Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 7/9

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tâm Thư Tịnh Độ

Tác giả
Diệu Âm Trí Thành
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Bí Yếu Mật Nghĩa Viên Dung tương quan của Tâm và Cảnh trong kinh Vô Lượng Thọ

Thân gửi đến NL,

Trên tinh thần kinh Hoa Nghiêm: hết thảy pháp giới đều từ tâm tưởng sanh. Tâm trùm khắp tất cả pháp giới. Thể tánh của Tâm có thể nhiếp thâu tất cả vạn hữu pháp giới. Tất cả là một, một là tất cả. Đó là bản tánh vô ngại của Tâm. Bản tánh Chân tâm thấu suốt vạn pháp hữu tình và vô tình, lấy toàn thể pháp giới tánh làm lượng, lấy xứng tánh bất tư nghì vô ngại giải thoát làm thể – Tâm bao thái hư, lượng chu sa giới.

Chúng ta tu theo kinh Vô Lượng Thọ, cũng được xem là trung bổn của kinh Hoa Nghiêm, thì phải học tập từ Thiện Tài đồng tử tham bái cầu học đạo với năm mươi ba (53) vị thiện tri thức, điều này cho ta thấy rằng tu học đạo Bồ Đề thì phải khắc phục nội tâm cống cao ngã mạn, dục vọng loạn tưởng; ngoài thân thì khiêm cung, cầu tiến, hành trì Phật pháp, tìm chân sư liễu ngộ nhờ chỉ dạy, thì mới mong hiển lộ được Phật tánh Chân Tâm của mình.

Lòng tự ngã là cái chướng ngại bậc nhất trong việc học Phật cầu sự giải thoát.

Thọ trì đọc tụng kinh Vô Lượng Thọ, nói riêng, là để nghiên tầm chân thật nghĩa của Như Lai về cảnh giới của Tây Phương Cực Lạc, Phật A Di Đà, các Thánh chúng ở cõi này và hữu tình chúng sanh trong mười phương cõi khác:

• quán chiếu “bí yếu mật nghĩa viên dung tương quan

của tâm và cảnh”, rồi từ đó có thể thống triệt lý sự viên dung vô ngại của vạn pháp, hiện hành sanh sanh hóa hóa, tương duyên tương nhân quả, tương sanh tương diệt.

• khai mở quang lộ trở về bản tánh Chân Tâm thanh tịnh sáng suốt thường nhiên.

• biết được tự thể của các pháp hiện hành trong thế giới vũ trụ.

• thấu suốt cội nguồn sanh sanh hóa hóa của hữu tình và vô tình chúng sanh.

Khi thâm nhập bí yếu mật nghĩa của kinh và thấy sự viên dung tương quan của tâm và cảnh, thì sẽ có cái nhìn thấu suốt về vũ trụ nhân sanh: tâm (tánh), cảnh (thể) và dụng (động) đều có liên quan mật thiết. Ở trong cảnh mà thấy tánh, ở nơi tánh mà thấy cảnh, ở nơi động mà thấy không động (tịch tịnh), ở trong tịch tịnh mà thấy không tịch tịnh, tự tại vô ngại không phân biệt, không dính mắc, xa lìa mọi điên đảo. Thế Tôn dạy: “Y nghĩa bất y ngữ, y trí bất y thức”. Y nghĩa và trí, bất y ngữ và thức cũng đồng nghĩa với “y tánh bất y tướng”. Vì vậy khi chúng ta học Phật và nghe Phật nói đến cảnh sắc của pháp, thì chúng ta nên liên tưởng đến tánh của pháp, thì mới tỏ ngộ bí yếu mật nghĩa nhiệm mầu của Như Lai.

Trong kinh Kim Cang, đức Như Lai nói: “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng”. Hết thảy các tướng (cảnh) và âm thanh (ngôn ngữ, văn tự) đều là hư vọng. Vậy tại sao trong các kinh như kinh Vô Lượng Thọ, A Di Đà, Hoa Nghiêm…, Như Lai lại hay thuyết nói về cảnh sắc giới của Tây Phương Cực Lạc?

- Người học pháp Đại Thừa đều biết rằng: sắc tướng hay cảnh vật đều là bóng ảnh, là không thật; vì thể tánh của vạn pháp là sanh sanh hóa hóa vô lượng vô biên, bất khả thuyết bất khả thuyết (không thể dùng bất kỳ ngôn từ nào để diễn nói cho hết). Vì vậy khi Phật thuyết kinh, Ngài thường dùng cảnh sắc làm phương tiện để chúng sanh tùy theo căn tánh của mình mà khai nhập bí yếu mật nghĩa của Như Lai, qua sự tương quan của tâm và cảnh.

Trí tuệ và căn tánh của hữu tình chúng sanh có vô lượng sai biệt, nên chỗ hiểu biết kinh Phật của mỗi người có sâu có cạn, có đúng có sai, có chánh có tà v.v…, không hoàn toàn giống nhau. Vì Phật pháp vi diệu thậm thâm sâu nhiệm mầu, biến hóa khôn lường, khó có thể dùng ngôn ngữ và văn tự mà diễn sướng, hơn nữa bởi chúng ta còn vô minh nên không thể tỏ ngộ hết tận nguồn ý của Phật. Cho nên trước khi đọc tụng kinh Phật, chúng ta thường phải nguyện rằng: “Nguyện tỏ Như Lai chân thật nghĩa”.

Chân như thể tánh là đài gương soi thấy toàn triệt ảnh hiện của tất cả vạn pháp. Thế nên thọ trì đọc tụng kinh điển đại thừa là bước vào cửa phương tiện cầu tu học Phật đạo. Bởi công đức đặc thù nhiệm mầu vi diệu của kinh Phật là như thế, cho nên:

• người có thiện duyên thấy kinh Phật mà biết phát tâm thành kính tin sâu, thọ trì đọc tụng thì như chính mình được thấy Phật, như được trực tiếp nghe Phật nói pháp khai thị.

• người chí thành phụng thờ kinh Phật, như chính mình trực tiếp phụng thờ Phật. • người phát tâm Bồ Đề ấn tống kinh Phật, có công đức như được cúng dường Phật, như được thỉnh Phật trụ thế chuyển pháp luân, như được dự vào sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh của chư Phật. Kinh Vô Lượng Thọ cao sâu, nhiệm mầu vi diệu, mỗi mỗi cảnh sắc trong cõi Cực Lạc mà đức Thế Tôn diễn tả đều hàm chứa bí yếu mật nghĩa viên dung tương quan đến tâm của Phật A Di Đà và các thánh chúng trong cõi nước ấy. Vậy khi học kinh Vô Lượng Thọ, chúng ta phải làm sáng tỏ bí yếu mật nghĩa này thì mới thấy Như Lai nghĩa nhiệm mầu.

Như Lai nghĩa nhiệm mầu không ở nơi tướng, mà nó ẩn tàng trong các tướng. Hòa Thượng Tịnh Không nói: “Muốn thâm nhập bí tạng của kinh Vô Lượng Thọ, thì người trung căn phải chuyên tâm thọ trì đọc tụng kinh này trong 10 năm. Sau 10 năm học và tu tập theo kinh này, họ sẽ là vua Vô Lượng Thọ.”

Những ai thành kính phát tâm thọ trì đọc tụng kinh này, thì phải biết rằng người đó đã nhiều đời gieo thiện duyên Bồ Đề, đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, và đã từng ở trong ngôi nhà chánh pháp.

Nội dung của kinh Vô Lượng Thọ, đứng trên cảnh giới bất tư nghì giải thoát, Đức Thế Tôn – thừa oai thần của Đức Phật A Di Đà – tuyên dương công đức cùng cảnh giới của Phật A Di Đà, và xướng minh nhân hạnh xứng tánh bất tư nghì của chư đại Bồ-tát và Thánh chúng ở cõi nước của đức Như Lai ấy.

Nên Kinh Vô Lượng Thọ hoàn toàn ở trong lãnh vực xứng tánh bất tư nghì giải thoát mà xướng minh, mỗi lời mỗi câu trong kinh này đều lấy cảnh giới của Tây Phương Cực Lạc làm thể, pháp thân của Phật A Di Đà làm tánh. Giống như lời của Hòa Thượng Tịnh Không nói: “… chúng ta có thể hình dung Tây Phương Cực Lạc Thế Giới, như là một ‘thủ đô’ tráng lệ nhất của Thế Giới Hoa Tạng vậy!”

Vì kinh Vô Lượng Thọ lấy toàn thể pháp giới tánh làm lượng, nên tất cả Giáo, Lý, Hạnh, Quả nơi đây đều dung thông vô ngại, nên cũng gọi là vô ngại pháp giới. Từng bực cứu cánh của vô ngại pháp giới là sự sự vô ngại pháp giới, chỗ chứng nhập hoàn toàn của chư Phật mà chư pháp thân Bồ-tát thời được từng phần.

Muốn hiểu thấu phần nào cảnh giới Tây Phương Cực Lạc, người học đạo như chúng ta cần phải biết rõ bốn pháp giới, bốn cấp bực mà chư đại thừa Bồ-tát tuần tự tu chứng:

1. Lý vô ngại pháp giới: “Lý” tức là Chân lý thật tánh, là thể tánh Chân thật của tất cả pháp, nên cũng gọi là pháp tánh hay pháp giới tánh, Chân như tánh. Tất cả pháp trong vũ trụ đều đồng một thể tánh Chân thật ấy.

Thể tánh ấy dung thông vô ngại, nên gọi là ‘Lý vô ngại pháp giới’. Người chứng được lý vô ngại này chính là bực thành tựu căn bổn trí, mà bắt đầu dự vào hàng pháp thân Bồ-tát.

2. Sự vô ngại pháp giới: Tất cả pháp ‘Sự’ đều đồng một thể tánh Chân thật, tức là đồng lấy pháp tánh làm tự thể. Toàn thể ‘Sự’ là pháp tánh, mà pháp tánh đã viên dung vô ngại, thời toàn sự cũng vô ngại, nên gọi là ‘Sự vô ngại pháp giới’. Người chứng được pháp giới này chính là bực pháp thân Bồ-tát thành tựu sai biệt trí (cũng gọi là quyền trí, tục trí, hậu đắc trí).

3. Lý sự vô ngại pháp giới: Lý là thể tánh của ‘Sự’ (tất cả pháp), ‘Sự’ là hiện tượng của ‘Lý tánh’. Vậy thời lý tánh tức là lý tánh của sự, còn sự lại là sự tướng của lý tánh. Chính Lý tánh là toàn sự, mà tất cả sự là toàn Lý tánh, nên gọi là ‘Lý sự vô ngại pháp giới’. Người chứng được lý sự pháp giới này thời là bậc pháp thân Bồ-tát đồng thời hiển phát cả hai trí (căn bổn trí và sai biệt trí).

4. Sự sự vô ngại pháp giới: Tất cả sự đã toàn đồng một thể tánh mà thể tánh thời dung thông không phân chia riêng khác, nên bất luận là một sự nào cũng đều dung nhiếp tất cả sự và cũng đều là tất cả sự, một sự nhiếp và tức tất cả sự, tất cả sự nhiếp và tức một sự. Thế là sự sự vô ngại tự tại, nên gọi là ‘Sự sự vô ngại pháp giới’.

Người chứng được ‘Sự sự pháp giới’ này là bực pháp thân Bồ-tát thành tựu nhứt thiết chủng trí. Viên mãn trí này chính là Đấng Vô Thượng Giác (Phật Thế Tôn). Sự sự là tất cả sự hoặc là tất cả pháp, tức là toàn thể không gian và thời gian. Thời gian dung thông thời gian, không gian dung thông không gian, thời gian dung thông không gian, không gian dung thông thời gian. Một không gian dung thông tất cả không gian, một thời gian dung thông tất cả thời gian, tất cả dung thông với một, thời gian với không gian, một cùng tất cả cũng đều dung thông như vậy.

Đó chính là ‘Sự sự vô ngại pháp giới’, mà cũng chính là cảnh giới giải thoát bất tư nghì mà Thế Tôn tóm lược trong kinh Vô Lượng Thọ, phẩm 22 – Quyết Chứng Quả Tối Cực – “Lại này A Nan! Cõi nước đức Phật đó, chẳng có cảnh tối tăm, đèn đuốc, nhật nguyệt, tinh tú, ngày đêm; cũng không có tên năm tháng kiếp số, cũng không có sự tham đắm nhà cửa. Hết thảy mọi nơi không có danh hiệu tiêu thức, cũng chẳng lấy bỏ hay có phân biệt, chỉ có sự hưởng thọ an lạc thanh tịnh tối thượng. Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, hoặc đã sanh hoặc sẽ sanh, đều an trụ trong Chánh Định Tụ, quyết sẽ chứng được A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Tại sao vậy?

Nếu kẻ Tà Định Tụ hay Bất Định Tụ thì chẳng biết rõ đạo lý nhân quả, để kiến lập chánh nhân cầu sanh về

Cực Lạc được.”

Diệu Âm Trí Thành

Phát Bồ Đề Tâm

Hỏi:

Kính gởi đến đạo hữu Lưu Minh Trí, kính xin đạo hữu hoan hỷ dịch nghĩa câu văn: “Ngã kim phát tâm, bất vị tự cầu Thanh Văn Duyên Giác, nãi chí quyền thừa chư vị Bồ-tát; duy y tối thượng thừa, phát Bồ Đề tâm: nguyện dữ pháp giới chúng sanh nhất thời đồng đắc A nậu đa la tam miệu tam Bồ Đề. ” (Câu này trích trong bài văn phát

Bồ Đề Tâm).

Trả lời:

Chú LN kính, Câu kệ Phát Bồ Đề Tâm trên thiếu chữ, nguyên văn là: “Ngã kim phát tâm bất vị tự cầu nhơn thiên phước báo, Thanh văn, Duyên giác, nãi chí quyền thừa chư vị Bồ-tát;

duy y tối thượng thừa phát Bồ Đề tâm: nguyện dữ pháp giới chúng sanh nhất thời đồng đắc A nậu đa la tam miệu tam Bồ Đề”.

Bồ Đề tâm là tâm nguyện ban sơ, căn bản và cũng là cứu cánh của người Phật tử, xuất gia hay tại gia. Phát Bồ Đề tâm là phát tâm nguyện trong sáng, tha thiết, duy nhất chỉ vì trên cầu Phật đạo, dưới cứu độ chúng sanh cùng giác ngộ giải thoát.

Một số hành giả, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Bồ Đề, tức nguyện thành Phật, thường dùng lời phát nguyện này đọc tụng mỗi ngày, để tự mình nhắc nhở chính mình không thoái tâm A nậu đa la tam miệu tam Bồ

Đề.

“Ngã kim phát tâm bất vị tự cầu nhơn thiên phước báo, Thanh văn, Duyên giác, nãi chí quyền thừa chư vị Bồ-tát; duy y tối thượng thừa phát Bồ Đề tâm: nguyện dữ pháp giới chúng sanh nhất thời đồng đắc A nậu đa la tam miệu tam Bồ Đề”.

Dịch nghĩa là: “Con nay xin phát nguyện không tham cầu phước báo Người, Trời, Thanh văn, Duyên giác, ngay cả quyền thừa chư vị Bồ-tát; duy chỉ phát tâm Vô thượng Bồ Đề: nguyện cùng với pháp giới chúng sanh đồng chứng đắc quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác”.

Bồ Đề tâm là sức mạnh giúp người tu Phật đạo buông bỏ tất cả thân tâm thế giới, tự tại không bị ràng buộc, tiến bước thênh thang dưới bầu trời xanh cao rộng, thẳng hướng đến chân lý mục đích cao tột duy nhất, đó là chứng đắc quả Vô thượng Chánh đẳng Bồ Đề, trên thì viên thành Phật đạo, dưới độ khắp quần mê đồng viên chủng trí, tức đồng thành Phật đạo.

Do đó, nếu người tu Phật đạo mà quên mất Bồ Đề tâm, thì dù cho nhân danh bất cứ mục đích, lý tưởng nào cũng sẽ chỉ trôi lăn trong luân hồi lục đạo, chẳng thể thoát ra nạn lớn sanh tử. Trong Kinh Hoa Nghiêm, Đức Thế Tôn đã cảnh báo: “vong thất Bồ Đề tâm, tu chư thiện pháp, thị danh ma nghiệp!”

Phật nói, người tu Phật đạo, tu những thiện pháp, mà quên mất Bồ Đề tâm, thì là hành ma nghiệp, đừng nói chi là chưa phát hay không phát Bồ Đề tâm. Thật vậy, quên mất Bồ Đề tâm là quên mất mục tiêu giác ngộ, giải thoát và sự nghiệp độ sanh của hết thảy chư Phật. Mong cầu phước báo nhân thiên là xa rời bản thể thanh tịnh hòa hợp của Tăng-già, xa rời đời sống phạm hạnh mà căn bản là thanh quy tịnh giới. Đời sống phạm hạnh, thanh quy tịnh giới, là môi trường điều kiện để người Phật tử xuất gia và tại gia tiến tu đạo nghiệp.

Hành trì Giới-Định-Huệ là thực hiện đời sống thanh tịnh hòa hợp với vũ trụ nhân sanh, có công năng diệt trừ những ác nghiệp từ thân khẩu ý, và phát sinh những thiện nghiệp vô lậu; mà dù cho hành giả tu bất cứ pháp môn nào của Phật cũng không thể không thực hành hai yếu tố căn bản quan trọng này trong quá trình tiến tu đạo nghiệp, mục tiêu là viên thành Phật đạo.

Diệu Âm Trí Thành

Trong Tâm có Phật

Em GH thân:

Trước hết huynh khuyên GH nên cẩn thận khi đọc hay nghe pháp, phải nên biết chọn lọc những gì cần thiết để học hỏi, đừng nên bỏ thời giờ một cách vô ích tìm hiểu những pháp môn ngoài sở tu của mình, đừng nên tò mò tìm nghe những lời tà kiến của ngoại đạo hay những lời phỉ báng Phật pháp. Ma kiến có ma lực; do đó nếu thường nghe những lời phỉ báng Phật pháp như thế lâu ngày, chính bản thân cũng sẽ bị lôi cuốn vào trong ma đạo vì lực nhiếp hóa của ma. Rồi từ đó người nói (thầy) và người nghe (trò) cùng nắm tay nhau đi xuống địa ngục vô gián không có ngày ra. “Nhất thiết duy tâm tạo”, tâm như thế nào cảnh giới sẽ như thế đó. Hành giả tu pháp môn nào, nên chuyên tâm nghe, học và thực tập pháp môn đó, chớ nên xen tạp quá nhiều mà sanh ra tâm phân biệt chấp trước, rồi tranh cãi đúng sai, vô tình phỉ báng Phật và Tổ mà bị đoạ. Ngay cả trong Phật pháp còn phải chọn lọc cái sở tu cho thích hợp với riêng mình và buông xả những pháp môn khác, đừng nói chi là phi pháp. Phi pháp nhất định phải xả bỏ.

Trong kinh Vô Lượng Thọ, Thế Tôn dạy rằng quang minh của Phật A Di Đà toả ra 36 trăm ngàn vạn ức tia sáng, trong mỗi một tia sáng hiện ra 36 trăm ngàn ức Phật, mỗi một Đức Phật lại phóng ra trăm ngàn quang minh để nói pháp vi diệu an lập chúng sanh trong Phật chánh đạo. Vậy ai có thể nhận được quang minh này? Chỉ có người trong tâm có Phật A Di Đà mới có thể nhận được quang minh này.

Phật pháp là pháp xuất thế gian, nhưng không ngoài thế gian giác. Lý và sự trong Phật pháp minh bạch rõ ràng. Kinh pháp của Phật là từ tâm của chúng sanh sanh ra; do đó, không có chỗ nào ngoài tâm chúng sanh mà Phật nói. Phật pháp là từ “Nhân ý, không phải Thần ý”; do đó bất cứ chúng sanh nào có chánh kiến đều có thể nhận được. Vì sao? Vì người thường ôm lòng tà kiến, kiêu ác, thiếu thiện căn và phước đức, khó có thể tin nhận được pháp vi diệu của Như Lai. Cho nên, trong kinh Diệu Pháp Liên Hoa, Đức Thế Tôn dạy rằng: “không nên nói Phật pháp cho người không tin Phật, không nên nói Phật pháp thâm sâu cho người không có trí huệ” . Tội là do từ nơi thân, khẩu và ý sanh ra, trong đó ý là chủ tể. Nếu ai thường hay phỉ báng Phật pháp, ganh ghét người hiền, phá hoại hiền minh, náo loạn tăng chúng – người này là kẻ si mê đáng thương. Vì sao? Vì họ sẽ khó tránh khỏi bị rơi vào cảnh địa ngục vô gián, như Phật đã nói trong kinh Điạ Tạng Vương và kinh Diệt Tội Trường Thọ. Mong rằng những người này sớm mau nhận ra tội lỗi mà tự tâm sám hối. Chúng ta là những Phật tử sơ cơ đang theo chỗ Phật dạy để tu Tịnh nghiệp, nên phải tránh xa những chuyện thị phi tội lỗi này. Muốn không phạm lỗi thì đừng nên tò mò nghiên cứu những dư luận của ngoại đạo làm gì. Người Mỹ có câu “curiosity kills a cat” (Tạm hiểu là: Nếu như bạn quá quan tâm đến những điều đúng ra bạn không nên quan tâm đến, bạn có thể gặp nguy hiểm). Cho nên chúng ta không nên tò mò tìm hiểu những lời dị biệt đó để làm gì, không khéo tự mình lại mang họa vào thân. Đường chánh trực nên hướng thẳng mà đi, dành nhiều thời giờ để phụng kinh, trì giới, niệm Phật và làm các thiện pháp có lợi ích cho mình và người.

Phật tử chúng ta trong tâm phải thường luôn có Phật. Nếu đã có Phật rồi sao lại còn thắc mắc nghi ngờ trước những tà kiến của ngoại đạo? Nếu trong tâm luôn có Phật, thì sẽ luôn nhớ niệm và nghĩ đến Phật. Nếu tâm luôn niệm Phật thì vọng tưởng và tà kiến chẳng thể sanh và phân biệt chấp trước phiền não chẳng thể khởi. Thật là đơn giản dễ hiểu, dễ hành, vô cùng diệu dụng, là một diệu pháp ai tu cũng được.

• Trong tâm có Phật, là thanh kiếm chặt đứt tất cả những xiềng xích trói buộc của vô minh phiền não đã cột con người vào những khổ đau của sinh tử luân hồi bất tận, đưa con người đến trí tuệ viên mãn.

• Trong tâm có Phật, tâm thường luôn niệm và nghĩ nhớ đến Phật, các thứ công đức, các thứ trang nghiêm thanh tịnh ở cõi nước của Phật. • Trong Tâm có Phật, mỗi niệm đều là Phật, mỗi lời nói đều là Phật, mỗi hành động việc làm đều là Phật, vạn vật nhành cây cọng cỏ cũng là Phật. • Trong Tâm có Phật, dù sương sa lớp lớp, khổ nạn triền miên nơi cuộc đời này đều có thể nhẫn chịu và vượt qua, huống chi chỉ là những lời nhân ngã thị phi không bổ ích.

• Trong Tâm có Phật, Bồ Đề Tâm kiên cố vững chắc như núi Thiết Vi, chúng ma ngoại đạo chẳng thể lung lay. • Trong Tâm có Phật, nhìn thế gian này chỉ là quán trọ bên đường tạm ngừng chân, không nên lưu luyến ham thích nó. Phải có tâm chán ngán thế gian này, và mong mau sớm trở quê hương Cực Lạc của Phật A Di Đà.

• Trong Tâm có Phật, phải biết tủi hổ sao tới nay ta vẫn chưa thể gặp Phật? Phải nên dốc hết lòng niệm Phật, buông bỏ ái dục hằng lìa ba độc, đừng nên say đắm lục trần trôi lăn trong vòng sinh tử, không biết bao giờ mới thoát ra khỏi.

• Trong Tâm có Phật, phải biết e sợ những lỗi lầm gây ra từ thân, khẩu và ý mà phải đoạ vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, chịu nhiều thống khổ.

• Trong Tâm có Phật, phải chán xa sự trôi lăn trong đường sinh tử, sống chết vô lượng lần; chán xa thân mạng vô thường, khổ, không, vô ngã, bất tịnh, hư giả như bọt bèo; chán xa sự sinh già bịnh chết, và tám thứ khổ nung nấu không ngừng nghỉ.

• Trong tâm có Phật, đối với tất cả chúng sinh không phân biệt tốt xấu, phải biết mở lòng từ bi không phân nhân ngã. Vì nếu còn thấy kẻ oán khác với người thân tức còn có sự phân biệt. Bởi có phân biệt mới có chấp trước, bởi có chấp trước mới sinh phiền não, bởi sinh phiền não mới tạo nghiệp dữ, bởi tạo nghiệp dữ mới chịu quả báo.

• Trong tâm có Phật, phải biết báo ân Phật. Chúng ta muốn đền đáp công ơn của Đức Như Lai, ngay trong đời này phải dõng mãnh tinh tiến, gắng chịu khổ nhọc không tiếc thân mệnh, nhất tâm niệm Phật cầu sanh Cực Lạc, góp sức gây dựng Tam Bảo, hoằng dương giáo pháp Đại Thừa, hóa độ chúng sinh đồng vào ngôi Chánh Giác. Chúng sanh có vô biên nghiệp chướng và phiền não từ thân khẩu ý gây ra, chẳng nên vì cái lỗi của họ mà ta lại cùng với họ tạo tội, như thế mới là người có chánh tri chánh kiến.

Diệu Âm Trí Thành

Chuyển Tám Thức thành Bốn Trí

Thân gửi đến NL:

Trong đạo Phật, chữ “vô minh” thường luôn được nhắc nhở vì nó là nguồn gốc của sanh tử luân hồi khổ đau.

Phật dạy: “Cái khổ của lạc đà, của lừa ngựa chở nặng mãn kiếp, cái khổ trôi lăn trong tam giới chưa gọi là khổ. Ngu si không trí huệ tin tưởng sai lạc, không biết hướng đi, cái ấy mới thật là khổ.”

Phật còn dạy: “Ngu si là gốc của tội lỗi. Trí huệ là gốc của muôn hạnh lành.”

Nếu không muốn gây tội lỗi phải chịu quả khổ đau, nếu muốn làm được các hạnh lành để hưởng quả phước và được giải thoát thì phải tu “Huệ”. Trong các môn tu huệ thì Trí huệ Ba La Mật là hơn cả, là chỗ thành tựu cuối cùng của Lục Độ La Mật.

Trí huệ nghĩa là gì?

“Trí” có nghĩa là quyết đoán; “Huệ” có nghĩa là giản trạch. Tự điển Phật học Trung Hoa định nghĩa như sau: “Trí là biết Tục đế, và Huệ là thông hiểu Chân đế”.

Cũng có thể nói: Trí là thể tánh sáng suốt trong sạch, Huệ là cái diệu dụng xét soi tự tại. Trí huệ Ba La Mật là thể tánh sáng suốt có khả năng soi sáng sự vật một cách thấu đáo tinh tường đến nơi đến chốn, không có ngằn mé, không có sai lầm.

Trí huệ được định nghĩa như trên là trí huệ trong tự tánh, trí huệ của đạo Phật; chứ không phải trí huệ phổ thông thường dùng trong các sự học hỏi hiểu biết, suy luận hằng ngày trong đời sống.

Đạo Phật chia trí huệ ra làm hai loại là Căn bản trí và Hậu đắc trí:

1. Căn bản trí: là giác tính minh diệu mà mỗi chúng sinh vốn đã có sẵn, nhưng vì vô minh phiền não che lấp nên chưa phát chiếu ra được. Căn bản trí thí như chất vàng còn nằm lẫn lộn với đất, cát, sỏi, đá, chưa được gạn lọc ra.

2. Hậu đắc trí là trí tuệ có được nhờ công phu tu tập như trì giới, thiền định… Hậu đắc trí được xem như là vàng nguyên chất được gạn lọc ra, không còn lẫn lộn với đất, cát, sỏi, đá; tức là không còn vô minh phiền não.

Theo Duy thức học, khi chứng được quả vị Đẳng giác Bồ-tát, tức là được giác ngộ hoàn toàn, có nghĩa là đạt được Hậu đắc trí thì tám thức sẽ chuyển thành bốn trí.

Đó là: 1. Nhãn, Nhĩ, Tỷ, Thiệt và Thân thức (thức thứ 1 đến 5) sẽ biến thành “Thành sở tác trí”, là trí có năng lực nhận thức cùng khắp và rất thần diệu.

2. Ý thức (thức thứ 6: có tác dụng phân biệt) sẽ biến thành “Diệu quan sát trí”, là trí có năng lực quan sát thâm diệu.

3. Mạt-Na thức (thức thứ 7: có tác dụng chấp ngã) sẽ biến thành “Bình đẳng tánh trí”, là trí có năng lực nhận thức tính bình đẳng và vô ngã của vạn pháp. 4. A-Lại-Da thức (thức thứ 8: có tác dụng chấp trì sanh mạng và chủng tử) sẽ biến thành “Đại viên cảnh trí”, là trí như gương sáng tròn đầy thấy suốt tất cả pháp.

Công năng của Trí tuệ có thể nhận biết được chân lý; hiểu được luật Nhân quả, Vô thường, Vô ngã; để thấy lục đạo chỉ là Thành, Trụ, Hoại, Không, đầy phiền não khổ đau. Đức Phật cũng đã dạy chúng ta những pháp tu như Tam Huệ Học (Văn, Tư, Tu), và Tam Vô Lậu Học (Giới, Định, Tuệ) để chuyển Tám thức thành Bốn trí.

Tam Huệ Học (Văn, Tư, Tu)

1) Văn huệ: là huệ do tai nghe âm thanh, mắt thấy văn tự, kinh điển của Phật để nhận hiểu mà phát sinh trí tuệ. Trí tuệ này phải được sử dụng để suy luận, phân biệt chân hư và thực hành theo chân lý thì trí tuệ này mới có thể phát triển rộng lớn. Ngày xưa tôn giả A Nan làm thị giả cho Đức Phật qua rất nhiều năm, nhờ nhân duyên nầy mà Ngài được nghe nhiều học rộng nhất trong số đại đệ tử của Phật. Thế nhưng Ngài lại không đắc đạo trong thời Đức Phật còn tại thế, là do Ngài chưa thực hành đúng theo những gì đã học hỏi được: là phải quay trở về nội tâm của mình, để thấy được tánh giác thanh tịnh đã bị vọng trần và vô minh che lấp. Sau khi đức Phật viên tịch, do Ngài quá ham muốn tham dự buổi tập kinh cùng với các đệ tử A La Hán của Phật, nhờ nhân duyên này Ngài đã áp dụng lời Phật dạy về phương pháp thiền định, chỉ sau một đêm Ngài đã nhanh chóng thành tựu và chứng được quả A La

Hán.

Nhờ vào kiến thức đa văn uyên bác của Ngài tôn giả A Nan, mà chúng ta mới có được một kho tàng văn học Phật giáo phong phú, tồn tại từ mấy ngàn năm nay và sẽ cho đến bao ngàn năm sau nữa. 2) Tư huệ: là huệ do trí suy nghĩ, tìm tòi hay quán xét về những điều đã được thâm nhập bằng văn huệ, hoặc do suy xét chân tướng của vạn hữu. Những gì mà chúng ta nghe, thấy và học hỏi được chỉ là kiến thức vay mượn. Muốn chuyển hóa chúng để trở thành kiến thức của chính mình thì phải suy nghĩ tường tận qua nhiều giai đoạn suy tư và phán đoán; có nghĩa là chúng ta phải phân tích, tổng hợp để tìm ra thật tướng của chân lý. Vì thế Đức Phật có dạy rằng:

“Không nên mặc nhiên chấp nhận một điều nào chỉ vì tập tục cổ truyền trao đến tay ta, hay chỉ vì điều ấy đã được ghi chép trong kinh điển nào, cũng không chấp nhận chỉ vì người thốt ra câu ấy có vẻ hiền nhân khả kính, khả ái. Này người xứ Kalama, khi nào các người tự mình suy xét đắn đo để biết rằng những điều này hợp với đạo đức… những điều này đem lại an vui hạnh phúc; chừng ấy các người hãy chấp nhận và hành động đúng theo như vậy”.

Thế nhưng không phải mọi tư duy đều có thể đem lại trí tuệ cho con người. Vì Đức Phật cũng có dạy rằng:

“Có hai loại tư duy. Trước hết là Chánh tư duy giúp tâm thanh tịnh và sáng suốt, và ngược lại Tà tư duy làm cho tâm ô nhiễm và lu mờ”.

Vậy muốn phát triển trí tuệ trước hết chúng ta phải tránh những tà tư duy; như suy nghĩ về dục lạc, oán thù, ganh ghét, đối lập, mâu thuẫn, lợi mình, hại người v.v… Chúng ta thường nên suy tư quán chiếu về ý nghĩa sâu xa của vô ngã, vô thường, khổ não và sự bất tịnh của tất cả các pháp hữu vi.

3) Tu huệ: là do công phu tu hành để nghiệm chứng và thể nhập chân lý mà giác ngộ. Phương pháp Thiền Giác Quán Định (thiền định, trì chú, niệm Phật) hay còn gọi là Chỉ Quán, là phương pháp rèn luyện trí tuệ được Đức Phật truyền dạy cho hàng đệ tử ứng dụng, để thấu triệt chân lý và chứng ngộ Niết Bàn.

Phương pháp tu Thiền Giác Quán Định giúp con người dập tắt vô minh và ái dục. Vì thế nó còn được gọi là “Định Năng Sinh Huệ”. Ví như một ly nước đục được giữ yên, khi cặn bả đã lắng đọng hết thì nước sẽ trở nên trong suốt. Con người cũng vậy, khi tâm an trú trong Thiền định thì tâm sẽ trở nên tĩnh lặng, sáng suốt và nhờ đó trí tuệ phát sinh.

Trong kinh Pháp Cú Đức Phật dạy rằng:

“Dầu thông suốt kinh luật mà không hành trì cũng chỉ như kẻ mục đồng đếm bò cho kẻ khác. Người đó không hưởng được hương vị giải thoát. Trái lại dù thuộc ít kinh luật nhưng cố gắng hành trì, từ bỏ Tham-Sân-Si, hiểu biết chân chính, tâm tự tại, không vọng chấp. Người ấy ắt hưởng được hương vị giải thoát”.

Ngày xưa có hai vị tỳ kheo cùng xuất gia theo Phật.

Một vị học rộng hiểu nhiều, làu thông kinh Pháp nhưng chưa đắc đạo. Còn vị kia học ít nhưng chuyên cần tu niệm nên không bao lâu được chứng quả A La Hán. Khi bàn luận Phật Pháp với Đức Phật, vị phàm tăng nêu lên nhiều thắc mắc muốn phô trương tài bác học của mình. Nhưng khi Đức Phật hỏi về sự thực chứng đạo giải thoát, thì vị phàm tăng không cách nào trả lời được vì tự mình chưa chứng ngộ. Trái lại, vị A La Hán lại có thể trả lời thông suốt, do nhờ kinh nghiệm từ bản thân mình.

Tóm lại Văn, Tư và Tu có tương quan rất mật thiết với nhau, không thể bỏ qua một thứ nào mà có thể thành tựu được trí tuệ chân thật, do đó Đức Phật dạy rằng:

“Văn huệ, Tư huệ và Tu huệ, ba môn khuyết một không được. Nếu nghe mà không suy nghĩ thì như làm ruộng mà không gieo mạ. Nếu suy nghĩ mà không tu thì như làm ruộng mà không tát nước, làm cỏ thì không có lúa. Ba huệ được đầy đủ thì chứng quả Tam thừa”.

Tam Vô Lậu Học (Giới, Định, Huệ)

1. Giới: là lời răn dạy của Phật, đoạn ác tu thiện.

2. Định: là thiền định, giữ cho tâm ý không loạn động, để suy nghiệm đến những vấn đề căn bản của Đạo.

3. Huệ: là sự phát chiếu của Trí, sau khi đã tẩy sạch phiền não và vô minh. Tóm lại, Giới, Định và Huệ tương duyên và tương quan mật thiết với nhau, cái này tăng thì hai cái kia cũng tăng, cái này giảm thì cái kia cũng giảm. Vì sao? Vì nhờ trì giới mà thân tâm không loạn động, do thân tâm không loạn động mà tâm trí được Định, khi Tâm trí đã định thì Trí huệ phát chiếu. Ngược lại, khi Trí huệ phát chiếu thì tâm dễ Định, Tâm đã Định thì Trì giới cũng không khó khăn.

Công năng của Trí Huệ

Trí huệ khi đã đạt đến địa vị Giác ngộ (tám thức chuyển thành bốn trí) thì công năng diệu dụng của nó rộng lớn vô cùng, không thể nghĩ bàn. Ba công năng chính của trí huệ là:

1. Dứt trừ phiền não: Phiền não là do mê lầm phát sinh. Khi trí huệ đã có thì mê lầm phải tự diệt, như khi ánh sáng phát ra thì bóng tối tất liền tan biến. Mê lầm đã diệt thì phiền não sẽ không còn phát sinh nữa.

2. Chiếu sáng sự vật: Sự vật bị vô minh che khuất, như màn sương che phủ cảnh vật, nay trí huệ phát chiếu vào sự vật, chẳng khác gì khi ánh sáng mặt trời lên thì màn sương tất phải tan biến, lúc bấy giờ thực tướng thực tánh của sự vật được lộ bày chân thật.

3. Thể nhập chân lý: Khi bị vô minh phủ lấp ngăn che, thì ta với người, ta với vật tưởng như riêng biệt sai khác.

Nay nhờ trí huệ soi sáng thấy rõ được tâm cảnh đều là chơn không, nên thể nhập được chân lý giác ngộ hoàn toàn.

Trước khi nhập Niết Bàn, đức Phật cũng đã thiết tha khuyên các Đệ tử phải trao dồi trí huệ như sau:

“Trí huệ là chiếc thuyền kiên cố chở khỏi biển già, đau, chết; là ngọn đèn lớn chói sáng vô minh hắc ám, là liều thuốc hay chữa hết thảy bệnh tật, là chiếc búa sắt chặt gãy cây phiền não. Vậy các người phải lấy sự nghe, sự suy nghĩ, sự tu tập mà tự tăng ích cho trí huệ mình”. (Kinh Di

Giáo).

Đạo Phật là đạo từ bi, mà cũng là đạo giác ngộ. Từ bi thuộc về phước, giác ngộ thuộc về huệ. Phước và Huệ là hai tư lương giúp ta rốt ráo đi đến bờ giải thoát. Do đó trong kinh thường nói: “Phước, Huệ song tu mới thành ngôi Chánh giác”.

Trong pháp Lục Độ Ba La Mật, bố thí và nhẫn nhục thuộc về tu phước; thiền định và trí huệ thuộc về tu huệ;

còn trì giới và tinh tấn là hai chất liệu có công dụng kiểm soát và đốc thúc cho việc tu phước và huệ được thành tựu hoàn toàn. Lục Độ Ba La Mật ví như là chiếc thuyền Bát nhã đưa người từ bờ mê đến bến giác: Từ bi là thức ăn, Nhẫn nhục là nước uống, Tinh tấn là cánh buồm và chèo, Trì giới là bánh lái, Thiền định là la bàn Trí huệ là đèn đuốc. Sáu thứ này đều là những vật cần thiết, giúp cho người vượt biển khổ qua đến bên bờ giác ngộ.

Đứng về một khía cạnh khác để nhận xét giá trị của Lục Độ Ba La Mật, chúng ta sẽ thấy như sau:

Bố thí và nhẫn nhục thuộc về Bi, Thiền định và trí huệ thuộc về Trí, Trì giới và tinh tấn thuộc về Dũng.

Một Phật tử nếu có đủ ba phương tiện: Bi, Trí, Dũng mới mong đi đến bờ giác ngộ một cách thông suốt, và nhanh chóng.

Phật tử chúng ta trong khi học Phật và hành sáu pháp Ba La Mật, đừng nên xem thường một pháp nào. Có như thế mới đủ phương tiện và năng lực để tự độ và độ tha, đến nơi cùng tột và đúng với ý nghĩa Ba La Mật.

Diệu Âm Trí Thành

Pháp Nhất Thừa – Kinh Vô Lượng Thọ

Nam Mô Di Đà Phật

VP thân mến:

Trong Diệu Pháp Liên Hoa kinh, Phật dùng xe dê, xe lừa và xe bò/trâu ví cho 3 pháp phương tiện: tiểu thừa, trung thừa & đại thừa để khuyến dụ chúng sanh xa lìa lục đạo luân hồi sanh tử khổ đau. Ngay cả Pháp đại thừa (xe bò/trâu) là pháp tu của Bồ-tát (Lục Độ Ba La Mật) mà Phật còn bảo không phải là thật Pháp. Phật nói Ngài chỉ có Pháp Nhất Thừa, đó mới là pháp mà Ngài muốn ban bố đến khắp quần sanh.

Pháp Tam Thừa chỉ là phương tiện để dẫn dụ chúng sanh còn có tâm hạ liệt, chưa biết rõ Phật tánh của mình vốn đồng với Phật. Phật ví những người này như những đứa trẻ con ham chơi trong căn nhà lửa, hay kẻ cùng tử có cha là ông trưởng giả mà không dám nhận, hay kẻ ăn mày có viên ngọc quí trong chéo áo mà không biết đem ra sử dụng v.v...

Pháp Nhất Thừa là pháp cho Bồ-tát tu hướng đến quả vị Phật, và hạnh Phổ Hiền là phương tiện giúp cho Bồ-tát hướng về Nhất Thừa. Trong kinh Vô Lượng Thọ, phẩm 42 – Bồ-tát vãng sanh, Phật bảo Bồ-tát Di Lặc rằng, những Đại Bồ-tát ở trong các cõi nước Phật khác vì muốn quy hướng Nhất Thừa Pháp Giới, mong cầu chứng đắc quả vị Phật cũng phải cầu vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc của Phật A Di Đà mới có thể thành tựu.

Cỡi xe trâu/bò rồi chuyển sang cỡi xe voi là nói lên bước thăng tiến của người tu pháp Đại Thừa chuyển lên Nhất Thừa. Trong quá trình chuyển biến từ pháp Đại Thừa (dùng Lục Độ Ba La Mật làm phương tiện) lên đến Nhất Thừa, Bồ-tát phải nương vào Phổ Hiền Thập Đại Nguyện Vương để làm phương tiện tu tập. Thế nhưng đến giai

đoạn cuối cùng, Bồ-tát cũng phải xả bỏ hết tất cả các pháp mới có thể thành tựu Phật quả. Vì sao, vì tất cả

pháp đều không phải là thật pháp, chỉ là phương tiện giáo hóa chúng sanh của Phật. Khi nào trong tâm không còn thấy có một pháp nào để tu nữa thì mới chứng được Phật quả. Nói cách khác – Thật pháp là Không pháp. Vì tất cả các pháp hữu vi đều là Quyền pháp (pháp phương tiện), vì chỉ là phương tiện nên sau khi dùng xong phải biết xả bỏ, không chịu xả bỏ tức còn chấp pháp, tức còn phiền não (phân biệt, chấp trước), nếu còn phẩm vô minh chưa đoạn thì không thể thành Phật.

Có 41 phẩm vị Bồ-tát (vì Bồ-tát vẫn còn có 41 phẩm vô minh chưa đoạn), đoạn được 1 phẩm vô minh thì được thăng liến lên 1 cấp bậc Bồ-tát cao hơn. Bồ-tát phải dùng pháp gì để đoạn 41 phẩm vô minh này? Bồ-tát phải tu Phổ Hiền Hạnh để đoạn 41 phẩm vô minh này. Ở giai đoạn cuối cùng, Phổ Hiền Hạnh cũng phải xả bỏ thì mới có thể rốt ráo thành Phật trong Nhất Chân Pháp Giới.

Năm Tông Chỉ của Tịnh Tông Học Hội là tinh hoa của kinh Vô Lượng Thọ, do Thiện Đạo Đại Sư (tức ứng thân của Phật A Di Đà) đề xướng, và đã được Ngài sắp xếp thứ tự từ thấp lên cao: Nhân Thiên, Tiểu Thừa, Trung Thừa, Đại Thừa & Nhất Thừa. Cốt hầu giúp chúng sanh với nhiều căn tánh khác nhau sẽ từng bước tu tập thăng tiến lên, từ một phàm phu vô minh tham dục cho đến chứng đắc quả Nhất Thừa (Phật quả). Hòa Thượng Tịnh Không lại dùng 5 đề mục này làm 5 tông chỉ của Tịnh Tông Học Hội. Theo cách suy nghĩ của huynh, thì Thiện Đạo Đại Sư và Hòa Thượng Tịnh Không không phải là hai mà chỉ là một người; vì cách giáo hóa của hai Ngài hoàn toàn giống in nhau, và hoàn toàn dựa trên cương lãnh của kinh Vô Lượng Thọ.

Thời xưa Ngài Kim Kiều Giác Đại Sư (Thái Tử Hàn Quốc) là ứng hóa thân của Địa Tạng Vương Bồ-tát, rời cung vua ở Hàn Quốc đến tu đạo tại Cửu Hoa Sơn – Trung Quốc. Sau khi thành đạo và viên tịch (thọ 99 tuổi), Ngài để lại nhục thân bất hoại tại Cửu Hoa Sơn. Đến triều đại nhà Võ, Võ đế diệt Phật giáo, làm nhục thân của Ngài bị mất tích, không thể tìm ra. Sau đó lại xuất hiện một nhà Sư Vân Hà đến Cửu Hoa Sơn tìm nhục thân của Ngài Kim Kiều Giác. Vị Sư này ở lại trong núi Cửu Hoa trọn một cuộc đời, mỗi ngày chỉ ăn củ bình tinh để sống, tu thành chánh quả, để lại nhục thân thay thế cho Địa Tạng Vương Ứng Thân Kim Kiều Giác Đại Sư. Ngài Vân Hà Đại Sư được vua lập điện tôn thờ, và người đời xưng tôn là Địa Tạng Vương Ứng Hóa Thân Vân Hà Đại Sư. Vân Hà Đại Sư và Kim Kiều Giác Đại Sư đích thực chỉ là một, không phải hai, đều là ứng hoá thân của Địa Tạng Vương Bồ-tát.

Phật Bồ-tát luôn thường thị hiện ở thế gian này hóa độ quần mê, không lúc nào ngừng nghỉ. Người hữu duyên hữu phước ắt sẽ nhận ra qua bởi trí huệ tư duy, và sức giác quán của họ.

Huynh nhận thấy câu hỏi hôm qua của VP, có phần phù hợp với bài viết của huynh cho chú LN, nên gửi thư này cho VP để liên tưởng mà tư duy quán chiếu.

Tư duy quán chiếu là pháp tu giác quán định, từ quán định này trí huệ mới có thể phát sanh, có định có huệ thì việc tu hành mới vững chắc, không sai lạc. Phật bày ra Tam Học (Văn Tư Tu) hay Tín-Giải-Hành-Chứng cũng là để giúp chúng ta từng bước tu hành, đưa chúng ta đến pháp Nhất Thừa cứu cánh viên mãn thành Phật.

Như kinh Vô Lượng Thọ nói: “Nếu những chúng sanh, muốn tắm trong nước, muốn nước12 đến chân, ngập đến gối, đến lưng; muốn nước dâng đến cổ hoặc muốn rưới khắp thân; muốn lạnh, ấm, chảy mạnh hay từ từ, nhất nhất đều được thuận ý, tịnh khiết vô hình, giúp phát giác

tánh, phá mê khai ngộ.”

Câu kinh văn trên ám chỉ kinh Vô Lượng Thọ là pháp thậm thâm vi diệu của Như Lai, pháp Ba-la-mật này không phải dễ gặp vì nó có mười lực vô úy, vô ngại vô trước, tùy ý chúng sanh mà giáo hóa, cứu khổ ban vui. Người hay nói pháp cũng khó mở bày hết những chỗ vi diệu của kinh Vô Lượng Thọ, và người vững chắc tin sâu kinh điển này thời cũng khó gặp.

Nếu ai gặp được kinh Vô Lượng Thọ này mà tin ưa thọ trì đọc tụng thì ví như người được ngồi trên con voi của Ngài Phổ Hiền Đại Sĩ, đằng trước thì có Phật Như Lai làm người dẫn voi đi cho đúng hướng, đằng sau có Bồ-tát Phổ Hiền Hạnh làm chỗ dựa lưng. Người này chẳng phải là Tiểu Thừa, chẳng phải Trung thừa và cũng chẳng phải là Đại Thừa; mà là đệ tử bậc nhất của Phật đang hướng đúng theo pháp Nhất Thừa mà thẳng tiến thành Phật. Diệu Âm Trí Thành

Phiền Não tức Bồ Đề

Kính đến Ni Sư Thích Nữ GT:

Do nhân duyên nơi pháp hội trang nghiêm Trung Phong Tam Thời Hệ Niệm tổ chức tại chùa Linh Thứu, Berlin - Đức Quốc (năm 2011), con được sư huynh VP giới thiệu con đến Sư. Sau buổi nói chuyện hôm ấy, trong lòng con mang nhiều nỗi ưu hoài, xót xa cho kiếp làm người, vẫn chưa được giải thoát.

Sư ơi! Không phải chỉ có mình Sư bị mang cái thân bức bách ở chốn Ta Bà này, hay lụy trần làm cho tâm Sư rơi vào cảnh giới bị khủng bố, điên đảo, mộng huyễn… con cũng đã được nghe hay biết khá nhiều người có đồng cảnh ngộ như Sư.

Pháp giới mông huân, cảnh giới xấu tốt chẳng qua do nghiệp thức chiêu cảm. Khi vọng thức hưng khởi xa lìa Chánh giác, thì cảnh giới địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh liền hiển hiện, không cần chờ đến kiếp sau, hay kiếp sau nữa đâu. Có nhiều người, thân trong hiện đời nơi cõi nhân gian, nhưng tâm đang bị chìm đắm trong tam ác đạo.

Phật dạy, “nhất thiết duy tâm tạo,” con xin thành tâm thưa với Sư là tất cả những cảnh giới Sư đang rơi vào, dù có sắc tướng hay mộng mị đều chỉ là hư huyễn, không thật cả! Vì nhân duyên nào đó đã khởi động trong quá khứ, nay Sư luôn sanh lòng e dè, sợ hãi trước mọi người xung quanh. Sư nên buông bỏ mọi sự, mọi việc và cũng chẳng nên lo lắng cho những gì sẽ tới ở tương lai. Quá khứ thì đã qua, cố gắng giữ đoan thân chánh niệm, thân tâm thanh tịnh, dứt bỏ lo sợ, mới mong thoát ra khỏi những cảnh giới không an lành này. Và cũng tự mình thường xuyên nên sám hối, “tội tùng tâm khởi tương tâm sám, tâm nhược diệt thì tội diệc vong,” tội do tâm tạo, tâm chuyển, sám hối cho tâm trong sáng nhẹ nhàng thì tội tất nhiên tiêu.

Vì vạn pháp giai không, hết thảy đều do nhân duyên sanh khởi chứ không thật có. Từ chỗ lầm chấp tướng ngã và pháp tướng trong tâm làm thật có, Sư mới thấy phiền não, sanh tử… là tướng có thật, nên Sư mới bị khổ ách. Sư nên giữ chánh kiến, trong mọi hành vi hay cách đối xử với người chung quanh hãy giữ sự vui vẻ, tự tại. Nếu có thể luôn xem họ là Bồ-tát, thì tự nhiên nơi mình sẽ cảm nhận được sự an ổn khi sống chung với họ. Vì những việc xấu ác mà Sư nhìn thấy, gây thành lo sợ trong lòng của Sư đều do từ tâm thức của chính mình hiển hiện, không do nơi nào khác. Đây chính là nguyên nhân của sự khổ ách, nó nằm ngay trong ‘tâm’ Sư. Đức Phật dạy: “ta đã tìm ra kẻ làm nhà, từ nay nó không còn làm nhà được nữa, ” nên Sư phải tự tháo gỡ ngay ở chỗ này. Và khi tháo gỡ rồi, thì tâm sẽ được “Thường, Lạc, Ngã, Tịnh,” vì lúc ấy tâm Sư đã chuyển hóa từ tam độc tham ái, sân hận, si mê, thành giới - định - huệ. Hiểu như thế rồi, thì Sư hãy mau mau quay trở về Chánh giác, thực hiện lời Phật dạy mà chuyển đổi cái nhìn, cái nghĩ của mình, không nên chú tâm để ý đến việc của người khác nữa.

Ngày xưa, khi thị hiện nơi thế gian này, Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, đã thị hiện muôn vạn hình tướng trạng (giống như của chúng sanh): từ một ông hoàng tử cành vàng lá ngọc cho đến làm kẻ ăn xin; từ kẻ si mê rơi vào tà đạo cho đến một người trí tuệ vượt xa đời; từ một người tu sai lầm cho đến việc thành bậc Chánh giác. Và trước khi Phật thành đạo bên gốc cây Bồ Đề, lúc ấy muôn binh vạn tướng của ma vương liền đến nhiễu loạn: người cầm dao, kẻ cầm búa, kẻ bắn tên nhọn đến thân; ma nữ hiện ra quyến rũ mong Ngài khởi lòng ái dục v.v…, Ngài đã thị hiện cho chúng ta thấy, nếu nhận biết hay giác ngộ rằng những cảnh giới này đều chỉ là ảo ảnh, mộng huyễn, thì những ma cảnh này sẽ liền tan biến. Tức ngoại ma chỉ có thể khống chế chúng ta ở tại tâm, nếu tâm được an trụ trong chánh niệm thì ma cảnh liền biến mất. Đức Thế Tôn đã dạy chúng ta phương pháp điều phục vọng tâm như thế, nếu làm theo Ngài ắt Sư sẽ tìm thấy được sự diệu dụng của Phật pháp, hẳn Sư cũng sẽ giải thoát được mọi ách nạn đeo mang.

Nghe huynh VP nói: Sư niệm 30 ngàn câu Phật hiệu “A Di Đà Phật” mỗi ngày. Việc làm này rất tốt. Niệm Phật, tâm phải có Phật, từ bi sáng suốt, rỗng rang vô niệm, không khởi ưu tư, đạm bạc an nhiên, thì tự nhiên sẽ giải trừ được những oán giận, sợ hãi, điên đảo, khủng bố. Chúc Sư thân tâm luôn được an định trong chánh niệm, dùng Lục Tự Di Đà làm công cụ phá thành phiền não.

Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm kinh có câu “Bồ Đề Tát Đỏa y Bát Nhã Ba La Mật Đa cố, tâm vô quái ngại, vô quái ngại cố, vô hữu khủng bố viễn ly điên đảo mộng tưởng cứu cánh Niết Bàn”. Một khi Sư đã sáng tỏ thật tướng của hết thảy các pháp đều do duyên sanh khởi, không phải thật có; thì tâm Sư sẽ vô quái ngại, vô quái ngại cố, tức liền biến “Phiền não thành Bồ Đề” Sư nhá. Diệu Âm Trí Thành

Khuyến Tấn Hành Giả # 1

Thân gửi đến Gg:

Mỗi người chúng ta (có thể) đang ở trong những giai đoạn của sự tiến hóa tâm linh khác nhau đưa đến sự vãng sanh Cực Lạc, do đó không cần phải phán xét những người bị bỏ lại phía sau.

Mỗi cá nhân sẽ tiến tới với một tốc độ phù hợp của riêng mình. Nhờ vào sự giáo hóa của Phật Đà, qua những mẫu truyện nói về tiền kiếp tu tập của các đức Phật và Pháp thân Đại sĩ, giúp chúng ta nhận thấy những lợi ích của sự luân hồi tái sanh, là giúp tạo cơ hội cho chúng ta lặp đi lặp lại những bài học chưa thông ở trong các đời trước.

Đức Phật nói, tất cả chúng sanh đều sẽ thành Phật.

Mỗi người khi đến lúc nhân duyên thời tiết chín mùi, rồi cũng sẽ tìm thấy được những lợi ích của những gì mà họ đã trải qua trong pháp giới Nhị thừa, và nó sẽ là một lợi thế hữu dụng, là tư lương cung cấp cho họ khi họ muốn tiếp tục tiến hóa tâm linh đến cảnh giới Nhất thừa. Tu ngàn vạn kiếp, giác ngộ trong một sát na.

Phật Bồ-tát luôn có những phương tiện thiện xảo và kế hoạch tuyệt vời cho vũ trụ, đó là do ở lòng từ bi của các Ngài dành cho tất cả muôn loài chúng sanh. Các Ngài cũng luôn tôn trọng và cho phép chúng sanh hoàn toàn tự do lựa chọn cảnh giới tiến hóa theo tâm nguyện. Tuy nhiên Phật Bồ-tát không ngừng chia sẻ sự hiểu biết của các Ngài với chúng sanh để tham vấn những phương pháp, và chỉ rõ con đường nào tốt đẹp nhất, để chúng sanh không lựa chọn sai lầm. Trong các kinh Hoa Nghiêm, Quán Vô Lượng Thọ, A Di Đà, Vô Lượng Thọ, Niệm Phật Ba La Mật v.v..., Phật nói con đường tốt đẹp và thù thắng nhất là pháp môn niệm Phật cầu vãng sanh Tây Phương Cực Lạc. Ngay cả các Đẳng giác Bồ-tát như Quán Âm, Thế Chí, Phổ Hiền, Văn Thù, Thiện Tài Đồng Tử v.v... cũng đã chọn con đường này mới có thể nhanh chóng viên thành Phật đạo. Chẵng lẽ chúng ta có khả năng chọn lựa hay hơn các Ngài ấy ư!

Phật nói, phiền não là Bồ-đề. Chúng ta đã trải qua rất nhiều đời nhiều kiếp khổ đau, gian nan, khó nhọc và chướng ngại ở trong lục đạo luân hồi sanh tử; có thể nói là chúng ta uống khổ ăn độc chưa từng ngưng nghỉ. Tuy nhiên với chánh kiến và chánh tư duy, chúng ta nhận ra rằng đó cũng chỉ là những thử thách giúp chúng ta mau thăng tiến lên cảnh giới tốt đẹp hơn mà thôi. Những thử thách này sẽ là cơ hội giúp chúng ta có thể nhảy vọt về phía trước xa hơn, vượt ra khỏi cửa biển khổ sanh tử.

Vào thời điểm cuối cùng của thọ mạng, sau khi chúng ta được Phật A Di Đà tiếp dẫn vãng sanh về cõi nước Tây Phương Cực Lạc, thời tất cả các nghiệp chướng của đời quá khứ đều được yên nghỉ, chúng ta sẽ hoàn toàn được đại tự tại, được đại Niết Bàn, dứt trừ tận gốc cội rễ sanh tử khổ đau.

Do vì sự vãng sanh của mỗi chúng sanh rất là quan trọng, nên Phật Bồ-tát luôn thường gia hộ, giúp đỡ chúng ta nâng cao trí tuệ, Bồ-đề tâm, tín lực, nguyện lực và niệm lực. Các Ngài luôn có sẵn mọi phương tiện thiện xảo khiến cho mọi chúng sanh trong mười phương thế giới thấy được Phật A Di Đà, vãng sanh Cực Lạc. Phật Bồ-tát muốn hết thảy chúng sanh cũng được giống như các Ngài, và họ cũng biết chúng ta đã và đang tìm thấy, đang thức tỉnh được điều gì trong bản lai con người thật của mình – đó là sự giác ngộ Tự Tánh của chính mình.

Thời gian còn lại, để chúng ta đặt trái tim và an trú tâm vào công việc niệm Phật cầu vãng sanh, có thể không còn nhiều lắm đâu. Hơn nữa mạng người vô thường như cá mắc cạn, như sương mai trên lá, như ánh trăng trong nước... Vì thế hãy luôn cố gắng tập trung vào mục tiêu của mình, để không bị phân tâm bởi những ngoại cảnh hư dối của thế gian. Các năng lực bóng tối, oan gia trái chủ và ác nghiệp cũng đang có những nỗ lực ngăn cản chúng ta vãng sanh, nhưng nó chỉ có thể xảy ra nếu chúng ta cho phép. Nhìn thấu rõ rồi thì hãy buông xả vạn duyên, thanh tịnh và vững vàng đi trên con đường mình chọn một cách thảnh thơi và an toàn trong ánh sáng vô cùng từ bi và thanh tịnh của Phật A Di Đà.

Phải tin nơi Phật! Và cũng phải tin nơi chính mình!

Thân mến!

Diệu Âm Trí Thành

Khuyến Tấn Hành Giả # 2

Kính gửi đến anh chị,

Hôm nay được nói chuyện với chị qua điện thoại, em nhận thấy chị tâm hồn tỉnh táo, thảnh thơi vui vẻ, tư thế sẵn sàng xả bỏ xác thân thế tục, nhất hướng chuyên niệm A Di Đà Phật, chờ ngày vãng sanh. Lại nữa, chị có anh V., con cháu và bạn bè bên cạnh hết lòng hỗ trợ chị niệm Phật, thật là phước đức lớn, khó ai sánh bằng. Nhân duyên vãng sanh của chị xét ra rất là thuận lợi về cả hai mặt tự lực và tha lực. Người chưa có tín lực trong pháp môn niệm Phật thì sợ chết; người có đầy đủ Tín-Nguyện-Hạnh, ngược lại, mong sao cho chóng vãng sanh thành tựu đạo cả. Vì vậy, anh V. và các cháu nên lưu ý, khi nghe bác sĩ cho biết thời gian của chị L. sắp ra đi, phải nên cho chị biết trước để có chuẩn bị tinh thần càng sớm càng tốt. Lúc đầu, chị L. có thể bị hoang mang sợ hãi, nhưng chỉ trong chốc lát sẽ hồi tỉnh và chấp nhận số mệnh sẵn bày. Nếu chị L. biết ngày ra đi quá trễ, chị sẽ không có đủ thời gian để chuẩn bị và an định tinh thần mà rốt ráo niệm Phật cầu sanh Cực Lạc. Khi người niệm Phật biết mình không còn sống bao lâu nữa, sức niệm Phật của họ sẽ tự nhiên gia tăng “ghê lắm”, có thể đạt đến chỗ nhất tâm bất loạn, vì họ chỉ có một con đường tốt nhất để đi, không còn sự lựa chọn nào khác.

Anh V. và các cháu nhớ dùm cho điều nầy nhé! đừng nên dấu chị L., làm chị không đủ thời gian để chuẩn bị.

Trong chúng ta, có nhiều người đã nghe hoặc tận mắt thấy nhiều người do công phu niệm Phật đắc lực, được vãng sanh rất tự tại, biết trước giờ giấc ra đi, không một chút bệnh hoạn, gương mặt tươi đẹp hơn lúc bình thường. Cũng có nhiều người vào lúc sắp lâm chung, gặp được Thiện trí thức khai thị pháp môn niệm Phật, rồi phát lòng Tín-Nguyện-Hạnh niệm Phật cầu sanh Cực Lạc; sau đó vượt qua khỏi mọi ách nạn và nghiệp chướng, và cũng được vãng sanh tự tại. Chúng ta là hạng người nào giữa hai bậc vãng sanh trên? Nếu chúng ta còn có những suy nghĩ tham sống sợ chết, luyến tiếc trần cảnh thì e rằng “Hạ Hạ phẩm vãng sanh” cũng không có phần, rồi phải chịu trôi lăn mãi trong lục đạo luân hồi.

Tổ Ấn Quang Đại Sư đã dạy chúng ta phải lấy chữ “Tử” làm trọng đại, không phải là dạy chúng ta sợ chết, xa lánh cái chết, mà Ngài dạy chúng ta phải sáng suốt và phải có chuẩn bị thiết thực để lúc lâm chung có thể bình tĩnh và an nhiên thanh tịnh niệm Phật cầu vãng sanh Cực Lạc, vượt qua khỏi sanh tử luân hồi, nhập vào hàng Thánh.

Hòa Thượng Tịnh Không nói: “Pháp môn Niệm Phật không có sanh tử, vãng sanh không phải là chết, vãng sanh là sống mà ra đi. Còn chết là không thể Vãng Sanh”.

Cho nên pháp môn nầy thật sự là “pháp môn không sanh, không diệt”, là “pháp môn tối thượng” như lời Thế Tôn tuyên bố.

Người niệm Phật tinh chuyên, chí nguyện kiên cố và sâu rộng, có lòng tín nhiệm nơi Phật A Di Đà, vào lúc lâm chung sẽ rất tỉnh táo, không kinh không sợ, tâm không điên đảo. Lúc đó, họ không cần cái xác thân tạm bợ vô thường nầy nữa. Lúc ấy, họ rất là vui mừng vì sắp được thấy Phật A Di Đà, Quán Âm, Thế Chí và chư vị Thánh Chúng tới rước. Khi lên đến cõi Tây Phương Cực Lạc rồi, họ sẽ được một thân tướng trang nghiêm đẹp đẽ y như đức Phật A Di Đà. Như vậy, đâu thể gọi là chết, mà phải gọi cải tử hoàn sanh. Sống ở thế gian nầy luôn phải chịu đựng tám khổ đè nặng trên thân lẫn tâm, sống không bằng chết, chẳng có gì để vui thích. Xả bỏ được xác thân thế tục, vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc sẽ vĩnh viễn không còn chết và luôn thọ hưởng những sự vui sướng khoái lạc, thanh tịnh tối cực; vậy mới gọi là “thật sự cải tử hoàn sanh”.

Pháp môn niệm Phật là “Pháp môn Vô Lượng Thọ”, là “Pháp môn không già, không bệnh, không chết”. Chúng ta phải nên vững lòng, an tâm, dừng bước, lắng lòng nhất hướng chuyên tâm niệm danh hiệu Phật. Chỉ cần chuyên tâm niệm Phật, thì mọi chuyện khổ đều không còn nữa, thân tâm thanh tịnh, sắc mặt tự tại, hồn nhiên vui vẻ. Hiện giờ chị L. còn đang mang cái nghiệp báo thân này, sống chết chẳng đặng theo ý muốn. Chị đã phát tâm niệm Phật cầu sanh Cực Lạc, và cũng đã cố gắng buông xuống hết rồi, chỉ còn câu hồng danh A Di Đà Phật với niềm vui đạo hạnh tràn ngập trong lòng, đó gọi là pháp hỷ sung mãn. Điều cần thiết lúc nầy là: hoan hỷ vui vẻ, chuyên cần công phu niệm Phật cho thành khối. Điều nầy sẽ giúp cho chị không còn bị ràng buộc bởi cái khổ của bệnh và chết nữa, chừng đó sanh tử tự tại, sự vãng sanh hoàn toàn mang theo ý nghĩa cao đẹp – thành Phật để cứu độ chúng sanh.

Người tu đạt đến mức biết mình sắp lâm chung mà vẫn an nhiên tự tại, như chị L. vậy, là người hội tụ đủ phước báo để được sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc.

Người lão thực niệm Phật này, khi biết số mạng của mình không còn nữa, họ mong sớm được lên Tây Phương Cực Lạc để mau được nghe kinh pháp do Phật A Di Đà dùng bát âm diễn sướng diệu thanh, gần gũi vạn ức Phật tu tập các pháp công đức, chóng thành Phật đạo. Sau khi lên đến thế giới Cực Lạc rồi, mỗi ngày đều được thấy Phật, được cúng dường vô lượng hằng hà sa số Phật, và có thể phân thân trở lại thăm thế gian bất cứ lúc nào. Có gì tự tại và vui sướng hơn nhỉ!

Thế giới Tây Phương Cực Lạc có đầy đủ vô lượng công đức trang nghiêm, thanh tịnh và đẹp đẽ. Phước báo tự nhiên đầy đủ, chẳng tơ hào ác, mọi nơi mọi vật đều là những thành tựu tốt đẹp. Chúng ta tranh thủ đi cho sớm nhé!

Chúng ta phải nên sáng suốt nhận thức sự thù thắng không thể nghĩ bàn của Phật A Di Đà, Thế Giới Cực Lạc và pháp môn niệm Phật, để tăng trưởng thêm niềm tin và thiện căn của mình hầu đem hết tâm nguyện của mình ra niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, chắc chắn sẽ được thành tựu. Diệu Âm Trí Thành

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.