Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 2/9

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Tâm Thư Tịnh Độ

Tác giả
Diệu Âm Trí Thành
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

6- Niệm sanh tử khổ đau:

Người xưa dạy rằng: “Chỉ sắc thân này, ai tin thân là gốc khổ? Tham đắm dục lạc ở đời, không biết niềm vui ấy là nhân của khổ!” Cổ đức xưa lại nói: “Lúc sanh đau, lúc già đau, lúc bịnh đau, lúc chết đau, hoạn nạn cùng khổ đau đớn, lửa dâm dục đốt, lửa sân giận đốt, lửa tham trộm cắp đốt, lửa tà ngụy đốt, lửa ngu si đốt, đấy là ngũ thống, ngũ thiêu.” Được thân người ít như chút đất nơi móng tay, mất thân người nhiều như đất nơi đại địa. Cho dầu có được thân người, vẫn nên thường quán sát suy tư về Bát Khổ của kiếp người, cho đến nỗi khổ vô tận vô biên trong sáu cõi. Riêng về nỗi thống khổ trong tam đồ, Phật nói:

“sanh tử không ngơi, ác đạo không dứt tuyệt… vào ba đường ác, chịu vô lượng khổ, xoay vần lũy kiếp, không có hạn kỳ ra khỏi, khó được giải thoát, đau đớn không thể nói hết. Nên có ngũ ác, ngũ thống, ngũ thiêu, như lò lửa lớn thiêu đốt thân người…” Thật đáng kinh sợ!

Vậy hãy luôn nhớ cái khổ nạn sanh tử này mà cần phải phát tâm Bồ Đề, và luôn quán “xét xem ba cõi như lao ngục, nhìn sanh tử như oan gia, ” thì tâm cầu giải thoát và ý nguyện về Tây Phương mới tha thiết, bền chặt.

7- Tôn trọng tánh linh:

Phật nói: Tâm, Chúng sanh và Phật là một. Có nghĩa tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, đều tương đồng như tam thế chư Phật, khi Trí Huệ khai mở thì đều có thể thành Phật. Cho nên giác tánh linh vốn sẵn có của chúng ta rất là quý báu, cần phải được tôn trọng. Chúng ta chỉ vì bất giác mà lầm mê nên nhận huyễn làm chân, nay để khôi phục tánh linh vốn có sẵn của mình bằng cách phát tâm Bồ Đề, dùng vô lượng thiện pháp để đối trị vô biên phiền não, “nhất tâm giữ ý, đoan thân chánh niệm, ngôn hành tương xứng, chí tâm làm lành, không làm điều ác, thân tự độ thoát, đặng được phước đức, đạt sự trường thọ đắc đạo Bồ Đề,” cho mau chóng viên mãn thành tựu Phật tánh của mình.

8- Sám hối nghiệp chướng:

Kinh Hoa Nghiêm, phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện nói: “Từ trong vô thủy kiếp từ quá khứ đến nay, ta vì do tham sân si, phát khởi ở thân, miệng, ý nên tạo ác nghiệp nhiều vô số kể. Nếu những ác nghiệp ấy mà có hình tướng thì tận cùng hư không trong vũ trụ cũng không thể nào chứa hết.”

Hòa Thượng Tịnh Không dạy: “Hãy phát lòng sám hối, vì sám hối là cam lồ, sám hối có thể rửa sạch ô uế quá khứ của tâm linh để trong quá trình đó sẽ đạt được tịnh hóa và tái sanh không ngừng nghỉ. Một người không sám hối, tính linh sẽ không thể tiến triển và tiến hóa, vì không sám hối nên tính linh tiếp tục bị ô nhiễm, trái tim tiếp tục vọng tưởng chấp trước. Không sám hối thì không nhìn nhận và tiêu trừ sai lầm quá khứ, vọng tưởng sai lầm mới sẽ tiếp tục tạo ra. Khi một người không tái phạm lỗi lầm lần thứ hai, chúng ta đã sám hối quá khứ. Chúng ta không những phải sám hối tội nghiệp đã biết, càng phải sám hối cho những tội nghiệp không biết, luôn luôn sám hối. Cổ đức nói: “Tội từ tâm khởi dùng tâm sám, nếu tâm diệt thời tội cũng không. Tâm vọng tội diệt cả hai đều không, đó chính là chân thật sám hối”. Một người biết sám hối là người được phước, lại càng được cứu.

Sám hối chính là ánh hào quang của tâm linh, là vốn liếng lương thực trên con đường vãng sanh Tây Phương.”

Vì vậy người có tâm sám hối, thề không tái phạm nữa, đó là chân sám hối!

Niệm Phật là pháp môn sám hối tốt nhất, vì một tiếng niệm Phật tương ưng sẽ diệt được tám mươi ức kiếp trọng tội sanh tử.

9- Cầu sanh Tịnh Độ:

Đại sư Ngẫu Ích nói: “Chư Phật vì thương xót chúng sanh mê mờ nên theo căn cơ mà giáo hóa, tuy nẻo về không hai nhưng phương tiện có nhiều môn. Song trong tất cả các phương tiện, nếu tìm pháp môn rất vắn tắt, rất viên đốn thì chẳng gì bằng niệm Phật để cầu sanh Tịnh

Độ”. Đại sư Tỉnh Am nói: “Nói phước nhiều, không bằng trì danh hiệu Phật; nói thiện nhiều, không bằng phát quảng đại tâm. Trì Thánh hiệu, phước hơn bố thí trăm năm; phát đại tâm, phước hơn tu hành muôn kiếp.”

Cõi Tịnh độ của Phật A Di Đà là cõi không có các khổ, chỉ có các sự vui, siêu thắng vượt trỗi hơn các quốc độ Phật khác. Nếu không cầu sinh Tịnh độ, thì trong biển khổ Ta bà sẽ phải chịu thống khổ muôn đời kiếp, nên nếu đã thật tâm niệm Phật thì hãy nên phát nguyện cầu sanh

Tịnh độ.

10- Khiến cho chánh pháp của Phật cửu trụ thế gian:

Trong kinh Vô Lượng Thọ, đức Thế Tôn dặn rằng: “Pháp vô thượng của chư Phật Như Lai, thập lực vô úy, vô ngại, vô trước, pháp thậm thâm sâu, pháp Ba La Mật của hàng Bồ Tát, chẳng thể dễ gặp. [nên chúng ta phải] Chuyên cần tu hành, tùy thuận giáo pháp của Ta. Phải hiếu với Phật, thường nhớ ân sư. Khiến cho pháp này bất diệt, lưu truyền dài lâu. Kiên cố giữ gìn, không được hủy hoại vong thất. Không được khởi vọng, tăng giảm kinh pháp. Thường niệm chẳng dứt, chóng đắc đạo quả. Pháp của Ta như thế, nói như thế. Nên hành theo hạnh Như Lai đã hành. Vun bồi phước thiện, cầu sanh về cõi Tịnh

Độ.”

Vì chánh pháp của Phật là pháp vô thượng, nên kinh điển cần phải triển chuyển không ngừng để pháp này bất diệt. Muốn vậy tu sĩ xuất gia cũng như Phật tử tại gia cần phải trang nghiêm tự thân để viên mãn tâm Bồ Đề, tức phải trang nghiêm hai hạnh phước trí, hành theo những hạnh Như Lai đã hành. Từ đó phát Tâm Đại Bi trang nghiêm tất cả các công hạnh, làm lợi ích cho hết thảy chúng sanh.

Năm xưa trước khi Đức Thế Tôn nhập diệt, ngài A Nan có thỉnh giáo Phật rằng, khi Phật còn trụ thế chúng con tôn Phật làm thầy, vậy sau khi Phật nhập diệt, chúng con biết lấy ai làm thầy đây? – Phật trả lời: “Lấy Giới làm thầy, lấy Khổ làm thầy”.

- Lấy Giới làm thầy: “Giới” luật là thọ mạng của Phật pháp, giữ được giới pháp mới khiến cho Chánh pháp được trụ thế dài lâu. Cho nên tu sĩ xuất gia cũng như Phật tử tại gia, phải biết giữ giới pháp. Giữ được ‘giới’ pháp và có tinh thần giữ giới pháp, thì tâm mới được ‘định’ vì tâm có chủ thể, không bị duyên trần bên ngoài dao động, và khi tâm định liền khai mở trí ‘huệ’

. Do đó Giới Định Huệ

cũng là tổng cương lãnh mà Phật luôn phổ cập để giáo hóa tất cả chúng sanh.

- Lấy Khổ làm thầy: Không thể chịu khổ, thì chẳng thể trì giới được. Vì không thể chịu khổ thì không thể thiểu dục chi túc, phiền não dục vọng không thể buông xuống thì tâm chẳng thể khinh an. Phật cả đời thị hiện đều lấy sự khổ hạnh làm giới; dầu cho quốc vương, đại thần, trưởng giả muốn cúng dường nhiều phẩm vật, Ngài vẫn trì giữ ba y một bát, đêm ngủ không quá 3 lần dưới một cội gốc cây. Trong kinh Đại Bát Nhân Giác, Phật nói: “Muốn nhiều là khổ. Sinh tử cực nhọc là vì ham muốn. Nếu ít ham muốn, cũng không bôn ba, thì thân và tâm tự tại tất cả.”

Cầu không được đã là khổ, cầu được rồi thì ham muốn sẽ tăng, nhân sinh tử cũng gia tăng theo, khi vô thường đến nỗi khổ càng bị thúc bách hơn. Người càng thiểu dục tri túc, thì định huệ càng phát triển. Định huệ càng phát triển thì ái dục mong cầu càng ít, tâm Bồ Đề sẽ phát khởi. Như vậy, nương vào sự khổ hạnh chúng ta mới có thể tự hành hóa tha, để đạt đến chỗ thành tựu cứu cánh, vãng sanh

Tịnh Độ.

Kinh Vô Lượng Thọ, Phật cũng dạy: chúng ta phải nên tự tịnh tâm chánh thân, tai mắt mũi miệng đều phải đoan chánh, thân tâm tịnh khiết cùng thiện tương ưng.

Đừng theo thị dục, không phạm điều ác. Ngôn sắc hòa diệu, thân hạnh nên chuyên, hành vi cử chỉ an định từ tốn. Tâm tâm phát nguyện cầu thành Phật, trì danh niệm Phật nguyện sanh Cực Lạc, thành đạo quả xong thì trở lại Ta bà cứu độ chúng sanh.

Phật pháp mà suy nhược thì ma pháp thịnh hành, nên gọi là “ma cường pháp nhược.” Nên muốn cho chánh pháp của Phật cửu trụ nơi thế gian để ‘thượng báo tứ trọng ân, hạ tế tam đồ khổ,’ thì Phật tử chúng ta phải hành trì Thập Thiện Nghiệp, hàng xuất gia phải chấp hành Sa Di Luật Nghi. Đồng thời cũng cần đào tạo thế hệ trẻ học Phật, tu hạnh Phật, y giáo phụng hành để chứng ngộ giải hành tương ứng, phát tâm thọ trì đọc tụng kinh điển, vì người diễn nói kinh Phật, để làm cho giáo pháp của Phật luôn hưng thịnh, và thường trụ nơi thế gian như các vị Tổ Sư đại đức thời xưa đã làm. Được vậy thì Phật pháp mới hy vọng phục hưng như các thời Tượng pháp và Chánh pháp.

Kết luận:

Chúng ta hãy thật vì mười ân đức cần báo đền trên, và hãy thật vì sanh tử mà nỗ lực tu hành cầu cho được sự thành tựu vãng sanh. Bằng cách nào đây? Ngay bây giờ hãy chân thành “Phát Bồ Đề tâm, trì danh niệm Phật, cầu sanh Tịnh Độ” . Diệu Âm Trí Thành

Duyên Khởi Kinh Vô Lượng Thọ

Kinh Vô Lượng Thọ là bộ kinh kể lại công đức tu tập của Tỳ Kheo Pháp Tạng, tiền thân của Đức Phật A Di Đà với 48 đại nguyện từ bi cứu độ chúng sanh, và sự thành tựu viên mãn cõi nước Tây Phương Cực Lạc trang nghiêm thanh tịnh.

Riêng về 48 đại nguyện của Phật A Di Đà, thì nguyện nào cũng chứa đựng vô lượng nguyện thù thắng vô thượng chẳng thể nghĩ bàn, chẳng hề có hạn lượng. Và nguyện nguyện nào cũng đều dung nhập lẫn nhau không bị cách ngại. Tổ sư Thiện Đạo còn bảo: “Tuy hoằng thệ nhiều đến bốn mươi tám nguyện, nhưng chỉ để nói lên Niệm Phật là việc thiết yếu nhất.” Có nghĩa 48 nguyện này cốt yếu cũng chỉ nhằm đề cao sự Niệm Phật. Trong kinh Vô Lượng Thọ, kinh Quán Vô Lượng Thọ, kinh Hoa Nghiêm, Đức Phật Thích Ca cũng đã tán thán Phật A Di Đà là “Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương,” và quốc độ Tây Phương Cực Lạc được coi như một tòa lâu đài tráng lệ nhất trong tất cả cõi nước Phật khác.

Kinh Vô Lượng Thọ được khởi duyên nơi thành Vương Xá trong núi Kỳ Xà Quật, do bởi Tôn Giả A Nan khi nhìn thấy đức Thế Tôn ngồi thiền định, nghĩ đến chánh đạo mà phóng ra vô lượng quang minh rực rỡ màu vàng tử kim. Lúc ấy, Ngài hiển hiện sắc thân nghiêm tịnh rạng rỡ, quang nhan nguy nguy, diện sắc viên mãn hiện bóng cõi nước báu trang nghiêm của cõi Phật, từ xưa đến nay dầu Tôn Giả A Nan luôn hầu cận bên Phật cũng chưa từng thấy quang minh oai thần đẹp lạ như thế. Do vậy, Tôn Giả A Nan khởi sanh lòng thắc mắc, tự khéo suy nghĩ mà hỏi Phật, là vì sao hôm nay Phật lại có oai thần hiển diệu, trong ánh sáng tuyệt luân thù diệu như vậy.

Do Tôn Giả A Nan hỏi, đã đề khởi nhân duyên để Phật thuyết kinh Vô Lượng Thọ. Nên Phật khen ngợi Tôn Giả A Nan, đã vì lòng từ bi thương xót muốn đem lợi lạc đến cho hết thảy các chúng sanh (từ các hàng trời, người, cho đến các loài bò bay máy động) nên đã hỏi điều vi diệu này. Vì sao vậy? Vì nhờ vào câu hỏi của Ngài Anan mà đời tương lai sẽ khiến cho hết thảy chư Thiên, nhân loại và các hàm linh, nương vào pháp môn này thọ trì đọc tụng, y theo giáo pháp tu hành mà vĩnh viễn được độ thoát.

Ngài A Nan thưa Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Hôm nay Thế Tôn nhập Đại Tịch Định, an trụ trong pháp kỳ đặc, an trụ trong hạnh đạo sư, an trụ nơi đạo vô thượng tối thắng của chư Phật trụ. Quá hiện vị lai, Phật Phật nhớ nhau. Thế Tôn vì nhớ chư Phật quá khứ, chư Phật vị lai hay nhớ chư Phật hiện tại phương khác?”

- Vì sao Ngài A Nan biết Phật đang niệm Phật tam muội, mà hỏi: “Thế Tôn đang an trụ trong pháp kỳ đặc, an trụ trong hạnh đạo sư, an trụ nơi đạo vô thượng tối thắng của chư Phật trụ?” Trên kinh thường nói, “mười phương ba đời chư Phật cùng đồng một pháp thân, một tâm một trí tuệ, lực vô úy cũng như vậy.” Vì tam thế chư Phật đều có ý niệm hóa độ chúng sanh, nên quang minh của mỗi vị dung nhiếp lẫn nhau, trí từng vị soi chiếu lẫn nhau, nên bảo là nghĩ nhớ (niệm) lẫn nhau. Nay đức Thế Tôn sắp khai diễn diệu pháp A Di Đà, nên Ngài trụ nơi chỗ Phật A Di Đà đã trụ, hành hạnh của Phật A Di Đà đã hành, và niệm điều Phật A Di Đà đã niệm.

Chữ ‘đạo vô thượng tối thắng’ ở đây nghĩa là gì?

Chính là đạo niệm Phật cầu vãng sanh! Phật Phật cũng niệm Phật, Bồ Tát cũng niệm Phật, nên ngay lúc chúng ta đang niệm Phật, tâm chúng ta cũng là Phật, tâm này làm Phật thì ngay khi ấy không phải chúng ta cũng chính là Phật hay sao? Cho thấy đạo niệm Phật là phương tiện vô thượng liễu nghĩa, tối thắng và viên đốn đến cùng cực.

- Từ sự việc trên, thấy rằng thân phận của Ngài A Nan thật chẳng thể tầm thường, Ngài thị hiện dưới vai trò làm thị giả của Phật Thích Ca, mục đích để tùy cơ ứng duyên mà hoàn thành bổn nguyện của Ngài: truyền trì Phật pháp, tiếp nối dòng huệ mạng của Phật từ quá khứ dẫn đến tương lai. Vì sao lại như vậy? Vì Phật pháp là sư đạo, để truyền trì Phật pháp nên Phật Bồ Tát đã dùng mọi phương tiện khéo léo, vô lượng vô biên tùy loại hóa thân, tùy cơ thuyết pháp. Do đó “một Phật ra đời thì ngàn Phật ủng hộ”; chư Phật Như Lai, pháp thân đại sĩ cũng tái sanh thị hiện làm học trò, làm cha mẹ, vợ con, hộ pháp, ác nhân, thiện nhân v.v.... thể hiện nhiều vai trò như một vở kịch trên sân khấu, dùng 3 tướng thân-khẩu-ý để trình diễn những giáo pháp của Phật, dùng phương tiện thiện xảo như vậy mới có thể phổ độ chúng sanh!

Trong kinh Vô Lượng Thọ, Đức Phật đã kiến văn biết trước đời vị lai mà khuyến báo cho hết thảy chúng sanh trong đời mạt pháp rằng: “Đời tương lai khi kinh

đạo diệt tận, Ta đem lòng từ bi thương xót, đặc biệt riêng lưu kinh này trụ một trăm năm. Nếu có chúng sanh

nào gặp được kinh này, tùy ý sở nguyện, đều được độ thoát.

Như Lai ra đời rất khó gặp, khó thấy; kinh đạo của chư Phật khó được, khó nghe. Gặp thiện tri thức, nghe pháp xong có thể tu hành cũng đã là khó. Nếu nghe kinh này, tin thích thọ trì là điều khó nhất trong khó, không có gì khó hơn nổi.”

Hôm nay những đạo hữu có mặt trong hội trường, cũng có những vị chưa từng biết đến kinh Vô Lượng Thọ mà đã nghe đặng lời nói này của Thế Tôn, quý vị nghĩ sao? Quý vị nghĩ có nên vâng lời Phật dạy mà thọ trì đọc tụng kinh này không? Để phá lưới nghi của quý vị, tôi lại xin nói tiếp.

Vậy tầm quan trọng của kinh Vô Thượng Thọ như thế nào mà Phật lại đặc biệt chú trọng để lưu lại thêm 100 năm nữa, sau thời mạt pháp? Tại sao Phật không lưu lại kinh khác mà chỉ riêng lưu lại một kinh này? Chúng ta hãy cẩn thận chú ý từng câu từng chữ lời Phật nói, để nhận biết rằng đức Thế Tôn đã nói quá rõ bản diện đời vị lai

rằng: Đời tương lai khi kinh đạo diệt tận, chỉ có kinh này

mới có thể độ thoát chúng sanh. Chẳng cần phải suy đoán thêm nữa, vì nghĩa bóng và nghĩa đen đều đã nằm hết trên mặt chữ cả rồi! Kinh Vô Lượng Thọ là kinh khế lý khế cơ với mọi căn tánh của chúng sanh thời mạt pháp, bất kể là bậc thượng, trung hay hạ đều có thể thọ trì, sâu hay cạn là tùy thuộc vào căn tánh và phước báo của mỗi người. Kinh Vô Lượng Thọ chính là phương thuốc trị liệu đúng với mọi căn bệnh của mọi chúng sanh trong thời đại này. Toàn bộ cương lãnh tu hành của kinh Vô Lượng Thọ đều quy về Phổ Hiền Hạnh. Tỳ Kheo Pháp Tạng – tiền thân của Phật A Di Đà lúc còn tu Bồ-tát đạo, cũng phải tu Phổ Hiền Hạnh để thành đạo. Do đó hạnh Phổ Hiền được xem là hạnh quan trọng nhất, là liều thuốc có công hiệu trị liệu cho tất cả các căn bệnh của chúng sanh. Thế nhưng căn tánh của chúng sanh lại có vô lượng sai biệt, nên Phật chỉ dạy từ pháp thấp lên cao, do đó chư Tổ Sư Đại Đức cũng vì lòng từ bi mà rút gọn nó lại thành năm điều mục, cũng sắp xếp thứ tự tu hành từ thấp lên cao, để cho chúng ta dễ dàng có thể tu hành. Năm đề mục này chính là 5 Tông Chỉ của Tịnh Tông Học Hội, hay còn gọi là Ngũ Khoa Tịnh Độ, mà tôi sẽ giới thiệu đến quí vị ở phần sau.

Muốn cảm niệm ân đức của hết thảy chư Phật, Bồ-tát, Tổ Sư Đại Đức và các bậc Sư Trưởng xuất gia hay tại gia đã thương xót chúng sanh như con, đã tạo mọi phương tiện dễ dàng nhất để giúp chúng sanh có thể tin nhận, học tập và thực hành. Tri ân thì phải biết báo ân. Cách báo ân cao quí nhất là y theo giáo pháp của Phật mà phụng hành, để có thể tự lợi mình và lợi người, như hằng sa chư Phật và Bồ-tát trong thời quá khứ cũng đã làm như vậy để báo ân Phật. Đây là hết phần giới thiệu kinh Vô Lượng Thọ. Đáng tiếc là chúng ta không có thời gian nhiều trong buổi tọa đàm này để nói trọn bộ kinh Vô Lượng Thọ. Nếu muốn nói cho trọn ý nghĩa và cảnh giới thâm mật bí yếu của kinh này, chúng phải mất ít nhất là vài tuần lễ cho đến một tháng mới có thể nói xong. Do đó tôi khẩn thiết yêu cầu quí vị, mỗi người thỉnh một quyển kinh Vô Thượng Thọ về nhà đọc tụng, và lắng nghe những bài thuyết giảng kinh này của Hòa Thượng Tịnh Không, để khai ngộ Phật tri kiến về pháp môn niệm Phật, và cách thức tu hành đúng như lời Phật dạy trong kinh. Nếu sau này còn có được nhân duyên nói tiếp kinh điển này, và có nhiều thời Tâm Thư Tịnh Độ gian hơn nữa, tôi nhất định phải bàn luận cho thật rộng và sâu vào trong cảnh giới của kinh này.

Diệu Âm Trí Thành 60

Kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ là “Đảnh Pháp”

Năm xưa, khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni còn tại thế, giảng kinh hơn ba trăm hội, nói pháp bốn mươi chín năm, nhưng mỗi bộ kinh điển thường chỉ được giảng qua có một lần. Riêng bộ kinh Vô Lượng Thọ chẳng phải Ngài chỉ giảng một lần, mà đã tuyên giảng chí ít phải là 3 lần (vì còn những bản kinh Vô Lượng Thọ đã bị thất truyền khác), có nghĩa cả đời Đức Thế Tôn đã dốc lòng hết sức nhằm giới thiệu cho chúng ta cõi Tây Phương Cực Lạc

Tịnh Độ.

Ngày nay, Hòa Thượng Tịnh Không cũng vậy, đã liên tục thuyết giảng bộ kinh Vô Lương Thọ này, tính đến nay cũng đã hơn 10 lần. Bên cạnh đó, Hòa Thượng cũng thường lấy kinh Hoa Nghiêm phụ giảng thêm, cốt để làm sáng tỏ diệu pháp và chân thật nghĩa của bộ kinh Vô Lương Thọ, hầu giúp chúng ta có thể đoạn nghi sanh chánh tín, mà thâm nhập sâu vào pháp môn Tịnh Độ.

Kinh Hoa Nghiêm và kinh Vô Lượng Thọ

Lão cư sĩ Mai Quang Hy nói: Khi xưa, vào thời kỳ nhà Tùy và nhà Đường, là thời đại hưng thịnh hoàng kim nhất của Phật giáo ở Trung Hoa, và các vị đại đức pháp sư nổi tiếng thời ấy đều gần như tôn xưng Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm kinh là kinh bậc nhất trong nhà Phật, là pháp luân viên mãn của đức Phật. Mọi người còn cho rằng bộ kinh này chính là cương lãnh của toàn bộ Phật pháp, là khái luận của toàn bộ Phật pháp, là đảnh pháp của giáo lý. Giả như Hoa Nghiêm kinh giống như là gốc rễ của một cây cổ thụ, còn các kinh khác giống như cành lá trên thân cây đó, mà cành lá thì không thể rời khỏi cội gốc, nên gọi Hoa Nghiêm là pháp luân căn bản.

Toàn kinh Hoa Nghiêm đều mở ra cho chúng ta thấy vạn pháp của vũ trụ nhân sanh, và đến cuối kinh là phần biểu diễn của Ngài Thiện Tài qua năm mươi ba lần tham học nơi các vị thiện tri thức. Vậy thì kinh Hoa Nghiêm được cho là viên mãn ở chỗ nào?

Đại sư Thiện Đạo đời Đường nói rằng: “Hết thảy chư Phật Như Lai thị hiện trong nhân gian thuyết pháp, chỉ nhằm giới thiệu công đức lợi ích của Tây Phương Cực Lạc thế giới cho mọi người.” Dựa trên lời nói của Thiện Đạo đại sư, vậy chỗ dẫn đến rốt ráo viên mãn nhất của kinh Hoa Nghiêm chính là phẩm sau cùng, đoạn tối hậu – mười đại nguyện vương của Phổ Hiền Bồ Tát dẫn về Cực Lạc – vì lúc này Ngài Thiện Tài mới thành tựu được trọn vẹn nguyện hải của Như Lai. Chính vì vậy mà cư sĩ Ngụy Mặc Thâm, sau này đã đem phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện đưa vào Tịnh Độ Ngũ Kinh. Nhưng đối với kinh Vô Lượng Thọ, thì cổ nhân lại nói: So với hết thảy kinh thì kinh Hoa Nghiêm là bậc nhất. Nhưng nếu đem Hoa Nghiêm so với Vô Lượng Thọ, thì sẽ thấy kinh Vô Lượng Thọ lại là bậc nhất. Vì sao? Vì kinh Hoa Nghiêm đến phần tối hậu, Phổ Hiền Bồ Tát dùng mười nguyện dẫn về Cực Lạc lúc này kinh mới viên mãn; còn kinh Vô Lượng Thọ từ đầu đến cuối – chữ nào, câu nào – cũng đều giảng về Tây Phương Cực Lạc thế giới. Bởi thế có thể nói: kinh Vô Lượng Thọ là chỗ quy túc của kinh Hoa Nghiêm.

Nên về sau các vị cao tăng nói rằng: Kinh Hoa Nghiêm và Pháp Hoa là phần tựa, kinh Vô Lượng Thọ là phần chánh thông, và kinh A Di Đà là phần lưu thông.

Cho nên cư sĩ Bành Tế Thanh mới nói, kinh Vô Lượng Thọ là trung bổn của Hoa Nghiêm, kinh A Di Đà là tiểu bổn của Hoa Nghiêm. Tất cả đều quy về Tịnh Độ!

Sự thù thắng của kinh Vô Lương Thọ

Hoài bão cả đời của Đức Thế Tôn khi dạy bảo ngàn kinh vạn luận, là mong muốn khai thị cho chúng sanh ngộ nhập tri kiến Phật5, mà đạt đến chỗ viên mãn giác ngộ là giải thoát. Tuy biết rằng “pháp Phật bình đẳng, không có sai biệt,” vì chân lý hàm chứa trong bất cứ kinh luận nào hay bất cứ bộ kinh điển nào cũng đều lợi ích như nhau. Người tu học Phật pháp, nếu có thể thâm nhập vào bất cứ bộ kinh điển nào thì đều có thể ngộ nhập được tri kiến Phật. Cho nên việc chọn lựa một bộ kinh, một pháp môn, đều là duyên phận của mỗi người; bởi do căn tánh, sự yêu thích và hoàn cảnh sinh hoạt không đồng.

Tuy không như kinh Hoa Nghiêm hay Pháp Hoa là kinh dành cho những người thượng căn lợi trí, nhưng kinh Vô Lượng Thọ lại siêu thắng hơn các kinh khác ở nhiều điểm:

- Vượt thẳng khỏi tam giới, đắc quả Phật, là giáo pháp viên mãn nhất.

- Dẫn dắt chúng sanh quy về niệm Phật, cầu sanh Tây

Phương Cực Lạc. - Phát khởi cái tâm “tâm này làm Phật, tâm này là Phật.”

- Tam căn phổ bị, phàm - thánh tề thâu! Phàm phu hay Bồ Tát đều bình đẳng thọ trì, niệm Phật cầu vãng sanh.

- Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, thân cận với A Di Đà

Phật, ắt chứng được Bồ Đề.

- Khi kinh pháp bị diệt tận rồi, chỉ riêng kinh này vẫn còn lưu lại để độ sanh.

- Kinh này nói pháp nan tín. Người tin được pháp khó tin này chính là kẻ đại trí.

Những lợi ích siêu thắng trên cho thấy kinh Vô Lượng Thọ là Viên Giáo, là kinh điển chí cao vô thượng đại viên mãn. Vì sao? Vì kinh Vô Lượng Thọ có nội dung vô cùng phong phú, hàm chứa cả Hiển Giáo, Mật Giáo, Tông Môn, Giáo Hạ. Có nghĩa là giáo lý của tám giáo Đại Thừa đều được hàm chứa đầy đủ ở trong một kinh ấy. “Một là tất cả, tất cả là một.”

Ngài Hoàng Niệm Tổ lại nói: “Kinh Vô Lượng Thọ thù thắng ở chỗ khế lý, khế cơ. Lý là Thật Tế Lý Thể, cũng tức là Chân Như Thật Tướng, bổn tế chân thật. Khế lý là vì kinh này vốn trụ nơi chân thật huệ để khai hóa hiển thị Chân Thật Tế cùng ban cái lợi chân thật, thuần nhất chân thật, đó là Chân Thật Huệ.”

Trong kinh, phẩm Đức Tuân Phổ Hiền nói: “Khai hóa hiển thị Chân Thật Tế”. Phẩm Đại Giáo Duyên Khởi:

“Muốn cứu bạt quần manh, ban cho lợi ích chân thật”.

Phẩm Tích Công Lũy Đức lại nói: “Trụ chân thật huệ.” Chân Thật Tế là Pháp Thân đức. Chân Thật Lợi là Giải Thoát đức. Chân Thật Huệ là Bát Nhã đức. Ba điều chân thật này đều chính là ba đức của Niết Bàn.

- Chân Thật Tế: hiển thị cội rễ cùng cực của Chân Như Thật Tướng vô vi Pháp thân. Có nghĩa là đem mười pháp giới quy về Nhất Thừa quyết định thành Bồ Đề.

- Lợi ích chân thật: vì hết thảy hàm linh trong đời tương lai đều do Nhất Thừa nguyện hải của Phật Di Đà, nương sáu chữ hồng danh mà được độ thoát.

- Chân Thật Huệ: khai hóa tự tánh trí huệ, phá mê khai ngộ, ngộ nhập Phật tri kiến.

Cho nên kinh này hiển thị được Chân Thật Tế, ban cho cái lợi chân thật, để khai hóa Chân Thật Huệ. Ba thứ chân thật này, chính là tổng cương lãnh của kinh này.

Kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ là “Đảnh Pháp”

Kinh Vô Lượng Thọ dạy: Giả như cúng dường hằng hà sa bậc Thánh, chẳng bằng kiên dõng cầu đắc Chánh giác. Tức việc tự độ cầu vãng sanh là “chánh giác,” là chuyện trọng yếu và phước báu hơn hết thảy các việc thiện lành khác. Nhưng muốn cầu ‘chánh giác’ thì chúng ta phải gặp được “chánh pháp.”

Quán xét sâu xa, chúng ta thấy kinh Hoa Nghiêm uyên áo thậm thâm sâu đến như vậy, thật vô lượng kiếp cũng không nghĩ cách gì sẽ có được cơ duyên hòng gặp.

Vậy mà đời này chúng ta may mắn có duyên phận lại gặp được kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ này, nếu thật chân thành tu trì niệm Phật thì ngay trong một đời sẽ được vãng sanh thành Phật. Tức chỉ một đời này có thể liền “thăng quán đảnh giai”, nhất định sẽ chứng đắc Vô Thượng Bồ Đề, được dự phần trong Liên trì hải hội A Di Đà Phật.

Quán là gì? Là đại bi hộ niệm. Đảnh là gì? Đảnh là tột đỉnh. Trong Phật pháp, chỗ vô thượng tối cao, tuyệt đỉnh trong Phật pháp thì gọi là Đảnh. Quán Đảnh là “Đại Bi hộ niệm. Phật quả tột đỉnh.”

Quán xét thấu đáo sẽ nhận biết, pháp môn mà Phật Thích Ca Mâu Ni đã dốc lòng muốn truyền dạy cho chúng ta chắc chắn phải là một pháp môn vi diệu chí cao vô thượng, nên tất phải là một đảnh pháp. Trong kinh, đức Thế Tôn vô cùng tán thán A Di Đà Phật là “Quang trung cực tôn, Phật trung chi vương”, cũng như thường hay tán thán y chánh báu trang nghiêm nơi quốc độ Tây Phương Cực Lạc. Ngài còn ân cần phó chúc với Di Lặc Bồ Tát phải hoằng trì thủ hộ kinh này: “Ta nay đúng như lý, tuyên nói pháp môn quảng đại vi diệu, được hết thảy chư Phật xưng tán này, đem phó chúc cho các ông, các ông phải cẩn trọng giữ gìn, thực hiện sự đại thủ hộ.”

Đủ thấy Di Lặc Bồ Tát là người phụ trợ đức Thế Tôn hoằng truyền diệu pháp Tịnh Độ. Và chẳng chỉ riêng trong hội Long Hoa đời tương lai, Di Lặc Bồ Tát quyết sẽ nói kinh này, mà còn suốt tột cùng đời vị lai cũng sẽ thường nói kinh này chẳng dứt. Và hết thảy các đức Phật vị lai trong Hiền Kiếp cũng đều sẽ tuyên thuyết kinh này.

Vậy biết rằng, chỉ mình kinh này là có thể trường tồn trong đời tương lai. Vì thế, hết thảy mười phương chư Phật Như Lai đều đồng tán thán và truyền thọ kinh Vô Lượng Thọ.

Hòa Thượng Tịnh Không nói: Kinh Vô Lượng Thọ thật sự là “đảnh pháp” là pháp cao tột đỉnh, cao hơn kinh Hoa Nghiêm, chúng ta phải biết điều này. Vì thế gọi là Đảnh. Bởi lẽ đó, nếu đọc bộ kinh này từ đầu đến cuối một lượt tức là được mười phương hết thảy Như Lai quán đảnh một lần, thật đấy, chẳng giả. Có thể y giáo phụng hành, lẽ nào chẳng được lợi ích!

Do đó có thể thấy và hiểu rằng kinh Vô Lượng Thọ là kinh điển chí cao vô thượng đại viên mãn, là Phật quả tột đỉnh, là kinh được hết thảy chư Phật đồng hộ niệm, nên chắc chắn kinh này phải là đảnh pháp.

Đã nhận biết kinh Đại thừa Vô Lượng Thọ là đảnh pháp, ngày ngày nếu chúng ta chuyên cần tu trì đọc tụng kinh này một lần, tức sẽ được tiếp nhận quán đảnh một lần; nếu đọc hai lần sẽ được quán đảnh hai lần, phước báu này còn ai có thể sánh được? Và nếu ngày ngày tháng tháng, chúng ta thường tu tập vô biên các hạnh tương ứng, thành thục vô biên căn lành hạnh của Bồ Tát, thì chúng ta lại được vô biên chư Phật Như Lai quán đảnh, vô biên chư Phật đều cùng đại bi hộ niệm. Được như vậy thì chúng ta lo gì mà chẳng thể “thăng quán đảnh giai”, hay chẳng thể khai ngộ? ---oOo---

Cần tu kiên trì

Ngài Hoàng Niệm Tổ nói: “Rõ ràng kinh này chẳng những là cương yếu của các kinh Tịnh Độ, mà còn là chỉ quy cho giáo pháp của cả Đại Tạng, thật vì hết thảy hữu tình cõi này, phương khác, hiện tại, tương lai được lìa khổ hưởng vui, tột cùng pháp yếu Bồ Đề.”

Vì lẽ pháp môn này không gì cao hơn, không gì sánh bằng. Tám vạn bốn ngàn pháp môn, pháp môn nào cũng đều chẳng thể sánh bằng – ngay Hoa Nghiêm cũng chẳng thể. Nay chúng ta đã gặp gỡ, nếu chẳng biết trân quý cái giá trị này thì thật là quá luống uổng!

Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp, Bá thiên vạn kiếp nan tao ngộ.

Phật Thế Tôn từ bi ân cần dặn dò chúng ta phải tu kiên trì kinh này: “Chuyên cần tu hành, tùy thuận giáo pháp của Ta. Phải hiếu với Phật, thường nhớ ân sư. Khiến cho pháp này bất diệt, lưu truyền dài lâu. Kiên cố giữ gìn, không được hủy hoại vong thất. Không được khởi vọng, tăng giảm kinh pháp. Thường niệm chẳng dứt, chóng đắc đạo quả. Pháp của Ta như thế, nói như thế. Nên hành theo hạnh Như Lai đã hành. Vun bồi phước thiện, cầu sanh về cõi Tịnh Độ.” Nếu muốn mau “thăng quán đảnh giai” thì nên thọ trì một bộ kinh này, nương y theo giáo lý của kinh này mà tu học, liền lên đến quán đảnh giai, ở vào quả vị Bồ Tát.

Kinh Đại thừa Vô Lượng Thọ cao siêu, vi diệu như vậy rất khó tìm cầu, khó được gặp; thế mà chúng ta không những chỉ may mắn được nghe, được thấy mà còn được thọ trì nữa! Nếu không thọ trì đọc tụng kinh Phật và y giáo phụng hành, tức không muốn tiếp nhận sự giáo hóa của Phật, thì chẳng khác chi đem những nhân duyên phước đức tích lũy từ trăm ngàn ức kiếp mà vứt bỏ đi. Nên ngay đây, chúng ta cần phải phát nguyện hiểu được pháp yếu vô thượng này, mong muốn lãnh hội được diệu lý chân thật, và vĩnh viễn không bao giờ dám lãng quên.

Đức Thế Tôn mong muốn cho hết thảy phàm thánh đều được nghe kinh Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ, nên khuyến tấn khuyên mọi người phải biên chép, cúng dường, đọc tụng, tin nhận, phụng hành, và cần phải lưu truyền. Trong kinh Phật dạy: “Hãy rộng vì người khác mà diễn nói” hoằng dương kinh này, và pháp môn Tịnh

Độ. Trong phẩm Nguyện Lực Hoằng Thâm đã nói: “Chuyển tương giáo thọ, chuyển tương độ thoát. Như thị triển chuyển, bất khả phục kế” (Lần lượt dạy bảo lẫn nhau, lần lượt độ thoát lẫn nhau. Xoay vần triển chuyển như thế, chẳng có cùng tận.) Do đó, để ngọn đèn Chánh pháp này đừng bị tiêu diệt thì hãy vì kinh này mà tu trì, diễn thuyết, vì người diễn nói, triển chuyển chẳng ngừng giống như việc truyền đăng, có người nhận lãnh tức sẽ có người truyền đăng tiếp, để ngọn đèn sáng triển chuyển mãi không bao giờ ngừng dứt! Công đức này thù thắng cùng tột, chắc chắn sẽ được chư Phật mười phương đồng từ bi gia hộ.

Hòa Thượng Tịnh Không dạy: “Kinh giáo Tịnh Độ chẳng thể không giảng, bản thân chúng ta đọc kinh liễu giải, chính mình đắc độ. Chính mình liễu giải mà nếu không giúp đỡ người khác, chẳng giới thiệu kinh này cho người khác, tức là có lỗi với chính mình, có lỗi với Phật, Bồ Tát, có lỗi với A Di Đà Phật. A Di Đà Phật muốn phổ độ chúng sanh, cớ sao quý vị chỉ độ riêng mình, chẳng mong đoái hoài đến kẻ khác?”

Kết luận

Chúng ta thấy Phật Thích Ca đã từ bi, dùng Phật tâm ấn để ấn chứng kinh này nên bảo là: “ngã pháp như thị, tác như thị thuyết” (pháp ta như thế, nói ra như thế).

Nên đối với pháp khó gặp gỡ, khó tìm cầu này; nay chúng ta tuy đã được gặp, được nghe, mà chẳng chịu sanh lòng tin sâu lời Phật ân cần dạy bảo; thì dẫu có nghe, có gặp cũng trọn chẳng ích gì, vẫn chỉ là phụ bạc nghĩa ân sư!

Được thân người ít như chút đất nơi móng tay, mất thân người nhiều như đất nơi đại địa. Xin hãy suy xét cho thấu đáo!

Diệu Âm Trí Thành và Diệu Âm Quảng Hồng Hòa Thượng Tịnh Không quyền biến giáo hóa, nói pháp Nhất Thừa. Khéo dùng phương tiện diễn rõ ba thừa

VP và KT thân:

Pháp Nhất Thừa

“Nhất Thừa” là đạo cùng tột không hai, nên gọi là Nhất. Cũng là giáo pháp tối cực viên đốn, con đường duy nhất để thành tựu quả vị Phật. Về lý Thật Tướng của Nhất Thừa nếu nói một cách rốt ráo là đạt đến bờ kia Niết Bàn, hay gọi là “Đáo Bỉ Ngạn.”

- “Thừa” là cỗ xe, thường được ví như sự giáo pháp của Phật có khả năng đưa/chuyên chở/chuyển tải hành nhân, đến được bờ kia Niết Bàn.

Nơi cõi Cực Lạc, phẩm 27, các vị Bồ Tát cõi ấy cũng tu pháp Nhất Thừa:

“Trong khoảnh khắc, trở về bổn quốc tập hội nơi giảng đường Thất Bảo, nghe Phật Vô Lượng Thọ vì họ rộng giảng đại giáo, diễn xướng diệu pháp, thảy đều hoan hỷ, tự tâm khai ngộ, chứng nhập chánh đạo.” Chữ ‘đại giáo’ nơi đây chính là pháp Nhất Thừa. Trong Khởi Tín Luận, cư sĩ Bành Tế Thanh đã viết: Nơi cõi Cực Lạc, đức Phật A Di Đà thuần giảng Nhất Thừa, hoàn toàn không nói tam thừa. Nào có phải là mình Phật ở giảng đường thất bảo dạy thuần Nhất Thừa, mà thậm chí trong mỗi một hoa, trong mỗi một quang minh, tiếng gió thổi, tiếng nước chảy, các tiếng âm nhạc cũng đều thuần nói Nhất Thừa, không hề có ba thừa.”

Khéo lập phương tiện, hiển thị tam thừa

Trong kinh Pháp Hoa (chuyên dạy về lý Nhất Thừa)

nói: “Trong cõi Phật mười phương chỉ có pháp Nhất Thừa, cũng chẳng có hai hay ba thừa, trừ phi Phật phương tiện nói như vậy”.

Hòa Thượng Trí Tịnh nói: “Tam thừa chỉ là sự khai triển của Phật thừa nhằm thích ứng với căn cơ của tất cả chúng sanh. Việc lập ra nhiều kinh, nhiều tông chỉ nhằm tương ưng với nhiều loại căn cơ sai biệt của chúng sanh.

Tuy nhằm thích ứng với căn cơ mà thấy có sai biệt, nhưng kinh luận vẫn đồng ở diệu lý duyên khởi, vẫn đồng ở chỗ tiêu trừ nghiệp tập, ly lìa sự chấp tướng, thân chứng tâm vô tướng, và cứu cánh thành Phật.” Thế Tôn từ bi khéo dùng phương tiện diễn nói tam thừa để dẫn dụ chúng sanh sợ pháp lớn (Phật/Bồ-tát thừa), ưa pháp nhỏ (Thanh Văn thừa) trong Phật đạo. Và các vị đại Bồ Tát ở cõi Cực Lạc cũng vì bi thệ rộng sâu, thương xót chúng sanh mà khéo lập phương tiện, hiển thị tam thừa, thị hiện trong tam giới sanh tử để hóa độ chúng sanh.

Thế Tôn đã dùng xe dê, xe lừa và xe bò trắng để nói lên ba pháp phương tiện: tiểu thừa (A La Hán), trung thừa (Duyên Giác) và Đại thừa (Bồ-tát). Phật dùng pháp ba thừa làm phương tiện hóa độ chúng sanh, với những căn tánh khác nhau, để dẫn dắt họ đến chỗ chứng đắc quả Nhất Thừa, tức là quả Phật vậy!

Trong kinh Vô Lương Thọ, Thế Tôn cũng răn dạy chúng ta “Ở trong ba cõi, bình đẳng siêng tu, cứu cánh Nhất Thừa, đến bờ giải thoát.” Nên trên lẽ thật, Phật bảo là Ngài chỉ có một pháp, đó là pháp Nhất Thừa mà thôi!

Vì sao? Vì do Chân Như hiện diện trong hết thảy các pháp, nên vạn pháp đều là ‘bình đẳng’, thì làm gì mà có hai hay ba thừa!

Dựa theo tinh thần của kinh Pháp Hoa, nếu khéo léo suy xét chúng ta thấy, khi giảng bộ kinh Vô Lượng Thọ trên toàn thế giới, Hòa Thượng Tịnh Không cũng đang dùng Phương Tiện Trí để từ bi diễn xướng “diệu pháp”

Nhất Thừa này, có nghĩa là khéo nói ba thừa để dẫn đến

Nhất Thừa.

Trong sách Đại Thừa Nghĩa Chương giảng: “Biết pháp Nhất Thừa chân thật thì gọi là Thật Trí. Biết rõ pháp quyền nghi để hóa độ ba thừa thì gọi là Phương Tiện Trí.”

Từ mười năm về trước đến nay, Hòa Thượng Tịnh Không đã giảng bộ kinh Vô Lượng Thọ rất nhiều lần, tính sơ cũng khoảng trên mười lần. Mỗi lần giảng giải đều không có giống nhau. Lần giảng năm 1994 có thể được xem như là lớp Một, và lần giảng năm 2010 có thể xem như là lớp Mười. Cứ trong mỗi lần giảng mới sau này, Ngài đều có giảng thêm nhiều điều khai thị mới lạ. Vì sao? Vì pháp môn Tịnh độ Vãng Sanh này là pháp khó tin, và có vô lượng phẩm vị cao thấp khác biệt (do nghiệp lực của chúng sanh sai biệt khác nhau). Và đặc biệt trong lần giảng thứ 10, Hòa Thượng thường dùng kinh Pháp Hoa và kinh Kim Cang làm căn bản, để khai mở những cảnh giới sâu xa hàm chứa ở trong kinh Vô Lượng Thọ, đưa chúng ta đến chỗ tương đồng với kinh Pháp Hoa và kinh Kim Cang – tức cũng đồng nghĩa với Phật và Bồ-tát thừa!

Như vậy chẳng phải là Hòa Thượng Tịnh Không cũng đã dùng phương tiện quyền biến giáo hóa nói pháp Nhất Thừa, qua việc khéo dùng phương tiện diễn rõ ba thừa để dẫn dắt chúng ta đi từ thấp lên cao dần, từ chỗ cạn đến chỗ thâm sâu, đưa chúng ta từ chỗ mê đến chỗ rốt ráo mà giác ngộ pháp Nhất Thừa hay sao? Do đó, chúng ta thấy Phương Tiện Trí của Hòa Thượng Tịnh Không cũng chẳng thể nghĩ bàn.

Tín Giải Hành Chứng

Trong kinh Hoa Nghiêm lấy “tín giải hành chứng” làm cương yếu là bởi có tín giải chân thật thì mới có thể sanh khởi hạnh chứng chân thật.

Cũng vì pháp quyền nghi để hóa độ ba thừa, nên trong lần giảng thứ mười, Hòa Thượng Tịnh Không đã dạy: “cảnh giới tu tập mỗi năm không như nhau”… Khởi giảng lần này, chúng tôi đặt trọng tâm ở “hành” và “chứng” dành cho phần lớn các đồng tu, đã trải qua thời gian tu tập lâu dài, là lão tu, đều biết nhiều bộ kinh và đều có “giáo, lý, hành, quả.”

Hòa Thượng cũng nói phàm phu chúng ta cũng có thể vãng sanh Thượng Thượng Phẩm: “Đại Sư Thiện Đạo trong Tứ Thiệp Sớ, tức chú giải của kinh Quán Vô Lượng Thọ, chương “Thượng Phẩm Thượng Sanh,” Ngài giảng rằng: người niệm Phật vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, bốn cõi ba bậc chín phẩm đều gặp duyên không như nhau.

Câu nói này chúng ta quyết không nên khinh xuất xem lướt qua. Duyên vô cùng quan trọng, không ai giống ai, nếu duyên của chúng ta thù thắng, người có thiện căn phước đức đều có thể đạt đến thượng phẩm thượng sanh.

Các đại đức xưa, phần lớn cho rằng thượng thượng phẩm vãng sanh đại khái đều là Bồ-tát Thượng Tam phẩm.

Trung phẩm vãng sanh phải là A La Hán, Bích Chi Phật. Phàm phu vãng sanh chỉ ở hạ phẩm. Tuy nhiên Ngài Thiện Đạo lại không nói như vậy.

Thiện Đạo nói, cùng với đại tiểu thánh, đại thánh chính là Bồ-tát, tiểu thánh chính là Thanh Văn, Duyên giác, đều do duyên không như nhau, phàm phu chúng ta cũng có thể vãng sanh thượng thượng phẩm, vậy cái gì gọi là duyên? Đó là đọc kinh, niệm Phật mỗi ngày không gián đoạn.”

Nếu biết dùng nguyện lực chân chánh, ý nghiệp thanh khiết của chính mình; để khéo tu trọn vẹn hết thảy các hạnh, thực hành được rốt ráo thì sẽ có được diệu dụng.

Do đó ở lần giảng thứ 10, Hòa Thượng Tịnh Không đã nhấn mạnh đến việc “Hành và Chứng” theo tinh thần của Phật Thừa, hay Thượng Phẩm vãng sanh.

Và muốn Tín Giải Hành Chứng, chúng ta phải đem áp dụng kinh giáo của Phật vào trong đời sống hằng ngày;

tức phải phụng kinh, trì giới, nhất tâm niệm Phật, thực hành Bồ-tát đạo, tu Lục Độ Ba La Mật, và vì người khác diễn nói. Vì đấy chính là việc làm thuần tịnh thuần thiện bậc nhất, trong các pháp thế gian và xuất thế gian.

Nhục nhãn giảng trạch

Mỗi người trong chúng ta phải nên khéo léo chọn lựa sở cầu và pháp môn sao cho thích hợp với căn tánh của chính mình để học Phật; trong Phật pháp gọi là “nhục nhãn giảng trạch” hay “con mắt trạch pháp”.

Và Hòa Thượng Tịnh Không dạy: “người học Phật mỗi giờ mỗi phút phải phản tỉnh, kiểm điểm chính mình chân thật có giác ngộ hay không? Giác ngộ đến mức độ nào? Công phu chính ở chỗ tiếp xúc cảnh giới bên ngoài, không luận thế pháp hay Phật pháp đều rõ ràng tường tận, thông suốt thấu đáo, như như bất động, như vậy mới gọi là học Phật.”

Nếu như chúng ta muốn học và hành theo kinh Vô Lượng Thọ, hãy nên nương tựa vào Hòa Thượng Tịnh Không để nhận lãnh sự giáo hóa đặc biệt tuyệt vời của Hòa Thượng. Và sau nhiều năm nếu đã theo học pháp của Hòa Thượng Tịnh Không, giả như chúng ta vẫn cứ muốn chùng chân tại chỗ, thì không thể theo kịp với chương trình giáo học của Ngài. Giả như chúng ta vẫn muốn đeo đuổi mãi theo lần giảng kinh Vô Lượng Thọ năm 1994, tức vẫn còn muốn ở lại lớp Một, lớp Hai… mà cầu ‘đới nghiệp vãng sanh’.

Còn như nếu ta có tinh thần cầu tiến, tinh tấn nơi pháp học và hành, ta nên chuyển tiếp sự học tập theo kinh Vô Lượng Thọ giảng lần thứ mười (2010). Quyết định cầu ‘Thượng Phẩm Vãng Sanh’ như lời Ngài khuyên dạy, như thế mới gọi là học sinh có tiến bộ. Chúng ta theo học và hành chỗ Phật học, phải hiểu cách dụng tâm và phương tiện của Phật và thầy Tổ, nếu cứ mải miết chấp vào một pháp hay suy nghĩ nông cạn thì phải luôn chịu đứng ở sau người vậy!

Diệu Âm Trí Thành và Diệu Âm Quảng Hồng

Bồ Tát và Phàm Phu

Chữ “Phật” có nghĩa là giác ngộ. Học Phật là học làm người giác ngộ, tức là “phá mê khai ngộ”. Tâm giác ngộ là tâm Bồ-tát; ngược lại, tâm mê hoặc điên đảo là tâm của phàm phu. Dùng tâm phàm phu mà tu tất cả các pháp thiện thì cũng vô ích, cũng không thể thoát khỏi luân hồi sanh tử.

Kinh Hoa Nghiêm nói: “Quên mất Bồ-đề tâm, tu chư thiện pháp, thị danh ma nghiệp” (Bồ-đề nghĩa là chánh giác, Bồ-đề tâm là tâm giác ngộ)

Dùng tâm phàm phu để tu hành thì cũng có được phước báo. Nhưng phước báo đó vẫn nằm ở trong sáu nẻo luân hồi. Dù cho có đạt được phước báo cao nhất, cũng chỉ có thể sanh vào cõi Đại Phạm thiên. Vua của cõi Đại Phạm thiên vẫn là phàm phu, cũng không có cách gì để có thể thoát khỏi sự trôi lăn trong sáu nẻo. Hưởng hết phước báo rồi lại bị đọa lạc, luân hồi. Cho nên, làm Thượng đế cũng không phải là cứu cánh viên mãn.

Học Phật cần phải có một cái tâm giác ngộ. Tâm giác ngộ là tâm thanh tịnh và bình đẳng. Tâm thanh tịnh và bình đẳng thì không có nghi hoặc, không có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước. Trong cuộc sống hằng ngày đối vật tiếp người, nếu giữ được tâm thanh tịnh bình đẳng, tức là thành tựu được pháp tu “lục độ vạn hạnh”. Bồ-tát tu tập không tách rời cuộc sống, từ trong cuộc sống này mà tu tập thành tựu hạnh nguyện Bồ-tát một cách viên mãn. Không cần phải thay đổi cách sống, làm việc hay sinh hoạt mới có thể thực hành được pháp tu của Bồ-tát, mới gọi là “lục độ vạn hạnh”, là tinh thần của Phật giáo Đại thừa.

Trong kinh Đại thừa nói: “lý sự vô ngại, sự sự vô ngại”; trong mọi sự khác nhau của tình hình thế giới, hoàn cảnh quốc gia xã hội và gia đình, môi trường làm việc, tính chất công việc v.v..., nếu trong đó mà đều có thể thực hành tu tập được hạnh nguyện của Bồ-tát và thành tựu được đạo hạnh như các bậc Bồ-tát. Thực hành được như vậy chính là thể hiện được tinh thần “lý sự vô ngại, sự sự vô ngại”.

Tâm của Bồ-tát là chân tâm, đó là tâm chân thành, thanh tịnh, từ bi. Hạnh của Bồ-tát là lìa tất cả các tướng, tu tất cả các điều thiện. Tu tập được như vậy sẽ được an lạc, hạnh phúc mỹ mãn ngay trong cuộc sống hiện tại. Chỗ khác biệt giữa phàm phu và Bồ-tát, là phàm phu chỉ biết lo cho cá nhân mình, còn Bồ-tát thì trong mỗi một ý niệm đều nghĩ đến việc cứu độ chúng sanh. Nhưng dầu làm tất cả những việc ấy, trong tâm của Bồ-tát vẫn không phân biệt, chấp trước, có nghĩa là “làm mà như không làm, không làm mà làm tất cả”. Vì vậy mà tâm của Bồ-tát luôn luôn thanh tịnh, trong sáng. Đó là chỗ khác biệt giữa phàm phu và Bồ-tát.

Phàm phu làm việc gì cũng đắn đo, phân biệt, chấp trước. Trong tâm chỉ có ý niệm mê mờ, tự tư tự lợi, luyến ái và chấp thủ. Vì không thể đoạn được những ý niệm vô minh này, cho nên phàm phu mãi mãi phải bị trôi lăn trong sinh tử luân hồi, không bao giờ thoát khỏi tam giới, không bao giờ tu hành được chứng quả. Đừng nói chi đến quả vị Bồ-tát Đại thừa, mà ngay cả sơ quả của Tiểu thừa cũng không thể đạt được, niệm Phật cũng không thể vãng sinh. Điều kiện cần và đủ để người niệm Phật có thể vãng sinh là thân tâm phải thanh tịnh và bình đẳng. Trong tâm nếu còn một chút tham đắm, luyến ái đối với hoàn cảnh thế giới này, đối với tất cả mọi việc trong sáu nẻo không thể nào buông bỏ được thì không bao giờ được vãng sinh.

Chúng ta học Phật để biết rõ, biết thấu đáo những hoàn cảnh khác nhau trong các cõi trong lục đạo, để có thể phát khởi cái tâm chân thành từ bỏ luân hồi, cầu vãng sanh Cực Lạc, một đời thành Phật đạo. Nếu chưa biết rõ và thấu đáo đặc tính của lục đạo luân hồi thì rất khó buông bỏ. Kinh Vô Lượng Thọ, phẩm 14 đến 22, giới thiệu cảnh giới với đầy đủ vô lượng trang nghiêm thù thắng của Tây Phương Cực Lạc; và phẩm 33 - 36, nói rõ những sự xấu ác của cõi Ta-bà mà chúng ta đang sống. Nghe rồi, chúng ta phải sanh lòng ưa thích cầu sanh về Cực Lạc, xa lìa cõi Ta-bà ngũ trược ác thế đầy gian nan này.

Chúng ta đang sống trong thời mạt pháp, Phật pháp suy vi, hạnh đức của người tu hành lại thấp kém và suy nhược. Nếu chúng ta không nương vào pháp môn Tịnh Độ, vào đạo tối thắng của Phật A Di Đà (tức là kinh Vô Lượng Thọ) mà Thế Tôn đã hết lòng khuyên bảo, và đặc biệt gia trì trụ thế thêm 100 năm sau khi tất cả kinh pháp của Phật bị tận diệt, để có thể cầu vãng sanh sang cõi Cực Lạc, thoát khỏi tam giới (Người, A-tu-la, Trời), thì sẽ mãi luân chuyển trong sáu nẻo luân hồi. Trong sáu nẻo luân hồi, không gian cuộc sống rất nhỏ bé, phải chịu đựng nhiều sự khổ đau. Thí dụ: đời nay chúng ta mang thân người, sống trên trái đất nhỏ bé này, dù cho có phước báo to lớn nhất, có tiền đi du lịch khắp nơi trên thế giới, nhưng vẫn không thể ra khỏi quả địa cầu này. Nếu như sinh làm thân con chó, thì phạm vi sinh hoạt lại nhỏ hơn, không ra khỏi ngôi nhà của chủ. Trong lục đạo, địa vị và phạm vi sinh hoạt rất nhỏ bé, rất là không tự tại và đáng thương! Đức Phật dạy chúng ta phải cố gắng tu tập thành Phật, thành Bồ-tát, mục đích là muốn chúng ta có một không gian sinh hoạt bao la không giới hạn, được thần thông tự tại, được Vô Lượng Thọ, và vô lượng phước báo.

Kinh Đại tập nói: “Thời đại mạt pháp hàng trăm

triệu người tu hành, ít có một người đắc đạo, chỉ nương

vào pháp môn niệm Phật sẽ qua được biển sinh tử”.

Trong thời mạt pháp này, chúng ta chỉ còn một điều duy nhất để nắm giữ, một việc lớn nhất để làm, đó là cầu nguyện được vãng sinh sang thế giới Tây Phương Cực Lạc. Sau khi sinh sang thế giới Tây Phương Cực Lạc, phạm vi không gian cuộc sống của chúng ta giống như trong kinh “Vô Lượng Thọ” đã nói, là tận cùng hư không biến khắp pháp giới, giống như thế giới của các chư Phật vậy. Trong mười phương quốc độ của chư Phật, nghĩ đi liền đi, nghĩ về liền về, rất tự do tự tại! Còn trong sáu đường luân hồi thì rốt cuộc không thể thoát khỏi quả báo sinh tử ‘xả thân thọ thân’ . Được sinh sang thế giới Tây Phương Cực Lạc, tuổi thọ vô lượng vô biên, mãi mãi không bị sinh tử luân hồi. Tướng mạo thân thể thì tùy theo ý niệm của tất cả chúng sanh mà biến hóa ra, giống như trong kinh “Phổ Môn” đã nói: “Chúng sinh muốn được độ bằng thân nào, liền hiện ra thân ấy để độ”. Thần thông biến hóa của chư Phật, Bồ-tát thì vô lượng vô biên, không giới hạn, chúng ta không thể vận dụng sự tư duy, tưởng tượng của con người mà có thể hiểu hết được.

Nếu y theo kinh Vô Lượng Thọ, tu đúng như lý như pháp mà Thế Tôn chỉ dạy thì ngay trong cuộc sống hiện tại này liền có được sự an lạc thù thắng, cuộc sống hạnh phúc mỹ mãn, lúc lâm chung lại được sanh về cõi nước của Phật A Di Đà, sao lại không muốn? Nếu như thật sự muốn vãng sanh sang thế giới ấy thì nhất định phải đem cái tâm niệm tham luyến thế giới này buông bỏ hết, lấy cái Tâm Thư Tịnh Độ tâm thanh tịnh chân thành niệm Phật. Trong một đời này nhất định sẽ thành tựu.

Diệu Âm Trí Thành 86

Tu pháp môn niệm Phật theo kinh Vô Lượng

Thọ và 5 Tông Chỉ của Tịnh Tông Học Hội

Nam Mô A Di Đà Phật Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật Kính bạch chư tôn Hòa Thượng, chư Thượng Tọa, Đại Đức, Tăng Ni Kính thưa chư thiện nam, tín nữ Phật tử các giới.

Trước hết tôi xin tự giới thiệu. Tôi, tục danh Lưu Minh Trí, pháp danh Diệu Âm Trí Thành, pháp hiệu Giác

Hiển.

Hôm nay nhờ một đại phước đức nhân duyên thù thắng, tôi được ban tổ chức pháp hội Âu Châu (tu theo Tông chỉ Tịnh Tông Học Hội) mời đến nói chuyện trong buổi tọa đàm này, mục đích là giới thiệu đến quý vị Phật tử ở Âu Châu bộ kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác và pháp môn tu niệm Phật theo Tông Chỉ của Tịnh Tông Học Hội.

Trước khi đi vào nội dung của kinh Vô Lượng Thọ và cách thức tu trì theo kinh này, Phật tử chúng ta cũng nên ôn lại mục đích căn bản của Phật giáo là gì. Nếu tu hành theo Phật giáo mà không biết mục đích căn bản của Phật giáo thì rất dễ bị lầm lẫn, lạc vào chỗ mê tín.

Phật giáo là gì?

Trước đây hơn 2500 năm (2556 năm), có một nhân vật vĩ đại, giáng sanh từ cõi trời Đâu Suất đến thế gian này. Ngài sanh ra trong một hoàng tộc, tại thành Ca Tỳ La Vệ ở Ấn Độ, tên Ngài là Tất Đạt Đa Cồ Đàm, cha là vua Tịnh Phạn, mẹ là hoàng hậu Ma Da. Khi Thái tử Tất Đạt Đa lớn lên (19 tuổi) từ chối kế vị ngôi vua, lìa bỏ gia đình đất nước, xuất gia học đạo, thành bậc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác (Phật), pháp hiệu là Thích Ca Mâu Ni Phật (25 tuổi). Sau khi thành Phật, suốt 49 năm Ngài chỉ làm một công việc: đó là giáo hóa chúng sanh. Phật giáo trong thời đại ấy đơn thuần chỉ là một chương trình giáo dục của Phật Đà. Sau khi Phật nhập Niết bàn, Tôn Giả Anan, đệ tử thân cận Phật, đã ghi chép lại lời Phật dạy trên lá cây kết thành những bộ kinh điển. Những kinh điển này sau đó được lưu truyền khắp nhân gian. Trong những giai đoạn đầu của thời kỳ Chánh pháp, Phật pháp cũng chỉ đơn thuần truyền bá với tánh cách như một môn giáo học của Phật Đà. Thế nhưng do trải qua nhiều thời đại, Phật giáo đã bị ảnh hưởng nhiều sự văn hiến và tập tục khác nhau, nên đã bị biến dạng theo hoàn cảnh và tâm ý của chúng sanh mà trở thành một tôn giáo. Hòa Thượng Tịnh Không

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.