Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tâm Thư Tịnh Độ
- Tác giả
- Diệu Âm Trí Thành
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Tâm Thư Tịnh Độ
Diệu Âm Trí Thành
Mục Lục
1. Những Năng Lực và Cảm Giác Lúc Lâm Chung 2. Không phát Bồ Đề Tâm, không thể Vãng Sanh Cực Lạc 3. Làm thế nào để phát Bồ Đề Tâm? 4. Duyên Khởi Kinh Vô Lượng Thọ 5. Kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ là “Đảnh Pháp” 17 29
615438 6. Hòa Thượng Tịnh Không quyền biến giáo hóa, nói pháp Nhất Thừa. Khéo dùng phương tiện diễn rõ ba thừa 7. Bồ Tát và Phàm Phu 73 8. Tu pháp môn niệm Phật theo kinh Vô Lượng Thọ và 5 Tông Chỉ của81 Tịnh Tông Học Hội 87 9. Mục tiêu của Pháp môn niệm Phật - Kinh Vô Lượng Thọ 10. Niệm Phật Như Lý Như Pháp 98 11. Văn-Tư-Tu & Tín-Giải-Hành-Chứng 131128 12. Đôn Luân Tận Phận, Nhàn Tà Tồn Thành, Lão Thật Niệm Phật, Cầu Sanh Tịnh Độ 135 13. Phật Thị Môn Trung Hữu Cầu Tất Ứng 14. Tâm Ngã Mạn 147 15. Tâm Sân Giận 155 16. Ngã Chấp và Ngã Sở Chấp 17. Tâm Từ Bi 169
18. Nỗi Khổ của Tham Ái 19. Buông Xả là Đại Bố Thí 20. Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát 21. Phàm Sở Hữu Tướng Giai Thị Hư Vọng 22. Chắp Tay Cung Kính 23. Pháp Thân Phật – Tự Tánh Viên Minh Thể 24. Cầu khẩn nơi Phật, Bồ Tát có phải là mê tín không? 25. Ý Nghĩa và Công Đức tu tập Tam Thời Hệ Niệm Pháp Sự 26. Nhân Duyên Vãng Sanh Đã Thành Thục 142 176161 191184201209218228236 27. Tu Lục Độ Ba-la-mật theo Tinh Thần của Kinh Đại thừa Vô Lượng Thọ 241195 28. Phải nên có sự tập trung và chuẩn bị cho việc Vãng Sanh Cực Lạc ngay trong cuộc sống hằng ngày 258 29. Bí Yếu Mật Nghĩa Viên Dung tương quan của Tâm và Cảnh trong kinh Vô Lượng Thọ 265 30. Phát Bồ Đề Tâm 273 31. Trong Tâm có Phật 32. Chuyển Tám Thức thành Bốn Trí 33. Pháp Nhất Thừa – Kinh Vô Lượng Thọ 34. Phiền Não tức Bồ Đề 35. Khuyến Tấn Hành Giả # 1 36. Khuyến Tấn Hành Giả # 2 37. Khuyến Tấn Hành Giả # 3 38. Trụ Đại Thừa Giả (Kẻ Trụ Trong Đại Thừa) 39. Tâm Viên, Ý Mã 276 291281 296 304300 313309318 40. Chân thành, Thanh tịnh, Bình đẳng, Chánh giác, Từ bi. Nhìn thấu, Buông xuống, Tự tại, Tùy duyên, Niệm Phật 41. Tùy duyên, không phan duyên 42. Diệu Âm 332 43. Ý Nghĩa Của Việc Tụng Kinh 44. Ánh Sáng Trí Tuệ và Từ Bi 45. Phật Hóa Hữu Duyên Nhân 46. Vô Tự thị Chân Kinh 322 339328 353344 365
Phật
Phật là bực diệu ngộ viên mãn, tuyệt hẳn hai hạnh, đạt pháp vô tướng, an trụ nơi chỗ bình đẳng, đến chỗ không chướng ngại pháp chẳng thể chuyển, chỗ làm vô ngại lập bất tư nghì, thấy khắp tam thế, thân hằng đầy khắp tất cả quốc độ, trí hằng sáng thấu tất cả pháp, rõ tất cả hạnh, hết tất cả nghi, thân không thể lường, trí đồng với chỗ cầu của tất cả Bồ-tát, đến bỉ ngạn rốt ráo không hai của Phật, đầy đủ bình đẳng giải thoát của Như Lai, chứng bậc Phật bình đẳng không trung biên, tột nơi pháp giới, khắp hư không giới.
Đại Bồ-tát
Đại Bồ-tát là bậc một đời sẽ được Vô thượng Bồ Đề, đầy đủ Bồ-tát phương tiện trí huệ: những là khéo hay quán sát tất cả chúng sanh, dùng sức phương tiện khiến họ điều phục trụ nơi pháp Bồ-tát. Khéo hay quan sát tất cả thế giới, dùng sức phương tiện đều khắp qua đến. Khéo hay quán sát Niết Bàn, tư duy suy lường lìa hẳn tất cả hý luận phân biệt mà tu diệu hạnh không có gián đoạn. Khéo hay nhiếp thọ tất cả chúng sanh. Khéo vào vô lượng pháp phương tiện. Biết các chúng sanh rỗng không chẳng có mà chẳng hoại nghiệp quả. Khéo biết tâm sử, chư căn, cảnh giới, phương tiện các loại sai biệt của chúng sanh. Đều hay thọ trì tam thế Phật pháp, tự được hiểu rõ lại vì người giải thuyết. Đều khéo an trụ nơi vô lượng pháp thế và xuất thế, biết tánh chơn thiệt của tất cả pháp. Nơi tất cả pháp hữu vi, vô vi; đều khéo quán sát biết không có hai. Ở trong một niệm đều có thể chứng được trí huệ của tam thế chư Phật. Ở trong mỗi niệm đều hay thị hiện thành Đẳng Chánh giác, làm cho tất cả chúng sanh phát tâm thành đạo. Nơi cảnh sở duyên của một chúng sanh đều biết cảnh giới của tất cả chúng sanh. Dầu nhập Như Lai Nhứt Thiết Trí địa mà chẳng bỏ hạnh Bồ-tát, cũng chẳng bỏ sự nghiệp, trí huệ, phương tiện của Bồ-tát, mà vẫn không sở tác. Vì mỗi mỗi chúng sanh trụ vô lượng kiếp, mà trong vô số kiếp khó gặp được. Chuyển chánh pháp luân, điều phục chúng sanh đều không bỏ luống. Hạnh nguyện thanh tịnh của tam thế chư Phật đều đã đầy đủ.
Tâm Thư Tịnh Độ NAM MÔ TÂY PHƯƠNG CỰC LẠC
THẾ GIỚI ĐẠI TỪ ĐẠI BI A DI ĐÀ PHẬT
• Thiện Đạo Đại Sư
Đọc kinh và niệm Phật mỗi ngày không gián đoạn là duyên giúp một phàm phu như chúng ta có thể vãng sanh Thượng phẩm.
• Ngẫu Ích Đại Sư
Được vãng sanh hay không hoàn toàn là do có Tín, Nguyện hay không. Phẩm vị cao hay thấp là hoàn toàn do trì danh sâu hay cạn.
• Triệt Ngộ Đại Sư
Thật vì sanh tử, phát tâm Bồ Đề, dùng tín nguyện sâu, trì danh hiệu Phật.
• Ấn Quang Đại Sư
Đôn luân tận phận, nhàn tà tồn thành, Tín nguyện trì danh, cầu sanh Tịnh độ.
• Hòa Thượng Tịnh Không
Nhìn thấu, Buông xả là then chốt của sự thành đạo.
Tâm Thư Tịnh Độ NĂM TÔNG CHỈ CỦA
TỊNH TÔNG HỌC HỘI
(Hòa Thượng Tịnh Không)
Tông Chỉ Thứ 1: Tịnh Nghiệp Tam Phước
1. 2. 3. Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng thờ sư trưởng, lòng từ không dứt, tu thập thiện nghiệp.
Thọ trì tam quy, giữ đủ các giới, không phạm oai nghi. Phát Bồ Đề tâm, tin sâu nhân quả, đọc tụng kinh Đại thừa, khuyến tấn hành giả.
Tông Chỉ Thứ 2: Lục Hoà Kính
1. Thân hòa đồng trụ 2. Khẩu hòa vô tranh 3. Ý hòa đồng duyệt 4. Lợi hòa đồng quân 5. Giới hòa đồng tu
6. Kiến hòa đồng giải.
Tông Chỉ Thứ 3: Tam Vô Lậu Học
1. Giới, 2. Định, 3. Huệ
Tông Chỉ Thứ 4: Lục Độ Ba La Mật của Bồ-tát
1. Bố thí 2. Trì giới 3. Nhẫn nhục 4. Tinh tấn 5. Thiền định
6. Trí huệ.
Tông Chỉ Thứ 5: Phổ Hiền Bồ-tát Thập Đại Nguyện
Vương
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Một là Lễ kính chư Phật, Hai là Xưng tán Như Lai, Ba là Quảng tu cúng dường, Bốn là Sám hối nghiệp chướng,
Năm là Tùy hỷ công đức, Sáu là Thỉnh chuyển pháp luân,
Bảy là Thỉnh Phật trụ thế, Tám là Thường tùy Phật học, Chín là Hằng thuận chúng sanh, 10. Mười là Phổ giai hồi hướng.
Lời Ngỏ
Nam Mô A Di Đà Phật
Kính thưa quý vị liên hữu đồng tu,
Trí Thành tôi chỉ là một Phật tử tại gia, là kẻ sơ học trong giáo pháp của nhà Phật, giới đức và công phu tu tập thuộc hạng hạ căn. Bởi do yêu cầu, khuyến khích và sự trợ lực chân thành của các bạn đồng tu nên tôi bạo dạn chấp thuận cùng quý bạn, kết tập những lá thư mà tôi đã viết riêng khuyến tấn các liên hữu đồng tu trong nhóm Vô Lượng Thọ, để cùng chia sẻ đạo vị với người niệm Phật bốn phương. Những lá thư này thường được viết sơ sài và vội vã trong lúc rảnh rỗi khi làm việc ở hãng; do đó lời văn không chỉnh, từ ngữ vụng về, xin bạn đọc thông cảm cho những chỗ sai sót trong thư. Những lá thư này khi viết, thường là để tâm sự, chia sẻ hay trả lời thắc mắc cho riêng cá nhân trong một hoàn cảnh đặc biệt nào đó; vì thế ý trọng tâm trong thư đôi khi chỉ đặt ở góc độ, hay hoàn cảnh nào đó, nên xin các bạn đọc lưu ý là chỉ dụng tâm vô tư vô tưởng khi liên đới đến những cảnh giới khác nhau.
Những lá thư này đã được chia sẻ và lưu thông trong nhóm liên hữu cộng tu Vô Lượng Thọ, và cũng có những bạn đồng tu trong nhóm tìm thấy có chỗ tâm đầu ý hiệp nên lại lưu chuyển rộng rãi ra ngoài nhóm Vô Lượng Thọ. Riêng Trí Thành tôi, không dám tự xem những lá thư này là những bài giảng pháp, do đó khi bạn đọc tập sách này nếu tìm thấy những ý tưởng nghèo nàn, trí huệ cạn cợt, lý pháp thô sơ, hay có chỗ sai trái không thích hợp với quý vị v.v…, xin từ bi tha thứ và chỉ dạy cho Trí Thành này.
Từ khi biết được pháp môn Tịnh Độ, sự hoạt động của các đạo tràng cộng tu Niệm Phật và Trợ Niệm cho người lúc lâm chung vãng sanh Tây Phương Cực Lạc, tôi rất xúc động trước những tâm thiện lành và lòng hiếu thảo của những người con Phật đã không ngại khó khăn, gian khổ và thử thách để hộ niệm cứu giúp ông bà, cha mẹ, anh em, bạn bè, họ hàng, quyến thuộc của họ, nhẫn đến những người xa lạ mà họ chưa hề quen biết v.v… vào lúc lâm chung – phát được lòng Tín-Nguyện-Hạnh niệm Phật, cầu vãng sanh Tây Phương Cực Lạc. Từ sự xúc động đó, tôi bắt đầu tò mò tìm đến giáo lý của đạo Phật qua kinh sách.
Khi nhận được quyển sách “Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác kinh,” kết tập bởi Đại Cư Sĩ Hạ Liên Cư, nước mắt tôi bỗng dâng trào, tôi đã khóc nghẹn ngào mà không hiểu lý do tại sao mình lại khóc, bởi vì khi ấy tôi chưa hề đọc qua kinh này. Tôi đã tự nghĩ rằng, có lẽ tôi có chủng duyên sâu dày với đạo Phật, cho nên từ đó tôi bắt đầu dành những thời giờ rảnh rỗi để nghiên cứu kinh điển Phật, và đặc biệt chú ý đến pháp môn Niệm Phật, qua những bài giảng của Lão Hòa Thượng Tịnh Không, “Chú Giảng Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác kinh” của Đại Cư Sĩ Hoàng Niệm Tổ, các tập sách của Ấn Quang Đại Sư, Lão Đại Cư Sĩ Lý Bỉnh Nam, Hòa Thượng Thích Trí Tịnh, Hòa Thượng Thích Thiền Tâm, lịch sử của mười ba vị Tịnh độ Tông Tổ Sư v.v…
Những năm sau đó, ba của tôi, ông Lưu Lầu – pháp danh Minh Đài, bỗng phát bệnh ung thư ngặt nghèo, thân xác bị hành hạ đau đớn khổ sở. Gia đình chúng tôi hết lòng khuyên ba hãy phát lòng Tín-Nguyện-Hạnh, niệm Phật cầu vãng sanh Cực Lạc. May mắn thay! Ba tôi hoan hỷ, liền đồng ý và tự mình buông xả vạn duyên, nhất tâm niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ. Với sự đoàn kết của các con cháu và Phật tử trong ban trợ niệm, chúng tôi đã trợ niệm cho ba suốt 32 ngày dài ròng rã, đêm ngày không ngừng nghỉ. Cuối cùng ba tôi được vãng sanh, sau 24 giờ xả bỏ báo thân mà toàn thân vẫn mềm mại như trẻ sơ sanh, đảnh đầu ấm, bàn tay, bàn chân và mặt vẫn tươi hồng như người còn sống; nhẫn đến 7 ngày sau, thân xác của ba tôi vẫn còn mềm mại. Pháp môn niệm Phật thật là bất khả tư nghì! Nhờ sự giúp đỡ tận tình của các Phật tử đồng tu trong ban hộ niệm, gia đình chúng tôi rốt cùng đã cứu được ba thoát khỏi cảnh sanh già bệnh chết, vãng sanh Tây Phương Cực Lạc. Cũng do bởi nhân duyên này, mà nhiều bạn đồng tu từ khắp bốn phương thăm hỏi, tâm sự và muốn chia sẻ với tôi về những trắc trở, khó khăn và chướng ngại của họ trong cuộc sống, cũng như phương pháp tu hành. Từ nhân duyên ấy, tôi đã viết ra hơn 400 lá thư để trả lời đến các bạn, và họ đã lưu chuyển những thư này với nhau. Trong tập sách “Tâm Thư Tịnh Độ,” chúng tôi chỉ lọc ra một số bài cần thiết, hầu mong cùng chia sẻ và khuyến tấn với quý bạn đồng tu.
Đệ tử tục gia của Tam Bảo, Diệu Âm Trí Thành, kim đối Phật tiền thành tâm sám hối nếu có những sơ sót và sai lầm trong những bài viết này. Những việc làm này, nếu có chút công đức nào giúp các hữu tình phát lòng Bồ Đề và Tín-Nguyện-Hạnh, dõng mãnh nhất tâm niệm Phật cầu sanh Tịnh độ Di Đà, chúng tôi xin nguyện đem tất cả hồi hướng cho thập phương pháp giới chúng sanh, thượng báo tứ trọng ân, hạ tế tam đồ khổ, nguyện cho Phật nhật tăng huy, Pháp luân thường chuyển, thiên hạ thái bình, mưa thuận gió hòa, tai dịch chẳng khởi, binh đao chẳng động, quốc gia hưng thịnh, chúng sanh an lạc.
Diệu Âm Trí Thành - Lưu Minh Trí Canada, ngày 19 tháng 11, 2011
Những Năng Lực và Cảm Giác Lúc Lâm Chung
Kính gửi đến quý vị liên hữu đồng tu:
Mỗi người đều có một năng lực tiềm tàng, có thể giúp chính mình vượt qua những khó khăn trắc trở vào lúc lâm chung. Phật, Bồ-tát và các chư Tổ Sư thông rõ việc này nên các Ngài đã mở bày ra pháp môn niệm Phật, để làm phương tiện giúp cho chúng sanh khai mở và sử dụng cái năng lực tiềm tàng vô biên vốn sẵn có ở trong mỗi chúng sanh. Phương tiện của các Ngài là gì? Thật đơn giản, gọn gàng và dễ hiểu, chính là Tín-Nguyện-Hạnh, niệm Phật cầu vãng sanh Cực Lạc.
Tuy nói đơn giản là vậy, nhưng công năng của nó lại thật vô cùng thù thắng vì có thể giúp độ trọn cả ba căn (thượng, trung và hạ căn). Đó là một giáo pháp viên đốn bậc nhất, mà ngay cả các bậc Đẳng Giác Bồ-tát như Đức Quán Thế Âm, Đại Thế Chí, Văn Thù, Phổ Hiền v.v… cũng áp dụng sanh về cõi Tây Phương Cực Lạc, để có thể mau chóng thành Phật.
Trong kinh Vô Lượng Thọ, kinh Thủ Lăng Nghiêm và kinh Hoa Nghiêm, Đức Thế Tôn đã khai thị rất rõ ràng nên tôi thiết nghĩ không cần phải nói rộng ra thêm ở đây.
Vậy công năng của Tín-Nguyện-Hạnh là gì? Chính là cách thức giúp quy động năng lực sẵn có của bạn, để đạt đến trạng thái thiền định trong bất cứ sinh hoạt nào; ngay khi đi, đứng, nằm, ngồi, hoặc trong giấc ngủ. Chính vậy mà pháp môn niệm Phật còn gọi là “Thâm Diệu
Thiền”.
Dưới đây tôi sẽ xin trình bày cho bạn biết, vì sao Tín-Nguyện-Hạnh lại có thể giúp bạn quy động được toàn bộ năng lực Thiền Định của bạn, để vào lúc lâm chung bạn có thể liễu sanh thoát tử, vãng sanh Cực Lạc, một đời thành Phật.
Năng lực của Tự Lực được qui động từ
Tín-Nguyện-Hạnh
• Tâm tín thành nơi Phật A Di Đà và cõi nước Cực
Lạc chính là năng lực vô biên giúp bạn vượt qua tất cả khó khăn trở ngại trong việc thực hành chí thiết niệm Phật, để đạt thành tâm nguyện vãng sanh.
Trong kinh Hoa Nghiêm Phật có dạy rằng: “Duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”.
Khi bạn đặt một niềm tin mãnh liệt tuyệt đối vào điều gì, điều đó sẽ dễ dàng thành tựu. Nên Tín là năng lực không thể nghĩ bàn. Ví dụ như nếu bạn tin rằng bạn có thể học để trở thành bác sĩ, niềm tự tin này sẽ là năng lực thúc đẩy bạn chăm học, chăm làm, vượt qua mọi khó khăn trở ngại để đạt thành tâm nguyện.
• Nguyện lực tha thiết muốn sanh về nước Cực
Lạc là nguồn năng lực vô lượng thúc đẩy bạn nhất tâm niệm Phật chí thiết ngày đêm không ngừng dứt. Cũng giống như một học sinh hiếu học, vì muốn (nguyện) đạt thành công danh nên ngày đêm phải miệt mài bên đèn sách.
• Hạnh: Hạnh là năng lực kết tụ do công phu tu tập từ trong quá khứ cho đến nay (quá khứ có thể từ nhiều đời nhiều kiếp về trước, hay chỉ là quá khứ ở hiện đời).
Nhưng muốn có công phu tu tập phải đoạn trừ được tất cả các tật đố tham lam, sân, si, mạn, nghi, vì đây chính là cội nguồn của chướng ngại sẽ làm cho tâm bạn bị dính mắc, không thể buông xả. Nó cũng là nguyên nhân, là yếu tố đưa bạn rơi vào trạng thái u minh, mất chánh giác; sau đó sẽ thúc đẩy dẫn dắt bạn đi vào tam ác đạo (địa ngục, ngạ quỷ và súc sanh).
Nếu muốn cho tâm của bạn an trú, không dính mắc được thanh tịnh, thư thái, bạn nên thực hiện các pháp như sau:
(a) Đoạn trừ sạch bất cứ nghi hoặc, hối hận hay do dự nào còn ẩn chứa trong lòng. Ngay cả những việc làm bất thiện đã phạm trong quá khứ cũng không để vướng mắc, bận tâm bạn. Biết mình đã làm lỗi là “giác”, biết lỗi rồi sửa lỗi và quyết không tái phạm lại nữa, như vậy gọi là sám hối. Sám hối xong rồi cũng phải buông xả một cách rốt ráo, không nên để mảy may sót lại, hay dính mắc trong tâm bạn.
(b) Ngay cả những việc thiện lành, làm xong cũng phải xả, chẳng để nó dính mắc trong tâm. Vì những suy nghĩ này là vọng tâm, làm cho tâm bạn không được rỗng lặng thanh tịnh. Đừng để những việc thiện này làm cho tâm bạn đắc ý, rồi sanh ra những ý niệm hay hành động cống cao ngã mạn, sẽ làm luống uổng mất công phu và công đức bạn đã tạo được.
(c) Buông bỏ tất cả những sự dính mắc đối với bất cứ ai mà bạn có mối liên quan mạnh mẽ nhất trong đời này, kể cả những liên hệ thương hay ghét, thân hay oán.
(d) Nhiếp tâm niệm Phật không tán loạn, không vọng tưởng. Lấy danh hiệu Phật A Di Đà làm công cụ phá vọng, phá mê để đạt và giữ được trạng thái thanh tịnh, thư thả của tâm. Nếu bạn làm được như thế, mặc dầu thân bạn tuy vẫn ở trong hình tướng con người, nhưng tâm bạn thì đã bình đẳng với Phật A Di Đà – rỗng lặng như hư không.
Muốn được vậy thì lúc niệm Phật nên dừng tất cả chuyện nói, làm người bị câm mà niệm. Niệm theo từng nhịp thở, từng cơn đau, từng cơn lạnh buốt giá, ngay cả lúc vui hay buồn v.v… Vì khi bạn an trụ được vào câu Phật hiệu, cũng chính là bạn đang được an trụ vào trong ‘tự tánh’ của chính mình, nên tâm bạn không còn dính mắc, không vọng tưởng, được an tịnh thư thái. Bạn hãy cố gắng lấy tâm chế ngự tâm, nhiếp phục tâm của bạn ở trong trạng thái vắng lặng định tĩnh ấy, giữ trong tâm chỉ còn một niệm “A Di Đà Phật”.
Bạn nên hiểu Tâm không có màu sắc hoặc hình tướng để nhận biết ra được nó, nhưng tự nó tuyệt đối trống rỗng và nhận biết hoàn toàn thấu suốt sáng tỏ (viên minh), vì đó chính là Tự tánh của tâm bạn. Nhận biết tâm như thế để an trú, trở thành chắc chắn về tâm, đó là kiến (thấy biết). Duy trì tâm không bị tán loạn trong trạng thái tịnh chỉ, không vọng niệm hoặc chấp thủ, đó là trạng thái thiền định. Khi ở trong trạng thái đó, sẽ không bị dính mắc vào chấp thủ hoặc tham luyến, chấp nhận hoặc đối kháng, mong cầu hoặc sợ hãi, hay đối với bất cứ vọng thức nào nữa cả. (e) Đừng gửi lòng cư trú ở các nơi của người sống bình thường; chỉ gửi lòng mình nơi cõi Tây Phương Cực Lạc của Phật A Di Đà mà thôi.
Tâm Thư Tịnh Độ Vào thời điểm cận tử, bạn nên biết là bạn sẽ phải trải qua những cảm giác như thế nào?
Vào lúc sắp lâm chung bạn phải trải qua nhiều cảm giác khổ đau cùng cực, những cảm giác này gây ra bởi những nguyên nhân như sau:
1. Vào lúc địa đại hòa nhập hay tan biến vào trong thủy đại, thân thể trở nên nặng nề và thân không thể tự nương nhờ thân.
2. Vào lúc thủy đại hòa nhập vào trong hỏa đại, miệng và mũi khô khan, ngưng nói bí lời.
3. Vào lúc hỏa đại hòa nhập vào trong phong đại, thân nhiệt biến mất.
4. Vào lúc phong đại hòa nhập vào trong thức đại, bạn chỉ có thể thở ra khò khè và hít vào nấc nghẹn.
Vào lúc đó, bạn sẽ có cái cảm giác như đương bị đè nặng bởi một ngọn núi rất lớn, đương bị sập bẫy trong bóng tối, đương bị buông rơi vào vô tận của hư không.
Nếu tâm bạn nghe nhận và niệm được câu Phật hiệu một cách thanh tịnh, thì toàn thể bầu trời sẽ tự nhiên tươi sáng rực rỡ như một tấm gấm trải rộng. Những bóng tối và sự đè nặng trong tâm tức khắc liền tan biến. Hơn thế nữa, hình tướng của Phật A Di Đà tự nhiên sẽ hiện ra ở trong tâm của bạn, cùng với những ánh quang minh sáng diệu vô thượng, như trăm nghìn ánh mặt trời chiếu sáng cùng một lúc. Quang minh sáng rực nhưng minh diệu lạ thường, không làm bạn chói mắt khó chịu; ngược lại, nó làm cho bạn tươi tỉnh, sáng suốt và rỗng lặng lạ thường. Tự nhiên bạn không còn cái cảm giác khổ đau, bởi do thân tứ đại của bạn đang phân ly gây ra nữa. Đây chính là thành quả của năng lực niệm Phật của bạn (Tự lực) cùng năng lực tiếp dẫn của Phật A Di Đà (Tha lực).
Vào lúc này tính giác viên minh của bạn sẽ nhắc nhở bạn: Đừng bị tán loạn! Đừng xúc động! Không lâu nữa Phật A Di Đà sẽ đến tiếp dẫn bạn về cõi Cực Lạc. Bạn phải ráng giữ cho tâm của bạn luôn rỗng lặng thanh thản, và tiếp tục niệm Phật không ngừng, ngay cả khi gặp được Đức Phật A Di Đà xuất hiện. Tại sao vậy? Vì nếu bạn giữ được tâm rỗng lặng như hư không, không xúc động vì vui mừng theo thói tục của thế gian chúng sanh khi gặp Phật, bạn sẽ sanh về cõi Cực Lạc với phẩm vị rất cao. Vì ngay lúc này với sự trợ lực của Phật A Di Đà, bạn đã đạt được ‘Niệm Phật Tam Muội’ hay ‘Nhất Tâm Bất Loạn’. Nếu bạn còn có niệm vui mừng xúc động khi gặp Phật, phẩm vị vãng sanh của bạn sẽ bị hạ thấp xuống, vì tâm bạn vẫn còn dính mắc vọng niệm của phàm phu.
Và khi bạn thấy Phật A Di Đà xuất hiện, bạn cũng đồng thấy vô số Phật, Bồ-tát và Thánh Chúng đồng xuất hiện để nhiếp thọ tiếp dẫn bạn. Hình tướng và dung mạo của các vị Phật ở cõi Tây Phương cũng giống hệt như Phật A Di Đà. Hình tướng và dung mạo của các Bồ-tát cũng đồng giống hệt như Quán Thế Âm và Đại Thế Chí, không có tướng sai khác. Bạn cũng được nghe tiếng của thánh chúng niệm Phật vang động cả bầu trời, với những âm thanh vi diệu hòa nhã và tùy hỷ.
Nên lưu ý, trước khi gặp Phật thì ma chướng (nghiệp chướng) cùng sinh của bạn sẽ loạn động cái tâm của bạn, làm cho chánh niệm của bạn bị sụp đổ, bạn muốn niệm Phật cũng rất khó khăn hay chẳng thể dễ niệm được; vì nó phát ra những âm thanh chói tai, uy mãnh, làm tâm bạn mê mờ.
Ở vào thời điểm này, bạn hãy tuệ tri điều này:
1. Cái cảm giác đương bị đè ép xuống bởi một ngọn núi, không phải là bạn đương bị đè ép xuống bởi một ngọn núi. Đó là khi các đại của bạn đang hòa nhập. Hãy đừng sợ hãi chuyện đó!
2. Cái cảm giác đương bị sập bẫy trong bóng tối, không phải là đang bị sập bẫy trong bóng tối. Đó là khi năm quan năng của bạn đang hòa nhập!
3. Cái cảm giác đương bị buông rơi vào trong vô tận của hư không, không phải là bạn đương bị buông rơi. Đó là tâm của bạn không có cái gì để nương nhờ, bởi thân và tâm của bạn đã ly biệt và hơi thở của bạn đã ngừng lại.
Lúc này bạn phải cố gắng nương vào câu Phật hiệu không gián đoạn, để tâm của bạn không bị mê mờ bởi những cảm giác hư vọng này. Nên biết tất cả những quang cảnh, các hình tướng, các âm thanh, ánh sáng ấy đều là của chính bạn, đều do tâm của bạn hiện ảnh – do bởi nghiệp lực chiêu cảm. Hãy bỏ qua, đừng nghi hoặc gì về những điều đó.
Nếu bạn cảm thấy nghi hoặc, bạn sẽ bị ném trở vào lại trong vòng sinh tử luân chuyển. Hãy quyết định sáng tỏ hơn để hiểu những cảnh ấy chỉ là tự mình diễn-hiện, và ngay khi đó bạn biết nương nhờ, an trú vào trong câu Phật hiệu (chính là tính viên minh trong chân không diệu hữu quang minh biến chiếu), trong tính chân không diệu hữu quang minh biến chiếu đó bạn sẽ chứng đạt được ba thân:
Pháp thân, Báo thân, Ứng Hoá thân – bạn trở thành giác ngộ; nên dù bạn có bị ném lại vào trong sinh tử luân chuyển, bạn cũng sẽ không đi vào đường đó.
Bạn nên biết rằng, A Di Đà Phật chính là vị Phật bảo hộ và cũng là tự tánh hiện hữu của bạn, để duy trì tâm bạn với chánh niệm không bị tán loạn. Từ thời điểm này, điều tối quan trọng là giữ tâm ở trạng thái không mong cầu, không sợ hãi, không tác ý chấp và thủ đối với tất cả các đối tượng và quan năng của sáu thức, cũng như đối với những dẫn dụ mê đắm, hạnh phúc và sầu muộn. Đến khi bạn đạt “tịnh chỉ an định”, bạn sẽ có thể bắt đầu có khả năng đảm lĩnh bản tính ở trong trung hữu và trở thành giác ngộ. Thế nên điểm tối yếu cho sinh mệnh của tuệ mệnh là chấp trì câu hồng danh A Di Đà Phật liên tục, không gián đoạn, không tán loạn từ chính thời điểm này.
Ma chướng cùng sinh là tập khí hiện tại đưa đến vô minh, nghi hoặc và do dự của bạn. Nên vào lúc ở cửa tử địa, bất cứ hiện tượng dễ sợ nào xuất hiện; thí dụ như những âm thanh, những màu sắc và những ánh sáng, cũng đừng bị mê đắm dẫn dụ, hãy đừng nghi hoặc và hãy đừng sợ hãi. Nếu bạn bị rơi vào nghi hoặc (dù chỉ trong một thời điểm rất ngắn), bạn sẽ lang thang lạc vào trong cõi sinh tử luân chuyển; vì thế hãy giữ sự “tịnh chỉ an định” hoàn toàn không thay đổi, và không để bị chấm dứt bất thình lình.
Ở vào thời điểm này, những lối dẫn vào tử cung (cửa ngõ tái sinh) sẽ hiện ra như những cung điện cõi trời; hãy đừng bị tham luyến đối với chúng. Hãy tin chắc chắn vào điều nhận biết sáng tỏ thấu suốt đó. Hãy tự tại, không mong cầu và sợ hãi! Vào thời điểm này, tính giác viên minh trong sáng thấu suốt của chính bạn (tự lực) cùng với quang minh tiếp dẫn của Phật A Di Đà (tha lực) sẽ là cộng lực cứu độ bạn.
Khi đạt được Pháp thân giống như hư không cho lợi ích chính mình, bạn cũng sẽ thành tựu lợi ích cho tất cả hữu tình trong tận hư không vô lượng pháp giới. Vì bạn có thể hoá hiện đủ các báo thân và ứng hoá thân để làm lợi ích cho tất cả hữu tình trong tận hư không vô lượng pháp giới, và lúc ấy tâm của bạn sẽ lan tỏa vạn hữu vô tận xứ.
Kết Luận:
Vì tâm của chúng ta quá xa rời với giác ngộ và tỉnh thức, bởi nghiệp chướng và tội ác của chúng ta quá sâu dày không thể tính kể, mà phước báu lại quá nhỏ bé như hạt mè. Do vì tập khí tham, sân, si, mạn, nghi của chúng ta quá nặng nề, đã tạo thành một màn vô minh dầy đặc bao trùm che phủ tánh Như Lai thường chiếu của mình.
Cho nên trong cuộc sống hiện tại, chúng ta cũng bị tạp nhiễm các thứ hồ đồ lộn xộn nên gặp phải nhiều sự ngang trái khổ đau; đến khi lâm chung lại không biết nơi nào để đi, chỗ nào để đến, bèn phó mặc cho nghiệp lực dẫn dắt để rồi tiếp tục lang thang trôi trong sáu nẻo luân hồi sanh tử. Nay nhờ chút phước mọn sót lại, chúng ta gặp được pháp môn niệm Phật quảng đại thù thắng của Phật A Di Đà do Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật tự trao truyền chỉ dạy. Những người có đại tín thành, đại nguyện lực, tinh tấn dõng mãnh và thông tuệ, những người luôn nhớ đến người thầy của họ là Đức Thích Ca Mâu Ni Phật, những người luôn tín nhiệm vào Phật A Di Đà, những người thân tâm chịu nỗ lực trong thực hành, những người có tâm an tịnh và có khả năng buông bỏ các mối quan tâm đối với thế giới này. Đây là những người được tất cả các Đức Như Lai đồng thanh khen ngợi. Vì sao? Vì ở trong quá khứ đời trước họ đã từng gặp Phật, quy y, chiêm bái, cúng dường, và họ cũng từng được Phật thọ ký Bồ Đề.
Những người tin nhận và chân thật tinh tấn tu tập giáo pháp này là những người đang được thừa hưởng của cải vô tận của các Đức Như Lai trong mười phương ba đời. Tại sao? Vì giáo pháp này đều được tất cả các Đức Như Lai trong mười phương thế giới (mỗi thế giới lại có vô số vô lượng các Đức Như Lai, nhiều như cát của sông Hằng), đồng thanh khen ngợi và tán thán không thể nghĩ bàn, không có sai khác.
Diệu Âm Trí Thành
Không phát Bồ Đề Tâm, không thể Vãng Sanh
Cực Lạc
Đại cương lãnh của pháp môn niệm Phật là “Phát Bồ-đề tâm, nhất hướng chuyên niệm A Di Đà Phật”.
Phát Bồ-đề tâm là việc quan trọng chính yếu nhất cần phải làm đầu tiên, kế mới đến việc niệm Phật. Kinh Hoa nghiêm dạy: “Vong thất Bồ-đề tâm, tu chư thiện pháp thị danh ma nghiệp,” nói rõ thẳng rằng nếu quên mất Bồ Đề tâm, thì dẫu tu tất cả các thiện pháp cũng chỉ là ma nghiệp. Vì sao? Vì nếu không có tâm Bồ Đề, thì những việc tu hành ấy là giả tạo, vì tâm cứ rong ruổi hướng theo thinh trần bên ngoài để tìm cầu, tu như vậy cũng vô dụng vì chỉ là tạp độc. Ngài Tỉnh Am đại sư nói: kẻ tội nhân trong cõi địa ngục mà còn phát Tâm Bồ Đề từ bao kiếp trước, huống chi đã làm người, lại làm con Phật, mà không lập đại nguyện (phát Bồ Đề tâm) ngay trong đời này?
Bồ-đề tâm là gì?
- Trong kinh Quán Vô Lượng Thọ, đức Phật nói: “Nếu có chúng sanh nguyện sanh Cực Lạc thế giới, phát ba thứ tâm liền được vãng sanh. Những gì là ba tâm? Một là chí
thành tâm, hai là thâm tâm và ba là hồi hướng phát
nguyện tâm. Người đủ ba tâm ấy, quyết được vãng sanh về cõi nước kia.”
- Trong kinh Vô Lượng Thọ, nguyện thứ 18 của đức Phật A Di Đà: “Khi con thành Phật, chúng sanh mười phương, nghe danh hiệu con, chí tâm tin ưa, thiện căn có
được, tâm tâm hồi hướng, nguyện sanh cõi con, dẫu chỉ
mười niệm, nếu không được sanh, thề không thành Chánh Giác. Ngoại trừ những kẻ phạm tội Ngũ Nghịch, phỉ báng
Chánh Pháp.”
Hai câu kinh văn (in đậm) ở 2 đoạn trên cũng tương đồng với lời dạy của Đại Sư Ngẫu Ích: “Được vãng sanh hay không hoàn toàn do Tín và Nguyện có hay không, còn phẩm vị cao hay thấp hoàn toàn do trì danh sâu hay cạn!” Có nghĩa chân tín và nguyện thiết đích thực là Bồ-đề tâm. Khi đã chân thành kiên cố phát tâm Bồ-đề rồi, thì dầu niệm Phật chưa được nhất tâm cũng có thể vãng sanh.
Xưa nay, Bồ-đề tâm được giải thích với nhiều lý luận khác nhau trong các Tông phái của Phật giáo. Theo phạm vi của pháp môn Tịnh Độ, dựa trên kinh Quán Vô Lượng Thọ thì có 3 loại tâm, đó là Chí thành tâm, Thâm tâm và Hồi hướng phát nguyện tâm, là người con Phật nếu hội đủ 3 thứ tâm này tất sẽ được vãng sanh Tây Phương Cực Lạc. - Chí thành tâm: Thiện Đạo Đại Sư nói, tâm chí thành là tâm trung tín, chân thật, không hư ngụy, giả dối. Chân là chân tâm, không hư dối, bất biến, bất nhị; người có tâm chân thành thì mọi hành vi (thân, khẩu, ý) khi đối xử với người và vật đều phải dụng cái tâm thành thật, không ích kỷ, giả dối.
- Thâm tâm: Thiện Đạo Đại Sư gọi thâm tâm là thâm tín tâm; nghĩa là tâm sâu tín thiết nơi giáo lý của Phật. Thâm tín nhân quả thiện ác, tin rằng mình (phàm phu) vì những tội ác đã tạo nên phải trải qua vô lượng kiếp hằng đọa tam đồ chịu nhiều nỗi khổ, và vô lượng số kiếp đến nay đã phải qua lại trong 6 nẻo. Phải biết tự quán sát lỗi mình, tự biết nghiệp tội của mình mà cố gắng đoạn ác tu thiện, chuyên tâm sám hối. Nên xét thấy những tham sân si mạn nghi sanh khởi từng sát na, làm dấy lên vô biên phiền não trong tâm, mà hiểu rằng cần phải dùng vô lượng thiện pháp mới hòng đối trị chúng, và luôn quán rằng:
“Xét xem ba cõi như lao ngục, nhìn sanh tử như oan gia1” . Thâm tín nơi nguyện lực rộng sâu của Phật A Di Đà, tin rằng thường niệm danh hiệu Phật thì nhất định sẽ vãng sanh thế giới Cực Lạc, và Phật A Di Đà nhất định dùng oai lực để nhiếp thọ hóa độ chúng sanh thành Phật.
Tin rằng cảnh giới Tây Phương Cực Lạc và tất cả các sự tướng ở nơi cõi ấy đều là sự thật. - Hồi hướng phát nguyện tâm: Trong Kinh Niệm phật Ba La Mật, Phật Thế Tôn dạy:
“Nầy Diệu Nguyệt, Hồi Hướng Phát Nguyện Tâm nghĩa là dấy động cái tâm chí như thế nầy: Không riêng gì bản thân mà cầu xuất ly Ta Bà loạn trược, khổ não. Trái lại, phải nguyện vì hết thảy chúng sanh khắp ba cõi sáu đường mà cầu vãng sanh Cực Lạc, chóng thành tựu Phật đạo để tế độ quần mê. Tại sao vậy? Vì muốn có cái quả đức siêu việt tối thượng thì phải phát khởi cái tâm chí quảng đại, dũng mãnh. Người Niệm Phật nếu đem cái tâm thái hời hợt, hẹp hòi, yếu hèn, chỉ riêng vì giải thoát bản thân, thì chẳng bao lâu sẽ chiêu cảm cái quả báo nhỏ bé, nông cạn, tầm thường, không xứng hợp với bản hoài chư Phật, chẳng tương ứng cùng bản nguyện vĩ đại Bi Trí Viên Mãn của Phật A Di Đà. Cho nên khó được tiếp dẫn về nơi cõi nước
Tây Phương.
Lại nữa, người niệm Phật còn phải đem tất cả công đức thực hành sáu ba la mật, bốn nhiếp pháp, bốn vô lượng tâm hoặc ba mươi bảy phẩm trợ đạo... mà hồi hướng khắp anh em, cha mẹ, bằng hữu, chư thiên, chư tiên, bốn loại chúng sanh kẻ oán người thân đều được an trụ trong hồng danh Nam Mô A Di Đà Phật.” Trong kinh Vô Lượng Thọ, nguyện thứ 18, 19 và 20, đức Phật A Di Đà đã nguyện rằng, nếu chúng sanh “chí tâm tin ưa, thiện căn có được, tâm tâm hồi hướng, nguyện sanh cõi con, dẫu chỉ mười niệm…, ” hoặc “phát tâm Bồ Đề. Tu các công hạnh, phụng hành sáu Ba La Mật, kiên cố bất thoái, lại đem tất cả thiện căn hồi hướng, nguyện sanh cõi con, nhất tâm niệm con, ngày đêm không dứt.” Và “phát tâm Bồ Đề kiên cố không lùi, trồng các cội đức, chí tâm hồi hướng, cầu sanh về Cực Lạc, thảy đều toại nguyện.”
Vậy tóm lại Tâm Bồ Đề là gì? Là cái tâm chân thật, sáng suốt, không điên đảo; là tâm tự giác giác tha, tự lợi lợi tha. Niệm niệm trên cầu Phật đạo, tâm tâm dưới độ chúng sanh. Tức tự tánh chúng sanh thệ nguyện độ, tự tánh phiền não thệ nguyện đoạn, tự tánh pháp môn thệ nguyện học, tự tánh Phật đạo thệ nguyện thành.
Chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành
Người tu niệm Phật thường gặp chướng ngại là do bởi chưa phát được tâm Bồ Đề, hoặc chưa thể phát tâm Bồ Đề kiên cố, nên còn do dự chưa chịu buông xả. Vì niệm Phật với tâm như vậy là giả tạo, không chân thật, thì làm sao có thể vãng sanh được? Nên biết “tâm chân thì sự thật mà nguyện rộng thì hạnh sâu!2”
Muốn được vậy thì thâm tâm phải nhìn thấu suốt, hoàn toàn hết nghi ngờ mới có thể buông xả thế gian này. Nếu người phát được cái tâm như vậy, thì không cần phải học kinh Vô Lượng Thọ nữa, chỉ cần thật thà niệm Phật cũng có thể vãng sanh. Thế nhưng Hòa Thượng Tịnh Không nói, chúng ta chẳng phải là hạng người có nhiều thiện căn, phước đức như vậy. Do đó chúng ta phải thâm nhập từ kinh giáo của Tịnh Độ để tu hành chuyển sửa hành vi hạnh kiểm, thì mới mong đạt được cái tâm này. Hòa Thượng Tịnh Không cũng đem nghĩa rộng giảng của Bồ-đề tâm (Chí thành tâm, Thâm tâm và Hồi hướng phát nguyện tâm), mà giản lược lại thành 10 chữ “Chân thành, Thanh tịnh, Bình đẳng, Chánh giác, Từ bi”.
Chúng ta tuy đã phát đại tâm Bồ Đề, nhưng do tập khí vô minh từ vô thỉ kiếp quá nặng, sẽ dễ bị lui sụt, do đó người tu niệm Phật phải luôn ghi nhớ lời Phật dạy: “chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành” (nghiệp ác chớ làm, hãy làm các việc thiện lành) và đem hết tất cả công đức này chí tâm hồi hướng, chí thiết niệm Phật nguyện sanh Cực Lạc. Quyết lòng buông bỏ cả phước báu nhân thiên, không lưu luyến gì nữa, chỉ một lòng nguyện cầu vãng sanh Cực Lạc. Giả như ngay bây giờ Phật A Di Đà đến đón cũng đi theo, không suy nghĩ, chần chờ, do dự, tính toán làm chi! Việc tốt cũng không luyến tiếc, Phật sự cũng không luyến tiếc, khi nhân duyên vãng sanh đến thì lập tức buông bỏ cả thân tâm thế giới để đi vãng sanh, như vậy mới gọi là chí tâm nguyện sanh Cực Lạc.
Văn thuyết A Di Đà Phật, chấp trì danh hiệu
Khi xưa, đại lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ chỉ dự Phật thất có một lần, sau Ngài không dự nữa. Vì đối với căn tánh thiện lành của Ngài, chỉ cần niệm một câu Phật hiệu cũng đủ để vãng sanh, bởi Ngài đã đạt được lý Nhất Tâm Bất Loạn. Còn đại cư sĩ Hạ Liên Cư thì đã minh tâm kiến tánh, nên khi nhập thất niệm Phật, cảnh giới liền trụ trong Nhất Chân Pháp Giới – Thường Tịch Quang độ.
Nhưng cảnh giới đó là của các Ngài, chẳng phải cảnh giới của phàm phu chúng ta. Chúng ta nhập thất niệm Phật chẳng thể đạt được cảnh giới ấy. Hoặc giả nếu thấy cảnh giới nào hiện ra thì liền bị chấp kẹt ngay đó, chẳng biết làm sao để thoát ra, nên có khi còn bị tẩu hỏa nhập ma. Vì sao? Vì không thấu rõ giáo lý Phật pháp nên giải hành chẳng được tương ứng, chẳng nhận biết được cảnh giới xấu tốt, gặp cảnh giới nào cũng tò mò, ham thích, rốt cuộc mắc kẹt ở trong đó. Do đó Hòa Thượng Tịnh Không nói, người thời nay nếu chỉ lão thật niệm Phật thì không đủ, nên trong các Phật thất phải chia thời gian ra làm 2 phần, ½ nghe kinh giảng pháp và ½ niệm Phật, pháp hỷ mới sung mãn, không bị tẩu hỏa nhập ma.
Trong kinh A Di Đà, đức Phật nói: “Nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhân văn thuyết A Di Đà Phật, chấp trì danh hiệu, nhược nhất nhật…(cho đến)… nhược thất nhật, nhất tâm bất loạn,” có nghĩa không chỉ chấp trì danh hiệu Phật từ 1 đến 7 ngày, mà còn phải “văn thuyết A Di Đà Phật” nữa.
“A Di Đà Phật” là danh hiệu tổng hợp của tất cả chư Phật – “A” là vô lượng, “Di Đà” là chánh giác, là Phật. “A Di Đà” là vô lượng chánh giác, vô lượng chư Phật. Vì vậy đọc kinh, nghe pháp (văn thuyết) về công đức của A Di Đà Phật và chấp trì danh hiệu A Di Đà Phật, cũng là nói công đức và niệm danh hiệu của vô lượng chư Phật; có nghĩa người niệm Phật không phải chỉ có Phật A Di Đà gia hộ, mà có cả chư Phật cùng hộ niệm. Với tha lực không thể nghĩ bàn của A Di Đà Phật gia trì và mười phương chư Phật hộ niệm, nhất định trong 7 ngày văn thuyết và trì danh hiệu “A Di Đà Phật”, bạn sẽ đắc được quả vị A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ-đề.
Do đó, muốn viên mãn đại cương lãnh của pháp môn Tịnh Độ – Phát Bồ-đề tâm và Nhất hướng chuyên niệm A Di Đà Phật, thì hằng ngày chúng ta phải đọc tụng kinh Vô Lượng Thọ hay kinh A Di Đà, hay nghe giảng pháp về công đức của Phật A Di Đà là văn thuyết. Còn chấp trì niệm Phật là hành, là gieo trồng phước đức để duy trì Tín-Nguyện kiên cố, mà phát khởi được tâm Bồ đề rộng lớn. Do vậy, hai việc này cần phải đi đôi với nhau thì mới giải hành tương ứng được. Thiện Đạo Đại Sư dạy: “Đọc kinh và niệm Phật mỗi ngày không gián đoạn là duyên giúp một phàm phu như chúng ta có thể vãng sanh thượng phẩm.”
Hòa Thượng Tịnh Không nói: “Về nguồn không hai lối, phương tiện có nhiều ngõ”. Thế nhưng muôn nẻo dặm trường lại dài ngắn khác nhau. Nếu thật dốc lòng muốn tìm đường tắt để về Tây Phương, thì không ngoài việc “Phát Bồ-đề tâm, trì danh niệm Phật,” tức tin sâu, chí thành phát nguyện, một lòng niệm Phật cầu vãng sanh Cực Lạc thật đúng là rất thích đáng thẳng tắt, liễu nghĩa cực viên đốn chẳng thể nghĩ bàn được. Đã biết ngõ này là chí đốn, chí viên, vậy đi tìm cầu ngõ quanh nào khác nữa chi đây?
Xin hãy cùng nhau cần lao mà tu học, không để thối thất tâm Bồ Đề, và nhất ý đồng phát nguyện vãng sanh
Tây Phương Cực Lạc quốc!
Diệu Âm Trí Thành và Diệu Âm Quảng Hồng
Làm thế nào để phát Bồ Đề Tâm?
Sách An Lạc viết: Nếu muốn phát tâm làm Phật thì tâm ấy rộng lớn trùm khắp pháp giới. Tâm ấy rốt ráo, ngang với hư không. Tâm ấy lâu xa đến cùng tận đời vị lai. Tâm ấy trọn khắp, lìa nhị thừa chướng. Nếu phát được tâm ấy thì khuynh đảo được sanh tử vô thỉ và trầm luân trong các cõi. Đem tất cả công đức hồi hướng Bồ Đề thì đều có thể đạt tới Phật quả, chẳng bị diệt mất”.
Ai ai cũng có thể phát tâm Bồ Đề, vì tính Bồ Đề vốn có sẵn trong tâm của tất cả chúng sanh. Không nên cho rằng căn cơ của mình cạn cợt, không có tư cách thành Phật, hay Phật đạo cao xa vời vợi chẳng thể thành tựu.
Mê thì Bồ Đề là vọng tưởng, Ngộ thì vọng tưởng là Bồ Đề.
Hãy thâm tín pháp môn Tịnh Độ, chân thành nương tựa vào 48 đại nguyện của Phật A Di Đà, tin rằng bổn lai diện mục của mình vốn là Phật. Tin rằng dầu chúng ta là một chúng sanh hạ căn hạ liệt, đầy dẫy tội nghiệp, nhưng Phật A Di Đà đã có bi nguyện rộng sâu để tiếp độ ta. Với niềm tin chân thành sâu sắc này gọi là “Chí thành tâm và Thâm tâm”. Dùng thâm tâm này để làm điều gì? Mong cầu thành Phật. Vì mục đích muốn đến Tây Phương Cực Lạc thế giới của chúng ta là để làm Phật cứu độ chúng sanh, đó là ý nghĩa của “hồi hướng phát nguyện tâm”.
Ngẫu Ích Đại Sư nói: “Tin sâu - Nguyện thiết - Cầu sanh tịnh độ” là nói đến ba thứ tâm này trong kinh Quán Vô Lượng Thọ, và nó cũng đích thật là Bồ-đề tâm. Do đó phát Bồ-đề tâm cũng là phát 3 tâm này, từ nơi tâm địa của chính mình. Khi đã phát thệ rồi thì phải kiên cố duy trì. Tâm ví như gốc rễ, hành vi ví như cành lá - nếu muốn chặt bỏ một cây độc thì phải chặt tận gốc rễ, chứ tu trên hình thức chẳng khác chi tỉa lá, chặt cành, tu cho đến bao giờ mới thành tựu?
Vì vậy nếu chỉ tu nơi hành vi không cũng chẳng thể được rốt ráo; vì chưa buông xả được tiền tài, danh lợi, tình chấp gia đình, tham sân si mạn nghi và ngay cả thân mạng của mình; những thứ này đích thực là gốc rễ của phiền não, cần được chặt đứt bằng Bồ Đề tâm.
Khi tâm Bồ-đề vừa phát khởi, thì phiền não liền ngừng dứt. Đây là uy lực trọng yếu của Bồ-đề tâm, nó là chánh nhân để vãng sanh Cực lạc, và cũng là chánh nhân để thành Phật.
Tóm lại người phát được Bồ-đề tâm là người có khả năng buông bỏ hết tất cả thân tâm thế giới, một lòng “Tin sâu - Nguyện thiết - Cầu sanh tịnh độ”, không có xen tạp, kiên cố không thoái chuyển. Nếu cần phải bỏ cái thân mạng này, họ cũng sẵn sàng không chút hối tiếc. Vì sao? Vì họ có trí tuệ chân thật, biết rõ tất cả pháp tánh trong vũ trụ đều là “thành trụ hoại diệt”, họ đã tiếp nhận được “Bồ-tát giải thoát pháp môn3”, gọi là huyễn trụ.
Vì được Bồ-tát giải thoát pháp môn này nên thấy:
1. Tất cả thế giới đều là huyễn trụ, do nhơn duyên mà sanh khởi.
2. Tất cả chúng sanh đều là huyễn trụ do nghiệp phiền não mà sanh khởi.
3. Tất cả thế gian đều là huyễn trụ, do vô minh, hữu, ái xoay vần làm duyên sanh khởi. 4. Tất cả pháp đều là huyễn trụ, do những huyễn duyên ngã kiến, vân vân, sanh khởi.
5. Tất cả tam thế (tam thiên đại thiên thế giới, quá hiện vị lai) đều là huyễn trụ, do những điên đảo trí ngã kiến vân vân sanh khởi. 6. Tất cả chúng sanh sanh diệt, sanh lão bịnh tử ưu bi khổ não đều là huyễn trụ, do hư vọng phân biệt sanh khởi.
7. Tất cả quốc độ đều huyễn trụ, do tưởng đảo, tâm đảo, kiến đảo và vô minh hiện khởi.
8. Tất cả Thanh văn và Bích Chi Phật đều là huyễn trụ, do trí đoạn phân biệt mà thành. 9. Tất cả Bồ-tát đều là huyễn trụ, do những hạnh nguyện hay tự điều phục và giáo hóa chúng sanh mà thành. 10. Tất cả Phật Bồ-tát chúng hội biến hóa điều phục, những công hạnh đều là huyễn trụ, do nguyện trí huyễn mà thành.
Nhận biết rõ về chân tướng sự thật của vũ trụ nhân sanh mà Kinh Kim Cang đã nói, “Phàm sở hữu tướng giai thị hư vọng, ” thì tâm không còn dính mắc, sẽ buông xuống được vạn duyên, và thành tựu chánh định “Quán pháp như hóa, tam muội thường tịch”. Buông xả được một phần, thì nhìn thấu được một phần, cứ dần thế mà tăng trưởng Bồ-đề tâm của mình. Khi buông xả được rốt ráo rồi, thì sẽ có được mọi sự tự tại trong mọi hoàn cảnh của không gian và thời gian, sẽ là một Quán Tự Tại thực hành thâm sâu Bát Nhã Ba La Mật trong tất cả các thời.
Trên lý là vậy, nhưng trên sự muốn phát được Bồ-đề tâm chẳng phải là chuyện dễ làm. Đòi hỏi cần có nhân duyên, mà nhân duyên của chúng ta thì không đồng như nhau, do đó mỗi người đều nên tùy thuận vào nhân duyên của riêng mình mà phát Bồ-đề tâm. Mặc dù duyên có khác nhau, nhưng Bồ-đề tâm đã phát thì kết quả đều giống như nhau.
Tâm Thư Tịnh Độ Mười nhân duyên để phát Bồ-đề tâm
Thập nhất Tổ Thật Hiền, tức Tỉnh Am Đại Sư, người đời nhà Thanh, khai thị 10 nhân duyên có thể giúp cho chúng ta phát được Bồ-đề tâm: 1. Niệm (nghĩ nhớ) ân đức Phật, 2. Niệm ân đức cha mẹ, 3. Niệm ân đức sư trưởng, 4. Niệm ân đức thí chủ, 5. Niệm ân đức chúng sanh, 6. Niệm sanh tử khổ đau, 7. Tôn trọng tánh linh của mình, 8. Sám hối nghiệp chướng,
9. Cầu sanh tịnh độ, 10. Khiến cho chánh pháp của Phật cữu trụ thế gian. Mười nhân duyên trên đích thực là Tịnh Nghiệp Tam Phước, mà Thế Tôn nói trong kinh Quán Vô Lượng Thọ và kinh Vô Lượng Thọ. Vậy tu Tịnh Nghiệp Tam Phước (hay 10 điều trên) là cách kết tạo nhân duyên để phát khởi và duy trì Bồ-đề tâm, là chánh nhân của việc vãng sanh Cực Lạc, và cũng là chánh nhân để thành Phật.
1- Niệm ân đức Phật:
Phật là bậc đáng được tôn kính, Ngài đã tự mình tu tập để giác ngộ viên mãn và có thể hướng dẫn người khác tu tập để cũng được giác ngộ như mình. Từ vô thỉ kiếp cho đến nay, nhẫn khó trong từng mỗi sát na mà không hề nhàm chán, hay ngừng nghỉ phát lòng bi mẫn bao la đối với tất cả chúng sanh. Phật luôn dùng tâm từ-bi-hỷ-xả, tâm đại bi-thanh tịnh-bình đẳng mà khuyên bảo chúng sanh lánh xa những điều tội lỗi, khuyến khích làm những điều lành. Phật là bậc thông suốt tất cả các pháp của thế gian chúng sanh, thế gian các cõi, và thế gian pháp hành, vì Trí Tuệ của đức Phật đã viên mãn cùng tột. Phật đem giáo lý cao thượng đã chứng ngộ được mong tế độ chúng sanh, đem lại sự lợi ích và sự giải thoát đến cho chư thiên, phạm thiên và loài người vượt qua sanh, lão, bịnh, tử, sầu não, thương tiếc, đau đớn, tham ái, sân hận, ngã mạn, tri kiến, tà kiến, hay các nghiệp bất thiện khác… để được giải thoát, dứt nẻo Tam giới gian nan, không còn luân hồi trong sáu nẻo.
Nên ân đức của Phật rất sâu nặng, nếu đem so sánh với ân đức của cha mẹ trong một đời thì vượt xa rất nhiều.
Vậy làm sao để có thể báo ân Phật? Chúng ta phải phát tâm Bồ-đề hộ trì hoằng truyền chánh pháp, làm cho Phật pháp tồn tại dài lâu ở thế gian, khiến cho hết thảy chúng sanh gặp được Phật pháp, thọ trì đọc tụng, y giáo phụng hành, vì người diễn nói kinh Phật. Phát lòng Tín- Nguyện-Hạnh, niệm Phật cầu sanh Cực Lạc để thành Phật mà tiếp nối sự nghiệp của Như Lai.
2- Niệm ân đức cha mẹ:
Công ơn của cha mẹ đối với chúng ta cao vời vợi như núi Thái Sơn, lòng bi mẫn lại dạt dào như nước chảy nơi đầu nguồn. Kinh Vu Lan nói, dầu cho có người vai phải cõng cha, vai trái cõng mẹ, đi vòng núi Tu Di4 trăm ngàn lần cũng không đủ để trả hiếu cho cha mẹ. Nên mới thấy ân trọng này không dễ dàng báo đáp.
Vậy làm sao để có thể đền ơn báo hiếu cho cha mẹ?
Kinh Địa Tạng Bổn Nguyện và kinh Vu Lan Báo Hiếu dạy, phụng dưỡng cha mẹ chỉ là tiểu hiếu, khuyên lơn và giúp đỡ cha mẹ mình đoạn ác, tu thiện để không bị đọa lạc vào ba đường ác đạo mới là đại hiếu. Nếu giúp cho cha mẹ niệm Phật vãng sanh Cực Lạc, một đời này thành Phật là vô thượng đại hiếu, chẳng có hiếu nào có thể sánh bằng.
Hòa Thượng Tịnh Không nói, vừa khi chúng ta phát Bồ-đề tâm nhất hướng chuyên niệm A Di Đà, đem công đức này hồi hướng để cầu siêu cho ông bà cha mẹ và quyến thuộc, thì họ liền sẽ được độ thoát.
Như Ngài Quang Mục, tiền thân của Bồ-tát Địa Tạng Vương, khi vừa phát Bồ-đề tâm niệm Phật, thì mẹ của Ngài cùng vô số chúng hữu tình nơi địa ngục ấy liền đồng được siêu thoát. Vì sao? Vì tâm của Ngài chẳng phải là vọng tâm giống như chúng ta, tâm của Ngài là chân tâm thanh tịnh, nên khi vừa phát khởi Bồ Đề tâm niệm Phật, thì sức mạnh từ bi ấy lập tức lan tỏa chiếu soi mà không hề bị ngăn ngại, và chính nhờ sức mạnh từ bi này đã cảm hóa được tâm chúng hữu tình nơi địa ngục, giúp họ hốt nhiên tỉnh ngộ mà tự siêu thoát.
3- Niệm ân đức sư trưởng:
Cha mẹ sinh dưỡng sắc thân ta, sư trưởng trưởng dưỡng trí huệ ta. Nên nếu không có sư trưởng thế gian thì ta không hiểu biết về lễ nghĩa, vậy khác chi loài cầm thú?
Nếu không có sư trưởng xuất thế gian thì ta không hiểu biết về Phật pháp, trí huệ không thể khai mở vì giáo pháp rộng rãi mênh mông, vậy khác chi phàm tục? Cho nên công ơn của sư trưởng (thầy) không thua gì ân đức của cha mẹ. Chỗ khác biệt nơi ân đức của Phật là phi thời xứ, còn ân đức của sư trưởng hoặc của cha mẹ chỉ trong có một đời này. Nên với những lời khuyên bảo dạy dỗ của sư trưởng (thế gian hay xuất thế gian) đều giúp ta trưởng dưỡng trí huệ, nên những ân nghĩa này cần phải báo đáp.
4- Niệm ân đức thí chủ:
Người Phật tử thường muốn nương tựa vào phước điền của người xuất gia, họ đã không quản ngại nhọc nhằn dùng công sức mình làm việc, dành dụm một số tiền để cúng dường thực phẩm, cung cấp thuốc men, áo vải v.v... hòng hộ trì người xuất gia có thể sống an ổn về mặt vật chất mà lo tu hành. Nên nếu người xuất gia không siêng năng tu hành, không phát lòng từ bi hoằng pháp lợi sanh; tức không chịu rốt ráo thực hành 2 việc: trang nghiêm Bồ Đề tự thân (Trang Nghiêm, Thanh Tịnh, Bình Đẳng), và trang nghiêm Phúc Trí tự thân, để làm lợi ích cho hết thảy hữu tình thì tất sẽ có lỗi với tứ chúng. Vì người Phật tử cúng dường vào nơi không có chánh pháp này, phước đức của họ cũng không thể hiển lộ sớm được.
Và người Phật tử nhận pháp cúng dường từ người xuất gia hay cư sĩ tại gia, cũng phải nhớ nghĩ ân đức của những thí chủ này.
5- Niệm ân đức chúng sanh:
Nếu tính kể luân hồi thay đổi từ vô lượng kiếp đến nay, thì ta và chúng sanh (kể cả những loài bò bay máy cựa…) đây kia – tuy nay đã thay hình đổi dạng, nhưng trong quá khứ có thể họ đã từng là cha mẹ, là thân bằng quyến thuộc với ta; tức đây kia từng có ân nghĩa với ta.
Nay trong vô số lượng quyến thuộc này có thể đang bị thống khổ quằn quại trong tam ác đạo, ngày đêm đang giơ tay mong đợi và kỳ vọng cầu ta cứu độ giúp cho. Vậy ta có thể làm ngơ, chẳng tận lòng phát Bồ Đề tâm, chẳng cầu thành Phật đạo để tận sức mà đáp đền lại những ân nghĩa xưa được chăng?
Và tất cả những việc lớn nhẫn đến vật nhỏ như: hạt gạo, tấm áo… mà chúng ta đang thọ dụng ở đời này, không có gì mà không nương nhờ nơi sự làm việc khổ nhọc của tâm trí cho đến sức lực của biết bao chúng sanh, do đó chúng ta cũng cần phải biết đền báo những ân này.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
