Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 23/29

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập

Đại Tập 63 · Bộ Kinh Tập X · Số 658–665

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Số 664- Kinh Kim Quang Minh Hợp Bộ, Quyển 8, Phẩm 22: Xả Bỏ Thân Mạng

KINH KIM QUANG MINH HỢP BỘ

QUYỂN 8

Phẩm 22: XẢ BỎ THÂN MẠNG

Bấy giờ, thần cây Bồ-đề Đạo tràng lại bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con nghe Đức Thế Tôn ở đời quá khứ khi tu hành đạo Bồ-tát, chịu đủ vô lượng trăm ngàn khổ hạnh, xả bỏ thân mạng, máu thịt, xương tủy… Nguyện xin Đức Thế Tôn nói chút ít về nhân duyên khổ hạnh thuở xưa vì lợi cho chúng sinh đạt được an lạc.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền thị hiện thần túc. Sức thần túc khiến cho đại địa này chấn động sáu cách, ở trong đại giảng đường nơi chúng hội, có tháp bảy báu từ đất vọt lên với màn lưới bằng mọi thứ báu che khắp trên tháp ấy. Bấy giờ, đại chúng thấy việc đó rồi đều phát sinh tâm hiếm có.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn liền đứng dậy lễ bái ngôi tháp này, cung kính nhiễu quanh, rồi trở về tòa ngồi cũ. Lúc ấy, thần cây Bồ-đề Đạo tràng bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Đấng Thế Hùng Như Lai xuất hiện ở đời, thường được sự cung kính của tất cả, đối với các chúng sinh là Bậc Tối Thắng Tối Tôn, vì nhân duyên gì lại lễ bái ngôi tháp đó?

Đức Phật bảo:

–Này Thiện nữ thiên! Ta khi xưa tu hành đạo Bồ-tát, xá-lợi của thân ta tôn trí ở tháp này. Do nhờ thân đó đã khiến cho ta sớm thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Bấy giờ, Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông có thể mở tháp lấy xá-lợi trong đó bày ra cho đại chúng này xem! Xá-lợi này mới chính là sự huân tập vô lượng công đức của sáu pháp Ba-la-mật.

Lúc ấy, Tôn giả A-nan nghe theo lời dạy bảo của Đức Phật liền

đến chỗ ngôi tháp, lễ bái cúng dường, rồi mở cửa ngôi tháp ấy. Thấy trong tháp ấy có cái hộp bằng bảy báu, lấy tay mở hộp ra, lại thấy xá-lợi trong hộp ấy màu hồng trắng vi diệu, Tôn giả bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Xá-lợi trong này có màu hồng trắng!

Đức Phật bảo A-nan:

–Ông hãy đem lại cho ta! Đây chính là xá-lợi nơi thân của bậc Đại sĩ!

Lúc ấy, A-nan liền bưng hộp báu trở lại chỗ Đức Phật và dâng lên Đức Phật. Bấy giờ, Đức Phật bảo tất cả đại chúng:

–Các ông nay có thể làm lễ xá-lợi này! Xá-lợi này chính là sự huân tu của giới, định, tuệ, rất là khó được, là ruộng phước tối thắng!

Bấy giờ, đại chúng nghe lời nói đó rồi, lòng rất hoan hỷ, liền đứng dậy chắp tay cung kính đảnh lễ xá-lợi của Bồ-tát Đại sĩ. Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn vì đại chúng dứt trừ lưới nghi nên nói về nhân duyên thuở xưa của xá-lợi này:

–Này A-nan! Đời quá khứ có vị vua tên là Ma-ha-la-đà tu hành thiện pháp, khéo cai trị đất nước, không có oán thù. Ông có ba người con đoan chính đẹp đẽ, hình sắc đặc thù, uy đức đệ nhất. Thái tử thứ nhất tên là Ma-ha Ba-na-la, thứ tử tên là Ma-ha Đề-bà và con út tên là Ma-ha Tát-đỏa. Ba vương tử này ở các vườn rừng dạo chơi, tham quan, theo thứ lớp dần dần đến một khu rừng trúc lớn dừng xa giá nghỉ ngơi. Vị vương tử thứ nhất nói: “Hôm nay, lòng ta rất lo sợ! Ở trong rừng này ta e rằng sức lực suy tổn.” Vị vương tử thứ hai nói: “Hôm nay, ta chẳng tự tiếc thân, chỉ xa lìa những điều yêu thích nên lòng ưu sầu.” Vị vương tử thứ ba lại nói: “Hôm nay, ta không hề sợ sệt cũng không buồn phiền. Trong núi vắng vẻ thì được thần tiên khen ngợi. Chỗ nhàn tịnh này có thể khiến cho người tu hành yên ổn hưởng thụ niềm vui.” Các vị vương tử nói những lời đó rồi, đi về phía trước, thấy có một con cọp vừa sinh được bảy ngày và có bảy con cọp con vây quanh. Chúng đói khát khốn cùng, tiều tụy, thân thể gầy yếu suy tổn, mạng sống sắp hết. Vị vương tử thứ nhất thấy những con cọp đó rồi nói: “Lạ thay! Con cọp này sinh đến nay đã bảy ngày với bảy con vây quanh mà chẳng tìm được đồ ăn. Nếu bị đói bức bách nhất định quay trở lại ăn con mình.” Vị vương tử thứ ba hỏi: “Đồ ăn của

con cọp này thường là vật gì?” Vị vương tử thứ nhất đáp: “Cọp này chỉ ăn máu thịt mới nóng hổi.” Vị vương tử thứ ba nói: “Các anh, ai có thể cho con cọp này ăn?” Vị vương tử thứ hai nói: “Con cọp này đói lắm, thân thể gầy yếu, cùng khốn, thiếu thốn, mạng còn chẳng bao lâu! Nó chẳng chờ được việc đi chỗ khác tìm đồ ăn cho nó. Giả sử đi chỗ khác tìm được thì nhất định chẳng giúp được mạng nó. Ai có thể vì con cọp này chẳng tiếc thân mạng?” Vị vương tử thứ nhất nói: “Tất cả sự khó bỏ không gì hơn thân mạng mình.” Vị vương tử thứ ba nói: “Chúng ta hôm nay vì tham tiếc nên đối với thân mạng này chẳng thể buông bỏ, vì trí tuệ ít quá nên đối với việc này sinh ra kinh sợ. Nếu các Đại sĩ muốn lợi ích cho kẻ khác, sinh lòng đại Bi vì chúng sinh thì việc xả bỏ thân mạng này chẳng đủ làm khó đâu.” Các vương tử lòng rất buồn lo, đứng hồi lâu, mắt nhìn chưa từng rời bỏ. Quan sát thế rồi, họ liền bỏ đi. Bấy giờ, vị vương tử thứ ba nghĩ: “Ta nay đã đến lúc bỏ thân này! Vì sao? Vì từ xưa đến nay ta đã nhiều lần bỏ tấm thân này đều không có mục đích và cũng thường yêu thích giữ gìn nhà cửa… lại còn được cung cấp y phục, thực phẩm, giường nằm, thuốc men, voi ngựa, xe cộ… tùy thời nuôi dưỡng không thiếu thốn thức gì mà chẳng biết ân, ngược lại còn sinh ra oán hại… về sau chẳng thoát khỏi vô thường bại hoại. Lại nữa, thân này chẳng bền, không lợi ích gì, đáng ghét như giặc, giống như đi nhà xí! Ta hôm nay phải khiến cho thân này tạo nghiệp lành, ở trong biển sinh tử làm cây cầu lớn. Lại nữa, nếu xả bỏ thân này thì xả bỏ vô lượng bệnh tật ung thư, lở móng và trăm ngàn nỗi sợ hãi. Thân này chỉ có đại tiểu tiện; thân này chẳng bền như bọt nổi trên nước; thân này nhơ uế, là chỗ chứa của nhiều loài trùng; thân này bất tịnh, gân buộc máu đắp, da, xương, tủy, não… cùng liên kết giữ nhau… quan sát như vậy thì rất đáng chán ghét! Vậy nên ta nay cần phải lìa bỏ để cầu Niết-bàn tịch diệt Vô thượng, xa lìa vĩnh viễn lo buồn vô thường biến đổi, bặt dứt sinh tử, không còn những phiền não, vô lượng thiền định trí tuệ công đức thành tựu đầy đủ, Pháp thân vi diệu với trăm phước trang nghiêm, được chư Phật khen ngợi, chứng thành Pháp thân Vô thượng như vậy, ban cho các chúng sinh vô lượng pháp lạc.” Khi đó, vương tử dũng mãnh đủ sức làm đại nguyện này, dùng đại Bi ở trên huân tu

tâm mình và nghĩ lo cho lòng của hai người anh sợ hãi, hoặc sợ họ ngăn chận gây khó khăn nên liền nói với họ: “Các anh nay có thể cùng quyến thuộc trở lại chỗ dừng nghỉ ấy.” Bấy giờ, vương tử Ma-ha Tát-đỏa trở lại chỗ con cọp, cởi quần áo treo lên cành trúc, nói lời thề: “Ta nay vì lợi ích cho các chúng sinh, vì chứng đạo Vô thượng Bồ-đề, vì đại Bi bất động xả bỏ điều khó bỏ, vì cầu sự khen ngợi của trí Bồ-đề, vì muốn độ những chúng sinh trong ba cõi, vì diệt nỗi sợ sinh tử và mọi thứ phiền não thiêu đốt….” Khi phát lời thề này rồi, vương tử liền tự buông thân nằm trước cọp đói. Khi đó, do lực đại Bi của vương tử nên cọp không thể làm gì! Vương tử lại suy nghĩ như vầy: “Thân cọp này gầy yếu không còn sức lực, chẳng thể ăn được máu thịt của thân ta”, liền đứng dậy đi tìm dao, tìm kiếm khắp nơi nhưng không có. Vương tử liền dùng tre khô đâm vào cổ cho máu chảy ra, rồi ở trên núi cao gieo mình xuống trước cọp. Lúc đó, đại địa chấn động sáu cách, mặt trời không ánh sáng như bị vua A-tu-la La-hầu-la bắt giữ ngăn che. Trời lại mưa xuống đủ loại hoa, đủ loại hương quý. Trong hư không có những trời khác thấy việc này rồi, sinh lòng vui mừng, khen chưa từng có và khen ngợi: “Hay thay! Hay thay! Bậc Đại sĩ! Ông nay chân thật là bậc thực hành đại Bi, vì chúng sinh nên điều khó bỏ có thể bỏ được! Đối với những bậc học giả, Đại sĩ dũng kiện bậc nhất! Đại sĩ đã được sự khen ngợi của chư Phật, thường an lạc nơi trụ xứ, chẳng bao lâu sẽ chứng được Niết-bàn thanh tịnh không phiền não, không nóng bức!” Con cọp này, bấy giờ, thấy máu chảy ra thấm bẩn thân của vương tử liền liếm máu, ăn thịt chỉ còn lại xương. Bấy giờ, vương tử thứ nhất thấy đất chấn động lớn liền nói kệ với vương tử thứ hai:

Chấn động đại địa

Và biển mênh mông

Mặt trời không

Sáng Như bị che phủ.

Ở trên hư không

Mưa xuống hoa hương

Chắc là em ta

Đã bỏ thân mạng.

Vương tử thứ hai lại nói kệ:

Cọp kia sinh con

Trải bảy ngày liền

Bảy con vây quanh

Không có uống ăn.

Khí lực suy tổn

Thân mạng chẳng còn

Em ta từ mẫn

Biết cọp quá đói

Sợ không chịu nổi

Trở lại ăn con

Nên đã xả thân

Để cứu mạng cọp.

Lòng của hai vương tử rất buồn sợ, khóc lóc, dung mạo tiều tụy, cùng nhau trở lại chỗ hổ, thấy quần áo của em mặc đều mắc ở trên một cành tre, hài cốt, tóc móng vương văng tứ tung, máu chảy khắp nơi làm thấm bẩn đất nơi ấy. Thấy rồi, hai anh ngất đi, chẳng tự chủ được, gieo mình lên trên xương, hồi lâu mới tỉnh liền đứng dậy, đưa tay lên kêu trời than khóc: “Em ta thơ ấu mà tài năng hơn người, đặc biệt được sự yêu thương của cha mẹ, bỗng nhiên xả thân đem cho cọp đói ăn. Chúng ta nay trở về cung, giả sử cha mẹ hỏi thì phải đáp làm sao đây? Ta thà ở tại đây cùng chết một chỗ! Ta chẳng nỡ nhìn thấy hài cốt tóc móng này. Sao lòng đành lìa bỏ để về gặp cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bằng hữu tri thức!” Hai vị vương tử buồn thương gào khóc áo não, rồi dần dần bỏ đi. Tùy tùng theo hầu tiểu vương tử đều tứ tán các phương, họ nói với nhau: “Hôm nay trời của ta là ở chỗ nào?” Bấy giờ, trong giấc ngủ, vương phi mộng thấy vú bị cắt, răng bị rơi rụng, được ba con bồ câu non thì chim ưng ăn mất một. Bấy giờ, khi đại địa chấn động, vương phi kinh hãi thức dậy, lòng rất buồn sợ mà nói kệ:

Hôm nay vì sao

Đất bằng biển cả

Tất cả chấn động

Mọi vật không yên

Mặt trời không sáng

Như bị che phủ

Lòng ta buồn khổ

Mí mắt nháy hoài

Như ta hôm nay

Đã thấy điềm tướng

Ắt có tai ương

Khổ não chẳng lành.

Đến đây, vương phi nói kệ này rồi, thì người hầu ở bên ngoài đã nghe được tin tức của vị vương tử, lòng kinh hoàng sợ hãi, liền vào trong thưa vương phi: “Ở bên ngoài nghe các tùy tùng tìm kiếm vương tử mà chẳng biết ở đâu?” Vương phi nghe rồi rất buồn khổ, khóc lóc nước mắt tràn mi, đi đến chỗ vị Đại vương tâu: “Thần thiếp được người truyền báo là đã mất đứa con yêu thương nhỏ nhất rồi.” Vị Đại vương nghe rồi lại ngất đi, nghẹn ngào khổ não, gạt nước mắt, nói: “Sao hôm nay ta mất đi sự yêu thương trong lòng?” Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn nói lại ý nghĩa này nên nói kệ:

Ta thuở xa xưa

Trong vô lượng kiếp

Bỏ thân đáng yêu

Cầu đạo Bồ-đề

Hoặc làm quốc vương

Và làm vương tử

Bỏ việc khó bỏ

Để cầu Bồ-đề

Ta nhớ thuở xưa

Có quốc vương lớn

Vua ấy tên là

Ma-ha La-đà

Con của vua đó

Hay làm bố thí

Con ấy tên là

Ma-ha Tát-đỏa

Lại có hai anh

Anh trưởng tên là

Đại Ba-la-na

Anh thứ Đại Thiên

Ba người cùng đi

Đến một núi vắng

Thấy cọp mới sinh

Đói không có ăn

Một vị Đại sĩ

Khởi tâm đại Bi

Ta nay sẽ bỏ

Thân quý trọng này

Không thì cọp đây

Đói khát bức ngặt

Có thể lại ăn

Chính con mình sinh

Liền lên núi cao

Gieo mình trước cọp

Vì khiến cọp con

Được toàn tánh mạng

Khi đó đại địa

Và các núi lớn

Thảy đều chấn động

Kinh động thú rừng

Cọp, sói, sư tử

Chạy nhanh tứ tán

Thế gian đều tối

Không có ánh sáng

Lúc đó hai anh

Ở tại rừng trúc

Trong lòng lo sợ

Buồn rầu than khóc

Lần đi tìm kiếm

Đến gần chỗ cọp

Thấy mẹ con cọp

Miệng đều dính máu

Lại thấy tóc lông

Răng móng hài cốt

Vung vãi lung tung

Máu lan khắp đất.

Khi hai vương tử

Thấy việc đó rồi

Sầu thảm trong lòng

Ngã lăn ra đất

Thân hình bụi bặm

Khắp cả thân mình

Quên mất chánh niệm

Tâm bị mê sảng.

Những người theo hầu

Nhìn thấy việc đó

Cũng rất buồn thương

Gào khóc thất thanh

Họ lại cùng nhau

Dùng nước lạnh vẩy

Lát sau lại tỉnh

Mới đứng dậy được

Lúc đó vương tử

Trong lúc xả thân

Thì ở hậu cung

Vương phi thể nữ

Năm trăm quyến thuộc

Cùng nhau vui vẻ.

Vương phi lúc đó

Hai vú tuôn sữa

Khắp cả thân thể

Đau như kim châm

Lòng sinh sầu lo

Như mất con yêu.

Vương phi lúc đó

Vội đến chỗ vua

Buồn rầu rơi lệ

Bày tỏ vua hay

Tâu cùng Đại vương

Lắng nghe cho kỹ!

Lửa dữ lo buồn

Nay đốt thân thiếp

Hai vú thiếp nay

Cùng lúc chảy sữa

Toàn thân đau đớn

Như bị kim châm

Thiếp thấy có điềm

Chẳng lành như vậy

Sợ chẳng gặp được

Đứa con yêu quý

Nay đem thân mạng

Dâng lên đại vương

Xin mau sai người

Tìm kiếm con thiếp.

Mộng ba chim câu

Mà thiếp ẵm bồng

Con nhỏ hơn hết

Thiếp rất mến thương

Lại có chim ưng

Bay đến cướp đi

Mơ thấy việc đó

Liền sinh lo buồn

Thiếp nay đau buồn

Sợ mạng chẳng cứu!

Xin mau sai người

Tìm kiếm con thiếp!

Nói lời đó xong

Vương phi khi đó

Liền ngất xỉu ngay

Ngã lăn ra đất.

Vua nghe nói thế

Lòng rất đau buồn

Vì không được gặp

Đứa con yêu mến.

Khi ấy đại thần

Và các quyến thuộc

Đều đến đông đủ

Ở hai bên vua

Kêu gào khóc lóc

Tiếng động trời đất.

Bấy giờ dân chúng

Ở trong thành ấy

Nghe tiếng đó xong

Kinh ngạc chạy đến

Cùng hỏi nhau rằng

Nay vương tử đó

Có sống lại không

Hay là đã chết

Như Đại sĩ đó

Thường nói dịu dàng

Mọi người yêu thích

Khó có thể gặp

Rồi có nhiều người

Vào rừng kiếm tìm

Chốc lát có tin

Nhất định đã chết

Lúc ấy mọi người

Rất là hãi hùng

Lại buồn gào khóc

Chấn động thần đất.

Bấy giờ Đại vương

Liền đứng dậy đi

Lấy nước rưới phi

Hồi lâu mới tỉnh

Chánh niệm hoàn hồn

Hỏi nhỏ vua rằng:

Con thiếp bây giờ

Hiện nay ra sao?

Bấy giờ vương phi

Nghĩ đến con mình

Càng thêm ảo não

Tâm không rời bỏ

Đứa con dấu yêu

Hình sắc đoan chính

Mà sao một sớm

Bỏ ta mà đi

Sao thân ta chẳng

Chết trước cho xong?

Mà thấy những việc

Khổ não như trên!

Con hiền sắc đẹp

Như sen tinh khiết

Ai hại thân con

Khiến phải chia ly

Chẳng phải là ta

Oán thù kiếp trước

Nghiệp duyên phải trả

Mà giết con sao?

Mặt mày con ta

Sáng như trăng rằm

Không may một sớm

Gặp phải họa này

Thà khiến thân ta

Tan nát như bụi

Chớ làm con ta

Phải mất thân mạng

Ta thấy trong mơ

Đã được báo trước

Vô tình nay ta

Chịu lấy họa này

Như ta mơ thấy

Thấy răng rụng hết

Hai vú cùng lúc

Sữa tự chảy ra,

Nhất định là ta

Mất con yêu mến.

Mơ ba chim câu

Ưng bắt đi một

Trong ba đứa con

Nhất định mất một.

Bấy giờ Đại vương

Liền bảo vương phi:

Nay trẫm sẽ sai

Đại thần sứ giả

Đi khắp Đông, Tây

Truy tìm kiếm con

Ái khanh có thể

Chớ quá lo buồn!

Đại vương an ủi

Vương phi như vậy

Lập tức xe giá

Liền nghiêm xa giá

Đi ra khỏi cung

Lòng sinh sầu não

Đau khổ vô cùng.

Tuy giữa mọi người

Dung mạo tiều tụy

Liền ra khỏi thành

Tìm kiếm con yêu.

Bấy giờ cũng có

Mọi người đông đảo

Khóc thương chấn động

Đi theo sau vua.

Lúc đó Đại vương

Ra khỏi thành ấy

Ngắm nhìn bốn phía

Tìm kiếm con mình

Phiền não loạn tâm

Không biết ở đâu

Sau cùng xa thấy

Người đem tin đến

Đầu lấm bụi bặm

Áo quần đầy máu

Tro phân đầy mình

Vừa đến khóc than

Bấy giờ Đại vương

Ma-ha La-đà

Thấy sứ đó xong

Lại càng buồn khổ

Đưa tay kêu lên

Ngửa mặt mà khóc.

Người sai đi tìm

Vừa về đến nơi

Đã đến chỗ vương

Tâu với vua rằng:

Xin vua chớ buồn

Các con còn đó

Họ sẽ đến liền

Cho vua được gặp!

Trong khoảng chốc lát

Lại có người đến

Thấy vua khổ buồn

Dung nhan tiều tụy.

Áo mặc trên thân

Bụi đất lấm đầy!

Tâu Đại vương biết!

Đã mất một vị

Hai con tuy còn

Tiều tụy khốn khổ.

Vương tử thứ ba

Thấy cọp mới sinh

Bảy ngày đói lả

Sợ lại ăn con.

Thấy cọp như vậy.

Khởi tâm đại Bi

Phát đại thệ nguyện

Sẽ độ chúng sinh

Ở đời vị lai

Chứng thành quả Phật

Liền lên chỗ cao

Gieo mình trước cọp

Cọp đói lâu ngày

Liền xé thịt ăn.

Tất cả máu thịt

Ăn hết chẳng còn

Chỉ có hài cốt

Vung vãi trên đất.

Bấy giờ Đại vương

Nghe bề tôi nói

Lòng lại buồn phiền

Ngất xỉu ngã lăn

Ưu sầu lửa dữ

Đốt cháy toàn thân.

Quyến thuộc thân cận

Cũng lại như thế.

Dùng nước rưới vua

Hồi lâu mới tỉnh

Đứng dậy ôm đầu

Kêu trời mà khóc.

Lại có đại thần

Đến tâu vua rằng:

Ở trong rừng đó

Thấy hai vương tử

Khóc lóc buồn than

Ưu sầu khổ sở

Bất tỉnh mê man

Gieo mình xuống đất

Thần liền tìm nước

Rưới khắp thân mình

Đến hồi lâu sau

Mới tỉnh trở lại.

Nhìn thấy bốn phương

Lửa dữ cháy rực

Nâng đỡ đứng dậy

Lại ngã qụy xuống

Ôm đầu than vãn

Kêu trời mà khóc

Bất chợt lại khen

Công đức em mình.

Lúc đó Đại vương

Do mất con yêu

Trong lòng bấn loạn

Khí lực hao tổn

Khóc lóc buồn đau

Và lại suy nghĩ:

Là đứa nhỏ nhất

Ta rất yêu nó

Quỷ lớn vô thường

Vội vàng ăn nuốt!

Còn lại hai con

Tuy nay vẫn còn

Nhưng bị lửa phiền

Dày vò đốt cháy

Hoặc vì điều này

Mà phải bỏ mạng

Ta phải mau đến

Đi vào rừng đó

Đón các con về

Cung điện của ta.

Chớ để mẹ chúng

Vô cùng đau khổ

Như xé tâm can

Có thể mất mạng.

Nếu thấy hai con

Được phần an ủi

Có thể bảo toàn

Mạng sống còn lại.

Bấy giờ Đại vương

Xa giá voi quý

Cùng các tùy tùng

Đi đến rừng đó.

Liền ở giữa đường

Trông thấy hai con

Kêu trời, trách đất

Và gọi tên em.

Đức vua liền đến

Ôm lấy hai con

Kêu thương khóc lóc

Lên đường về cung.

Thúc bảo hai con

Đến hầu thăm mẹ.

Phật bảo Thọ thần:

Ngươi phải biết rằng,

Bấy giờ vương tử

Ma-ha Tát-đỏa

Xả thân cọp ăn

Nay là thân ta!

Bấy giờ Đại vương

Ma-ha La-đà

Nay là Phụ vương

Còn Thâu-đầu-đàn

Bấy giờ Vương phi

Nay là Ma-gia!

Vương tử thứ nhất

Nay Di-lặc đó!

Vương tử thứ hai

Nay là Điều-đạt!

Số 664- Kinh Kim Quang Minh Hợp Bộ, Quyển 8, Phẩm 23: Tán Phật

Bấy giờ cọp mẹ

Là Kiều-đàm-di

Bảy con cọp con

Là năm Tỳ-kheo

Nay Xá-lợi-phất

Và Mục-kiền-liên.

Bấy giờ, Đại vương Ma-ha La-đà và các vương phi gào thương khóc lóc. Họ đều cởi áo mão, chuỗi ngọc trên thân mình rồi cùng với đại chúng đi đến trong rừng trúc thâu nhặt xá-lợi của vương tử ấy và lập tức dựng lên tháp bảy báu ở tại chỗ đó. Lúc vương tử Ma-ha Tát-đỏa sắp xả mạng, lập lời thệ nguyện: “Nguyện cho xá-lợi của ta, ở đời vị lai, trải qua vô số kiếp, luôn vì chúng sinh mà làm Phật sự.”

Khi Đức Phật nói kinh này, vô lượng a-tăng-kỳ trời và người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Này Thọ thần! Đó gọi là nhân duyên lễ tháp thuở xưa!

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật nên tháp bảy báu đó lập tức biến mất.

Phẩm 23: TÁN PHẬT

Bấy giờ, vô lượng trăm ngàn vạn ức chúng Bồ-tát từ thế giới này đi đến cõi nước của Đức Như Lai Kim Bảo Cái Sơn Vương. Đến cõi đó rồi, các vị Bồ-tát ấy gieo năm vóc xuống đất, kính lễ Đức Phật, lui về đứng một bên, hướng về Đức Phật chắp tay, cùng cất tiếng khen ngợi:

Thân Đức Thế Tôn

Sắc vàng vi diệu

Ánh sáng rực rỡ

Như núi vàng lớn.

Thân thể dịu dàng

Như hoa sen vàng.

Vô lượng tướng tốt

Dùng trang nghiêm mình

Vẻ đẹp theo hình

Ánh sáng đẹp thân

Tịnh khiết hơn hết

Như núi vàng tía,

Trong sạch không nhơ

Như vầng trăng sáng

Tiếng Ngài trong suốt

Hay như Phạm thiên

Như tiếng Sư tử

Tiếng sấm vang động…

Sáu loại thanh tịnh

Âm thanh vi diệu

Ca-lăng-tần-già

Tiếng chim Khổng tước

Thanh tịnh không nhơ

Uy đức đầy đủ

Trăm phước tướng tốt

Trang nghiêm thân Phật

Ánh sáng chiếu xa

Không có giới hạn

Trí tuệ vắng lặng

Không còn ái nhiễm

Thế Tôn thành tựu

Vô lượng công đức

Như biển mênh mông

Núi báu Tu-di.

Vì các chúng sinh

Sinh lòng xót thương

Ở đời vị lai

Ban niềm vui sướng.

Lời Thế Tôn nói

Nghĩa sâu đệ nhất

Khiến cho chúng sinh

Vắng lặng yên ổn.

Ban cho chúng sinh

Vô lượng an lạc

Diễn nói diệu pháp

Cam lộ Vô thượng.

Mở bày pháp môn

Cam lộ bậc nhất

Vào khắp tất cả

Nhà cửa an vui

Khiến cho chúng sinh

Đều được giải thoát

Qua khỏi vô lượng

Biển khổ ba cõi

An trụ chánh đạo

Không còn ưu khổ

Như Lai Thế Tôn

Trí tuệ công đức

Lực đại Từ bi

Tinh tấn phương tiện

Vô lượng như vậy

Chẳng thể tính kể

Hôm nay chúng con

Không thể nói hết

Chư Thiên, loài người

Trong vô lượng kiếp

Suy nghĩ so lường

Chẳng thể biết được

Như Lai đã có

Công đức trí tuệ

Vô lượng biển cả

Con nay khen ngợi

Công đức Thế Tôn

Như một giọt nhỏ

Trăm ngàn ức phần

Chẳng nói được một

Nếu như con được

Góp phần công đức

Hồi hướng chúng sinh

Chứng đạo Vô thượng.

Bấy giờ, Bồ-tát Tín Tướng, ở trong hội này, liền đứng dậy, sửa áo bày vai phải, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay hướng về Đức Phật, khen ngợi:

Thế Tôn trăm phước

Tướng tốt vi diệu

Công đức số ngàn

Trang nghiêm thân ấy

Tịnh sắc chiếu xa

Nhìn Phật không chán

Như ánh mặt trời

Trùm khắp hư không

Ánh sáng rực rỡ

Vô lượng, vô biên

Giống như vô số

Ngọc báu chất chồng

Tỏa sáng năm sắc

Trắng, đỏ, xanh, hồng

Như khối lưu ly

Pha lê, vàng ròng.

Ánh sáng chói lòa

Thấu đến các núi

Có thể chiếu thấu

Vô lượng cõi Phật.

Diệt trừ khổ não

Vô lượng chúng sinh

Lại hay ban cho

Niềm vui thượng diệu.

Các căn thanh tịnh

Vi diệu bậc nhất

Chúng sinh ngắm nhìn

Không biết nhàm chán.

Tóc mềm biếc xanh

Như lông Khổng tước

Như các ong chúa

Đậu trên hoa sen.

Đại Bi thanh tịnh

Công đức trang nghiêm

Vô lượng Tam-muội

Và đức đại Từ

Công đức như vậy

Đều đã đầy đủ

Tướng tốt đẹp đẽ

Nghiêm sức thân Phật

Tất cả công đức

Giúp thành Bồ-đề.

Như Lai có thể

Điều phục chúng sinh

Khiến lòng nhu nhuyến

Hưởng thọ vui sướng.

Vô số công đức

Trang nghiêm thâm diệu

Cũng được mười phương

Chư Phật khen ngợi

Hào quang chiếu sáng

Khắp cả muôn nơi

Như ánh mặt trời

Sáng khắp hư không

Công đức thành tựu

Như núi Tu-di

Thị hiện khắp nơi

Ở các thế giới.

Răng trắng kín bằng

Trong như ngọc tuyết

Đức như mặt trời

Sáng giữa hư không.

Tướng tốt giữa mi

Xoáy vòng bên phải

Phát ra ánh sáng

Như ngọc lưu ly

Thân tướng vi diệu

Mặt trời trên không.

Bấy giờ, thần cây Bồ-đề Đạo tràng lại khen:

Nam-mô Chánh giác

Vô thượng thanh tịnh!

Diệu pháp sâu xa

Tùy nguyện hiểu thông

Xa lìa tất cả

Phi pháp, phi đạo

Ra khỏi một mình

Thành Phật Chánh giác

Biết hữu, phi hữu

Bản tánh thanh tịnh.

Công đức Thế Tôn

Thật là hiếm có

Thế Tôn biển cả

Thật là hiếm có

Như núi Tu-di

Thật là hiếm có

Hạnh Phật vô biên

Phật hiện thế gian

Như hoa Ưu-bát

Một lần xuất hiện

Thật là hiếm có

Đại Bi không lường

Thích-ca Văn Phật

Mặt trời thế gian

Vì muốn lợi ích

Cho chúng sinh nên

Tuyên nói kinh điển

Nhiệm mầu như vậy

Hay thay! Đức Phật

Các căn vắng lặng

Mà lại thể nhập

Thành lớn Thiện Tịch.

Vô cấu thanh tịnh

Tam-muội sâu xa

Vào chỗ chư Phật

Đã từng tu hành

Tất cả Thanh văn

Thân đều tịch tĩnh

Lưỡng Túc Thế Tôn

Hành xứ cũng không.

Tất cả như vậy

Vô lượng các pháp

Thấu rõ tánh tướng

Cũng đều vắng lặng.

Tất cả chúng sinh

Tính tướng cũng không.

Vì tâm ngu si

Chẳng thể hiểu biết

Con thường niệm Phật

Ưa thấy Thế Tôn

Thường phát thệ nguyện:

Chẳng lìa Đức Phật

Dưới đất con thường

Quỳ gối chắp tay

Luyến mộ trong lòng

Muốn nhìn thấy Phật.

Con thường tu hành

Đại Bi tối thượng

Thương khóc lệ tuông

Muốn thấy được Phật.

Con thường ngưỡng mong

Muốn thấy được Phật.

Vì việc này nên

Lửa lo rực cháy

Nguyện xin Thế Tôn

Ban cho Từ bi

Nước pháp trong lành

Để diệt lửa phiền.

Thế Tôn xót thương

Lòng Bi vô lượng

Nguyện cho thân con

Thường được thấy Phật.

Phật thường hộ trì

Tất cả trời, người

Vậy nên nay con

Khát ngưỡng muốn thấy

Thân của Thanh văn

Giống như hư không,

Nắng, huyễn, vang, hóa

Như trăng trong nước.

Tánh của chúng sinh

Như thấy trong mộng.

Hành xứ Thế Tôn

Sạch như lưu ly

Thể nhập pháp xứ

Cam lộ Vô thượng.

Ban cho chúng sinh

Vô lượng an lạc

Hành xứ Như Lai

Vi diệu sâu xa

Tất cả chúng sinh

Không thể biết được.

Thần tiên ngũ thông

Tất cả Duyên giác

Và hàng Thanh văn

Cũng chẳng thể biết.

Con chẳng nghi hoặc

Hành xứ Thế Tôn

Nguyện Phật từ mẫn

Vì con hiện thân!

Bấy giờ Thế Tôn

Số 664- Kinh Kim Quang Minh Hợp Bộ, Quyển 8, Phẩm 24: Phú Chúc

Ra khỏi Tam-muội

Dùng tiếng cực hay

Nói lời ngợi khen:

Hay lắm! Hay lắm!

Thiện nữ Thọ thần

Ngươi nay khéo nói

Lời ngợi khen ấy!

Phẩm 24: PHÚ CHÚC

Hán dịch: Đời Tùy, ngài Xà-na-quật-đa.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo chúng Đại Bồ-tát:

–Này những Đại Trượng phu! Các ông ai có thể hộ trì thành tựu Bồ-đề hàng a-tăng-kỳ kiếp của chư Như Lai này? Sau khi ta diệt độ, ai sẽ đem pháp căn bản này truyền bá rộng rãi, khiến cho chánh pháp trụ thế lâu dài?

Lúc ấy, trong chúng Bồ-tát đó, có sáu mươi ức Bồ-tát và sáu mươi ức Thiên nữ đều đồng thanh bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Chúng con đủ sức có thể hộ trì thành tựu Bồ-đề hàng a-tăng-kỳ kiếp của các Đức Như Lai này! Sau khi Đức Thế Tôn diệt độ, chúng con sẽ truyền bá rộng rãi pháp này!

Lúc ấy, Đức Thế Tôn nói kệ:

Lời chư Phật chân thật

An trụ trong thật pháp

Chư Phật trụ chân thật

Kinh này thêm tồn tại.

Đại Bi là áo giáp

Đại Từ là an trụ

Do từ lực chư Phật

Kinh này thêm tồn tại.

Phước tụ là áo giáp

Đã sinh ra trí tụ

Các tụ hòa hợp nên

Kinh này thêm tồn tại.

Hàng phục hết các ma

Các luận cũng phá tan

Đoạn trừ các kiến xong

Kinh này thêm tồn tại.

Các Thiên vương Hộ thế

A-tu-la, Phạm thiên

Càn-thát-bà, trời, rồng

Thực hành theo kinh này.

Đất ở và hư không

Tất cả các Thiên nữ

Nhờ chư Phật an trụ

Nên nói hành pháp ấy.

Do phạm hạnh tương ứng

Đã trang nghiêm bốn thật.

Trừ hết bốn loại ma

Tạng này thêm tồn tại.

Nếu tạo màu hư không

Hoặc sắc làm phi sắc

Chư Phật đã an trụ

Không thể lay động được!

Bấy giờ, bốn vị Đại Thiên vương đồng thanh nói kệ:

Chúng con đối kinh này

Sẽ hộ trì như vậy

Quyến thuộc và các con

Cũng khéo léo hộ trì.

Nếu người trì kinh này

Đã tạo duyên Bồ-đề

Con sẽ gần người đó

Hộ trì cả bốn phương!

Bấy giờ, Thiên Đế hướng về Đức Phật nói kệ này:

Con biết ân chư Phật

Đạo sư cũng chứng xong

Kinh điển này tối thắng

Đã nói Phật giáng sinh.

Con đối chư Phật đó

Phải hộ trì đền ân

Phải hộ trì kinh này

Và cả người trì kinh.

Bấy giờ, vua trời Đại Phạm, chủ của thế giới Ta-ha hướng về Đức Phật nói bài kệ này:

Các định và vô lượng

Những thừa và giải thoát

Đều do kinh này sinh

Đã nói Phật ra đời.

Con bỏ vui cõi Phạm

Nơi kinh này lưu hành

Con đến đó nghe nhận

Và hộ trì như trên.

Bấy giờ, Thiên tử San-đâu-suất-đa hướng về Đức Phật nói kệ này:

Nếu trụ ở Bồ-đề

Thì sẽ ở Đâu-suất

Kinh này Phật đã nói

Nếu phải có người giữ.

Thưa Thế Tôn, con trì!

Phước báu trời con bỏ

Xuống trụ châu Diêm-phù

Sẽ nói pháp hành ấy!

Bấy giờ, thương chủ Ma-la-tử hướng về Đức Phật nói kệ này:

Nghiệp ma đã thanh tịnh

Thì chẳng theo các ma

Nếu thọ trì kinh này

Chánh nghĩa Tu-đa-la.

Chúng con đối kinh này

Sẽ hộ trì như vậy

Dục, tinh tấn phát ra

Con nay truyền bá khắp!

Bấy giờ, Ma-la-ba-ti-ma hướng về Đức Phật nói kệ này:

Con đối chúng sinh đó

Sẽ chẳng làm chướng ngại

Nếu ủng hộ người ấy

Con bẻ gãy não phiền.

Các ma không thể hại

Nên nói đối kinh này

Do chư Phật hộ trì

Chúng ta phải giữ gìn!

Bấy giờ, Thiên tử Thiện Đức hướng về Đức Phật nói kệ này:

Nếu chư Phật Bồ-đề

Thuyết giảng rộng kinh này

Nếu người trì kinh trên

Tức cúng dường chư Phật.

Con sẽ trì kinh này

Vì ức chư Thiên nói

Giáo hóa hướng Bồ-đề

Nên nghe và kính trọng!

Bấy giờ, Bồ-tát Từ Thị hướng về Đức Phật nói kệ này:

Chẳng mời đến bạn bè

Nếu kia trụ Bồ-đề

Hộ trì các pháp ấy

Xả bỏ chính thân mình.

Nên con đến Đâu-suất

Tu-đa-la như vậy

Do Phật an trụ nên

Con sẽ giảng nói rộng.

Bấy giờ, thượng tọa Ma-ha Ca-diếp hướng về Đức Phật nói kệ:

Chúng con ít trí tuệ

Thừa Thanh văn đã nói

Tùy khả năng, thế lực

Pháp thầy dạy phải trì

Nếu người trì kinh này.

Thì con sẽ ủng hộ

Đem khả năng biện tài

Bàn điều lành cùng họ.

Bấy giờ, Tôn giả A-nan-đà hướng về Đức Phật nói kệ này:

Các kinh, số ngàn muôn

Con nghe từ miệng thầy

Dạy những kinh điển này

Trước con chưa từng nghe.

Nay con gặp kinh này

Đối mặt nhận lấy xong

Con sẽ truyền bá khắp

Muốn cầu đạo Bồ-đề!

Khi Đức Phật nói kinh này, Thiên nữ Bồ-đề Cao Thọ Thiện Tịch và những Thiên nữ Đại Biện…, những Thiên nữ Công Đức…, những Thiên nữ khác và các Thiên chúng do Đế Thích, Phạm vương, Tỳ-sa-môn… đứng đầu, các vua trời và đại Thiên chúng của họ, Càn-thát-bà, A-tu-la… cùng thế gian đối với lời nói của Đức Phật đều rất hoan hỷ.

Bấy giờ, Đức Phật Thích-ca Mâu-ni ra khỏi Tam-muội, thị hiện thần lực lớn, dùng tay phải xoa đỉnh đầu các vị Đại Bồ-tát cùng các vua trời và Long vương, hai mươi tám bộ Đại tướng quân Tán Chỉ Quỷ thần… rồi nói:

–Trong vô lượng trăm ngàn vạn ức hằng hà sa kiếp, Như Lai đã tu tập kinh điển vi diệu Kim Quang Minh này, các ông phải thọ trì, đọc tụng, tuyên nói rộng rãi pháp này! Các ông lại làm cho kinh này không đoạn dứt trong cõi Diêm-phù-đề. Nếu có thiện nam, thiện nữ ở trong đời vị lai thọ trì đọc tụng kinh điển này thì chư Thiên, các ông luôn phải ủng hộ! Phải biết người đó ở đời vị lai, trải qua vô lượng trăm ngàn đời, sinh trong cõi trời, người luôn được hưởng an lạc. Ở đời vị lai, họ gặp được các Đức Phật và mau chóng được chứng quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Lúc ấy, các vị Đại Bồ-tát và trời, rồng hai mươi tám bộ Đại tướng Tán Chỉ… liền đứng dậy, đi đến trước Đức Phật, năm vóc gieo xuống đất, đồng thanh thưa:

–Theo đúng như lời dạy bảo của Đức Thế Tôn, chúng con sẽ phụng hành đầy đủ!

Họ bạch ba lần: “Theo đúng như lời dạy bảo của Đức Thế Tôn,

chúng con sẽ phụng hành đầy đủ” như vậy. Lúc ấy, Đại tướng quân Tán Chỉ bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu sau này, trong đời vị lai, có người thọ trì kinh này, hoặc tự chép, hoặc sai người khác chép, con sẽ cùng với hai mươi tám bộ quỷ thần này… luôn phải che giấu thân hình, theo làm thị vệ, ủng hộ người nói pháp này, tiêu diệt hết các việc ác, khiến cho được yên ổn! Nguyện không còn lo nghĩ.

Bấy giờ, Đức Phật Thích-ca Mâu-ni thị hiện thần lực lớn, vô lượng thế giới khắp mười phương đều chấn động sáu cách. Lúc đó, các Đức Phật đều rất hoan hỷ, vì phó chúc kinh này nên khen ngợi người hộ trì pháp, nên thị hiện vô lượng thần lực. Lúc này, vô lượng, vô biên vô số Đại Bồ-tát, đại chúng và Bồ-tát Tín Tướng, Kim Quang Minh tạng, Thường Bi Pháp thượng… Tứ Thiên vương, mười ngàn Thiên tử cùng với thần cây Bồ-đề Đạo tràng, thần đất Kiên Lao… và tất cả Trời, Người, A-tu-la… của thế gian nghe lời dạy của Đức Phật đều phát tâm Bồ-đề vô thượng, rất đỗi vui mừng, làm lễ mà ra đi.

Số 665- Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương, Quyển 1, Phẩm 1: Tựa

SỐ 665

KINH KIM QUANG MINH TỐI THẮNG VƯƠNG

Hán dịch: Đời Đại Đường,

Tam tạng Sa-môn Nghĩa Tịnh.

QUYỂN 1

Phẩm 1: TỰA

Tôi nghe như vầy:

Một thuở Đức Bạc-già-phạm ở trên đỉnh núi Thứu phong tại thành Vương xá với pháp giới thậm thâm thanh tịnh, cảnh giới của các Đức Phật, nơi ở của Như Lai, cùng với chúng đại Tỳ-kheo, chín vạn tám ngàn người. Những vị ấy đều là A-la-hán, có khả năng điều phục như đại tượng vương, các lậu đã trừ, không còn phiền não, đạt tâm giải thoát và tuệ giải thoát, việc làm đã xong, xả bỏ những gánh nặng, đạt được lợi mình, hết các hữu kết, được đại tự tại, trụ giới thanh tịnh, phương tiện khéo léo, trí tuệ trang nghiêm, chứng tám giải thoát, đã đến bờ kia. Những vị ấy tên là Tỳ-kheo A-nhã Kiều-trần-như, Tỳ-kheo A-thuyết-thị-đa, Tỳ-kheo Bà-thấp-ba, Tỳ-kheo Ma-ha Na-ma, Tỳ-kheo Bà-đế-lợi-ca, Đại Ca-diếp-ba, Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp, Dà-gia Ca-diếp, Na-đề Ca-diếp, Xá-lợi Tử, Đại Mục-kiền-liên… chỉ còn A-nan-đà trụ ở bậc Hữu học. Những bậc Đại Thanh văn như vậy… đều vào lúc quá trưa, ra khỏi định, đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Phật, đi nhiễu bên phải ba vòng, lùi về ngồi một bên.

Lại có các Đại Bồ-tát gồm trăm ngàn vạn ức vị. Những vị ấy có uy đức lớn như Đại Long vương, tiếng lành vang khắp nơi, mọi người đều biết, bố thí trì giới thanh tịnh, thường ưa phụng trì hạnh nhẫn nhục tinh tấn trải qua vô lượng kiếp, vượt qua những tịnh lự, chuyên niệm hiện tiền, mở mang cửa tuệ, khéo tu phương tiện, tự tại vô ngại, thần thông vi diệu, đạt được môn Tổng trì, biện tài vô ngại, đoạn trừ các phiền não, lụy nhiễm đều dứt, chẳng bao lâu sẽ thành Nhất thiết chủng trí, hàng phục ma quân, đánh lên trống pháp chế ngự những ngoại đạo khiến cho họ khởi tâm thanh tịnh, chuyển bánh xe diệu pháp hóa độ trời, người, cõi Phật mười phương đều trang nghiêm, hữu tình trong sáu đường đều được lợi lạc, thành tựu đại trí, đầy đủ đại nhẫn, trụ ở tâm đại Từ bi, có lực lớn kiên cố, phụng sự các Đức Phật, chẳng nhập Niết-bàn, phát lòng thệ nguyện rộng lớn đến tận đời vị lai, ở chỗ Phật gieo trồng các nhân thanh tịnh, đối với pháp ba đời, ngộ nhẫn vô sinh, vượt qua cảnh giới hành hóa của hàng Nhị thừa, dùng đại thiện xảo hóa độ thế gian, đối với lời dạy của bậc Đại sư, đều có khả năng diễn bày pháp bí mật, tính Không thậm thâm đều đã rõ biết, không còn nghi hoặc. Những Bồ-tát ấy tên là Bồ-tát Vô Chướng Ngại Chuyển Pháp Luân, Bồ-tát Thường Phát Tâm Chuyển Pháp Luân, Bồ-tát Thường Tinh Tấn, Bồ-tát Bất Hưu Tức, Bồ-tát Từ Thị, Bồ-tát Diệu Cát Tường, Bồ-tát Quán Tự Tại, Bồ-tát Tổng Trì Tự Tại Vương, Bồ-tát Đại Biện Trang Nghiêm Vương, Bồ-tát Diệu Cao Sơn Vương, Bồ-tát Đại Hải Thâm Vương, Bồ-tát Bảo Tràng, Bồ-tát Đại Bảo Tràng, Bồ-tát Địa Tạng, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Bảo Thủ Tự Tại, Bồ-tát Kim Cang Thủ, Bồ-tát Hoan Hỷ Lực, Bồ-tát Đại Pháp Lực, Bồ-tát Đại Trang Nghiêm Quang, Bồ-tát Đại Kim Quang Trang Nghiêm, Bồ-tát Tịnh Giới, Bồ-tát Thường Định, Bồ-tát Cực Thanh Tịnh Tuệ, Bồ-tát Kiên Cố Tinh Tấn, Bồ-tát Tâm Như Hư Không, Bồ-tát Bất Đoạn Đại Nguyện, Bồ-tát Thí Dược, Bồ-tát Liệu Chư Phiền Não Bệnh, Bồ-tát Y Vương, Bồ-tát Hoan Hỷ Cao Vương, Bồ-tát Đắc Thượng Thọ Ký, Bồ-tát Đại Vân Tịnh Quang, Bồ-tát Đại Vân Trì Pháp, Bồ-tát Đại Vân Danh Xưng Hỷ Lạc, Bồ-tát Đại Vân Hiện Vô Biên Xưng, Bồ-tát Đại Vân Sư Tử Hống, Bồ-tát Đại Vân Ngưu Vương Hống, Bồ-tát Đại Vân Cát Tường, Bồ-tát Đại Vân Bảo

Đức, Bồ-tát Đại Vân Nhật Tạng, Bồ-tát Đại Vân Nguyệt Tạng, Bồ-tát Đại Vân Tinh Quang, Bồ-tát Đại Vân Hỏa Quang, Bồ-tát Đại Vân Điển Quang, Bồ-tát Đại Vân Lôi Âm, Bồ-tát Đại Vân Tuệ Vũ Sung Biến, Bồ-tát Đại Vân Thanh Tịnh Vũ Vương, Bồ-tát Đại Vân Hoa Thọ Vương, Bồ-tát Đại Vân Thanh Liên Hoa Hương, Bồ-tát Đại Vân Bảo Chiên Đàn Hương Thanh Lương Thân, Bồ-tát Đại Vân Trừ Ám, Bồ-tát Đại Vân Phá Ế… vô lượng các Đại Bồ-tát như vậy… khi quá trưa, đều ra khỏi định, đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi nhiễu về bên phải ba vòng, lui ngồi một bên. Lại có năm ức tám ngàn đồng tử Lị-xa-tỳ: Đồng tử Sư Tử Quang, Đồng tử Sư Tử Tuệ, Đồng tử Pháp Thọ, Đồng tử Nhân-đà-la Thọ, Đồng tử Đại Quang, Đồng tử Đại Mãnh, Đồng tử Phật Hộ, Đồng tử Pháp Hộ, Đồng tử Tăng Hộ, Đồng tử Kim Cang Hộ, Đồng tử Hư Không Hộ, Đồng tử Hư Không Hống, Đồng tử Bảo Tạng, Đồng tử Cát Tường Diệu Tạng… do những người như vậy làm Thượng thủ. Họ đều an trụ ở Bồ-đề vô thượng, ở trong Đại thừa thâm tín hoan hỷ. Họ đều vào lúc quá trưa, đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi nhiễu về bên phải ba vòng, lui về ngồi một bên.

Lại có bốn vạn hai ngàn Thiên tử là Thiên tử Hỷ Kiến, Thiên tử Hỷ Duyệt, Thiên tử Nhật Quang, Thiên tử Nguyệt Kế, Thiên tử Minh Tuệ, Thiên tử Hư Không Tịnh Tuệ, Thiên tử Trừ Phiền Não, Thiên tử Cát Tường… mà những Thiên tử như vậy làm thượng thủ. Họ đều phát nguyện lớn, hộ trì Đại thừa, tiếp nối làm cho chánh pháp hưng thịnh, chẳng bị đoạn tuyệt. Họ đều vào lúc quá trưa, đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi nhiễu về bên phải ba vòng, rồi lui về ngồi một bên.

Lại có hai vạn tám ngàn Long vương như: Long vương Liên Hoa, Long vương Ê-la-diệp, Long vương Đại Lực, Long vương Đại Hống, Long vương Tiểu-ba, Long vương Trì Sử Thủy, Long vương Kim Diện, Long vương Như Ý… mà những Long vương như vậy làm thượng thủ, đối với pháp Đại thừa, họ thường ưa thọ trì, phát tâm thâm tín, xưng dương ủng hộ, đều vào lúc quá trưa, đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi nhiễu về bên phải ba vòng, rồi lui về ngồi một phía.

Lại có ba vạn sáu ngàn các Dược-xoa do vua trời Tỳ-sa-môn làm thượng thủ là Dạ-xoa Am-bà, Dạ-xoa Trì-am-bà, Dạ-xoa Liên Hoa Quang Tạng, Dạ-xoa Liên Hoa Diện, Dạ-xoa Diệu Mi, Dạ-xoa Hiện Đại Bố, Dạ-xoa Động Địa, Dạ-xoa Thôn Thực… những Dạ-xoa như vậy đều ưa thích Chánh pháp của Như Lai, thâm tín hộ trì chẳng biết mỏi mệt, đều vào lúc quá trưa, đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi nhiễu quanh về bên phải ba vòng, rồi lui về ngồi một phía.

Lại có bốn vạn chín ngàn Yết-lộ-trà vương mà vua Hương Tượng Thế Lực làm thượng thủ. Và còn Càn-thát-bà, A-tô-la, Khẩn-na-la, Ma-hô-lạc-dà… tất cả thần tiên của núi rừng sông biển, cùng các vị vua của các nước lớn, các hậu phi trong cung, nam nữ tịnh tín, đại chúng trời, người… tất cả đều đến hội họp, đều nguyện ủng hộ Đại thừa Vô thượng, đọc tụng, thọ trì, ghi chép, lưu bố… Tất cả đều vào lúc quá trưa, đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi nhiễu quanh bên phải ba vòng, rồi lui về ngồi một phía. Như vậy đại chúng Thanh văn, Bồ-tát, trời, người, tám bộ rồng thần… đã vân tập rồi, mỗi mỗi đều hết lòng chắp tay cung kính, chiêm ngưỡng tôn dung, mắt chưa từng rời bỏ, nguyện ưa muốn nghe diệu pháp thù thắng. Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn, vào lúc xế trưa ngày hôm đó, ra khỏi định, quan sát đại chúng mà nói lời tụng rằng:

Diệu pháp Kim Quang Minh

Vua đứng đầu các kinh

Thậm thâm khó được nghe

Cảnh giới của chư Phật.

Ta sẽ vì mọi người

Tuyên nói kinh điển này

Cùng bốn phương bốn Phật

Uy thần chung hộ trì.

Phương Đông Phật A-súc

Phương Nam Phật Bảo Tướng

Vô Lượng Thọ phương Tây

Phương Bắc Thiên Cổ Âm.

Ta lại diễn diệu pháp

Bậc nhất trong các sám

Hay diệt tất cả tội

Các nghiệp ác không còn.

Và tiêu mọi khổ hoạn

Thường ban vui không lường

Căn bản Nhất thiết trí

Các công đức trang nghiêm.

Chúng sinh thân chẳng đủ

Tuổi thọ tổn giảm dần

Các tướng ác hiện ra

Thiên thần đều lìa bỏ

Bạn bè đều hờn giận

Quyến thuộc đều chia lìa

Đó, đây cùng ngang trái

Của quý đều tản mất

Sao xấu điềm quái lạ

Bị độc hại, trúng tà

Hoặc lại nhiều lo buồn

Bị khổ sở bức ngặt

Ngủ thường thấy ác mộng

Nhân đây sinh não phiền

Người đó phải tắm gội

Mặc áo sạch tinh thơm

Đối kinh vi diệu này

Thậm thâm được Phật khen

Lòng chuyên chú không loạn

Đọc tụng, nghe, giữ gìn.

Do uy lực kinh này

Được lìa xa tai nạn

Và mọi khổ nạn khác

Tất cả đều trừ diệt.

Bốn vua trời Hộ thế

Và quyến thuộc đại thần

Vô số các Dạ-xoa

Đều một lòng ủng hộ

Thiên nữ Đại Biện Tài

Thủy thần sông Ni-liên

Thần mẹ Ha-lợi-để

Chúng địa thần Kiên Lao

Vua trời Phạm Đế Thích

Khẩn-na-la, Long vương

Và vua chim cánh vàng

Chúng trời A-tô-la

Những Thiên thần như vậy

Cùng đem theo bà con

Đều đến hộ người đó

Ngày đêm chẳng rời bỏ.

Ta sẽ nói kinh này

Phật hành xứ thậm thâm

Lời mật giáo chư Phật

Ngàn muôn kiếp khó gặp.

Người nào nghe kinh này

Vì người khác tuyên dương

Hoặc lòng sinh tùy hỷ

Hoặc thiết lễ cúng dường.

Với những người như vậy

Sẽ ở vô số kiếp.

Thường được sự cung kính

Của Trời, Người, Thần, Rồng,

Phước đức nhiều vô lượng

Số hơn cát sông Hằng.

Người đọc tụng kinh này

Đều được những công đức

Mười phương đều tôn trọng

Các Bồ-tát thâm hành

Ủng hộ người trì kinh

Khiến lìa các khổ nạn.

Người cúng dường kinh này

Như trước tắm gội thân

Ăn uống và xoa hương

Số 665- Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương, Quyển 1, Phẩm 2: Tuổi Thọ Của Như Lai

Ý luôn khởi từ bi.

Nếu muốn nghe kinh này

Lòng vô cấu, thanh tịnh

Thường sinh niệm hoan hỷ

Tăng trưởng các công đức

Nếu đem lòng tôn trọng

Người lắng nghe kinh này.

Được sinh vào cõi người

Lìa xa các khổ nạn.

Căn lành được thuần thục

Được chư Phật ngợi khen

Mới được nghe kinh này

Và đạt pháp Sám hối.

Phẩm 2: TUỔI THỌ CỦA NHƯ LAI

Bấy giờ, đại thành Vương xá có một Đại Bồ-tát tên là Diệu Tràng, đời quá khứ, chỗ vô lượng ức vô số trăm ngàn Đức Phật phụng sự cúng dường, gieo trồng các căn lành. Lúc đó, Bồ-tát Diệu Tràng một mình ở chỗ yên tĩnh, suy nghĩ: “Do nhân duyên gì mà tuổi thọ của Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni ngắn ngủi, chỉ có tám mươi năm?” Rồi lại suy nghĩ rằng: “Như lời Đức Phật nói, có hai nhân duyên được tuổi thọ lâu dài. Những gì là hai?

1.Chẳng hại sinh mạng.

2.Bố thí cho người khác đồ ăn thức uống.

Nhưng Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni từng ở vô lượng trăm ngàn vạn ức vô số đại kiếp chẳng hại sinh mạng, tu hành mười nghiệp thiện, thường đem đồ ăn thức uống ban cho tất cả chúng sinh đói khát, thậm chí cả máu thịt xương tủy của thân mình cũng đem thí cho khiến chúng sinh được no đủ, huống là thức ăn thức uống.” Khi Bồ-tát ấy ở chỗ Đức Thế Tôn khởi ý niệm này, do uy lực của Đức Phật nên ngôi nhà ấy bỗng nhiên rộng rãi, trang nghiêm thanh tịnh với lưu ly xanh, đủ thứ các loại báu trang hoàng chan hòa màu sắc

như cõi Phật thanh tịnh. Có hương thơm vi diệu hơn cả hương thơm cõi trời, lan tỏa khắp nơi. Ở bốn mặt nhà ấy đều có tòa Sư tử thượng diệu do bốn thứ báu tạo thành, trên tòa ấy trải vải báu của trời. Ở những tòa này lại có hoa sen vi diệu được trang trí bằng đủ thứ trân bảo và đều có những Đức Như Lai tự nhiên hiển hiện. Ở trên hoa sen có bốn Đức Như Lai: Đức Bất Động ở phương Đông, Đức Bảo Tướng ở phương Nam, Đức Vô Lượng Thọ ở phương Tây, Đức Thiên Cổ Âm ở phương Bắc. Bốn Đức Như Lai đó đều đang ngồi kiết già, phóng ra ánh sáng lớn soi sáng khắp thành Vương xá và tam thiên đại thiên thế giới này cho đến những cõi nước chư Phật nhiều như cát sông Hằng trong mười phương, mưa xuống các loại hoa trời, tấu lên nhạc trời… Bấy giờ, các chúng sinh trong Nam Thiệm-bộ châu này và trong tam thiên đại thiên thế giới, nhờ uy lực của Đức Phật, được niềm vui thù thắng thượng diệu, không có sự thiếu thốn. Người mà thân chẳng đủ, nhờ ân đó được đầy đủ, người mù có thể thấy, người điếc được nghe, người câm được nói, người ngu được trí, nếu người tâm loạn thì được tâm như cũ, nếu người không y phục thì được y phục, người bị giặc ác thì được sự kính trọng của người, người có cấu bẩn thì thân được thanh khiết. Ở thế gian này, những việc lợi ích, những điều chưa từng có đều hiển hiện.

Bấy giờ, Bồ-tát Diệu Tràng thấy bốn Đức Như Lai và những việc hy hữu thì vui mừng hớn hở, chắp tay một lòng chiêm ngưỡng tướng thù thắng của các Đức Phật rồi lại suy nghĩ về công đức không lường của Đức Như Lai Thích-ca Mâ-ni. Chỉ có thọ mạng của Phật là Bồ-tát vẫn còn sinh lòng nghi hoặc: “Sao Đức Như Lai công đức vô lượng mà thọ mạng lại ngắn ngủi chỉ có tám mươi năm?” Bấy giờ, bốn Đức Phật bảo Bồ-tát Diệu Tràng:

–Này thiện nam! Ông nay chẳng nên suy nghĩ về tuổi thọ dài hay ngắn của Đức Như Lai! Vì sao? Này thiện nam! Chúng ta chẳng thấy chư Thiên, Thế gian, Phạm ma, Sa-môn, Bà-la-môn, người, chẳng phải người… mà có thể tính toán biết được giới hạn thời lượng sống lâu của Đức Phật, chỉ trừ đấng Vô thượng Chánh Biến Tri.

Khi ấy, bốn Đức Như Lai muốn nói về thọ lượng của Đức Phật Thích-ca Mâu-ni, do uy lực của Phật, trời Dục giới, trời Sắc giới,

những rồng, quỷ thần, Càn-thát-bà, A-tô-la, Yết-lộ-trà, Khẩn-na-la, Mạc-hô-lạc-già và vô lượng trăm ngàn ức na-do-tha Đại Bồ-tát đều đến hội họp vào trong nhà thanh tịnh vi diệu của Bồ-tát Diệu Tràng. Bấy giờ, bốn Đức Phật ở giữa đại chúng, muốn hiển bày thọ mạng vô lượng của Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni mà nói kệ rằng:

Nước trong các biển lớn

Số giọt có thể lường

Không thể tính biết được

Thọ lượng của Thế Tôn!

Chẻ những núi cao diệu

Thành hạt cải đếm được

Không ai có thể tính

Thọ lượng Đức Thích Tôn!

Tất cả đất đại địa

Có thể biết số bụi

Không ai có thể tính

Thọ lượng Đức Thích Tôn!

Giả sử lường hư không

Có thể tận biên giới

Không thể đo biết được

Thọ lượng Đức Thích Tôn!

Nếu người ở ức kiếp

Tận lực tính toán luôn

Cũng vẫn không thể biết

Thọ lượng Đức Thích Tôn!

Chẳng hại mạng chúng sinh

Và thí cho uống ăn

Do hai thứ nhân ấy

Được tuổi thọ lâu dài.

Vì vậy nên tuổi thọ

Bậc Đại giác khó lường.

Như kiếp không bờ cõi

Tuổi thọ cũng như trên

Này Diệu Tràng phải biết

Khởi nghi hoặc, chẳng nên!

Tuổi thọ bậc Tối thắng

Không thể biết số lượng!

Bấy giờ, Bồ-tát Diệu Tràng nghe bốn Đức Như Lai nói về thọ lượng vô hạn của Đức Phật Thích-ca Mâu-ni, bạch:

–Bạch Thế Tôn! Làm sao Đức Như Lai thị hiện thọ lượng ngắn ngủi như vậy?

Bốn Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Diệu Tràng:

–Này thiện nam! Đức Phật Thích-ca Mâu-ni ở đời năm trược, khi xuất hiện, loài người thọ một trăm tuổi, bản tánh thấp hèn, căn lành mỏng manh, lại không có lòng tin hiểu. Những chúng sinh này có nhiều ngã kiến, nhân kiến chúng sinh thọ giả dưỡng dục tà kiến, ngã, ngã sở kiến, đoạn kiến, thường kiến… vì muốn lợi ích cho các chúng sinh này và chúng ngoại đạo… những loại như vậy, khiến họ phát sinh sự hiểu biết chân chánh, mau được thành tựu Vô thượng Bồ-đề. Vậy nên Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni thị hiện tuổi thọ ngắn ngủi như vậy.

Này thiện nam! Nhưng Đức Như Lai muốn khiến cho chúng sinh thấy Như Lai nhập Niết-bàn rồi sẽ sinh tư tưởng khó gặp, tư tưởng ưu khổ… Đối với các kinh giáo mà Đức Thế Tôn đã giảng nói, họ sẽ mau chóng thọ trì, đọc tụng thông lợi, vì người giải nói chẳng sinh ra hủy báng. Vậy nên Đức Như Lai thị hiện có tuổi thọ ngắn ngủi. Vì sao? Vì những chúng sinh đó nếu thấy Như Lai chẳng vào Bát-niết-bàn thìchẳng sinh tư tưởng cung kính khó gặp và đối với kinh điển thậm thâm của Như Lai nói cũng chẳng thọ trì đọc tụng thông lợi và vì người giảng nói. Vì sao? Do thường thấy Phật nên chẳng tôn trọng.

Này thiện nam! Ví như có người thấy cha mẹ mình có nhiều tài sản, trân bảo tràn đầy. Họ liền đối với của cải chẳng sinh tư tưởng hiếm có, khó gặp. Vì sao? Vì đối với tài vật của cha, sinh ra ý tưởng cho là bình thường. Này thiện nam! Những chúng sinh kia cũng vậy, nếu thấy Đức Như Lai chẳng vào Niết-bàn thì chẳng sinh tư tưởng hy hữu, khó gặp. Vì sao? Vì do thường kiến! Này thiện nam! Ví như có người, cha mẹ nghèo cùng, của cải thiếu thốn. Nhưng người nghèo kia hoặc đi đến nhà của vua hoặc nhà của đại thần, thấy kho lẫm

những nơi ấy đều đầy tràn những thứ trân bảo thì liền sinh lòng hy hữu, tư tưởng khó gặp. Người nghèo đó vì muốn cầu của cải nên bằng nhiều phương cách sách tấn, siêng năng không lười biếng. Vì sao? Vì để bỏ bần cùng, nhận an vui vậy. Này thiện nam! Những chúng sinh kia cũng vậy, nếu thấy Đức Như Lai vào Niết-bànthì sinh tư tưởng khó gặp… cho đến tư tưởng ưu khổ… mà khởi lên ý niệm: “Ở vô lượng kiếp, chư Phật Như Lai xuất hiện ở đời như khi hoa Ưu-đàm-bát-la một lần xuất hiện”, thì những chúng sinh kia mới phát tâm hy hịõu, tư tưởng khó gặp, nên nếu gặp Như Lai thì lòng mới sinh kính tín, nghe nói chánh pháp mới sinh tư tưởng cho là thật ngữ, tất cả các kinh điển đều thọ trì, chẳng hề hủy báng. Này thiện nam! Do nhân duyên này nên Đức Phật Thế Tôn chẳng ở lâu nơi đời mà phải mau chóng vào Niết-bàn. Này thiện nam! Các Đức Như Lai dùng những phương tiện khéo léo như vậy để thành tựu chúng sinh.

Bấy giờ, bốn Đức Phật nói những lời này xong thì bỗng nhiên biến mất.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Diệu Tràng cùng vô lượng trăm ngàn Bồ-tát và vô lượng ức vô số trăm ngàn chúng sinh đều cùng nhau đi đến chỗ Đức Như Lai Chánh Biến Tri Thích-ca Mâu-ni trên núi Thứu phong, đảnh lễ dưới chân Đức Phật, rồi đứng về một phía. Bồ-tát Diệu Tràng đem những việc như trên bạch đầy đủ với Đức Thế Tôn. Cùng lúc đó bốn Đức Như Lai cũng đi đến núi Thứu phong, tới chỗ Đức Phật Thích-ca Mâu-ni và đều tùy theo phương của mình mà ngồi vào tòa, rồi bảo Bồ-tát thị giả rằng: “Này thiện nam! Ông nay có thể đi đến chỗ Đức Phật Thích-ca Mâu-ni, vì ta mà hỏi thăm Thế Tôn ít bệnh, ít khổ, đi ở nhẹ nhàng, các hành an vui chăng?” Rồi Phật lặi nói rằng: “Hay thay! Hay thay! Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni hôm nay có thể diễn nói kinh Kim Quang Minh pháp cốt yếu, thậm thâm, vì muốn lợi ích cho tất cả chúng sinh, trừ bỏ đói kém, khiến cho họ được an lạc, ta sẽ tùy hỷ.”

Khi ấy, thị giả của các Đức Phật đều đi đến chỗ Đức Phật Thích-ca Mâu-ni, đảnh lễ dưới chân, rồi lui về đứng một bên, đều bạch Đức Phật rằng:

–Đấng Thiên Nhân Sư bảo con hỏi thăm đấng Vô Lượng có ít

bệnh, ít khổ, đi ở nhẹ nhàng, các hành an vui không?

Các vị Phật ấy lại nói rằng:

–Hay thay! Hay thay! Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai, hôm nay có thể diễn nói kinh Kim Quang Minh là pháp cốt yếu, thậm thâm, vì muốn lợi ích cho tất cả chúng sinh, trừ bỏ sự đói kém, khiến cho tất cả đều được an vui.

Bấy giờ, Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác bảo các Bồ-tát thị giả đó rằng:

–Hay thay! Hay thay! Bốn Đức Như Lai kia đã có thể vì sự ích lợi và an lạc của các chúng sinh mà khuyến thỉnh ta tuyên dương Chánh pháp!

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Ta ở núi Thứu phong

Tuyên nói kinh báu này

Vì thành tựu chúng sinh

Thị hiện vào Niết-bàn.

Phàm phu khởi tà kiến

Lời ta nói, chẳng tin,

Vì thành tựu cho họ

Ta thị hiện Niết-bàn.

Trong đại hội có vị Bà-la-môn, họ Kiều-trần-như tên là Pháp sư Thọ Ký cùng với vô lượng trăm ngàn các Bà-la-môn cúng dường Đức Phật rồi, nghe Đức Thế Tôn vào Bát-niết-bàn thì nước mắt ràn rụa, làm lễ dưới chân Đức Phật mà bạch rằng:

–Bạch Thế Tôn! Nếu quả thật Đức Như Lai đối với các chúng sinh có lòng đại Từ bi, thương xót đem lại lợi ích khiến cho họ được an lạc giống như cha mẹ, không ai bằng, thì có thể cho thế gian làm chỗ quy y như trăng tròn thanh tịnh, dùng đại trí tuệ có thể vì họ soi sáng như mặt trời mới mọc, quan sát khắp chúng sinh yêu thương không thiên lệch, đồng như La-hầu-la. Nguyện xin Đức Thế Tôn cho con một ước nguyện.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn lặng im. Nhờ uy lực của Đức Phật nên ở trong chúng này, có một đồng tử Li-xa-tỳ tên là Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến nói với Bà-la-môn Kiều-trần-như:

–Thưa Đại Bà-la-môn! Ngài nay theo Đức Phật muốn xin nguyện vọng gì? Tôi có khả năng cho Ngài?

Vị Bà-la-môn nói rằng:

–Thưa đồng tử! Tôi muốn cúng dường Thế Tôn Vô thượng. Nay tôi theo Đức Như Lai cầu thỉnh xá-lợi dù chỉ một phần như hạt cải. Vì sao? Vì tôi từng nghe nói rằng, nếu thiện nam, thiện nữ nào được xá-lợi của Phật một phần chừng bằng hạt cải mà cung kính cúng dường thì người đó sẽ được sinh lên cõi trời Tam thập tam, làm Đế Thích.

Lúc đó, đồng tử nói với vị Bà-la-môn rằng:

–Nếu muốn nguyện sinh lên trời Tam thập tam nhận phước báo thù thắng thì cần phải chí tâm lắng nghe kinh Kim Quang Minh tối thắng, là kinh thù thắng trong các kinh, khó hiểu, khó thể nhập, Thanh văn, Độc giác chẳng thể biết. Kinh này có thể sinh khởi vô lượng, vô biên quả báo phước đức… cho đến thành Bồ-đề vô thượng. Tôi nay vì Ngài lược nói việc ấy!

Vị Bà-la-môn nói rằng:

–Hay thay! Thưa đồng tử! Kinh Kim Quang Minh này sâu xa bậc nhất khó hiểu, khó thể nhập, Thanh văn, Độc giác còn chẳng thể biết, huống gì chúng tôi là người biên địa hèn kém, trí tuệ cạn cợt mà có thể hiểu được sao? Vậy nên tôi nay cầu xá-lợi của Đức Phật một phần nhỏ chừng như hạt cải để đem về bản xứ, đặt vào trong hộp báu, cung kính cúng dường để sau khi mạng chung được làm Đế Thích, luôn hưởng thụ an lạc. Sao ông chẳng thể vì tôi theo đức Minh Hành Túc cầu xin một nguyện vọng ấy?

Bà-la-môn nói lời đó rồi, bấy giờ, đồng tử liền vì Bà-la-môn nói kệ:

Nước sông Hằng chảy nhanh

Có thể sinh sen trắng

Chim vàng thành màu trắng

Quạ đen biến thành đỏ

Giả sử cây Thiệm-bộ

Sinh được quả Đa-la

Trong cành Khiết-thọ-la

Lá Am-la xuất hiện.

Những vật hy hữu kia

Hoặc có thể chuyển biến

Xá-lợi Đức Thích-ca

Rốt ráo chẳng thể được

Giả sử dùng lông rùa

Dệt thành y phục đẹp

Lạnh có thể mặc vào

Mới cầu xá-lợi Phật.

Giả sử chân muỗi, ve

Có thể dựng lầu đài

Vững bền chẳng dao động

Mới cầu xá-lợi Phật.

Giả sử con đỉa nước

Trong miệng sinh răng trắng

Như kim dài, to, bén

Mới cầu xá-lợi Phật.

Giả sử sừng thỏ đen

Dùng làm thành thềm bậc

Để đi lên thiên cung

Mới cầu xá-lợi Phật.

Chuột nhờ bậc này lên

Diệt trừ A-tô-la

Ngăn vầng trăng trong không

Mới cầu xá-lợi Phật.

Nếu ruồi uống rượu say

Đi khắp trong thôn ấp

Làm nhà cửa khắp nơi

Mới cầu xá-lợi Phật.

Nếu khiến màu môi lừa

Đỏ như trái Tần-bà

Rồi khéo léo múa ca

Mới cầu xá-lợi Phật.

Quạ cùng chim cú mèo

Cùng sống chung một chỗ

Đó, đây hòa thuận nhau

Mới cầu xá-lợi Phật.

Giả sử lá Ba-la

Có thể làm dù che

Ngăn được trận mưa lớn

Mới cầu xá-lợi Phật.

Giả sử thuyền bè to

Chở đầy các châu báu

Đi được trên đất liền

Mới cầu xá-lợi Phật.

Giả sử loài chim ri

Dùng mỏ ngậm núi Hương

Đi đến khắp mọi nơi

Mới cầu xá-lợi Phật.

Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Pháp sư Thọ Ký nghe bài tụng này rồi cũng dùng kệ đáp lại đồng tử Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến rằng:

Hay thay! Đại đồng tử

An lành giữa đại chúng

Tâm phương tiện thiện xảo

Được thọ ký Vô thượng

Như Lai uy đức lớn

Có thể cứu thế gian

Đồng tử hãy lắng nghe

Tôi sẽ lần lượt nói

Cảnh giới Phật khó bàn

Thế gian không sánh bằng

Tánh Pháp thân thường trụ

Tu hành không sai khác

Thể chư Phật đều đồng

Lời nói pháp cũng vậy

Vô vi của Thế Tôn

Cũng vốn là không sinh

Thể Thế Tôn Kim Cang.

Quyền biến hiện hóa thân

Nên xá-lợi Thế Tôn

Không giống như hạt cải

Phật chẳng thân máu thịt

Làm sao có xá-lợi?

Phương tiện xương thân lưu

Vì lợi ích chúng sinh

Pháp thân là Chánh giác

Như Lai tức pháp giới

Đây là chân thân Phật

Cũng nói pháp như vậy.

Bấy giờ, ba vạn hai ngàn Thiên tử trong hội nghe nói về tuổi thọ lâu dài của Đức Như Lai, đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, vui mừng hớn hở, được điều chưa từng có, họ đồng thanh nói kệ:

Phật chẳng Bát-niết-bàn

Chánh pháp cũng chẳng diệt

Vì lợi ích chúng sinh

Nên thị hiện diệt tận.

Thế Tôn chẳng nghĩ bàn

Diệu thể không thay đổi

Vì lợi ích chúng sinh

Hiện đủ loại trang nghiêm.

Bấy giờ, Bồ-tát Diệu Tràng ở trước Đức Phật và bốn Đức Như Lai, cùng với hai Đại sĩ, các Thiên tử được nghe nói về thọ lượng của Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni rồi, đứng dậy, chắp tay cung kính, bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu thật như vậy, các Đức Phật Như Lai chẳng vào Bát-niết-bàn, không có xá-lợi thì sao trong kinh nói có Niết-bàn và xá-lợi của Phật, khiến cho trời, người cung kính cúng dường? Và các Đức Phật đời quá khứ hiện nay có xương thân lưu bố ở thế gian cho trời, người cúng dường được phước vô biên, nay lại nói không? Vì thế, con rất lấy làm nghi hoặc, nguyện xin Đức Thế Tôn từ bi giảng giải cho chúng con!

Lúc bấy giờ, Đức Phật bảo Bồ-tát Diệu Tràng và đại chúng:

–Các ông phải biết rằng, gọi Bát-niết-bàn, có xá-lợi chính là mật ý. Ta nói về ý nghĩa như vậy, các ông phải một lòng lắng nghe.

Này thiện nam! Đại Bồ-tát nên biết, có mười pháp có thể hiểu nghĩa lý chân thật của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác về việc có đại Bát-niết-bàn hoàn hảo. Những gì là mười?

1.Các Đức Phật Như Lai đoạn trừ hoàn toàn các Phiền não chướng và Sở tri chướng nên gọi là Niết-bàn.

2.Các Đức Phật Như Lai có khả năng hiểu rõ vô tánh của hữu tình và vô tánh của pháp nên gọi là Niết-bàn.

3.Có thể thay đổi sự nương tựa vào thân và sự nương tựa vào pháp nên gọi là Niết-bàn.

4.Đối với các loài hữu tình mặc tình xoay vần ngưng nghỉ, nhân duyên biến hóa nên gọi là Niết-bàn.

5.Chứng được tướng chân thật không sai biệt, Pháp thân bình đẳng nên gọi là Niết-bàn.

6.Biết rõ bản tánh của sinh tử và Niết-bàn vốn không hai, nên gọi là Niết-bàn.

7.Liễu ngộ căn bản của tất cả các pháp, chứng được thanh tịnh, nên gọi là Niết-bàn.

8.Tu hành trọn vẹn đối với tất cả pháp không sinh không diệt, nên gọi là Niết-bàn.

9.Chân như pháp giới thật tế bình đẳng, đạt được Chánh trí nên gọi là Niết-bàn.

10.Đạt được tâm không phân biệt đối với tính các pháp và tính Niết-bàn, nên gọi là Niết-bàn. Đó gọi là mười pháp nói có Niết-bàn.

Lại nữa, này thiện nam! Đại Bồ-tát nên biết, lại có mười pháp có thể giải nghĩa lý chân thật của Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác về việc ngài nói có đại Bát-niết-bàn hoàn hảo. Những gì là mười?

1.Tất cả phiền não đều do dục lạc làm gốc, từ dục lạc sinh ra, các Đức Phật Thế Tôn đoạn dứt dục lạc, nên gọi là Niết-bàn.

2.Do các Đức Như Lai đoạn trừ các dục lạc, chẳng chấp một pháp nào. Do không nắm giữ, nên không đi không lại, không có đối tượng chấp thủ, nên gọi là Niết-bàn.

3.Do không đi lại và không chấp thủ, đó là Pháp thân chẳng sinh chẳng diệt. Do không sinh diệt nên gọi là Niết-bàn.

4.Sự không sinh diệt này chẳng phải là đối tượng tuyên nói của

ngôn ngữ, ngôn ngữ đoạn dứt, nên gọi là Niết-bàn.

5.Không có nhân, ngã chỉ có pháp sinh diệt được chuyển y, nên gọi là Niết-bàn.

6.Phiền não theo mê hoặc đều chỉ là khách trần, pháp tánh mới chính là chủ, không đến không đi, Phật rõ biết như vậy, nên gọi là Niết-bàn.

7.Chân như chính là chân, còn lại đều hư vọng cả.

Thể tánh chân thật tức là Chân như. Tánh của Chân như tức là Như Lai, đó gọi là Niết-bàn.

8.Tánh của thật tế không có hý luận, chỉ có Như Lai chứng được pháp thật tế, đoạn trừ hẳn hý luận, gọi là Niết-bàn.

9.Vô sinh là chân thật, sinh là hư vọng, người ngu si trôi lăn trong sinh tử. Thể của Như Lai chân thật không hư vọng, gọi là Niết-bàn.

10.Pháp chẳng thật là pháp do duyên sinh. Pháp chân thật chẳng do duyên khởi, thể tánh của Pháp thân Như Lai là chân thật, gọi là Niết-bàn.

Này thiện nam! Đó gọi là mười pháp nói có Niết-bàn.

Lại nữa, này thiện nam! Đại Bồ-tát nên biết lại có mười pháp có thể giải nghĩa lý chân thật của Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác về việc ngài nói có đại Bát-niết-bàn hoàn hảo. Những gì là mười?

1.Như Lai biết rõ về bố thí và quả báo của bố thí không ngã và ngã sở. Bố thí và quả báo của bố thí này chẳng thể phân biệt, trừ diệt hoàn toàn, nên gọi là Niết-bàn.

2.Như Lai biết rõ về trì giới và quả báo của trì giới vô ngã và ngã sở. Trì giới và quả báo của trì giới này chẳng thể phân biệt, diệt trừ hoàn toàn, nên gọi là Niết-bàn.

3.Như Lai biết rõ về nhẫn nhục và quả báo của nhẫn nhục vô ngã và ngã sở. Nhẫn nhục và quả báo của nhẫn nhục này chẳng thể phân biệt, diệt trừ hoàn toàn, nên gọi là Niết-bàn.

4.Như Lai biết rõ về tinh tấn và quả báo của tinh tấn vô ngã và ngã sở. Tinh tấn và quả báo của tinh tấn chẳng thể phân biệt, diệt trừ hoàn toàn, nên gọi là Niết-bàn.

5.Như Lai biết rõ về định và quả báo của định vô ngã và ngã sở. Định và quả định này chẳng thể phân biệt, diệt trừ hoàn toàn, nên gọi là Niết-bàn.

6.Như Lai biết rõ về tuệ và quả báo của tuệ vô ngã và ngã sở. Tuệ và quả báo của tuệ này chẳng thể phân biệt, trừ diệt hoàn toàn, nên gọi là Niết-bàn.

7.Các Đức Phật Như Lai có thể rõ biết tất cả loài hữu tình và chẳng phải hữu tình, tất cả các pháp đều vô tánh, chẳng thể phân biệt, trừ diệt hoàn toàn, nên gọi là Niết-bàn.

8.Nếu tự yêu thương chấp chặt bản mình thì liền khởi tâm tìm cầu, do tìm cầu nên chịu mọi khổ não.

Các Đức Phật Như Lai diệt trừ sự tự chấp chặt bản mình nên đoạn trừ hẳn, không còn tìm cầu, nên gọi là Niết-bàn.

9.Pháp hữu vi đều có số lượng, pháp vô vi thì không còn số lượng. Phật lìa khỏi pháp hữu vi, chứng pháp vô vi không số lượng, nên gọi là Niết-bàn.

10.Như Lai rõ biết thể tánh của hữu tình và pháp đều là không, lìa không chẳng phải có. Tánh không tức là Pháp thân chân thật, nên gọi là Niết-bàn.

Này thiện nam! Đó gọi là mười pháp nói có Niết-bàn.

Lại nữa, này thiện nam! Đâu phải chỉ có Như Lai mới chẳng Bát-niết-bàn. Đó là hy hữu! Lại có mười pháp hy hữu, chính là hạnh Như Lai. Những gì là mười?

1.Sinh tử tội lỗi, Niết-bàn tịch tịnh. Do đối với sinh tử và cả Niết-bàn chứng được bình đẳng, chẳng ở trong lưu chuyển, chẳng trụ ở Niết-bàn, đối với các hữu tình chẳng sinh chán bỏ. Đó là hạnh của Như Lai.

2.Phật đối với chúng sinh chẳng nghĩ rằng, “những kẻ ngu này có kiến chấp điên đảo, bị sự ràng buộc ép ngặt của các phiền não, ta nay khai ngộ khiến cho họ giải thoát.” Nhưng do lực thiện căn Từ bi thuở xưa vẫn ở trong loài hữu tình kia, theo căn tánh của chúng, ý ưa thắng giải, chẳng khởi phân biệt, vẫn chuyển vần tế độ, thị hiện giáo hóa, lợi ích vui mừng đến tận đời vị lai, không có cùng tận. Đó là hạnh của Như Lai.

3.Phật không có ý niệm này: “Ta nay diễn nói mười hai phần giáo lợi ích cho hữu tình”, nhưng do lực thiện căn từ bi, vì những hữu tình đó, vẫn giảng nói rộng rãi, cho đến tận đời vị lai, không có cùng tận. Đó là hạnh của Như Lai.

4.Phật không có ý niệm này: “Ta nay đi đến thành ấp, xóm làmg kia, đến cung vua, nhà của đại thần, Bà-la-môn, sát-lợi, tỳ-xá, mậu-đạt-la… đến những chỗ ấy để khất thực. Nhưng do lực tập quán của các hạnh của thân, miệng, ý thuở xưa nên vẫn đến nơi đó, vì sự lợi ích mà đi khất thực. Đó là hạnh của Như Lai.

5.Thân của Như Lai không có đói khát, cũng không tướng yếu đuối, mệt mỏi hay tiện lợi, tuy có khất thực, có nhận thức ăn mà không hề có sự ăn uống, cũng không phân biệt. Nhưng vì sự lợi ích của hữu tình mà thị hiện có tướng ăn. Đó là hạnh của Như Lai.

6.Phật không có ý niệm này: “Những chúng sinh này có thượng, trung, hạ, tùy theo căn cơ, tính khí của họ mà vì họ nói pháp.” Nhưng Phật Thế Tôn vẫn không có tâm phân biệt, tùy theo khả năng tiếp nhận của họ mà khéo léo ứng hợp theo cơ duyên, vì họ nói pháp. Đó là hạnh của Như Lai.

7.Phật không có ý niệm này: “Loài hữu tình này chẳng cung kính ta, thường đối với ta phát ra lời trách mắng, ta chẳng thể cùng với họ cùng nói chuyện. Loài hữu tình kia cung kính ta, thường đối với ta cùng nhau khen ngợi. Ta sẽ cùng với họ nói chuyện.” Nhưng Như Lai vẫn khởi lòng Từ bi, bình đẳng không phân biệt. Đó là hạnh của Như Lai.

8.Các Đức Phật Như Lai không tâm có yêu ghét, kiêu mạn, tham tiếc và các phiền não. Nhưng Như Lai thường ưa tịch tịnh, khen ngợi sự ít ham muốn, lìa xa chỗ huyên náo. Đó là hạnh của Như Lai.

9.Như Lai không có pháp nào mà chẳng biết và chẳng hoàn toàn thông đạt, đối với cảnh trí hiện tiền của tất cả các cõi, Ngài không hề phân biệt. Nhưng Như Lai thấy sự tạo tác sự nghiệp của những hữu tình, tùy theo tâm ý của họ, vận chuyển phương tiện dẫn dụ khiến cho họ được giải thoát. Đó là hạnh của Như Lai.

10.Như Lai nếu thấy một số hữu tình được giàu thịnh, chẳng hoan hỷ, thấy họ suy tổn cũng chẳng lo buồn. Nhưng nếu Như Lai

thấy những hữu tình kia tu tập Chánh hạnh thì dùng tâm đại Từ vô ngại tự nhiên cứu giúp. Nếu thấy hữu tình tu tập tà hạnh thì cũng dùng tâm đại Bi vô ngại tự nhiên cứu giúp. Đó là hạnh của Như Lai.

Này thiện nam! Như vậy phải biết rằng, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nói có vô biên Chánh hạnh như vậy. Các ông nên biết, đó gọi là tướng Niết-bàn chân thật. Hoặc khi thấy có Bát-niết-bàn, thì đó là phương tiện quyền biến và sự lưu lại xá-lợi để các hữu tình cung kính cúng dường đều là lực thiện căn từ bi của Như Lai. Nếu người cúng dường thì ở đời vị lai lìa xa tám nạn, được gặp các Đức Phật, gặp Thiện tri thức, chẳng mất thiện tâm, phước báo vô biên, mau chóng sẽ được giải thoát, chẳng bị sự trói buộc của sinh tử. Những diệu hạnh như vậy, các ông phải siêng năng tu hành, chớ nên buông lung!

Lúc bấy giờ, Bồ-tát Diệu Tràng nghe Đức Phật đích thân nói chẳng Bát-niết-bàn và hạnh thậm thâm mà chắp tay cung kính bạch rằng:

–Con nay mới biết Như Lai Đại sư chẳng vào Bát-niết-bàn và lưu lại xá-lợi để làm lợi ích cho khắp các chúng sinh, thân tâm con rất đổi vui sướng, thật là chưa từng có!

Khi nói phẩm Thọ Lượng của Như Lai này thì vô lượng, vô số, vô biên chúng sinh đều phát tâm Vô đẳng đẳng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Bốn Đức Như Lai bỗng nhiên biến mất. Bồ-tát Diệu Tràng làm lễ dưới chân Đức Phật rồi, đứng dậy trở về chỗ ở của mình.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.