Đại Tập 63 · Bộ Kinh Tập X · Số 658–665

Số 663- Kinh Kim Quang Minh, Quyển 4, Phẩm 17: Xả Thân

nay là A-nan, mười ngàn con cá trong ao lúc ấy nay là mười ngàn vị Thiên tử này. Nên nay ta vì các vị ấy mà thọ ký sẽ thành Chánh đẳng Chánh giác. Còn vị thọ thần hiện nửa thân xưa, nay là thân ngươi.

Phẩm 17: XẢ THÂN

Bấy giờ, thần cây Đạo tràng Bồ-đề lại bạch:

–Kính bạch Thế Tôn! Con nghe Thế Tôn về thuở quá khứ tu đạo Bồ-tát, chịu đủ trăm ngàn khổ hạnh không lường, bỏ cả thân mạng, máu thịt xương tủy. Xin nguyện Thế Tôn vì sự lợi ích an lạc chúng sinh nói những nhân duyên khổ hạnh xưa kia.

Bấy giờ, Thế Tôn liền hiện thần túc. Vì do thần túc khiến cả đại địa sáu cách chấn động. Tại đại giảng đường ở giữa chúng hội, có tháp bảy báu từ đất hiện lên. Các thứ bảy báu bủa giăng trang nghiêm. Lúc ấy, đại chúng thấy vậy nên sinh tâm hoan hỷ cho là hy hữu. Thế Tôn liền từ pháp tòa đứng đậy cung kính lễ bái, nhiễu quanh tháp ấy, xong rồi trở lại pháp tòa an tọa.

Khi ấy thần cây Đạo tràng Bồ-đề bạch Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Như Lai là Bậc Thế Hùng xuất hiện ở đời thường được tất cả cung kính. Đối các chúng sinh, Phật là một Đấng Tối Tôn, Tối Thắng nhưng vì lẽ nào lễ bái tháp này?

Phật liền bảo:

–Này Thiện nữ Thiên! Thuở xưa khi ta tu đạo Bồ-tát, xá-lợi thân ta để nơi tháp này. Vì do thân ấy khiến ta sớm thành Chánh đẳng Chánh giác.

Bấy giờ, Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông có thể mở tháp, lấy xá-lợi ra cho đại chúng xem.

Xá-lợi ấy chính là vô lượng công đức đã huân tập của sáu Ba-la-mật.

A-nan nghe lời Phật bảo thế rồi, liền đến chỗ tháp, lễ bái cúng dường mở cửa tháp ấy, thấy ở trong tháp có hộp bảy báu. Mở hộp ra xem, trông thấy xá-lợi màu hồng trắng đẹp, liền bạch:

–Kính bạch Thế Tôn! Xá-lợi trong đây sắc hồng trắng đẹp.

Phật bảo A-nan:

–Ông hãy đem lại đây, đó là chân thân Đại sĩ.

Khi ấy A-nan liền bưng hộp báu đem đến chỗ Phật, dâng lên Thế Tôn.

Bấy giờ, Phật bảo tất cả đại chúng:

–Các người nay nên lễ xá-lợi này. Xá-lợi đó là do Giới, Định, Tuệ huân tu kết thành, là thứ phước điền tối thượng rất khó có thể có được.

Bấy giờ, đại chúng nghe Phật dạy thế tâm hồn vui vẻ, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, cùng chắp tay kính lễ xá-lợi Đại sĩ. Khi đó Thế Tôn vì muốn dứt trừ sự nghi ngờ của đại chúng nên nói nhân duyên xa xưa của xá-lợi này:

–Này ông A-nan! Ở đời quá khứ có vua tên là Ma-ha La-đà tu hành thiện pháp, khéo trị nước, không có thù địch. Vua ấy sinh được ba người con trai dung nhan đoan chánh, tướng mạo khác thường, oai đức bậc nhất. Thái tử thứ nhất tên là Ma-ha Ba-na-la, vị thứ tên là Ma-ha Đề-bà, vị nhỏ tên là Ma-ha Tát-đỏa. Ba vị vương tử này đi du ngoạn trong các khu rừng, lần lượt đi đến một rừng trúc lớn, xe giá dừng nghỉ. Vương tử thứ nhất nói với hai em: “Anh nay trong lòng có phần lo sợ, không biết ở trong rừng này sẽ có bị những điềøu gì suy tổn hay chăng?” Vương tử thứ hai lại nói rằng: “Em nay không hề tiếc thân mạng mình, nhưng vì xa lìa tình thân ái nên có sự lo buồn.”

Vương tử thứ ba lại nói rằng: “Em nay không sợ cũng không lo buồn. Vì chốn núi rừng vắng vẻ, thanh tịnh. Thần, Tiên khen ngợi là chỗ an nhàn, có thể làm cho những người tu hành được phần an lạc.”

Các vị Vương tử bàn luận vơi nhau như thế rồi lại tiếp tục lên đường. Bỗng chốc gặp một con cọp vừa mới sinh độ bảy ngày, bảy con cọp con nằm vây xung quanh, đã quáù đói khát, thân thể ốm yếu, gần muốn tuyệt mạng. Vương tử thứ nhất thấy thế liền nói: “Lạ thay! Cọp này sinh bảy ngày rồi, có bảy con bao vây xung quanh, không thể đi tìm các món ăn được, nếu bị đói khát bức bách chắc là trở lại ăn thịt các con.” Vương tử thứ ba hỏi: “Cọp ấy thường ăn vật gì?” Vương tử thứ nhất đáp: “Cọp ấy thường ngày chỉ ăn máu thịt tươi nóng.” Vương tử thứ ba hỏi: “Chúng ta ai là người có thể cho cọp này ăn?” Vương tử thứ hai nói: “Cọp này đói khát thân thể ốm

yếu, quá sức ngặt nghèo, sống chắc không được bao lâu nữa. Ta không thể tìm đồ ăn cho nó. Nếu có đi tìm đồ ăn đến đây thì cũng không thể cứu sống kịp được. Ai là người có thể không tiếc thân mạng hy sinh cứu sống nó đi.” Vị thứ nhất nói: “Tất cả những việc khó bỏ không gì hơn thân mạng.” Vị thứ hai nói: “Chúng ta nay tham tiếc thân mạng, nên với thân này không thể buông bỏ. Vì kém trí tuệ nên với việc này mà sinh sợ hãi. Nếu bậc Đại sĩ, vì muốn lợi ích kẻ khác cho nên sinh tâm đại Bi, vì chúng sinh mà xả bỏ thân mạng là việc dễ dàng.”

Khi ấy các vị vương tử lo buồn, đứng xem hồi lâu, rồi dắt nhau đi. Bấy giờ vương tử thứ ba nghĩ rằng: “Nay là đúng lúc ta nên xả thân. Vì sao? Vì từ xưa nay ta đã bỏ biết bao thân mạng như thế này rồi, nhưng hoàn toàn không được lợi ích gì và cũng đã từng yêu quý thân này, bảo vệ thân này, lại còn cung cấp nào là nhà, cửa, đồ ăn, đồ nằm, y phục, thuốc men, voi ngựa, xe cộ, tùy thời nuôi dưỡng không cho thiếu thốn, nhưng lại còn sinh nhiều điều oán hại, không tránh khỏi sự vô thường bại hoại. Lại nữa, thân này không có chắc thật, không có ích lợi, thật là ích kỷ, không khác kẻ giặc, cũng như nhà xí. Ta nay phải dùng thân này tạo nghiệp vô thượng, làm cầu vĩ đại qua biển sinh tử. Hơn nữa bỏ được thân này là bỏ vô lượng ung thư tật bệnh, trăm ngàn thứ sợ sệt. Thân này chỉ có đại, tiểu tiện. Thân này không chắc thật, như bọt nước. Thân này không thanh tịnh, là chỗ ở của các thứ vi trùng. Thân này khả ố, gân mạch chằng chịt dẫn các đường máu, da xương tủy não nương giữ lấy nhau. Quán sát như thế rất đáng nhàm chán. Vậy nên ta nay cần phải xả bỏ thân này để cầu đạo quả tịch diệt Niết-bàn vô thượng, vĩnh viễn xa lìa lo buồn bệnh hoạn, vô thường biến đổi, dứt sự sinh tử, không còn trần lụy. Vô lượng thiền định, trí tuệ, công đức đầy đủ, thành tựu Pháp thân vi diệu, trăm phước trang nghiêm, chư Phật khen ngợi. Chứng được Pháp thân vô thượng như vậy, ban cho các chúng sinh vô lượng pháp lạc.”

Khi ấy Vương tử dũng mãnh chịu đựng, phát đại thệ nguyện dùng tâm đại Bi huân tu nói trên, nhưng sợ hai anh sinh lòng lo sợ cản ngăn, hoặc gây trở ngại, nên bảo: “Các anh hãy cùng với tùy

tùng đi lại chỗ nghỉ.” Khi ấy vương tử Ma-ha Tát-đỏa đi đến chỗ cọp, cởi bỏ quần áo để trên cành trúc và thệ nguyện rằng: “Ta nay vì sự lợi ích chúng sinh và để chứng được đạo quả vô thượng, vì lòng đại Bi bao la bất động, xả bỏ những viêïc rất khó xả bỏ. Vì cầu trí giác mà chư Bồ-tát từng hay tán thán, muốn độ chúng sinh trong khắp ba cõi thoát khỏi mọi sự sinh tử sợ sệt, khổ não nóng bức.”

Khi Vương tử thề như thế rồi liền tự phóng mình vào trước chỗ cọp đói. Khi ấy, do vì sức đại Bi của Vương tử nên cọp không làm gì được. Vương tử lại nghĩ: “Cọp nay ốm yếu, thân không đủ sức, không thể làm sao ăn được thân ta.” Vương tử liền đứng dậy đi tìm dao, tìm khắp không có nên lấy miếng tre đâm cổ chảy máu, ở trên đồi cao gieo mình trước cọp.

Lúc ấy đại địa chấn động sáu cách, mặt trời tối tăm, không còn sức sáng, như bị A-tu-la vương ngăn che, lại mưa các thứ hoa, hương quý lạ và trong hư không có các Thiên nhân thấy việc ấy nên sinh tâm vui mừng, khen chưa từng có, đồng tán thán rằng:

“Hay thay! Hay thay! Đại sĩ Ngài nay thật xứng là người tu hạnh đại Bi. Vì thương chúng sinh nên hay bỏ được việc rất khó bỏ. Ngài là một người mạnh mẽ nhất đời, so với các người hiện đang tu tập. Ngài đã được chư Phật tán thán, ở chỗ thường lạc, không còn nhiệt não, không bao lâu sẽ chứng quả thanh tịnh Niết-bàn an lạc.”

Bấy giờ, cọp thấy thân Vương tử máu chảy liền liếm và xé ăn thịt, chỉ còn để lại tóc, xương, răng, móng.

Lúc ấy, Vương tử thứ nhất thấy cả đại địa chấn động, nói với Vương tử thứ hai thế này:

Chấn động đại địa,

Và biển rộng lớn

Mặt rời không sáng

Như có ngăn che,

Ở trên hư không

Rải các hương hoa

Chắc là em ta

Đã bỏ thân mạng

Vương tử thứ hai lại nói kệ:

Cọp kia sinh con

Đã trải bảy ngày

Bảy con vây quanh

Không có thức ăn

Khí lực suy tổn

Chẳng sống bao lâu

Em ta đại Bi,

Biết cọp đói khát,

Em không chịu nổi,

Sợ lại ăn con

Nên đã xả thân

Để cứu mạng cọp?

Khi ấy, hai vị Vương tử hết sức buồn rầu, sợ sệt, khóc lóc, thở than, dung nhan tiều tụy. Lại dắt tay nhau dẫn đến chỗ cọp, thấy áo quần em treo trên cành trúc, hài cốt, tóc móng rơi rớt ngổn ngang, máu chảy lan tràn cả một khoảnh đất. Thấy xong ngất xỉu không thể gượng được, nhào ôm đống xương hồi lâu mới tỉnh, liền đứng dậy ôm đầu, kêu Trời, khóc la than thở: “Em ta còn nhỏ, tài năng hơn người, đặc biệt lại được cha mẹ yêu mến, bỗng nhiên bỏ thân để cho cọp đói! Ta nay về cung nếu cha mẹ hỏi, sẽ đáp làm sao! Thà ta ở đây sống chết với nhau chớ không nỡ nào thấy hài cốt này mà bỏ trở về gặp lại cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bạn bè quen biết.”

Hai vị Vương tử buồn than áo não hồi lâu như vậy, rồi lần bỏ đi.

Bấy giờ, những người tùy tùng với vị Vương tử thứ hai, đi lạc tứ tản và tự thầm bảo: “Bây giờ ta đang ở phương nào?”

Bấy giờ Vương phi ở chốn Hoàng cung đang ngủ bỗng nhiên chiêm bao thấy hai vú mình bị cắt, răng bị rụng hết, thấy ba con chim Bồ câu con, một con bị diều bắt xé thịt.

Lúc ấy bỗng nhiên đại địa chấn động, Vương phi giật mình, vừa thức giác dậy, tâm thần hoảng hốt, lo sầu khôn xiết, nói lời kệ rằng:

Ngày nay cớ chi

Đại địa biển lớn

Tất cả chấn động?

Mọi vật không yên

Mặt trời không sáng,

Như bị ngăn che

Lòng ta buồn khổ

Mí mắt nháy hoài

Như ta hôm nay

Mộng thấy điềm tướng

Chắc có tai biến

Khổ não chẳng lành.

Vương phi vừa nói dứt lời thì có người mặc áo xanh ở ngoài đi vào. Vì nghe tin Vương tử bỏ mạng, hoảng hốt sợ sệt, liền chạy vào cung, thưa với Vương phi: “Vừa rồi, có kẻ ở ngoài nghe các thị tùng đi tìm Vương tử, không biết ở đâu?”

Vương phi nghe xong, hết sức buồn bã, hai mắt lệ tràn đọng cả bờ mi, rồi liền vội vàng đến chỗ Đại vương, thưa Đại vương rằng: “Thiếp vừa được nghe có người báo tin mất đứa con út đáng yêu của thiếp rồi Đại vương ơi!” Đại vương nghe xong liền bị ngất xỉu, lo buồn khổ não, vừa khóc vừa than: “Tại sao nay lại bị mất người con mà tâm ta thường yêu mến, quý trọng?”

Bấy giờ, Thế Tôn muốn trùng tuyên nghĩa này, nên nói kệ rằng:

Ta thuở xa xưa

Trong vô lượng kiế

Bỏ thân quý trọng

Cầu đạo Bồ-đề

Hoặc làm quốc vương

Và làm Vương tử

Bỏ việc khó bỏ

Để cầu đạo giác.

Ta nhớ đời trước

Có đại quốc vương

Vị ấy tên là

Ma-ha La-đà.

Có vị Vương tử

Hay làm bố thí

Tên Vương tử ấy

Ma-ha Tát-đỏa.

Lại có hai anh

Người lớn tên là

Đại Ba-la-na

Anh thứ Đại Thiên

Ba người cùng đi

Đến một khu rừng

Thấy cọp vừa sinh

Đói không có ăn

Một vị Đại sĩ

Sinh tâm đại Bi

Ta nay phải bỏ

Thân quý trọng này

Không thì cọp đây

Vì đói quá ngặt

Có thể trở lại

Ăn lấy thịt con!

Liền lên đồi cao

Gieo mình trước cọp

Vì khiến cọp con

Được toàn tánh mạng

Khi ấy đại địa

Và các núi lớn

Thảy đều chấn động

Trùng thú kinh hoàng

Cọp, beo, sư tử

Sợ chạy tán loạn

Thế gian đều tốn

Không có ánh sáng

Lúc ấy hai anh

Ở lại rừng trúc

Buồn rầu than khóc

Ôm lòng sầu khổ

Lần đi tìm kiếm

Đến gần chỗ cọp

Thấy mẹ con cọp

Miệng đều dính máu

Lại thấy hài cốt

Tóc lông răng móng

Máu dính loang lổ

Cùng khắp khoảng đất

Khi hai Vương tử

Thấy việc ấy rồi

Tâm thần bấn loạn

Nhào lăn xuống đất

Thân hình bê bết

Đầy cả cát bụi

Quên mất chánh niệm

Tâm như cuồng si

Những người theo hầu

Nhìn thấy như vậy

Cũng sinh bi thảm

Kêu khóc thất thanh

Họ lấy nước lạnh

Phun rưới lẫn nhau

Sau đó tỉnh lại,

Mới đứng dậy được

Đương ngay lúc ấy

Vương tử xả thân

Chính lúc hậu cung

Vương phi, thế nữ

Năm trăm quyến thuộc

Cùng nhau vui vẻ.

Khi ấy Vương phi

Hai vú chảy sữa

Tất cả thân thể

Nhức như kim châm

Tâm sinh sầu não

Như mất con yêu

Lúc ấy Vương phi

Liền đến chỗ vua

Buồn rầu rơi lệ

Bày tỏ vua hay

Này Đại vương ơi!

Nghe đây! Nghe đây!

Nay lửa ưu sầu

Như đốt thân thiếp

Hai vú thiếp nay

Chảy sữa cùng lúc

Toàn thân thể đau đớn

Như bị kim châm

Thiếp thấy có điềm

Chẳng lành như thế

E chẳng gặp được

Đứa con yêu quý

Nay đem thân mạng

Dâng lên Đại vương

Xin mau sai người

Tìm kiếm con thiếp

Mộng ba chim câu

Mà thiếp ẫm bồng

Con nhỏ hơn hết

Thiếp rất yêu mến

Lại có chim Ưng

Bay đến cướp đi!

Thấy việc ấy rồi

Liền sinh lo buồn

Thiếp nay sầu khổ

E không toàn mạng

Xin mau sai người

Đi tìm con thiếp

Khi ấy Vương phi

Nói như thế rồi

Liền bị ngất xỉu

Ngã lăn xuống đất

Vua nghe nói thế

Lòng rất đau buồn

Vì không được thấy

Người con mến yêu

Đại thần của vua

Và các quyến thuộc

Đều đến đông đủ

Ở hai bên vua

Buồn khóc kêu than

Tiếng vang trời đất

Lúc ấy dân chúng,

Có ở trong thành

Nghe tiếng khóc than

Kinh ngạc chạy đến

Cùng hỏi nhau rằng

Nay Vương tử đó

Còn sống được không

Hay là đã chết?

Như vị Đại sĩ

Ăn nói nhu hòa

Được người kính yêu

Khó có thể gặp.

Đã có nhiều người

Vào rừng tìm kiếm

Chốc lát có tin

Nhất định đã chết

Lúc ấy mọi người

Lo sợ như thế

Rồi lại gào khóc

Chấn động thần đất

Khi ấy Đại vương

Liền đứng dậy đi

Lấy nước rưới Phi

Chốc lát tỉnh lại

Hoàn được chánh niệm

Hỏi nhỏ vua rằng

Con thiếp bây giờ

Còn sống hay chết

Bấy giờ vương phi

Vì nghĩ đến con

Càng thêm áo não

Tâm không rời bỏ

Đứa con đáng yêu

Hình sắc đoan chánh

Tại sao một sớm

Bỏ ta chết đi?

Sao thân ta đây

Chẳng chết cho xong!

Mà thấy các việc

Khổ não như vậy?

Con hiền đẹp đẽ

Giống như hoa sen

Ai hoại thân con

Khiến phải phân ly?

Phải chăng oán thù

Với ta ngày trước

Nghiệp duyên phải trả

Mà giết con ư?

Mặt mày con tôi

Như trăng tròn sáng.

Không may một sớm

Gặp phải họa này

Thà khiến thân tôi

Tan như cát bụi

Chớ làm con tôi

Phải mất thân mạng!

Tôi thấy chiêm bao

Quả là báo ứng

Vô tình tôi nay

Chịu lấy họa này

Như tôi chiêm bao

Thấy răng rụng hết

Hai vú đồng thời

Sữa tự chảy ra

Chắc chắn là tôi

Bị mất con cưng

Thấy ba chim câu

Diều bắt đi một

Trong ba đứa con

Bị mất đi một

Bấy giờ Đại vương

Liền bảo Vương phi

Để trẫm sẽ sai

Đại thần sứ giả

Đi khắp mọi nơi

Tìm kiếm các con

Thôi người chớ có

Ưu sầu lo lắng

Đại vương an ủi

Vương phi như thế

Lập tức xe giá,

Ra khỏi vương cung

Tâm sinh sầu não

Hết sức buồn khổ

Tuy giữa đám đông

Nhan mạo tiều tụy

Liền ra khỏi thành,

Tìm kiếm con yêu

Lúc ấy cũng có,

Mọi người đông đảo

Buồn than vang động.

Đi theo sau vua.

Khi ấy Đại vương

Đã ra khỏi thành

Ngắm nhìn bốn phía,

Tìm kiếm các con

Tâm thần phiền loạn

Chẳng biết ở đâu,

Sau cùng xa thấy

Người đem tin đến

Đầu tóc bụi bặm

Áo quần đầy máu

Phân tro đầy mình,

Vừa đến khóc than.

Lúc ấy Đại vương

Ma-ha La-đà

Thấy sứ giả đó,

Càng sinh áo não

Ôm đầu kêu gào

Ngửa mặt khóc than.

Người sai đi tìm

Nay đã trở lại

Đi đến chỗ vua,

Tâu với vua rằng:

Xin vua chớ buồn

Các con vẫn còn,

Chốc lát về đến

Vua được thấy mặt.

Trong khoảng chốc lát

Có vị thần đến

Thấy vua sầu khổ

Nhan mạo tiều tụy

Y phục trên thân

Bụi bặm nhơ nhớp

Thưa Đại vương hay

Đã chết một vị

Tuy còn hai vị,

Khốn khổ tiều tụy

Vương tử thứ ba

Thấy cọp mới sinh

Bị đói bảy ngày,

E ăn thịt con

Thấy cọp như vậy,

Sinh tâm đại Bi

Phát đại thệ nguyện

Sẽ độ chúng sinh

Ở đời vị lai

Chứng thành quả Phật

Liền lên đồi cao

Gieo mình trước cọp

Cọp đói lâu ngày,

Liền xé thịt ăn.

Tất cả máu thịt

Ăn hết chẳng còn

Chỉ còn hài cốt

Rơi rớt ngổn ngang.

Khi ấy Đại vương

Nghe vị thần nói

Bỗng liền ngất xỉu,

Ngã xuống hôn mê

Lửa dữ ưu sầu

Thiêu đốt toàn thân.

Quyến thuộc cận thần

Cũng lại như thế

Dùng nước rưới vua

Hồi lâu mới tỉnh.

Đứng dậy ôm đầu

Kêu trời khóc than!

Lại có vị thần

Đến tâu vua rằng:

Ở trong rừng ấy

Thấy hai vương tử

Ưu sầu khổ sở.

Khóc lóc buồn than

Mê man mất trí,

Nhào lăn xuống đất,

Thần liền tìm nước,

Rưới khắp thân mình

Hồi lâu dần dần

Mới tỉnh trở lại.

Nhìn khắp bốn phương

Lửa sầu thiêu đốt

Dìu đỡ đứng dậy

Lại liền ngã quị

Ôm đầu than vãn

Kêu trời mà khóc

Vừa lại tán thán

Công đức người em

Khi ấy Đại vương,

Vì mất con yêu

Tâm thần bấn loạn,

Khí lực tổn hao,

Khóc than áo não,

Và lại suy nghĩ

Đứa con nhỏ nhất

Ta rất thương yêu

Quỷ lớn vô thường

Liền lén bắt ăn

Hai đứa con kia

Tuy nay vẫn còn

Mà bị lửa phiền

Dày vò đốt cháy

Có thể vì vậy,

Đến nỗi bỏ mạng.

Ta phải mau đến

Đi vào rừng kia

Đón các con về

Cung điện của ta

Kẻo để mẹ chúng

Quá sức ưu phiền.

Như xé tim gan

E phải bỏ mạng.

Nếu thấy hai con

Được phần an ủi

Giữ gìn thân tâm,

Mong được toàn mạng

Khi ấy Đại vương

Thắng xe voi tốt,

Cùng các tùy tùng

Đi đến rừng kia.

Vừa đi nửa đường

Trông thấy hai con

Kêu trời trách đất

Kêu tên người em,

Nhà vua liền đến

Ôm lấy hai con

Khóc lóc kêu than

Lần hồi về cung

Thúc bảo hai con

Mau hầu thăm mẹ.

Phật bảo Thọ thần

Người nay nên biết

Ma-ha Tát-đỏa

Vương tử xả thân

Cứu cọp lúc ấy

Nay là thân ta

Đại vương lúc ấy

Ma-ha La-đà

Nay là phụ vương

Còn Thâu-đầu-đàn

Vương phi lúc ấy

Nay là Ma-da

Vương tử thứ nhất

Nay là Di-lặc

Vương tử thứ hai

Số 663- Kinh Kim Quang Minh, Quyển 4, Phẩm 18: Tán Phật

Nay là Điều-đạt.

Bấy giờ cọp mẹ

Là Kiều-đàm-di

Bảy con cọp con

Năm vị Tỳ-kheo

Là Xá-lợi-phất,

Và Mục-kiền-liên.

Bấy giờ, Đại vương Ma-ha La-đà và các vương phi buồn khóc thảm thiết, ai nấy đều cởi chuỗi ngọc anh lạc trên thân đưa cho mọi người, đi vào rừng trúc thâu lấy xá-lợi và xây ngay chỗ đó ngôi tháp bằng bảy báu.

Vương tử Ma-ha Tát-đỏa bấy giờ, khi sắp xả thân có thệ nguyện rằng: “Nguyện xá-lợi tôi ở đời vị lai trải qua nhiều kiếp, thường vì chúng sinh mà làm Phật sự.”

Thọ thần Nữ Thiên, ấy là nhân duyên xa xưa mà ta phải lễ tháp.

Lúc bấy giờ vì thần lực của Phật nên tháp bảy báu ấy liền biến mất.

Khi Phật nói kinh này, vô lượng, vô số chư Thiên và loài người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Phẩm 18: TÁN PHẬT

Lúc bấy giờ, có vô lượng trăm ngàn vạn ức chúng Bồ-tát, từ thế giới này đi đến cõi nước của Đức Kim Bảo Cái Sơn Như Lai. Khi đến nơi rồi, toàn thân rạp xuống đất làm lễ Đức Phật và lui đứng một bên, chắp tay hướng về phía Phật. Tất cả đồng thanh nói lời tán thán:

Thân của Như Lai

Sắc vàng vi diệu

Ánh sáng rực rỡ

Như núi vàng lớn.

Thân thể dịu dàng

Như hoa sen vàng

Vô lượng tướng tốt

Tự trang nghiêm thân.

Nét đẹp theo hình

Thân hình thanh tịnh

Sáng suốt vô ngần

Như núi vàng ròng,

Trong sạch không dơ

Như vừng trăng sáng

Tiếng nói rỗng rang

Như tiếng Phạm Thiên,

Như tiếng Sư tử

Như tiếng sấm vang

Sáu thứ thanh tịnh

Âm thanh vi diệu.

Ca-lăng-tần-già

Tiếng chim Khổng tước

Thanh tịnh vô cấu

Oai đức đầy đủ,

Trăm phước tướng hảo

Trang nghiêm thân Phật

Ánh sáng chiếu xa

Không có giới hạn.

Trí tuệ vắng lặng

Không còn ái nhiễm

Thế Tôn thành tựu

Vô lượng công đức.

Ví như biển lớn

Núi báu Tu-di

Vì các chúng sinh

Sinh tâm thương xót.

Ở đời vị lai

Ban cho an lạc

Lời Như Lai nói

Nghĩa sâu đệ nhất.

Khiến cho chúng sinh

Vắng lặng an ổn

Ban cho chúng sinh

Vô lượng vui sướng.

Giảng diễn diệu pháp

Cam lồ vô thượng

Rộng mở pháp môn

Cam lồ vô thượng,

Vào khắp tất cả

Nhà cửa an vui

Khiến cho chúng sinh

Đều được giải thoát.

Qua khỏi vô lượng

Biển khổ ba cõi

An trú chánh đạo

Không còn lo khổ.

Như Lai Thế Tôn

Công đức trí tuệ

Lực đại Từ bi

Tinh tấn, phương tiện,

Vô lượng như vậy

Không thể tính kể

Chúng con ngày nay

Không thể nói hết.

Chư Thiên, loài người

Ở vô lượng kiếp

Hết sức nghĩ lường

Không thể biết được.

Như Lai đã có

Công đức trí tuệ

Biển lớn vô lượng

Con nay khen ngợi.

Công đức Như Lai

Như một giọt nhỏ

Trăm ngàn ức phần

Không thể nói một.

Nếu như con được

Góp phần công đức

Hồi hướng chúng sinh

Chứng Vô thượng đạo.

Bấy giờ, Bồ-tát Tín Tướng ở trong pháp hội này liền rời tòa đứng dậy, trịch vai áo phải, quỳ gối sát đất, chắp tay hướng Phật mà tán thán rằng:

Thế Tôn trăm phước

Tướng hảo nhiệm mầu

Công đức cao sâu

Trang nghiêm thân thể.

Thân tịnh chiếu xa

Nhìn hoài không chán

Như mặt trời sáng

Chiếu khắp hư không.

Ánh sáng rực rỡ

Vô lượng, vô biên

Cũng như vô số

Trân bảo chất chồng,

Ánh sáng năm sắc

Xanh, hồng, đỏ, trắng

Như khối lưu ly

Pha lê vàng ròng,

Sáng rực hư không

Thấu đến các núi

Có thể chiếu xa

Vô lượng cõi Phật.

Hay diệt vô lượng

Khổ não chúng sinh

Lại hay ban cho

Niềm vui tuyệt diệu.

Các căn thanh tịnh

Nhiệm mầu bậc nhất

Chúng sinh ưa thấy

Không có nhàm chán,

Tóc xanh mướt, mềm

Như lông Khổng tước

Như các ong chúa

Đậu trên hoa sen.

Thanh tịnh đại Bi

Công đức trang nghiêm

Vô lượng chánh định

Và đức đại Từ.

Công đức như vậy

Đều đã đầy đủ

Tướng tốt đẹp đẽ

Trang nghiêm thân thể,

Tất cả công đức

Giúp thành Chánh giác

Như Lai có thể

Điều phục chúng sinh.

Khiến tâm mềm mỏng

Hưởng thọ vui sướng

Tất cả công đức

Thâm diệu trang nghiêm.

Cũng được mười phương

Chư Phật tán thán

Hào quang chiếu sáng

Khắp cả muôn nơi,

Như ánh mặt trời

Chiếu khắp hư không

Công đức thành tựu

Như núi Tu-di.

Thị hiện khắp cùng

Khắp cả thế giới

Răng trắng kín bằng

Giống như ngọc tuyết,

Đức như mặt trời

Chiếu sáng trên không

Hào tướng giữa mày

Xoáy vòng bên phải,

Ánh sáng chói ngời

Như ngọc lưu ly

Thân tướng vi diệu

Sáng như mặt trời.

Lúc ấy thần cây Đạo tràng Bồ-đề lại tán thán:

Nam-mô Thanh tịnh

Vô lượng Chánh giác

Pháp mầu sâu xa

Tùy thuận biết hết.

Xa lìa tất cả

Phi đạo, phi pháp

Tự vượt ra khỏi

Thành Phật Chánh giác.

Biết hữu, Phi hữu

Bản tánh thanh tịnh

Hy hữu! Hy hữu!

Công Đức Như Lai.

Hy hữu! Hy hữu!

Biển lớn Như Lai

Hy hữu! Hy hữu!

Như núi Tu-di.

Hy hữu! Hy hữu!

Hạnh Phật vô biên

Hy hữu! Hy hữu!

Đức Phật ra đời.

Như hoa Ưu-đàm

Một lần xuất hiện

Hy hữu! Như Lai

Vô lượng đại Bi.

Thích-ca Mâu-ni

Mặt trời giữa người

Vì muốn ích lợi

Cho các chúng sinh.

Nên thuyết tôn kinh

Nhiệm mầu như vậy

Hay thay! Như Lai

Các căn vắng lặng

Mà lại đi vào

Thành lớn thiện tịch.

Vô cấu thanh tịnh

Tam-muội sâu xa

Vào chỗ chư Phật

Đã từng tu hành.

Tất cả Thanh văn

Thân đều vắng lặng

Đấng Lưỡng Túc Tôn

Hành xứ cũng không.

Tất cả các pháp

Vô lượng như thế

Suy thấu tánh tướng

Cũng đều vắng lặng.

Tất cả chúng sinh

Tánh tướng cũng không

Vì tâm cuồng ngu

Không thể biết rõ.

Con thường niệm Phật

Ưa thấy Thế Tôn

Lại thường thệ nguyện

Không xa Đức Phật

Thường ở dưới đất,

Quỳ thẳng chắp tay

Hết lòng luyến mộ

Muốn thấy Đức Phật

Con thường tu hành,

Tối thượng Đại bi,

Buồn khóc rơi lệ,

Muốn được thấy Phật,

Con thường khát ngưỡng

Muốn được thấy Phật

Vì lẽ ấy nên

Lửa lo thiêu đốt

Cúi xin Thế Tôn

Ban cho Từ bi,

Nước Pháp trong mát

Để diệt lửa phiền,

Thế Tôn từ mẫn

Bi tâm vô biên

Xin khiến cho con

Thường được thấy Phật.

Thế Tôn thường hộ

Tất cả trời, người

Thế nên con nay

Khát ngưỡng muốn thấy

Thân của Thanh văn

Giống như hư không,

Nắng, huyễn, vang, hóa

Như trăng trong nước.

Tánh của chúng sinh

Như trong giấc mộng

Như Lai hành xứ

Tịnh như lưu ly

Vào nơi pháp xứ

Cam lồ vô thượng.

Hay ban chúng sinh

Vô lượng an lạc

Hành xứ Như Lai

Nhiệm mầu sâu xa

Tất cả chúng sinh

Không thể biết được

Thần Tiên ngũ thông

Và các Thanh văn,

Tất cả Duyên giác

Cũng không thể biết.

Con nay không nghi

Việc làm của Phật

Số 663- Kinh Kim Quang Minh, Quyển 4, Phẩm 19: Chúc Lụy

Xin nguyện Như Lai

Vì con hiện thân

Khi ấy Thế Tôn

Từ Tam-muội khởi,

Dùng tiếng nhiệm mầu

Mà tán thán rằng:

Lành thay! Lành thay!

Thần cây Thiện nữ!

Ngươi hôm nay đây

Thích nói như vậy

Tất cả chúng sinh

Nếu nghe pháp này,

Đều nhập pháp môn

Cam lồ Vô sinh.

Phẩm 19: CHÚC LỤY

Bấy giờ, Đức Phật Thích-ca Mâu-ni từ chánh định khởi, hiện đại thần lực, đưa cánh tay phải, xoa đầu các vị Đại Bồ-tát và các vị Thiên vương, cùng các Long vương, hai mươi tám bộ quỷ thần Tán Chỉ, các đại tướng quân mà bảo lời rằng:

–Ta ở vô lượng trăm ngàn vạn ức hằng hà sa kiếp tu tập theo kinh điển nhiệm mầu Kim Quang Minh này. Các vị cần phải thọ trì, đọc tụng, ở cõi Diêm-phù truyền bá rộng rãi pháp mầu nhiệm này, chớ để đoạn tuyệt. Nếu có những vị thiện nam hoặc thiện nữ nào ở đời vị lai thọ trì, đọc tụng kinh điển này thì chư Thiên các vị cần phải ủng hộ. Nên biết người đó vô lượng đời sau thường được hạnh phúc trong cõi trời, người và sẽ gặp được mười phương chư Phật, mau được chứng thành Chánh đẳng Chánh giác.

Khi ấy các vị Đại Bồ-tát và chư Thiên, Long vương, Đại tướng Tán Chỉ, hai mươi tám bộ liền từ chỗ ngồi đứng dậy đi đến phía trước Đức Phật đảnh lễ sát đất, đồng thanh thưa rằng:

–Như Thế Tôn dạy, chúng con xin phụng hành đầy đủ! (Thưa

ba lần như thế: “Như lời Thế Tôn dạy chúng con đều xin phụng hành đầy đủ.”)

Bấy giờ, các vị Đại tướng Tán Chỉ đồng bạch:

–Như lời Thế Tôn dạy, nếu đời vị lai có người nào thường thọ trì kinh này, hoặc tự viết chép, hoặc bảo người chép, chúng con cùng với hai mươi tám bộ các vị quỷ thần thường phải theo hầu, ẩn hình ủng hộ người thuyết pháp này, khiến họ tiêu trừ các điều tai ác, được sự an lạc, không còn lo ngại.

Khi ấy, Đức Phật Thích-ca Mâu-ni hiện đại thần lực, mười phương vô lượng thế giới thảy đều chấn động sáu cách. Lúc ấy chư Phật đều rất vui vẻ, vì sự phó chúc kinh này đồng thời khen người tu trì đúng theo pháp môn, cho nên hiện ra vô lượng thần lực.

Bấy giờ, vô lượng, vô biên vô số chúng Bồ-tát và Bồ-tát Tín Tướng, Kim Quang, Kim Tạng, Thường Bi, Pháp Thượng … Tứ Đại Thiên vương, mười ngàn Thiên tử cùng với thần cây Đạo tràng Bồ-đề, địa thần Kiên Lao và tất cả thế gian Thiên, Nhân, Tu la nghe lời Phật dạy đều phát đạo tâm Vô thượng Bồ-đề, vui mừng phấn khởi, đảnh lễ lui ra.

Số 664- Kinh Kim Quang Minh Hợp Bộ, Quyển 1, Phẩm 1: Tựa

SỐ 664

KINH KIM QUANG MINH HỢP BỘ

Sa-môn Thích Ngạn Tông, chùa Nhật nghiêm

hiệu đính.

BÀI TỰA

Kinh Kim Quang Minh là lời dạy vô cùng sâu sắc mang đầy đủ chữ nghĩa như trống vàng đánh trong mơ; lý cực chân không, bảo tháp vọt lên trên đất. Quả đủ ba thân, đền đáp báo xưa không thiếu; nhân mười Địa viên mãn, hiển hiện sở tu đầy đủ. Sở dó hiệu Kinh Vương được xưng đến thế thì mới biết người đời khen ngợi rộng rãi! Địa vị ấy rất khó lường!

Sa-môn Thích Bảo Quý ở chùa Đại Hưng Thiện gần với Đạo An đời nhà Chu là bậc sư tượng sáng suốt, thật đáng gọi là bậc lương tài, học tập nghiên cứu nhiều kinh điển, chưa từng hở tay, đáng gọi là thân tử của Cù-đàm, Nhan Uyên của Khổng Thị. Có điều chúng tôi nhìn thấy Sa-môn Chi Mẫn Độ ở triều Tấn xưa hợp hai Chi hai Trúc, năm bản Thủ-lăng-nghiêm của Bạch ngũ gia làm một bộ, phân làm tám quyển. Lại hiệp một Chi, hai Trúc, ba bản Duy-ma của ba nhà làm một bộ, phân làm năm quyển. Nay Sa-môn Tăng Tựu lại hiệp hai Sấm của La-thập và Gia-xá, bốn bản đại tập của bốn nhà làm một bộ phân làm sáu mươi quyển. Chẳng phải chỉ gom dòng nhỏ thêm cho biển cả mà cũng là tụ hạt cải, bồi đắp núi cao. Những hiệp kinh này, văn nghĩa đều sáng rõ đầy đủ. Ấy đã là dấu tích để lại của những bậc tiên triết. Chúng tôi liền nương theo đó và lấy làm quy củ, mà thấy có

ba bản kinh Kim Quang Minh: Đầu tiên, tại đời Lương có ngài Đàm-vô-sấm dịch làm bốn quyển, chỉ có mười tám phẩm. Tiếp đến đời Chu, ngài Xà-na-quật-đa dịch làm năm quyển, thành hai mươi phẩm. Sau đến đời Lương, ngài Tam tạng Chân Đế, ở Kiến Khang dịch bốn phẩm: Tam Thân Phân Biệt Nghiệp Chướng Diệt, Đà-la-ni Tối Tịnh Địa. Vì do không mãn nguyện cho mấy… nên đã tìm ra cái mất để bổ túc phần trước phân làm hai mươi hai phẩm. Tuần tự ấy quả thật rằng, Pháp sư Đàm-vô-sấm gọi là kinh Kim Quang Minh, về thiên, phẩm có phần khiếm khuyết. Lại lần theo văn mà đoán nghĩa thì cho là lời nói này có chứng cớ nhưng so sánh với các kinh thì không ổn định. Khi thức, lúc ngủ, chúng tôi thường ôm mãi trong lòng và thường than, kinh này bí mật thâm áo, làm sao phần sau tìm không thấy phẩm Chúc Lụy? Trước tuy ba người dịch mà nghi chưa được giải bày, mãi tưởng đến Phạm văn, nguyện rằng được gặp.

Vào thời Đại Tùy, kinh mới liền đến, vua lệnh cho sở, ty tiếp nối nhau phiên dịch, đến năm Khai Hoàng thứ mười bảy, một thời nọ Pháp Tịch khuyến thỉnh: Tam tạng Pháp sư nước Kiền-đà-la của Bắc Thiên Trúc, đây là bậc Chí đức, một lần nữa tìm bản sau cùng thì quả có phẩm Chúc Lụy, lại còn được phẩm Ngân Chủ Đà-la-ni. Vậy nên biết, nguồn pháp điển phân tán, phái riêng phân nhánh, thừa rót cuối dòng, lý khó toàn đủ. Nhờ Tam tạng Pháp sư Tuệ Tĩnh bổ xung thêm, ngài học nghiệp ưu viễn, kinh luận trong ngoài nhiều chỗ đều thông bác, tại kinh đô ở chùa Đại hưng thiện, liền vì phiên dịch, đồng thời hợp với những phẩm ra trước làm thành hai mươi bốn phẩm, chép làm tám quyển. Học sĩ Phí Trường Phòng ở thành đô chấp bút, Sa-môn Thích Ngạn Tông chùa Nhật nghiêm thông Phạm văn nên đã hiệu đính. Ngọc báu đã đủ, mừng rỡ kính sâu, nguyện đèn pháp này truyền kiếp vĩnh viễn.

KINH KIM QUANG MINH HỢP BỘ

Hán dịch: Đời Bắc Lương, Tam tạng Pháp sư Đàm-vô-sấm.

Hợp bộ: Sa-môn Thích Bảo Quý, chùa Đại hưng thiện, đời Tùy.

QUYỂN 1

Phẩm 1: TỰA

Tôi nghe như vầy:

Một thuở Đức Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật tại thành Vương xá. Lúc đó Đức Như Lai đang du hóa nơi vô lượng pháp tánh sâu xa của các Đức Phật vượt qua sở hành thanh tịnh của các Bồ-tát. Kinh Kim Quang Minh là vua trong các kinh. Nếu có người nghe được thì có thể suy tư nghĩa lý sâu xa vi diệu vô thượng.

Kinh điển như vậy này thường được sự hộ trì của bốn Đức Phật trong bốn phương. Những gì là bốn? Đó là:

Đứ Phật A-súc ở phương Đông.

Đức Phật Bảo Tướng ở phương Nam.

Đức Phật Vô Lượng Thọ ở phương Tây.

Đức Phật Vi Diệu Thanh ở phương Bắc.

Tôi nay sẽ nói các pháp Sám hối… công đức do pháp này sinh ra là không có gì sánh bằng, có thể dứt trừ các khổ và diệt trừ hết nghiệp bất thiện.

Nhất thiết chủng trí

Là pháp căn bản

Vô lượng công đức

Đối tượng trang nghiêm.

Diệt trừ các khổ

Ban vui không lường.

Các căn chẳng đủ

Tuổi thọ giảm dần

Bần cùng khốn khổ

Chư Thiên lìa bỏ

Gần gũi tranh cãi

Phép vua giam cầm

Những người giận dữ

Tài sản tổn hao

Lo buồn kinh sợ

Sao xấu tai ương

Trúng tà trúng độc

Biến quái nối liền

Ngủ thấy ác mộng

Ngày thì buồn phiền.

Nên tắm gội sạch

Nghe kinh điển này

Chí tâm thanh tịnh

Y phục sạch sẽ

Lắng nghe kinh này

Tu hành sâu xa

Uy đức kinh này

Tiêu trừ tất cả

Những ác như vậy.

Khiến được Niết-bàn

Bốn vua Hộ thế

Đem các quyến thuộc

Cùng chúng Dạ-xoa

Số nhiều không lường

Đều đến ủng hộ

Người trì kinh này.

Thiên thần Đại Biện

Thần sông Ni-liên

Thần Quỷ Tử Mẫu

Thần đất Kiên Lao

Vua trời Đại Phạm

Trời Tam thập tam

Đại thần Long vương

Khẩn-na-la vương

Chúa Ca-lâu-la

A-tu-la vương

Cùng các quyến thuộc

Đều cùng đến đó

Ủng hộ người này

Ngày đêm không rời.

Nay ta giảng nói:

Hành hóa vi diệu

Bí mật sâu xa

Của các Thế Tôn

Trăm ngàn ức kiếp

Rất khó được gặp.

Nếu được nghe kinh

Hoặc vì người nói

Hoặc tâm tùy hỷ

Thiết lễ cúng dường

Những người như vậy

Trong vô số kiếp

Thường được chư Thiên

Tám bộ chúng kính.

Tu hành như vậy

Phát sinh công đức

Chẳng thể nghĩ bàn

Tích phước vô lượng

Cũng được mười phương

Chư Phật Thế Tôn

Bồ-tát thâm hành

Ủng hộ giữ gìn.

Mặc y phục sạch

Dùng thượng diệu hương

Từ tâm cúng dường

Thường không xa lìa

Thân ý thanh tịnh

Không có cấu bẩn

Số 664- Kinh Kim Quang Minh Hợp Bộ, Quyển 1, Phẩm 2: Thọ Mạng Vô Lượng

Hoan hỷ vui mừng

Ưa thích kinh này

Nếu được nghe kinh

Chắc hẳn sẽ biết

Được làm thân người

Sống đời chân chánh.

Nghe xong sám hối

Ghi nhớ trong lòng

Bậc Thiện căn này

Chư Phật khen ngợi.

Phẩm 2: THỌ MẠNG VÔ LƯỢNG

Bấy giờ, trong thành Vương xá, có vị Đại Bồ-tát tên là Tín Tướng, đã từng cúng dường vô lượng ức na-do-tha trăm ngàn các Đức Phật đời quá khứ và gieo trồng các thiện căn. Bồ-tát Tín Tướng suy nghĩ: “Vì nhân gì, duyên gì mà tuổi thọ của Đức Thích-ca Như Lai ngắn ngủi chỉ tám mươi năm?” Bồ-tát lại nghĩ: “Như lời Đức Phật nói, có hai nhân duyên làm cho tuổi thọ được dài. Những gì là hai?

1.Chẳng giết hại.

2.Bố thí thức ăn.

Nhưng Đức Thế Tôn trong vô lượng trăm ngàn ức na-do-tha a-tăng-kỳ kiếp, đã tu giới chẳng giết hại, đầy đủ mười điều thiện, bố thí đồ ăn thức uống nhiều không thể tính kể, thậm chí cả thân mình, xương tủy, máu thịt còn làm no đủ cho chúng sinh đói khát huống là thức ăn, thức uống khác? Vị Đại sĩ chí tâm nghĩ về Đức Phật như vậy. Khi suy nghĩ nghĩa này thì nhà của vị ấy bỗng nhiên rộng lớn ra cùng với những thứ trang nghiêm như lưu ly xanh biếc, đủ thứ châu báu xen lẫn nhau tạo thành đất nơi ấy, giống như nơi ở thanh tịnh của Đức Như Lai, có hương thơm vi diệu hơn cả hương thơm của chư Thiên, khói mây buông xuống khắp đầy gian nhà, bốn phía đều có bốn ngôi tòa cao đẹp đẽ quý báu tự nhiên xuất hiện, được trải bằng toàn vải vóc cõi trời. Trên những tòa vi diệu này đều dùng hoa trời mọi thứ

báu hợp thành làm chỗ ngồi cho các Đức Phật. Ở trên hoa sen có bốn Đức Như Lai:

Đức Phật A-súc ở phương Đông.

Đức Phật Bảo Tướng ở phương Nam.

Đức Phật Vô Lượng Thọ ở phương Tây.

Đức Phật Vi Diệu Thanh ở phương Bắc.

Bốn Đức Như Lai này ngồi trên tòa Sư tử, bỗng nhiên phóng ra ánh sáng lớn chiếu soi khắp thành Vương xá và tam thiên đại thiên thế giới cho đến thế giới chư Phật nhiều như cát sông Hằng trong mười phương.

Trời mưa xuống những hoa trời, trổi lên âm nhạc cõi trời… Bấy giờ, chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới, nhờ thần lực của Đức Phật, cảm nhận được niềm an lạc của cõi trời, những người các căn chẳng đủ liền được đầy đủ…

Nói tóm lại, tất cả những điều lợi ích của thế gian, những việc chưa từng có đều xuất hiện đầy đủ.

Bấy giờ, Bồ-tát Tín Tướng thấy các Đức Phật và những việc hy hữu này, vui mừng hớn hở, cung kính chắp tay hướng về các Đức Thế Tôn, chí tâm niệm Phật, suy nghĩ: “Đức Thích-ca Như Lai công đức không lường, chỉ vì tuổi thọ của Đức Thế Tôn mà làm cho lòng ta sinh nghi hoặc! Sao tuổi thọ của Đức Như Lai chỉ có tám mươi năm như vậy?”

Bấy giờ, bốn Đức Phật bởi lẽ do Chánh Biến Tri nên bảo Bồ-tát Tín Tướng:

–Này thiện nam! Ông không nên suy nghĩ về tuổi thọ ngắn ngủi của Như Lai! Vì sao? Này thiện nam! Vì chúng ta chẳng thấy chư Thiên, loài người, ma chúng, Phạm chúng, Sa-môn, Bà-la-môn, người và chẳng phải người có thể suy nghĩ, tính toán về thời lượng sống lâu của Như Lai và biết giới hạn của sự sống lâu ấy, chỉ trừ chính Đức Như Lai!

Khi ấy, bốn Đức Như Lai muốn tuyên nói tuổi thọ của Đức Phật Thích-ca Văn thì hàng Trời, Rồng, Quỷ thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già của Dục giới, Sắc giới và vô lượng trăm ngàn ức na-do-tha Đại Bồ-tát, nhờ thần lực của Phật, đều đến hội họp tại nhà của Đại Bồ-tát Tín Tướng. Bấy giờ, bốn Đức

Phật, ở giữa đại chúng, dùng kệ để ví dụ nói sơ lược về tuổi thọ của Đức Như Lai Thích-ca:

Nước ở biển sông

Có thể tính giọt

Nhưng không thể tính

Tuổi thọ Thích Tôn.

Như núi Tu-di

Có thể cân lường

Không thể suy lường

Tuổi thọ Thích Tôn.

Tất cả đại địa

Biết được bụi trần

Không thể tính toán

Tuổi thọ Thích Tôn.

Biên giới hư không

Có thể cùng tận

Không thể tính kể

Tuổi thọ Thích Tôn.

Không thể tính kiếp

Ức trăm ngàn muôn

Phật thọ như vậy

Vô lượng, vô biên

Do nhân duyên đó

Nên nói hai duyên:

Chẳng hại mạng sống

Thí thực không lường

Cho nên, Đại sĩ!

Tuổi thọ khó lường

Vô biên vô lượng

Không có giới hạn.

Vì vậy ông nay

Chẳng nên nghi ngờ

Tuổi thọ không lường

Của Đức Như Lai.

(Theo đơn bản, năm hàng sau cùng không có)

Lúc ấy, Đại Bồ-tát Tín Tướng nghe bốn vị Phật này tuyên nói về tuổi thọ không lường của Đức Như Lai thì tin hiểu sâu xa vui mừng hớn hở. Khi nói phẩm Thọ Mạng của Như Lai này thì vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ chúng sinh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Bốn vị Phật bỗng nhiên biến mất. (Đoạn sau này do ngài Quật-đa dịch bổ sung).

Bấy giờ, Bồ-tát Tín Tướng được nghe các Đức Phật giảng nói về tuổi thọ của Đức Thích-ca Mâu-ni Thế Tôn rồi bạch với các Đức Phật:

–Thưa các Thế Tôn! Sao Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai thị hiện tuổi thọ ngắn ngủi như vậy?

Nói như vậy rồi, các Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Tín Tướng:

–Khi Đức Thích-ca Mâu-ni xuất hiện ở đời năm trược thì ở trong cõi đời sống lâu trăm tuổi, nhưng vì đối với chúng sinh tin hiểu thấp kém, chúng sinh ít căn lành, ngã kiến, chúng sinh kiến, mạng kiến, dưỡng dục Phú-già-la kiến, tà kiến, ngã, ngã sở, chấp trước… vì lợi ích các chúng sinh phàm phu và ngoại đạo Ni-kiền Tử, Ba-lê-bà-xà-ca… nên Đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai thị hiện tuổi thọ ngắn ngủi như vậy để làm cho chúng sinh được thành tựu.

Này thiện nam! Đức Như Lai Thích-ca Mâu-ni thị hiện tuổi thọ ngắn ngủi như vậy mà những chúng sinh đó, nếu biết Đức Như Lai vào Niết-bàn rồi thì phát sinh các tưởng, buồn khổ hiếm thấy, chưa từng có và tưởng lo buồn mà mau chóng thọ nhận những kinh điển, sẽ gìn giữ đọc tụng, chẳng hủy báng. Vậy nên, Đức Như Lai thị hiện tuổi thọ ngắn ngủi như vậy. Những chúng sinh đó, nếu thấy Đức Như Lai chẳng vào Niết-bàn thì không có tưởng hiếm có, ưu sầu và tưởng chưa từng có, họ sẽ chẳng thọ nhận các kinh điển của Đức Như Lai đã giảng nói cũng chẳng giữ gìn, đọc tụng. Vì sao? Vì chấp là thường. Này thiện nam! Ví như có một trượng phu mà cha mẹ có phước báo, được nhiều tiền của, nhưng các con của vị trượng phu đó biết có nhiều của cải rồi thì chẳng có tưởng hiếm thấy, tưởng chưa từng có. Vì sao? Vì cho là phước báo nhiều. Này thiện nam! Đúng vậy! Đúng vậy! Những chúng sinh đó, nếu biết Như Lai chẳng vào Niết-bàn,

không có tưởng hiếm thấy, tưởng chưa từng có và tưởng khó được. Vì sao? Vì cho là thường. Này thiện nam! Ví như có một trượng phu, cha mẹ nghèo cùng có ít phước báo, những người đó, hoặc đến trong nhà của vua và đại thần của vua, thấy kho đầy đủ thứ châu báu, ở đó, họ có được tưởng hiếm có, chưa từng có, sẽ sinh tưởng khó có được và cũng vì của cải đó cần cù phát sinh ý siêng năng, muốn được số của cải đó. Vì sao? Vì cho là ít quả báo.

Này thiện nam! Đúng vậy! Đúng vậy! Những chúng sinh kia nếu thấy Đức Như Lai đã vào Niết-bàn thì sẽ được việc hy hữu, được việc chưa từng có, sẽ sinh ý tưởng buồn khổ. Trong vô lượng kiếp, các Đức Phật Thế Tôn mới xuất hiện ở đời, ví như hoa Ưu-đàm-bát-la trong vô lượng kiếp mới xuất hiện ở đời. Đúng vậy! Đúng vậy! Các Đức Phật Thế Tôn trong vô lượng kiếp mới xuất hiện ở đời thì những chúng sinh kia được hạnh hiếm thấy việc chưa từng có nên rất vui mừng. Những người đó thấy Đức Như Lai thì sẽ tin tưởng hướng về. Khi nghe lời chân thật của Đức Như Lai thì họ thọ trì những kinh điển như vậy, sẽ không làm sai trái.

Này thiện nam! Do nghĩa này nên Đức Như Lai trụ thế chẳng lâu, sẽ mau chóng Niết-bàn. Này thiện nam! Các Đức Phật Thế Tôn dùng phương tiện khéo léo như vậy để thành thục chúng sinh.

Lúc ấy, những Đức Phật Thế Tôn kia biến mất.

Bấy giờ, Bồ-tát Tín Tướng cùng vô lượng trăm ngàn Bồ-tát và vô lượng ức na-do-tha trăm ngàn chúng sinh đi đến chỗ Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai Chánh Biến Tri trong núi Kỳ-xà-quật. Đến nơi, họ đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đứng qua một bên. Đại Bồ-tát Tín Tướng bạch với Đức Phật những việc như đã nói ở trên. Rồi những Đức Phật Thế Tôn kia đi tới chỗ đức Thích Ca Mâu-ni Như Lai trong núi Kỳ-xà-quật. Đến nơi, các vị đều theo phương hướng mà ngồi vào từng tòa ngồi của mình. Lúc ấy, các Đức Phật Thế Tôn, đều bảo các Bồ-tát thị giả:

–Này thiện nam! Ông hãy đi đến chỗ Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai! Đến nơi, hãy vì chúng ta thăm hỏi: “Đức Như Lai có ít bệnh, đi đứng nhẹ nhàng, khí lực an vui chăng?” Lại nói: “Hay thay! Thưa Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai! Hôm nay, Đức Như Lai muốn nói

pháp bản của kinh Kim Quang Minh, chúng con sẽ tùy hỷ lắng nghe!”

Bấy giờ, những vị Đại Bồ-tát đó đi đến chỗ Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai. Đến nơi, họ đảnh lễ dưới chân, lễ rồi, lùi về một bên. Các vị Đại Bồ-tát bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bốn Đức Phật Thế Tôn ở bốn phương hỏi thăm Đức Thế Tôn có ít bệnh, đi đứng có nhẹ nhàng, khí lực có an lạc không?

Rồi những vị Bồ-tát đó lại bạch:

–Hay thay! Bạch Thế Tôn! Nguyện xin Thế Tôn nói pháp bản kinh Kim Quang Minh làm cho các chúng sinh lợi ích an lạc, cho đến trừ diệt đói khát, hiểm nguy…

Lúc ấy, Đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai khen các Bồ-tát:

–Hay thay! Hay thay! Này các thiện nam! Các ông mới có thể vì các chúng sinh kính thỉnh Như Lai!

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Ta chẳng rời khỏi núi

Thường nói kinh báu này

Vì thành tựu chúng sinh

Thị hiện Bát-niết-bàn

Phàm phu chấp sai lầm

Chẳng tin lời ta nói

Vì thành tựu cho họ

Ta hiện Bát-niết-bàn.

Lúc đó, trong đại hội có Bà-la-môn họ Kiều-trần-như tên là Thánh Ký, lắng lòng an tọa, có vô lượng trăm ngàn các Bà-la-môn vây quanh đang cùng cung kính cúng dường Đức Như Lai. Nghe Đức Phật Thế Tôn chỉ thọ tám mươi tuổi sẽ vào Niết-bàn, vị ấy rơi lệ buồn khóc, cùng với trăm ngàn các Bà-la-môn đều đứng dậy đảnh lễ dưới chân Đức Phật, bạch:

–Bạch Thế Tôn! Nếu Phật Như Lai thương xót, làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, kính xin Như Lai đại Từ, đại Bi, khiến cho họ đều được an lạc lớn, vì chúng sinh làm cha mẹ chân thật tối thượng chẳng

thể nghĩ bàn, vì thế gian làm chỗ quy y, che chở, hộ trì khiến cho các chúng sinh an lạc thanh tịnh, như vầng trăng tròn sáng trong tỏa ra ánh sáng lớn, như mặt trời soi rọi đến núi Ưu-đà-diên. Nếu Thế Tôn xem chúng sinh như La-hầu-la thì nguyện xin Phật vì con ban cho một ân đức!

Lúc đó, Đức Như Lai im lặng không đáp. Ở trong hội này, có đồng tử con của vua nước Lật-xa-tỳ tên là Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến, ở giữa đại chúng, đầy đủ biện tài về ngôn từ, hỏi đáp khéo léo. Lúc đó, vương tử nương thần lực của Đức Phật, nói với Bà-la-môn Kiều-trần-như:

–Thưa Đại Bà-la-môn! Ngài cầu ân đức gì ở Đức Thế Tôn? Ta có thể vì ông ban ân như ý muốn!

Vị Bà-la-môn nói:

–Hay thay! Thưa vương tử! Chúng tôi nguyện muốn cung kính cúng dường thân của Đức Thế Tôn, vậy nên, chúng tôi muốn được xá-lợi của Đức Như Lai, dù chỉ một phần như hạt cải. Vì sao? Vì theo như tôi nghe, thiện nam, thiện nữ nào cung kính cúng dường xá-lợi của Đức Như Lai thì làm vua sáu cõi trời, giàu sang, an lạc vô cùng.

Lúc đó, vương tử liền đáp:

–Thưa Đại Bà-la-môn! Ngài hãy một lòng lắng nghe! Nếu ngài muốn nguyện cầu vô lượng công đức và quả báo làm vua sáu cõi trời thì kinh Kim Quang Minh này đứng đầu trong các kinh, có phước báo không cùng, khó hiểu khó bàn, hàng Thanh văn, Duyên giác chẳng thể biết. Kinh này bao gồm hết công đức như vậy và vô biên phước báo chẳng thể nghĩ bàn. Tôi nay vì ông nói lược điều đó.

Vị Bà-la-môn nói:

–Hay thay! Thưa vương tử! Như vậy, sự vi diệu của kinh Kim Quang Minh công đức vô biên, khó hiểu, khó biết… cho đến chẳng thể nghĩ bàn như vậy. Các Bà-la-môn ở bên cạnh nước của chúng tôi đều nói: “Thiện nam, thiện nữ nào được xá-lợi của Đức Phật như hạt cải, đặt trong tháp nhỏ, trong chốc lát lễ bái cung kính cúng dường thì công đức vô biên. Người này qua đời sẽ làm chủ sáu cõi trời, được niềm vui thượng diệu chẳng thể cùng tận. Sao ông chẳng ưa thích cúng dường xá-lợi để cầu quả báo này!” Như vậy, thưa

vương tử! Do nhân duyên này, tôi mới theo Đức Phật muốn cầu xin một ân đức!

Lúc đó, vương tử liền dùng kệ đáp:

Trong dòng sông chảy nhanh

Sinh được hoa Câu-vật

Xá-lợi thân Thế Tôn

Chắc chắn chẳng thể được.

Giả sử quạ màu hồng

Câu-chỉ-la hình trắng

Thân chân thật Thế Tôn

Chẳng thể thành xá-lợi,

Giả sử cây Diêm-phù

Hay sinh trái Đa-la

Những cây Khư-thọ-la

Chuyển sinh quả Am-la

Thân bất diệt của Phật

Chẳng thể sinh xá-lợi.

Giả sử dùng lông rùa

Để dệt thành quần áo

Thân Phật chẳng hư vọng

Trọn không có xá-lợi

Giả sử chân muỗi mòng

Có thể làm thành quách

Thân Như Lai tịch tịnh

Không hề có xá-lợi.

Giả sử khiến con trùng

Trong miệng sinh răng trắng

Thân Như Lai giải thoát

Không bị sắc trói buộc.

Sừng thỏ làm bậc thềm

Từ đất lên đến trời

Nghĩ sai về xá-lợi

Công đức không hề có.

Chuột leo thềm sừng thỏ

Nguyệt thực trừ Tu-la

Nương xá-lợi trừ mê

Không thể được giải thoát.

Như con ruồi say rượu

Chẳng thể tạo ổ hang

Với Phật không chánh hạnh

Ba thừa chẳng thể mong

Như lừa chỉ no đủ

Trọn không có kỹ năng

Ca múa khiến người thích

Hàng Nhị thừa, phàm phu,

Tự làm bảo người làm

Không thể có điều đó.

Giả sử cú cùng quạ

Cùng đậu trên một cành

Hòa hợp thương yêu nhau

Thể Như Lai chân thật

Thân xá-lợi hư vọng

Không bao giờ thật có

Như lá Ba-la-nại

Mưa gió, chẳng thể ngăn

Với Phật khởi hư vọng

Sinh tử chẳng diệt tan.

Như thuyền lớn trên biển

Chở của báu đầy tràn

Sức người nữ mới sinh

Nắm giữ, không thể có.

Pháp thân không bờ cõi

Đất bất tịnh phiền não

Chẳng thể hiểu Như Lai

Nghĩa ấy cũng như vậy.

Ví như loài chim sẻ

Chẳng thể ngậm Hương Sơn

Phiền não nương Pháp thân

Chẳng bị phiền não động.

Như vậy thân Như Lai

Sâu xa khó nghĩ lường

Nếu chẳng như pháp quán

Ước nguyện khó thành tựu.

Vị Bà-la-môn nghe nghĩa này rồi, liền dùng kệ đáp vương tử:

Hay thay! Hay thay!

Ông chính Phật tử

Người đại cát tường

Phương tiện thiện xảo

Với lý chẳng động

Đã được thọ ký

Vương tử nghe tôi

Nay lần lượt nói:

Chỗ nương độ đời

Phật đức khó nghĩ

Cảnh giới Như Lai

Người không thể biết.

Tất cả chư Phật

Chẳng giống loài người.

Tất cả chư Phật

Tịch tịnh xưa nay

Tất cả chư Phật

Tu hành như nhau.

Tất cả chư Phật

Thường trụ đời sau

Tất cả chư Phật

Một thể đồng nhau.

Những nghĩa như vậy

Là pháp Như Lai.

Thân thật Như Lai

Chẳng phải tạo tác

Vì sao như thế?

Vì Phật vô sinh

Kim cang chẳng hoại

Trong ngoài không ngại

Thị hiện tướng thân

Giáo hóa chúng sinh.

Như Lai Đại tiên

Không có sắc tượng.

Như vậy là thân

Chẳng phải máu thịt

Làm sao cho là

Có được xá-lợi?

Vì độ chúng sinh

Phương tiện thị hiện

Tất cả Chánh giác

Chân pháp là thân.

Pháp giới thanh tịnh

Gọi là Như Lai

Vương tử nên biết

Như vậy Phật thân

Đúng như Phật nói

Nghĩa lý như vậy

Tôi nghe biết rồi.

Vì thỉnh Như Lai

Giảng nói rõ ràng

Nghĩa lý chân thật

Nên cầu xá-lợi

Mở cửa phương tiện!

Lúc đó, ba vạn hai ngàn Thiên tử trong hội nghe giảng nói ý nghĩa về tuổi thọ sâu xa như vậy của Như Lai rồi, tất cả đều đối với đạo Bồ-đề vô thượng phát tâm kiên cố, vui mừng hớn hở, cùng nói kệ khen:

Tất cả chư Phật

Chẳng nhập Niết-bàn

Tất cả chư Phật

Thân không hoại tan.

Chỉ vì thành thục

Cho các chúng sinh

Phương tiện thắng trí

Thị hiện Niết-bàn.