Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận
Kinh Pháp Hoa Giảng Luận
- Tác giả
- Hòa Thượng Thích Thông Bửu
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
1/. Ba minh
Ba pháp tu đạt được trí tuệ sáng suốt, dứt trừ được si mê, u tối. Khi bậc Thánh đắc đến chỗ khơng cịn cần phải học nữa (vơ học), lúc ấy là lúc đắc tam minh. Ba minh gồm cĩ: • Túc mạng minh: Cũng cịn gọi là tuệ mạng trí minh. Người đắc túc mạng minh là người cĩ trí tuệ nên rõ biết tướng trạng của chính bản thân mình, lại mở rộng nhìn thấy biết khắp cả chúng sanh lûn chuyển thế nào.
• Thiên nhãn minh: Trí tuệ rõ biết tướng trạng sanh tử của chúng sanh đang sống hoặc đã chết, hoặc do nhân duyên là pháp thành nghiệp quả các hạnh mạng của chúng sanh vào ác thú, hoặc do nhân duyên chánh hạnh thành tựu thiện hạnh sanh vào cảnh giới thiện lành lûn chuyển như thế nào đều rõ biết.
• Lậu tận minh: Cịn gọi là lậu tận trí minh, tức trí tuệ rõ biết mọi sự như thật. Biết được cảnh khổ trong đời của mình và dùng trí tuệ diệt trừ mọi phiền não.
Đối với bậc A La Hán thì gọi là Tam Minh, cịn đối với Phật thì gọi là
Tam Đạt.
2/. Tám giải thốt
Tám giải thốt cũng viết là tám giải thốt tam muội, là tám pháp thiền định giải thốt.
• Nội hữu sắc tướng, ngoại qû́n sắc giải thốt: là pháp thiền định
giải thốt của nhà đạo, tự mình cĩ sắc tướng, qû́n tưởng cõi sắc ở ngồi, tiến tới cảnh sơ thiền.
• Nội vơ sắc tướng, ngoại trí qû́n sắc tướng giải thốt: là pháp thiền
định giải thốt của nhà đạo, trong thì chẳng cĩ sắc tướng, qû́n tưởng cõi sắc tiến tới cảnh nhị thiền.
• Tịnh giải thốt, thân chứng: là pháp thiền định giải thốt chứng tới cõi Tịnh lạc, nhà đạo tiến tới tam thiền thiên, tứ thiền thiên và tịnh phạm địa. • Khơng xứ giải thốt: là pháp thiền định giải thốt của nhà đạo chứng tới cảnh khơng vơ biên xứ.
• Thức xứ giải thốt: là pháp thiền định của nhà đạo chứng đến cảnh tiên vơ sở hữu xứ.
• Vơ sở hữu xứ giải thốt: là pháp thiền định của nhà đạo chứng đến cảnh tiên sở hữu xứ.
• Phi hữu tưởng, phi vơ tưởng xứ giải thốt: là pháp thiền định của
nhà đạo chứng đến cảnh thượng tiên phi tưởng, phi phi tưởng xứ (phi tưởng phi vơ tưởng).
• Diệt tận định xứ giải thốt: là pháp thiền định của nhà đạo chứng đến cảnh tịch diệt, Niết bàn.
3/. Tứ trí: Thành sở tác trí - Diệu quan sát trí - Bình đẳng tánh trí - Đại viên cảnh trí.
• Thành sở tác trí: do ngũ thức chuyển thành. • Diệu quan sát trí: do ý thức chuyển thành. Phân biệt rõ các pháp.
Quan sát được căn cơ thuyết pháp đoạn nghi.
• Bình đẳng tánh trí: do Mạc Na thức chuyển thành. Trí đã ngộ được sự bình đẳng của các pháp.
• Đại viên cảnh trí: do A Lại Da thức chuyển thành. Bình đẳng hiển hiện như tấm gương trịn lớn.
--- o0o --- Đức Phật thọ ký cho năm trăm vị A La Hán
Chính văn 5- Bấy giờ một nghìn hai trăm vị A La Hán tồn là những bậc tâm đã tự tại, đều thầm nghĩ rằng: “Chúng ta vui mừng, đặng điều chưa từng cĩ. Nếu chúng ta đều được Đức Thế Tơn thọ ký như các vị đại đệ tử khác, há chẳng là vui thích lắm ư!”.
Đức Phật hiểu được tâm trạng của các vị A La Hán, nên Ngài nĩi với Tơn giả Đại Ca Diếp rằng: “Một nghìn hai trăm vị A La Hán đây, nay Như Lai sẽ hiện tiền tuần tự thọ ký cho đạo Vơ thượng Chánh đẳng
Chánh gî́c.
Trong số đây, vị đệ tử lớn của ta là Tơn giả Kiều Trần Như, sẽ lần lượt cúng dường sáu vạn hai ngàn ức Đức Phật, rồi sẽ đắc quả vị Phật, hiệu là Phổ Minh Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vơ Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu,
Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tơn.
Năm trăm vị A La Hán nữa, như nhĩm các Tơn giả: Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp, Dà Gia Ca Diếp, Na Đề Ca Diếp, Ca Lưu Đà Di, Ưu Đà Di, A Nậu Lâu Đà, Ly Bà Đa, Kiếp Tân Na, Bạc Câu La, Châu Đà Tá, Dà Đà …vân vân… đều sẽ chứng quả vị Phật. Đều đồng một danh hiệu là
Phổ Minh Như Lai. Lúc bấy giờ, Đức Thế Tơn thuyết thơ kệ trùng tuyên lại nghĩa thọ ký:
6- Tỷ kheo Kiều Trần Như Sẽ gặp vơ lượng Phật Trải qua vơ số kiếp Mới thành quả vị Phật Thường phĩng quang minh lớn Đầy đủ các thần thơng Tiếng vang khắp mười phương Mọi lồi đều tơn kính Hằng thuyết pháp vơ thượng Phật hiệu là Phổ Minh Quốc độ ấy thanh tịnh Bồ tát đồng dũng mãnh Đều lên lầu gác diệu Chu du mười cõi nước Dùng vơ lượng phẩm lễ Dâng hiến các Đức Phật Việc cúng dường xong rồi Tâm khởi niệm vui mừng Gîy lát về bổn quốc
Cĩ sức thần như thế Phật thọ sáu vạn kiếp Chánh pháp trụ gấp đơi Tượng pháp hai lần chánh
Pháp diệt trời người lo.
7- Năm trăm Tỷ kheo ấy Tuần tự đắc quả Phật Đồng hiệu là Phổ Minh Trước sau thọ ký nhau Sau khi “Ta” diệt độ Các vị ấy thành Phật Hĩa độ thế gian này Cũng như Ta ngày nay Cõi nước trang nghiêm tịnh Đầy đủ sức thần thơng Các Thanh Văn, Bồ tát Chánh pháp và tượng pháp Chuyện thọ mạng nhiều ít
Như đã nĩi ở trên Ca Diếp ơng đã biết Năm trăm vị tự tại Cịn các La Hán khác Cũng đắc quả như thế
Vị nào nay vắng mặt Ơng truyền thọ cho họ. Giảng luận Trong số một nghìn hai trăm vị Thánh Tăng A La Hán, đều thuộc thành phần điều hành và đủ điều kiện được Đức Phật thọ ký cho thành Phật. Nhưng Đức Phật chỉ chọn cĩ năm trăm vị ấn chứng trước. Con số năm trăm, hợp với câu chú thiên thủ thiên nhãn (ngàn tay ngàn mắt). Tức là phần điều hành chỉ nằm trong con số năm trăm. Cịn lại bảy trăm vị A La Hán cũng đều được thọ ký, nhưng sẽ được danh hiệu khác, vào thời gian khác, lãnh sứ mạng khác, sứ mạng hỗ trợ. Hơn nữa, trong số bảy trăm vị cịn lại, một số vị quan trọng lại vắng măt.
Trong phần thọ ký này, Đức Phật thọ ký trước cho Tơn giả Kiều Trần Như thành Phật, danh hiệu là Phổ Minh và một số vị được nêu tên sau. Số này chỉ nêu đích danh một số đại diện và tĩm lược tổng số năm trăm vị sẽ thành Phật, đồng mơt danh hiệu là Phổ Minh. Ngài Kiều Trần Như là vị đệ tử xuất gia đầu tiên của Đức Phật và cũng là vị Tỷ kheo đầu tiên của ngơi Tăng Bảo. Vậy tại sao Đức Phật khơng thọ ký ở thành phần lãnh đạo, mà lại thọ ký vào thành phần điều hành?
Tơn giả Kiều Trần Như và năm trăm vị Thánh Tăng được Đức Phật thọ ký thành Phật, đều đồng một danh hiệu Phổ Minh Như Lai. Đời sau thành Phật đều đồng một danh hiệu là Phổ Minh thì hiện đời này cũng đồng là
Phổ Minh, tức là đồng nhau phổ truyền ánh sáng Phật Đà.
Đến đây đã chứng minh năm trăm vị sứ giả của Đức Thích Ca Như Lai, thuộc thành phần điều hành. Điều hành khác với lãnh đạo, lại càng khác với chỉ đạo. Tổ chức nào sắp xếp vị thứ khơng đúng chức năng, khơng đúng cương vị, khơng đúng sự vụ, dẫm chân nhau, lấn quyền nhau thì tổ chức đĩ đang loạn từ nội bộ và nhất định sẽ tan rã. Khi một tổ chức khơng chia chỉ đạo, lãnh đạo và điều hành, lại khơng phân quyền, phân nhiệm rành mạch ví dụ như trường hợp những vị chỉ đạo Gî́o hội Trung ương mà lại về tận thơn xã để chủ tọa buổi họp gî́o hội xã thì gî́o quyền thế nào? Chứng minh thì cĩ thể được. Về nguyên tắc hành chánh và nghi thức tơn gî́o, nếu khơng nắm vững và khơng phân minh thì chẳng những gî́o quyền khơng vững vàng, mà sự linh thiêng mầu nhiệm cũng bị giảm bớt.
Kinh Pháp Hoa phẩm Thọ ký khơng chỉ dành riêng cho năm trăm vị Thánh Tăng, được Đức Phật Thích Ca thọ ký về các đời sau được thành Phật hiệu là Phổ Minh, mà cịn một bí pháp nhập đời về phương thức tổ chức, phương thức phân bổ nhân sự, phân chia trách nhiệm, phẩm kinh này làm nổi bật thành phần điều hành. Thực hiện đúng thứ lớp đĩ là một phần thuộc về thọ trì Pháp Hoa kinh. Thế gian thường cĩ câu: “Mưu bất khả chúng”, mưu tính khơng nên bàn thảo cho ba người cùng nghe. Phải rành mạch như vậy mới gọi là pháp diệu nhập đời, đưa hoa sen vào bùn, tỏa hương thơm ngát. Cịn nếu chỉ chuyên tụng đọc thì chưa thể nĩi là thọ trì Pháp Hoa, lại cũng chưa cĩ thể gọi là hành giả pháp Diệu hoa Sen.
--- o0o --- Năm trăm vị Thánh Tăng thi lễ Phật và kể câu chuyện gã cùng tử
Chính văn 8- Bấy giờ năm trăm vị Thánh Tăng vừa được thọ ký trước Đức Phật, tất cả đều vui mừng hớn hở, đầu mặt lạy sát chân Phật, hối lỗi tự trách mình rằng:
Bạch Đức Thế Tơn! Chúng con đã cĩ ý nghĩ tự cho mình là rốt ráo rồi, đã hồn tồn diệt độ rồi, nay rõ ràng mới thấy mình nào khác kẻ vơ trí. Tại sao thế ? Vì chúng con đáng ra đã đắc trí tuệ Phật lâu rồi. Nhưng vì mới đạt được phần trí nhỏ, mà đã tự cho là đầy đủ. Bạch Đức Thế Tơn! Ví như cĩ gã kia đến nhà người bạn thân chơi, rồi say rượu nằm ngủ. Người bạn chủ nhà bấy giờ cĩ việc quan cần phải đi, nên lấy một viên ngọc quý vơ gî́, kết may vào bên trong áo tặng cho gã say rồi ra đi. Gã ấy say ngủ mê chẳng hay. Khi tỉnh dậy, rong ruỗi đến nơi khác, vì cơm áo nên gã phải gắng sức tìm cầu sự sống rất là khổ.
Khi được chút ít, vội cho là đầy đủ.
Sau đĩ người bạn thân gặp lại gã, ngạc nhiên, nên liền hỏi rằng: Ơi khổ thay cho anh bạn! Sao anh lại vì cơm áo mà ra nơng nỗi? Xưa vì muốn anh được an vui, tha hồ hưởng năm mĩn dục, nên ngày ấy, tháng ấy, năm ấy ta đã đem viên ngọc quý vơ gî́, kết vào bâu áo anh. Nay viên ngọc hãy cịn đĩ mà sao anh khơng biết, phải làm lụng cần khổ, sầu đau để tìm miếng ăn sống qua ngày. Thật là qû́ dại khờ. Nay anh nên kíp đem viên ngọc đĩ bán đổi lấy các thứ cần dùng sẽ luơn được toại ý chẳng thiếu thốn thứ chi!
Đức Phật cũng như thế! Lúc Thế Tơn cịn làm Bồ tát đã từng gî́o hĩa chúng con, khiến chúng con phát tâm cầu thành Phật. Vậy mà sau đĩ chúng con đã lửng quên, chẳng hề nhớ tưởng. Nay vừa mới đắc quả A La Hán, đã tự bảo là được diệt độ tồn phần, giống như gã kia mưu sanh khổ nhọc mới kiếm được chút ít, đã tự cho là đầy đủ, trong khi tất cả chí nguyện xưa, vẫn cịn, chẳng mất.
Nay đây, Đức Thế Tơn gî́c ngộ cho chúng con mà nĩi rằng: “Các vị A La Hán! Đạo của các vị chứng đắc chưa hồn tồn Niết bàn rốt ráo.
Ta đã từng bảo các vị gieo căn lành quả vị Phật. Do pháp phương tiện tạm chỉ tướng Niết bàn. Vậy mà các vị lại cho rằng đã thật diệt độ”. Bạch Đức Thế Tơn! Chúng con nay mới biết mình đích thị là Bồ tát, được Đức Thế Tơn thọ ký thành đẳng chánh gî́c. Vì nhân duyên đĩ nên chúng con đều vui mừng, được điều chưa từng cĩ.
Ngài Kiều Trần Như thuyết thơ kệ trùng tuyên lại nghĩa trên:
9- Chúng con nghe vơ thượng Tiếng thọ ký an ổn Vui mừng chưa từng cĩ Lạy Phật vơ lượng trí Nay trước mặt Thế Tơn
Ăn năn lầm lỗi cũ Nơi báu Phật vơ lượng Mới được chút Niết bàn Như người ngu vơ trí Đã vội cho là đủ Nào khác gã cùng tử Đến chỗ người bạn thân Là một nhà gî̀u cĩ Bày tiệc sang thết đãi Lấy ngọc quý vơ gî́ Kết vào nơi bâu áo Cho xong bỏ ra đi Gã say ngủ nào biết Chừng thức dậy ra đi Rong ruỗi nơi xứ khác Cầu cơm áo qua ngày
Cuộc sống thật vất vả Được ít cho là đủ Chẳng mong được tốt hơn
Nào biết trong bâu áo Cĩ ngọc quý vơ cùng
Bạn cho ngọc trước kia Sau gặp lại gã nghèo Liền mở lời trách mĩc Rồi chỉ nơi kết ngọc Gã nghèo thấy được ngọc Trong lịng thật mừng vui Đổi được nhiều của quý Tận hưởng năm mĩn dục Bọn con cũng như thế Thế Tơn từ lâu xưa Thường xĩt thương dạy bảo Khiến gieo nhân thành Phật Chúng con bởi vơ trí Chẳng biết cũng chẳng hay Được tí phần Niết bàn Cho đủ chẳng cầu thêm
Nay Phật gî́c ngộ cho Rằng chưa thật diệt độ Chứng đắc trí tuệ Phật Mới thật là tồn diệt Chúng con nay nghe Phật Thọ ký việc trang nghiêm Cùng tuần tự thọ ký
Thân tâm thảy vui mừng.
Các Ngài Thánh Tăng mà cịn ăn năn và tự trách mình là kẻ vơ trí, là gã cùng tử. Chúng ta cịn ở địa vị phàm phu, tại sao khơng biết ăn năn, tự trách? Cỡ trình độ Thánh Tăng mà cịn cảm nhận mình là gã cùng tử. Vậy thì cỡ trình độ Hịa thượng, hành giả, thức giả, bác học, triết gia, nhất là cỡ như đại đa số Tăng tín đồ thì trình độ đến đâu đối với nguồn gî́o pháp mênh mơng? Chiếc áo chưa làm nên thầy tu! Chút phước đức, cơng đức chưa đủ làm nên vị đệ tử của Đức Phật. Dù trong hàng ngũ xuất gia, tại gia hiện nay cũng lắm người cĩ tâm đạo, cĩ trình độ học Phật, cĩ cơng năng tu tập, nhưng nếu đem so với Chư Tơn Đức, các nhà bác học, các vị triết gia về mặt sự tướng thì vẫn cịn cách khoảng xa, chứ đừng nĩi đem so với các vị Thánh A La Hán.
Lưu ý: Các Ngài tự ví mình như gã cùng tử và là người thiếu trí, là người vội vàng, hấp tấp, chưa đủ đã vội cho là đủ, chưa chứng Niết bàn tồn phần đã vội tự cho là chứng đắc Niết bàn tồn phần rồi! Gã cùng tử phẩm này là cùng tử bâu áo cĩ viên ngọc, cịn gã cùng tử của phẩm Tín Giải là cùng tử hốt phân. Chúng ta hãy noi gương các Ngài Thánh Tăng để tự soi mình. Chớ tự cao tự đại. Chớ cho là đủ, là giỏi hơn người. Chớ tự phụ như Cao Bá Qû́t. Chớ cuồng ngơng như Nễ Hành … Chừng nào quý vị và chúng tơi, nĩi chung là chúng ta, đều chứng đắc thành Phật, lúc ấy mới thấy mình đã đầy đủ.
Đoạn kinh này chẳng những dạy chúng ta chớ nên tự phụ, mà cịn giúp chúng ta bí pháp truyền dạy thế hệ trẻ. Giúp tồn thể con em, học trị chúng ta chớ nên tự phụ, tự cao, tự đại, hách dịch, tự mãn. Lúc nào cũng phải giữ gìn đức tính khiêm cung, ăn năn tự trách, tự hối, tự nhận lỗi. Hễ cịn sống, cịn ăn, cịn sinh hoạt là cịn sai khuyết. Cịn phàm phu là cịn học hỏi, vì cịn thiếu sĩt, các bậc Thánh vẫn cịn sai sĩt nhỏ, chỉ cĩ Phật mới hồn hảo. Đoạn kinh này chỉ dạy những ai cĩ tánh cống cao ngã mạn, hãy nhìn gương năm trăm vị Thánh Tăng. Chẳng những dạy hàng cống cao ngã mạn, mà cịn nhắc nhở hạng người tự ty mặc cảm, lúc nào cũng khoanh trịn trong tư thế phàm phu, chẳng dám tin mình cĩ sẵn tánh Phật, tánh Bồ tát.
Qua câu chuyện gã cùng tử chẳng hay biết bâu áo cĩ ngọc, mà mãi cam chịu số phận nghèo hèn, đĩi khổ, sống cuộc sống ti tiện, một số vị đệ tử Phật, chẳng tin mình cĩ sẵn tánh Phật. Cũng cĩ người tin nhưng khơng dám phát nguyện vươn lên tu tập, lập cơng bồi đức, để tự trang nghiêm cảnh giới Phật của chính mình, để rồi mình sẽ được thành Phật.
III - TĨM KẾT
Phẩm “Ngũ bá đệ tử thọ ký” ẩn chứa nhiều mật nghĩa sâu kín, mỗi mật nghĩa là một bí pháp của kinh Pháp Hoa. Mật nghĩa nơi con số năm trăm.
Mật nghĩa vơ úy. Mật nghĩa đức tính hy sinh. Mật nghĩa nhường bước. Mật nghĩa đức độ của thành phần điều hành. Mật nghĩa ăn năn tự trách. Mật nghĩa gã cùng tử bâu áo cĩ ngọc. Mật nghĩa cõi quốc độ của Tơn giả Phú Lâu Na. Mật nghĩa của hai chữ Pháp Minh. Mật nghĩa của hai chữ Phổ Minh. Mật nghĩa của hai cách ăn uống theo pháp thiền duyệt thực và pháp hỷ thực. Mật nghĩa quốc độ khơng cĩ đường dữ, khơng cĩ người nữ, khơng cĩ dâm dục. Mật nghĩa cách phổ truyền. Mật nghĩa cách chuyển hĩa. Nhất là mật nghĩa ấn chứng cho thành phần nhân sự điều hành.
Nĩi chung mỗi câu, mỗi chữ nơi tồn bộ kinh Pháp Hoa, hoặc nơi phẩm kinh này cũng đều là bí pháp, đều là chiếc chìa khĩa mở khai mọi sự huyền diệu, nhiệm mầu, bí ẩn của pháp chơn thật hịa đời. Rất mong mọi người, mọi lồi, mọi tầng lớp khắp pháp giới chúng sanh thẩm sâu nghiêm mật vào từng mỗi bí pháp của kinh Pháp Hoa. Năm trăm đệ tử được thọ ký khơng từ nơi tuyển chọn, mà là từ nơi lâu đời đã gî́o huấn. Năm trăm vị Thánh A La Hán này đã được Đức Phật gî́o huấn trải dài nhiều đời nhiều kiếp, cụ thể hơn là đã nhiều chục năm qua thuộc đời này, kiếp này.
Bất cứ tổ chức nào, một cơng việc nào cần cĩ ngàn tay, ngàn mắt, do từ một đầu chỉ đạo thì cái đầu chỉ đạo đĩ phải gî́o huấn nhiều tháng năm, sau đĩ mới truyền trao sứ mạng điều hành tổ chức, điều hành sự việc. Được như vậy mới thành tựu, tâm đại bi mới trải dài khắp nơi một cách vơ ngại. Nước Nhật lập quốc gồm năm trăm sinh viên do một cái đầu của Ngài Từ Phước chỉ đạo, tuy cĩ thành cơng, nhưng thành cơng riêng cho nước Nhật, mà khơng lợi cho các nước khác. Vì sự tổ chức lập quốc thiếu thành phần lãnh đạo, thiếu yếu tố tín giải. Cĩ một Từ Phước chỉ đạo và năm trăm sinh viên điều hành, chứ khơng cĩ thành phần lãnh đạo. Cịn Việt Nam thì Lạc Long Qûn chỉ đạo, Âu Cơ lãnh đạo, một trăm sắc tộc điều hành (đồng bào thai). Nước Nhật lập quốc lại quên phương pháp “Đại Thơng” và chưa cĩ “Trí Thắng”. Phẩm Ngũ bá đệ tử khơng hạn hẹp cho đạo Phật, mà mở rộng hết thảy muơn lồi. Một cơng thức dành cho tổ chức quản trị nhân sự siêu đẳng.
Kính mong các bậc cao minh chứng gî́m, quý vị thức giả, trí giả đồng hành. Tồn thể hành giả Pháp Hoa kinh và những ai tu cầu hoa sen pháp
Diệu Đại thừa, luơn kiên trì tu luyện.
Nguyện cầu Tam Bảo, Đức Từ Phụ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật chứng minh, gia hộ cho chúng con. Chư Thiên, chư Tiên, chư Thần, chư Thánh, chư Thiên Long Bát Bộ, Hộ Pháp hộ trì cho nhân loại sớm liễu ngộ thực tướng các pháp, để cho Pháp Hoa kinh ngày một phổ truyền rộng rãi và thẩm nhập khắp các cõi trùng trùng pháp giới bao la, thơm ngát hoa sen pháp diệu. Mỗi mỗi tiểu vũ trụ bừng khai bơng sen ngàn cánh. Hồi hướng cơng đức này đến thảy các pháp giới chúng sanh đều nhuần triêm cơng đức. Xin kết thành Bồ đề quyến thuộc, kiếp kiếp đời đời đọc tụng, thọ trì, chứng đắc và hoằng dương Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa kinh.
Nam mơ Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa kinh, Pháp Hoa hội thượng Phật
Bồ tát, Bồ tát Ma Ha Tát, tác đại chứng minh.
Thở hơi ấu nhi:
Đúng năm nguyên tắc, mà nguyên tắc quan trọng nhất là mơi hở răng khít. Mọi nơi, mọi lúc, sắp ngủ, lúc ngủ, kể cả ngồi thiền cũng phải giữ mơi hở răng khít. * Hít vào bằng mũi và nới bụng.
* Thĩp bụng thở ra bằng kẽ chân răng. * Mơi hở răng khít.
* Thở chậm sâu lâu nhẹ.
* Tư tưởng theo hơi.
--- o0o --- Bài 17 - Phẩm Thọ Học Vơ Nhơn Ký - Thứ Chín Đức Phật thọ ký cho Tơn giả A Nan.
Tám nghìn người thắc mắc.
Đức Phật thọ ký cho Tơn giả La Hầu La.
Đức Phật thọ ký cho hai nghìn vị cịn học và khơng cịn phải học.
I - MỞ ĐỀ
Phẩm thứ tám kinh Pháp Hoa, năm trăm vị đệ tử được thọ ký, đây là Đức Phật ấn chứng và truyền trao cho thành phần “điều hành”, thuộc tổ chức của Đức Phật.
Phẩm thứ chín này Đức Phật lại ấn chứng và truyền trao thêm cho hàng học và khơng cịn phải học. Vậy là Đức Phật truyền trao cho thành phần nào? Thành phần “hộ trì”.
Bốn lần thọ ký. Ba lần trước thọ ký cho thành phần chỉ đạo và lãnh đạo. Hai phẩm tám và chín thọ ký cho thành phần điều hành và hỗ trợ. Thành phần hỗ trợ thì đơng hơn và quan trọng hơn, bởi vì thành phần hỗ trợ Đức Phật thọ ký cho Tơn giả A Nan, mà Tơn giả A Nan là người đứng đầu phẩm kinh này được thọ ký và là nhân vật quan trọng thuộc hàng nhớ lâu bậc nhất trong các đệ tử xuất gia của Đức Phật. Ngồi cơng đức, hạnh nguyện và việc làm thì Tơn giả A Nan cịn phát lời đại thệ nguyện:
Nguyện phụng sự chúng sanh chứng thành Phật, số đơng nhiều như số hạt bụi khắp cõi trần. Tơn giả xin Đức Phật chứng minh lời thệ nguyện của mình.
Phiên âm nguyên văn:
… Diệu trạm tổng trì bất động tơn Thủ Lăng Nghiêm Vương thế hy hữu Tiêu ngã ức kiếp điên đảo tưởng Bất lịch tăng kỳ hoạch pháp thân Nguyện kim đắc quả thành Bửu Vương Hồn độ như thị Hằng sa chúng Tương thử thân tâm phụng trần sát Thị tắc danh vi báo Phật ân Phụng thỉnh Thế Tơn vị chứng minh Ngũ trược ác thế thệ tiên nhập Như nhất chúng sanh vị thành Phật Chung bất ư thử thủ nê hồn Đại hùng đại lực đại từ bi Hy cánh thẩm trừ vi tế hoặc Linh ngã tảo đăng vơ thượng gî́c Ư thập phương giới tọa đạo tràng Thuấn nhã đa tánh khả tiêu vong Thước, ca ra, tâm, vơ động chuyển.
Tạm dịch:
Tổng trì vắng lặng chẳng động là lớn
Thủ Lăng Nghiêm vào đời hy hữu vua Con tiêu trừ tướng điên đảo nhiều kiếp Chẳng trải tăng kỳ mới chứng pháp thân Nguyện hiện đời chứng quả thành Bửu Vương
Hồn độ chúng như là cát sơng Hằng Trải thân tâm độ chúng như vi trần Như thế mới gọi là báo ân Phật Kính thỉnh Thế Tơn thương chứng minh Đời năm trược ác thệ vào trước Cịn một chúng sanh chưa thành Phật Con chưa chịu chứng quả Niết bàn Đại hùng, đại lực, đại từ bi Mong được xét trừ lỗi vi tế Khiến con sớm đắc Vơ thượng gî́c Ngồi đạo tràng ở khắp mười phương Tánh hư khơng cĩ thể tiêu mất Tâm kim cương chẳng hề lay động. Lời phát đại thệ nguyện của Tơn giả A Nan, chư Tổ đã đưa vào phần mở đầu cho thời khĩa tụng buổi sáng, tại các chùa thuộc phái Bắc tơng. Lời nguyện cách mấy ngàn năm mà ảnh hưởng vẫn mầu nhiệm, vẫn tác động vào lịng người. Nhất là những ai đã được thẩm nhập nĩ vào thời cịn làm chú Điệu, chú Sa di. Trong khung cảnh tịch lặng của ngơi chùa hùng tráng, hịa với làn giĩ thoảng ban mai, cĩ lúc màn sương hơi lành lạnh. Nhịp mõ đều đều, tiếng chuơng thanh thốt. Chú Điệu đã thuộc nhão bài tựa Thủ Lăng Nghiêm, mắt lim dim, miệng mơ màng tụng đọc, tâm hồn thả bổng theo tiếng mõ âm chuơng. Trạng thái này trải dài từ ngày này đến ngày khác, từ tháng nọ đến năm kia. Mãi cho đến năm thọ giới Sa di, rời cái tên “Ơng Điệu”, được lên chức “chú Sa di”, cĩ nơi gọi là thầy Sa di. Thầy Sa di lúc bấy giờ đã cĩ phần căn bản và ý thức mùi vị thơm ngon nhập diệu với mùi trầm hương, hoa quả và tiếng mõ sớm chuơng chiều. Lúc bấy giờ, thầy Sa di càng tinh tấn đối với thời tu tập cơng phu khuya.
Sự tuyệt vời của Bồ tát Quảng Đức là Ngài khơng bỏ thời cơng phu khuya (bốn giờ sáng). Thời cơng phu khuya cĩ gì hấp dẫn mà đã cuốn hút bao nhiêu tâm hồn thẩm nhập một cách say sưa như thế? Cĩ chứ! Cĩ “năm đệ thần chú Thủ Lăng Nghiêm” và “mười bài chú đại diện mật tơng”, nhất là cĩ bài tựa Thủ Lăng Nghiêm, tức là lời phát nguyện của Tơn giả A Nan. Bài tựa Lăng Nghiêm này gây nhiều xúc cảm. Xúc cảm đến độ hịa làm một, cùng chung với Tơn giả A Nan phát nguyện một lời thề, đĩ là chưa kể sám quy mạng. Cũng cĩ nhiều vị xuất gia tu học, nhưng khơng cĩ dịp may được xúc cảm lời phát đại thệ nguyện ấy, vì khơng chuyên tâm thọ trì, hoặc cĩ thọ trì nhưng chưa hiểu chu đáo, bởi khơng được nghe giảng giải tỷ mỷ về lời tâm nguyện đại quy mơ. Hoặc cĩ vị tu sĩ thuộc trường phái cầu nhàn, thụ hưởng, chứ khơng thuộc thành phần hiến dâng, phục vụ, nên khơng hưởng được sự thích thú bài tựa Lăng Nghiêm. Ảnh hưởng của Tơn giả A Nan khơng thể nghĩ bàn, cĩ thể nĩi cịn cả trăm ngàn vạn triệu ức tỷ cơng đức sâu xa khác đối với chúng sanh hiện đời và mãi ngàn sau. Đúng ra đời cần phải tơn xưng Ngài Tơn giả A Nan là vị Phật thứ hai, sau Đức Phật Thích Ca Như Lai, nhưng vì Ngài đã cố ý cải trang đĩng vai phàm Tăng, với nhiệm vụ làm Thị giả hầu hạ Đức Phật, nên chúng ta chưa dám tơn xưng đĩ thơi!
Phần mở đầu hơi dài và chỉ sơ lược phần Tơn giả A Nan, cịn Tơn giả La Hầu La và hai ngàn vị cả “phàm lẫn Thánh” cũng đều được Đức Phật thọ ký nơi phẩm kinh này. Trước khi giới thiệu hai phần này, chúng ta nên ổn định tư tưởng về đề phẩm kinh:
+ Cĩ nơi ghi là Thọ học vơ học nhơn ký.
+ Cĩ nơi ghi là Hữu học vơ học thọ ký. Ý nghĩa thì một nhưng phân tích bằng âm Hoa Việt nên khĩ hiểu, khiến cĩ người ngộ nhận rằng: Hữu học là người cĩ học thức, cịn vơ học là người dốt nát. Nếu thọ ký cho hằng ngàn người dốt nát thì cịn gì ý nghĩa cao thượng của quy pháp thọ ý!
Cĩ trường hợp một chú Điệu, được thầy nhắc chú lo học. Chú trả lời, kinh Pháp Hoa dạy đâu cần phải học, dốt chữ (vơ học) vẫn được thọ ký thành Phật, thầy khơng rõ hay sao mà khuyên con phải học? Ơi thật tai hại thay cho sự thiếu sĩt của những hiểu biết sai lầm. Những lỗi thiếu sĩt này khơng do người học trị, mà do các bậc mơ phạm, các Ngài làm thầy chưa tìm đủ phương pháp hướng dẫn đàn hậu học.
Chữ học là dành riêng để chỉ cho người học rộng hiểu xa, trình độ học sĩ, viện sĩ, bác học, học giả, triết gia, gî́o sư, tiến sĩ, thạc sĩ, yếu nhân, vĩ nhân, hiền nhân … Hàng học thức này tuy học rộng hiểu xa, nhưng cịn phải học, vẫn cịn qûy quần trong phạm trù vật thể, vẫn cịn ở ngơi vị phàm nhân chứ chưa đắc Thánh quả. Thành phần nầy sống hịa vào dịng đời để hướng dẫn, để gî́o huấn thiên hạ mở mang kiến thức, tri thức hầu giúp nhiều người hưởng đạt được cuộc sống hạnh phúc, an vui. Cịn chữ “vơ học” là đã học trịn đầy và chứng Thánh quả, đã học nhiều đời nhiều kiếp, đã thuộc về bậc “tri thức”, trí tuệ. Hàng hữu học phải sử dụng “trí” để phân biệt sự việc. Hàng vơ học thống qua đã “tri” được sự việc, đã nhập vào trạng thái cách vật trí tri rồi, chứ khơng phải vơ học là những con người dốt nát như một số người lầm tưởng. Lầm tưởng lười học, mà lại cịn nêu Ngài Lục Tổ Huệ Năng để làm điển hình. Họ đâu cĩ hiểu Ngài Huệ Năng từ một vị Thánh A Na Hàm, hay Tư Đà Hàm tái sanh. Ăn bậy, nĩi bừa đọa ngục vơ gî́n khĩ cứu, phá giới khơng bằng phá kiến.
Để dễ hiểu, dễ thẩm nhập vào các tầng lớp quần chúng, chúng ta nên cùng hiểu chữ “vơ học” thành chữ “chẳng cịn học”. Đại khái là khơng cịn phải học nữa. Cịn chữ nhân ký, tên đề phẩm kinh này ý nĩi là phần này cả phàm lẫn thánh đồng được thọ ký chung một danh hiệu Phật Bửu Tướng Như Lai. Tướng Báu tức là chỉ về phần vật thể, thuộc phương diện hỗ trợ. Các phẩm thọ ký trước thuộc phần chỉ đạo và lãnh đạo và điều hành nên nặng về lý tánh, nghiêng về tâm linh.
Tên đề phẩm kinh: “Thọ học vơ học nhơn ký”.
Đức Phật thọ ký cho Tơn giả La Hầu La danh hiệu Đạo Thất Bửu Hoa Như Lai. Đạo Thất Bửu, nhập vào con đường nở hoa bảy báu, cũng ở về hỗ trợ thuộc mặt pháp tướng.
Chỗ khĩ phân tích để dễ thẩm nhập là chỗ Tơn giả A Nan chưa chứng đắc Thánh quả A La Hán, nhưng Đức Phật lại thọ ký cho Tơn giả A Nan từ danh hiệu, số kiếp, chánh pháp, tượng pháp lẫn quốc độ đều cao siêu hơn các vị đại đệ tử khác. Đặc biệt của Tơn giả A Nan là sau khi Phật diệt độ, hàng chư Tăng tổ chức kiết tập lời thuyết giảng suốt bốn mươi chín năm của Đức Phật thì Tơn giả A Nan lại bị Trưởng lão Ma Ha Ca Diếp trục xuất ra khỏi hội kiết tập, vì tội chưa chứng Thánh quả A La Hán. Nhưng ối oăm thay, tồn thể đệ tử xuất gia của Đức Phật chỉ cĩ hai người nhớ rành rõ lời Phật khơng thiếu lời nào, đĩ là Ngài Kiều Phạm Ba Đề và Ngài A Nan. Nhưng Tơn giả Kiều Phạm Ba Đề thì triệu thỉnh khơng về. Khi về lại dùng lửa tam muội tự đốt thân để theo thầy, theo Phật.
Nguyên tắc kiết tập là đủ một nghìn vị Thánh Tăng, cùng chung một hội trường. Trên bàn cao cĩ nhiều vị Trưởng lão chứng minh. Bàn thứ nhì là một vị Thánh Tăng, người nhớ tất cả lời dạy của Đức Phật, đứng lên trùng tuyên lại từ đầu đến cuối những lời Đức Phật đã thuyết suốt bốn mươi chín. năm. Những lời giảng thuyết thuộc hội nào, ở đâu, tên kinh gì, thuộc dạng nào trong mười hai bộ kinh? Chín trăm chín mươi chín vị ngồi nghe, từ ngày này đến ngày khác, năm này sang năm nọ, khi nào xong thì mới làm lễ hồn mãn. Nếu vị trùng tuyên sai một lời, sĩt một câu thì trong số chín trăm chín mươi chín vị ai nhớ đúng đứng lên rung chuơng xin sửa. Kể cả vị tuyên xướng, đúng thì đại chúng một ngàn vị đồng ý, thư ký chép vào lá bối, lưu lại hậu thế làm pháp bảo.
Từ khi Tơn giả A Nan bị trục xuất khỏi hội kiết tập, Ngài Kiều Phạm Ba Đề dùng lửa tam muội tự thiêu thân thì ngày nào Trưởng lão Ma Ha Ca Diếp cũng đánh kiềng chùy (kẻng hiệu) triệu tập Thánh Tăng về đủ để tiến hành việc kiết tập. Nhưng than ơi! Ngày nào cũng như ngày nào, ngày nọ qua ngày kia, Thánh Tăng về dư, nhưng người học rộng, nhớ rành thì chẳng cĩ. Bầu khơng khí buồn thảm bao trùm cả xứ Ấn và cõi Sa Bà, lẫn trùng trùng pháp giới bao la. Trong lúc đĩ, Tơn giả A Nan an nhiên nhập định.
Nhờ sự tinh tấn của Tơn giả A Nan và thành tâm cầu nguyện của hằng nghìn vị A La Hán, Tơn giả A Nan đắc Thánh quả. Nửa đêm đến hội kiết tập gõ cửa xin vào. Trưởng lão Ma Ha Ca Diếp đáp: “Nếu đã chứng Thánh quả, xin mời Tơn giả vào bằng đường ổ khĩa, vì cổng chính chưa cĩ lệnh mở” …
Đại hội kiết tập kinh điển tiến hành trong niềm đại hoan hỷ của cả trời thần người quỷ rồng, khắp trùng trùng pháp giới. Cơng đức của Tơn giả A
Nan làm sao cĩ thể nghĩ bàn.
Phẩm học và vơ học nhơn ký, Đức Phật thọ ký cho Tơn giả A Nan đúng tầm mức và danh vị quan trọng của một Thánh Tăng. Tơn giả A Nan, người đứng đầu trách nhiệm việc hỗ trợ gî́o pháp của Như Lai và chư Phật khắp mười phương. Ngàn xưa dẫn đến ngàn sau, bất cứ là tổ chức nào, sự hưng suy, thành bại, truyền lưu lâu mau đều do yếu tố nhân sự quyết định. Về tổng cương thuộc phần yếu tố nhân sự, lại cịn chia nhiều mục chi tiết. Chúng ta nên lưu ý nơi phẩm kinh này Đức Phật nhấn mạnh việc truyền thừa cho thành phần “hỗ trợ”. Tơn giả A Nan đứng đầu thành phần nhân sự hỗ trợ thì tuyệt vời, chẳng hề cĩ một mảy may sơ hở. Các địa hạt, quốc gia, làng xĩm, tơng mơn, hệ phái, tộc họ, gia đình nên nhuần nhuyễn bí quyết phẩm Thọ ký của kinh Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa, hầu làm kim chỉ Nam duy trì và phát huy đơn vị của mình. Đến đây chúng ta đã thấy rõ lời dạy nơi kinh Pháp Hoa, khơng chỉ dành riêng cho Phật gî́o, mà là truyền pháp Diệu nhập đời chung cho đời muơn lồi.
Đức Phật thọ ký cho hai vị Tơn giả A Nan và La Hầu La xong, lại tiếp tục thọ ký cho hai nghìn vị, cả phàm lẫn Thánh, tồn những bậc học thức và khơng cịn phải học đều đồng thành Phật. Hai nghìn vị này thành Phật chung một danh hiệu là Bửu Tướng Như Lai.
Ngồi ra, Đức Phật cũng cơng bố rằng bất cứ ai cĩ hạnh nguyện và thực hành hạnh nguyện hỗ trợ kinh Pháp Hoa, Đức Phật cũng đồng thọ ký cho đều thành Phật.
--- o0o --- II - NỘI DUNG Đức Phật thọ ký cho Tơn giả A Nan Chính văn 1- Bấy giờ, Tơn giả A Nan và Tơn giả La Hầu La cùng nghĩ như vầy: “Chúng ta thường tự tư duy, nếu được thọ ký há chẳng là vui thích lắm ư!”. Hai vị rời chỗ ngồi đến trước Phật, đầu mặt lạy chơn Phật đồng bạch rằng: “Thế Tơn! Trong việc này chúng con cũng đáng cĩ phần thọ ký. Chỉ cĩ Đức Như Lai là chỗ về nương của chúng con. Lại chúng con là người thân biết của tất cả trời người A Tu La trong đời.
Họ biết A Nan thường làm Thị giả hộ trì tạng pháp, La Hầu La là pháp tử của Phật, nếu được thọ ký đạo Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c cho, thời lịng nguyện cầu của chúng con đã mãn, mà lịng trơng mong của đại chúng cũng được đầy đủ”
Lúc đĩ, hàng đệ tử Thanh Văn, bực cịn học cùng bực khơng cịn phải học, hai nghìn vị đều từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch vai áo bên hữu đến trước Phật chắp tay một lịng chiêm ngưỡng dung nhan của Thế Tơn, nguyện như chỗ nguyện cầu của A Nan và La Hầu La rồi đứng qua một bên.
2- Bấy giờ, Đức Phật bảo A Nan: “Ơng ở đời sau sẽ đặng làm Phật, hiệu là Sơn Hải Huệ Tự Tại Thơng Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vơ Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tơn; ơng sẽ cúng dường sáu mươi hai ức Đức Phật, hộ trì tạng pháp, rồi sau đĩ mới chứng đặng đạo Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c. Gî́o hĩa chúng Bồ tát hai mươi nghìn muơn ức lần số cát sơng Hằng … làm cho thành đạo Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c.
Nước tên là Thường Lập Thắng Phan, cõi đĩ thanh tịnh, đất bằng chất lưu ly. Kiếp tên Diệu Âm Biến Mãn. Đức Phật đĩ thọ mạng vơ lượng nghìn muơn ức a tăng kỳ kiếp, dù cĩ người ở trong nghìn muơn ức vơ lượng a tăng kỳ kiếp tính đếm số kể cũng chẳng cĩ thể hết được. Chánh pháp trụ đời gấp bội thọ mạng, tượng pháp lại gấp bội chánh pháp. Này A Nan! Đức Phật Sơn Hải Huệ Tự Tại Thơng Vương đĩ, được chư Phật khắp mười phương đơng nhiều đến vơ lượng nghìn muơn ức lần số cát sơng Hằng, đồng ngợi khen cơng đức.
Khi đĩ, Đức Thế Tơn cần tuyên lại nghĩa trên nên thuyết thơ kệ rằng:
3- Nay Ta nĩi trong Tăng:
A Nan, người trì pháp Sẽ cúng dường chư Phật Sau mới thành Chánh gî́c Hiệu là Sơn Hải Huệ Tự Tại Thơng Vương Phật Cõi nước đĩ thanh tịnh Tên Thường Lập Thắng Phan
Gî́o hĩa các Bồ tát Số đơng Hằng hà sa Phật cĩ oai đức lớn Tiếng đồn khắp mười phương Thọ mạng lâu vơ lượng Vì bởi thương chúng sanh Chánh pháp bội thọ mạng Tượng pháp lại bội chánh Vơ số hàng chúng sanh Đơng hơn cát sơng Hằng Ở trong pháp Phật đĩ Gieo nhơn duyên Phật đạo.
Giảng luận Tơn giả A Nan và Tơn giả La Hầu La đứng lên trình bạch, mong được Đức Phật thọ ký. Tiếp theo cĩ hai nghìn vị, gồm giới cịn học và khơng cịn phải học.
Đoạn kinh văn này ghi lại lời Đức Phật thọ ký cho Tơn giả A Nan, về vơ lượng kiếp sau được thành Phật hiệu đã là Sơn Hải Huệ, mà cịn Tự Tại Thơng Vương Như Lai. Quốc độ, số kiếp và sự hĩa độ của Phật Sơn Hải Huệ qû́ ư là đặc biệt, vì vậy nên trong hội chúng, cĩ tám nghìn vị vừa mới phát tâm Bồ tát, trong đĩ cĩ số người chưa liễu thơng, khởi tâm phân bì và thắc mắc.
Chín chữ danh hiệu Phật của Phật Sơn Hải Huệ, mỗi chữ là một bí pháp. Tên quốc độ là Thường Lập Thắng Phan, nêu rõ những nét nổi bật của Tơn giả A Nan. Thế nào là Thường Lập Thắng Phan? Hiểu nghĩa theo thời ấy, tại Ấn Độ cĩ nhiều phái luận sư. Cứ qua một lần tranh luận, nếu vị trưởng phái nào thắng các phái khác thì được vua ban cho một lá trường phan: đĩ là Thắng Phan treo lên cột phướn.
Cịn về chữ Thường Lập thì lại cùng mang một ý nghĩa sâu xa hơn. Tên kiếp và sự cấu tạo quốc độ, sự thọ mạng … nĩi chung, mặt nào cũng đặc biệt. Đặc biệt của Tơn giả A Nan mà những vị Thánh A la Hán khác khơng thể cĩ. Các phẩm trước Đức Phật thọ ký truyền trao cho người cĩ bí pháp “phổ truyền” và bí pháp “nhường bước”. Phẩm này Đức Phật truyền trao cho người cĩ bí pháp “hạ thấp”, “ẩn dạng”. Một vị Bồ tát mà cải dạng thành phàm Tăng, để chẳng những hy sinh, mà lại cịn để chịu nhục nhã, bị Trưởng lão Đại Ca Diếp đuổi ra khỏi hội kiết tập kinh điển. Ơi cao cả thay và tuyệt diệu thay! Nhất là hai chữ bổn nguyện. --- o0o ---
Tám nghìn người thắc mắc Chính văn 4- Bấy giờ, trong hội hàng Bồ tát mới phát tâm, tám nghìn người, đều nghĩ thế này: “Chúng ta cịn chưa nghe các vị Bồ tát lớn được thọ ký như thế, cĩ nhơn duyên gì mà các vị Thanh Văn được thọ ký như vậy?” Lúc ấy, Đức Thế Tơn biết tâm niệm của các vị Bồ tát nên dạy rằng: “Các thiện nam tử! Ta cùng các ơng A Nan ở chỗ Đức Phật Khơng Vương, đồng thời phát tâm Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c. A Nan thường ưa chuộng học rộng, cịn ta thường siêng năng tu tập tinh tấn, cho nên ta nay đã thành Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c, mà A Nan hộ trì pháp của ta và cũng sẽ hộ trì pháp tạng của các Đức Phật tương lai, gî́o hĩa thành tựu các chúng Bồ tát. Bổn nguyện của Tơn giả A Nan như thế nên đặng thọ ký như thế! Tơn giả A Nan ở trước Phật, tự nghe Phật thọ ký cùng cả cõi nước trang nghiêm của mình, chỗ mong cầu đã đủ, lịng rất vui mừng đặng điều chưa từng cĩ. Tức thời nghĩ nhớ tạng pháp của vơ lượng nghìn muơn ức các Đức Phật thuở qû́ khứ, thơng suốt khơng ngần ngại như hiện nay vừa mới nghe và cũng nhớ biết bổn nguyện. Khi đĩ, Tơn giả A Nan nĩi kệ rằng:
Thế Tơn rất ít cĩ Khiến con nhớ qû́ khứ Vơ lượng các pháp Phật Như chỗ nghe ngày nay Con giờ khơng cịn nghi An trụ trong đạo Phật Phương tiện làm Thị giả
Hộ trì các Phật pháp.
Giảng luận Người đời bị tự kỷ ám thị đã đành, chứ hàng thánh triết, hiền triết, siêu học giả và học giả, chẳng những một người, mà đến tám nghìn vị vẫn bị tự kỷ ám thị, nên nổi sĩng phân bì. Tám nghìn vị thầm tưởng cĩ lẽ Đức Thế Tơn thiên vị. Một là bà con, vì A Nan là em của Đề Bà Đạt Đa, vậy thì đối với Thái tử Tất Đạt Đa (tức Đức Phật) là anh em chú bác ruột. Thứ nhì, A Nan hiện là Thị giả của Đức Phật. Vì tự kỷ ám thị qû́ nặng như vậy nên các Ngài mới thầm nghĩ là Đức Thế Tơn thiên vị. Các Ngài đâu chịu nghĩ trước, suy sau, để nhìn cho tường tận rằng chẳng phải như thế. Bởi vì A Nan khơng chỉ mới trong một đời nầy làm bà con và làm Thị giả hộ trì chánh pháp của Đức Phật Thích Ca, mà đã từ vơ lượng kiếp Tơn giả A Nan vốn là pháp lữ với Đức Thích Ca Mâu Ni kia mà!
Lấy gì làm bằng chứng? Đời sống và hành động của Tơn giả A Nan chưa đủ chứng minh ư? Mỗi sự phổ truyền và hộ trì của Tơn giả A Nan là mỗi sự chứng minh rất rõ ràng, sáng tỏ bằng những phân tích các quy luật chi phối, chứ khơng chỉ soi nơi gương sáng, về đời sống của Đức Phật. Lại cũng khơng hề dựa theo triết lý hay nhắm mắt theo gî́o điều, những việc làm của Tơn giả A Nan đều nhắm vào mục đích khơi dậy mọi tiềm năng ẩn tàng bên trong mỗi người, mỗi lồi chúng sanh. Tơn giả A Nan đã hy sinh trọn đời mình, hy sinh cả danh dự mình để phụ tiếp với Đức Phật Thích Ca, khơi sáng tận nguồn chân lý. Cịn việc Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thọ ký cho Tơn giả A Nan, là mở lại cánh cửa qû́ khứ của thời gian, giúp hàng hậu học và khơng cịn phải học thảy đều giật mình rằng, chính bản thân mỗi người chúng ta, ai ai cũng đều bẵng quên qû́ khứ. Và việc thọ ký đặc biệt cho Tơn giả A Nan, cũng chỉ là để minh chứng cho y báo, chánh báo của từng mỗi con người chẳng ai giống ai. Chủ đích là phá tan cái màng lưới phân bì, đồng thời phá tan cái lớp sương mù tự kỷ ám thị cho tất cả mọi lồi, mọi người, nhất là giới thức giả. Càng là thức giả, lại càng nhiều tưởng tượng. Khi đã rơi vào tưởng là mơ mộng, là huyền ảo. Do ảo ảnh nên cịn bệnh tự kỷ ám thị, cịn phân bì.
Phá tan mọi thắc mắc, mọi phân bì, mới nhập được Pháp Hoa. Tại sao thắc mắc dễ tiến đến phân bì? Tại vì căn cứ về tướng mà quên tánh, cố chấp về sự mà quên lý. Hành giả Pháp Hoa khơng nên thiên lệch. Bệnh phân bì vì tự kỷ ám thị thì nhiều người mắc phải. Tu đến khi nào đạt bình đẳng tánh trí mới dứt bệnh phân bì. Cịn loay hoay nơi ý, nơi thức, nơi vơ thức thì vẫn cịn phân bì, chỉ ít hay nhiều mà thơi. Kẻ phàm si mê thì bệnh phân bì qû́ nặng, bậc thức giả thì nhẹ nhàng hơn. Chỉ cĩ thế thơi! Chấm dứt phân bì, thế giới mới thực sự hịa bình.
--- o0o --- Đức Phật thọ ký cho Tơn giả La Hầu La Chính văn 5- Bấy giờ, Đức Phật bảo Tơn giả La Hầu La: “Tơn giả La Hầu La về sau sẽ đặng thành Phật, hiệu là Đạo Thất Bửu Hoa Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vơ Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tơn. La Hầu La sẽ cúng dường các Đức Như Lai, như số vi trần trong mười thế giới. Thường vì các Đức Phật mà làm Trưởng tử, cũng như hiện nay đang làm.
Đức Phật Đạo Thất Bửu Hoa đĩ cõi nước trang nghiêm, kiếp số thọ mạng, gî́o hĩa đệ tử, chánh pháp và tượng pháp cũng đồng như Đức Sơn Hải Huệ Tự Tại Thơng Vương Như Lai khơng khác. La Hầu La cũng làm Trưởng tử cho Phật Sơn Hải Huệ Thơng Vương Như Lai, rồi sau mới đặng đạo Vơ thượng Chánh đẳng Chánh gî́c.
Lúc đĩ Đức Thế Tơn dùng thơ kệ mà trùng tuyên nghĩa này:
Lúc “Ta” làm Thái tử La Hầu La Trưởng tử Ta nay thành Phật đạo La Hầu làm Pháp tử Ở trong đời vị lai Gặp vơ lượng ức Phật Làm Trưởng tử các Ngài Một lịng cầu Phật đạo
Mật hạnh La Hầu La Chỉ ta biết được thơi Hiện làm Pháp tử ta Hướng dẫn các chúng sanh Vơ lượng ức nghìn muơn Cơng đức khơng thể tính An trụ trong Phật pháp
Để cầu đạo Vơ thượng Giảng luận Đức Phật xác định: “Mật hạnh của La Hầu La chỉ riêng Phật mới biết”.
Vì câu kệ xác định này, nên giới tu học, lẫn giới nghiên cứu khi gặp phần này là lướt qua chẳng chịu thẩm sâu. Hơn nữa nếu Đại hạnh, Khổ hạnh, Quảng hạnh … dù cĩ khĩ mấy cũng tìm thấy được, chứ cịn Mật hạnh thì làm sao thấy. Vì hai lý do nêu trên nên tồn bộ kinh Pháp Hoa đến đoạn này thì bị lướt qua! Hàng ngàn, hàng vạn hạnh sâu kín, chúng ta cũng phải thấy một số hạnh tuyệt vời của Tơn giả La Hầu La chứ! Nếu khơng, chúng ta chẳng thấy sự lợi ích của đoạn kinh này nhập đời chỗ nào cả! Một điều quan trọng nữa là nếu khơng chúng ta sẽ khởi niệm nghi ngờ rằng: sở dĩ Đức Phật nêu hai chữ Mật hạnh là để thiên vị Tơn giả La Hầu La chăng? Khơng! Đã là Phật thì làm gì cịn cĩ sự thiên vị. Việc nhĩm chứa cơng hạnh ẩn mật của Tơn giả La Hầu La, dù chúng ta khơng thấy tồn bộ, cũng phải sáng tỏ một vài nét của Tơn giả chứ!
Ở đời, hầu hết con cháu của các bậc vua quan, trưởng giả, các bậc uy đức, thạc đức … nĩi chung là con em, hoặc học trị của các vị cĩ uy quyền, thường ỷ lại nơi uy thế của cha ơng, thầy tổ của mình, cho nên sống nếp sống kiêu kỳ, hợm mình, tự cao, tự đại, tự phụ, cậy thế, ỷ thân, hiếp đáp hăm dọa kẻ khác, khinh miệt cấp thấp, thường tấu thưa thêm bớt, dìm người, hại bạn, nghênh ngang, hống hách, xa xỉ, trác táng …
Đa phần các bậc tuyệt giỏi thì con cháu lại học dở, nhưng mà đỗ đạt cao. Con cháu học dở mà cầm giữ nhiều chức vụ quan trọng, cho nên thường làm tắc nghẽn dịng chảy của xã hội, do cha ơng đã dày cơng đĩng gĩp xây dựng.
Đức vua Lê Lợi tài ba đức độ, mưu lược bao nhiêu thì Lê Chiêu Thống tồi tệ bấy nhiêu! Ơng cha làm thơm lừng lịch sử, con cháu làm hơi thối tơng mơn. Điều này ai ai cũng biết, nhưng ít ai làm được cái việc chỉ dạy con cháu. Bên ngồi hướng dẫn hàng ngàn vạn, triệu người khác, nhưng khi về nhà dạy vợ, dạy con, vợ khơng tûn, con khơng học. Chẳng những khơng tûn, mà đa phần vợ con, học trị lại cịn kết thành một bè chống lại chồng, cha hoặc thầy tổ. Cho nên nhiều tộc họ, cha làm thầy con bán sách, hoặc nếu cĩ giữ cũng chỉ được vài đời thì quyển sách ấy cũng lại thuộc về tộc họ khác. Chẳng ai gî̀u ba họ, chẳng ai khĩ ba đời là bởi lý do vừa nêu trên. Lịch sử Việt Nam, thời Hùng Vương, đã giữ sự thanh bình cho đất nước suốt dịng lịch sử 2.622 năm, truyền nhau mười tám hệ của Hùng Vương, chứ khơng độc giữ chỉ truyền cho con (truyền mười tám hệ chứ khơng phải mười tám ơng vua).
Tơn giả La Hầu La sanh vào gia đình quyền quý, ơng nội là Đại Hồng đế, thân phụ thì làm Gî́o chủ cõi Sa Bà, vậy mà trong suốt cuộc sống bên cạnh ơng nội, bên cạnh thân phụ khơng hề khoe khoang, ỷ lại hoặc thể hiện một nét xấu nào.
Trong hàng ngũ xuất gia theo Phật, Tơn giả La Hầu La là vị nhập đạo trẻ tuổi nhất và thọ giới Sa di đầu tiên. Tuy ít tuổi nhưng tinh tấn tu học, chứng đắc quả vị Thánh A La Hán trước ơng chú họ thơng minh của mình, đĩ là Tơn giả A Nan. Chúng ta chỉ nên lược vài nét Mật hạnh của Tơn giả La Hầu La để làm kim chỉ Nam cho thế hệ trẻ, từ giới xuất gia, cũng như tại gia, đời cũng như đạo. Ngồi ra nĩi về đời sống tu hành của một chú Sa di La Hầu La, cĩ hàng ngàn chuyện dí dỏm. Hồi cịn làm chú Sa di, La Hầu La thường ơm bình bát theo Tăng đồn đi khất thực. Một hơm đi ngang qua cánh đồng xanh, chú Sa di nghe tiếng thổi sáo, nghiêng mắt ghé nhìn về lũy tre làng thì ơi chao, nĩ đẹp làm sao, một cậu bé cỡ tuổi như chú, đang ngồi ung dung tự tại trên mình con trâu, đầu đội chiếc nĩn rách xinh xinh, hai tay nâng ống sáo. Tiếng sáo véo von nghe nĩ thảnh thĩt làm sao! Chú Sa di ước gì hơm nayĐức Trưởng lão Ca Diếp khơng sắp hàng cho mình đi sát Đức Thế Tơn, mà là được đi sau chĩt như mấy ngày trước thì mình sẽ lén trốn đồn, vào bụi rậm giấu chiếc bình bát, rồi chạy ù vào xin cậu bé được cỡi trâu, được đội nĩn, được thổi sáo gîy lát. Khi chư Tăng khất thực về, mình lén nhập vào đồn. Ơi thỏa thích biết bao!
Trưa hơm ấy, sau giờ ngọ trai, Đức Thế Tơn đăng tịa thuyết pháp, chủ đề về ý buơng lung tâm mĩng niệm, buơng xả sáu căn, bị âm thanh sắc tướng cám dỗ, vọng tưởng mơng lung. Từ mẫu chuyên đơn sơ Đức Phật khai mở tâm ý La Hầu La và dẫn La Hầu La trở về sống với cái thực của hiện tại. Đức Phật dạy đang đi trên bước chân này thì chỉ biết mình đang bước trên bước chân này, nghe bước chân này của mình đang bước, chớ nên để ý nghe tiếng thổi sáo từ lũy tre làng, bên cánh đồng xanh chen vào. Đang đi, thân mình cảm xúc êm ái hay thơ cứng trên bước chân đi, đừng mơ mộng đang ngồi trên mình trâu, đầu đội nĩn rách xinh xinh. Sự xa vời mộng tưởng này nĩ sẽ khơi ý thèm khát, ý định nảy sinh sự dối trá, lén rời chư Tăng bỏ đồn, giấu bình bát trong bụi rậm, chơi vui thỏa thích, rồi lén trở về nhập đồn. Chỉ một vọng tưởng nhỏ vì đam mê âm thanh của tiếng sáo, mà nĩ đã kéo theo bao nhiêu là sai khuyết, tội lỗi. Nếu người trí khơng biết dừng lại để ăn năn sám tội thì sẽ bị ngũ dục cám dỗ. Khi bị ngũ dục lơi cuốn, trơi lăn theo dịng vọng động thì hạnh thanh tịnh đâu cịn. Hạnh thanh tịnh đã mất thì là hình tướng oai nghi tế hạnh của vị đại diện ngơi Tăng Bảo cịn đâu?
Tơn giả La Hầu La giật mình và tự nghĩ, tại sao mình chỉ nghĩ nơi ý, chưa kịp hành động và cũng chưa hề nĩi cho ai nghe, vậy mà Đức Thế Tơn đã rõ tất cả. Tơn giả thành tâm ăn năn sám hối.
Một hơm khác, Tơn giả La Hầu La dâng thau nước để rửa chân Đức
Phật. Rửa xong Đức Phật hỏi:
- Này La Hầu La, ngay bây giờ con cĩ thể rửa mặt vào thau nước này được khơng?
Chú Sa di La Hầu La cung kính:
- Bạch Đức Thế Tơn! Nước này khơng thể rửa mặt được, vì nĩ đã vẩn đục.
Đức Phật lại hỏi: - Nếu trước khi rửa chân thì con cĩ thể rửa mặt vào thau nước này được hay khơng?
- Dạ thưa được!
Đức Phật dạy tiếp:
- Này La Hầu La! Con người cũng thế, khi đã vẩn đục như thau nước đục thì mất gî́ trị. Con tu học theo đạo thanh tịnh, để luyện sống đời sống tịnh hạnh, trong sáng. Vậy con đừng bao giờ chấp nhận thân tâm của con trở thành như thau nước đục! - Bạch Đức Thế Tơn! Con hứa khơng để thân tâm con vẩn đục! Chúng ta khơng hiểu Tơn giả La Hầu La đắc Thánh quả lúc nào và nhờ bài pháp nào, nhưng mỗi lần nghe Đức Phật dạy chung cho đại chúng, hoặc dạy riêng cho cá nhân thì Tơn giả La Hầu La thay đổi nếp sống rất nhanh. Từ một cậu bé tinh nghịch, đã nhanh chĩng trở thành một con người sống đời thanh tịnh oai nghi tế hạnh, giới luật nghiêm minh, chứng Thánh quả trước người chú của mình.
Trong gî́o đồn, nếu người nào dù lớn tuổi nhưng sống sai giới luật, thiếu oai nghi tế hạnh thì các thầy gî́o hạnh của gî́o đồn thường sách tấn bằng cách nêu Tơn giả La Hầu La để làm gương. Đúng là khơng gî́o huấn vẫn chuyển hĩa được người nhờ thân gî́o. Như thế khơng gọi Mật hạnh thì gọi là gì? Tơn giả La Hầu La, vị Thánh A La Hán, một trong mười vị đại đệ tử đứng đầu Gî́o hội. Tơn giả La Hầu La vị đại đệ tử của Đức Phật, là vị
Mật hạnh đệ nhất.
--- o0o --- Đức Phật thọ ký cho hai nghìn vị thuộc hàng cịn học và khơng cịn phải học Chính văn 6- Bấy giờ, Đức Thế Tơn thấy bực cịn học cùng khơng cịn phải học hai nghìn vị, ý chí hịa dịu, vắng lặng trong sạch, một lịng qû́n Phật. Phật bảo A Nan: “Ơng thấy bực cịn học, bực khơng cịn phải học hai nghìn vị đây chăng?”.
- Vâng! Con đã thấy.
- A Nan! Những vị ấy sẽ cúng dường chư Phật như số vi trần trong năm mươi thế giới, cung kính, tơn trọng, hộ trì pháp tạng. Rốt sau đồng thời ở các cõi nước trong mười phương đều đặng thành Phật, cùng đồng một hiệu là Bửu Tướng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vơ Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tơn, sống lâu một kiếp, cõi nước trang nghiêm Thanh Văn, Bồ tát, chánh pháp, tượng pháp thảy đều đồng nhau.
Lúc đĩ, Đức Thế Tơn cần tuyên lại nghĩa trên nên thuyết thơ kệ rằng:
Hai nghìn Thanh Văn đây Nay đang ở trước ta Thảy đều thọ ký cho Sau này sẽ thành Phật Cúng dường khắp chư Phật Đơng nhiều như vi trần Hộ trì tạng pháp Phật Sau sẽ thành Chánh gî́c Ở mười phương các nước Thảy đồng một danh hiệu Cùng lúc ngồi đạo tràng Để chứng tuệ Vơ thượng Đều hiệu là Bửu Tướng
Cõi nước cùng đệ tử Chánh pháp và tượng pháp
Thảy đồng khơng cĩ khác Đều dùng các thần thơng Độ mười phương chúng sanh Tiếng đồn vang khắp cùng Lần nhập vào Niết bàn.
Liền đĩ, bực cịn học cùng khơng cịn phải học trọn đủ hai nghìn vị, nghe Đức Phật thọ ký vui mừng hớn hở đồng xướng thơ kệ rằng:
Thế Tơn ánh đèn tuệ Chúng con nghe thọ ký Lịng vui mừng tràn ngập
Như được rưới cam lộ Giảng luận Tơn giả A Nan chưa chứng Thánh quả, nhưng được thọ ký thành Phật, hiệu là Sơn Hải Huệ Tự Tại Thơng Vương Như Lai. Chánh pháp, tượng pháp và sự thọ mạng số kiếp lâu xa khơng tính đếm được. Cịn hai nghìn vị học thức uyên thâm và khơng cịn phải học, đa số đã chứng Thánh quả. Vậy mà khi thành Phật, thọ mạng, kể cả chánh pháp, tượng pháp chỉ cĩ một kiếp.
Đây là mật nghĩa khĩ suy lường.
Y báo, chánh báo khơng căn cứ trình độ học thức, hoặc tu chứng, mà là trả lời bằng một đáp số của tồn cuộc sống. Đĩ là bổn nguyện, đĩ là thực hành. Bổn nguyện của Tơn giả A Nan hùng vĩ qû́, siêu việt qû́. Thực hành của Tơn giả A Nan bao la qû́. Cịn hai nghìn vị học và khơng cịn phải học chỉ mới cĩ một chiều học rộng, hoặc nếu vị nào tu chứng thì cũng chứng hạnh Tiểu thừa mà thơi. Hai nghìn vị cịn thiếu cao, sâu, rộng, mạnh. Phật là cao, sâu, rộng, mạnh, lớn khơng ngồi, nhỏ khơng trong. Tơn giả A Nan đa dạng, đa năng, hạnh nguyện rộng lớn, bao la. Tơn giả La Hầu La là chiều sâu, là Mật hạnh. Cịn hai nghìn vị học và khơng cịn phải học thì mới cĩ từng vấn đề.
Cũng ví như đầu máy đa hệ, đem so với đầu máy đơn hệ. Ai đọc tụng thọ trì kinh Pháp Hoa mà thẩm sâu vào phẩm “Thọ học vơ học nhơn ký”, nhất là liễu thơng đoạn kinh này thì sẽ thấy rõ tại sao các Ngài thành Phật hiệu là Bửu Tướng, tại sao chánh pháp, tượng pháp và thọ mạng của các Đức Phật Bửu Tướng chỉ cĩ một tiểu kiếp.
Giới học Tăng, học Ni, giới nam nữ Phật tử nên thẩm sâu vào đoạn kinh thuộc phẩm này, để tâm hồn khơng cịn câu nệ, cố chấp pháp thế gian, khơng cịn chạy theo một chiều. Nếu ai mở rộng tâm hồn khơng vị kỷ nơi quả vị Thanh Văn, khơng vị kỷ nơi thụ hưởng, khơng vị kỷ nơi sự hiếu kỳ của thiên hạ. Trái lại phải rộng mở, phải đa dạng, đa năng, phải sống vì người khác, phải hy sinh cho cái chung cho mọi người, phải phát tâm cầu thành Phật, được vậy là đang thọ trì kinh Pháp Hoa, đang gia nhập vào thành phần nhân sự điều hành gî́o pháp, bằng khơng được vậy thì đem tài học rộng hiểu xa để hỗ trợ chánh pháp. Hai nghìn vị thuộc thành phần này, dù số kiếp thành Phật cùng chánh pháp, tượng pháp thời gian cĩ ngắn, nhưng vẫn được thọ ký thành Phật. --- o0o ---
III - TĨM KẾT
Đa phần hành giả Pháp Hoa đọc tụng đến phẩm thứ chín này thường lướt qua, bởi vì đa phần nghĩ rằng phẩm kinh này Đức Phật thọ ký cho ba thành phần:
• Tơn giả A Nan.
• Tơn giả La Hầu La. • Hai nghìn vị học và khơng cịn phải học.
chứ chẳng đề cập gì đến phương pháp tu trì thuộc Nhất thừa cả!
Nếu quan niệm như vậy thì qû́ hời hợt, tất cả các nhân vật đệ tử của Đức Phật, mỗi vị quan trọng khác nhau. Riêng Tơn giả A Nan và Tơn giả La
Hầu La mức quan trọng người đời khĩ nhìn thấy.
Đọc hết phẩm “Thọ học vơ học nhơn ký” này, chúng ta tập trung “Văn tư tu” (nghe, tư duy và tu luyện) về ba danh hiệu.
Phẩm này Đức Phật thọ ký cĩ ba phần:
1. Tơn giả A Nan thành Phật hiệu Sơn Hải Huệ Tự Tại Thơng Vương Như Lai và đủ mười tơn hiệu. 2. Tơn giả La Hầu La thành Phật, hiệu là Đạo Thất Bửu Hoa Như Lai và đủ mười tơn hiệu.
3. Hai nghìn vị học và khơng cịn phải học thành Phật, hiệu là Bửu Tướng Như Lai và đủ mười tơn hiệu.
Ba danh hiệu Phật của cả ba đã nĩi lên tầm quan trọng, nhất là hai danh hiệu Sơn Hải Huệ Tự Tại Thơng Vương Như Lai và Đạo Thất Bửu Hoa Như Lai, quan trọng đến tột đỉnh cao của vấn đề, vậy thì sao lại quan niệm chẳng liên quan đến việc tu luyện của mỗi chúng ta?
Mặt khác, đối chiếu cuộc sống của Tơn giả A Nan, một bậc siêu quần bạt chúng, học rộng nhớ rành, vậy mà bị Trưởng lão Ma Ha Ca Diếp làm nhục đuổi ra khỏi đại hội kiết tập, liệu như cá nhân chúng ta cĩ nhẫn chịu được khơng? Vậy cĩ liên quan đối chiếu giữa kinh và chính mình được hay khơng?
Tơn giả La Hầu La là vị Phật cĩ danh hiệu Đạo Thất Bửu Hoa Như Lai đầy đủ mọi phương diện, mọi điều kiện bắt buộc kẻ khác hầu hạ. Trái lại đã khơng bắt ai hầu hạ mình mà cịn tự động thay Tơn giả A Nan làm bớt việc của một vị Thị giả.
Thái tử Tất Đạt Đa rời cung vàng điện ngọc bởi vì tiền thân Thái tử là Bồ tát Hộ Minh và lúc Ngài rời cung điện tuổi đã trưởng thành, cho nên cũng khơng cĩ gì là khĩ hiểu. Đằng này, vương tử La Hầu La cịn qû́ bé thơ mà lại rời cung vàng điện ngọc, rời cả sự trìu mến thâm thương của mẹ, của ơng nội, để chấp nhận đời sống tu hành, hằng ngày bưng bát đi khất thực làm một vị tu sĩ như thế khơng đáng làm gương cho hậu học hay sao? Phẩm kinh này là phẩm kinh gối đầu nằm cho các chú Điệu, các vị Sa di. Hãy nhìn gương Sa di La Hầu La đã dùng thân mình để gî́o hĩa các vị Tăng nào cịn thiếu sĩt về mặt oai nghi tế hạnh, như thế khơng Mật hạnh là gì? Tại sao các vị Sa di thời nay khơng noi gương, khơng muốn nhận câu xưng tụng của người đời: “Sa di thuyết pháp Sa mơn thính” hay sao?
• Tồn bộ kinh Pháp Hoa và riêng phẩm kinh này cũng khơng dành riêng để chỉ đạo cho giới tu luyện kinh Pháp Hoa, mà là chung cho tồn xã hội lồi người. Nhất là việc cịn học, khơng chỉ dành riêng cho hàng học thức. Khơng cịn phải học khơng chỉ dành riêng cho hàng Thánh quả.
Vậy thì giới học thức nếu đồng nhất qû́n cùng với giới cịn học và khơng cịn phải học, số lượng hai nghìn vị cùng chung một tâm nguyện, một chủ hướng, một chỉ đạo thì sẽ đạt Bửu Tướng. Bửu Tướng thuộc phần vật thể quý báu. Dịng đời này cần gì, cần tâm linh và vật thể. Tâm linh ở phẩm khác, vật thể ở phẩm này. Vậy thì các nhà bác học, yếu nhân, vĩ nhân, triết nhân, hiền nhân, học giả cĩ cần nghiên cứu sâu về phẩm kinh này khơng? Nếu cần, chúng tơi xin gợi ý là phải hội tụ đủ cả ba thành phần nhân sự. • Thành phần thứ nhất một vị hỗ trợ đạo tài trí xuất sắc hơn người, nghĩa là trình độ siêu quần bạt chúng, nhưng lúc nào cũng đĩng vai giả vờ phàm tục, đĩng vai phĩ thường dân để gồm thâu tất cả mọi tinh ba trong giới quần chúng.
• Điểm xuất sắc thứ hai của phẩm này là Đức Phật chú ý đến nuơi dưỡng đầu tư một nhân vật tuổi cịn qû́ trẻ mà đã đứng vào thập đại đệ tử xuất sắc của Đức Phật. Tơn giả La Hầu La, vị Mật hạnh đệ nhất. Khơng bao giờ nghe Tơn giả La Hầu La nĩi gì, mà là đã nĩi tất cả. Nĩi lên Đức Phật và nĩi xuống cho đại chúng nghe. Nhiều lúc khơng dùng ngơn ngữ để nĩi mà chỉ dùng mắt, dùng thân, dùng ý để nĩi.
Tất cả hầu như các tổ chức tơn gî́o cũng như thế quyền, từ ngàn xưa dẫn đến nay, khĩ tìm thấy một tổ chức nào cĩ nhân sự trẻ kiệt hiệt như vậy. Muốn cĩ nhân vật kiệt hiệt khơng phải việc ngẫu nhiên há miệng chờ sung, mà phải cĩ phần đào tạo. Đào tạo chọn lọc từ nơi gia tộc đầy đủ phước đức, tư cách tánh hạnh khi cịn ấu nhi, nhất là phương thức gî́o huấn. Gî́o huấn từ một vị đại vương tử, cháu nội một Đại hồng đế, chịu mặc áo vá, bưng bình bát làm người hành khất, sống đạm bạc qua ngày, rày đây mai đĩ. Gî́o huấn cắt rời âm thanh mê tiếng sáo trúc. Gî́o huấn phân tách dịng đời trong đục như thau nước đục trong.
• Phần đặc biệt thứ ba của phẩm này là hai nghìn vị, cả phàm lẫn Thánh đều nhất qû́n, đều chung dịng tư tưởng và chịu chung một sự chỉ đạo. Tức là chịu chung một sự thọ ký, cùng chung một danh hiệu Bửu
Tướng Như Lai.
Giữa dịng đời này tìm được năm mươi người trùng tên, chung hạnh nguyện đã rất khĩ khăn rồi. Đằng này phẩm kinh nêu con số đến hai nghìn vị mà lại cùng chung một quan niệm, cùng chung một ảnh hưởng, cùng chung một hướng đến, cùng chung một tổ chức, cùng chung một chỉ đạo, cùng chung một danh hiệu Bửu Tướng.
Đã hiểu rõ ba điểm đặc biệt thuộc thành phần nhân sự hỗ trợ của Đức Phật, rất mong những ai vào đời khi muốn phục vụ, khi muốn đem pháp Diệu nhập đời, hầu hiển hưng đời thì xin hãy tuần tự áp dụng đúng quy pháp của từng mỗi vấn đề. Ơi tuyệt diệu thay phẩm kinh dành cho những nhà lãnh đạo, yếu nhân, mơ phạm giữa dịng đời. Vậy mà nỡ nào những vị đã tự chọn mình làm hành giả Pháp Hoa lại lướt qua.
Nhật Bản yên bình thịnh vượng, dân gî̀u nước mạnh là nhờ vị Đơng cung Thái tử của Nhật hồng, chọn kinh Pháp Hoa làm sườn để soạn thành bản Hiến pháp cho nước mình.
Pháp Diệu nhập đời chẳng một chẳng hai. Tại sao ta mãi cịn phân biệt cĩ hai cĩ một? Thế giới năm châu lồi người chung một, cả đạo lẫn đời đều sống hịa hợp trong pháp Diệu thì làm gì cịn cĩ xung đột chiến tranh? Kính lạy Đức Từ Phụ Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Kính lạy thập phương thường trụ Tam Bảo gia hộ cho tất cả các pháp giới chúng sanh đều thấm nhuần hoa Sen pháp Diệu, đưa phương pháp an lành mầu nhiệm nhập đời, để đời đẹp, đạo hưng.
Hồi hướng cơng đức này đến thảy các pháp giới chúng sanh đều nhuần triêm cơng đức. Xin kết thành Bồ đề quyến thuộc, kiếp kiếp đời đời đọc tụng, thọ trì, chứng đắc và hoằng dương Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa kinh. Nam mơ Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa kinh, Pháp Hoa hội thượng Phật Bồ tát, Bồ tát Ma Ha Tát, tác đại chứng minh.
Pháp sư: • Ở nhà từ bi rộng lớn • Mặc áo nhẫn nhục nhu hịa.
• Ngồi tịa các pháp khơng.
--- o0o --- Bài 18 - Phẩm Pháp Sư - Thứ Mười Đức Phật thọ ký cho những người tin nghe và thọ trì kinh Pháp Hoa.
Đức Phật nêu cơng hạnh sáu thành phần thọ trì kinh Pháp Hoa.
Tại sao kinh Pháp Hoa thuộc hàng đệ nhất.
Ví như người đào giếng.
I - MỞ ĐỀ
Phẩm thứ 8 bài số 16 Đức Phật thọ ký cho Tơn giả Phú Lâu Na và năm trăm vị A La Hán thành phần điều hành đúng nguyên tắc: “Ngàn mắt ngàn tay”. Chú ý để khi vào bài 17 chuyện gã cùng tử bâu áo cĩ viên ngọc. Bài số 18 này thẩm sâu vào phẩm Pháp sư thứ mười, bài số 18 (mười phẩm trong hai mươi tám phẩm kinh Pháp Hoa).
Muốn dễ hiểu, dễ liễu, dễ thơng hầu thấu đạt phẩm kinh thì trước nhất phải hiểu, phải liễu, phải thơng đề của phẩm kinh. Đề phẩm kinh gồm hai chữ “Pháp sư” cĩ nghĩa là thầy dạy Phật pháp. Vậy thì theo ý của phẩm kinh đạt pháp gì?
Thầy ngồi đời dạy cho người biết chữ, để rời pháp thơ, nhập pháp tế. Nếu học chữ ít thì phải học nhiều về phép xử thế. Cịn cứ mãi trơi lăn theo dịng trần tục, sống thiếu gî́o dục để miệng đời lên án rằng: “Mầy ăn nĩi như đồ đá cá lăn dưa”, tức ăn nĩi thơ lỗ, đời sống tồn áp dụng pháp thơ lỗ và nĩi năng ứng xử cũng lỗ mãn. Chúng ta hãy chiêm nghiệm qua lồi ngựa, chúng khơng bao giờ loạn lûn, vậy mà cĩ những người hễ mở miệng là chửi bới lộn ngơn địi lấy mẹ.
Dịng đời nhờ cha mẹ tơn phong, nhờ các bậc thầy đời như đạo, nhất là các nhà mơ phạm, đạo đức đã tận tâm dạy bảo sự tơn ty trật tự, được hiểu trời cao biển rộng, biết cách đối xử với nhau tế nhị. Đa số những người cĩ học, cuộc sống rất tế nhị. Chúng ta ít nhìn thấy những vị trí thức như bác sĩ, kỹ sư, gî́o sư, học giả, thức giả … say rượu chửi bới thiên hạ hoặc ngã lăn giữa đường. Nhờ gì? Nhờ họ cĩ học. Kể cả trong những gîy phút nĩng giận, cũng khơng dùng phương tiện và lời lẽ thơ bạo mà chửi mắng đánh đập nhau. Họ nhờ gì? Nhờ được nghe thầy dạy! Vậy thầy nào dạy họ?
• Thầy dạy rời pháp thơ, nhập pháp tế là Gî́o sư.
• Thầy dạy rời pháp tế, nhập pháp vi là Giảng sư. • Thầy dạy rời pháp vi, nhập pháp Diệu là Pháp sư.
Pháp sư là vị thầy dạy Phật pháp. Vậy pháp Phật là gì? Nhiều lắm, nhưng phẩm này Pháp sư là dạy pháp Diệu! Chỉ cĩ phẩm thứ mười kinh Pháp Hoa mới nĩi rõ vai trị vị Pháp sư, bởi vì kinh Pháp Hoa là pháp Diệu nhập đời, tức là Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa.
Hạnh Tiểu thừa chán sợ dịng đời, nên chỉ lo tu cầu giải thốt, chứng quả Thánh Thanh Văn cho riêng mình. Hạnh Đại thừa mà Đại thừa nhập đời bằng pháp Diệu thì thương đời, mến đời nên nhập đời dạy pháp Diệu cho đời.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
