Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 15/20

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận

Kinh Pháp Hoa Giảng Luận

Tác giả
Hòa Thượng Thích Thông Bửu
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Câu tĩm của Bồ tát Văn Thù với ý nghĩa sâu mầu:

Ta gî́o hĩa chúng sanh ở nơi biển là như thế đĩ! Vừa ngắn gọn, vừa xác quyết, vừa trí mà lại vừa hùng. Cái hay của Bồ tát Trí Tích là dù đã lãnh hội được mọi việc rõ ràng, đúng ra trả lời, nhưng khơng! Ngài chỉ tuyên xướng thơ kệ để tán thán cơng đức của Bồ tát Văn Thù.

Trong tám câu thơ kệ này đặc biệt cĩ hai câu:

Ngài diễn nghĩa “thực tướng”

Khai mở pháp Nhất thừa

Khơng tướng tức đồng với thực tướng. Tướng tánh đều khơng: Nhất thừa.

Luận đàm giữa hai Ngài Bồ tát Chính văn Bồ tát Văn Thù Sư Lợi nĩi: “Khi ta ở biển chỉ thường tuyên thuyết

Diệu Pháp Liên Hoa”.

Bồ tát Trí Tích hỏi Bồ tát Văn Thù rằng: Kinh Pháp Hoa thẩm sâu vi diệu, là pháp quý báu nhất so với các kinh, ở đời rất ít cĩ. Vậy cĩ chúng sanh nào siêng năng tinh tấn tu hành kinh này mau đặng thành Phật chăng ?

Giảng luận Tại sao Bồ tát Văn Thù khơng thuyết các bộ kinh khác mà chỉ tuyên thuyết kinh Pháp Hoa?

Vì rồng nhờ bản chất giữ tịnh được giữa động. Pháp trụ trên ngơi pháp. Nĩi cách khác: Pháp tịnh trụ nơi pháp động. Động tịnh tuy khác nhau, nhưng vốn đồng một pháp. Tối sáng tuy khác nhau, nhưng vốn đồng một pháp. Phương tiện phân hai để giúp người sơ cơ học Phật được dễ hiểu, cịn kỳ thực động trong tịnh và tịnh trong động. Động tịnh quyện lẫn nhau nên nĩi là đồng một pháp. Muốn nghe kinh Pháp Hoa, trước nhất phải liễu ngộ pháp tịnh trụ trên pháp động này, hay nĩi khác hơn là phải đắc pháp tịnh. Rồng nhờ đắc tịnh giữa động, nên nơi cung rồng Bồ tát Văn Thù chỉ tuyên thuyết kinh Pháp Hoa, mà lồi rồng khỏi phải trải qua pháp Tam thừa vẫn chứng đắc.

* Hãy chứng minh rằng rồng đắc tịnh giữa động.

- Qua trận bão biển kinh khiếp nhưng rồng vẫn bình yên.

* Tại sao Bồ tát Trí Tích lại đặt câu hỏi: Nếu chúng sanh nào siêng năng tinh tấn tu hành kinh Pháp Hoa thì cĩ mau thành Phật khơng?

- Câu hỏi này mở toang cánh cửa bí mật của kinh Pháp Hoa, bởi vì đa phần hành giả kinh Pháp Hoa bị ám ảnh bởi “Kinh Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa”, cịn thêm một tên nữa “Gî́o Bồ tát pháp, chư Phật sở hộ niệm”.

Chỉ cĩ Phật với Phật mới hiểu thấu cùng tột, cịn Bồ tát thì chưa.

Cuộc đàm luận giữa hai vị Bồ tát cịn đang sơi nổi, hành giả Pháp Hoa nếu chú ý lắng tâm từng lời từng chữ nơi cuộc đàm luận này thì nhất định lớp màn nghi ngờ sẽ vẹt sáng, cánh cửa bí ẩn của phẩm kinh sẽ được mở rộng.

• Chính văn Bồ tát Văn Thù Sư Lợi cho biết: Cĩ cơng chúa cung rồng Ta Kiệt La, mới tám tuổi mà căn tánh lanh lợi, cĩ trí huệ, khéo biết các căn tánh hành nghiệp của chúng sanh. Nàng đắc pháp tổng trì và các tạng pháp rất sâu kín do chư Phật tuyên thuyết, đều cĩ thể thọ trì, thẩm sâu thiền định, rõ thấu các pháp. Trong gîy phút phát tâm Bồ đề, đặng bậc bất thối chuyển, biện tài vơ ngại, thương mến chúng sanh như con thơ, cơng đức đầy đủ, tâm nghĩ miệng thuyết pháp nhiệm mầu rộng lớn, từ bi, nhân đức khiêm nhường, ý chí hịa nhã, nàng ấy cĩ thể đến Bồ đề. Bồ tát Trí Tích nĩi rằng: Ta thấy Đức Thích Ca Như Lai đã trải qua vơ lượng kiếp thực hành hạnh khổ khĩ làm, tích tụ vơ lượng cơng đức để cầu Vơ thượng Bồ đề, chưa từng ngưng nghỉ. Ta xem trong cõi tam thiên đại thiên thế giới dù chỉ ở nơi nhỏ bằng hạt cải, cũng đều là chỗ Bồ tát bỏ thân mạng, để vì lợi ích chúng sanh, như vậy sau mới đắc thành quả vị Phật. Ta chẳng tin, nàng cơng chúa rồng chỉ trong gîy lát chứng thành bậc chánh gî́c.

Giảng luận Vì là Trí cịn Tích nên khĩ tin những gì Bồ tát Văn Thù nĩi: Tại sao cịn dè dặt chưa tin. Khi trí cịn ẩn tích thì phải chờ thấy chứ nghe chưa đủ để tin. Đoạn kinh này nhắc nhở hành giả Pháp Hoa, cùng bất cứ những ai muốn thành cơng trước nhất là khi nghe gì phải dè dặt, chớ vội vàng tin khi chưa hội đủ sự qû́n sát của sáu gî́c quan, dù lời nĩi đĩ bất cứ là của ai, kể cả Bồ tát Văn Thù nĩi mà Bồ tát Trí Tích vẫn chưa tin. Tại sao nàng cơng chúa rồng được thành Phật cịn chúng ta chưa được? Chúng ta đọc đi đọc lại đoạn kinh này thật nhiều lần. Chẳng những đọc mà cần phải nhấn mạnh nghiền ngẫm, sau đĩ đối chiếu chính ta được điểm nào như nàng cơng chúa rồng chưa. Đoạn kinh này quan trọng của người tu cần nhất là căn tánh lanh lợi, chứ căn tánh ám độn thì khĩ lãnh hội kinh Pháp Hoa. Người nào ám độn phải luyện tập khơng tham ăn, khơng mê ngủ. Muốn thành Phật phải cĩ trí tuệ, phải đắc tổng trì, tức là đắc mật chú Đà ra ni. Muốn thành Phật chẳng phải chỉ biện tài vơ ngại mà phải thương mến chúng sanh. Phải từ bi, nhơn đức khiêm nhường, hịa nhã, khéo biết các căn tánh hành nghiệp của chúng sanh. Dĩ nhiên ngay từ bây giờ, hoặc từ đời này chúng ta chưa cĩ những đặc điểm siêu việt như thế, nhưng tinh tấn tu luyện, lập cơng bồi đức nhiều đời nhiều kiếp thì sao ta khơng đắc như nàng cơng chúa rồng.

---o0o--- Chính văn Đang bàn luận, bỗng cĩ cơng chúa của vua Rồng xuất hiện nơi pháp hội; đầu, mặt lễ Phật rồi đứng về một bên, thuyết kệ tự tán thán rằng: Ta rõ tướng tội phước Rộng chiếu khắp mười phương Pháp thân tịnh vi diệu Đủ ba hai tướng tốt Và tám mươi vẻ đẹp Để trang nghiêm pháp thân Trời người đều cung kính Long thần đều quy ngưỡng Tất cả hàng chúng sanh Ai ai cũng tơn phụng Lại nghe thành Bồ đề

Chỉ Thế Tơn rõ biết Ta thuyết pháp Đại thừa

Độ vơ lượng chúng sanh.

7- Tơn giả Xá Lợi Phất hỏi: “Nàng nĩi sắp thành Phật? Việc này thật là khĩ tin! Vì sao? Vì thân nữ ơ uế, chẳng phải thân pháp khí. Vậy làm thế nào cĩ thể thành Phật được? Đạo Phật sâu rộng, phải trải qua vơ lượng kiếp tu hành cần mẫn, chứa nhĩm cơng đức, đắc nhiều pháp mơn, sau đĩ mới chứng đắc quả vị Phật. Cịn nữ giới thì lại cĩ năm điều chướng ngại: Một chẳng đặng làm Phạm Thiên Vương, hai chẳng đặng làm Đế Thích Thiên Vương, ba chẳng đặng làm Thiên Ma Vương, bốn chẳng đặng làm Chuyển Lûn Thánh Vương, năm chẳng đặng làm Phật. Vậy thì thế nào nàng là nữ lại cĩ thể mau chĩng thành Phật được ư ?”.

Nàng Long nữ cĩ viên ngọc báu, gî́ trị bằng tài sản của ba ngàn đại thiên thế giới, cúng dường lên Đức Phật. Đức Phật hoan hỷ thọ nhận.

Long nữ nĩi với Bồ tát Trí Tích và Tơn giả Xá Lợi Phất: “Ta dâng viên ngọc báu, cúng dường Đức Thế Tơn. Đức Thế Tơn đã thọ nhận, việc ấy cĩ nhanh chăng?”. Đáp: Rất nhanh.

Nàng Long nữ tiếp: “Dùng sức thần thơng của quý Ngài, quan sát việc ta thành Phật, lại cịn nhanh hơn thế đĩ!”.

Liền lúc ấy, tồn thể chúng hội, đều nhìn thấy nàng Long nữ, thoạt nhiên biến thành nam giới, đầy đủ hạnh Bồ tát và bay thẳng về phương

Nam, nơi cõi nước Vơ Cấu. An tọa trên tịa sen báu. Chứng đắc quả vị Phật (Chánh đẳng Chánh gî́c), đầy đủ ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp. Vì tất cả chúng sanh. Khắp mười phương mà rộng thuyết pháp mầu vi diệu.

Giảng luận Bồ tát Văn Thù cho đại chúng biết cơng chúa rồng sắp thành Phật, Bồ tát Trí Tích và Tơn giả Xá Lợi Phất khơng tin và nĩi là vơ lý. Đang bàn luận thì nàng cơng chúa rồng xuất hiện và tuyên xướng một bài kệ xác nhận như lời Bồ tát Văn Thù. Nhìn thấy và được nghe cơng chúa rồng nĩi nàng sắp thành Phật nhưng đại chúng cũng chưa tin nên Tơn giả Xá Lợi Phất mới nêu thắc mắc. Nàng cơng chúa rồng khơng trả lời trực tiếp mà bằng cách nêu ví dụ việc nàng dâng ngọc cúng dường Đức Phật, Đức Phật nhận, việc này nhanh chăng? Dĩ nhiên người thắc mắc phải đáp là nhanh. Nàng xác quyết việc nàng thành Phật cịn nhanh hơn thế ấy.

Chúng ta vào đời nếu gặp trường hợp tương tự như vậy, nên học theo cách trả lời là nêu ví dụ như nàng rồng, tức là nêu câu hỏi, lần thứ hai mới trả lời.

- Lần thứ nhất nêu một việc gì cĩ liên quan câu hỏi, để rồi hỏi lại người hỏi, người hỏi trả lời.

- Lần thứ hai mới chính thức phơi bày đáp số cho người hỏi. Cách trả lời câu hỏi theo phương pháp lập cầu truyền hình.

Nhưng dù cĩ theo phương pháp nào mà khi kết quả khơng đúng mục tiêu thì hồn tồn thất bại. Nếu kết cuộc nàng rồng khơng thành Phật thì cịn gì là uy tín, cho nên liệu khả năng kết thúc của mình rồi mới trả lời, khơng nên theo cảm tính của mình và nhất là đừng tin khả năng trợ lực của người khác. Người đời đa số ngẫu hứng thường phát ngơn theo trường phái khơng tưởng, cất nhà trên cát, tuy khơng bảo đảm nhưng cịn hơn là hạng người hoang tưởng mơ xây nhà trên mây.

Lưu ý: Nàng cơng chúa rồng biến thành nam giới, rồi mới thành Phật. Tại sao phải biến thành nam giới? Dành câu giải đáp cho quý vị hành giả kinh Pháp Hoa. Nàng cơng chúa rồng sau khi thành nam giới liền bay về phương Nam, đến cõi nước Vơ Cấu, ngồi trên tịa sen mới thành Phật, đủ mười tơn hiệu, đủ ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, thuyết pháp độ chúng sanh khắp mười phương. Yếu tố nhân sự thành cơng của Bồ tát Văn Thù, Ngài chỉ độ một cơng chúa rồng thành Phật và quan dân rồng thành Bồ tát, đã làm cho khắp mười phương chuyển động. Đến đây cĩ người thắc mắc, khơng biết Bồ tát Văn Thù thuyết kinh Pháp Hoa, mà nàng cơng chúa rồng liễu ngộ phẩm nào, hay là câu nào, bí pháp nào khiến nàng mau chứng đắc quả vị Phật như thế? Xin thưa! Thuyết tồn bộ kinh Pháp Hoa và đắc tồn bộ kinh Pháp Hoa. Thắc mắc: Biết tồn bộ kinh nhưng cốt lõi ở pháp mơn nào?

Xin thưa: Cả tám vạn bốn ngàn pháp mơn và trọng yếu là chứng đắc Tướng khơng của các pháp. Lại thắc mắc: Vậy muốn tu đắc pháp tướng khơng thì trước nhất phải tu luyện qua phương pháp nào?

Xin thưa: Trước nhất pháp tịnh trụ nơi pháp động. Tiếp theo là quy vạn pháp về Tam thừa, quy Tam thừa vào Nhất thừa, lúc bấy giờ mới tu luyện để chứng đắc pháp Khơng tướng.

Cầu một cây đĩn đưa lữ khách

Thuyền đáy khơng chở sạch nợ trần.

(Cầu một cây là Pháp Hoa nhất thừa, thuyền đáy khơng là Bát nhã).

Chẳng riêng cơng chúa rồng đắc quả vị Phật nhanh như thế, mà vơ số vị rồng dân, rồng quan ở cung rồng, đơng nhiều như cát trên bờ sơng Hằng cũng chứng đắc quả vị Bồ tát.

Rồng tu cịn chứng đắc, chúng ta là người há chịu bỏ cuộc hay sao? Chứng đắc hiện đời chứ khơng hẹn, nếu chưa đắc quả cao thì liễu ngộ và chứng đắc từng phần, từng pháp mơn.

---o0o--- Chính văn Khi đĩ cõi Ta Bà hàng Bồ tát Thanh Văn, trời, rồng, bát bộ, nhơn và phi nhơn đều xa thấy nàng cơng chúa rồng thành Phật và đã vì khắp trời người trong hội đĩ thuyết pháp. Tất cả người nghe đều khởi tâm vui mừng, từ xa kính lạy. Vơ lượng chúng sanh nhờ nghe pháp, liễu ngộ đắc bực bất thối chuyển. Vơ lượng chúng sanh lãnh lời thọ ký thành Phật. Cõi Vơ Cấu sáu nhịp rung động. Cõi Sa Bà ba nghìn chúng sanh trụ bậc bất thối, ba nghìn chúng sanh khác phát tâm Bồ đề mà được lãnh lời thọ ký.

Bồ tát Trí Tích và Tơn giả Xá Lợi Phất cùng tất cả trong chúng hội yên lặng, tín nhận.

Giảng luận Chúng ta đọc tụng kinh thường gặp danh từ nhơn và phi nhơn, tức là người và chẳng phải người. Vậy người thì dễ hiểu cịn phi người thì sao? Phi người nghĩa là chẳng phải người, mà cũng chẳng phải thần, thốt khỏi kiếp làm người, nhưng chưa đạt đến đẳng cấp thần, đang ở giữa người và giữa thần. Phi nhân lại khơng cĩ thân tứ đại, nhưng cĩ thần thơng quảng đại, dù chưa bằng quý vị thiên thần. Trong các hội thuyết pháp của Đức Phật thì hàng phi nhân về thính pháp rất đơng, họ cĩ nhiều tín tâm và hộ trì Phật pháp rất đắc lực, trong tám bộ hộ pháp thì phi nhân thuộc một. Khi nàng cơng chúa rồng thành Phật thì tất cả từ hàng Bồ tát đến trời người rồng tám bộ, dù là xa vẫn chứng kiến rõ ràng, kể cả đồng đến nghe vị Phật mới thành ở quốc độ Vơ Cấu, vọng về thế giới Sa Bà, vì chúng sanh mà thuyết pháp hĩa độ.

Đến đây Bồ tát Trí Tích và Tơn giả Xá Lợi Phất mới khơng cịn cho rằng vơ lý nữa, trái lại yên lặng tin nhận.

Dịng đời nhiều đục ít trong, cho nên nếu cứ dùng lời để giải đáp thì dẫu cĩ trải qua trọn kiếp cũng khơng nhiếp phục nhiều người khác.

Muốn thành tựu bất cứ là địa hạt nào cũng phải đầy đủ cả hai, lời nĩi lẫn sự việc kết quả mới đủ sức thuyết phục nhiều người. Cứu cánh cĩ thành tựu mới đủ yếu tố trả lời phương tiện. Nĩi đến đâu thực hành kết quả đến đĩ, sau mới nĩi tiếp.

III - TĨM KẾT

Phương pháp sống theo kinh Pháp Hoa là nhập đời, là vi, là diệu, cho nên chữ nào, câu nào, phẩm nào cũng đều Diệu, mà đã là Diệu thì làm sao nhìn thấy để dễ hiểu, bởi thế cho nên mới nĩi là bí pháp.

Thơng thường bậc hiền thiện tu hành mới chứng đắc quả vị Phật, cịn ở phẩm kinh Đề Bà Đạt Đa vị ấy độc ác, thế mà cũng được thọ ký thành Phật hiệu là Thiên Vương Như Lai.

Điều thứ hai: thường nữ giới khơng được thành năm địa vị, trong đĩ địa vị Thiên Ma Vương khơng được làm, vậy mà phẩm kinh này thì cơng chúa rồng mới tám tuổi đã đắc quả vị Phật, hiện tiền thành Phật trước mặt hai Đức

Phật và đại chúng nhanh như chớp mắt.

Như thế nếu khơng đưa vào bí pháp để chú ý lắng tâm khai mở, cứ lo tụng đọc trơi qua thì biết chừng nào hai quy tắc thuận nghịch này thẩm nhập vào cuộc sống hàng ngày của chính mỗi chúng ta? Muốn cĩ chìa khĩa vàng để mở toang cánh cửa bí mật này thì trước nhất phải chú ý “mã số” của nĩ. Mã số ở nơi lý và trí, thơng thường lý lúc nào cũng phơi bày ra trước mắt rất rõ ràng, cịn trí thì tiềm ẩn bên trong tàng thức, nhưng phẩm Đề Bà Đạt Đa thì ngược hẳn sự thơng thường, cho nên muốn mở cửa bí mật của cơng thức nghịch thuận thì phải rõ hiểu điều lý ẩn trí thì hiện. Trí ở ngồi chiếu soi vào trong mới thấy lý. Chứng đắc phần này thực hành nhuần nhuyễn nhập vào cuộc sống hằng ngày sự ẩn hiện thì mới hy vọng mở được cửa bí mật của nghịch thuận. Bài thực tập để chứng đắc phần đầu lý ẩn là khi vừa thấy nghe sờ ngửi nếm và tư duy qua sự việc, dù rõ ràng bao nhiêu cũng khơng được mở miệng phát ngơn hai chữ vơ lý. Đã là lý thì khơng thể dùng ý để nhận thức, nhất là khơng dùng trí từ bên trong soi ra, mà phải dùng trí ở bên ngồi rọi vào, tức là trí khơng chủ quan, trái lại phải dùng cái trí đã trải khắp khơng gian rọi vào một điểm của cái lý. Trường hợp này gọi là trí hiện mà lý ẩn, hay nĩi cách khác là trí ở ngồi mà lý ở trong, được như vậy mới thấy rõ chơn lý. Chơn lý của Dịng đời là tất cả chúng sanh đều cĩ Phật tánh, hoặc Như Lai là Phật đã thành, cịn chúng sanh là Phật sẽ thành. Khác nhau chữ đã và chữ sẽ. Cơng chúa rồng nhờ tu luyện đắc được pháp tịnh trụ giữa pháp động, nên mới mau thành Phật. Việc này khơng cĩ gì là vơ lý cả. Vậy mà khi mới nghe nàng cơng chúa rồng sắp thành Phật thì Ngài Xá Lợi Phất đã phát biểu hai tiếng “vơ lý”. Chúng ta phàm phu sao hơn bậc đại trí tuệ Xá Lợi Phất, vì vậy nên phải dè dặt tránh khơng nên phát ngơn hai tiếng vơ lý.

Ca dao Việt Nam cĩ những câu:

• Nước rặc mới thấy cỏ thối.

• Cháy nhà mới ra mặt chuột. • Thức lâu mới biết đêm dài Chơi lâu mới rõ nghĩa ai thâm trầm.

Cịn nhiều câu ca dao tương tự như vậy, ca dao và phẩm kinh Đề Bà Đạt Đa về lý ẩn tuy là việc khác nhau, nhưng đồng một nguyên lý đĩ là lý ẩn khĩ thấy, phải chờ xem. Dè dặt khi vừa thấy, vừa nghe chớ nên vội vàng quả quyết là vơ lý, nhất là tuyệt đối tránh sự tranh cãi rằng bạn nĩi vơ lý. Xin kể trường hợp Vương An Thạch: “Minh nguyệt sơn đầu kiếu”, tức là Minh nguyệt hĩt trên đầu núi. Cịn Tơ Đơng Pha khi vừa nhìn thấy thì cạu sinh viên này liền bảo là vơ lý, vội đi lấy bút mực sửa một chữ, chữ kiếu thành chữ chiếu. Trăng chiếu sáng trên đồi núi, chứ sao trăng sáng kêu trên đỉnh núi. Sau đĩ Tơ Đơng Pha được bổ nhiệm về vùng sơn cước, được tiếp cận thực tế nên đã ân hận sự sai trái của mình, đĩ là: Minh Nguyệt khơng phải chỉ riêng mặt trăng, mà cịn dùng để chỉ tên một lồi chim. Con chim “Minh Nguyệt” nĩ hĩt trên đỉnh núi. Ở đời mình tài giỏi, cĩ người tài giỏi hơn mình, cho nên chớ lấy ý mình để tranh luận với người, đừng bao giờ phát ngơn hai chữ vơ lý, bởi vì lý ẩn khĩ thấy, chỉ cĩ bậc trí hiện mới thấy rõ vấn đề.

Khi đạt phần đầu này mới cầm chìa khĩa vàng mở cửa thuận nghịch nơi tịa lâu đài Pháp Hoa (phẩm Đề Bà Đạt Đa). Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thị hiện vào đời trên vùng đất phương Đơng, nhất là xứ Ấn Độ là nơi sống theo tập tục trọng nam khinh nữ. Trong tất cả việc làm của Đức Phật thì việc truyền bá vào đời học thuyết bình đẳng giữa nam nữ là khĩ nhất. Ấy vậy mà Đức Phật đã thành cơng cuộc cách mạng trọng đại này, qua sự thành Phật của cơng chúa rồng tám tuổi.

Sơ lược một vài bí pháp “thuận”, cịn bí pháp “nghịch” là Đề Bà Đạt Đa ám hại Phật, thế mà Đức Phật lại tuyên bố rằng Đề Bà Đạt Đa là “ân nhân”. Nét này mới thật là thẩm sâu, mới thật là huyền bí. Đời sống của mỗi chúng ta, ai ai cũng gặp cái nghịch ối oăm này. Cái cảnh trị lừa thầy dù cĩ vượt thì cũng gặp cái điệp khúc bạn bè phản. Người thân hơm qua, nay bỗng thành kẻ thù. Đời ai khơng gặp một lần như thế!

Ta tu luyện theo Đề Bà Đạt Đa phải rõ thơng và chấp nhận rằng đây là những vị “ân nhân” của mình. Nhờ cái dở của nĩ mới mở cái hay. Ca dao Việt Nam cĩ những câu: Ơn kẻ dữ chứ khơng ơn người lành, hoặc Thất bại là mẹ thành cơng.

Phẩm Đề Bà Đạt Đa cịn nhiều bí pháp ẩn mật, rất mong giới “học giả” kinh Pháp Hoa liễu tri, riêng các “hành giả” kinh Pháp Hoa thì chứng đắc và các bậc “trí giả” kinh Pháp Hoa lại triển khai, tức là pháp lûn thường chuyển huệ tâm khai.

Nếu nhân loại đều chứng đắc phẩm Đề Bà Đạt Đa thì thế giới khơng cịn chiến tranh, nước nước yên hưởng hịa bình, nhà nhà ngập tràn an vui và hạnh phúc.

Kính lạy Đức Phật Đa Bửu Như Lai, kính lạy Đức Phật Thích Ca Như Lai, dùng thần thơng nâng chúng con, cả giới khoa học lẫn đạo học lên ngang tầm bửu tháp để nhìn rõ pháp Diệu.

Kính lạy chư Phật phân thân, chư vị Bồ tát, chư hiền Thánh Tăng, chư Thiên Long Bát Bộ, hộ pháp, chư Thiên, chư Tiên, hộ thế Tứ Thiên Vương cùng chư Thần, chư Thánh hộ trì cho hai giới đạo học lẫn khoa học sớm liễu thơng và chứng đắc pháp Diệu, hịa nhập vào dịng đời, khiến muơn nơi đều tỏa ngát tuệ hương. Hồi hướng cơng đức tu luyện, đọc, tụng, thọ trì, in chép, cúng dường và phổ thuyết phẩm Đề Bà Đạt Đa này đến hai giới khoa học sớm đạt lý sự viên dung. Hai giới nam nữ bình đẳng tánh trí. Hai trường hợp thuận nghịch khơng cịn làm ray rứt lịng người. Trời thần người quỷ rồng, chúng sanh khắp pháp giới mênh mơng đều liễu ngộ Pháp Hoa, đều chứng đắc thành quả vị Phật.

Nam mơ Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa kinh, Pháp Hoa hội thượng Phật Bồ tát, Bồ tát Ma Ha Tát, tác đại chứng minh.

--- o0o --- Bài 21 - Phẩm Trì - Thứ Mười Ba Hai Ngài Đại Bồ tát Dược Vương và Đại Nhạo Thuyết cùng với hai vạn vị Bồ tát phát thệ nguyện. Năm trăm vị Thánh Tăng và tám ngàn vị học và khơng cịn phải học phát thệ nguyện.

Đức Phật thọ ký cho nữ giới. Tám vạn ức triệu tỷ vị Bồ tát phát thệ nguyện.

I - MỞ ĐỀ

Ngàn xưa dẫn đến ngàn sau, các bậc Thầy Tổ lẫn mẹ cha ai cũng âu lo việc duy trì hơn là tạo dựng. Vì tạo lập nan thủ thành bất dị. Dựng nước khĩ nhưng giữ nước khĩ hơn. Xây nhà khĩ nhưng giữ nhà khĩ hơn. Mở đạo khĩ nhưng giữ đạo lại càng khĩ hơn.

Vì ý nghĩa ấy nên vào hội thượng Pháp Hoa, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thuyết phẩm Trì. Lẽ sống của dịng đời là thế, muốn chuyển pháp thì phải áp dụng pháp Diệu, nhưng muốn đạt pháp Diệu thì phải trải qua và thành tựu hai giai đoạn “vi và tế”. Pháp Phật lưu truyền chia thành nhiều bộ kinh thì bộ kinh Diệu Pháp Liên Hoa là cao siêu hơn hết, là mẹ đẻ các kinh, là biển cả cịn các kinh khác chỉ là sơng suối hồ ao. Đặc biệt nhất của kinh Pháp Hoa là pháp Diệu, cho nên mới cĩ tên là Diệu Pháp. Tánh chất thứ hai của kinh Pháp Hoa là nhập đời, nên bổ túc tên kinh là Liên Hoa. Diệu Pháp Liên

Hoa là pháp Diệu bơng sen nhập đời.

Trong hai mươi tám phẩm của bộ kinh Pháp Diệu nhập đời thì phẩm “Trì” đứng vào hàng thứ mười ba, nằm giữa bộ kinh cho nên sứ mệnh quan trọng của phẩm kinh là cây cầu nối liền các phẩm đầu với các phẩm sau.

Hành giả tu luyện Pháp Hoa mà khơng nối liền được các phẩm thì chưa nếm được mùi vị tuyệt vời của mật nghĩa kinh. Muốn cĩ cây cầu nối liền các phẩm kinh thì phải liễu ngộ phẩm Trì. Nhiều vị hành giả đọc tụng đến phẩm Trì thường lướt qua, vì nghĩ rằng phẩm kinh này khơng quan trọng, bởi chưa phân tích nghiền ngẫm để thấy những nhân vật quan trọng nơi phẩm kinh này.

+ Ngài Đại Bồ tát Dược Vương.

+ Ngài Đại Bồ tát Đại Nhạo Thuyết.

+ Cùng hai vạn vị Bồ tát quyến thuộc. Tất cả chư Đại Bồ tát này đều phát đại thệ nguyện giữ gìn, phổ truyền và cúng dường kinh Pháp Hoa. Lại cịn:

+ Năm trăm vị Thánh Tăng.

+ Tám ngàn vị học và khơng cịn phải học. Cũng đều phát đại thệ nguyện trước mặt hai Đức Phật nhận việc thọ trì, phổ truyền, cúng dường kinh Pháp Hoa.

Khi tụng đọc đến đây vẫn chưa thấy tầm mức quan trọng của phẩm Trì, muốn dễ liễu ngộ phải ơn trở lại phẩm Đề Bà Đạt Đa. Khi cơng chúa rồng chứng đắc quả vị Phật và vơ lượng vị rồng được đắc quả vị Bồ tát, nhất của phẩm này là việc Đức Phật thọ ký cho hàng nữ giới thành Phật. - Ni trưởng Tỷ kheo Ni Kiều Đàm Di Ma Ha Ba Xà Ba Đề.

- Ni trưởng Tỷ kheo Ni Da Thâu Đà La.

- Cùng với sáu ngàn vị nữ giới đều được thọ ký cho sau này thành Phật và tất cả hàng nữ giới này đều phát lời thệ nguyện thọ trì, phổ truyền, cúng dường kinh Pháp Hoa, nhất là ở khắp các cõi quốc độ khác.

Cịn kể về số đơng của phẩm Trì thì tám mươi ngàn vạn ức triệu tỷ vị Đại Bồ tát tự động đến trước Đức Phật phát nguyện thọ trì, phổ truyền, cúng dường kinh Pháp Hoa ở khắp thảy mười phương thế giới.

Như vậy số lượng thọ trì, phổ truyền, cúng dường kinh Pháp Hoa đơng nhiều khơng thể tính đếm và khơng những chỉ riêng thọ trì, phổ truyền, cúng dường ở cõi này mà là tất cả các cõi khắp mười phương thế giới.

Phẩm Đề Bà Đạt Đa mới mở màn đề cập về giới nữ, phẩm Trì mới thẩm sâu về nữ giới, chẳng những hai vị Tỷ kheo Ni mà cĩ hơn sáu ngàn vị nữ giới nối tiếp nhau thọ ký và đồng phát đại thệ nguyện thọ trì, phổ quảng, cúng dường kinh Pháp Hoa khắp các cõi mười phương thế giới.

Từ xa xưa mãi đến mai sau, bất cứ tổ chức nào, cơng việc nào mà nữ giới thành tín tham gia đơng đảo thì sự việc đĩ, tổ chức đĩ sẽ thành cơng viên mãn. Sáu ngàn vị nữ giới phát thệ nguyện duy trì, hiển hưng kinh Pháp Hoa là bí pháp hướng dẫn cho bất cứ ai muốn thành cơng trên mọi địa hạt. Đây là chìa khĩa mở cửa lâu đài vinh quang của các bậc yếu nhân, danh nhân, những nhà chỉ đạo, lãnh đạo. Ai xem thường nữ giới thì khơng nên tụng phẩm kinh này. Ai thọ trì và muốn thành tựu phẩm kinh này thì cần nên lưu ý điểm phải cĩ số nữ giới làm quyến thuộc. Trong số sáu ngàn này phải cĩ hai vị đứng đầu đầy đủ tư cách tác phong lãnh đạo. Trong tất cả các bí pháp dẫn đến thành cơng thì sáu ngàn vị nữ giới là bí pháp tối ư quan trọng. Năm bí pháp thành tựu của phần duy trì:

• Đại Dược vương.

• Đại Nhạo Thuyết. • Năm trăm vị Thánh đồng một lý tưởng và tám ngàn vị quyến thuộc.

• Sáu ngàn vị nữ giới.

• Tám mươi vạn ức triệu tỷ vị cùng chung một lý tưởng, một hạnh nguyện phục vụ (Bồ tát hạnh). Nếu chưa đủ năm yếu tố nêu trên thì chưa thành tựu mặt duy trì. Pháp nào, việc nào cĩ nhiều thành phần hộ trì thì cũng cĩ một số ít chống báng. Trong số chống báng kinh Pháp Hoa, nhất là khơng thích phẩm

Trì được chia cĩ ba hạng:

• Hạng người vị kỷ, tiêu cực, sống theo chủ nghĩa cá nhân. • Hạng người ngã mạn kiêu căng hoặc qû́ khích. • Hạng người dựa thần ỷ thế, hoặc mượn đạo tạo đời, hoặc đắm tham danh lợi.

Những hạng người này khơng tin nhân quả, chấp đoạn, chấp thường, khơng trồng căn lành. Chẳng những họ chống báng kinh Pháp Hoa, mà cịn ốn ghét những ai đọc, tụng, thọ trì, in chép, cúng dường và phổ truyền kinh Pháp Hoa. Nhưng khơng vì những hạng người chống báng, hoặc ốn ghét mà kinh Pháp Hoa khơng được phổ biến sâu rộng, trái lại càng ngày pháp Diệu càng hịa nhập vào lẽ sống của nhân loại và muơn lồi.

Mong mọi người thẩm sâu phần chính văn và giảng luận để rút tỉa khai mở chi tiết các bí pháp của phẩm kinh.

II - NỘI DUNG

Hai Ngài Đại Bồ tát cùng với hai vạn vị Bồ tát phát thệ nguyện

Chính văn 1. Lúc bấy giờ Ngài Dược Vương Đại Bồ tát và Ngài Đại Nhạo Thuyết Bồ tát Ma Ha Tát cùng với hai vạn vị Bồ tát quyến thuộc đều ở trước Đức Phật phát lời thệ rằng: “Cúi mong Đức Thế Tơn đừng lo về sau này dù Phật đã nhập Niết bàn, chúng con vẫn thọ trì đọc tụng thuyết giảng kinh này, về các đời ác sau, chúng sanh lắm kẻ tăng thượng mạn, ham lợi dưỡng cúng dường, càng ngày căn chẳng lành càng thêm lớn nên xa lìa đạo giải thốt. Tuy khĩ gî́o hĩa nhưng chúng con sẽ khởi sức nhẫn lớn, đọc tụng kinh này, thọ trì, thuyết giải, in chép, cúng dường, kể cả chẳng tiếc thân mạng.

Giảng luận Muốn nối truyền Đức Phật để trì giữ kinh Pháp Hoa thì việc trước nhất, người thọ trì phải cĩ đầy đủ Đại Dược vương và Đại Nhạo Thuyết.

Đọc tụng phẩm Trì, trước nhất chúng ta gặp hai Ngài Đại Bồ tát Dược Vương và Đại Bồ tát Đại Nhạo Thuyết cùng hai vạn vị Bồ tát quyến thuộc, phát nguyện duy trì và phát huy kinh Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa. Vậy việc muốn giữ gìn phát triển kinh Pháp Hoa, hành giả kinh này phải cần yếu tố gì đầu tiên. Cĩ ba yếu tố:

• Thuốc vua: Dược Vương Đại Bồ tát tức là thánh dược thân khẩu ý lẫn tâm.

• Phổ truyền điều vui lớn: Đại Nhạo là niềm vui lớn, cịn Thuyết tức là diễn thuyết, là du thuyết, là thuyết trình, là thuyết pháp.

• Phải cĩ hai mươi ngàn vị quyến thuộc đồng hạnh nguyện như

mình. Thời hưng pháp tại Trung Hoa, Tổ Trí Giả Đại sư thành lập “Tơng Thiên Thai” tại núi Thiên Thai để duy trì và hưng hiển kinh Pháp Hoa; cịn gọi tơng này là Pháp Hoa tơng. Ảnh hưởng phát huy kinh Pháp Hoa của Ngài Trí Giả Đại sư khơng chỉ tại Trung Hoa mà cịn lưu truyền sâu rộng đến nhiều quốc gia thời đĩ và nhiều đời sau, phần lớn là nhờ Ngài cĩ rất đơng quyến thuộc. Biên sử truyền rằng sau lệnh kiềng chùy niệm Phật thì tiếng niệm Phật vang xa mấy dặm.

Chính văn

2. Lúc đĩ nơi đại chúng cĩ năm trăm vị Thánh Tăng thuộc thành phần đã được thọ ký, các Ngài đồng bạch Phật rằng: “Bạch Đức Thế Tơn! Chúng con cũng tự thệ nguyện ở nơi cõi khác, rộng thuyết kinh này”.

Lại cĩ tám ngàn vị đều là bậc học và khơng cịn phải học, họ trước đây đã được Đức Phật thọ ký, nay từ chỗ ngồi đồng đứng lên, chấp tay hướng về Đức Phật phát lời thệ nguyện rằng: “Thế Tơn! Chúng con ở cõi khác sẽ rộng giải thuyết kinh này. Vì sao? Vì người nơi cõi Sa Bà cĩ nhiều điều tệ ác, ơm lịng tăng thượng mạn, cơng đức cạn mỏng, giận hờn, dua vạy, tâm khơng chơn thật.

Giảng luận Muốn duy trì phải cĩ nhân sự, mà nhân sự thì phải đủ tiêu chuẩn, phải đúng bí pháp và cĩ nhiều thành phần. Đoạn này của phẩm kinh là trình bày hai thành phần:

- Thứ nhất thuộc thành phần đa hệ, nên đã cĩ Đại Dược vương, lại cịn cĩ Đại Nhạo Thuyết, cùng quyến thuộc, số đơng nhiều đến hai mươi ngàn vị, đầy đủ việc làm Bồ tát đạo. Thành phần đa hệ này thay mặt Đức Phật duy trì và hưng hiển kinh Pháp Hoa tại cõi Sa Bà này.

- Thứ nhì thuộc thành phần đơn hệ, gồm cĩ năm trăm vị Thánh Tăng (A La Hán) và tám ngàn vị học và khơng cịn phải học. Cả tám ngàn năm trăm vị đều là đơn hệ (chú ý đa khác với đơn). Nếu đơn hệ thì duy trì và hưng hiển kinh Pháp Hoa ở các cõi khác.

Hành giả Pháp Hoa thẩm sâu đoạn kinh này và rọi chiếu lại mình thuộc dạng đơn hệ, hay là đa hệ, sau đĩ mới phát lời thệ nguyện duy trì và phổ quảng kinh Pháp Hoa ở quốc độ nào, nhưng lưu ý số lượng hai mươi ngàn và số lượng tám ngàn năm trăm rất là quan trọng, nếu chưa cĩ con số này thì chưa cĩ thể duy trì và hưng hiển kinh Pháp Hoa. Nếu đủ số nhưng thuộc thành phần đơn hệ thì duy trì và phổ truyền cõi khác. Nếu đủ số và thuộc thành phần đa hệ thì duy trì và phổ truyền kinh Pháp Hoa tại cõi Sa Bà. Một điều tối ư quan trọng của kinh điển Phật gî́o là con số năm trăm. Bắc tơng Phật gî́o thường đọc chú Đại bi, nhưng khơng hành theo chú Đại bi, bởi vì chưa hiểu câu đầu: Thiên thủ thiên nhãn vơ ngại đại bi tâm Đà

Ra Ni.

Phải đủ ngàn tay ngàn mắt bởi một cái đầu thì chỉ đạo mới thực hành pháp Đại từ bi rộng lớn khơng hề bị chướng ngại. Đà ra ni cĩ nghĩa là tổng trì là bao qû́t cùng khắp. Một ngàn tay và một ngàn mắt mà đến năm trăm cái đầu chỉ đạo thì đây chỉ là một nhĩm người hỗn tạp, như một đội qûn ơ hợp, như đàn bị khơng cĩ con bị đầu đàn. Lồi trâu và bị giống nhau về tướng dụng, nhưng khác nhau về khơn dại. Người đời ca ngợi trâu bao nhiêu thì mắng chê lồi bị bấy nhiêu.

Lạc đường nắm đuơi chĩ. Lạc ngõ nắm đuơi trâu.

Hoặc:

Ham ăn như chĩ mới cĩ mà ăn. Thảo ăn như trâu của đâu mà chịu.

Cịn bị thì:

Mày ngu như bị.

Tại sao vậy? Tại vì bị khơng cĩ con bị đầu đàn, cịn trâu hễ một đàn trâu đơng thì chúng tự tơn lên một con làm đầu đàn để chống với thú dữ bảo vệ bầy đàn, nếu rủi đầu đàn chết thì cả đàn cũng tan rã. Mất trâu đầu đàn là rã tan bầy nghé (trâu nhỏ).

Thiên thủ thiên nhãn tức là ngàn tay ngàn mắt đều hành động dưới sự chỉ đạo của một cái đầu, nếu mạnh ai nấy hành động thì cĩ khác gì đàn bị vơ tổ chức. Ngày nay đa số học địi bình quyền và dân chủ. Đồng ý là bình quyền ở phần lý tánh chứ khơng thể bình quyền sự tướng. Đồng ý là dân chủ nhưng dân chủ tự gî́c chứ khơng thể nào dân chủ tự do. Dân chủ đặt quyền lợi cơng cộng lên trên, chứ khơng phải dân chủ theo cá nhân chủ nghĩa. Con trâu đầu đàn suốt đời nĩ lo bảo vệ sự an vui cho cả đàn, chứ khơng phải cho riêng nĩ, lúc nào nĩ cũng chịu hy sinh thua thiệt sống phục vụ chứ khơng sống để thụ hưởng. Một cái đầu chỉ đạo ngàn tay ngàn mắt há thua con trâu đầu đàn ư! Thiếu cái đầu chỉ đạo ngàn tay ngàn mắt chung theo một đầu chỉ đạo thì khơng bao giờ trải rộng được tâm đại từ bi cho khắp muơn lồi, khơng bao giờ đạt được đại bi vơ ngại. Thế gian nếu nhà lãnh đạo thực hành đúng ngàn tay ngàn mắt cùng chung lo việc nước thì dân nước đĩ tơn gọi là chính quyền, do dân và vì dân. Nếu trái lại, dùng vũ lực để cai trị nước, sống vị kỷ xa hoa, khơng cần kiệm liêm chính, khơng chí cơng vơ tư mà ngồi ở địa vị cai trị nước thì gọi đây là bạo quyền.

Trong đạo là nơi linh thiêng mầu nhiệm lại càng cao thượng hơn và càng dân chủ tự gî́c hơn. Bậc lãnh đạo phải hội đủ tài đức, phải là cái đầu cĩ sự cộng tác của ngàn tay ngàn mắt. Luơn áp dụng “Chính kỳ tâm để trị kỳ an” trong đạo gî́o, chứ khơng dùng quyền lực, danh vọng bán chức mua danh hoặc chèn ép người khơng đồng quan điểm với mình. Tĩm lại trong đạo nếu gặp bậc chỉ đạo chơn tu đức hạnh hướng dẫn giới xuất gia đúng nguyên tắc ngàn tay ngàn mắt thì đây là ngơi Tăng bảo, đây là thời kỳ gî́o pháp hiển hưng. Bằng ngược lại chia rẽ, địa phương, phe phái để lãnh đạo bốn chúng, cả vú lấp miệng em, dùng đơng người cùng phe bè nhĩm phủ quyết mọi nguyện vọng chính đáng thì dù cĩ ngồi trên cái ghế bằng trầm hương được nhà vua ban bổng lộc như Ngộ Đạt Thiền sư thì đĩ chỉ là hình tướng dối gạt thế gian chứ khơng phải là ngơi Tăng bảo, mà phải gọi cho đúng là nhĩm người cậy dựa quyền uy làm “Tang bảo”, tức là làm tan rã ngơi Tam bảo, nĩ phủ trùm lên ba ngơi báu một màu tang thương!

Nơi nào gặp hồn cảnh như thế là mạt pháp. Việt Nam hiện đại đầu kỷ nguyên hai mươi mốt đang chập chững bước vào thời kỳ hưng pháp, rất mong đạo Phật Việt Nam được áp dụng câu thiên thủ thiên nhãn vơ ngại đại bi tâm đà ra ni. Nhất là được thực hành đúng đoạn kinh nơi phẩm Trì, tức là năm trăm vị A La Hán và tám ngàn vị học và khơng cịn phải học lãnh sứ mạng duy trì phổ truyền kinh Pháp Hoa.

---o0o--- Chính văn 3. Khi đĩ di mẫu của Phật là Ni trưởng Ma Ha Ba Xà Ba Đề, cùng với sáu ngàn vị học và khơng cịn phải học, quyến thuộc của Ni trưởng từ chỗ ngồi đứng lên chiêm ngưỡng dung nhan Đức Phật, mắt chẳng nháy.

Bấy giờ Đức Thế Tơn hỏi Ni trưởng Kiều Đàm Di, cớ chi Ni trưởng nhìn Như Lai sắc mặt hơi buồn, hay Ni trưởng đang nghĩ rằng Như Lai chẳng đề cập đến Ni trưởng, để thọ ký cho quả vị Chánh đẳng Chánh gî́c?

Này Ni trưởng Kiều Đàm Di! Như Lai trước đã tổng thọ ký cho hàng Thanh Văn, trong đĩ cĩ Ni trưởng, nay Ni trưởng muốn hiểu rõ thêm về tương lai, bà ở nơi pháp hội của sáu mươi tám ngàn ức Đức Phật, làm vị Đại Pháp sư, cịn sáu ngàn quyến thuộc Tỷ kheo Ni học và khơng cịn phải học, cũng làm vị Pháp sư và dần dần đủ đạo hạnh Bồ tát, như thế sẽ thành Phật hiệu là Nhứt Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vơ Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế

Tơn.

Này Kiều Đàm Di! Đức Nhứt Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến Như Lai đĩ và sáu nghìn Bồ tát tuần tự thọ ký đặng đạo Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c. Bấy giờ mẹ của La Hầu La là Ni trưởng Da Thâu Đà La Tỷ kheo Ni nghĩ rằng: “Thế Tơn ở nơi trong hội thọ ký, riêng chẳng nĩi đến tên mình”.

Phật bảo Ni trưởng Da Thâu Đà La: “Người ở đời sau trong pháp hội của trăm ngàn vạn ức Đức Phật, tu hạnh Bồ tát, làm vị Đại Pháp sư, dần dần đầy đủ Phật đạo, ở trong cõi Thiên quốc sẽ đặng thành Phật hiệu là Cụ Túc Thiên Vạn Quang Tướng Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vơ Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tơn. Thọ mạng Đức Phật ấy lâu vơ lượng kiếp”.

Lúc đĩ Ni trưởng Đại Ái Đạo Tỷ kheo Ni và Ni trưởng Da Thâu Đà La Tỷ kheo Ni cùng tất cả quyến thuộc đều rất vui mừng, đặng việc chưa từng cĩ. Liền ở trước Phật tuyên thuyết thơ kệ rằng:

Đấng Thế Tơn Đạo sư Làm an ổn trời người Chúng con nghe thọ ký Lịng an vui tràn đầy. Các Tỷ kheo Ni thuyết kệ xong lại bạch Phật rằng: “Chúng con cũng cĩ thể ở các cõi nước phương khác rộng tuyên thuyết kinh này”.

Giảng luận Tụng đọc phẩm Trì đến đoạn Ni trưởng Tỷ kheo Ni Kiều Đàm Di và Ni trưởng Tỷ kheo Ni Da Thâu Đà La cùng sáu ngàn vị nữ giới học và khơng cịn phải học được thọ ký thành Phật, cĩ nhiều người thắc mắc, tại sao nữ giới cĩ năm chướng ngại, Thiên Ma Vương cịn khơng được làm, vậy mà phẩm kinh này nữ giới được thọ ký thành Phật như vậy cĩ mâu thuẫn chăng?

Tự chúng ta mâu thuẫn chứ khơng phải kinh điển mâu thuẫn. Nữ giới cĩ năm chướng ngại, trong đĩ chướng ngại thứ năm là khơng được làm Phật, đĩ là nữ giới, cịn đoạn kinh của phẩm này cĩ chỗ nào nữ giới thành Phật đâu? Chẳng những là người nữ giới, mà muơn lồi đều cĩ Phật tánh như nhau, mà cĩ Phật tánh thì cĩ quyền thành Phật. Nhưng lưu ý tánh thì bình đẳng, cịn tướng nữ vì nặng nghiệp, dơ uế, nếu ai cứ cố chấp thân tướng nữ thì khơng thể thành Phật được.

Nàng cơng chúa rồng biến thành nam giới, sau đĩ mới thành Phật kia mà! Chúng ta đọc lại đoạn kinh thọ ký này, thành vị Đại Pháp sư hộ trì nhiều ngàn ức Đức Phật rồi mới thành Phật:

“Như Lai nĩi rõ rằng về các đời vị lai, nơi pháp hội của sáu vạn tám ngàn ức Đức Phật, Ni trưởng Ái đạo Tỷ kheo Ni Kiều Đàm Di sẽ làm vị Đại Pháp sư, sáu ngàn vị nữ giới học và siêu học cũng làm Pháp sư. Riêng Ni trưởng Ái đạo Tỷ kheo Ni Kiều Đàm Di thực hành đầy đủ đạo hạnh Bồ tát sẽ chứng đắc quả vị thành Phật, hiệu là Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến Như Lai, đầy đủ mười tơn hiệu: Ứng Cúng, Chính Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vơ Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tơn.

Cịn sáu ngàn vị nữ giới thành Pháp sư Bồ tát và sẽ tuần tự thứ lớp thọ ký cho nhau thành Phật”.

Các đời sau này làm vị Bồ tát Đại Pháp sư, nơi các pháp hội của sáu vạn tám ngàn ức Đức Phật, sau đĩ sẽ thành Phật. Làm Bồ tát Đại Pháp sư trải qua suốt sáu vạn tám ngàn ức Đức Phật thì cịn đâu tìm ra nữ giới?

Giải đáp thắc mắc thứ hai: Tại sao Đức Phật nêu nhiều quy tắc, để cho nữ giới xuất gia phải trải qua nhiều khĩ khăn thử thách như vậy?

* Trước nhất: là áp dụng vào thời đĩ. Ni trưởng Ái đạo Tỷ kheo Ni Kiều Đàm Di là mẹ nuơi Đức Phật, khi Đức Phật cịn Thái tử. Vì thâm tình đĩ nên khĩ tránh khỏi sự ỷ lại của bà mẹ nuơi. Nhận bà vào hàng ngũ xuất gia thuộc dịng Thích tử nếu khơng cĩ nguyên tắc, nhất là khơng cĩ những quy điều, những khĩ khăn ban đầu, khơng cĩ tám pháp cung kính dành cho vị Ni giới thì ngơi Tăng bảo về các đời sau ấy quy củ đâu để mà ổn định tổ chức.

Nếu người thân tộc mà khơng giữ mình trong khuơn khổ giới luật, trái lại tự cho mình là một bà mẹ cĩ quyền uy theo nếp sống phàm trần thì đạo sẽ mau đi vào giai đoạn mạt pháp. * Khĩ thứ hai: Khi bà Di mẫu của Phật xin xuất gia, Đức Phật từ chối.

Tơn giả A Nan phải nhiều lần ân cần cầu xin Đức Phật để bà mẹ nuơi của Ngài được nhập vào hàng ngũ xuất gia, dĩ nhiên Đức Phật bắt buộc giới nữ phải tûn thủ tám pháp cung kính, tại sao phải như vậy?

Sở dĩ cĩ sự ràng buộc như thế, khơng phải Đức Phật đề phịng bà Di mẫu, hay lo ngại cho uy tín của Tăng đồn vào thời đĩ, mà là Ngài đã tiên liệu những tệ nạn xảy ra về các đời sau này, nhất là sau Đức Phật nhập diệt năm trăm năm. Những tệ nạn này, hiện nay đang xảy ra ở một số chùa, cĩ trường hợp con trai làm Trụ trì, bà mẹ cũng cạo tĩc, mặc ca sa làm bà vãi nắm quyền nhà bếp, tay hịm chìa khĩa, quản lý tồn chùa, cĩ nơi cịn biến điệu chúng thành tơi tớ. Bổn đạo người nào gî̀u cĩ hoặc khéo nịnh theo với bà, hoặc đồng phe phái thì được thầy Trụ trì và bà vãi (mẹ thầy Trụ trì) trọng vọng. Ngồi số ưu tiên này thì tất cả các thành phần khác, kể cả điệu chúng khơng thuộc phe nhĩm đều bị xem như kẻ xa lạ. Mặc dù Đức Phật đã đề phịng và đã chế ra bát kỉnh pháp, đã chế giới luật, đã dạy Tăng Ni khơng được ở cùng chùa, nhưng mà đời mạt pháp nên cũng cĩ một số người khơng chịu tûn nghe, trái lại cịn xem thường giới luật, phớt lờ bát kỉnh pháp. Hơn nữa mẹ thầy Trụ trì xuất gia làm bà vãi thì cĩ ai mà dám nĩi, đằng này cĩ ai nhắc đến bát kỉnh pháp thì bà bảo tơi đâu cĩ thọ Cụ túc giới nên tơi chẳng theo bát với kỉnh, ơng con trai tơi là Trụ trì thì cịn ai lớn hơn và dĩ nhiên tơi là mẹ của thầy Trụ trì cho nên vị Trụ trì phải kính tơi, chứ khơng lẽ tơi kính ơng thầy con của mình ư! Ngồi đời dù Hồng đế là người đứng đầu thiên hạ cả nước, nhưng Hồng thái hậu cĩ quyền quở phạt đánh rầy vị Hồng đế kia mà! Trong đạo khơng lẽ khơng bằng lễ nghi như ngồi đời hay sao! Thế là cả mẹ lẫn con của họ đang dọn đường đi vào địa ngục. Cĩ người hỏi thêm mẹ thầy Trụ trì khơng xuất gia chỉ làm cư sĩ thì sao? Qû́ tốt, nhưng cũng phải giữ sự lịch duyệt với mọi người đừng nên ỷ lại.

Hành giả Pháp Hoa kinh, ai tu phẩm Trì thực hành theo đoạn kinh này, khi bước chân vào bất cứ chùa nào, nên qû́n trước xem sau, coi ngơi chùa đĩ cĩ giữ giới hay khơng? Chớ nên quơ đũa cả nắm, lại cũng chớ nên áp dụng câu “Quy nhất tự lễ bách Tăng”. Kính trọng chùa mình đang quy y thì phải kính trọng hàng trăm, hàng ngàn chùa khác! Nhưng phải tránh những ngơi chùa khơng tûn theo giới luật mà Đức Phật đã dạy, khơng giữ đúng giới luật, nếu như chùa Ni mà thiếu bát kỉnh pháp, hoặc nơi nào biến chùa làm nơi sinh sống cho cả gia đình tộc họ, hoặc phe phái địa phương, mượn đạo tạo đời thì khơng nên kính trọng.

Ngồi ra cịn cĩ một số chùa lười nhác chẳng cơng phu bái sám, chẳng tu tập nên Long thần Hộ pháp khơng ủng hộ thiếu gạo ăn, vì họ khơng giữ giới thì phước đức đâu mà kính trọng.

Ý nghĩa phẩm kinh, đoạn này là đề phịng các đời sau cĩ nơi lợi dụng đạo mầu để làm những điều tồi tệ, biến cửa chùa thành nơi sinh sống, chẳng chịu phục vụ chúng sinh, khiến Phật pháp suy tàn, khiến lịng người chán nản, mất niềm tin nơi ngơi Tăng bảo.

Tác phẩm sãi vãi của Nguyễn Cư Trinh nhạo báng đạo Phật dưới thời nhà Nguyễn, cĩ lẽ nhà văn này đã gặp phải trường hợp đáng buồn như vừa nêu chăng! Ngày nay nhân loại đang sống theo nếp văn minh, dân trí mỗi quốc gia, nhất là Việt Nam đang hịa nhập vào trào lưu tiến hĩa, khoa học đang phát minh vậy khơng lẽ đạo học lại dậm chân tại chỗ, hoặc phản tiến hĩa. Chúng ta phải mạnh dạn nhìn thẳng vào từng nếp sống của từng vị Tăng Ni, cĩ sống đúng giới luật, cĩ sống đúng quy pháp, Tăng Ni cĩ ở riêng biệt hay khơng? Nếu nơi nào, hoặc vị nào chưa được hồn chỉnh, xin nhẹ nhàng tự sửa đổi cho hợp giới luật. Nơi nào sống chưa đúng giới luật cũng nên cùng nhắc nhở sửa đổi cho đúng, để cho tồn đại gia đình đạo Phật sớm hành đúng kinh điển, nhất là giới Phật tử chớ nên bạ đâu tin đĩ!

Bàn giải về Ni trưởng Tỷ kheo Ni Kiều Đàm Di mà khơng đề cập đến Ni trưởng Da Thâu Đà La, mẹ của La Hầu La thì chưa trịn phần giảng luận của phẩm Trì.

Theo một số kinh ghi rằng, nhiều kiếp trước lúc nào tiền thân của Da Thâu Đà La cũng cĩ nhân duyên làm vợ của tiền thân Thái tử Tất Đạt Đa, nên kiếp này cũng trở lại làm vợ như thế. Lối lập luận như vậy chỉ đứng vững ở một khía cạnh. Vậy đặt thêm câu hỏi rằng: Đã biết tiền kiếp như thế thì kiếp này chuyển cái nhân đã cĩ từ tiền kiếp đĩ đi cĩ được khơng? Tại sao phải tái thêm một lần cuối nữa mới dứt? Một vị Bồ tát lâm phàm như Ngài Hộ Minh thì cĩ gì khơng chuyển được? Bởi vì đây khơng phải là nghiệp chướng mà chẳng chuyển được. Ở trường hợp này là phương tiện đĩng kịch mà thơi! Tại sao phải đĩng kịch như vậy? Nếu một vị Bồ tát lâm phàm làm một vị Thái tử, rồi thuở thanh niên trốn vua xuất gia tu luyện chứng đắc quả vị Phật thì cĩ gì để gọi là bí pháp. Hành giả Pháp Hoa khơng bừng tỏ, liễu ngộ chỗ này thì sao gọi là tu theo phương pháp bơng sen nhập bùn. Nếu cứ đồng ấu xuất gia thì các đời sau trong hàng ngũ xuất gia chỉ tồn là đồng ấu. Đạo Phật khơng đĩng băng trên gî́o điều, hơn nữa giới trung niên xuất gia khơng phải là số ít trong hàng ngũ ngơi Tăng bảo. Nếu Thái tử Tất Đạt Đa khơng lập gia đình với cơng chúa Da Thâu Đà La, rồi sau đĩ mới cắt đứt mối tình riêng, can đảm rời vợ con để xuất gia thì thiên hạ các đời sau sẽ nhìn những vị trung niên cĩ gia đình xuất gia bằng cặp mắt khinh miệt đến thế nào ?

Dĩ nhiên đồng niên xuất gia là hơn trung niên xuất gia. Nhưng đồng niên mà thiếu giới luật, thiếu oai nghi, thiếu đức độ, trí kém, huệ khơ, tâm hồn chật hẹp thì làm sao sánh kịp với vị trung niên xuất gia giữ đầy đủ các khuơn phép của giới xuất gia.

Cịn nĩi về nữ giới, trung niên xuất gia như Ni trưởng Da Thâu Đà La cĩ phải đây là một vị Tỷ kheo Ni đức hạnh đầy đủ, hiện đời tu hành chứng đắc quả vị A La Hán, làm mẫu mực cho Ni giới và được thọ ký trải các đời lâu xa về sau được thành Phật hiệu là Cụ Túc Thiên Vạn Quang Tuớng Như Lai. Như thế cĩ phải đây là các bậc siêu phàm phương tiện đĩng trịn tuồng kịch để mở lối cho các đời sau hay khơng? Nếu cách nay hơn hai ngàn rưỡi năm mà khơng cĩ sự hiện diện của Ni trưởng Kiều Đàm Di và Ni trưởng Da Thâu Đà La thì ngày nay trong giới Ni liệu cĩ được huy hồng như vầy hay khơng?

Phẩm Trì đoạn kinh nĩi về giới nữ là một cuộc cách mạng thời bấy giờ, chẳng riêng tại xứ Ấn Độ mà cả Á Đơng, bởi vì học thuyết trọng nam khinh nữ nĩ đã đè nặng trên phong tục tập qû́n của tư tưởng nhiều người. Ni trưởng Kiều Đàm Di cùng với Ni trưởng Da Thâu Đà La và sáu ngàn vị nữ quyến thuộc đã được thọ ký thành Phật, tất cả phát đại thệ nguyện đọc, tụng, thọ trì, in chép, phổ quảng và cúng dường kinh Pháp Hoa đã xác định chấm dứt sự kỳ thị trọng nam khinh nữ.

Những lời dạy của Đức Phật nơi kinh Pháp Hoa vừa nhẹ nhàng thanh thốt vừa hùng mạnh cao siêu, tháo gỡ biết bao điều phi lý mà từ ngàn xưa nĩ đã đè nặng lên con người, đây là một cuộc cách mạng hết sức ngoạn mục. Lồi người và nhất là hành giả Pháp Hoa, càng thẩm sâu, càng gặp nhiều bí pháp, những bí pháp nhập đời để hướng dẫn đời, đi đến đích hịa hợp, an vui và bình đẳng.

---o0o--- Chính văn Bấy giờ Đức Phật Thích Ca nhìn tám mươi vạn ức triệu tỷ vị Đại Bồ tát, hàng Bồ tát này tồn là những bậc bất thối chuyển, đã từng chuyển pháp lûn chẳng hề lui bước, đều đắc các pháp tổng trì. Tất cả rời chỗ ngồi, đứng lên đến trước Phật, thành tâm chắp tay, thầm niệm rằng: “Nếu Đức Thế Tơn dạy bảo chúng con thuyết kinh này thì chúng con sẽ như lời Phật dạy mà rộng tuyên thuyết kinh Pháp Hoa”.

Các vị đĩ lại nghĩ: “Nay Đức Phật yên lặng chẳng thấy dạy, vậy chúng ta phải làm thế nào?

Lúc đĩ các vị Bồ tát kính thuận ý của Phật và muốn tự thỏa mãn bổn nguyện bèn ở trước Phật lớn tiếng mà phát lời thệ nguyện rằng:

“Thế Tơn! Sau khi Như Lai diệt độ, chúng con qua lại gî́p vịng khắp mười phương thế giới, thường khiến cho chúng sanh in chép, thọ trì, giải thuyết ý nghĩa kinh này; đồng thời nghĩ nhớ chơn chánh và đúng như pháp mà tu hành, được như thế là nhờ sức oai thần của Đức Thế

Tơn. Cúi mong Đức Thế Tơn ở phương xa hộ giữ cho.

Giảng luận Đây là sự tự nguyện phổ trì kinh Pháp Hoa của hàng Bồ tát khơng tên tuổi, số đơng nhiều đến tám muơn ức na do tha, chữ na do tha là chỉ cho số nhiều khơng thể tính đếm được nên mới tạm mượn con số, tám mươi vạn ức triệu tỷ vị Bồ tát, đĩ là ám chỉ cho con số nhiều mà thơi.

Cĩ người lại thắc mắc, số đơng nhiều như vậy thì chỗ đâu dung nạp. Xin thưa! Đến thế kỷ hai mươi mốt cơng nguyên, khoa học đã đưa con người tiến xa ra khỏi bầu khí quyển, vậy mà ở đạo học lại cĩ người thắc mắc những chuyện dễ hiểu như thế thì làm sao liễu ngộ được kinh Đại thừa. Quý vị cĩ xem truyền hình khơng? Trên mặt kính truyền hình rộng bao nhiêu, thế mà dung chứa hàng trăm ngàn người hoặc nhiều hơn nữa. Hàng A La Hán hoặc Bồ tát cịn siêu đẳng hơn người phàm trần trên mặt kính truyền hình, vậy tại sao hành giả Pháp Hoa khơng liễu ngộ?

Hàng Bồ tát khơng tên tuổi số đơng nhiều như thế, đắc pháp Đà Ra Ni, lại cịn đắc và chuyển pháp chẳng hề thối chuyển, các Ngài tự động đến trước Đức Phật thầm nguyện phổ truyền kinh Pháp Hoa. Dù thấy rõ sự việc như thế, nhưng Đức Phật vẫn giữ thái độ điềm nhiên, đây chính là một nét bí pháp, lưu truyền lại cho hành giả Pháp Hoa.

Đức Phật điềm nhiên khơng hề dạy lời nào, vậy mà đoạn kinh tiếp theo ghi rõ rằng: “Lúc ấy các vị Bồ tát kính thuận ý Phật. Bốn chữ kính thuận ý Phật, nhất là chữ ý và hai chữ kính thuận ở đây hàm chứa một ý nghĩa sâu xa thuộc vê bí pháp. Đức Phật điềm nhiên khơng nĩi, vậy mà gọi là kính thuận “ý” Phật, nếu Đức Phật nĩi hay là mỉm cười thì là kính thuận “lời dạy”, hoặc kính thuận thân Phật. Sự gî́o hĩa của Đức Phật chia làm nhiều cách, khẩu gî́o, thân gî́o và ý gî́o. Hành giả Pháp Hoa ai chưa liễu ngộ và chưa áp dụng đủ ba cách gî́o hĩa này thì chưa cĩ thể phổ truyền kinh Pháp Hoa.

Các bậc làm cha mẹ, làm lãnh đạo chưa thơng suốt và nhuần nhuyễn ba lối gî́o hĩa này thì chưa cĩ thể gî́o hĩa con cháu, hoặc quần chúng thành cơng, nhất là các bậc thầy cơ gî́o.

Những chữ “qua lại gî́p vịng” của đoạn kinh kế tiếp này vơ cùng quan trọng, đi gî́p vịng khắp mười phương mà khơng qua lại thì chỉ cĩ một. Đi một thì gî́o hĩa một thơi! Sự gî́o hĩa phải trải qua nhiều lần, như cách bị nhơi cỏ thì mới đạt kết quả. Hành giả Pháp Hoa, nhất là giới thức giả nên lưu ý điểm này.

Đoạn kinh: “Hay khiến chúng sinh in chép, thọ trì, đọc, tụng, giải

nĩi kinh này”. Năm việc làm phổ truyền kinh Pháp Hoa nghe qua rất dễ, nhưng đi sâu vào việc làm, nếu khơng cĩ hàng Bồ tát, hoặc những vị mang hạnh Bồ tát “khiến” (hướng dẫn) cho người khác làm thì chắc chắn khơng cĩ ai in chép, thọ trì, đọc, tụng, phổ thuyết kinh Pháp Hoa, nhất là việc cúng dường kinh Pháp Hoa. Nhiều hành giả Pháp Hoa nĩi rằng cá nhân mình tu kinh Pháp Hoa thì được chứ khuyến khích người khác tu luyện phổ truyền là việc khĩ qû́. Nếu khơng khĩ thì đoạn kinh này chư Bồ tát khơng sử dụng chữ “khiến”, tức là hướng dẫn vào đây. Bởi khĩ cho nên phải khiến, chưa trịn chữ khiến nơi phẩm Trì thì chưa phải là hành giả kinh Pháp Hoa. Câu sau cùng của đoạn kinh là tất cả việc làm phổ thuyết kinh Pháp Hoa đều được thành tựu là chúng con nương nhờ oai thần của Phật. Vậy cho nên dù Phật ở phương hướng nào, thế giới nào cũng hướng về nơi chúng con hành đạo mà thủ hộ cho chúng con (chư Phật hiện tồn thân). Dù tự nguyện của chúng con dũng mãnh tha thiết bao nhiêu mà thiếu sự hộ trì của chư Phật thì việc phổ truyền kinh Pháp Hoa cũng khĩ thành tựu.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.