Tâm Thư Tịnh Độ

Phật Hóa Hữu Duyên Nhân

Chư pháp tùng duyên

Ở phẩm 43, Chẳng Phải Là Tiểu Thừa, trong kinh Vô Lượng Thọ, Phật dạy: “Vì cớ sao? Vô lượng hằng sa ức vị Bồ Tát, thảy đều mong cầu, trân trọng nghe nhận pháp môn vi diệu này, chẳng sanh lòng chống trái. Có nhiều vị Bồ Tát, muốn nghe kinh này mà chẳng đặng nghe. Vì thế các ngươi, phải cầu pháp này.”

Sự việc Bồ Tát cầu pháp, chúng ta thấy có 2 điều tương phản nhau: - Vô lượng hằng sa các vị Bồ Tát trong mười phương thế giới đều cầu pháp môn vi diệu này, tôn trọng lắng nghe, tin nhận, chẳng sanh lòng chống trái, đều cầu sanh về Cực Lạc.

- Có nhiều vị Bồ Tát muốn nghe kinh này mà chẳng được nghe.

Vì sao? Trong kinh Phật thường nói: “Chư pháp tùng duyên”. Vì duyên không đồng, nên chẳng thể gặp gỡ!

Phật không độ người không có duyên

Tuy Phật Thế Tôn nay chẳng còn tại thế, nhưng lời dạy bảo của Ngài vẫn được lưu truyền trong kinh điển nơi thế gian. Phật dạy trong kinh: “Nếu nghe danh hiệu Phật, tâm sanh khởi hồ nghi, đối với lời kinh Phật, thảy đều không tin tưởng, đó là vừa trong ác đạo thoát ra, túc ương thừa chưa đoạn, tâm còn hồ nghi, chẳng thể tin nhận, chưa thể giải thoát.”

Đời nay chúng ta có cơ hội gặp và tin nhận kinh Vô Lượng Thọ, có nghĩa chúng ta phải có chủng duyên rất sâu dày với Phật A Di Đà. Vì người không có duyên thì tất sẽ chẳng thể gặp gỡ kinh này; hoặc gặp được kinh này nhưng tâm còn hồ nghi, không chịu tin nhận. Đạo Phật là đạo tự do bình đẳng, nên Đức Phật chẳng thể đốt đèn đi khắp nơi để lôi kéo từng người được, vì thế nói ‘Phật không độ người không có duyên’ cái ý là vậy.

Ngày xưa mỗi khi đi giáo hóa, Đức Phật thường dùng thiên nhãn để tìm người nào hữu duyên, thì Ngài đến thẳng đó để giáo hóa người ấy trước. Còn Ngài đi khất thực, là muốn gieo trồng những hạt giống Phật cho họ, chính nhờ cách gieo duyên như vậy mà Ngài đã độ được vô lượng số hữu tình. Mới biết Phật đến nhân gian để giáo hóa, Phật vẫn cần phải hiện tướng, vì nếu không hiện tướng có sanh, già, bịnh, chết, cũng vô thường… thì chẳng thể giảng kinh thuyết pháp, chẳng thể giúp đỡ chúng sanh; nhưng tướng Phật hiện là tướng giác ngộ, chẳng phải là tướng phàm phu. Phật thị hiện tướng này, hằng ngày tuy khởi tác dụng nhưng tâm chẳng dính dáng tới lục đạo. Không những chẳng dính dáng tới lục đạo, mà mười pháp giới cũng chẳng có liên can. Vì sao? Nếu Ngài chưa đoạn hết vô thỉ vô minh thì vẫn còn phải trụ trong cõi Thật Báo Trang Nghiêm độ. Nhưng vì Phật đã đoạn diệt hết tập khí vô minh, nên Ngài luôn trụ trong cõi Thường Tịch Quang độ.

Và nói Phật độ kẻ hữu duyên, là nơi nghĩa rộng mà nói. Bởi hết thảy y báo và chánh báo trang nghiêm trong mười pháp giới đều do tự tánh biến hiện, mà chúng sanh nào lại chẳng hữu duyên với tự tánh? Hơn nữa vạn pháp là nhất thể, nên hết thảy chúng sanh và Phật cũng đều nhất thể, có nghĩa tất cả chúng sanh thảy đều hữu duyên với

Phật.

Nhưng cớ sao nói Phật chỉ độ kẻ hữu duyên? Bởi kẻ ấy biết nghe lời Phật, Bồ Tát dạy bảo, nghe xong liền có thể tin tưởng tiếp nhận, chân thành tu hành; có nghĩa nhân duyên họ đã đến lúc hội đủ thành thục. Nên khi gặp pháp môn Tịnh Độ, họ liền tin tưởng thật sự, liền niệm Phật cầu sanh Cực Lạc thế giới; họ nhất định sẽ khai ngộ, chắc chắn được xuất ly tam giới, thoát ly lục đạo luân hồi ngay trong một đời này.

Còn người chưa hữu duyên, Phật tới độ, họ sẽ chẳng bằng lòng tiếp nhận, chẳng hoan hỷ chịu nghe lời. Bởi do họ còn mê đắm trong ngũ dục lục trần, mê quá sâu, không thể quay đầu lại được, tuy gặp gỡ nhân duyên thù thắng này nhưng họ vẫn tránh né, không chịu tin tưởng tiếp nhận.

Có những người nghe xong cũng biết tu hành, đoạn ác tu thiện, nhưng lại không thể buông bỏ ngũ dục lục trần, bởi còn tham luyến mong cầu những phước báu nhân thiên. Kẻ ấy, đời sau tuy được hưởng phước báu, nhưng vẫn phải chịu xoay vần nhiều kiếp sầu thống trong lục đạo, khi thọ hết các nỗi khổ – khổ tận cam lai – rồi mới chịu quay đầu, mới sinh khởi ý niệm mong được giải thoát.

Vậy khi Phật giáo hóa chúng sanh, Ngài có khởi tâm đố kỵ hay không? Không có! Chẳng những không có tâm này mà ngay ý niệm cũng chẳng có. Vì Phật chẳng khởi tâm động niệm, chẳng vọng tưởng, phân biệt, chấp thủ nên Phật làm được điều này. Còn có ý thức phân biệt hay chấp thủ thì vẫn còn là phàm phu, chưa phải là bậc thánh nhân. Vậy Phật giáo hóa chúng sanh có mệt mỏi hay chăng? Chẳng có! Vì Phật làm mà không làm, không làm mà làm. Nên tâm nguyện từ bi muốn độ hết thảy chúng sanh đạt thành Vô Thượng Bồ Đề thì rộng lớn, nhưng trong tâm chẳng hề có mảy may dấu vết lưu lại. Đây gọi là “tùy duyên diệu dụng”, thật sự mầu nhiệm, mầu nhiệm đến tột cùng!

Mới biết tâm nguyện từ bi của Phật, Bồ Tát thật viên mãn, các Ngài chẳng bỏ sót một ai! Hữu duyên thì Phật Bồ Tát đến độ kẻ ấy trước, vô duyên thì Phật Bồ Tát bèn kết duyên với kẻ đó; để đời sau, hay kiếp sau sau nữa khi hữu duyên thì sẽ độ họ. Nhất là trong pháp Đại Thừa, Tịnh Tông dùng bổn nguyện của Phật A Di Đà làm nguyện lực cho chính mình, là chẳng bỏ sót một chúng sanh nào.

Chủng duyên sâu dày

Phật dạy: Sau khi kinh pháp đã diệt tận, nếu có người nghe hay biết được kinh Vô Lượng Thọ vẫn còn được lợi ích vãng sanh Tây Phương, huống hồ là chúng ta được nghe kinh này và tin nhận thì lẽ đâu lại chẳng được chư Phật từ bi gia hộ? Phải biết đó là nhờ ở những đời trước chúng ta đã quy y Tam Bảo, nương tựa Phật Pháp Tăng, đấy chính là những hạt giống chủng duyên Phật rất sâu đậm, nên tuy sống trong đời mạt pháp chúng ta vẫn có thể gặp được Phật pháp chân chánh, gặp lại pháp môn niệm Phật thù thắng – pháp mà người đời thường gọi là pháp khó tin – mà vẫn chí thành tin ưa ngay. Vì thế mới nói kẻ nào tin nhận thọ trì, đọc tụng kinh này, tức kẻ ấy đã tích lũy thiện căn phước đức sâu dày từ nhiều đời nhiều kiếp đến nay. Vì sao? Vì họ không cần phải lộn lạo lăng xăng trở lại nơi 6 cõi 3 đường, họ sẽ được vãng sanh về thế giới Cực Lạc để đi làm Phật, làm Bồ tát, để có được vô lượng thọ mạng, vô lượng phước báu, cái lợi ích này quả thật quá sức thù thắng. Như vậy há không phải là họ có nhân duyên đầy đủ, và phước báu to lớn hay sao?

Bởi chúng sanh bị mê hoặc, tập khí tội chướng nặng nề, gặp khổ nạn gian nan, nên chư Phật Như Lai thương xót mà thị hiện làm Phật trong mười phương thế giới khác nhau để mong giáo hóa chúng sanh. Vậy chư Phật sẽ dùng pháp môn gì để giáo hóa họ? Các Ngài đều chỉ giảng có một pháp là “trì danh niệm Phật, Tín Nguyện trì danh.”

Vì sao? Vì chỉ có một pháp môn này là thích hợp cho hết thảy ba căn, phàm lẫn thánh cũng đều thâu trọn.

Nhưng nếu tu hành mà không thành công thì sao?

Chẳng phải ở lỗi Phật Bồ Tát, lỗi tại kinh điển, hay do niệm Phật không linh, mà lỗi do ở ngay nơi mình. Chúng ta tu hành quá giãi đãi vì không thể buông xuống, mải miết chạy theo cái giả tướng sáu trần bên ngoài nên tâm bị vọng động chẳng thể định, đem tâm chấp trước đặt nơi thị phi nhân ngã làm mất đi cái tánh thanh tịnh của mình; nên khi niệm Phật tâm không định, lực bị phân tán, chẳng thể tập trung. Vì vậy chẳng phải do niệm Phật không linh, hay lỗi nơi Phật Bồ Tát, hay tại kinh điển, mà chính ngay nơi lỗi của mình.

Chấp tướng tu phước báu nhân thiên, khó tránh khỏi luân hồi.

Ly tướng thế gian, cầu sanh Tịnh Độ, vĩnh viễn được giải thoát.

Muốn tinh tấn tu hành phải lo thanh tịnh ý mình, muốn tu cho khỏi bị lầm lạc phải phủi giũ sạch những ý tưởng mê tín. Nếu tu hành mà chẳng thể ly tướng, mải miết tìm cầu nơi giả tướng, lễ lạy những hiện tượng lạ bên ngoài làm mất đi Phật tánh thanh tịnh của mình.

Người đời thường tham đắm nơi phước báu nhân thiên, nên thích cầu tà đạo, quỷ thần, cúng bái thần linh, tế lễ cầu hồn… để xin phú quý vinh hoa. Nào có biết công danh phú quý ở đời chỉ tạm hưởng một thời, nào có hay sự vui trong thế gian là tạm bợ chẳng thường hằng, chỉ phù hư như hạt sương đầu ngọn cỏ, như vạt nắng qua song!

Rồi trong phú quý ấy lại không thể tu hành, khi phước báu cạn sẽ gặp hậu hoạn vô cùng. Nên nói ngày hưởng phước ngắn mà ngày chịu khổ đau thì dài. Vì sao? Vì đọa trở lại vào ngục tù tam giới, sẽ bị vòng luân hồi cuốn hút mãi khiến trôi giạt, loay hoay lẩn quẩn trong 6 cõi 3 đường – ở chốn mà sự khổ đau chẳng dễ dàng trừ tận được!

Vì thế tu hành phải lo mong cầu sự giải thoát, chớ nên cầu phước báu trời người, hãy ly tướng thế gian mà cầu sanh Tịnh Độ. Đừng đem hạt minh châu để đổi lấy vinh hoa phú quý phù hư, há không thấy thật là đáng tiếc hay sao?

Gốc rễ của việc tu hành là mong tìm cho được cội tâm chân thật, muốn vậy phải biết ly tướng, tức giũ sạch đi những bụi bặm phiền não bên ngoài để trí huệ được định, khi tâm chấp tướng lăng xăng tịnh xuống thì tâm chân thật sẽ hiện ra.

Hồi xưa ở Trung Hoa có một nhà thiền sư tên Ô Sào. Ô là con quạ, Sào là cái ổ. Vì Ngài thường ngồi thiền trên chảng ba cây cổ thụ, xung quanh lót cỏ giống như ổ quạ. Ngài tu đắc lực nên mọi người trong nước đều mến phục. Hôm đó nhà thơ Bạch Cư Dị nổi tiếng đời Đường tìm đến hỏi Ngài cương yếu của đạo Phật là gì. Ngài Ô Sào ngồi trên cây nói: – Không gì dễ bằng câu hỏi này. Đại quan hãy nghe tôi trả lời đây, đó là:

Chớ làm các điều ác, Vâng giữ các việc lành, Tự thanh tịnh ý mình, Đó lời chư Phật dạy. Bạch Cư Dị nghe xong bảo: - Những điều thầy vừa đáp, con nít lên ba cũng nói được. Thiền sư mỉm cười: - Thưa đại quan, con nít lên ba nói được, nhưng ông lão sáu mươi chưa chắc đã làm xong. Nghe như vậy, nhà thơ Bạch Cư Dị chợt sực tỉnh, lễ tạ nhà sư.

Có nghĩa cần phát sinh những ý niệm thanh tịnh, để huân tập ý thức nơi A-lại-da thức càng ngày càng thanh tịnh hơn trước. Vì vậy việc chính yếu của sự tu hành là tự lo thanh tịnh tánh giác, chẳng thể nhờ người ngoài soi thế giúp hay gột rửa thế cho mình được!

Chân thành kiến lập chánh nhân cầu vãng sanh

Đời nay chúng ta học Phật, vẫn không thể đột phá khai ngộ được là vì sao? Trong kinh Kim Cang Phật nói: “Trong đời tương lai năm trăm năm sau, nếu có chúng sanh được nghe kinh này mà tin hiểu, thọ trì thì người ấy chính là hy hữu bậc nhất. Vì sao vậy? Người ấy không có ngã tướng, không có nhân tướng, không có chúng sanh tướng, không có thọ giả tướng!” Hòa Thượng Tịnh Không dạy: Không thể đột phá được là do chúng ta chưa chịu buông xả. Nên lòng tin ở kinh này không thật tình trọn vẹn, vẫn còn hoài nghi, vẫn còn chấp trước, thế thì không còn cách nào khác hơn nữa.

Nên tuy gặp kinh này tu hành mà vẫn không thể khai ngộ, thì lỗi lầm này ở tại ngay nơi chính mình, không phải tại Phật, không phải tại kinh điển. Cho dù chư Phật Như Lai ở ngay trước mặt cũng không thể giúp được, vì điều này chỉ tại lỗi riêng ta.

Trong phẩm 22, Quyết Chứng Cực Quả, Thế Tôn dạy: “Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, hoặc đã sanh hoặc sẽ sanh, đều an trụ trong Chánh Định Tụ, quyết sẽ chứng được A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Tại sao vậy? Nếu kẻ Tà Định Tụ hay Bất Định Tụ thì chẳng biết rõ đạo lý nhân quả, để kiến lập chánh nhân cầu sanh về Cực

Lạc được.”

Người muốn sanh về Cực Lạc phải biết kiến lập cái chánh nhân cầu vãng sanh thật vững chắc, tức nhất định muốn chứng ngộ. Nương theo cái chánh nhân mãnh liệt ấy thì sẽ đạt cái quả vãng sanh, ắt sẽ chứng được A Nậu

Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề.

Cho nên đã gặp được kinh Vô Lượng Thọ mà vẫn không chịu tin tưởng, vẫn còn hồ nghi, tiến hoặc thoái chẳng thể quyết định chắc chắn thì kẻ đó gọi là kẻ bất định tụ. Kẻ Bất Định Tụ, hữu duyên thì chứng ngộ, vô duyên ắt chẳng chứng ngộ. Vì sao? Vì còn hồ nghi, nên họ chẳng thể thật sự muốn lập nguyện chứng ngộ, chẳng thể ‘phát Bồ Đề tâm, dùng tín nguyện sâu, trì danh hiệu Phật’ để mong liễu thoát sanh tử được. Bởi do chẳng thể tin hiểu rõ để kiến lập nổi cái nhân vãng sanh, thì làm sao Phật có thể giúp tế độ cho họ được?

Quyết định vãng sanh, chớ tự ngờ lo!

Như Lai Chánh Giác rất sâu, Chân trí mầu nhiệm đến cùng tuyệt, chiếu soi tột cùng khắp pháp giới, Ngài minh bạch hiểu rõ lục đạo là biển khổ; nơi cái biển khổ sâu thẳm ấy chỉ có tứ thánh pháp giới là chỗ đôi bờ, là “Niết Bàn bỉ ngạn”. Niết Bàn là bất sanh, bất diệt, công đức viên mãn. Bỉ ngạn là cõi Thật Báo Trang Nghiêm. Nên Phật ‘đáo giá từ hàng,’ thuận theo nhân duyên mà đến thế gian này, chỉ mong giáo hóa chúng sanh vọng tận hoàn nguyên, trở về tự tánh mà đến bờ kia.

Hòa Thượng Tịnh Không nói: “Trong bộ kinh Vô Lượng Thọ này, từng câu, từng chữ đều do đức Phật nói, chẳng giả tí nào.” Nên nếu đã gặp được kinh điển này, phải hết lòng tin tưởng đọc tụng, noi y theo đạo lý và phương pháp trong kinh để tu hành, và chân thành “Phát Bồ Đề Tâm, Trì danh niệm Phật, Cầu sanh Tịnh Độ,” để không cô phụ lời dạy dỗ lợi ích của Đức Phật.

Ngài Hoàng Niệm Tổ nói: Như Lai đại bi đại trí, đối với những kẻ hữu duyên thì không một ai Ngài chẳng độ thoát cho được nhập Niết Bàn. Chính vậy mà Ngài khai diễn diệu nghĩa “tâm này làm Phật, tâm này là Phật” để khiến cho các hữu tình do niệm Phật chứng nhập vô niệm, do vãng sanh chứng được vô sanh. Vì thế có thể khiến cho chúng sanh niệm Phật đều sanh Tịnh Độ.

Bởi thế, trong Tịnh Ảnh Sớ, ngài Huệ Viễn đã viết: “Quyết định vãng sanh, chớ tự ngờ lo” là vậy!

Diệu Âm Trí Thành và Diệu Âm Quảng Hồng

Vô Tự thị Chân Kinh

Phật pháp như biển cả, có tin thì vào được, có trí thì qua được.

Trong tiểu thuyết Tây Du Ký – tác phẩm kinh điển nổi tiếng của văn học Trung Hoa – kể về cuộc hành trình đến Tây Trúc thỉnh kinh của thầy trò Đường Tam Tạng. Truyện kể rằng, Ngài Nhiên Đăng Cổ Phật khi biết Ác Nang, Ca Diếp phát kinh vô tự cho thầy trò Tam Tạng đem về thì than rằng: Người Đông Độ coi sao ra kinh vô tự, uổng công thánh tăng thỉnh về!

Bèn sai tôn giả Bạch Hùng đằng vân theo thầy trò Tam Tạng mà lấy kinh vô tự lại, và bảo thầy trò hãy trở lại đổi kinh hữu tự.

Lúc ấy Tam Tạng và ba người đệ tử đã ra khỏi cửa, thấy núi xa xa có hào quang chiếu sáng ngỡ là hào quang Phật Tổ, chẳng ngờ một trận gió thơm bay tới, chợt một cánh tay ở thinh không thòng xuống xách lấy gói kinh trên lưng ngựa biến mất. Tôn Hành Giả sách thiết bảng đuổi, Bạch Hùng tôn giả thấy vậy chẳng kịp nói chi, buông gói kinh mà chạy. Tôn Hành Giả nhảy theo gói kinh, kinh bị đổ xuống, gió bay lật ra. Sa Tăng, Bát Giới chạy theo lấy kinh đem về cho thầy, khi sửa mấy cuốn bị gió lật thì thầy trò Tam Tạng mới hay, kinh ấy chỉ toàn là giấy trắng không chữ mà thôi!

Thầy trò Đường Tăng liền quay lại chùa Đại Lôi Âm, than thở xin đổi kinh. Gặp Như Lai dạy rằng: Chân kinh vô tự rất quý. Chỉ vì chúng sanh Đông độ các ngươi ngu mê không ngộ, nên chỉ có thể dùng kinh hữu tự mà truyền.

Kinh vô tự là gì?

Hòa Thượng Tuyên Hóa dạy: “Nếu người biết đọc kinh vô tự, thì đó là người hiểu rõ Phật pháp chân chánh nhất.”

Vì sao? Vì hết thảy đường ngôn ngữ dứt, chỗ tâm hành diệt, khắp nơi đều không chỗ dựa, không hiển thị các pháp, thật tướng các pháp không đầu, không giữa, không cuối, không tận, không phá hoại.

Nên trong Ma Ha diễn nghĩa nói:

“Ngôn ngữ không còn, Tâm hành cũng hết, Không sanh không diệt,

Pháp như Niết Bàn.”

Trong Đại Tạng Kinh, Phật bảo Ngài Xá Lợi Phất:

“Người không thông đạt các pháp đều là vì lời nói che phủ. Do vậy Như Lai biết ngôn ngữ là tà vạy. Dù ngay cả có chút ít ngôn ngữ, người nầy cũng không đạt được sự chân thật.” Vì lẽ:

Niết bàn diệu tâm Thật tướng vô tướng Là pháp vi diệu Chẳng lập văn tự Truyền dạy riêng biệt, Chỉ thẳng tâm người, Thấy tánh thành Phật Thế Tôn bảo Tôn giả Xá Lợi Phất, “Phàm kẻ không thể hiểu rõ tất cả pháp, đều bị ngôn ngữ che đậy.” Hòa Thượng Tuyên Hóa giảng: Bởi vì họ chưa có “không” về pháp chấp. Do nguyên nhân nầy, nên Phật biết tất cả ngôn ngữ đều không đúng, đều sẽ sai lầm. Hễ có ngôn ngữ là có chỗ che đậy, có che đậy là có chướng ngại cho trí huệ vốn có sẵn của chúng sanh. Cho đến ngay cả một câu nói, hoặc một chữ cũng đều là không chân thật. Vì sao? Vì phàm nói ra dầu một chữ, chúng ta vẫn còn có chỗ để chấp. Do đó mới nói “nhất pháp bất lập,” tức là một chữ cũng không có vậy!”

Rốt cuộc thì kinh vô tự là gì? Hòa Thượng Tuyên Hóa nói: “Tức là ‘một niệm không sanh’. Nếu một niệm không sanh thì tự nhiên sẽ trở về với không tịch.”

Nhất thiết chư pháp Tùng bản nhĩ lai Ly văn tự tướng Ly danh tự tướng Ly ngôn thuyết tướng Ly tâm duyên tướng Tất cách bình đẳng Bất khả phá hoại.

Duy thị nhất tâm

Cố danh chân như Vì bản thể vốn nhất, nhất tức là bất nhị. Trong kinh Lăng Già dạy: “Nếu chúng sanh nào quán vô niệm, thì chúng sanh ấy sẽ hướng về trí Phật”. Kinh Lăng Nghiêm lại nói, “bất tùy phân biệt”; còn Hòa Thượng Trí Tịnh dạy: “Trí phân biệt mà không phá, thì không thể nói chuyện làm Tổ thành Phật!”

Vì sao? Nếu xuất hiện cảnh giới (hiện tướng) tâm liền phân biệt tốt xấu, rồi sanh ra tham sân si mạn nghi v.v... đó gọi là ‘tướng trí’, ‘trí’ đây chính là biết phân biệt tốt xấu. Chúng sanh từ trước đến nay, chỉ do khởi một niệm bất giác nên sanh ra bốn tướng sanh, trụ, dị, diệt.

Bốn tướng này nương nhau nhất thời đốn hiện, không có trước sau nên vọng niệm mãi hoài tương tục, làm cho chúng sanh không ngộ được cái chân tâm (vô niệm) của mình, nên còn gọi đó là ‘vô thỉ vô minh’. Khi đã diệt hết vọng niệm, ngộ nơi chân tâm thường trú của mình, thì bốn tướng ấy bị đoạn diệt, chỉ còn lại một tánh sáng suốt bình đẳng gọi là ‘bản giác’. Vì vậy không khởi trí phân biệt thì vọng niệm chẳng sanh, vọng niệm không khởi thì toàn vọng là chân nên tâm được định, tâm định sẽ phát sanh ra trí huệ thanh tịnh của Phật.

Nên khi hết thảy đường ngôn ngữ dứt, chỗ tâm hành diệt, khắp nơi đều không chỗ dựa, không hiển thị các pháp, thật tướng các pháp không đầu, không giữa, không cuối, không tận, không phá hoại, chỗ ấy chính là nhất tâm, là tùng bản nhĩ lai là vậy.

Vô Tự thị Chân Kinh

Vì Niết Bàn là diệu tâm! Nên kinh vô tự của Phật phải đọc bằng tâm, nếu chỉ đọc được kinh hữu tự thì chưa thể rốt ráo đáo bỉ ngạn để qua tới bến bờ giác ngộ. Có nghĩa Tâm kinh không thể đọc được bằng nhục nhãn, vì dòng đời biến dịch chẳng thể chấp có chấp không, chấp phi có phi không, trong khi Phật tánh vi diệu thậm thâm sâu lại vốn sẵn có thường hằng bất biến trong ta.

Pháp vốn pháp bổn lai Không pháp, không phi pháp Sao lại trong một pháp Có pháp, có chẳng pháp Ngày xưa, khi cụ Nguyễn Du đến viếng Phân Kinh Thạch Đài của Thái tử Lương Chiêu Minh, con vua Lương Võ Đế, bên Trung Hoa. Chỉ còn nhìn thấy bàn đá trơ trơ cùng tuế nguyệt, mờ mờ hai chữ “phân kinh” dưới mưa, chẳng thấy mảy chữ kinh lưu lại ở nơi nào!

Đài đá còn in chữ phân kinh Nền hoang hoa dại phủ trong mưa Trăm cỏ chết khô run sợ rét Chẳng thấy lưu kinh ở nơi nào?

Bàn kinh còn chăng trong mưa mà cụ thấy chỉ là nền đá rong rêu mờ phủ, hoang tàn cỏ hoa dại, còn các chữ kinh khắc ngày xưa trên đá ấy đã bay theo mây trời!

Ngay đó cụ liền thấu triệt ngộ nhập được lý Không của nhà Phật, nhìn ra được chân thật tướng của các pháp vốn là Không, xưa nay chúng vốn thường là tướng tịch diệt không sở hữu, nên cụ liền khai chỗ sở ngộ của mình nơi kinh Kim Cang. Pháp gì do duyên mà ứng hiện, thì cũng sẽ theo duyên mà diệt.

Nên cụ mới thốt lên rằng: Ta đọc Kim Cang hơn nghìn biến Áo chỉ trong kinh chẳng tỏ nhiều Khi đến dưới đài thạch phân kinh Mới biết “Vô tự” thị chân kinh.

Vô Tự thị Chân Kinh. Vậy sao Tam Tạng lại than rằng: - Đông Độ vô phước lắm! Ta đem kinh không chữ về dưng, chắc là mắc tội!

Hòa Thượng Trí Tịnh nói: Kinh hữu tự đương nhiên không bằng được kinh vô tự, dù cả hai đều là chân kinh. Nhưng do ứng với cái duyên của chúng sanh ngu mê ở Đông Độ mà kinh vô tự đã biến thành hữu tự vậy.

Kinh hữu tự và kinh vô tự

Hòa Thượng Trí Tịnh nói, tuy kinh luận chưa phải chính là những điều Như Lai muốn mọi người hướng đến, nhưng chúng ta cũng phải nhờ đến kinh luận mới biết đường tu hành mà nhận ra được những gì Như Lai muốn dạy bảo. Vì thế tuy kinh hữu tự không có giá trị bằng kinh vô tự, nhưng nó vẫn là thứ cần thiết cho chúng sanh thời mạt pháp. Cái thời mà những người tu hành chỉ thích văn từ chữ nghĩa hơn giới luật tu hành, thích học vị hơn tu chứng, do đó kinh vô tự khó mà thâm nhập được, khó mà truyền thừa rộng rãi cho kẻ đời sau.

Mới hay pháp Phật chỉ là chiếc bè Từ, là pháp phương tiện để độ chúng sanh.

Vì vậy Như Lai mới nói: Chưa từng có một pháp. Chẳng từ nhân duyên sanh. Thế nên tất cả pháp, không pháp nào chẳng Không.

Cho nên nói pháp là Không. Không đây cũng chỉ là giả danh. Vì sao? Vì chân tánh thường thanh thường tịnh, mảy may không pháp tướng có thể xưng gọi, vậy không thật là tướng không trong các pháp ư? Trong tính chân không, vốn không có danh từ trí tuệ, đến bờ bên kia cũng thuộc về hư giả, thì lại đâu có đắc ư? Song mà không trí không đắc, từ đâu đã đặng Bồ Đề mà nói ra. Trước khi chưa được, đâu có thể nào không pháp ư?

Cớ vì sao Như Lai lại nói, Như Lai không có thuyết

Pháp?

Hòa Thượng Tuyên Hóa giảng: “Trong kinh giảng nói như thế, luận sớ cũng giảng nói như thế. Vậy rốt cuộc thì Phật có thuyết Pháp hay không? Nếu nói là Phật không thuyết Pháp, vậy kinh Hoa Nghiêm mà chúng ta đang giảng đây là từ đâu ra? Nếu như nói Phật có thuyết Pháp, thì vì sao Phật không thừa nhận Ngài từng thuyết Pháp?

Lại nói, nếu nói Phật đã thuyết Pháp, tức phỉ báng Phật.

Nhưng hễ chúng ta rời xa kinh điển dù chỉ một chữ, tức là ma nói. Như thế thì giảng pháp ra sao đây? – Bởi phàm có lời nói là làm ngăn trở nghĩa chân thật của Phật. Vì những pháp mà Phật diễn nói đều là pháp phương tiện cả. Tuy là tạm khai quyền để hiển bày cái thật, nhưng cái thật nầy, nếu hiển bày ra được tức không phải là thật rồi!”

Cho nên kinh mà Tam Tạng thỉnh về cho chúng sanh Đông Độ, thoạt từ kinh ‘Vô tự’ phải biến thành ‘Hữu tự’, một khi kinh hữu tự chỉ vì chúng sanh ứng duyên mà hiện thì tất nó cũng không thể rốt ráo, vì nó chỉ là phương tiện; ví như chiếc bè không đáy đưa thầy trò Tam Tạng sang sông qua núi Linh Thứu, đến chùa Đại Lôi Âm. Hỏi vì sao chiếc thuyền lại không đáy? Vì không đáy thì vô trụ, vô trụ thì không còn chỗ bám chấp, không có chỗ bám chấp thì tâm vô quái ngại, dứt hẳn sáu trần. Trí phân biệt phá được thì một niệm không sanh. Chân tâm liền sáng tỏ, nên tâm không trệ ngại, xa lìa các sự điên đảo thần thức, vọng tưởng mộng mị, đến chỗ bất sinh bất tử là đây.

Trong kinh Phật nói: “Các ngươi nên hiểu pháp Ta như là chiếc bè, thì bấy giờ thiện pháp còn nên bỏ huống là bất thiện pháp?” Buông bỏ bất thiện pháp là buông hết thảy ái, hết thảy kiến chấp, hết thảy tâm kiêu mạn, tự ngã;

nếu hết thảy pháp không còn vướng mắc, không ái thủ pháp nào thì sẽ đạt đạo. Nên nhờ chiếc thuyền không đáy mà Tam Tạng bị té mất cái xác phàm, tức Tam Tạng rớt bỏ hết các bất thiện pháp đến tuyệt hậu tái tô.

Vì sao? Vì Niết Bàn vô tướng, Niết Bàn tuyệt đối không dung ngã. Từ địa vị phàm phu lìa hết tất cả sự tương đối của thế gian như sắc không, yêu ghét, buộc mở. Thân, tâm, thế giới, cả ba đều lìa sạch hết, tịch diệt không còn, luôn cả cái không còn cũng chẳng còn, ấy là đại tử (tuyệt hậu), rồi đại hoạt (sống) trở lại (tái tô). Khi ấy mới có thể liễu sanh tử là vậy!

Mới biết, pháp Phật chỉ là pháp phương tiện, như thuyền đò đưa mình đáo bỉ ngạn tới bờ kia.

Tâm Kinh

Trí Đại luận dạy:

“Chẳng kiến, văn, giác, tri, Cũng chẳng do trì giới, Chẳng không phải kiến văn,

Chẳng không do trì giới.

Luận như thế bỏ hết.

Cũng bỏ ngã, ngã sở.

Không thủ các pháp tướng

Như thế mới đắc đạo ”.

Hòa Thượng Trí Tịnh giảng: Vì tu để đạt được trí tuệ và đức tướng của Như Lai, công phu nếu chỉ dừng ở mặt giới luật, hay những tri thức có được từ kinh điển thì

chưa đủ. Chủ yếu vẫn là phải nhận ra cái bản tâm thanh

tịnh của chính mình và sống được với nó.

Nên Hòa Thượng Tuyên Hóa nói: “Một niệm không sanh thì tự nhiên sẽ trở về với không tịch. Tất cả Phật Pháp là như thế và cũng không có gì khác hơn! Nếu như không thể “nhất niệm bất sanh” thì chúng ta hãy còn phải làm nhiều công đức, vun bồi nhiều căn lành Bồ Đề và tu nhiều Bồ Đề đạo. Chờ khi được lục độ viên mãn, muôn hạnh đều đầy đủ, đến lúc đó tự nhiên chúng ta sẽ nhất niệm bất sanh và không tịch hiện tiền.” Có nghĩa lúc ấy ta đã liễu tri trí huệ Bát Nhã, xa lìa các điên đảo sợ hãi trong cảnh sanh tử đại mộng, mà chứng đặng rốt ráo quả Niết bàn. Thế mới biết, trí huệ Bát Nhã là trí huệ dẫn ta đến bờ Vô thượng Bồ Đề, trí ấy là mật ngữ biến hóa không lường, là mật ngữ thần quang phổ chiếu, độc tuyệt vô luân. Và khi trí huệ không còn chấp kẹt nơi hai bờ mé nữa thì tâm hết dính mắc. Tâm hết chỗ dính mắc tức đến chỗ như như, trở về với không tịch một niệm không sanh, khi một niệm không sanh thì kinh đã là tâm, tâm đã là kinh, tâm kinh thì nào có chữ bao giờ? Diệu Âm Trí Thành và Diệu Âm Quảng Hồng Tâm Thư Tịnh Độ Ai mu ốn lên b ến giác,

C ực L ạc s ẵn thuy ền v ề…

(Diệu Âm Quảng Hồng - Khánh Ngọc)

376 Mưa xuân mờ phố xe thành Hình không lãng đãng trắng nhành Vô Ưu Hạc vàng điểm xuyết tù u Ngậm trang kinh nhỏ sa mù hư vô

Thõng tay, phi hữu phi vô Giác từ sơ ngộ, Lạc, Tô, Đề Hồ Ly châu, Vầng quế, khôi sơ Trần gian thuở ấy, bây giờ: thiền môn Trăng nghiêng liếp cửa, vô ngôn Thái A bảo kiếm chém tuôn Nghiệp cầm

Thanh Châu tịnh chiếu Lự Tâm Niệm hồng danh – Liễu tự tâm bất ngờ!

Hóa thân chân ngã đôi bờ Ngộ mê kinh Tuệ nhạt mờ sắc không Hồi đầu, Hương tượng vượt sông Mảy trần duyên đắm xuống giòng tuệ không

Tơ kinh Tịnh Độ ươm nồng Vàng hong chữ biếc, cảo hồng ngậm sương Vô thường tĩnh lặng tà dương Kim Cang, giả tướng. Đàn Hương, hao gầy Ca Lăng thánh thót ngọn cây Gác chuông, mây hiện dấu hài hóa duyên Niệm kinh, tan bụi suối phiền Bên cầu tịch mặc trên triền thảo phiên Như Lai quán tự tại thiền Hành thâm Bát Nhã, gác thuyền bến mê Chân Tâm – hóa hiển Bồ Đề Tòa sen thường trụ, bay về Tây Phương.

1- Đề Hồ ví cho chân tâm. Tô và Lạc ví cho vọng tâm. Nhà Phật thường dùng Đề Hồ để tỷ dụ Phật, Bồ Tát, hoặc nói về cảnh giới thù thắng nhất. 2- Ly châu: ví cho chân tánh. 3- Vầng quế: Mặt trăng, tỷ dụ cho Linh Tri tâm, luôn ngời sáng. 4- Thái A kiếm là một thanh gươm cổ, nổi tiếng quý báu và rất bén nhọn. 5- Thanh Châu là vật báu của Tây Vực. Thanh châu gieo vào nước đục, nước đục chẳng thể không trong; Niệm Phật gieo vào tâm loạn, tâm loạn không thể không thành tâm Phật.

6- Duyên Lự Tâm trong lục đạo bị mê hoặc, có bỏ thân thọ sanh.

7- Hương tượng: tỷ dụ người tu hành. Bờ bên này là thế giới Ta Bà, bờ kia là thế giới Cực Lạc. Kinh Niết Bàn có thí dụ ba con thú vượt sông, hương tượng chân đạp tận đáy sông. Do vậy, kinh luận thường dùng điển tích “hương tượng vượt sông” để ví người chứng ngộ pháp triệt để.

8- Vàng hong, cảm khái lấy ở đoạn khai thị: “Muôn pháp là tâm quang, các duyên chỉ do tánh chiếu rạng”. 9- Cảo: pho kinh sách.

là giả, là huyễn hóa, có sanh diệt nên chẳng phải thật.

Lời Cảm Tạ và Hồi Hướng Công Đức

Chân thành cảm tạ đạo hữu Diệu Âm Quảng Hồng đã bỏ rất nhiều thời giờ để kiểm sửa những bài viết trong tập sách “Tâm Thư Tịnh Độ”, cũng như đạo hữu Minh Dũng đã trình bày giúp tôi hình bìa sách thật thanh nhã này.

Chân thành cảm tạ tất cả các đạo hữu trong nhóm Vô Lượng Thọ đã cùng nhau học tập và chia sẻ Phật pháp, và đã tạo nhân duyên cho tập sách này ra đời.

Kính xin hồi hướng công đức này, cầu nguyện Phật nhật tăng huy, pháp luân luôn chuyển, thiên hạ thái bình, mưa thuận gió hòa, tai dịch chẳng khởi, binh đao chẳng động, quốc gia hưng thịnh, chúng sanh an lạc.

Nguyện đem công đức này Hướng bốn ân ba cõi Khắp pháp giới chúng sanh Đồng vãng sanh Cực Lạc Thành Phật độ chúng sanh

Nam Mô Công Đức Lâm Bồ-tát Ma Ha Tát

Nam Mô A Di Đà Phật

Tác giả không giữ bản quyền, rất hoan nghinh mọi phiên dịch và tái ấn tống. Nếu cần xin liên lạc tác giả, email address: tri@ultratech-labs.com, để được cung cấp bản văn đánh máy trong Microsoft Word file.

Chân thành cảm ân!