Kinh Pháp Hoa Giảng Luận

+ Nhỏ hơn

Một phần trong số vạn ức, tức là đem số cát chia thành vạn ức phần thì số quyến thuộc của vị Bố tát này chỉ cĩ một phần trong số ngàn vạn lần.

+ Lại ít hơn nữa

Nhỏ vạn na do tha, tức là đem số cát sơng Hằng chia ra trăm ngàn vạn ức triệu tỷ lần nhỏ hơn, thì số quyến thuộc của vị Bồ tát chỉ cĩ một phần trong số cát đã chia nhỏ.

Nếu khơng tinh tường, người đọc tụng sẽ rối nùi khơng biết đằng nào mà so sánh.

Lại cĩ vị chỉ đem theo ba, hai, một vị quyến thuộc. Lại cĩ vị chỉ đến cĩ một mình. Đoạn kinh cũng như các câu thơ kệ phía sau đã xác quyết rằng càng sau con số càng nhỏ. Hành giả lật kinh chữ Việt âm Hoa đọc đi đọc lại càng nhiều lần càng rối như tơ vị, khơng hiểu so sánh làm sao cho mở được trí, chẳng thể nào hiểu thơng số lượng quyến thuộc của hàng Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất. --- o0o --- • Hàng Thị giả chư Phật phân thân cũng thắc mắc Chính văn 7. Khi ấy chư Phật phân thân của Đức Thích Ca Mâu Ni, từ vơ lượng nghìn muơn ức cõi nước ở phương khác đang ngồi xếp bằng trên tịa sư tử, nơi các cội cây báu khắp tám phương. Hàng Thị giả của chư Phật này, đều thấy đại chúng Bồ tát ở từ bốn phương tám cõi tam thiên đại thiên đã từ phía dưới quả đất vụt lên, trụ giữa hư khơng như thế. Hàng thị gî̃ đều đến bạch với chư Phật phân thân của mình rằng: “Bạch Đức Thế Tơn! Các đại chúng số đơng vơ lượng a tăng kỳ Bồ tát đĩ, từ chốn nào mà đến”

Lúc ấy chư Phật phân thân đều dạy Thị giả: “Chư thiện nam tử ! Hãy chờ gîy lát, hiện tại cĩ vị Đại Bồ tát danh là Di Lặc, Ngài là vị được Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã thọ ký, tiếp theo đây sẽ thành Phật. Ngài đã hỏi việc này rồi, Đức Phật Thích Ca sẽ giải đáp, quý vị nhân dịp này sẽ được nghe”.

Giảng luận Khơng phải chỉ riêng đại chúng và Bồ tát Di Lặc, tại Pháp Hoa hội Linh Sơn, thắc mắc về lai lịch của hàng Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất, mà hàng Thị giả của chư Phật phân thân cũng thắc mắc phân vân về hiện tượng của chư

Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất.

Điều chúng ta đáng nghiền ngẫm là hàng Thị gî̃ của chư Phật phân thân, chỉ đến nêu thắc mắc với Đức Phật mà mình đang Thị giả. Nghiền ngẫm để rút tỉa những chỗ tế nhị khi hành giả Pháp Hoa vào cuộc sống, mỗi khi gặp đều phân vân nên hỏi ai? Điều này hai đoạn kinh đã nêu rất rõ. Bồ tát Di Lặc thì hỏi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, cịn hàng Thị giả của chư Phật phân thân thì hỏi Đức Phật mà mình đang Thị giả.

Phần cần hiểu của hành giả Pháp Hoa, là các vị đã cĩ ai, ai là vị để khi mình gặp điều phân vân thì mình trực tiếp hỏi. Đời sống của mỗi con người hỏi cĩ ai khơng gặp điều thắc mắc. Những lúc ấy nếu khơng cĩ người đáng dựa nương để mình hỏi điều mình phân vân thì cứ tưởng tượng sự phân vân đĩ nĩ ray rứt hành hạ mình đến dường nào? Nhưng chớ gặp ai cũng nêu điều mình phân vân. Đức Bồ tát Di Lặc khơng nêu thắc mắc với Phật phân thân, hàng Thị giả của chư Phật phân thân cũng khơng nêu thắc mắc với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Một điều tế nhị sâu sắc nhất của đoạn kinh này là chư Phật phân thân dạy hàng Thị giả của mình hãy chờ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sẽ giải đáp mọi nghi vấn, bởi vì Đức Bồ tát Di Lặc đã hỏi vấn đề này rồi. Hành giả Pháp Hoa, nếu hiểu thơng đoạn kinh này thì áp dụng vào đời sống hằng ngày khơng phạm phải điều sai lầm đáng tiếc, về mọi phương diện, quốc gia, tộc họ, bản thân; nhất là việc tộc họ, khi ngày giổ Tổ con cháu nhiều phái tụ hội về nhà từ đường của tộc họ, người trưởng mỗi gia đình phải đem đoạn kinh này mà áp dụng dạy bảo con cháu của mình, nhất là tự dạy lấy mình, mỗi khi con cháu của phái nào theo nề nếp của phái đĩ. Con cháu của những vị thứ phái thắc mắc và hỏi điều gì, khơng được quyền hỏi vị chánh phái, tức là vị tộc trưởng; nếu rủi cĩ hỏi thì vị thứ phái khơng được trả lời cho con cháu mình, mà phải dặn con cháu mình chờ nghe giải đáp của vị chánh phái, tức là vị tộc trưởng. Vì điều phân vân đĩ đã được con cháu của vị tộc trưởng nêu. Trường hợp con cháu vị tộc trưởng khơng nêu điều thắc mắc, nếu bất tûn quy pháp đoạn kinh này áp dụng vào những ngày tụ hội thì sẽ trở thành một đám người ơ tạp, gia phong của họ cũng chẳng vào đâu ! Ngày xưa thể chế phong kiến thì qû́ độc tài, vua quan trọn nắm quyền sinh sát. Mãi đến đời cải cách qûn chủ, nền dân chủ được thiết lập nhiều quốc gia trên thế giới. Nhưng than ơi, họ chưa học hiểu dân chủ mà họ đã học địi làm dân chủ, chỉ cĩ dân chủ tự gî́c, chứ khơng thể nào cĩ dân chủ tự do. Một anh ký giả mà được dân chủ viết bài bơi nhục một vị nguyên thủ quốc gia; một nhĩm qûn nhân Phật tử bịa đặt thêm bớt nêu nhiều tội xấu của vị lãnh đạo Gî́o hội với mưu đồ chính trị dơ bẩn, chứ khơng phải vì xây dựng. Họ xưng Tăng lữ, nhưng họ chưa đọc đoạn kinh này lần nào nên họ rơi vào vị Thị giả của Phật phân thân, nêu thắc mắc thẳng Đức Phật chính thân, làm cho xã hội đảo lộn ồn ào, làm cho Gî́o hội ly tan phá hịa hợp Tăng; dĩ nhiên nhĩm người phá hịa hợp Tăng ấy tự rơi vào địa ngục hiện tiền, mà những kẻ chỉ dạy số người thác loạn cũng khơng cịn chút gì gî́ trị. Kinh Pháp Hoa là bộ kinh pháp Diệu, hoa sen nhập bùn, kinh hoa nhập đời, mong giới hành giả Pháp Hoa mở rộng pháp Diệu kinh Sen nhập đời để đời an đạo hiển.

• Đức Phật Thích Ca Mâu Ni mở lời Chính văn 8. Bấy giờ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni bảo Bồ tát Di Lặc: “Hay thay ! Hay thay ! Này A Dật Đa, quý vị cĩ thể nên đồng nhất tâm, mặc gî́p tinh tấn, giữ ý bền vững. Nay Như Lai cũng cần tuyên bày trí tuệ của chư Phật, sức thần thơng tự tại của chư Phật, sức mạnh nhanh như kẻ tử của chư Phật, sức oai thế lớn mạnh của chư Phật. Đức Thế Tơn liền tuyên thuyết thơ kệ phơi bày rõ nghĩa trên: Phải nhứt tâm tinh tấn Như Lai nĩi việc này Chớ nên cĩ nghi ngờ Phật trí chẳng nghĩ bàn Quý vị gắng sức tin Trụ giữa nơi thiện nhẫn Pháp từ xưa chưa nghe Nay sẽ được toại ý Chúng được ta an ủi Chớ giữ tâm nghi ngại Phật chẳng lời hư dối Trí tuệ Phật khơng lường

Phật đắc pháp bậc nhất Thẩm sâu khĩ phân biệt Như thế nay sắp thuyết

Quý vị chí tâm nghe Giảng luận Dịng đời vốn đa nghi, dù nĩi việc phải cũng vẫn bị đời nghi ngờ. Cũng như Đức Phật đã thuyết về vũ trụ quan mà nhiều kinh đã lưu truyền, rằng quả đất hình bầu dục, thế mà chẳng ai chịu tin, buồn cười nhất là kể cả những khi đạo Phật hiển hưng nhất ở Trung Hoa mà học thuyết của Trung Hoa vẫn tin là trời trịn đất vuơng. Mãi hơn hai ngàn năm sau, cĩ nhà khoa học Ga Ghi Lê tuyên bố quả đất hình trịn, chẳng những đời khơng nghe mà cịn gî́ng tai họa lên đầu ơng ta. Nhưng rồi cái gì chơn thật bất hư, dần dần nhân loại mới tin là quả đất trịn. Nhà khoa học được phục hồi danh dự và nhân loại tán dương nhà khoa học Ga Ghi Lê. Nhưng thực tế nhà khoa học vẫn chưa chính xác. Hiện hữu quả đất hình bầu dục qua ống kính vệ tinh, việc mà trước đây hơn hai ngàn rưỡi năm Đức Phật đã cơng bố, cho nên mới bảo là dịng đời vốn đa nghi. Lồi người khơng tin những gì mà kiến thức họ chưa liễu tri, chưa đạt tới, như trường hợp đĩa bay là con tàu vũ trụ của các hành tinh khác đến thám hiểm địa cầu, vậy mà lồi người vẫn chưa chính thức thừa nhận, bởi vì kiến thức họ vẫn chưa đạt tới. Chẳng như thế mà ai chê họ thì họ giận lắm. Cho nên mới cĩ trường hợp những bậc hiền tài, ẩn sĩ chơn vùi trọn đời mình trong câm lặng. Nhược bằng ai dám hé mơi thì bị đời trù dập, nhiều khi bị hãm hại. Đức Phật thuở đĩ mà dám nĩi là vì sau lưng Ngài cĩ các vị đại Hồng đế hậu thuẫn, tuy thế nhưng đời vẫn khơng tin.

Khi vào Pháp Hoa hội Linh Sơn, Đức Phật thuyết đến phẩm Tùng Địa Dũng Xuất là lúc đã đi vào đoạn đường gay cấn đầy nguy hiểm. Mấy triệu năm sau, đời mới đạt trình độ chứng kiến Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất, cịn hiện thời thì phẩm kinh này nĩi chuyện ngược đời, như dĩa bay, con tàu vũ trụ của các hành tinh ngồi quả đất thì đĩ thuộc về chuyện ngược đời. Thuở Đường Minh Hồng cho chào đời vũ khúc Du nguyệt điện (dạo chơi cung trăng) thì đời gán cho danh hiệu hoang đường (chuyện khơng cĩ của đời nhà

Đường).

Dù Đức Phật biết sự việc Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất đối với đời là ngược đời, nhưng vì đại đa số đều phân vân, đều thắc mắc, đều muốn biết sự bí ẩn của sự việc hiển hiện trước mắt. Chẳng những đại chúng tại Pháp Hoa hội Linh Sơn mà hàng Thị giả của chư Phật phân thân cũng thắc mắc, cũng phân vân. Cho nên việc chẳng đăng đừng, Đức Phật phải trình bày, nhưng mượn Ngài Bồ tát Di Lặc làm cầu nối. Mặc dù sự việc đầy đủ như thế nhưng khi mở lời trình bày Đức Phật cũng cịn phải trải qua nhiều lần rào trước ngăn sau. Cũng ví như nhạc sĩ phải dạo nhạc trước khi cho lời nhạc chính thức hiến đời.

Tuy những dịng thơ kệ, Đức Phật tha thiết: “Các vị phải tinh tấn. Ta

muốn thuyết việc này. Chớ sanh lịng ngờ vực …” Suốt đoạn kệ mười sáu

câu, câu nào cũng chơn tình, cũng dặn dị kỹ lưỡng, bởi vì pháp mà Đức Phật sắp phơi bày là pháp bất khả tư nghì. Đời khơng thể nghĩ, khơng thể bàn.

Đức Phật nĩi với đại chúng, trong đĩ đa phần là Bồ tát, vậy mà cịn phải như thế ! Hành giả hoặc Giảng sư, Pháp sư, khi đưa pháp Diệu vào đời sẽ gặp trở ngại khĩ khăn thế nào ! Vì thế nên muốn nĩi bất cứ việc gì cĩ tánh cách quan trọng, người phổ truyền nên noi theo Đức Phật. Việc gần và dễ nhất là nên bắt chước nhạc sĩ chơi nhạc.

• Cha trẻ mà con gî̀ Chính văn 9- Đức Thế Tơn thuyết thơ kệ vừa dứt, liền tiếp dạy Bồ tát Di Lặc: “Nay Như Lai ở nơi đại chúng tuyên bảo quý vị. Này A Dật Đa! Các hàng Đại Bồ tát vơ lượng, vơ số a tăng kỳ, từ phía dưới quả đất vụt mạnh đến đây, từ xưa đại chúng chưa từng thấy. Đây là do Như Lai ở cõi Ta Bà, khi đắc quả Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c thì liền gî́o hĩa chỉ dẫn cho hàng Bồ tát này, điều phục được tâm họ, khiến họ khởi đạo tâm. Các hàng Bồ tát đây, ở cõi Ta Bà phía dưới quả đất vụt lên trụ giữa hư khơng, họ từ nơi các kinh điển đọc tụng thơng suốt, tư duy liễu ngộ, nghĩ tưởng chơn chánh. Này A Dật Đa ! Hàng Bồ tát này khơng thích nĩi bàn giữa nơi đơng người, thường ưa nơi thanh vắng, tinh tấn tu niệm, chẳng hề gî́n đoạn. Sự cư trú cũng chẳng nương tựa người và trời. Qû́n chiếu thẩm sâu trí tuệ, chẳng hề gặp chướng ngại, cũng thường vui theo gî́o pháp của Phật, chuyên tâm tinh tấn tu cầu đắc huệ vơ thượng.

Lúc đĩ Đức Thế Tơn tuyên thuyết thơ kệ lập lại nghĩa này:

A Dật Đa nên biết Hàng Đại Bồ tát đây

Từ vơ số kiếp nay Tu luyện trí huệ Phật Đều do ta hĩa độ Khiến phát tâm đại đạo Chúng đĩ là con ta Y chỉ thế giới này Thường tu hạnh đầu đà Chỉ thích trụ nơi vắng Rời nơi chúng náo nhiệt Chẳng thích luận bàn nhiều Hàng Bồ tát thế đĩ Học tu gî́o pháp ta Ngày đêm hằng tinh tấn Chỉ để cầu Phật đạo Ở phương dưới Ta Bà Trụ giữa khoảng hư khơng Chí lực niệm bền vững Thường siêng cầu trí huệ Thuyết hết thảy pháp Diệu

Tâm họ chẳng hãi sợ Ta ở thành Gî̀ Da Ngồi nơi cội Bồ đề Thành bực đẳng Chánh gî́c

Chuyển pháp lûn Vơ thượng Rồi mới gî́o hĩa họ Khiến khởi phát đạo tâm Nay đều trụ bất thối Đều sẽ đắc thành Phật Nay ta nĩi chơn thật Quý vị định tâm tin Ta từ lâu xa lại Gî́o hĩa Bồ tát đĩ.

Giảng luận Văn kinh và thơ kệ của đoạn này, Đức Phật giải đáp mọi thắc mắc phân vân của Bồ tát Di Lặc, cùng hàng Thị giả của chư Phật phân thân và đại chúng hiện hữu rằng, số Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất là do chính Đức Phật Thích Ca Như Lai gî́o hĩa họ. Giải thích để gở cái phân vân thắc mắc chưa ai hiểu rõ lại cịn chồng lên thêm một điều thắc mắc nữa, đĩ là cha thì cịn trẻ, mà con thì qû́ gî̀. Đức Phật mới thành Phật cách mấy chục năm, cịn hàng Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất thì cơng đức và sự thần thơng trải lâu nhiều ngàn kiếp, vậy mà Đức Phật tuyên bố hết thảy hàng Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất là do Ngài gî́o hĩa. Đố ai hiểu được cha trẻ con gî̀. Đúng những điều xảy ra ở phẩm kinh hồn tồn ngược đời, hỏi cĩ được mấy ai thơng hiểu, đến như Bồ tát Di Lặc mà cịn phải nêu vấn đề xin Phật giải nghi. Đức Phật chưa giải nghi mà lại cịn chồng lên thêm một nghi vấn “Cha trẻ mà con gî̀”.

Phẩm kinh dạy hành giả Pháp Hoa và những ai muốn thành tựu những việc gì nơi dịng đời này thì khơng nên nghe ngắt khúc nữa chừng, mà phải nghe từ đầu đến cuối, như trường hợp cha trẻ mà con gî̀, mà nếu chỉ nghe đến đây rồi phân vân thì suốt đời ơm nổi phân vân ấy mà ngậm hờn phải chờ sự tiếp theo. Phẩm Như Lai Thọ Lượng thứ 17 thì mới giải được phân vân. Chẳng riêng hành giả Pháp Hoa, mà ai chỉ đọc hoặc tụng, kể cả chưa biết Pháp Hoa mà nghe thuật lại lý pháp giải nghi của Đức Phật nơi phẩm kinh này, liền đem bí pháp này áp dụng vào cuộc sống hằng ngày bằng cách giải nghi mà chẳng giải nghi lại chồng thêm điều nghi vấn cịn khĩ hiểu gấp trăm ngàn lần thì mình sẽ gặp người cao thượng, bằng khơng rối đâu phủi đĩ, nĩng đâu xoa đĩ thì chỉ lẫn quẩn trong vịng phàm tục biết bao giờ gặp bậc thánh triết.

Người nhà nơng gieo gî́ ba ngày đã cĩ ăn, trồng rau phải ba tuần, trồng bắp - khoai - lúa - củ phải ba tháng, lập vườn cây ăn quả ba năm, lập đồn điền phải hàng chục năm. Muốn giải đáp một đáp số dễ vài phút, nếu khĩ vài giờ, vài tháng, vài năm. Nếu gặp những điều qû́ gút mắc phải trải qua hàng chục năm, trăm năm, ngàn năm. Như quả đất hình bầu dục phải trải qua mấy ngàn năm. Việc Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất phải chờ trình độ tu chứng đến quả vị Bồ tát, cĩ khi cả một kiếp, mười kiếp, trăm kiếp, ngàn vạn ức kiếp.

Bởi vì gî́o thuyết của Đức Phật là khơng cĩ thời gian cũng chẳng thể phân khơng gian.

Khơng gian vơ biên - Thời gian vơ tận

Chưa liễu ngộ tối thiểu là liễu thơng nguyên lý này thì khơng bao giờ xĩa được mọi điều phân vân, vơ tình biến mình thành ra mẫu người bất mãn thường trực, thì làm sao trở thành hành giả Pháp Hoa.

---o0o--- Chính văn 10. Lúc bấy giờ Bồ tát Di Lặc, cùng vơ số chúng Bồ tát, lịng sinh thắc mắc, đây thật lạ chưa từng cĩ nên thầm niệm rằng: “Đức Thế Tơn làm cách nào, chỉ trong thời gian qû́ ngắn, mà cĩ thể gî́o hĩa vơ lượng vơ biên nhiều a tăng kỳ số Đại Bồ tát đĩ, làm cho trụ nơi Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c”.

Liền đến bạch Phật rằng: “Bạch Đức Thế Tơn! Lúc Thế Tơn cịn làm thái tử, rời khỏi cung dịng Thích, ngơi nơi đạo tràng, cách thành Gî̀ Da chẳng bao xa, tu đắc Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c. Từ đĩ đến nay mới hơn bốn mươi năm, Đức Thế Tơn làm cách nào chỉ trong thời gian ngắn như thế ? Vậy mà đã dựng nên Phật sự to lớn như hàng Đại Bồ tát đây nhờ Phật lực của Thế Tơn, do cơng gî́o hĩa của Đức Thế Tơn mà nhất định hàng đại chúng đây sẽ thành Vơ thượng Chánh đẳng

Chánh gî́c! Thế Tơn ! Giả sử cĩ người trong chúng Đại Bồ tát đây trải qua trăm ngàn vạn ức kiếp đếm cũng khơng thể hết, cũng chẳng tìm được ranh giới. Chúng Bồ tát đây từ lâu đến nay, đã từng ở nơi vơ lượng vơ biên chư Phật, trồng các căn lành, thành tựu đạo Bồ tát, thường tu phạm hạnh.

Thế Tơn ! Việc như thế làm sao đời tin được. Cũng như cĩ người sắc đẹp tĩc đen, tuổi hai mươi lăm, nĩi người trăm tuổi là con của ta.

Người trăm tuổi cũng chỉ vị tuổi nhỏ, đĩ là cha của ta, đã sinh và nuơi ta. Việc ấy khĩ tin. Chuyện Đức Phật cũng như thế !

Từ lúc thành đạo cho đến nay kỳ thật chưa bao lâu, vậy mà hàng Bồ tát này, đã ở nơi vơ lượng nghìn muơn ức kiếp, đã vì Phật đạo nên siêng năng tin tấn, khéo léo xuất nhập an trú, nơi vơ lượng nghìn muơn ức tam muội, đắc đại thần thơng, tu hạnh thanh tịnh đã lâu, khéo sắp thứ lớp tu tập các pháp lành, giỏi việc vấn đáp, đây là báu quý trong lồi người, tất cả thế gian rất là ít cĩ.

Vậy mà ngày nay Đức Thế Tơn lại nĩi, lúc đắc Phật đạo mới bắt đầu khiến hàng Bồ tát phát tâm và gî́o hĩa, chỉ dạy dìu dắt, làm cho họ hướng về Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c. Đức Thế Tơn thành Phật chưa bao lâu mà lại cĩ thể thực hiện được việc cơng đức lớn như thế. Chúng con dù nhất tâm tin Phật, tùy cơ nghi nĩi pháp, lời Phật nĩi ra chưa từng sai vọng. Chỗ Phật biết thảy điều thơng suốt, nhưng hàng Bồ tát mới phát tâm sau khi Phật diệt độ: Nếu ai nghe lời này, thì chẳng tin nhận, mà thời phá chánh pháp, khởi nhân duyên gây nghiệp tội. Kính bạch Đức Thế Tơn mong vì hàng đại chúng mà giải quyết phá trừ nghi tội của chúng con, cùng các hàng nam tử về các đời sau này, nghe được lời giải nghi thì chẳng cịn nghi ngờ.

Giảng luận Người tu học pháp mơn duy thức, việc trước nhất phải học thuộc và hiểu - và thực hành được câu: “Thấy nghe sờ ngửi nếm, kể cả tư duy để hiểu rỏ việc đĩ rất rành mạch vẫn chưa đúng ! Tại sao ?

+ Thấy vậy mà khơng phải vậy !

Học thuộc, hiểu thơng, hành đúng câu sáu chữ này mới khả dĩ vào trăm cửa sáng của pháp Duy thức. Câu này là cửa thứ nhất. Thong dong qua cửa thứ nhất thì chín mươi chín cửa cịn lại xem như dạo vườn xem hoa. Duy thức học gọi là “Bách pháp minh mơn luận”. Qua khỏi Bách pháp minh mơn luận mới vào được nhà duy thức, mới học hiểu trăm bộ luận của Ngài Thế Thân Bồ tát khi hồn tồn hiểu thơng duy thức mới tạm gọi là Liễu thơng sự tướng. Khi liễu thơng sự tướng, cấp tốc phá tan chỗ hiểu thơng này thì mới nhập vào pháp tánh. Khi tánh tướng viên dung, mới liễu thơng được các pháp khơng - đều là thật tướng. Hoặc thật tướng của các pháp là pháp khơng.

Ngày xưa khi Phật cịn tại thế tại Ấn Độ, Đức Phật chế ba tơng để chia làm ba thời kỳ tu hành cho tứ chúng.

1. Pháp tướng tơng 2. Phá tánh tơng 3. Pháp tánh tơng Vượt ba tơng nhập Vơ niệm, nhập Bát nhã, nhập Tịch tịnh từ đĩ, từ đẳng cấp vơ chứng cho đến đẳng cấp thứ mười thành Phật. Buồn thay bây giờ lại bày đặt cải cách lời dạy của Đức Phật lập đến mười tơng và rồi chấp chặt cứng nhắc nơi tơng của mình đang tu học. Ví dụ như chấp chặt Tịnh độ chứ khơng bao giờ chịu chuyển lên Thiền. Cũng cĩ vị chấp cứng nơi Thiền, khơng chấp nhận các tơng khác. Cĩ gì là duy nhất, hết thảy là giả pháp kia mà ! Đắc tướng tánh viên dung, cịn phải bỏ để tấn tu lên nữa, nếu khơng thì làm sao chứng đắc quả vị tối thượng. Tất cả các tơng, các cách đều là phương tiện, mà phương tiện chỉ độ sanh. Hành phương tiện độ sanh, để đạt cứu cánh thành Phật.

Đức Phật thuyết pháp độ sanh suốt nhiều kiếp, nhất là bốn mươi chín năm của kiếp này, thế mà Ngài tuyên bố bốn mươi chín năm Như Lai chẳng nĩi gì cả ! Cịn nĩi cịn năng là cịn ở phương tiện, phải bỏ phương tiện mới đạt cứu cánh.

Câu chuyện cha trẻ mà con gî̀ của đoạn kinh này tĩm gọn bằng sáu chữ: “Thấy vậy mà khơng phải vậy !”.

---o0o--- Chính văn Lúc đĩ Bồ tát Di Lặc tuyên thuyết thơ kệ để lập lại nghĩa này :

11- Phật xưa từ dịng Thích Xuất gia gần Gî̀ Da Ngồi nơi cội Bồ Đề Đến nay cịn chưa xa Các hàng Bồ tát này Thì đơng khơng thể tính Lâu đời tu Phật đạo Trụ vào sắc thần thơng Khéo học đạo Bồ tát Chẳng nhiễm pháp thế gian Như bơng sen từ bùn Phía dưới đất vụt lên Đến trước mặt Thế Tơn Đều khởi tâm cung kính

Việc này chẳng nghĩ bàn Thế nào mà tu được Phật đắc đạo rất gần Thành tựu kia thì xa Mong phật giải lịng nghi Phân biệt thuyết như thật Ví như người trẻ mạnh Tuổi mới hai mươi lăm Gọi người trăm tuổi gî̀ Tĩc bạc và da nhăn Họ là do ta sinh Nhĩm gî̀ tơn trẻ cha Cha trẻ mà con gî̀ Mọi người chẳng ai tin Việc Thế Tơn như thế ! Ngài đắc đạo rất gần Cịn chúng Bồ tát đây Chí vững khơng khiếp nhược

Từ vơ lượng kiếp nay Rịng tu đạo Bồ tát Thơng nơi gạn hỏi đáp Tâm cũng đều vơ úy Tâm nhẫn nhục đã thành Oai nghi đạt tế hạnh Phật mười phương ngợi khen Khéo hay phân biệt thuyết Chẳng thích giữa đơng người Thường ưa tu thiền định Vì cầu Phật đạo vậy Phương dưới trụ hư khơng Chúng con từng nghe Phật Nên việc này chẳng nghi Nguyện Phật vì người sau Diễn bày khiến hiểu rõ Nếu người nghe phẩm này Chẳng tin lịng ngờ vực Liền bị đọa đường dữ Mong nay Phật giải thuyết Vơ lượng Bồ tát đây Thế nào thời gian ngắn

Giao hĩa khiến phát tâm Mà trụ bậc bất thối. Giảng luận Cuối đoạn thơ kệ, chấm dứt phẩm kinh, nhưng sự việc chưa chấm dứt. Hành giả Pháp Hoa đọc tụng đến đây tạm xếp kinh lại, mặc dù sức mình tự đọc phẩm tiếp, nhưng ngưng để suy ngẩm tại sao ? Dịng đời vốn vẫn như thế. Cĩ việc chấm dứt rất gọn gàng, cĩ việc phải đợi đời sau. Chư Tổ cịn đợi kiếp sau. Liễu thơng được chỗ này là bừng tỏ “Khơng gian vơ biên và thời gian vơ tận”. Đã khơng cịn nhứt thiết bắt buộc là phải cho xong trong khoảng thời gian như vậy, vì nĩ vốn là việc lớn.

Từ khi dựng nước, tộc họ vua Hùng phân nhau trị an đất nước đến 2.622 năm. Từ đĩ đến nay gần năm ngàn năm, nhưng cĩ đời lãnh đạo nào dám tuyên bố là chính ta đã làm xong việc xây dựng nước; nhất là cĩ nhà lãnh đạo nào dám liều lĩnh tuyên bố việc giữ nước ta đã làm xong. Khơng gian thì vơ biên, thời gian thì vơ tận là thế. Dịng đời khơng cĩ khởi đầu thì cũng chẳng cĩ chấm dứt. Lớp sau nối trước, lớp lớp trùng trùng, ngàn vạn tỷ kiếp cũng khơng cĩ cái gîy phút sau cùng. Nếu cĩ thì càng về sau càng văn minh tiên tiến, đạo và đời dễ gần gũi bên nhau, để hịa cùng một là tình người khơng cĩ khơng gian.

Việc chưa giải nghi xong, mà Đức Phật đã tạm dứt phẩm kinh, để chờ phẩm tiếp, cĩ phải đây chính là sự dụng ý, để dạy chúng sanh hiện hữu lẫn mai sau là đừng bao giờ “Ngủ quên trên thỏa mãn”. Thường xuyên nhào nặn thì ý thức mới chuyển sang trí. Trí chuyển sang tri. Tri nhập tâm vương.

Xĩa tâm vương để nhập về chơn tâm vắng lặng. Nếu giải nghi cấp thời thì khiến người nghe sớm thỏa mãn mà khi quen dần với thỏa mãn là ngủ quên trên tảng đá tự đại, tự cao. Phải cĩ thời gian để hành giả định thiền qû́n chiếu. Khi chiếu qû́n nhập “Chỉ” thì thiền qû́n mới thành cơng, mới bừng khai nhứt niệm. Khi đạt nhứt niệm rồi, từ từ tinh tấn lên cao, khi ở điểm cao thì tự nhiên thấy lùm rừng cây cỏ, khi đã liễu ngộ do cơng đức tinh tấn tu luyện thì chẳng cịn phân vân, thắc mắc việc cha trẻ con gî̀, hoặc nghi vấn về Bồ tát vơ danh.

Chính mình sẽ là vơ danh Bồ tát và các pháp giới trùng trùng Bồ tát vơ danh, chứ đâu chỉ riêng một vài người mà mình thắc mắc. Khi đã tự giải nghi cho mình rồi thì mới rõ lời chỉ dạy của Như Lai.

III - TĨM KẾT

Phẩm Tùng Địa Dũng Xuất cĩ hai bài. Bài đầu đã cĩ bài tĩm kết, bài này chỉ tĩm kết nửa bài sau.

Trước nhất hành giả Pháp Hoa và tồn thể những ai cĩ tâm hồn mến ưa pháp Diệu hoa thơm nhập đời nên chú tâm vào các điều chính.

Cuộc hỏi đáp của Bồ tát Di Lặc và Đức Phật, trong đĩ cĩ liên quan đến bản thân mình, gia tộc mình, Tổ quốc mình, nhân loại và muơn lồi cùng chung sống với mình.

Bồ tát Tùng Địa Dũng Xuất và đại thể chúng ta, cĩ liên quan gì nhau khơng ? Hay là đường ai nấy đi, mạnh ai nấy làm. Nếu cĩ liên quan thì chỗ nào mật thiết, chỗ nào chưa mật thiết ?

Đọc hoặc tụng, chưa nĩi đến thọ trì và phổ truyền, hành giả Pháp Hoa rút ra được những gì quý báu của phẩm kinh, hầu áp dụng trực tiếp vào cuộc sống của chính đời sống của mình hằng ngày. Dịng đời vốn đa nghi, cho nên mới cĩ nhiều phân vân ngờ vực, chính hành giả Pháp Hoa vẫn rơi vào tình trạng này. Sau khi đọc tụng nhiều lần đã rút tỉa được những gì nơi phẩm kinh và đã làm vơi đi phần nào nỗi phân vân ngờ vực vốn nĩ đã ấp ủ trong lịng mình từ lâu. Nếu chưa đạt phần dễ chịu nhờ bớt ngờ vực thì xin mời tiếp tục đọc tụng nhiều lần nữa. Nếu vơi bớt phần nào thì tự mình xin trân trọng mời mình chuyển sang thời kỳ thọ trì để chuẩn bị cúng dường và phổ thuyết kinh Pháp Hoa.

Thế gian cĩ câu “Một nghi mười ngờ, một ngờ mười tội”. Vậy cho nên chỉ cĩ một điều nghi mà phải chịu chướng nghiệp một trăm tội. Muốn giảm nghi trước nhất là phải tưởng pháp khơng tướng. Ngồi những điểm đáng chú tâm vừa nêu trên, hành gî̀ Pháp Hoa và những ai ưa mến pháp Diệu hương sen nhập đời cũng cần phải thẩm sâu một số điều cần thiết.

* Những người đáng độ * Dễ độ * Khơng mỏi mệt Cả ba liên quan nhau. Nếu những người khơng đáng độ mà mình mong cầu quyết độ thì khơng thể nào dễ độ, lại khơng thể nào khơng mệt mỏi. Một vấn đề khác: Khi hành giả Pháp Hoa và những ai ưa mến pháp Diệu hương sen nhập đời thì cần phải thơng hiểu khoa học, phải mở rộng tầm nhìn, mở rộng qû́n tưởng ra khỏi địa cầu, ra khỏi thiên hà và nhập vào trùng trùng pháp giới bao la thì mới quay về đạo học để hiểu thơng Bồ tát vơ danh Tùng Địa Dũng Xuất an trụ nơi nào. Điểm khĩ nhất là số lượng, là chẳng nhắc đến tuổi tên, mà lại nhấn mạnh đến bốn hạnh. Bốn Ngài Thượng Thủ làm đạo sư cho hàng vơ danh Bồ tát, chỉ đưa bốn hạnh vào đời hịa nhập muơn lồi lẫn vạn vật cỏ cây. Từ xưa giới tu học Phật chỉ học về Đức Phật Thích Ca qua mặt lịch sử, chứ chưa hề học hiểu Đức Phật Thích Ca về mặt tơn gî́o, đọc phẩm kinh này để hiểu thơng và vẹt lớp màn để thâm nhập, để liễu thơng Đức Phật Thích Ca thuộc về mặt tơn gî́o. Tơn gî́o phi thời gian, lẫn phi khơng gian. Bài học cịn nhiều nét đáng tĩm kết, nhưng chúng tơi dành lại người đọc, người tụng, người thọ trì sẽ tiếp tục tĩm kết cịn nhiều nét tinh vi hơn. Hành giả Pháp Hoa lẫn trời người quỷ thần, và phi nhơn, kể cả tam đồ ai liễu ngộ, hoặc liễu thơng một nét nơi phẩm kinh này là bắt đầu bước đến cổng Pháp Hoa.

Kinh Pháp Hoa từ đây khơng cịn riêng của đạo Phật mà nĩ là gia bảo của muơn lồi vì pháp Diệu hương sen nhập đời, nên đời cùng chung hưởng hương sen pháp Diệu.

Lạy mười phương chư Phật, Đức Phật Thích Ca, cùng chư Phật phân thân cùng tất cả hai giới Bồ tát hiển danh và vơ danh hộ trì cho kinh Pháp Hoa ngày một được phổ truyền sâu rộng, chẳng riêng cõi Sa bà mà khắp thảy trùng trùng pháp giới bao la.

Nam mơ Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa Kinh Pháp Hoa Hội Thượng Phật Bồ tát, Bồ Tát Ma Ha Tát, tác đại chứng minh.

Vơ danh Bồ tát

• Trích Thi phẩm “Từng giọt Ma Ni”

Rừng khơng tên Biển khơng tên Ngũ trược ác thế

Sao rằng cĩ tên.

Người khơng tên Đất khơng tên

Nhập hạnh Bồ tát Đợi gì cĩ tên.

Chẳng họ tên Lên từ đất Dũng xuất trùng trùng Rừng gọi biển thưa. Biển vẫn thưa Rừng đang gọi Lớp lớp hàng hàng Bồ tát khơng tên.

Chẳng họ tên Nên hữu hạnh Giĩ lộng mây ngàn Rộng mạnh cao sâu.

Sâu tịnh hạnh Rộng vơ biên An lập lời nguyền Cao siêu thượng hạnh.

Ý nhập cảnh Tâm an nhiên Tỏa tỏa hương thiền

Viên viên tuệ trí.

Thơ trăng hỷ Nhạc suối reo Tinh tú quy về

Liên Hoa Diệu Pháp.

Liên Hoa ngát Diệu pháp mầu Ai chuyển Pháp Hoa

Vơ danh Bồ tát. Rồng mây bạc Hạc non tùng Nước lửa ngân rung

Viên dung bửu tháp. Giĩ trỗi nhạc Mây hịa thơ Trời đất lặng lờ Trăng sao Diệu Pháp. Tình man mác Nghĩa bao la Cha trẻ con gî̀ Vơ danh Bồ tát

Con ơi !

- Hãy xem thứ vật thể nào khơng hề cĩ màu sắc. - Hãy nghe những âm điệu nào khơng hề cĩ âm thanh.

--- o0o --- Bài 26 - Phẩm Như Lai Thọ Lượng - Thứ Mười Sáu Ba lần tuyên xướng sự thọ mạng dài lâu của Như Lai. Sự tối ư cần thiết để mở đầu cho những bí pháp.

Bí pháp cha trẻ mà con gî̀. Đức Phật phương tiện như người thầy thuốc.

Đức Phật thuyết thơ kệ trùng tuyên lại tồn phẩm kinh.

I - MỞ ĐỀ

Những phân vân của Bồ tát Di Lặc và đại chúng ở phẩm Tùng Địa Dũng Xuất đến phẩm này mới được giải thích. Trước khi vào phần giải thích, Đức Phật phải ba lần lập lại câu: “Quý vị phải tin hiểu lời nĩi chắc thật của Như Lai”. Xin hỏi từ xưa đến nay, các cuộc diễn thuyết, đã cĩ diễn giả nào mở đầu mà đã ân cần lập đi lập lại đến ba lần một câu như thế hay khơng?

Xin thưa là khơng! Vậy mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni lại sử dụng cách diễn thuyết khác đời, đĩ là lập đi lập lại một câu đến ba lần. Chưa hết, việc này mới khĩ hơn, đĩ là đại chúng cũng ba lần cần cầu thưa thỉnh. Vì vạy nên giới thính giả, nhất là những ai chưa từng đọc kinh, nay bỗng nhiên gặp phải nên hơi ngạc nhiên, cĩ người cịn nĩi kinh Phật cĩ chỗ qû́ lẩm cẩm, như chỗ này chẳng hạn. Thực ra chúng ta lẩm cẩm chứ khơng phải kinh lẩm cẩm, nếu lẩm cẩm thì sao kinh Phật tồn tại trên quả đất hơn hai mươi lăm thế kỷ và hiện tại đang phát triển nhanh hơn máy bay phản lực.

Vậy xin những ai đã vội ức đốn hãy chịu khĩ đọc hết phần mở đầu về giảng luận phẩm kinh này, sau sẽ thấy chính mình lẩm cẩm chứ khơng phải kinh lẩm cẩm.

Lập đi lập lại ba lần:

Phàm sự sống của con người, kể cả các bậc thánh, cũng phải cĩ ba phần tiếp thu:

Thân + miệng + ý

Thân gồm cĩ mắt - tai - mũi. Miệng gồm cĩ miệng và lưỡi. Ý gồm cĩ ý và mạc na. Siêu ý gồm cĩ A lại da và vơ thức. Người đời nhiều thất bại chua cay hơn là thành tựu ngọt ngon, tất cả đều khởi từ nguyên do, tức là từ phát xuất, lẫn tiếp thu chưa đúng phương pháp. Thế nào là đúng phương pháp? Thân thể gồm nhiều bộ phận, quan trọng trong số đĩ cĩ 84 ngàn lỗ chân lơng là phát thu năng lượng và âm thanh nhiều nhất, rồi mới đến mắt, tai và mũi, ba gî́c quan này tuy là bộ phận hệ thuộc của thân, nhưng vẫn cĩ từng ngành chi tiết trực thuộc luơn túc trực phát và thu sắc tướng, âm thanh và mùi vị. Cả ba họp thành phân hành phát thu, chạm xúc sắc tướng, âm thanh và mùi vị. Cơ quan thứ hai là miệng, cơ quan này gồm mơi, miệng, nĩc vọng, lưỡi. Cơ quan miệng đĩng vai trị quan trọng hơn ba bộ phận kia, cho nên cơng nĩ đứng đầu, mà tội nĩ cũng lãnh đủ. Thân ba, miệng bốn, ý ba. Miệng chẳng những nĩi mà lại cịn nếm, cho nên sự thu phát của miệng nếu đúng thì lợi lớn, nếu sai thì hại to. Cơ quan thứ ba gồm cả ý, mạc na và A lại da. Mạc na định nghĩa là ý + ý. Hai ý gồm lại là mạc na. Ý thứ nhất ban ngày hoạc lúc thức mạc na phụ tá cho ý, để ghi nhận tất cả những gì ý phát tải hoặc thâu nhập. Nhưng lúc ngủ là lúc ý vắng mặt nơi thân thể con người, chỉ cịn một mình mạc na ở lại để làm trịn hai nhiệm vụ: giữ gìn thân thể và chuyển mọi dữ kiện của ý về bộ nhớ, danh từ Phật gî́o gọi nĩ là A lại da. Khi con người tơi luyện loại bỏ những gì khơng đáng nhớ và cịn tồn kho những gì xét cần phải nhớ, lúc bấy giờ chuyển sang cơ quan siêu ý, đĩ là vơ thức.

Ba cơ quan thân, miệng và ý mỗi mỗi đều cĩ một sứ mệnh riêng biệt, nhưng ý là thủ trưởng, cịn thân và miệng chỉ là phụ tá. Tuy nhiên khi thu hoạc phát chúng lại cĩ quyền hành riêng của nĩ. Vì vậy cho nên nếu nĩi một lần thì chỉ mới cĩ một cơ quan thu nhận, nếu việc tối ư quan trọng, hoặc những việc thuộc về bí pháp thì cần phải đủ ba lần tuyên xướng. Cũng khơng nhất thiết là bí pháp hay là việc quan trọng, mà sự sống đời thường hằng ngày nếu ai chịu áp dụng bí pháp ba lần thì nhất định sẽ ít gặp thất bại.

Đạo Phật khởi việc gì đều niệm một danh hiệu Phật ba lần, nhưng khi kết cũng lại niệm Phật ba lần, cĩ người nĩi như vậy là thừa, cĩ nơi niệm bốn câu hồi hướng, nhưng niệm chỉ cĩ một lần (Nguyện đem cơng đức này ...).

Tại Đạo tràng Diệu Pháp Liên Hoa - Tổ đình Qû́n Thế Âm - Phú Nhuận, lúc bắt đầu cũng niệm Phật ba lần như các nơi khác, nhưng khi kết thúc lại cũng xướng niệm ba lần câu: Con nguyện mến thương muơn lồi.

Thời gian trải qua suốt mười năm, chiều Chủ nhật nào cũng giữ niệm ba lần kết thúc buổi Phật pháp, nhờ vậy mà Đạo tràng đúng nề nếp, nhẹ nhàng, thanh thốt, lặng yên. Những năm hai cuộc kháng chiến mù khĩi lửa đạn bom, đúng ra những điều các nhà lãnh đạo truyền đi dân chúng sẽ quên hết, nhưng mà họ nhớ rất rõ, chẳng những nhớ mà họ cịn truyền lại cho người khác khơng thiếu một mảy may, đĩ là nơi những cuộc mittinh mỗi khi hoan hơ hoặc đả đảo tất cả đều hơ ba lần. Những buổi họp kết thúc vẫn bằng ba lần hơ to “Nhất trí”.

Lập lại ba lần thống qua thì thấy dư thừa, nhưng càng chiêm nghiệm càng thấy là hữu lý. Chẳng những chu đáo mà cịn tế nhị, chẳng những rực sáng vấn đề mà là văn minh, chẳng những lợi mình mà cịn ích đời. Qua phân tích đại cương về cơng thức ba lần tuyên xướng, nếu hành giả Pháp Hoa và bất cứ ai muốn thành tựu mọi sự việc nên hay khơng nên tồn giữ nguyên tắc truyền thơng một vấn đề phải đủ ba lần. Kể cả một việc nhỏ nhất như sai con cháu đi mua chai nước tương, cũng phải đủ ba lần, nếu khơng nĩ sẽ mua chai nước mắm.

Vậy phẩm kinh Như Lai Thọ Lượng là bí pháp qû́ ư là huyền nhiệm, khơng thể dùng trí mà suy lường, cho nên khi mở đầu phẩm kinh Đức Phật phải giữ đúng nguyên tắc về nhân sinh quan và vũ trụ quan mà tuyên xướng đủ ba lần; chẳng những tuyên xướng đưa ra ba lần, mà lại cịn phải đợi đủ ba lần trở về, đĩ là ba lần cần cầu của Bồ tát Di Lặc và đại chúng muốn được nghe. Chuyện Lưu Bị vua nhà Thục phải ba lần đi thỉnh Khổng Minh. Đời nhà Đường, Tiết Đinh San phải ba lần cầu thỉnh Phàn Lê Huê. Về chuyện đám cưới cũng phải đủ ba lần lễ dạm, lễ hỏi và cuối cùng mới đến lễ cưới.

Nếu cĩ giảm là chỉ giảm lễ nạp tài, ghép lễ hỏi và nạp tài làm một. Người Á Đơng áp dụng cơng việc lập đi lập lại ba lần khơng phải ảnh hưởng đạo Phật, mà hình như đây là định lý nên trùng hợp như thế. Cho nên việc kinh Pháp Hoa ghi lời Đức Phật lập lại ba lần khơng cĩ gì khúc mắc cả.

Một nét đặc biệt của phẩm kinh này là nguyên lý tốn học, cân đo đong đếm cho hậu thế, nhất là giúp các nhà tốn học chiếc chìa khĩa để nhập vào phương pháp tính tốn đo lường, chẳng những đo lường bằng sáu gî́c quan mà cịn cần sự tưởng tượng của trí và của tuệ. Thêm một điểm đặc biệt của phẩm kinh này mà chúng ta khơng thể nào bỏ qua đĩ là phương pháp dẫn dụ. Nhiều khi trình bày rất linh động, sâu sắc, dí dỏm và mạch lạc, nhưng thiếu dẫn dụ thì rất khĩ hấp dẫn để lơi cuốn người nghe. Nhưng dẫn dụ thế nào? Bí pháp dẫn dụ nơi phẩm kinh này chẳng những là khuơn vàng thước ngọc cho hành giả Pháp Hoa, mà lại cịn cho các giới thầy cơ gî́o, các bậc làm cha mẹ, làm nhà lãnh đạo, nhà mơ phạm nơi dịng đời.

Kể câu chuyện cha trẻ con gî̀ để dẫn dụ người nghe dễ tin hiểu rằng Đức Phật Thích Ca đã thành Phật, đã gî́o hĩa chúng sinh cách nay vơ lượng triệu tỷ kiếp, từ thuở qû́ khứ xa xăm nơi cõi Sa Bà, chứ khơng phải mới thành Phật đời này kiếp này tại xứ Ấn Độ. Đây là một mẫu chuyện dẫn dụ giúp người nghe dễ liên tưởng, dễ hiểu, dễ tin khỏi cần phải động não để suy luận.

Đọc qua bài giảng luận này, chắc chắn sẽ làm bung vỡ sự chật hẹp của hai hạng người:

* Hạng người thứ nhất: khư khư bảo thủ kinh Pháp Hoa là bộ kinh cao quý nhất, chỉ để dành cho Bồ tát tu thành Phật, cịn chúng sinh chẳng được bén mãng đến kinh Pháp Hoa, nếu cĩ thì chỉ đọc tụng, hoặc cúng dường để cầu phước mà thơi!

Đồng ý kinh này là phương pháp dạy cho Bồ tát thành Phật, nhưng lại cịn một nguyên lý hệ trọng nữa, đĩ là pháp Diệu nhập đời để dạy chúng sinh thành Bồ tát chứ!

Chương trình của Bộ Gî́o dục khơng chỉ để dành dạy cho sinh viên thành Bác sĩ, Kỹ sư, Tiến sĩ, Gî́o sư, mà cũng cịn để dạy cho người chưa biết chữ được biết chữ chứ!

Cũng vậy, nếu kinh này khơng dạy chúng sinh thành Bồ tát thì làm sao cĩ Bồ tát để thành Phật? Từ đâu cĩ sinh viên để thành Gî́o sư, Tiến sĩ?

* Hạng người thứ hai: khư khư ơm giữ bộ kinh Pháp Hoa, chấp từng lời từng chữ, chẳng thơng chẳng thống, nhất là khơng chịu áp dụng phương pháp Diệu của kinh này vào đời sống của mình và mọi người trong xã hội, lẫn muơn lồi vạn vật đều sống đúng pháp Diệu của kinh.

Hạng nào cũng chỉ phiến diện: hạng thứ nhất như những người cuồng tín cố chấp nơi sách viết về điện và nghĩ là quyển sách này sẽ tỏa ánh sáng và sách này là phép huyền bí của Kỹ sư điện. Hạng thứ hai như người ăn mía nhai nuốt cả bả mía nên bị trầy cổ mà chẳng cảm thấy ngọt ngon. Hành giả Pháp Hoa tu luyện pháp Diệu chẳng như hai hạng trên và chớ như hai hạng dưới. Hạng thứ nhất nhìn trăng khơng nương ngĩn tay. Hạng thứ hai chỉ chăm chăm nhìn nơi ngĩn tay. Cả hai đều chẳng thấy được ánh sáng của trăng. --- o0o --- II - NỘI DUNG Ba lần tuyên xướng sự thọ mạng dài lâu của Như Lai Chính văn 1- Lúc bấy giờ Đức Phật bảo chư vị Bồ tát cùng đại chúng: “Này các thiện nam tử! Quý vị phải tin hiểu lời nĩi chơn thật của Như Lai”. Lại bảo đại chúng: “Quý vị phải tin hiểu lời nĩi chơn thật của Như

Lai”.

Lại cịn bảo đại chúng: “Quý vị phải tin hiểu lời nĩi chơn thật của

Như Lai”.

Lúc đĩ Bồ tát Di Lặc, vị đứng hàng đầu chư đại Bồ tát, liền chắp tay bạch Đức Phật rằng: “Thế Tơn! Cúi mong Thế Tơn thuyết cho, chúng con nguyện tin nhận lời Phật”. Ba lần cầu thỉnh liên tục chẳng dứt: “Cúi mong Đức Phật thuyết cho chúng con nguyện tin nhận lời

Phật”.

2- Bấy giờ Đức Thế Tơn thấy hàng Bồ tát, đã ba lần cần cầu thỉnh hỏi liên tục, nên mới bảo rằng: “Quý vị lắng nghe! Sức bí mật thần thơng của Như Lai, mà tất cả trong đời, từ trời thần người đều cho rằng Đức Phạt Thích Ca, rời cung họ Thích, đến thành Gî̀ da, chẳng được bao lâu, ngồi tu nơi đạo tràng, đắc quả vị Vơ thượng Chánh đẳng

Chánh gî́c”.

Nhưng, này chư thiện nam tử! Sự thật là ta đã thành Phật từ thuở đĩ đến nay đã vơ lượng vơ biên trăm ngàn vạn ức na do tha kiếp. Ví như năm trăm ngàn vạn ức na do tha a tăng kỳ cõi tam thiên đại thiên thế giới cĩ người đem ra nghiền nhỏ thành từng hạt bụi, rồi đi qua phương Đơng, cách năm trăm ngàn vạn ức na do tha a tăng kỳ cõi nước, làm rơi nơi đĩ một hạt bụi; rồi đi qua phía Đơng cũng làm như thế, làm đến khi nào hết cả số hạt bụi này. Chư thiện nam tử! Ý quý vị nghĩ sao?

Số cõi thế giới này cĩ thể so tính suy nghĩ, đo lường, tính đếm được chăng?

Bồ tát Di Lặc và hết thảy hàng Bồ tát đáp rằng: “Bạch Đức Thế Tơn! Số thế giới đĩ qû́ nhiều đến số vơ lượng vơ biên như thế, nên chúng con chẳng thể nào suy nghĩ hiểu biết được số này. Chúng con đã trụ đến bậc bất thối, nhưng việc này chẳng thể nào thơng đạt nổi!

Thế Tơn! Các thế giới như thế nhiều vơ lượng vơ biên”.

Giảng luận Ý nghĩa hai đoạn kinh này đã trình bày khái qû́t ở phần mở đề. Đoạn một, sự quan trọng của ba lần, đoạn thứ hai là phương pháp đo lường. Hai bí pháp này khơng chỉ dành riêng cho hành giả Pháp Hoa mà là chung cho tất cả, nhất là giới thức giả.

A. Bí pháp ba lần

• Lần thứ nhất khai mở năm gî́c quan.

• Lần thứ hai cho đầy ý thức và mạt na.

• Lần thứ ba là cung ứng dữ kiện cho A lại da và vơ thức.

Lưu ý hai đoạn kinh này Đức Phật dạy cho hàng Bồ tát, nếu vị Bồ tát nào muốn tu luyện thành Phật thì phải nhận bí pháp ba lần khai mở. Chẳng những ba lần khai mở, mà cịn phải trải qua ba lần cần cầu thưa thỉnh muốn nghe. Muốn nghe là nghe cả năm gî́c quan, cả ý, mạc na, A lại da và kể cả vơ thức. Ngồi nhu cầu thành Phật thì bất cứ một vấn đề nào cũng vậy. Vấn đề trịn tánh người giảm tánh thú, vấn đề đạt thành cơng giảm thất bại ... cũng cần phải trải qua ba lần. Vì vậy nên kinh Pháp Hoa mới cĩ nhân duyên với chúng sinh, chứ khơng phải chỉ dành riêng cho hàng Bồ tát, dù hai đoạn kinh này Đức Phật chỉ dạy riêng cho hàng Bồ tát bí pháp thứ nhất, cịn bí pháp thứ hai thì Ngài Đại Bồ tát Di Lặc đứng ra làm nhịp cầu giữa Phật và Bồ tát đều nhấn mạnh ba lần cần cầu thưa thỉnh muốn nghe. Nĩi đến đây chúng tơi liên tưởng hồi cịn tuổi học trị, bữa nào gặp vị thầy gî́o khi sắp vào giờ học ơng hỏi ba lần và học trị đáp: “Vâng chúng con chú ý nghe”. Thống qua thì thấy việc làm này dư thừa, thế mà đến giờ vị thầy gî́o này, học trị dễ mở trí nhớ, cịn các vị khác bước vào giờ học là đổ chữ ra liên tục, học trị chúng tơi đứa nào cũng muốn điên cái đầu, sau buổi học về nhà khơng nuốt nổi cơm. Đến bây giờ chúng tơi mới hiểu câu “gî́o dục nhồi sọ” là thế nào! Một nền gî́o dục mà tồn những vị thầy cơ gî́o chuyên đổ chữ vào đầu học trị thì kết quả đất nước đĩ, chế độ đĩ sẽ thu nhặt một đám người từ chương, một thế hệ chỉ biết ngoan ngỗn vâng theo như những gã nơ tỳ. Từ nguyên nhân là đào tạo một thế hệ nơ tỳ thì kết quả đất nước đĩ chuẩn bị bàn giao cho nước khác.

Chúng sinh nĩi chung, lồi người nĩi riêng xem thường kinh Phật, cĩ nhiều vị trí thức lên án là trừu tượng. Tiếc thay trân châu thất bảo mà đem tặng cho một em bé đang đĩi bụng thì chẳng những khơng ích lợi gì, em ấy chẳng cảm ơn mà cịn giận ghét. Kinh Diệu Pháp Liên Hoa là kinh pháp Diệu bơng Sen. Hai chữ Liên Hoa là ẩn nghĩa nhập đời. Dịng đời tạp loạn như ao bùn, bơng sen tinh khiết, chẳng những cĩ sắc đẹp, mà lại cịn nhiều hương thơm và biết bao điều lợi ích khác. Bơng sen đến với ao bùn, chẳng hề làm hao tổn gì, trái lại cịn làm tăng vẻ cao quý ích lợi cho ao bùn. Bơng sen đến với ao bùn khơng hề bị nhiễm dơ bởi ao bùn và cũng chẳng hề làm cho ao bùn bị nhiễm dơ. Vì thế cho nên từ người đến vật, kể cả thần linh chẳng hề cĩ một ai giận ghét bơng sen, thấp hèn nhất là lồi ong bướm thuộc loại chuyên đi hút mật của tất cả các lồi hoa, vậy mà chúng đối với bơng sen vẫn một lịng cung kính, chẳng hề dám đến gần, chứ đừng bảo là hút mật. Pháp Diệu nhập đời, làm thơm cho đời, làm ích cho đời, gĩp cho dịng đời những bí pháp sống tuyệt vời. Vậy thì tại sao người đời lại cĩ những người chê bai, hủy báng, hãm hại người phổ truyền kinh Sen, kẻ ấy há thua lồi ong bướm ư!

Nước Nhật Bản cĩ một thời hãm hại, giam nhốt Pháp sư Nhật Liên là vị Pháp chủ kinh Sen và cịn chặt hàng trăm, hàng ngàn cái đầu của giới tăng lữ đang phổ thuyết kinh Pháp Hoa. Hậu quả dẫn nước Nhật trở thành nước phát xít, đem qûn xâm chiếm tồn cầu, tàn hại dân Đại Hàn tuyệt giống. Việt Nam là nạn nhân cả hai triệu người miền Bắc chết đĩi, miền Nam thì nam nữ thanh niên cĩ nhiều người tự tử vì khơng vải may quần để làm lễ tân hơn.

Nĩi chung chỗ nào, nước nào gĩt gî̀y phát xít giẫm lên thì cỏ khơng thể mọc chứ đừng bảo là con người. Nhưng con voi hung thì cũng gặp anh nài dữ. Nhật bị phạt hai quả bom nguyên tử của Mỹ, hàng triệu người bị chết chỉ trong một giờ. Ơi thảm khốc qû́, rùng rợn qû́! Trong lúc nỗi niềm đau thương phủ trùm lên xứ hoa anh đào thì một hơm vị Hồng đế của Nhật, Ngài Minh Trị Thiên Hồng đi cơng du, bỗng chứng kiến cảnh một chiếc đầu của nhà sư đang phổ truyền kinh Pháp Hoa lăn lơng lốc trên đại lộ. Nhà vua hỏi mới biết là trong nước của ơng, đã hàng ngàn, hàng ngàn chiếc đầu nhà sư đang phổ truyền kinh Pháp Hoa bị rơi như thế. Vị Hồng đế anh minh này cấp tốc ban chiếu chỉ phĩng thích vị Pháp chủ, Ngài Hịa thượng Nhật Liên Pháp sư ra khỏi tù, bảo vệ kinh Pháp Hoa và người phổ truyền. Hiến pháp Nhật lấy kinh Pháp Hoa làm cốt lõi. Nước Nhật chẳng những qua cơn đại nạn, mà vươn lên như phi thuyền, đưa nền văn minh lẫn kinh tế Nhật lên hàng thứ ba của thế giới và người Nhật xem nhân loại như anh em một nhà. Nếu lồi người, nhất là giới trí thức, chịu khĩ quay nhìn kinh nghiệm đưa kinh pháp Diệu vào đời của Nhật thì chắc chắn khơng cịn ai đàn áp hủy báng, kinh Pháp Hoa và khơng cịn cảnh hãm hại người phổ truyền kinh Pháp Hoa.

Bí pháp đoạn một phẩm kinh này, nếu được hành giả Pháp Hoa triệt để tin tưởng và áp dụng vào từng nếp sống cho mình hằng ngày, đồng thời phổ truyền sự kết quả ích lợi cho nhiều người khác thì đời gặp biết bao vinh hạnh.

B- Bí pháp đo lường

Phương pháp cân đo đong đếm thường được áp dụng bằng mắt tai mũi lưỡi và thân, bởi vì cân đo đong đếm thuộc về phép đo lường, mà đo lường thì thuộc về sự tướng. Sự tướng đo lường thời gian lẫn khơng gian, nhưng thời gian triệu tỷ kiếp trở lại thì cĩ thể tính đếm trình bày, cịn nếu thời gian lâu xa hơn trăm ngàn vạn ức tỷ kiếp thì làm sao tính đếm được, cho nên khi gặp trường hợp này Đức Phật phải dùng tỷ dụ và chuyển đưa sự đo lường sang ý chứ khơng cịn nằm ở nơi năm gî́c quan nữa. Đến thời kỳ ý, mạc na và A lại da phải đo lường. Đức Phật đem câu chuyện dẫn dụ, Ngài nêu lên con số gấp năm trăm ngàn vạn triệu tỷ cõi tam thiên thế giới, rồi bước thứ hai là nghiền nát số cõi này thành hạt bụi. Đến đây ĩc thơng minh của lồi người khơng thể nào tính đếm được bao nhiêu hạt bụi. Máy mĩc khoa học cĩ tinh vi bao nhiêu cũng đành chịu. Hàng Bồ tát cũng khơng thể dùng tâm trí để tính đếm được. Vậy mà phép suy lường cũng chưa chấm dứt nơi đây.

Qua đoạn ba, Đức Phật đem tất cả số bụi đã cĩ, cứ qua một quốc độ chấm làm dấu một hạt bụi, vậy thì bao nhiêu thế giới? Đến đây Bồ tát cũng ngẩn ngơ chứ đừng bảo là máy mĩc của khoa học. Nhưng chưa, số đo lường cịn tăng lên nữa, đem các nước dù cĩ chấm hạt bụi trần hay là chấm sĩt. Tổng số cõi nước này rồi xay nhỏ một lần nữa, lúc bấy giờ mới tính tổng số. Số hạt bụi trần của các thế giới đã được nghiền nhỏ ra làm đơn vị tính tốn.

Bắt đầu phép tính:

Cứ tính một hạt bụi là một kiếp. Từ khi Đức Phật Thích Ca đắc quả đến nay, số kiếp nhiều hơn số trăm ngàn vạn tỷ lần lâu xa như thế! Việc này chúng ta phải chia thành hai cách: tính đếm khơng gian và tính đếm thời gian.

• Tính đếm khơng gian: Đem năm trăm ngàn vạn ức triệu tỷ cõi thế giới nghiền nát thành bụi trần, rồi đi mỗi thế giới chấm một hạt bụi để làm dấu. Cĩ bao nhiêu thế giới, bao nhiêu cõi nước được chấm bụi, lấy số đĩ làm tổng số khơng gian.

• Tính đếm thời gian: Đem tổng số cõi thế giới đã được làm dấu mà nghiền nát thành từng hạt bụi trần, rồi tính đếm tổng số được bao nhiêu hạt bụi trần là được bấy nhiêu kiếp của Đức Thích Ca đã thành Phật.

Phần đo lường tính đếm chia nhiều trình độ. Trình độ thấp thì chỉ nằm ở cộng trừ nhân chia. Lên cao thì phân số, lập trình, giải mã, vi tính. Các phần này thuộc của phàm nhân. Hàng thánh A La Hán và Bồ tát lại cịn siêu hơn. Vậy mà đến phẩm kinh này Đức Phật nĩi với hàng Bồ tát. Hàng Bồ tát khơng hiểu nên Đức Phật mới lập dụ để trình bày số kiếp thành Phật của Ngài lâu xa như thế. Lạp dụ như thế chẳng những cho Bồ tát mà chúng sinh cũng cĩ thể suy diễn để mà hiểu đại cương sự thọ lượng của Đức Thích Ca Như Lai dài lâu như thế. Cịn việc từ cung vua Tịnh Phạn xứ Ấn Độ, Thái tử Tất Đạt Đa thành Phật Thích Ca Mâu Ni trong kiếp này chẳng qua là thị hiện mà thơi. Ai hiểu được thọ lượng của Đức Phật Thích Ca dài lâu như thế thì mới mở rộng được tầm kiến thức, mới thẩm nhập được kinh Pháp Hoa.

Nơi kinh Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa - Giảng luận tập 1 trang 41 chúng tơi cĩ đề cập đến việc chia mười cho ba. Em bé học trị lớp ba chỉ gấp làm ba miếng giấy mười phân là xong, cịn vị Gî́o sư Tiến sĩ tốn khơng thể chia đều mười cho ba. Đĩ là phần đầu bộ kinh vẫn cịn ở phần tích mơn, nĩi về mặt sự tướng thực nghiệm nên vị gî́o sư tốn khơng thể dùng phép tính chia để chia đều cho ba. Hơm nay đến phẩm kinh thứ mười sáu, đã đi vào phần bổn mơn, nên chúng tơi đề cập thêm vấn đề này. Cũng như chúng tơi vừa trình bày phép đo lường chia nhiều trình độ. Khi cịn ở phần sự tướng chia tờ giấy mười phân cho ba phần đều nhau thì vị gî́o sư tốn khơng thể dùng phép tính chia để chia cho đều, bởi vì chia bao nhiêu lần, xuống số nhỏ bao nhiêu cũng cịn lẻ một. Trường hợp này khơng thể sử dụng phép cộng trừ nhân chia và vị gî́o sư tốn khơng cần vào cơng việc này. Cịn việc đo lường phân chia lên nhiều trình độ cao hơn thì sẽ dễ dàng thơi, nếu khơng chia được thì làm sao các nhà gî́o sư tốn học đo lường phân được khơng gian và chia được thời gian để phi thuyền mẹ lắp ráp với phi thuyền con.

Nhà tốn học làm được việc đáng làm, cịn việc phân chia tờ giấy mười phân thành ba phần đều nhau bằng phép tính thì nhà tốn học khơng chia được, hay nĩi rõ hơn là khơng được phép chia, bởi vì đây là việc của trẻ nhỏ. Việc thọ mạng của Đức Thích Ca Như Lai dài lâu vơ lượng như thế khơng thể đem nĩi với những ai chưa đủ trình độ. Vì vậy nên khi Đức Phật cịn tại thế, Ngài chỉ dạy cho Bồ tát Di Lặc và chúng Đại Bồ tát mà thơi, cịn những ai khác muốn nghe thì nghe, khơng nghe thì thơi, nhưng nghe với tính cách dự thính.

Cĩ mở rộng được khơng gian, cĩ phơi bày rõ thời gian lâu xa như thế và ai là người tin nhạn thơng hiểu liễu ngộ thì kẻ đĩ chứng đắc, mà khi đã liễu ngộ chứng đắc đến trình độ này thì khơng gî̀nh cơng việc chia tờ giấy mười phân làm ba phần, việc ấy để cho giới sơ cơ làm. Gî́o sư dùng phân số, lập trình, vi tính để chia, chứ khơng cịn dùng phép cộng trừ nhân chia của Tiểu học!

Chính văn 4- Chư thiện nam tử! Kinh điển của Đức Như Lai tuyên thuyết, cũng chỉ độ thốt chúng sinh, hoặc nĩi thân mình, hoặc nĩi thân người, hoặc chỉ thân mình, hoặc chỉ thân người, hoặc chỉ việc mình, hoặc chỉ việc người, các lời nĩi thảy đều chơn thật, chẳng hề hư dối.

Vì sao? Vì Như Lai thấy biết tướng của tam giới đúng như thật, nghĩa là chẳng hề cĩ sanh tử, cũng chẳng thối, cũng chẳng xuất, cũng chẳng tồn tại mãi ở đời, mà cũng chẳng hề cĩ diệt độ, chẳng thật, chẳng hư, chẳng như, chẳng dị, chẳng phải ba cõi, mà thấy là ba cõi. Các việc vốn là như thế, Như Lai thấy rõ, chẳng hề lầm lẫn.

Chỉ tại chúng sinh cĩ đủ các mĩn tánh, mĩn dục, mĩn hạnh, mĩn nhớ tưởng phân biệt, nhưng Như Lai muốn làm cho chúng sinh trồng sâu các căn lành, nên mới đem bao nhiêu nhân duyên thí dụ, ngơn ngữ thuyết giải đủ cách mà làm các Phật sự chưa hề dừng nghỉ. Như thế thì rất dễ hiểu, từ khi ta là Thích Ca Như Lai thành Phật đến nay, tuổi thọ dài lâu vơ lượng a tăng kỳ kiếp, trường tồn chẳng hề nhập diệt. Này các thiện nam tử! Từ xa xưa khi Như Lai cịn tu hạnh Bồ tát, sự cảm thành thọ mạng đến nay vẫn chưa dứt. Thời gian cịn dài lâu gấp bội số đã nêu trên, như nay chẳng phải diệt độ, nay sở dĩ tuyên bố sẽ diệt độ, đĩ là Như Lai dùng phương tiện để gî́o hĩa chúng sinh.

Vì sao? Vì nếu chúng sinh biết Phật thọ mạng dài lâu thì những người đức mỏng thiếu căn lành, bần hàn ty tiện, đắm say ngũ dục sẽ sa vào lưới nhớ tưởng vọng kiến, mà họ thấy Như Lai thường cịn chẳng mất sẽ khởi tâm buơng lung, nhác trễ, chẳng khởi ý cung kính và khao khát gặp Như Lai, nên Như Lai mới dùng phương tiện bảo rằng: “Các vị Tỷ kheo nên biết chư Phật vào đời rất khĩ gặp”. Vì sao? Vì những người đức mỏng trải qua trăm ngàn vạn ức kiếp, hoăc cĩ người được gặp Phật, hoặc cĩ người chẳng gặp là bởi lý do này, nên Như Lai mới nĩi rằng: “Tỷ kheo Đức Như Lai khĩ cĩ thể gặp được”. Các chúng sinh đĩ nghe như thế nên mới khởi ý tưởng khĩ được gặp Phật, nhờ vậy mới khởi tâm luyến mộ khát ngưỡng sự gạp Phật, nên mới gieo nhân lành, vì vậy nên dù chẳng diệt độ Như Lai vẫn tuyên bố diệt độ.

Lại thiện nam tử! Phương pháp của chư Phật chứng đắc như thế, vì hĩa độ chúng sinh nên hết thảy mọi phương tiện đều là chơn thật, chẳng mảy may hư dối.

Giảng luận Muốn giải chỗ cha trẻ mà con gî̀ và giải cả đoạn kinh này thì phải hiểu rất rõ phẩm kinh trước, phẩm Tùng Địa Dũng Xuất, kể cả phẩm Hiện Bửu tháp. Tự nhiên cĩ một tháp báu xuất hiện tại Pháp Hoa hội Linh Sơn và với điều kiện tiên quyết, là muốn mở cửa tháp báu thì phải tập hợp tất cả hàng chư Phật do thân Đức Phật Thích Ca phân ra khắp mười phương số đơng nhiều trăm ngàn vạn ức na do tha. Khi đơng đủ tại Pháp Hoa hội Linh Sơn thì cửa tháp bảy báu liền được mở chốt. Đức Phật Đa Bửu Như Lai nhường nửa tịa ngồi mời Đức Phật Thích Ca cùng an tọa. Sau đĩ Bồ tát khơng tên từ phía dưới quả đất vụt mạnh và cũng đến Pháp Hoa hội Linh Sơn. Hội thuyết kinh Pháp Hoa đến đây cĩ ba dữ kiện siêu việt:

• Tháp báu xuất hiện và Đức cổ Phật mời vị hiện tại Phật chung tịa ngồi.

• Chư Phật phân thân khắp mười phương, nay đều hội tụ về Pháp Hoa hội Linh Sơn.

• Chư Bồ tát vơ danh từ phía dưới quả đất cũng tụ hội về Pháp Hoa hội

Linh Sơn.

Lúc đầu câu chuyện cha trẻ con gî̀ đã làm đảo lộn tồn bộ tư duy của hàng Bồ tát và đại chúng, nhưng dần dần khi vào phẩm Như Lai thọ lượng thì vấn đề từ từ sáng tỏ, nhất là ai nhớ rõ ý nghĩa hai chữ Như Lai thì lại càng sáng tỏ hơn, Như Lai là: “Chẳng đến chẳng đi vị chi là Phật”. Đã là Như Lai thì cịn đâu để gọi là nhập Niết bàn, cịn đâu mà gọi là diệt độ, chẳng qua là vì pháp phương tiện để rộng độ chúng sinh mà thơi!

Hành giả kinh Pháp Hoa tu luyện đến phẩm kinh này, nếu ai liễu ngộ thì câu tâm kinh Bát Nhã: “Bất sanh, bất diệt, bất cấu, bất tịnh, bất tăng, bất giảm” cũng vừa bừng tỏ. Tiểu học Phật gî́o thì tu luyện để liễu ngộ lý vơ thường, nhưng đến đại học và trên đại học Phật gî́o thì tu luyện để liễu ngộ lý chơn thường. Khi cịn trình độ tiểu học Phật gî́o thì Đức Thích Ca Mâu Ni cĩ đản sanh, cĩ nhập diệt; nhưng khi đến trình độ Đại thừa pháp Diệu nhập đời lúc này đã liễu thơng lý chơn thường. Đã là chơn thường thì cịn chỗ nào để sanh, đã khơng sanh thì làm gì cĩ diệt. Khi rõ thơng và chứng ngộ lý bất sanh bất diệt thì làm gì cịn tăng, cịn giảm.