Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận
Kinh Pháp Hoa Giảng Luận
- Tác giả
- Hòa Thượng Thích Thông Bửu
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Đọc đoạn này nên chú ý:
- Đức Phật chính thân Thích Ca Như Lai.
- Chư Phật phân thân do Đức Thích Ca Như Lai phân ra hằng trăm ngàn vạn triệu tỷ Đức Phật khác.
- Cõi thế giới Sa Bà do Đức Phật Thích Ca làm Gî́o chủ.
- Các cõi thế giới khác khắp mười phương do chư Phật phân thân làm Gî́o chủ. - Sa Bà uế trược bỗng nhiên thành quốc độ thanh tịnh vì trời người đã được dời đi nơi khác.
- Mỗi Đức Phật phân thân khi quy hội về cõi Sa Bà đều đem theo một vị Bồ tát để làm Thị giả.
- Mỗi Đức Phật phân thân khi quy hội về cõi Sa Bà đều đem theo một tịa ngồi bằng ngọc cao năm do tuần.
- Đức Phật Thích Ca Như Lai phải mở rộng cõi Sa Bà, để đủ chỗ triệu nhĩm chư Phật phân thân.
- Số chư Phật phân thân muốn tính một phương thơi phải dùng nhiều gấp ngàn vạn ức triệu tỷ lần số cát sơng Hằng, tính một hạt cát là một cõi quốc độ. Nếu tính hết mười phương thì số quốc độ bao nhiêu? Nhiều lắm, nhiều khơng thể nào tính đếm hết, chỉ khái qû́t là mười phương cĩ hàng bốn năm trăm ngàn vạn ức triệu tỷ quốc độ. Cõi quốc độ nhiều như thế, chư Phật phân thân lại cịn nhiều hơn chẳng thể nào tính đếm. Đoạn kinh này mà dùng kiến thức phàm tục suy luận thì chẳng hiểu gì cả, bởi vì lời kinh đã rõ ràng là dời trời người đi sang quốc độ khác, chỉ cịn cĩ chư Phật và chư Bồ tát thì mới mở cửa bửu tháp bảy báu. Chúng ta là người thì làm gì cịn cĩ mặt ở đây mà suy, mà luận.
Trình độ Bồ tát, mà Bồ tát đang tình trạng Qû́n chiếu của lúc đang nhập thiền định thì mới liễu tri việc di dời quốc độ và hội tụ chư Phật phân thân, kể cả chư Bồ tát Thị gî̃ về.
Sự tán và tụ ở đoạn kinh này như sự tụ tán của nguyên tử, phân tử, hạt nhân, điện tử vậy!
Đức Phật Thích Ca khai mở Bửu tháp Chính văn 4- Bấy giờ Đức Thích Ca Như Lai thấy các vị Phật của mình phân thân đều an tọa nơi tịa sư tử và được biết chư Phật phân thân đều muốn cùng mở tháp báu, Đức Phật Thích Ca liền từ chỗ ngồi, đứng dậy trụ trên hư khơng, tất cả hàng bốn chúng đồng đứng dậy chắp tay, một lịng nhìn Phật. Khi ấy Đức Thích Ca Như Lai đưa ngĩn tay phải mở cửa tháp bảy báu. Tiếng vang lớn như tháo mở chốt cửa thành lớn và đại chúng đồng thấy Đức Đa Bửu Như Lai ngồi tịa sư tử, nơi tháp báu, tồn thân như đang thiền định. Cả đại chúng lại đồng được nghe Đức Phật Đa Bửu Như Lai nĩi rằng: “Hay thay! Hay thay! Đức Thích Ca Như Lai đương nhiên sẽ tuyên thuyết kinh Pháp Hoa, ta vì nghe kinh này mà đến đây”.
Bấy giờ hàng tứ chúng thấy Đức Đa Bửu Như Lai dù đã nhập diệt cách nay vơ lượng ngàn vạn ức triệu kiếp, mà nay nĩi lời như thế để tán thán thì đây thật là việc hy hữu chưa từng cĩ. Chư thiên đồng gom hoa báu cõi trời rải dâng cúng dường hai Đức Phật: Đức Đa Bửu Như Lai và Đức Thích Ca Như Lai.
Lúc đĩ, Đức Phật Đa Bửu Như Lai nhường nửa tịa mời Đức Thích Ca Như Lai cùng ngồi nơi Bửu tháp. Liền đĩ, Đức Thích Ca Như Lai bước vào Bửu tháp ngồi lên nửa tịa bửu tháp.
Lúc ấy đại chúng nhận thấy hai Đức Phật đang ngồi xếp bằng nơi tịa sư tử trong tháp bảy báu, đều thầm nghĩ: “Đức Như Lai cao xa qû́! Xin Phật dùng sức thần thơng làm cho chúng con được ở trên hư khơng”. Đáp ứng thỉnh cầu, Đức Thích Ca Như Lai dùng sức thần thơng nâng cao đại chúng lên ngang tầm nhìn bửu tháp và dùng âm thanh lớn mà phổ diễn cùng đại chúng rằng: “Ai cĩ thể ngay nơi cõi Sa Bà này mà rộng thuyết kinh Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa thì nay chính là đúng thời. Ta là Thích Ca Như Lai khơng cịn bao lâu nữa sẽ nhập Niết bàn, nên ta muốn cĩ người để phĩ chúc kinh Pháp Hoa”.
Giảng luận Đức Phật Thích Ca đứng lên dùng một ngĩn tay khai mở Bửu tháp, tiếng vang như tháo chốt cửa của một thành trì lớn. Nhờ vậy mà đại chúng được nhìn thấy Đức Phật Đa Bửu Như Lai.
* Đức Đa Bửu Như Lai tán thán
Đức Đa Bửu Như Lai tán thán Đức Phật Thích Ca Mâu Ni: “Hay thay!
Hay thay! Đức Thích Ca Như Lai đương nhiên sẽ tuyên thuyết kinh Pháp Hoa, vì vậy nên ta là Đa Bửu Như Lai mới đến cõi Sa Bà để tán thán và nghe kinh này.
Liễu thơng sự tụ tán của nguyên tử, điện tử thì mới cĩ thể hiểu được sự tụ tán của chư Phật phân thân. Sự nhĩm hội của chư Phật phân thân về đơng đủ thì Đức Thích Ca Như Lai mới mở cửa Bửu tháp. Dù hiểu được sự “phân tán” của nguyên tử, nhưng chưa thực nghiệm được sự “hội tụ” những phân tử của nguyên tử thì cũng chưa dám thí nghiệm định lý nguyên tử.
Đức Phật Thích Ca phân thân được, nhưng nếu khơng nhĩm hội được chư Phật phân thân thì làm sao đủ điều kiện để mở “cánh cửa qû́ khứ” để thấy được vị Phật qû́ khứ. Cịn việc Đức Phật qû́ khứ tán thán Đức Phật hiện tại lại càng khúc mắc khĩ hiểu, nếu muốn hiểu phải mượn khoa học làm cầu nối với đạo học. Mượn khoa học chứng minh lời nĩi của Đức Phật nơi đoạn kinh này. Nhiều người quan niệm những việc đã qua là thuộc qû́ khứ khơng cịn. Nhưng ngày nay các nhà khoa học Úc châu đang chế máy, để quay được các trận đánh của Hai Bà Trưng, của Bơ Na Pạt, của Hồng đế Quang Trung …vân vân… Chẳng những chỉ quay lại hình, mà cịn ghi được cả âm thanh. Nửa hoặc một vài kỷ nguyên nữa, loại máy này sẽ lưu hành sâu rộng. Lúc bấy giờ hành giả Pháp Hoa sẽ dễ liễu thơng việc phân thân và triệu hội của Đức Phật Thích Ca. Trong giới đạo học đa phần khi gặp chỗ nào khúc mắc thì thường cho trơi qua hoặc đổ nghiêng nĩ thuộc mặt lý tánh, tức là nĩ thuộc về tư tưởng, trừu tượng, như việc phân thân và triệu nhĩm của Đức Phật nơi đoạn kinh này. Trái lại giới khoa học thì lại khơng chịu bỏ qua và cũng chẳng chịu xơ nghiêng qua cho lý tánh, mà lại đổ nghiêng về mặt sự tướng. Vì vậy giới khoa học về mặt sự tướng họ đã thành cơng, tức là thành cơng về mặt nguyên tử tán và tụ. Mặc dù chưa phân thân và triệu nhĩm được như Đức Phật Thích Ca Như Lai, nhưng ngồi sự tụ tán nguyên tử thì giới khoa học cịn triệu nhĩm hàng trăm ngàn vạn ức người, hàng trăm triệu con ong con mối, hàng ngàn vạn tỷ con kiến, cơn trùng, từ nơi một vùng đất rộng bao la tụ vào một mặt kính nhỏ của máy tivi. Khi muốn thay đổi trên mặt tivi, chỉ cần bấm một nút thay đổi băng tần. Ví dụ băng tần đang ở số chín Đài truyền hình Thành phố, chỉ cần bấm nút băng tần số một Đài truyền hình Việt Nam, tích tắc thay đổi cảnh quan một cách dễ dàng, như việc Đức Phật dời đổi cõi Sa Bà thành cõi thanh tịnh rộng rãi, đủ dung chứa đơng người. Tán tụ đổi thay chỉ cần bấm nút.
* Các cõi trời rải hoa cúng dường
Muốn dễ hiểu việc này, xin mời bạn đến tham quan, hoặc ngồi yên lặng nghe người đã chứng kiến kể việc các nuớc văn minh tiên tiến, hằng ngày họ cho máy bay rải dầu thơm ở vùng đơng dân cư, nhất là vùng thành phố. Tại Việt Nam vào thời chiến tranh thế kỷ hai mươi cũng được máy bay rải, nhưng khơng phải rải dầu thơm, mà là rải chất khai quang.
* Đức Phật Đa Bửu Như Lai nhường tịa ngồi
Cơng thức này các vị nguyên thủ quốc gia thuộc thể chế dân chủ, hoặc một số nhà ngoại giao đại tài, đã áp dụng quy pháp này. Đĩ là khi tiếp khách, khơng cịn phân biệt chủ khách như những nơi phong kiến thuở xa xưa. Phong kiến thì ghế vua ngồi là ngai vàng, thêm nạm ngọc, cẩn vàng, cịn ghế khách ngồi thì bằng gỗ chỉ trải vải, hoặc gấm thêu là cùng.
* Xin hạ thấp ngang tầm để được nhìn thấy Phật
Tháp báu trụ lơ lửng trên cao, cịn đại chúng thì vẫn ở sát mặt đất, nên mong cầu của đại chúng là tháp báu hạ thấp ngang tầm để được nhìn rõ hai Đức Phật. Nhưng Đức Thích Ca Như Lai lại dùng thần thơng đưa đại chúng lên cao ngang tầm Bửu tháp.
Các nhà lãnh đạo gî́o quyền, lẫn thế quyền, nên nghiên cứu và thẩm sâu đoạn kinh này, hầu nâng cao trình độ dân trí ngang tầm với các cấp lãnh đạo, nếu khơng dân trí sẽ bị tụt hậu thì các cấp lãnh đạo chỉ cịn ở lơ lửng một mình trên chĩt vĩt mà thơi! Nâng cao dân trí bằng cách bình đẳng hưởng quyền nâng cao văn minh và được đi học. Con nhà nghèo khơng tiền đĩng học phí thì trung học khơng cĩ chứ đừng nĩi đến Tiến sĩ!
* Đức Thích Ca Như Lai phổ quảng
Ai cĩ thể thay ta là Thích Ca Như Lai phổ thuyết kinh Pháp Hoa nơi cõi Sa Bà này! Bởi vì ta sắp nhập Niết bàn, việc phổ truyền kinh Pháp Hoa thì Như Lai đang đợi người để phĩ chúc.
Khi mới thuyết kinh Pháp Hoa thì Đức Phật dạy kinh Pháp Hoa khĩ lắm, chỉ cĩ Phật với Phật mới thơng suốt pháp khơng tướng, cịn Bồ tát vẫn chưa hiểu trọn vẹn. Vậy mà khi vào gần nửa chừng của hội thuyết Pháp Hoa thì Đức Phật lại phổ quảng rằng: Ai cĩ thể phổ truyền kinh Pháp Hoa, Như Lai sẽ phĩ chúc cho. Vậy thì ai sẽ được phĩ chúc, chờ phần kết các phẩm sau. Lồi người chẳng những ngàn xưa, mà mãi mãi ngàn sau, ít người chịu thẩm nhập đoạn kinh này, cho nên dịng đời thường bị hụt hẩng vì thiếu thừa kế. Tại sao? Bởi vì lớp tiền nhiệm chẳng chịu truyền trao phĩ chúc. Lúc nào lớp tiền bối cũng nghĩ rằng mình tuyệt vời hơn lớp hậu sinh. Cĩ nhiều vị gî́o lẫn thế quyền tuổi đã ngồi tám chín chục, thế mà vẫn lo tìm thuốc bồi dưỡng để sống lâu, hầu tiếp tục giữ vai trị lãnh đạo. Cĩ nhiều vị kiêm nhiệm năm bảy chức, nhưng chẳng làm được việc nào cả, bởi vì đã làm sai định luật thiên nhiên. Cĩ nhiều vị tiến bộ hơn, hoặc sợ miệng thế gian, sợ lịch sử lên án là tham quyền cố vị, nên rút lui giữ vai trị Thái thượng hồng nhưng vẫn phủ rèm nhiếp chính.
Mong rằng Pháp Hoa kinh đoạn này, thẩm nhập vào những thành phần lãnh đạo thế quyền cũng như gî́o quyền, để việc phĩ chúc truyền trao sớm giống như phương thức của Đức Phật Thích Ca Như Lai.
--- o0o --- Đức Phật Thích Ca thuyết thơ kệ trùng tuyên phẩm hiện Bửu tháp
Chính văn 5- Đức Phật Đa Bửu Diệt độ đã lâu An nhập tháp báu Cịn vì pháp đến Đại chúng tại sao Chẳng hộ Pháp Hoa Phật này nhập diệt Trải vơ lượng kiếp
Vẫn vì Pháp Hoa Bởi pháp khĩ gặp Bổn nguyện Phật này Sau khi diệt độ Nơi nào cũng đến Vì nghe Pháp Hoa Thích Ca phân thân Vơ lượng chư Phật Như cát sơng Hằng Đều muốn nghe pháp Thấy Phật diệt độ Đa Bửu Như Lai Nên bỏ cõi diệu Cùng chúng đệ tử Trời người thần rồng Và việc cúng dường
Muốn pháp trụ lâu Nên đã đến đây Để đủ chỗ ngồi Phật dùng thần thơng Dời trời người đi Khiến cõi thanh tịnh Mỗi mỗi vị Phật Đều đến cây báu Như sen thanh tịnh Nơi ao trong sạch Dưới mỗi cây báu Cĩ tịa sư tử Phân thân tọa đĩ Sáng rỡ trang nghiêm Như trong đêm tối Đốt ngọn đèn lớn Thân tỏa hương thơm Thơm mười cõi nước Chúng sanh được nhờ Vui khơng xiết kể Như ngọn giĩ lớn Thổi lay nhánh nhỏ
Đức Phật Đa Bửu Dùng phương tiện này
Để pháp dài lâu Bảo cùng đại chúng Ta diệt độ rồi Phổ thuyết kinh này Ai hay hộ trì Nay trước Đức Phật Tự nĩi lời thề Phật Đa Bửu kia Nhập diệt từ lâu Vì bổn nguyện sâu Vang âm sư tử Đức Phật Đa Bửu Cùng với thân ta
Và chư hĩa Phật Sẽ hiểu ý ấy Này các thiện tín Ai hay hộ pháp Nên phát đại nguyện Cho được dài lâu Ai người hay hộ Pháp của kinh này Là đã cúng dường Ta và Đa Bửu Cổ Phật Đa Bửu Tọa trong tháp báu Thường đi mười phương Chỉ vì Pháp Hoa Cũng là cúng dường Hĩa Phật đến đây Trang nghiêm sáng đẹp Ở thế giới khác Rõ nĩi kinh này Là đã thấy ta Cùng Phật Đa Bửu Và các hĩa Phật Này các thiện tín Phải nên nghĩ kỹ
Đây là việc khĩ Nên phát đại nguyện
Các kinh điển khác Như cát sơng Hằng Nĩi hết kinh đĩ Chưa đủ là khĩ Nếu nắm Tu Di Ném đi các nơi Trải nhiều cõi Phật Cũng chưa thật khĩ Nếu dùng ngĩn chân Hất đại thiên giới Rơi xa cõi khác Cũng chưa phải khĩ Trên đỉnh hiện hữu Vì người diễn nĩi
Vơ số kinh khác Cũng chưa là khĩ Sau khi Phật diệt
Trong đời ác trược Nĩi được kinh này Thì mới là khĩ Ví như cĩ người Tay nắm hư khơng Mà đi dạo chơi Vẫn chưa là khĩ Khi ta diệt độ Kẻ tự chép kinh Hoặc bảo người chép Đĩ mới thật khĩ Đem cả cõi đất Để trên mĩng chân Bay lên Phạm Thiên Cũng chưa đủ khĩ Phật diệt độ rồi Trong đời ác trược Đọc tụng kinh này Đĩ mới là khĩ Gî́ như lửa bừng
Mà gánh cỏ khơ Vào khơng bị cháy
Cũng chưa đủ khĩ Ta diệt độ rồi Trì tụng kinh này Vì một người giảng Đĩ mới là khĩ Nếu trì tám muơn Bốn ngàn pháp tạng Mười hai bộ kinh Vì người phổ giảng Làm cho kẻ nghe Được sáu thần thơng Tùy được như thế Vẫn chưa đủ khĩ Sau ta diệt độ
Hiểu rành Pháp Hoa Đĩ mới là khĩ Như người nĩi pháp
Khiến ngàn vạn ức Vơ lượng vơ số
Chúng sinh sơng Hằng Đắc quả La Hán Gồm đủ lục thơng Tuy lợi ích nhiều Cũng chưa phải khĩ Sau ta diệt độ Nếu hay phụng trì Kinh điển này đây
Đĩ mới là khĩ Ta vì Phật đạo Ở vơ lượng cõi Từ xưa đến giờ Rộng nĩi các kinh Nhưng trong số đĩ Kinh này đệ nhứt Kẻ nào trì được Là gìn thân Phật Này các thiện nam Sau ta diệt độ Ai hay thọ trì Đọc tụng kinh này Nay trước Phật đây
Tự nĩi lời thề Kinh này khĩ giữ Cĩ ai tạm trì Là ta vui mừng Chư Phật cũng thế Người nào như vậy Được chư Phật khen Là bậc dũng mãnh Đĩ là tinh tấn Đĩ là trì giới Tu hạnh đầu đà Mau chĩng đạt được Phật đạo Vơ thượng Đời sau cĩ thể Đọc trì kinh này
Phật tử chơn chánh Trụ ở đất lành Phật diệt độ rồi
Hiểu được nghĩa kinh Đĩ là mắt sáng Trời, người, thế gian Ở đời hãi sợ Nĩi chút ít thơi
Hết thảy trời người Đều phải cúng dường. Giảng luận Phần trùng tuyên nơi thơ kệ đã cĩ ở phần chính văn và cũng đã giảng luận đại cương rồi, nên khơng lập lại. Đoạn luận giải này chỉ nêu thêm những nét mà chính văn chưa đề cập, chỉ ở phần thơ kệ Đức Phật mới nêu thêm vào đời cĩ chín việc khĩ làm, nhưng chưa khĩ bằng thọ trì, phổ thuyết kinh Pháp Hoa. Trong chín việc khĩ này xin nêu ví dụ một việc thứ tám: Cĩ người thọ trì tu luyện đủ tám vạn bốn ngàn pháp mơn, học tu đủ mười hai bộ kinh, rồi thuyết giảng cho nhiều người nghe, khiến cho họ đều đắc sáu thần thơng, chứng Thánh quả. Như thế vậy mà vẫn chưa phải là việc khĩ. Sau khi Phật diệt độ, ai đọc tụng, hoặc thọ trì, hoặc in sao viết chép, hoặc cung kính, hoặc cúng dường, hoặc phổ thuyết kinh Pháp Hoa thì đây mới thật là việc rất khĩ. Ai làm được cả sáu cơng đức về Pháp Hoa thì người đĩ là người duy trì mạng mạch của đạo Phật, cho nên Đức Phật tán thán ngợi khen và khuyên mọi người nên hoan hỷ cúng dường những vị ấy.
III - TĨM KẾT
Giới Tăng tín đồ Phật gî́o, nếu là hàng thức giả thì khi đọc tụng phẩm hiện Bửu tháp, đa phần thường ứng dụng ý để trực diện với những vấn đề khúc mắc của phẩm kinh. Nếu là giới bình dân thì lại ứng dụng niềm tin mà chấp nhận. Hậu quả: giới thức giả thì đổ nghiêng phẩm kinh sang phần lý tánh, cịn giới bình dân cũng đổ nghiêng về lý, nhưng lửng lơ nơi mặt tâm linh. Phải cả hai lý tánh và sự tướng hịa một thì mới gọi là pháp Diệu nhập đời. Nếu chỉ nghiêng về một bên thì vơ tình mình đã xén đơi pháp Diệu, như thế thì cịn đâu pháp Diệu? Nếu hiểu đúng lý sự bất nhị thì tu hành đắc pháp bất nhị, cịn hiểu nghiêng về bên này, hay là bên kia thì tu hành sẽ đạt phân nửa, nào khác gì một cái bình pha lê bị bể đơi, nên nĩ trở thành vơ dụng.
Chưa đắc pháp bất nhị thì mãi loay hoay trong sự cố chấp: “Các pháp vơ thường”, chẳng biết bao giờ liễu thơng để chứng đắc: “Tướng thế gian vẫn thường”.
Khơng thấu đạt, hoặc chứng đắc các pháp vẫn thường thì chẳng tài nào liễu thơng được phẩm hiện Bửu tháp. Khơng thể nào liễu thơng được qû́ khứ, hiện tại chẳng hề hai. Tán và tụ chẳng hề hai. Chủ và khách chẳng hề hai. Thấp và cao chẳng hề hai. Uế trược và trong sạch chẳng hề hai. Nĩi tĩm lại, nếu đọc tụng thọ trì phẩm kinh này mà vẫn chủ quan nghiêng về một bên như từ mới học Phật, nghĩa là chỉ hiểu nĩ thuộc về mặt lý, lửng quên về sự thì khơng thể nào liễu thơng ý nghĩa về phẩm kinh. Khơng liễu thơng trọn vẹn mà tự nhận mình là hành giả Pháp Hoa kinh thì chẳng khác nào cái bình bằng ngọc pha lê đã bị vỡ làm đơi kia vậy!
Nếu mà giới đạo học khẳng định Bửu tháp thuộc về lý trí, mọi vấn đề phân thân, triệu nhĩm cũng thuộc về mặt lý trí tưởng tượng …vân vân… Cịn giới khoa học thì chỉ chuyên chú thẳng vào thực dụng, dù họ chưa đủ trình độ hiểu Bửu tháp cao năm trăm do tuần như Đức Phật Đa Bửu Như Lai, nhưng họ đã chứng minh được phương thức này. Họ cũng cho Bửu tháp vụt bằng cách phĩng tàu vũ trụ vượt khỏi bầu khí quyển, để thám hiểm các hành tinh cách xa quả đất. Họ chưa đủ thần lực để phân thân chư Phật khắp mười phương, hoặc triệu nhĩm chư Phật phân thân về cõi Sa Bà để mở Bửu tháp như Đức Phật Thích Ca Như Lai, nhưng họ đã thành cơng việc thu nhiều hình ảnh vào Đài truyền hình để phổ truyền rộng khắp mười phương, kể cả vấn đề thu hẹp trên mặt tivi, nhất là họ chưa đủ thần thơng, phĩng một luồng hào quang giữa chặn mày chiếu sáng đến các cõi ở phương Đơng, cách xa quả đất hằng triệu do tuần như Đức Phật Thích Ca Như Lai, nhưng họ đã thành cơng đứng ở châu này nhìn vào viễn vọng kính, thấy sự sinh hoạt châu khác, hoặc qua vệ tinh từ ngồi quả đất thấy rõ sự việc nơi quả đất và các thiên thể xa xăm, hoặc thu hình từ bán cầu bên Tây, chiếu về bán cầu bên
Đơng, hoặc ngược lại. - Đạo học thẩm sâu vào phần lý.
- Khoa học chứng minh rõ về phần sự.
Mong sao phẩm hiện Bửu tháp thuộc kinh Pháp Hoa, thẩm nhập cả sự lẫn lý cho cả hai giới. Ngày nào đĩ rất gần, hai giới đạo học và khoa học, hợp tác nhau đạt thơng pháp Diệu, hầu sớm áp dụng nền văn minh pháp Diệu, đem nền văn minh Diệu cống hiến cho dịng đời thì muơn lồi vạn vật hưởng được lợi ích biết bao. Kính lạy Đức Phật Đa Bửu Như Lai, kính lạy Đức Phật Thích Ca Như Lai, dùng thần thơng nâng chúng con, giới khoa học lẫn giới đạo học lên ngang tầm để nhìn rõ pháp Diệu. Kính lạy chư Phật phân thân, chư vị Bồ tát, chư hiền Thánh Tăng hỗ trợ cho quả đất sớm đạt nền văn minh “Bất nhị”.
Cầu mong chư Thiên Long Bát Bộ, hộ pháp, chư Thiên, chư Tiên, hộ thế Tứ Thiên Vương cùng chư Thần, chư Thánh hỗ tương cho hai giới đạo học lẫn khoa học sớm liễu thơng và sớm thành tựu phương thức “Bất nhị”, hầu giúp dịng đời đều tỏa ngát tuệ hương.
Hồi hướng tất cả cơng đức tu luyện đọc, tụng, thọ trì, in chép, cúng dường và phổ thuyết kinh Pháp Hoa đến các pháp giới chúng sanh đồng thành Phật đạo.
Nam mơ Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa kinh, Pháp Hoa hội thượng Phật Bồ tát, Bồ tát Ma Ha Tát, tác đại chứng minh.
--- o0o --- Bài 20 - Phẩm Đề Bà Đạt Đa - Thứ Mười Hai Tiền thân Đức Phật Thích Ca cầu pháp Diệu.
Đối chiếu xưa và nay. Đức Phật thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa.
Cơng chúa cung rồng thành Phật.
I - MỞ ĐỀ
Sở dĩ Đức Phật và Đề Bà Đạt Đa phải diễn tuồng đĩng vai thù nghịch, qua sự việc trị phản thầy, em hại anh là để cĩ phẩm Đề Bà Đạt Đa, phẩm thứ 12 trong bộ kinh Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa, bộ kinh quan trọng nhất của cuộc sống.
Định lý đương nhiên của dịng đời từ ngàn trước dẫn đến ngàn sau, bất cứ ở đâu hễ cĩ âm là cĩ dương, cĩ chánh thì cĩ tà, cĩ thiện thì cĩ ác, cĩ thuận là cĩ nghịch. Hàng thức giả và trí giả ai cũng đều phải lội qua dịng chảy thuận nghịch này. Nếu ai sợ nĩ thì an phận đành chịu hụp lặn nơi vũng bùn phàm phu tục tử. Khơng riêng hàng đệ tử Đức Phật, mà tất cả ai muốn ngoi khỏi vùng ơ uế của dịng đời thì điều trước nhất là nên nắm vững quy tắc thuận nghịch đương nhiên là như thế, để khi trực diện nghịch cảnh khỏi ngỡ ngàng.
Phẩm Đề Bà Đạt Đa hệ thống hĩa nguyên lý thuận và nghịch, bằng hai câu chuyện đơn giản hầu giúp lồi người dễ hiểu, dễ nhớ và dễ tin để an ủi cho chính mình đủ sức tự chủ khi gặp nghịch cảnh, hoặc lúc gặp thuận duyên kịp nắm thời cơ thành tựu. Mặt khác phẩm kinh này là chìa khĩa vàng của nữ giới. “Bình đẳng tánh trí”. Nếu sự tướng cũng bình đẳng thì xã hội khơng cịn là xã hội. Cĩ nhiều học thuyết chủ trương bình đẳng cả sự lẫn lý nên lập luận rằng tất cả đều dân chủ. Nhưng nên nhớ dân chủ tự gî́c, chứ khơng thể nào dân chủ tự do. Cĩ người mới học một ít gî́o thuyết đã tự đắc vỗ ngực rằng tơi chứng đắc nên khơng cịn phân biệt. Vậy hãy thí nghiệm bằng cách: để một chén cơm, một chén đất đậy dĩa kín. Khi giở dĩa ra nếu gặp chén đất, lúc đĩ cĩ phân biệt và cĩ ăn khơng? Khi nào chứng A La Hán mới nĩi câu khơng cịn phân biệt. Tối thiểu về mặt đời, phải là bác học, chế biến được máy mĩc tinh lọc các chất uế độc, lúc bấy giờ mới dám tuyên bố các pháp vốn chẳng dơ sạch. Cuộc sống vốn chẳng thể chỉ cĩ thuận mà chẳng trộn pha cái nghịch. Phẩm Đề Bà Đạt Đa, phẩm kinh hướng dẫn cho chúng sinh tu tập pháp mơn thuận nghịch. Mong giới học Phật và giới thức giả chớ nên lướt trơi qua phẩm kinh này. Xin tĩm gọn đại cương phẩm kinh thành tám câu: Kẻ ác phá ta - như hoa gặp giĩ Người lành giúp mình - nước tưới bơng hoa Chính việc Đề Bà hại Phật Thích Ca Đĩ là phương thức bơng hoa gặp giĩ Đức Văn Thù giúp cơng chúa cung rồng Thì đĩ là đem nước tưới bơng hoa Gặp nghịch duyên trûn chuyên khơng chán Nghịch thuận song hành định lý đương nhiên Phật gî́o cĩ nhiều người trình độ cịn sơ cơ, nhưng lại cĩ duyên với kinh Pháp Hoa, nhưng tụng đến phẩm Đề Bà Đạt Đa thường khơng hiểu nên hoang mang, hoặc giận ghét Đề Bà Đạt Đa, đồng thời liên đới về cuộc sống chính mình, khi gặp nghịch rất ốn hận những kẻ lừa thầy phản bạn, kẻ ham bả lợi danh tán tận lương tâm. Trái lại khi thuận thì nửa tin nửa nghi. Tại sao nàng cơng chúa cung rồng vừa là lồi vật, vừa là con nít lại là nữ giới vậy mà chỉ nghe Đức Bồ tát Văn Thù truyền dạy kinh Pháp Hoa chỉ cĩ một lần liền chứng đắc quả vị Như Lai. Càng đọc tụng càng nghi ngờ. Chớ nên nghi ngờ bỏ cuộc, trái lại nên chuyên cần đọc tụng, nên tư duy, nghiền ngẫm, bởi vì kinh Đại thừa là như vậy đĩ, khơng hề cĩ khác hơn. Nếu tin thì tụng đọc, khơng tin thì thơi chứ khơng thể khác hơn, bởi vì như vậy, vì đây là lý ẩn mà trí hiện cho nên phải dùng trí soi lý chứ khơng thể suy nghĩ, bàn luận thường tình mà hiểu được. Đọc tụng, nghiền ngẫm, tư duy đến độ hiểu như vậy đĩ, chúng ta mới bắt đầu áp dụng vào cuộc sống hằng ngày.
Đây là cơng thức, là pháp mật truyền chứ khơng thể luận bàn, mà phải tuyệt đối tin như vậy đĩ “Như thị pháp”.
Khi mở đầu bài này, chúng tơi đề cập là hai Ngài đĩng kịch để cĩ câu chuyện, hầu bổ túc cách sống cho lồi người khi gặp nghịch cảnh. Ai gặp nghịch cảnh nên giải mở bằng hai câu:
Hãy quên câu ân đền ốn trả
Luơn nhớ câu ốn trả bằng ân
Tiền thân Đề Bà Đạt Đa khi cịn là một vị Tiên, đã cĩ pháp Đại thừa, truyền dạy cho một ơng vua. Vị vua này bỏ ngơi theo học pháp Diệu đại thừa, nhờ đĩ sau này thành Phật. Vì vị vua nhận biết gî́o pháp quý báu nên đã hầu hạ vị tiên tột mức, đem thân làm giường cho tiên nằm, phục vụ vị vua khơng thiếu sĩt chỗ nào. Cịn Đề Bà Đạt Đa khi cịn là vị tiên đã cao quý như vậy, đến đời này trải qua nhiều kiếp và đang làm vị Tỷ kheo mà lại theo hại Phật đến mức độ đĩ ư! Vậy nếu khơng gọi là đĩng kịch thì gọi là gì cho dễ hiểu đây? Điểm đáng nghiền ngẫm về pháp tu phẩm kinh này là dù bị Đề Bà Đạt Đa hãm hại như thế, nhưng Đức Phật chẳng hề trách mĩc ốn giận, trái lại cịn kể chuyện tiền thân của mình và của Đề Bà Đạt Đa, Đức Phật lại cịn can đảm nhận lỗi là khơng trịn lời hứa, khơng hầu hạ suốt đời, mà chỉ mới vừa liễu ngộ pháp Diệu đã vội lén bỏ đi. Mỗi lời, mỗi câu nơi phẩm kinh là một bí pháp, nếu ai bước vào dịng đời mà hiểu và hành đúng những điểm then chốt này thì dẫu đổi hàng tấn vàng cũng khĩ chuyển thay.
Trước khi vào nội dung của phẩm kinh, chúng tơi nêu thêm hai điểm khơng kém phần quan trọng của phần mở đề. Thứ nhất: Suốt bốn mươi chín năm thuyết pháp độ sanh của Đức Phật thì lồi người chưa cĩ ai chứng đắc quả vị Phật, quả vị Bồ tát! Vậy mà lồi rồng chẳng những cơng chúa cung rồng mới tám tuổi đắc quả vị Phật, mà hàng quan rồng, dân rồng đắc quả vị Bồ tát đơng nhiều vơ số, như thế là thế nào? Cĩ phải đây là mật nghĩa, là bí pháp hay khơng?
Vấn đề thứ hai: Lồi người sống nơi quả đất này, nơi nào phổ cập bình đẳng giữa nam và nữ trước nhất? Xin thưa: Việt Nam. Hai vị nữ Thánh Trưng, người đầu tiên của nhân loại dựng cờ khởi nghĩa dẹp qûn xâm lược, đem độc lập về cho Tổ quốc non sơng và lên ngơi vua. Nam giới làm vua, nữ giới cũng làm vua. Nam giới yêu nước cứu nước thì nữ giới cũng yêu nước và cứu nước bình đẳng như nhau.
Hiện nay Việt Nam tụng đọc kinh Pháp Hoa qû́ đơng, nhưng thọ trì và chứng đắc phẩm Đề Bà Đạt Đa thì cịn qû́ khiêm tốn, bởi vì trong hàng bốn chúng đệ tử Phật, phần nữ giới vẫn chưa chứng đắc, tại vì cịn cĩ nhiều người ngần ngại, nghĩ mình là nữ, nhất là Ni giới.
Giới luật bát kỉnh pháp Tu chứng vẫn như nhau Chẳng trước cũng chẳng sau
Chẳng chướng ngăn hạ lạp. --- o0o --- II - NỘI DUNG
Tiền thân Đức Phật Thích Ca cầu pháp Diệu Chính văn 1- Lúc bấy giờ, Đức Phật Thích Ca Như Lai truyền dạy cho hàng Bồ tát và đại chúng rằng: “Như Lai từ vơ lượng kiếp, về thuở qû́ khứ, hằng cầu pháp Diệu, chẳng hề mỏi mệt. Qua nhiều kiếp làm vua, hằng phát nguyện cầu đạo vơ thượng Bồ đề, tâm chẳng hề thối chuyển. Vì tu pháp “Lục ba la mật” nên thường hành pháp bố thí rốt ráo, tâm chẳng hối tiếc. Bố thí voi ngựa, thất bảo, quốc thành, thê tử, bạn bè, người hầu cận, kể cả đầu, mắt, tủy, não, thân, thịt, tay, chân, chẳng hề luyến tiếc.
Thuở đĩ, thọ mạng của quốc dân sống lâu vơ lượng. Vua vì cầu pháp, nên từ bỏ ngơi, giao lại cho Thái tử. Đánh trống truyền rao khắp bốn phương: “Vua cần cầu gî́o pháp. Ai cĩ thể thuyết dạy pháp Đại thừa thì nhà vua sẽ trọn đời theo cung cấp hầu hạ”.
Khi đĩ cĩ vị tiên nhân đến gặp vua thưa rằng: “Ta cĩ kinh Đại thừa, tên là Diệu Pháp Liên Hoa, nếu đại vương khơng trái ý ta, ta sẽ vì đại vương mà truyền trao”. Nhà vua vui mừng chấp nhận, theo vị tiên nhân để cầu học đạo.
Hằng ngày nhà vua lo cung cấp vật thực cho tiên nhân, chăm lo củi nước rau quả, hầu hạ tiên nhân, đến dùng thân mình làm giường ghế.
Hầu hạ tiên nhân suốt cả ngàn năm chẳng hề thiếu sĩt và khơng hề xao lãng.
Đức Phật thuyết thơ kệ trùng tuyên lại nghĩa này:
Như Lai nhớ kiếp xưa Vì cầu pháp Đại thừa Đang ngự nơi ngơi báu Chẳng ham vui ngũ dục Đánh chuơng rao bốn phương Ai cĩ pháp Đại thừa Nếu vì ta giải nĩi Vua nguyện xin hầu hạ Bấy giờ tiên Trường Thọ Đến thưa cùng Đại vương
Tiên cĩ pháp nhiệm mầu Trong đời ít ai cĩ Nếu vua chịu tûn hành Tiên sẽ vì vua thuyết
Vua nghe tiên nĩi xong Khởi tâm vui mừng lớn Liền đi theo tiên nhơn Cung cấp đồ cần dùng Nhặt củi và rau trái Theo lời cung kính dâng Lịng ham pháp Đại thừa Thân tâm khơng mệt mỏi Nguyện vì khắp chúng sanh Siêng cầu pháp Diệu lớn Cũng chẳng vì thân mình Bỏ cả vui ngũ dục Nên dẫu ngơi vua lớn Vẫn cầu đắc Pháp Hoa Nhờ đĩ nay thành Phật
Nay kể tất cả nghe. Giảng luận Đoạn thứ nhất phẩm Đề Bà Đạt Đa, Đức Phật kể lại chuyện một vị vua truyền ngơi cho thái tử, để theo một vị tiên tu học pháp Diệu Đại thừa. Vị vua đĩ ngày nay là Đức Phật Thích Ca, vị tiên xưa thì ngày nay là Đề Bà
Đạt Đa.
Thời khoa học chưa phát minh và phương tiện truyền thơng báo đài chưa phổ biến sâu rộng, nhất là tin tức các vị thần đồng năm bảy tuổi, mà thơng minh ngang trình độ các gî́o sư đại học, khắp thế giới nước nào cũng cĩ thần đồng. Gần đây đài truyền hình Nha Trang Việt Nam đã loan tin tại tỉnh Khánh Hịa cĩ em bé ba tuổi mà trình độ giỏi tốn như các vị gî́o sư tiến sĩ. Nhờ những tin tức cụ thể này mà câu chuyện tiền thân của Đức Phật và
Đề Bà Đạt Đa rất dễ hiểu, dễ tin.
Cuộc sống của con người nĩ luơn vịng quanh, như quả đất với mặt trời.
Ai được ngồi vào con tàu vũ trụ, vượt ra ngồi bầu khí quyển thì mới khỏi bị cảnh nhìn thấy sự vịng quanh. Nếu chưa ngồi vào con tàu vũ trụ và đang sống trong sự sống quay vịng trịn thì khi gặp những cảnh trái ngang, vay trả ta chớ nên ngạc nhiên, mà cần phải hiểu rõ rằng nợ nần vay trả do nghiệp chướng tạo ra của những kiếp trước.
Thơng hiểu câu chuyện tiền thân của Đức Phật Thích Ca và Đề Bà Đạt Đa nơi phẩm kinh này thì khi gặp nghịch cảnh chúng ta khơng cịn ngạc nhiên, trái lại vui lịng trả nghiệp, hoặc thành tâm sám hối và phát nguyện tinh tấn tu hành để cĩ cơng đức mà hồi hướng về với mĩn nợ nghiệp chướng đã do tiền kiếp gây nên.
Hành giả tu theo kinh Pháp Hoa nên chú ý là chẳng riêng phẩm Đề Bà Đạt Đa, mà là tồn bộ kinh, phẩm nào, câu nào, chữ nào cũng là pháp Diệu, mà là pháp Diệu phải được hịa nhập vào cuộc sống, bởi vì tên bộ kinh này, sau hai chữ pháp Diệu lại cịn thêm hai chữ hoa Sen (liên hoa). Bơng sen thì khơng thể xa rời bùn, dù nhập bùn nhưng chẳng hề nhiễm hơi bùn. Nhập đời nhưng khơng bị đời đồng hĩa để trở thành dơ bẩn.
Đối chiếu với đoạn kinh, mỗi chúng ta tự kiểm lại mình hiện cĩ nợ nần nhiều kiếp nhiều đời hay khơng? Nếu ai cảm nhận mình mắc nợ nhiều kiếp trước thì hoan hỷ trả, hoặc sám hối xin bớt nợ, hoặc trì chú Bạt nhứt thiết nghiệp chướng căn bản, đắc sinh Tịnh độ Đà ra ni. Nghiệp chướng căn bản là nghiệp chướng đã mọc gốc đâm rễ: căn là rễ, bản là gốc ... để giải bớt nợ xưa, nhất là pháp mơn hồi hướng là hiệu quả mau nhất. Cĩ hoan hỷ trả nợ, hoặc xin bớt nợ và khởi trải “ý từ, tâm bi” để giải quyết mọi việc thì nghiệp chướng mới tiêu trừ. Cĩ nhiều vị đọc tụng đến phẩm kinh này thì nghĩ rằng: đây là phẩm kinh Đức Phật kể chuyện tiền thân của Phật để hàng Bồ tát nghe, chứ cĩ liên quan gì đến mình! Chẳng những cĩ liên quan, mà là cần thiết như giĩ thở, như nước uống, như cơm ăn vậy! Chẳng cần phải hiểu biết và áp dụng tồn phẩm kinh vào cuộc sống của mình, mà chỉ tu đúng đoạn tiền thân này là chúng ta đang thọ trì kinh Diệu Pháp Liên Hoa rồi vậy.
--- o0o --- Cơng đức của Đề Bà Đạt Đa Chính văn 2- Đức Phật dạy đại chúng rằng: Vị vua thuở đĩ thì nay chính là “Ta”, cịn vị tiên nhân kia nay chính là Đề Bà Đạt Đa. Do nhờ vị thiện trí thức Đề Bà Đạt Đa làm cho ta đầy đủ sáu pháp Ba la mật - Từ bi - Hỷ xả - Ba mươi hai tướng tốt - Tám mươi vẻ đẹp, sắc thân vàng chĩi - Đủ mười trí lực - Bốn pháp chẳng sợ hãi - Bốn pháp nhiếp phục - Mười tám pháp bất cộng - Thần thơng đạo lực thành bậc chánh đẳng chánh gî́c. Tất cả cơng đức này đều do từ nhân duyên thiện tri thức Đề Bà
Đạt Đa cả.
Giảng luận Tiền thân Đề Bà Đạt Đa đã là một vị tiên cĩ trình độ cao như thế, đã truyền trao cho một vị vua tức là tiền thân Đức Phật Thích Ca tâm pháp siêu việt như thế thì vị tiên này thuở xưa là vị Đại Bồ tát cải dạng, nay là Đề Bà Đạt Đa. Vậy nếu khơng phải các Ngài đĩng kịch để hồn chỉnh pháp Diệu của một vỡ tuồng pháp nghịch nơi kinh điển Đại thừa thì chúng ta gọi là gì cho dễ hiểu? Dựng và đĩng vai nghịch cảnh, nghịch duyên thành kinh điển dễ dạy đời, đĩ là việc làm của chư Bồ tát.
Nếu là vị tiên thì làm gì thơng suốt sáu pháp Ba la mật. Hiểu rộng Ba la mật là gì? Cĩ ba nghĩa chính:
• Cứu cánh. • Đáo bỉ ngạn.
• Vơ cực.
* Y theo sáu pháp này tu hành độ mình rốt ráo nên gọi là Cứu cánh. * Nương sáu pháp này tu hành rốt ráo rời bỏ bờ trần tục, nhập Niết bàn, nên gọi là Đáo bỉ ngạn. * Nhờ y theo sáu pháp này tu đến độ thơng suốt cả sự lẫn lý đến chỗ rốt ráo, đến chỗ dung thơng, đến chỗ tự tại vơ ngại, nên gọi là Vơ cực.
Sáu pháp gồm những gì?
• Bố thí. • Trì giới.
• Tinh tấn.
• Nhẫn nhục.
• Thiền định. • Trí tuệ.
Cả sáu pháp, pháp nào cũng đến cực điểm “Ba la mật” cả! Tức là rốt ráo cả! Đại thừa nghĩa chương cịn giải rằng: “Bồ tát phải thực hiện sáu pháp Ba la mật này, gọi là Lục độ Ba la mật, suốt sáu mươi vạn kiếp mới đắc quả thành Phật”. Tiên trưởng, tức tiền thân Đề Bà Đạt Đa truyền dạy nhà vua, tức tiền thân Đức Phật Thích Ca mười hai pháp gì?
01. Sáu pháp Ba la mật.
02. Từ bi. 03. Hỷ xả.
04. Cách tu luyện đắc ba mươi hai tướng tốt.
05. Cách tu luyện đắc tám mươi vẻ đẹp.
06. Đủ mười trí lực. 07. Bốn pháp khơng sợ hãi. 08. Bốn pháp nhiếp phục. 09. Mười tám pháp bất cộng.
10. Thần thơng.
11. Tự tại.
12. Pháp mơn tu chứng đắc thành Phật rộng độ chúng sanh. Khi tu học lên trình độ cao mới chi tiết từng pháp.
Đến đây cĩ ai cịn bảo người tu kinh Pháp Hoa khơng chấp nhận kinh Tiểu thừa. Vậy mười hai pháp tu này cĩ phải ở kinh điển Tiểu thừa hay khơng? Sinh viên tuy học cao rộng nhưng khơng thể bỏ bốn phép cộng trừ nhân chia của Tiểu học.
--- o0o --- Đức Phật thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa
Chính văn 3- Đức Phật dạy hàng tứ chúng: “Qua vơ lượng kiếp về sau, ơng Đề Bà Đạt Đa sẽ được thành Phạt, hiệu là Thiên Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vơ Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tơn. Cõi nước đĩ tên là Thiên Đạo. Lúc đĩ Đức Phật Thiên Vương độ đời hai mươi trung kiếp, rộng vì chúng sanh mà diễn thuyết pháp mầu. Số chúng sanh đơng nhiều như số cát sơng Hằng đều đắc quả A La Hán.
Vơ số chúng sanh phát tâm duyên gî́c và số chúng sanh đơng nhiều như cát sơng Hằng, phát tâm vơ thượng đạo, đặng vơ sanh pháp nhẫn, đến bậc bất thối chuyển.
Sau khi Đức Thiên Vương Như Lai nhập Niết bàn. Chánh pháp trụ lại đời cũng hai mươi trung kiếp. Tồn thân xá lợi đựng tháp bằng bảy báu, cao sáu mươi do tuần, ngang dọc bốn mươi do tuần. Cả hàng trời người đều đem hoa đẹp, hương bột, hương xoa, hương đốt, y phục, chuỗi ngọc, tràng phan, lọng báu, kỷ nhạc ca tụng lễ lạy cúng dường tháp bảy báu đĩ. Vơ lượng chúng sanh đặng quả A La Hán, vơ lượng chúng sanh ngộ Bích Chi Phật, khơng thể nghĩ bàn số chúng sanh phát tâm trí tuệ, đến bậc bất thối chuyển. Giảng luận Chúng sanh nào cũng cĩ Phật tánh, chúng sanh nào cũng thành Phật. Đề Bà Đạt Đa đem tâm độc ác hãm hại Đức Phật Thích Ca, nhưng sau khi rời địa ngục A Tỳ, trải qua vơ lượng kiếp, chứng đắc quả vị Phật hiệu là Thiên Tướng Như Lai. Chỗ đáng chú ý là Đề Bà Đạt Đa rời địa ngục, trải qua vơ lượng kiếp, trong số vơ lượng kiếp này, dĩ nhiên là cĩ nhiều kiếp tu thiện, mà tu thiện vun bồi nhiều cơng đức thì tánh Phật bừng khai, chứng đắc quả vị Phật - khác với chủ thuyết dù cho tạo nhiều tội lỗi, nhưng hối tội thì liền được sanh về trời. Thật là qû́ đơn giản, chẳng những chỉ sám tội một đời, mà phải sám tội trải qua nhiều đời nhiều kiếp.
Đức Phật Thiên Vương sống lâu đến hai mươi trung kiếp và khi nhập Niết bàn chánh pháp cũng trụ đời hai mươi trung kiếp. Lưu ý kẻo lầm lẫn giữa Phật trụ ở đời và chánh pháp trụ ở đời.
Khác ở chỗ sống thọ và chánh pháp trụ
Cĩ những Đức Phật độ chúng sanh rất ít, nhưng ở đây Đức Thiên Vương Như Lai độ chúng sanh qû́ đơng, nhiều như cát trên bờ sơng Hằng. Trong số chúng sanh được độ đều chứng các quả vị Thánh Thanh Văn, Bích Chi và đắc vơ sinh pháp nhẫn để rồi đến bực bất thối chuyển.
Điểm thẩm sâu của đoạn kinh thuộc phẩm này là thấy được cái tốt của Đề Bà Đạt Đa. Khai mở tánh Phật và sự thành Phật hết sức đặc biệt của Đề Bà Đạt Đa. Thế thái nhân tình thường cố chấp, người xấu ác thì tất cả đều xấu ác, người hiền đức thì tất cả hiền đức. Họ chưa ngộ được cơng thức trong cái này cĩ cái kia, trong cái kia cĩ cái này. Trong giĩ cĩ nước, trong nước cĩ giĩ. Trong những người cực ác, vẫn cĩ nhất điểm lương tâm. Trong những bậc hiền triết vẫn cĩ những điểm sai khuyết. Tất cả nếu mọi người chúng ta liễu ngộ được “luận tương đối” này thì xã hội đẹp biết bao nhiêu.
Hành giả Pháp Hoa nĩi riêng, hàng đệ tử Đức Phật nĩi chung, ai ai cũng liễu ngộ cơng thức nghịch cảnh của phẩm Đề Bà Đạt Đa thì sự hịa hợp, sự an vui, sự tĩnh lặng đã phủ trùm cõi trần tục này lâu rồi. Đức Phật Thích Ca chủ trương hịa hợp với người ác để rồi độ cho người ác. Hiểu Đề Bà Đạt Đa để thấy Đề Bà Đạt Đa thành Phật hiệu Thiên Vương Như Lai và đủ mười tơn hiệu.
---o0o--- Chính văn Đức Phật dạy các Tỷ kheo: Về các đời sau, nếu cĩ người thiện nam, tín nữ nào nghe kinh Diệu Pháp Liên Hoa, phẩm Đề Bà Đạt Đa mà khởi tâm thanh tịnh kính tin, chẳng hề nghi ngờ thì chẳng đọa địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và được sinh nơi chư Phật khắp mười phương. Người đĩ sinh ở những nơi thường được nghe kinh này. Nếu sinh vào cõi trời người thì hưởng mọi sự an vui rất thù thắng. Nếu sinh nơi cĩ Phật thì từ hoa sen hĩa sinh.
Dù hàng ngàn vạn năm sau khi Phật nhập diệt mà cĩ ai tin phẩm kinh này thì nhất định khơng cịn đọa ba đường dữ, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh; trái lại cịn được sinh ở những nơi cĩ Phật, nhờ vậy mà thường được nghe kinh Pháp Hoa. Hoặc nếu cĩ sanh ở các cõi trời thần và phi nhân thì thường hưởng được sự an vui rất thù thắng. Hoặc sanh từ cõi Phật thì từ hoa sen hĩa sanh.
Tại sao nghe phẩm Đề Bà Đạt Đa rồi kính tin dù mới chỉ nghe tin chứ chưa thọ trì và phổ thuyết, cúng dường vậy mà đã đạt được cơng đức thù thắng như vậy? Rất dễ hiểu! Vì trong phẩm Đề Bà Đạt Đa là cơng thức hĩa giải tất cả mọi nghịch cảnh, nghịch duyên. Do đâu mà bị đọa địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh? Vì độc ác, tham sân, si mê. Các mĩn thuốc độc này giết chết lương tri con người, nên phải đọa tam đồ. Tại sao tin nghe phẩm Đề Bà Đạt Đa khỏi đọa tam đồ? Tại vì nghe và tin phẩm kinh này là đã trừ dứt được ốn hận, khơng cịn đem ốn trả ốn, trái lại tâm vui vẻ đem ân trả ốn. Kể cả quên câu ân đền ốn trả mà luơn nhớ câu ốn trả bằng ân. Tin việc Đề Bà Đạt Đa trải qua vơ lượng kiếp thành Phật Thiên Vương Như Lai thì trong tâm hồn mình thoải mái đối với mọi kẻ ác độc, bởi vì kẻ độc ác ấy trải qua vơ lượng kiếp cũng thành Phật như Đề Bà Đạt Đa. Bí pháp của phần một phẩm kinh là: Tất cả chúng sanh đều cĩ Phật tánh. Thiện cĩ Phật tánh tu hành thành Phật, ác biết bỏ ác tu hành cũng thành Phật như thiện. Lưu ý Đề Bà Đạt Đa trước khi thành Thiên Vương Như Lai thì ơng vẫn theo luật nhân quả, vay trả, dù khơng ai địi, nhưng chính quả ác của ơng đã vùi ơng vào địa ngục A Tỳ, tự trả xong ăn năn sám hối tu thiện dần dần thành Phật.
--- o0o --- Gặp thuận cảnh cơng chúa Rồng thành Phật Chính văn 4- Bấy giờ ở hạ phương cĩ Bồ tát Trí Tích, vị Thị giả của Đức Phật Đa Bửu liền đến trình bạch thỉnh Phật Đa Bửu hồi về bổn quốc. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dạy Bồ tát Trí Tích rằng: “Thiện nam tử, chờ gîy lát sẽ cĩ Bồ tát Văn Thù Sư Lợi về đây cùng đàm luận pháp mầu rồi sẽ hồn về bổn độ”.
Giảng luận Khách muốn gî̃ từ, chủ mời ở lại. Ở lại để làm gì? Để cùng đàm luận pháp mầu. Ai đàm luận pháp mầu với ai? Bồ tát Trí Tích đàm luận với Bồ tát Văn Thù.
Đoạn này nhắc cho hành giả Pháp Hoa chuẩn bị đĩn cuộc đàm luận rất thú vị giữa hai vị Bồ tát, hay nĩi rõ hơn là mỗi hành giả Pháp Hoa hãy chiếu sáng hai đức tánh Bồ tát của chính mình cho người khác học.
Nếu mỗi chúng ta ai muốn sống theo hạnh của Bồ tát Đại Trí Văn Thù thì nên tự soi rõ “Lý ẩn mà trí hiện”. Nếu ai muơn sống theo hạnh Bồ tát Trí Tích thì nên tự soi để thấy rõ “Lý hiện mà trí ẩn”. Nhưng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni muốn hành giả Pháp Hoa phải soi rọi thấy rõ cả hai. Trường hợp phẩm kinh Đề Bà Đạt Đa đoạn này thì Lý ẩn bên trong là đúng. Trường hợp này chỉ nên dùng trí mới thấy được lý vì lý ẩn tàng qû́ sâu thẳm. Chúng ta nghe Bồ tát Trí Tích đối thoại với Bồ tát Văn Thù rằng: “Ngài nĩi vơ lý”. Bởi vì lý ẩn khĩ thấy chỉ cĩ Bồ tát Văn Thù là bậc đại trí nên mới thấy được lý ẩn, cịn Bồ tát Trí Tích thì tuy cĩ trí, nhưng trí cịn ẩn tàng tích tụ bên trong, cho nên chẳng những Ngài mà nhiều người chỉ nhìn thấy cái lý nổi bên ngồi. Khi nào chúng ta gặp trường hợp lý ẩn chúng ta chớ nên lớn tiếng nĩi là vơ lý. Dịng đời xung đột nhau, cĩ khi đi đến hãm hại nhau, nĩi rộng lớn hơn là chiến tranh tàn hại, cũng vì cái nhìn khi trí đang tích tụ tàng ẩn bên trong, cịn đại trí thì chưa hiện bên ngồi, nên khĩ nhìn thấy cái lý đang ẩn sâu.
Trí cịn đi đơi với thức nên vẫn chưa bừng vỡ sáng chĩi. Trí đến trình độ “Tri” cũng chưa thấy được lý ẩn. Khi nào đạt đến trình độ đại trí, tức là đại trí tuệ mới thấy rõ lý ẩn. Đĩ là chưa nĩi lý hợp lý nĩ thành gì? Lý cộng với sự nĩ thành gì? Lý cộng với tình nĩ thành gì? Như trường hợp mười ba chén chè của cơ gái Hà Đơng (tỉnh phía Bắc Việt Nam). Việc này nếu trí khơng cộng với tình mà phân xử thì đố ai làm sáng tỏ được vấn đề. Câu chuyện mười hai ơng quan huyện đều bị cách chức bởi vì khơng xử được, hai hàng chè, mỗi hàng bảy chén, tại sao chỉ cịn mười ba? Như thế là chồng tơi ăn vụng một chén!
Đến ơng huyện thứ mười ba nhờ biết kết hợp với bà huyện nên mới giải tỏa được bài tốn khĩ. Hai hàng chè mỗi hàng bảy chén, đếm tổng cộng cả hai hàng là mười ba chén. Tại sao vậy? Thế mà quan huyện phán: “Vợ chồng anh chị thấy rõ hai hàng bảy là mười ba chưa, vậy cĩ cịn kiện nữa khơng?”. Hai vợ chồng nguyên và bị cáo nở nụ cười ra về. Mấy năm sau, cặp vợ chồng kiện chè này gặp ơng quan huyện về làng ăn cỗ, cha chồng cơ này là chánh tổng. Chị vợ muốn trả ơn quan huyện đã qû́ thơng minh, tìm ra đáp số cho nên vợ chồng chị ấy khỏi ly dị, ngày nay sanh con hạnh phúc.
Nhưng cơ gái Hà Đơng này cũng khơng quên dí dỏm trách yêu ơng quan huyện. Cơ ta hát ru con để ơng quan huyện nghe:
À ơi! Trách rằng ơng huyện Hà Đơng Xử vị lịng chồng hai bảy mười ba Hai bảy mười ba vợ chồng ta mới cĩ Hai bảy mười bốn người ta thiếu gì!
Thử tài thơng minh của hành giả chúng tơi khơng giải rõ, tại sao hai hàng chè mỗi hàng bảy chén, vậy mà hai hàng cộng lại đếm chỉ cĩ mười ba chén, hỏi cịn một chén nữa ở đâu? Ai giải được hai bảy mười ba, mới hiểu được “Luận tương đối”. Dù sờ sờ trước mắt nhưng rất khĩ nhìn thấy, cho nên mới bảo là lý ẩn.
Hai hàng song song thì mười bốn: 14 7 -------
7 -------cịn hai hàng hình chữ L thì đếm mười ba, vì chén gĩc chữ L đếm hai lần. (chén đếm 2 lần)
Trường hợp cơng chúa Rồng tám tuổi nghe kinh Pháp Hoa thành Phật, dẫn giải nơi phẩm này là lý ẩn.
---o0o--- Chính văn Đồng lúc đĩ Ngài Văn Thù Sư Lơi ngồi hoa sen nghìn cánh, lớn như bánh xe chuyển lûn vương, các vị Bồ tát cùng đi, đều ngồi hoa sen báu, từ biển lớn nơi cung rồng Ta Kiệt La, thản nhiên vượt mạnh khỏi mặt nước, trụ giữa khơng gian, rồi về Pháp Hoa hội Linh Sơn. Từ hoa sen bước xuống, đến trước Phật, đầu mặt lạy lên chân hai Đức Phật.
Kính lễ xong, đến chào hỏi Bồ tát Trí Tích và ngồi qua một bên.
Ngài Trí Tích hỏi Bồ tát Văn Thù: Ngài đến cung rồng hĩa độ chúng sinh được bao nhiêu?
Bồ tát Văn Thù đáp: Số đơng vơ lượng, chẳng thể tính hết. Chẳng dùng miệng nĩi, hoặc tâm suy lường được, chờ gîy lát chúng ta sẽ tự chứng biết. Nĩi chưa dứt lời thì đã cĩ vơ số Bồ tát ngồi hoa sen báu từ biển vọt lên trụ giữa khoảng khơng và đến Pháp Hoa hội Linh Sơn. Các vị Bồ tát này do Bồ tát Văn Thù hĩa độ. Các vị đầy đủ hạnh Bồ tát đều chứng đắc và luận giải sáu pháp tu rốt ráo. Riêng phần các vị Thanh Văn từ trước nay trụ giữa khoảng khơng để thuyết giải hạnh Thanh Văn, nay cũng tu hành “nghĩa khơng” của Đại thừa. Bồ tát Văn Thù nĩi tiếp: Ta gî́o hĩa ở nơi biển là như thế đĩ.
Liền lúc ấy Bồ tát Trí Tích thuyết kệ ngợi khen rằng:
Ngài Đại Trí dũng mãnh Độ vơ lượng chúng sanh Nay cả hội lớn này Và ta đều chứng thấy Ngài diễn nghĩa “thực tướng”
Khai mở pháp Nhất thừa
Rộng độ các chúng sanh
Khiến mau đắc trí tuệ. Giảng luận Bồ tát Văn Thù là vị Đại Pháp sư của chư vị Bồ tát đã từ vơ lượng xa xưa đến giờ, vậy mà sau khi thuyết kinh Pháp Hoa độ cung rồng, trở về Pháp Hoa hội Linh Sơn trước nhất là thực hành đúng lễ nghi tơn kính cấp trên mình, chẳng những lễ lạy đúng cách năm vĩc sát đất, mà cịn phải “Đầu diện tiếp túc quy mạng lễ”. Nghĩa là đầu và mặt sát đất gî́p giữa hai bàn chân của Phật. Ngày nay thời pháp suy nên trong lễ nghi Phật gî́o phương tiện biến chế rất nhiều. Chế giảm lạy đầu mặt và hai bàn tay khơng cịn úp lên hai bàn chân của người mình lạy, mà cịn rơi vào ngã mạn lạy. Những gì là năm vĩc?
- Hai nửa cánh tay phía ngồi từ cùi chỏ đến bàn tay kể cả hai bàn tay lật úp sát đất.
- Hai đầu gối sát đất. - Và đầu mặt sát đất. Sự lạy sai cung cách, vị tuyên luật sư khơng chịu quở trách những hạng người ngã mạn lạy. Thế nào là ngã mạn lạy? Lạy mà năm vĩc khơng sát đất đĩ là ngã mạn lạy, như việc lạy hai bàn tay để ngửa cĩ thuộc ngã mạn lạy hay khơng? Lạy như thế chỉ cĩ ba vĩc chứ khơng đủ năm vĩc. Ngồi hạng cống cao ngã mạn lạy lại cịn cĩ một số vị đạo đức chân chánh lại khơng chịu ngồi nhận sự lễ lạy để đúng gî́o pháp như kinh này đã dạy. Việc này cĩ hai. Một những bậc chân đức sợ miệng đời lên án mình cịn phong kiến vua quan, ngồi nhận người khác lễ lạy. Hai cĩ những người ngụy đạo đức, giả thầy tu cho nên khơng dám nhận sự lễ lạy.
Hành giả Pháp Hoa thực hành theo lời dạy lạy đúng pháp của kinh thì nên noi gương Bồ tát Văn Thù mà thành kính lễ lạy những bậc đáng lễ lạy. Lạy người đáng lạy và khơng lạy những kẻ khơng đáng lạy. Khi lạy phải lạy đúng cách. Riêng các bậc tơn đức nên vì sự hiển hưng chánh pháp mà chịu thọ nhận sự lễ lạy của những người tâm đạo, họ cần cầu lạy người đức độ để tu cầu phước đức.
Trong văn kinh chúng ta chẳng những chú ý từng câu từng chữ mà cần phải qû́n suốt từng cử chỉ từng hành động. Bồ tát Văn Thù lễ lạy hai Đức Phật xong mới đến chào hỏi Bồ tát Trí Tích. Chào hỏi xong bước qua ngồi một bên. Cĩ người nĩi, việc đơn giản như thế cần gì phải học nơi kinh Pháp Hoa. Chính đơn giản mà giới thức giả thường phạm phải sai khuyết.
Phật là lớn khơng ngồi mà nhỏ khơng trong. Hàng đệ tử Đức Phật khơng phân biệt xuất gia hay tại gia, chớ nghĩ những việc nhỏ nhặt là khơng quan trọng. Kinh Pháp Hoa là kinh nhập đời, bất cứ việc gì ở đời đều dạy rõ nơi kinh Pháp Hoa. Hành giả Pháp Hoa nên chú ý lưu tâm thực hành theo từng sự việc, nĩi rộng hơn là từng câu, từng chữ và tồn văn cả bộ kinh.
Ngồi qua một bên: Ăn xem nồi, ngồi xem hướng. Nồi nhỏ người đơng, đã vét khơ cạn đến cơm cháy, vậy mà cịn đưa bát địi bới thêm cơm.
Bồ tát Văn Thù chào hỏi Bồ tát Trí Tích xong, liền qua ngồi một phía, bởi vì chính giữa đĩ cĩ hai Đức Phật ngồi nhìn ra, vậy khơng lẽ Đức Văn Thù ngồi ngay trước mặt thì cịn gì là Bồ tát Văn Thù. Vậy mà ở đời cũng lắm kẻ vơ ý luơn vi phạm cách ngồi, nên kinh văn mới chép thêm câu này hầu lưu truyền giúp hành giả thực hành đúng oai nghi tế hạnh.
Bồ tát Trí Tích hỏi:
Trí ở sâu (tích lũy) như cầm đèn từ trong nhà rọi ra ngồi sân, nên chỉ lấy lý phơi bày, chứ làm sao thấy được lý ẩn sâu. Muốn thấy rõ lý ẩn sâu phải rọi đèn từ ngồi vào mới thấy rõ. Đã là Bồ tát, mà là Bồ tát Thị giả một Đức Phật thì làm gì khơng biết Bồ tát Văn Thù vừa rồi độ cung rồng được bao nhiêu, cần gì phải đặt câu hỏi! Khơng phải là hỏi thừa, khơng phải Bồ tát hỏi Bồ tát, mà các Ngài nhắc khéo chúng ta, những ai muốn mở đầu câu chuyện. Bồ tát Trí Tích đang ở tại Pháp Hoa hội Linh Sơn, cịn Bồ tát Văn Thù thì từ xa mới về. Người ở nhà hỏi trước thì đĩ cũng là cách mở đầu để khỏi phải rơi vào tình trạng bỡ ngỡ cho cả hai. Tiên chủ hậu khách. Chủ là người ở nhà, khách là người đi xa mới về.
Bồ tát Văn Thù trả lời: Nếu trả lời bằng con số thì nĩ tầm thường. Trả lời số đơng nhiều vơ lượng khơng thể tính đếm hết, khơng thể dùng miệng, thậm chí khơng thể dùng tâm suy lường được. Đến đây đủ chưa? Chưa đủ! Mới một vế thứ nhất. Vế thứ hai: Chờ gîy lát quý vị sẽ chứng biết. Thật là tuyệt vời! Vừa trọn vẹn ý nghĩa mà cũng vừa chấm dứt câu chuyện vấn đáp. Chờ xem, vì trăm nghe khơng bằng một thấy.
Tiếp theo: Nĩi chưa dứt thì vơ số vị Bồ tát ngồi hoa sen từ biển vọt lên, bằng thần thơng, thẳng đến Pháp hội. Như vậy là vơ số rồng thành vơ lượng Bồ tát. Cơng đức này của ai? Của Bồ tát Văn Thù thuyết kinh Pháp Hoa độ cung rồng Ta Kiệt La! Khơng phải chỉ riêng lồi người mới đắc quả vị Bồ tát mà rồng cũng đắc đầy đủ hạnh Bồ tát, chứng đắc và luận giải sáu pháp tu rốt ráo (Ba la mật). Chứng đắc thành quả vị Bồ tát của vơ lượng vơ biên vị rồng mà hàng Thánh Thanh Văn từ trước đến nay vẫn trụ giữa khoảng khơng để thuyết pháp Tam thừa, nay cũng tu hành theo nghĩa “Khơng tướng” thuộc kinh Pháp Hoa của Đại thừa.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
