. Đàn con nghe tin hốt hoảng, nhớ thương luyến tiếc, lúc ấy mới chịu uống thuốc. Khi biết được các con mình ngoan ngỗn uống thuốc, người cha liền quay lại quê nhà. Làm như vậy chỉ vì khéo dùng phương chước để cứu các con, vị cha thầy thuốc khơng hề phạm lỗi hư dối.

Đức Phật cũng như vị lương y, sở dĩ bảo rằng cĩ diệt độ, nhưng chẳng hề diệt độ. Mục đích là tạm lánh một thời gian để dễ rộng độ những người nghiệp dày phước mỏng mà thơi!

6. Đức Phật thuyết thơ kệ

Phần thơ kệ tĩm gọn phần kinh phẩm này, riêng về giảng luận chúng tơi cĩ những chỗ cĩ khác bản chính chữ Trung Hoa nhưng khơng hề khác sai ý kinh. Ví dụ câu thơ kệ thứ mười lăm: Đầu câu dùng chữ “Linh”, chúng tơi dịch là “cứu”, chứ khơng dịch thành chữ “khiến”.

Trích ba câu Hoa văn:

Ngã thường trụ ư thử Dĩ chư thần thơng lực Linh điên đảo chúng sanh Một số bản kinh Việt dịch:

Ta thường ở nơi đây Dùng các sức thần thơng Khiến chúng sinh điên đảo Phần giảng luận chúng tơi dịch khác hơn: Ta vẫn trụ cõi này Dùng phương tiện thần thơng Cứu chúng bớt điên đảo. Như Lai dụng thần thơng để cứu chúng sinh bớt điên đảo, chứ khơng thể nào Như Lai lại dùng thần thơng để khiến cho chúng sinh điên đảo. Khiến tức là làm cho. Làm cho chúng sinh điên đảo thì Như Lai đâu nỡ! Vì thế chữ Linh dịch là Khiến sẽ tối nghĩa! Suốt đoạn thơ kệ 102 câu, đều nhấn mạnh về yếu tố thời gian. Từ khi Đức Thích Ca Mâu Ni thành Phật đến nay, khơng phải chỉ cĩ hai ngàn năm trăm bốn mươi bảy năm mà là lâu xa vơ lượng vơ ức kiếp, dài lâu khơng thể nghĩ bàn và cịn dài lâu hơn nữa, chứ khơng phải đến đây rồi chấm dứt. Hành giả Pháp Hoa cùng hàng thức giả, trí giả ai đã chú tâm nghiên cứu, hoặc thọ trì, nhất là phổ truyền kinh Pháp Hoa mà chưa liễu thơng bí pháp thời gian vơ tận nơi phẩm kinh này thì vẫn cịn ở nơi thềm Pháp Hoa, chứ chưa vào được nhà Pháp Hoa. Chưa vào nhà thì chưa làm chủ. Chưa làm chủ thì chưa phải là Pháp sư – Nếu cĩ cố gắng thì cũng chỉ ở phần Giảng sư, hoặc Thiền sư mà thơi! Mà Giảng sư, hoặc Thiền sư thì vẫn cịn phân biệt cĩ khơng gian biên giới, cĩ thời gian năm tháng. Cịn chấp cĩ chấp khơng, chấp đi chấp về thì cịn xa Pháp Hoa.

Pháp Diệu nhập đời, đến lúc nào khơng cịn thấy đời khác pháp Diệu, bởi vì pháp Diệu và đời làm gì cĩ hai. Nếu nĩi cho đúng thì khơng hề rời và nhập. Cĩ danh từ rời nhập chẳng qua chỉ là phương tiện mà thơi!

Quên đếm giọt thời gian

* Trích thi phẩm Từng giọt Ma Ni

Quên đếm giọt thời gian Tâm hồn thơi ray rứt Rộng mở hết khơng gian

Bình lặng phủ cuộc đời.

Thời gian tợ thuốc quý Khơng gian sánh nơi đời Chiếc nơi càng trải rộng

Giấc trẻ càng an nhiên. Thuốc pha quên cái thuốc

Dược liệu hay tuyệt vời Khi ta du nhập đời Chuỗi thời gian chớ tính. Khoảng khơng gian rộng khơi Chẳng biên cương giới tuyến Chỉ cĩ tình người thơi Quên thời gian năm tháng.

Chỉ nhớ cĩ một lời Lời Từ phụ dặn khuyên Tự soi mình sáng tỏ Đạo đời hằng chu viên. Qû́ khứ đã trơi qua Tương lai thì chưa đến Nhắc - trơng chi rầy rà Sống vui trịn hiện hữu.

Hịa mình biển phong ba Nhưng thực tế mới là Làm sao vơ biên giới Thời gian phi dạng mà.

Thánh khác phàm lẽ sống

Mầu nhiệm ngát Liên Hoa • --- o0o ---

TĨM LƯỢC 9 PHẨM PHÁP HOA GIẢNG LUẬN – TẬP 2

--- o0o --- PHẨM THỨ TÁM - PHẨM NGŨ BÁ ĐỆ TỬ THỌ KÝ Tơn giả Phú Lâu Na bạch Phật.

Trao ký cho Tơn giả Phú Lâu Na. Trao ký cho năm trăm vị A La Hán.

Năm trăm vị A La Hán bạch Phật. Kể chuyện thí dụ và đối chiếu.

1. Tơn giả Phú Lâu Na bạch Phật

Lúc bấy giờ, Tơn giả Phú Lâu Na sau khi nghe Đức Phật nĩi về những phương tiện tùy cơ thuyết pháp, lại được nghe Đức Phật thọ ký cho năm vị đệ tử lớn, lại được nghe việc nhân duyên đời trước và sức thần thơng tự tại của chư Phật, Tơn giả rõ hiểu rất sâu nên thâm tâm đồng phấn khởi vui mừng, ý thanh tịnh, bèn quỳ lễ Phật bạch rằng: “Ngưỡng bạch Đức Thế Tơn! Đức Thế Tơn thật là đặc biệt, đã làm những việc mà ít ai làm được, đã thuận theo tánh chúng sanh mà diễn pháp, cứu vớt tất cả ra khỏi nơi tham đắm. Chúng con khơng thể dùng lời nào mà diễn bày cơng đức cho đầy đủ. Chỉ cĩ Đức Thế Tơn mới biết rõ bổn nguyện của chúng con”.

2. Trao ký cho Tơn giả Phú Lâu Na

Đức Phật dạy rằng: “Tơn giả Phú Lâu Na đây là người thuyết pháp giỏi vào hàng bậc nhất và việc trợ tuyên chánh pháp của Như Lai cũng vào hàng bậc nhất:

- Tơn giả đã giải thích trọn vẹn gî́o pháp của Như Lai.

- Thường tu hạnh thanh tịnh.

- Thơng suốt rành rẽ về pháp khơng.

- Đầy đủ thần thơng của Bồ tát.

Về những thuở xa xưa và mãi mãi các đời sau, Tơn giả cũng là người thuyết pháp và trợ tuyên chánh pháp cho vơ lượng chư Phật thuộc vào hàng đệ nhất. Vì muốn tạo thành cõi Phật thanh tịnh, nên Tơn giả Phú Lâu Na thường tinh tấn gî́o hĩa chúng sinh lần lần đầy đủ đạo Bồ tát”. Đức Phật thuyết xong liền thọ ký cho Tơn giả Phú Lâu Na sau này được thành Phật, hiệu là Pháp Minh Như Lai và đủ mười tơn hiệu, nước tên Thiện Tịnh, kiếp tên Bửu Minh, thọ mạng vơ số kiếp, pháp trụ đời cũng lâu vơ số kiếp. Nĩi xong Đức Phật trùng tuyên bằng một bài kệ.

3. Trao ký cho năm trăm vị A La Hán

Bấy giờ, một nghìn hai trăm vị A La Hán tâm đã tự tại, đều cùng nghĩ:

“Nếu Đức Phật đều thọ ký cho mình như đã thọ ký cho năm vị đệ tử lớn thì vui thích biết bao”. Đức Phật biết tâm niệm của các vị này, bèn lần lượt thọ ký cho năm trăm vị A La Hán, bắt đầu là Tơn giả Kiều Trần Như và năm trăm vị A La Hán, tất cả sẽ thành Phật đồng một hiệu là Phổ Minh Như Lai (đủ mười tơn hiệu).

4. Năm trăm vị A La Hán bạch Phật

Năm trăm vị A La Hán được Đức Phật thọ ký, phấn khởi vui mừng, đến trước Đức Phật bạch rằng: “Bạch Đức Thế Tơn! Chúng con trước nay cứ ngỡ là được diệt độ, nay biết rõ mới thấy mình là kẻ vơ tri, bởi vì quả A La Hán mà chúng con đã chứng thì chưa vào đâu cả. Đáng lẽ chúng con được trí tuệ Phật từ lâu, nhưng tại vì chấp chặt pháp Tiểu thừa, nên Thế Tơn chưa chỉ dạy tryền trao quả vị Phật.

5. Kể chuyện thí dụ và đối chiếu

Tơn giả Kiều Trần Như thay mặt năm trăm vị A La Hán trình bày tâm trạng qua câu chuyên thí dụ: Bạch Đức Thế Tơn! Cĩ gã nghèo khổ, đến nhà bạn gî̀u thăm chơi. Sau buổi tiệc, gã ngủ say vùi. Người bạn bận đi xa nên cài vào bâu áo gã một viên ngọc quý. Tỉnh giấc ra về, gã vẫn tiếp tục nếp sống lang thang, đầu đình gĩc chợ. Thời gian sau, tình cờ gặp lại bạn xưa, ân nhân ngạc nhiên hỏi: “Tại sao anh vẫn nghèo? Trước kia tơi đã cài vào bâu áo anh một viên ngọc quý kia mà”. Gã nghèo bừng tỉnh, lúc bấy giờ gã mới biết mình vẫn gî̀u như ai. Gã sử dụng viên ngọc làm vốn kinh doanh, rồi trở thành nhà tỷ phú.

Bạch Đức Thế Tơn! Chúng con nào khác gã nghèo khổ ấy. Từ lâu Đức Thế Tơn đã gî́o hĩa gieo vào tâm chúng con hạnh nguyện cầu tu thành Phật, vậy mà chúng con nào hay, đắc chút Niết bàn Thanh Văn vội bảo là đủ. Nay được Đức Thế Tơn khai hĩa, chúng con mới thấy mình từ đây được chính thức là con tuệ mạng của Đức Phật và là Bồ tát đã được Đức Phật thọ ký sắp thành Phật, lịng chúng con vui mừng khơn xiết.

PHẨM THỨ CHÍN - PHẨM THỌ HỌC VƠ HỌC NHƠN KÝ Tơn giả A Nan trình bày tâm nguyện.

Đức Phật thọ ký cho Tơn giả A Nan.

Đại chúng thắc mắc và được Đức Phật giải thích.

Đức Phật thọ ký cho Tơn giả La Hầu La.

Đức Phật thọ ký cho hai nghìn vị cịn học và khơng cịn phải học.

1. Tơn giả A Nan trình bày tâm nguyện

Lúc bấy giờ, Tơn giả A Nan và Tơn giả La Hầu La thầm nghĩ: “Nếu mỗi chúng ta đều được Đức Phật thọ ký thì vui thích biết bao!”. Hai vị liền đến trước Đức Phật trình bày tâm nguyện, cầu mong được Đức Phật thọ ký. Đồng lúc ấy, hai nghìn vị cịn học và khơng cịn phải học cũng đứng lên lễ Phật, chấp tay chiêm ngưỡng dung nhan Đức Thế Tơn, tỏ ý cùng một sở nguyện với hai vị Tơn giả A Nan và La Hầu La.

2. Đức Phật thọ ký cho Tơn giả A nan

Đức Phật bảo Tơn giả A Nan: “Này Tơn giả A Nan! Về tương lai ơng sẽ thành Phật, hiệu là Sơn Hải Huệ Tự Tại Thơng Vương Như Lai (đủ mười tơn hiệu). Gî́o hĩa số đơng nhiều gấp hai nghìn lần số cát sơng Hằng, khiến những Bồ tát ấy thành tựu đạo Bồ đề”.

Quốc độ của Phật Sơn Hải Huệ tên là Thường Lập Thắng Phan. Quốc độ thanh tịnh trang nghiêm, mặt đất bằng lưu ly. Kiếp tên Diệu Âm Biến Mãn, thọ mạng của Phật dài lâu vơ lượng và được mười phương chư Phật ngợi khen cơng đức. Đức Thế Tơn tuyên thuyết một bài thơ kệ lập lại nghî̃ này.

3. Đại chúng thắc mắc và được Đức Phật giải thích

Lúc bấy giờ, tám nghìn vị Bồ tát mới phát tâm đều thầm thắc mắc:

“Chúng ta chưa nghe hàng Bồ tát được thọ ký như thế, cớ sao hàng Thanh

Văn lại được như vậy?”.

Đức Phật biết tâm niệm ấy, bèn dạy rằng: “Này các thiện nam tử! Về thuở xa xưa, vào thời Đức Phật Khơng Vương Như Lai, ta và A Nan cùng đồng tu học, đồng phát tâm cầu đạo vơ thượng, nhưng Tơn giả A Nan chỉ lo học rộng, cịn ta thì tinh tấn tu trì, cho nên hơm nay ta thành Phật hiệu là Thích Ca Mâu Ni, cịn A Nan thì phương tiện hiện đang làm Thị giả của ta.

Trong tương lai, A Nan lại vẫn tiếp tục thọ trì gî́o pháp của chư Phật cho đến khi thành Phật”.

Nghe Đức Phật kể nhân duyên xa xưa, Tơn giả A Nan liền nhớ lại tất cả tạng pháp của vơ lượng chư Phật thuở qû́ khứ và lời nguyện của mình.

4. Đức Phật thọ ký cho Tơn giả Lea Hầu La

Đức Thế Tơn lại tiếp tục thọ ký cho Tơn giả La Hầu La, về tương lai, sau khi cúng dường và làm Trưởng tử cho vơ lượng chư Phật, La Hầu La sẽ thành Phật, hiệu là Đạo Thất Bảo Hoa Như Lai (đủ mười tơn hiệu), cõi nước trang nghiêm, thọ mạng vơ lượng kiếp.

5. Đức Phật thọ ký cho hai nghìn vị cịn học và khơng cịn phải học

Sau khi Đức Phật thọ ký cho Tơn giả A Nan và Tơn giả La Hầu La xong, hai nghìn vị cịn học và khơng cịn phải học nhất tâm chiêm ngưỡng Đức Phật. Lúc đĩ, Đức Phật nhận thấy hai nghìn vị này ý căn nhu nhuyến tịch nhiên, thanh tịnh. Đức Phật dạy Tơn giả A Nan: “Hơm nay Như Lai tiếp tục thọ ký cho hai nghìn vị cịn học và khơng cịn phải học về các đời sau được thành Phật, đồng một hiệu là Bửu Tướng Như Lai, cĩ đầy đủ Bồ tát và Thanh Văn để trang nghiêm quốc độ, thọ mạng của các Đức Phật này dài lâu một kiếp”. Được Đức Thế Tơn thọ ký, hai nghìn vị cịn học và khơng cịn phải học đọc bài kệ tán thán Đức Phật và nĩi lên sự vui mừng của mình:

Thế Tơn đèn tuệ sáng Chúng con được thọ ký Lịng vui mừng đầy đủ

Như được rưới cam lộ ...

--- o0o --- PHẨM THỨ MƯỜI - PHẨM PHÁP SƯ Đức Phật thọ ký cho đại chúng hiện diện và hàng chúng sinh sau này.

Sáu hạng Pháp sư.

Kinh Pháp Hoa là kho tàng tối tơn tối mật của chư Phật.

Như việc đào giếng.

Những điều kiện trở thành Pháp sư.

Sự hộ niệm của chư Phật.

1. Đức Phật thọ ký cho đại chúng hiện diện và hàng chúng sinh sau này

Đức Thế Tơn dạy Bồ tát Dược Vương và tám vạn Bồ tát rằng: “Tất cả hàng trời rồng quỷ thần tám bộ cùng bốn chúng Tỷ kheo, Tỷ kheo Ni, nam nữ cư sĩ, bất luận ai tu cầu quả vị nào, hễ ai đang ở trước mặt Như Lai, nghe được một bài kệ, một câu kinh Diệu Pháp Liên Hoa, hoặc chỉ phát tâm vui nghe thì Như Lai cũng đều thọ ký cho thành bậc Chánh gî́c. Lại nữa, sau khi Như Lai diệt độ, nếu cĩ chúng sinh nào vui nghe kinh Diệu Pháp Liên Hoa, dù chỉ một bài kệ, hoặc thống cĩ ý tưởng hoan hỷ thì Như Lai cũng đều thọ ký cho thành bậc Chánh gî́c”.

2. Sáu hạng Pháp sư

Ai đang tu theo kinh Pháp Hoa, tức là dùng đức trang nghiêm của chư Phật để tự trang nghiêm cho chính mình. Nếu cĩ ai hoặc tin nhận, hoặc giữ gìn, hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc in chép, hoặc cúng dường, hoặc thuyết giải kinh Pháp Hoa thì sáu hạng này đời vị lai sẽ được thành Phật, hiện đời là Pháp sư. Những Pháp sư này là sứ giả của Như Lai, đều được chư Phật hộ niệm và được mọi người tơn trọng, cung kính, cúng dường.

Hủy báng Phật trọn kiếp tội tuy nặng, nhưng hủy báng Pháp sư tội cịn nạng hơn gấp bội. Cơng đức xưng tán Phật tuy nhiều, nhưng cơng đức xưng tán Pháp sư cịn nhiều hơn.

3. Kinh Pháp Hoa là kho tàng tối tơn tối mật của chư Phật

Đức Phật dạy: “Trong vơ lượng kinh của chư Phật đã thuyết, đang thuyết và sẽ thuyết thì kinh Pháp Hoa là khĩ tin, khĩ hiểu nhất, vì đĩ là kho tàng bí yếu tối tơn tối mật của chư Phật, được chư Phật giữ gìn từ xưa đến nay, chưa đem ra nĩi. Bởi cớ ấy nên các vị đừng truyền trao bừa bãi. Chính khi Như Lai hiện đời mà kinh này cịn bị ốn ghét, huống chi sau khi Như

Lai diệt độ”.

Sau khi Như Lai diệt độ, nếu ai làm Pháp sư để phổ truyền kinh Pháp Hoa thì được Như Lai lấy áo trùm thân và được chư Phật ở phương khác hộ niệm. Người ấy cĩ đức tin lớn, chí nguyện mạnh, căn lành sâu ở gần Như

Lai và được Như

Lai dùng tay xoa đầu.

4. Như việc đào giếng

Tu kinh Pháp Hoa như việc đào giếng, càng đào sâu càng thấy khĩ khăn, nhưng lại thấy sự dịu mát. - Khơng nghe kinh như gặp đất khơ.

- Nghe mà chưa tin hiểu như gặp đất ướt.

- Được nghe hiểu, suy ngẫm tu tập kinh này ví như gặp mạch nước.

Hàng Bồ tát nghe kinh Pháp Hoa mà nghi sợ là hạng Bồ tát mới phát tâm. Hàng Thanh Văn nghe kinh Pháp Hoa mà nghi sợ là hạng tăng thượng mạn.

5. Những điều kiện trở thành Pháp sư

Sáu hạng sứ giả của Như Lai, đặc biệt nhất cĩ hạng thuyết giảng Pháp sư phải hội đủ ba điều kiện:

+ Vào nhà Như Lai.

+ Mặc áo Như Lai.

+ Ngồi tịa Như Lai.

Nhà Như Lai là tâm từ bi rộng lớn. Áo Như Lai là nhẫn nhục nhu hịa.

Tịa Như Lai là tất cả các pháp đều khơng. Phải an trụ nơi đặc tính này để phổ truyền kinh Pháp Hoa.

6. Sự hộ niệm của Đức Phật

Được vậy thì Như Lai dù ở phương nào cũng vẫn sai hàng hĩa nhân đến nghe pháp và khiến hàng tứ chúng hộ trì. Nếu vị Pháp sư thuyết pháp ở nơi xa vắng thì Như Lai sẽ khiến Bát Bộ Thiên Long đến nghe. Dù ở quốc độ khác Như Lai luơn luơn làm cho vị thuyết giảng kinh Pháp Hoa thấy rõ thân Như Lai. Nếu người ấy quên câu mất chữ, Như Lai sẽ khiến cho được nhớ đầy đủ thơng suốt.

Đức Thế Tơn tuyên thuyết một bài thơ kệ lập lại nghî̃ trên.

--- o0o --- PHẨM THỨ MƯỜI MỘT - PHẨM HIỆN BẢO THÁP Tháp báu xuất hiện.

Mở cửa tháp báu và thấy Đức Phật Đa Bửu Như Lai.

Đức Phật Thích Ca thơng báo.

1. Tháp báu xuất hiện

Lúc bấy giờ, truớc mặt Đức Phật Thích Ca xuất hiện một tịa linh tháp bảy báu, cao năm trăm do tuần, rộng hai trăm năm mươi do tuần. Mùi hương ly cấu tỏa thơm ngào ngạt, tháp này từ đất vụt lên và lơ lửng nơi khơng trung. Trong tháp cĩ tiếng vọng ra tán thán cơng đức của Đức Phật Thích Ca về việc thuyết kinh Pháp Hoa. Đại chúng nơi đạo tràng lấy làm ngạc nhiên, Bồ tát Đại Nhạo Thuyết thay mặt đại chúng bạch Phật: “Bạch Đức Thế Tơn! Điềm lành gì thế?”. Đức Phật đáp: “Trong tháp này cĩ tồn thân Phật, cách nay lâu xa lắm (thời qû́ khứ), tại nước Bửu Tích, cĩ Đức Phật hiệu Đa Bửu Như Lai, lúc cịn hành Bồ tát đạo, Ngài phát nguyện nơi nào cĩ thuyết kinh Pháp Hoa, Ngài sẽ hiện tháp báu đến chứng minh tán thán cơng đức.

Đại chúng muốn thấy Đức Đa Bửu Như Lai, Đức Phật Thích Ca cho biết: Muốn mở bửu tháp, Ngài phải nhĩm hết thảy chư Phật do Ngài phân thân trở về đơng đủ thì mới mở được cửa bửu tháp. Nhưng muốn nhĩm chư Phật phân thân thì phải biến cõi Ta Bà uế độ thành tịnh độ trang nghiêm.

Giải thích xong, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni phĩng hào quang lơng trắng giữa chặn mày, để triệu thỉnh chư Phật phân thân khắp mười phương. Thấy ánh sáng đĩ, chư Phật đều báo cho hàng Bồ tát của mình biết là sắp về lại thế giới Sa Bà để cúng dường tháp báu của Phật Đa Bửu Như Lai.

Để đủ chỗ chư Phật phân thân sắp về, Đức Phật Thích Ca chẳng những dời trời, người, quỷ thần nơi cõi Ta Bà đi nơi khác, mà cịn mở rộng khắp tám phương, rộng hai trăm muơn ức na do tha nước, nước nào cũng đều thanh tịnh trang nghiêm. Chư Phật phân thân tuần tự về đủ và mỗi Đức Phật đều cĩ một vị Bồ tát làm Thị giả.

Chư Phật phân thân đều an tọa nơi bảo tịa, mỗi Ngài đều cử Thị giả đến kính lễ thăm hỏi và cúng dường Đức Phật bổn gốc của mình (tức là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni). Các vị Thị giả đều thăm hỏi Đức Phật Thích Ca cĩ an vui, ít bệnh, ít não chăng; đồng thời xin Đức Phật Thích Ca mở cửa bửu tháp để giúp tất cả được thấy rõ tồn thân Đức Phật Đa Bửu Như Lai.

2. Mở cửa bửu tháp và thấy Đức Phật Đa Bửu Như Lai

Đức Phật Thích Ca vì sự thỉnh cầu của các vị Phật phân thân cùng đại chúng, nên Ngài đứng lên mở cửa bửu tháp. Tiếng tháo chốt bửu tháp vang lên như tiếng mở cửa thành lớn (đây là trạng thái đột ngộ của người tu kinh Pháp Hoa). Đại chúng thấy rõ tồn thân Đức Phật Đa Bửu Như Lai khi tháp vừa mới mở (bất sinh bất diệt). Đức Phật Đa Bửu Như Lai nhường nửa tịa ngồi, mời Đức Phật Thích Ca. Hai Đức Phật cùng ngồi chung một tịa ngồi: “Phật thân vốn bình đẳng, dù cổ hay kim, nhưng khi là Phật thì đều bình đẳng”. Hai Đức Phật ngồi trên khơng trung qû́ cao, nên đại chúng đồng nguyện xin làm sao cho họ thấy được hai Đức Phật và nghe được tiếng Phật thuyết pháp. Đức Phật Thích Ca chấp nhận, Ngài bèn dùng thần thơng nâng đại chúng lên cao giữa khơng trung.

3. Đức Phật Thích Ca thơng báo

Đức Thế Tơn cho đại chúng biết là kinh Pháp Hoa đã đúng lúc phổ truyền. Ngài hứa phú chúc, trao truyền cho ai muốn đại diện Đức Phật thuyết giải kinh Pháp Hoa. Ngài cịn cho biết là ngày giờ nhập Niết bàn của Như

Lai khơng cịn xa.

Đức Phật Thích Ca phân tích các việc: dời non lấp biển, gánh rơm đi trong lửa, dạy vơ lượng chúng sinh, chứng quả A La Hán và bất cứ việc làm khĩ khăn nào ở trên đời này, cũng vẫn chưa khĩ bằng việc tu trì, in chép, đọc tụng và phổ truyền kinh Pháp Hoa. Kinh Pháp Hoa là bậc nhất. Ai đọc tụng, tu trì, thuyết giải kinh này ắt làm cho chư Phật hoan hỷ. Ai làm được như trên là người dũng mãnh tinh tấn. Đĩ thật là người trì giới tu hạnh nhẫn khổ, là người được mau chứng quả vơ thượng. Đời sau ai nhận giữ đọc tụng kinh này là Phật tử chân chính, là bậc thuần thiện. Sau Phật diệt độ, ai hiểu được kinh này là mắt sáng suốt của trời người. Giữa lúc cảnh sợ hãi, ai thuyết giải kinh này, dù trong chốc lát, là người đáng được trời người cúng dường.

--- o0o --- PHẨM THỨ MƯỜI HAI - PHẨM ĐỀ BÀ ĐẠT ĐA Đức Phật kể chuyện tiền thân và thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa.

Cơng đức nghe phẩm Đề Bà Đạt Đa.

Bồ tát Trí Tích.

Bồ tát Văn Thù hĩa độ cung rồng.

Việc Long nữ thành Phật.

1. Đức Phật kể chuyện tiền thân và thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa

Sau khi Đức Phật Thích Ca cơng bố cho đại chúng biết là chẳng bao lâu nữa Ngài sẽ nhập Niết bàn, nên muốn đem kinh Pháp Hoa này phĩ chúc lại. Đức Phật liền bảo đại chúng: “Về thuở xa xưa cách nay vơ lượng kiếp, ta đã từng làm vua và thường tinh tấn cầu kinh Pháp Hoa. Trong số kiếp đĩ cĩ một đời, ta làm vua trị vì một nước thanh bình. Nhưng ta muốn cầu nghe kinh Pháp Hoa, nên trao ngơi lại cho Thái tử, rồi theo hầu hạ một vị tiền nhân, suốt hàng ngàn năm khơng hề chểnh mãng”.

Đức Phật bảo tiếp: “Vị vua thuở ấy chính là tiền thân của ta, cịn vị tiên nhân kia chính là tiền thân của Đề Bà Đạt Đa. Hơm nay ta đã thành bậc Vơ thượng gî́c, phần lớn là nhờ vị thiện trí thức đĩ”.

Sau đĩ, Đức Phật thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa, qua vơ lượng kiếp sau sẽ thành Phật, hiệu là Thiên Vương Như Lai (đủ mười tơn hiệu), nước tên là Thiện Đạo. Đức Phật Thiên Vương Như Lai sống lâu hai mươi trung kiếp và chính pháp trụ đời cũng hai mươi trung kiếp.

2. Cơng đức nghe phẩm Đề Bà Đạt Đa

Ai nghe phẩm Đề Bà Đạt Đa mà khởi tâm thanh tịnh thì người đĩ nhất định khơng đọa vào ba đường dữ, được sinh vào các cõi Phật (tùy theo bản nguyện). Nếu sinh vào cõi Trời thì người đĩ được hưởng an vui tột cùng.

Nếu sinh vào cõi Phật thì sẽ hĩa sinh từ hoa sen.

3. Bồ tát Trí Tích

Bồ tát Trí Tích, vị Thị giả của Đức Phật Đa Bửu Như Lai, thỉnh Đức Đa Bửu trở về bổn quốc, nhưng Đức Phật Thích Ca bảo Bồ tát Trí Tích ở lại chờ gặp Bồ tát Văn Thù để cùng đàm luận pháp mầu.

Đức Phật Thích Ca vừa dứt lời thì Bồ tát Văn Thù cùng các vị Bồ tát khác, từ cung rồng Ta Kiệt La ngồi trên tịa sen báu, dùng thần thơng đến đạo tràng. Tất cả đều đảnh lễ hai Đức Thế Tơn. Bồ tát Văn Thù đến chào hỏi Bồ tát Trí Tích, hai vị Bồ tát thăm hỏi nhau về pháp mầu.

4. Bồ tát Văn Thù hĩa độ cung rồng

Nơi cung rồng Ta Kiệt La, Bồ tát Văn Thù đã hĩa độ vơ lượng chúng sanh, đa số đều đắc thành Bồ tát. Những vị Bồ tát này thường cùng Đức Văn Thù biện thuyết sáu pháp Ba la mật và được sự hướng dẫn của Ngài, nên các vị ấy từ cung rồng ngồi tịa sen báu, bay lên núi Linh Thứu trụ giữa khơng trung. Trong số này cĩ những vị trước kia là Thanh Văn, hơm nay nhân dịp này, các Ngài cũng tu theo nghĩa “khơng tướng” của Đại thừa.

5. Việc Long nữ thành Phật

Bồ tát Văn Thù cho biết: Khi ở cung rồng, Ngài chỉ tuyên thuyết kinh Diệu Pháp Liên Hoa. Nếu ai siêng tu kinh Pháp Hoa, sẽ mau thành đạo Vơ thượng Bồ đề. Cũng như con gái vua rồng Ta Kiệt La, mới tám tuổi mà đầy đủ trí đức, biết vâng nghe nhận lãnh, giữ gìn được kinh Pháp Hoa thẩm sâu và ẩn mật của chư Phật, hiểu thấu được pháp “khơng tướng”, tu theo đúng kinh Pháp Hoa. Nhờ vậy mà nàng sắp thành Phật.

Bồ tát Trí Tích và Tơn giả Xá Lợi Phất khơng tin việc nàng cơng chúa Rồng sắp thành Phật, vì các Ngài cho rằng đạo Phật cao siêu, sâu rộng, phải trải qua vơ lượng kiếp, cần khổ, chứa nhĩm cơng hạnh và đầy đủ các pháp Ba la mật thì mới thành quả vị Phật. Ở đây, nàng cơng chúa Rồng là thân nữ, cịn bị rất nhiều điều chướng ngại, như vậy thì làm sao trong khoảng sát na nàng thành Phật được?

Bàn luận chưa xong thì nàng Long nữ đã xuất hiện, đến quỳ lễ Đức Phật, đọc kệ tán thán, xong cúng dường lên Đức Phật Thích Ca viên ngọc trị gî́ bằng ba nghìn cõi đại thiên thế giới. Long nữ nĩi với Bồ tát Trí Tích và Tơn giả Xá Lợi Phất, nàng thành Phật cịn mau hơn cúng dường ngọc.

Nĩi xong, nàng liền biến thành thân nam, đủ hạnh Bồ tát, bay qua cõi Vơ Cấu ở phương Nam, đắc thành quả vị Chánh gî́c, vị Phật này vì chúng sinh thuyết kinh Diệu Pháp Liên Hoa. Chúng sinh cả hai cõi Vơ Cấu và Sa Bà đều được nghe pháp. Như vậy vơ lượng chúng sinh đắc quả vị bất thối và được thọ ký. Tơn giả Xá Lợi Phất, Bồ tát Trí Tích cùng đại chúng nơi đạo tràng đều yên lặng và tin tưởng tuyệt đối. --- o0o --- PHẨM THỨ MƯỜI BA - PHẨM TRÌ Chư vị Bồ tát phát nguyện.

Các vị tu chứng và các vị học rộng hiểu xa xin đi cõi khác.

Đức Phật thọ ký cho hai bà Kiều Đàm Di và Da Du Đà La.

Tám mươi muơn ức na do tha vị Bồ tát, bậc bất thối chuyển phát nguyện. --- o0o ---

1. Chư vị Bồ tát phát nguyện

Hai Ngài Bồ tát Dược Vương và Đại Nhạo Thuyết, cùng hai vạn vị Bồ tát quyến thuộc, đến trước Đức Phật phát nguyện, sau khi Đức Phật diệt độ, các Ngài sẽ phụng trì, đọc tụng, thuyết giảng kinh Pháp Hoa, rộng độ chúng sinh cõi Sa Bà, mặc dù vẫn biết chúng sinh cõi này nhiều tệ ác. Các Ngài phát nguyện hoằng truyền kinh Pháp Hoa, dù cĩ hy sinh tính mạng.

2. Các vị tu chứng và các vị học rộng hiểu xa xin đi cõi khác

Năm trăm vị A La Hán, tám nghìn vị cịn học và khơng cịn phải học, tồn là những vị đã được thọ ký, đến đảnh lễ Đức Phật và phát nguyện thọ trì kinh Pháp Hoa, nhưng thọ trì ở những cõi khác, vì các Ngài chê cõi Sa Bà chúng sinh dơ xấu, bủn xỉn.

3. Đức Phật thọ ký cho hai Ni trưởng Kiều Đàm Di và Da Thâu Đà

La

- Ni trưởng Kiều Đàm Di và sáu nghìn Tỷ kheo Ni quyến thuộc. Ni trưởng Kiều Đàm Di thành Phật hiệu là Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến. Đức Phật Hỷ Kiến tuần tự thọ ký cho sáu nghìn quyến thuọc thành Chánh đẳng Chánh gî́c. - Ni trưởng Da Thâu Đà La và quyến thuộc đứng dậy lễ Đức Phật, cầu xin Đức Phật thọ ký. Đức Thế Tơn trao ký cho thành Phật hiệu Cụ Túc

Thiên Vạn Quang Tướng.

Hai Ni trưởng Kiều Đàm Di và Da Du Đà La cùng tất cả Tỷ kheo Ni đều vui mừng hớn hở vì được việc chưa từng cĩ. Các vị Tỷ kheo Ni này cũng xin Đức Phật thọ trì kinh Pháp Hoa ở cõi khác, lý do cũng như các vị

Tỷ kheo Tăng.

4. Tám mươi muơn ức na do tha vị Bồ tát, bậc bất thối chuyển phát nguyện

Đức Thế Tơn chấp nhận cho hàng tứ chúng được đi nơi khác phổ truyền kinh Pháp Hoa. Vậy ai hộ trì kinh Pháp Hoa ở cõi Sa Bà này? Ngài bèn nhìn tám mươi muơn ức na do tha vị Bồ tát, những bậc bất thối chuyển và đắc pháp tổng trì. Hàng Bồ tát này đứng lên chiêm ngưỡng Đức Phật và thầm nghĩ: “Chắc Đức Phật dạy cho mình được phổ truyền kinh Pháp Hoa nơi cõi Sa Bà?”.

Trước sự lặng thinh của Đức Thế Tơn, để vừa hợp ý Đức Phật vừa thỏa nguyện cho mình, các Ngài đồng thề nguyện trước Đức Phật: “Sau khi Như Lai diệt độ, chúng con sẽ đi khắp mười phương thế giới khiến chúng sinh biên chép, tin giữ, đọc tụng, thuyết giải y pháp tu hành theo kinh này. Nếu được vậy là nhờ uy lực của Đức Phật, cúi xin Đức Thế Tơn ở phương khác, xa thấy mà hộ trì chúng con”. Liền đĩ, các vị Bồ tát đều tuyên đọc thơ kệ.

--- o0o --- PHẨM THỨ MƯỜI BỐN - PHẨM AN LẠC HẠNH Bốn nơi an trụ của Bồ tát. Đức Phật kể chuyện thí dụ.

Sự lợi ích.

1. Bốn nơi an trụ của Bồ tát

Bồ tát Văn Thù Sư Lợi xin Đức Phật cho biết những vị Bồ tát muốn thuyết kinh Pháp Hoa nơi đời ác thì phải thệ nguyện thế nào và phải an trụ pháp nào. Đức Phật bảo: Bồ tát muốn nĩi kinh này phải an trụ bốn pháp:

+ Hành xứ.

+ Thân cận xứ.

+ An lạc hạnh. + Pháp vơ phân biệt.

a. An trụ nơi hành xứ: Bồ tát phải an trụ trong nhẫn nhục hịa dịu, khéo thuận, khơng sợ sệt, ở giữa muơn vật mà khơng đắm nhiễm, ở nơi pháp chẳng phân biệt mà thuyết giải kinh này. Đĩ là hành xứ của Bồ tát.

b. An trụ nơi thân cận xứ (chỗ và người đáng thân cận): Bậc Bồ tát khơng nên nương tựa và mật thiết hàng cậy quyền lực, những kẻ ca tụng pháp ác của thế gian, kẻ ngoại đạo, các phái khổ hạnh của ngoại đạo. Lại chẳng gần gũi những kẻ giết hại sinh vật và hàng tứ chúng phá giới. Gặp Đại Bồ tát thực hành pháp “thân cận” này, phải đầy đủ oai nghi, khơng vì danh lợi dục nhiễm mà nĩi pháp, khơng mật thiết Sa di ít tuổi và các trẻ nhỏ, hoặc cùng chúng nĩ đồng một thầy, thường ưa ngồi thiền ở chỗ vắng tu nhiếp tâm mình. Lại nữa, vị Đại Bồ tát phải quan sát các pháp khơng là thực tướng, chẳng điên đảo, chẳng động, chẳng chuyển, thảy như hư khơng, thấy muơn vật khơng cĩ thật tính, chẳng sinh, chẳng xuất, chẳng khởi, thảy đều là vơ danh, vơ tướng, vơ lượng, vơ biên, vơ ngại, vơ chướng. Nếu chấp nơi danh tự ngơn ngữ để chỉ sự vật này nọ thì đều trái với chân lý. Các pháp chỉ do nhân duyên mà cĩ, từ điên đảo mà sinh, nên mới nĩi thế này thế khác. Bậc đại trí phải suy xét thấy các tướng của vạn vật là như thế. Đĩ là thân cận xứ của Hạnh Bồ tát.

c. An trụ nơi an lạc hạnh: Nghĩa là nơi các đời sau bậc Bồ tát muốn diễn bày pháp Đại thừa phải an trụ nơi hạnh an lạc. Khi tuyên nĩi hoặc đọc tụng kinh, đều chẳng nên nĩi lỗi của người và của kinh điển. Chẳng dua nịnh, chẳng ca tụng vì lợi dưỡng, chẳng nên kêu tên các bậc Thanh Văn mà khen ngợi, hoặc nêu tên người, nĩi lỗi người. Nếu cĩ người hỏi thì chẳng dùng pháp Tiểu thừa để giải đáp, mà chỉ nên dùng pháp Đại thừa.

Đức Phật lại căn dặn Bồ tát Văn Thù Sư Lợi và đại chúng: Về đời mạt pháp, những vị hành Bồ tát đạo phải an trụ nơi hạnh an lạc này, phải sinh lịng đại bi đối với tất cả chúng sinh. Khơng ganh ghét dua dối, khơng bày lỗi khinh mắng kẻ trì kinh, khơng biếng trễ mà luơn luơn cung kính, cúng dường, lễ lạy chư Phật và chư Bồ tát, phải bình đẳng với tất cả chúng sinh mà nĩi pháp.

Ở đời rốt sau, nếu cĩ vị Bồ tát nào thành tựu được hạnh an lạc thứ ba đây, thời được vơ lượng chúng sinh cung kính.

d. An trụ nơi pháp vơ phân biệt: Bậc Bồ tát thực hành pháp vơ phân biệt thì phải giữ tâm bình đẳng mới cĩ thể diễn bày pháp Đại thừa Vơ thượng của chư Phật (khơng cĩ tâm phân biệt người thượng căn, hạ trí), vì nơi pháp này đã hiển bày các pháp Nhất thừa Phật tính. Phải bình đẳng như cơn mưa, như ánh sáng mặt trời, dần dần sưởi ấm muơn vật, thấm nhuần khắp chúng sinh nhưng khơng thấy đã thấm nhuần, khơng hay đã sưởi ấm.

Đĩ là pháp “vơ phân biệt” thứ tư của Bồ tát.

Đức Phật cịn cho biết, nếu người thiện nam, thiện nữ nào đã thực hành được pháp thứ tư này thì thường được hàng trời người cung kính, cúng dường, ủng hộ. Người đĩ, dù ở bất cứ nơi nào cũng đều được chư Thiên hộ vệ, bởi vì kinh này được sức thần của chư Phật ba đời gìn giữ.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.