Luận Đại Trí Độ Tập I

Quyển 13. Phẩm thứ nhất Tiếp theo: - Thi La Ba La Mật (Trì Giới Ba La Mật) a- Nghĩa của Giới Tướng b- Tán Thán Nghĩa Giới Tướng c- Trì Giới.

LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ

Quyển 13

Phẩm thứ nhất

(Tiếp theo)

Thi La Ba La Mật

(Trì Giới Ba La Mật)

KINH

Do quán tội và không tội đều bất khả đắc, mà Bồ Tát được đầy đủ Thi La Ba La Mật

LUẬN

A/- Nghĩa Giới Tướng

Thực hành chân chính các việc làm thiện, chẳng tự buông lung gọi là Thi La.

Có thọ giới mà hành thiện, hoặc không thọ giới mà hành thiện cũng đều gọi là Thi La.

Nếu chỉ lược nói thì hành Thi La là hành 8 luật nghi về thân về khẩu và về ý. Đó là:

• Không não hại chúng sinh

• Không trộm cướp

• Không tà dâm

• Không vọng ngữ

• Không ỷ ngữ

• Không lưỡng thiệt

• Không ác khẩu

• Không uống rượu

Tóm lại “giữ chính mạng thanh tịnh” gọi là giữ giới; trái lại, nếu không hộ trì các luật nghi nêu trên đây, mà buông lung phóng túng thì gọi là phá giới.

B/- Tán thán nghĩa Giới Tướng

Người phá giới sẽ bị đọa vào 3 đường ác.

Người trì giới bậc hạ sẽ sinh làm người, người trì giới bậc trung sẽ sinh lên cõi Trời Lục Dục Thiên, người trì giới bậc thượng tu 4 Thiền, 4 Không sẽ sinh lên cõi Trời Sắc Giới và Vô Sắc Giới.

Thường thanh tịnh trì giới dược chia ra làm 3 hạng. Đó là:

• Hạng thanh tịnh trì giới bậc hạ được quả A La Hán.

• Hạng thanh tịnh trì giới bậc trung được quả Bích Chi Phật.

• Hạng thanh tịnh trì giới bậc thượng được Phật Đạo.

Nếu vì thương xót chúng sinh mà cứu độ họ, lại vì rõ biết Thật Giới Tướng, thì tâm chẳng còn chấp. Trì giới như vậy thì đời sau sẽ vào được Phật Đạo, gọi là được “Vô Thượng Phật Đạo Giới”.

Muốn cầu phước đức lớn, thì phải nên kiên tâm trì giới, quý trọng giới như các vật báu, như quý người hộ thân mạng mình vậy. Vì sao ? Vì giới là nơi an trú của hết thảy

các thiện pháp, ví như đất là nơi an trú của muôn loài sống trên quả đất này vậy.

Người mong cầu được nghiệp quả báo tốt mà chẳng muốn giữ giới, thì chẳng sao được như nguyện. Ví như người không có chân mà muốn đi, chim không có cánh mà muốn bay, người muốn vượt biển mà không có thuyền... đều không thể được vậy.

Người phá giới, tuy hãm mình tu khổ hạnh ở chốn núi non, rừng rậm, chỉ ăn trái cây, mặc áo lá... cũng như loài cầm thú không khác. Nếu tu khổ hạnh xa lìa các việc thế gian... mà chẳng có trì giới thì cũng chẳng được công đức gì.

Trái lại, người ở nhà cao vườn rộng, ăn ngon mặc đẹp mà thường trì giới thanh tịnh thì được tăng trưởng đạo tâm, được thành đạo quả.

Người sang kẻ hèn, người lớn kẻ nhỏ, người giàu kẻ nghèo, nếu thường trì giới đều được phước đức lớn, như được sinh lên cõi Trời, được vào Phật Đạo.

Người phá giới ví như nước trong mà có nhiễm độc, như hoa quả tốt tươi mà có côn trùng đục khoét.

Người tuy nghèo khổ mà thường trì giới, đáng quý trọng hơn người giàu sang mà phá giới.

Giới hương biến khắp 10 phương. Người trì giới được an lạc, được hàng Trời, Người đều tôn kính. Người trì giới thanh tịnh thường được thân tâm an lạc, tâm không sợ hãi, đến khi lâm chung vẫn được an nhiên tự tại. Như bài kệ thuyết:

Giới là thuốc hay trị các bệnh,

Giới là người bạn khi sợ hãi

Giới là đèn sáng lúc lâm chung

Giới là cầu băng qua đường ác,

Giới là thuyền vượt biển sinh từ

Trì giới được cung kính, cúng dường

Được sinh cõi Trời,, vào cõi Phật

Được tâm thường an lạc tự tại

Trong Kinh có chép mẩu chuyện sau đây:

Có 1 người cúng dường chư Thiên cầu được phú quý. Khi đã cúng dường đủ 12 năm, có 1 vị Trời đến hỏi : “Ngươi muốn cầu gì ?”. Người ấy đáp: “Tôi muốn cầu phú quý”.

Tức thì người ấy được như nguyện. Vị Trời trao cho ông 1 cái bình gọi là Đức Bình và bảo: “Đức Bình này sẽ vâng theo ý của ngươi mà hiện ra các vật, ngươi sẽ cỏ đủ nhà cửa, xe ngựa, đầy đủ 7 báu, đầy đủ tất cả các vật dụng cần thiết”.

Người ấy làm theo lời dặn của vị Trời, nên chẳng mấy chốc trở nên giàu có sang trọng.

Có người khách thấy vậy đến hỏi : “Trước kia ông nghèo sao nay tự nhiên trở nên giàu có sang trọng như thế này ?”

Người ấy đáp: “Tôi có Đức Bình thường cho tôi đủ mọi thứ theo ý muốn của tôi”.

Người khách bảo đem chiếc bình ra xem rồi đập vỡ bình, phá mất tác dụng nhiệm mầu của nó.

Trong mẩu chuyện này người trì giới ví như chiếc Đức Bình này, có đầy đủ các điều lạ, còn người phá giới ví như người khách kiêu mạn kia, đập vỡ chiếc bình phá mất các sự lợi lạc.

Người trì giới thanh tịnh, dù thường hành bố thí tài vật của mình mà chẳng mảy may luyến tiếc, dù chẳng ham lợi dưỡng thế gian, nhưng vẫn chẳng có thiếu thốn gì, lại vào được 3 Thừa Đạo, sẽ được giải thoát. Người tuy không xuất gia, nhưng thường trì giới cũng sẽ dược sinh lên cõi Trời. Người trì giới thanh tịnh, có thiền định, có trí huệ, muốn được thoát khỏi “Sinh, Già, Bệnh, Chết” cũng sẽ được như nguyện. Người trì giới thanh tịnh không bị các bệnh thời khí, không bị các ác nạn. Nên trì giới với tâm không thối chuyển, đến chết cũng chẳng ly thì sẽ được 7 báu trang nghiêm.

Bởi nhân duyên vậy, nên phải thường hộ trì giới luật như giữ gìn các vật quý vậy.

Hỏi: Thế nào gọi là “Người phá giới” ?

Đáp : Người phá giới là người làm tội lỗi, khiến mất hết các công đức. Người phá giới thường làm các điều ác, tâm thường nghi hối. Ví như cây khô chẳng đâm chồi nảy lộc, chẳng đơm hoa kết trái, bị người làm vườn vứt bỏ, người phá giới chẳng làm việc thiện, chẳng làm lợi lạc cho người, chẳng được người ưa mến, bị mọi người ruồng bỏ. Người phá giới ví như giặc cướp, như người mắc bệnh truyền nhiễm, như kẻ ác tặc, như loài hổ lang, như hầm lửa chẳng ai muốn gần gũi. Người phá giới, ở trong chúng tinh

tấn thanh tịnh trì giới, cũng ví như con ngựa chứng giữa bầy ngựa thuần thọc, hiền hòa.

Người phá giới dù mặc y hậu Tỳ Kheo, cũng ví như một thây chết, như viên ngọc giả ở cạnh các viên ngọc thật, như cây y-lan mọc trong rừng Chiên Đàn, tuy cạo đầu đắp y, bên ngoài giống người thiện mà bên trong chẳng có thiện pháp, tuy ôm bình bát đi khất thực, cũng ví như đang nuốt hòn sắt nóng, tuy thọ sự cúng dường của tín đồ mà cũng ví như đang ở trong địa ngục.

Người phá giới thường hay sợ hãi, ví như người đang bị bệnh nặng sợ chết, như người phạm “5 tội nghịch”[1] thường nghĩ mình là giặc trong Phật giáo, suốt năm tháng chẳng bao giờ được an lạc, tuy hưởng sự cúng dường mà vẫn nghĩ là mình thọ đồ bất tịnh.

Phá giới tạo bao nhiêu thứ tội lỗi, chẳng sao kể xiết được.

Bởi nhân duyên vậy, nên phải nhất tâm tinh tấn trì tịnh giới.

Hỏi: Thế nào gọi là giới tướng?

Đáp : Không làm các điều ác gọi là “Giới Tướng”. Diệt sạch các nghiệp ác ở thân, khẩu, ý gọi là “Giới Tướng”.

Hỏi : Thế nào là ác tướng?

———

[1] 5 tội nghịch là 5 tội bội phản. Thay vì đền ơn đáp nghĩa, vun trồng ruộng phước thì lại đi làm việc phản nghịch, cho nên là tội nặng. Đó là: Giết cha - Giết mẹ - Giết A La Hán - Phá hòa hợp Tăng - Làm chảy máu thân Phật.

Đáp : Biết hết thảy chúng sinh đều tham sống, sợ chết mà cứ muốn sát hại chúng sinh, muốn đoạt sinh mạng của kẻ khác gọi là ác tướng. Còn bao nhiêu nghiệp ác khác, như giam cầm, đánh đập, tra tấn, v.v. đều gọi là ác tướng cả.

Hỏi : Sát sinh là phạm tội, còn tự sát có phải là tội không?

Đáp : Sát kẻ khác là vì ác tâm. Còn tự sát là vì nhàm chán. Trường hợp “Ngộ sát” chưa hẳn là phạm tội sát, vì do sơ sẩy mà sát, chẳng phải là cố ý sát. Quyết tâm sát sinh mới thật là phạm tội sát.

Tuy nhiên dùng lời nói để xúi giục hay ra lệnh người khác sát,cũng là phạm tội sát. Vì sao? Vì tội ác phát xuất từ tâm cũng là ác tướng vậy.

Người thọ giới “không sát sinh” phải tâm niệm, miệng nói “Từ nay cho đến trọn đời tôi không sát”. Nếu miệng nói “Không sát” mà tâm vẫn còn khởi niệm sát là chưa giữ trọn lời thệ nguyện. Nếu trọn đời miệng nói “không sát” và tâm cũng chẳng sinh niệm sát, thì mới gọi là đầy đủ giới “Không sát sinh”.

Giới không sát sinh có thể hoặc thiện hoặc vô ký.

Hỏi : Trong A Tỳ Đàm có nói “hết thảy các luật nghi đều thiện”. Sao nay nói là vô ký?

Đáp : Giữ giới “Không sát sinh” được vô lượng thiện công đức. Cho nên, dù có làm phước hay không làm phước thì phước đức vẫn thường sinh.

Nay nói “Giới không sát sinh có thể là vô ký” là nói

về trường hợp "Không thọ giới không sát sinh” mà tự nguyện hành giới ấy. Trường hợp này chỉ có phước đức hạn lượng, nên không có được vô lượng thiện công đức vì trường hợp “Không sát sinh” này không được rốt ráo, nên gọi là vô ký.

Hỏi : Giới không sát sinh nhiếp về cảnh giới nào trong 3 cõi?

Đáp : A Tỳ Đàm nói “Hết thảy các luật nghi đều nhiếp về cõi Dục”, thế nhưng thật sự nhiếp về cả 3 cõi : Dục, Sắc và Vô Sắc.

Sở dĩ A Tỳ Đàm nói như vậy vì ở cõi Dục mới có sát, còn ở các cõi Sắc và Vô Sắc không có giới “Không sát”, vì ở các cõi này là vô lậu, mà vô lậu là “chân đức pháp giới” rồi vậy.

Lại có người không thọ giới “không sát sinh”, mà tâm tự nguyện chẳng bao giờ sát sinh cả, nên mới nêu ra trường hợp “Giới không sát sinh vô ký” như đã nói trên đây.

Nên biết, các đệ tử của ngài Ma Ha Ca Chiên Diên có nêu trong bộ A Tỳ Đàm rằng: “Không sát sinh là tùy thân nghiệp và khẩu nghiệp, lại còn tùy tâm hành ở hiện tại, chẳng phải do nghiệp đời trước. Cho nên phải tu cả thân lẫn tâm mới chứng được Đạo. Ví như phải chứng Tu Duy Đạo, phải đoạn hết 5 dục phiền não rồi mới chứng Kiến Đạo Đoạn, hoặc phải quán pháp Hữu Báo, pháp Hữu Quả, pháp Hữu Lậu, pháp Hữu Vi v.v. Hết thảy các duyên pháp như vậy đều phân biệt rõ ràng, gọi chung là “Giới không sát”

Hỏi : Trong 8 Thánh Đạo cũng có nói đến giới không sát sinh, nhưng chẳng có nói đến Hữu Báo, Hữu Quả, Hữu Lậu, Hữu Vi. Nay vì sao lại nói đến các pháp ấy?

Đáp : Đây chỉ nói đến trường hợp “Thọ luật nghi giới” mà không nói đến “Vô lậu luật nghi”.

Lại nữa, A Tỳ Đàm nói “Giới không sát là tùy theo tâm hành, chẳng phải do nghiệp thân, nghiệp khẩu đời trước, dù là hữu báo hoặc vô báo, hữu lậu hoặc vô lậu.”

Lại nữa, chư Phật và chư Hiền Thánh vì thấy chúng sinh chấp Ngã, nên dạy rằng : “Chẳng nên vì thân mạng mình mà sát thân mạng của chúng sinh”, việc thiết lập luật nghi nhằm răn dạy chúng sinh nên mới nói “Giới không sát sinh là hữu báo, hữu lậu”.

Hỏi : Ở thế gian, người này thường dùng sức mạnh để thắng người khác. Ví như nước này dấy binh đánh nước khác. Trường hợp thợ săn giết thú rừng, người dân chài đánh bắt cá... cũng lại là kẻ mạnh uy hiếp kẻ yếu. Như vậy, nếu không sát sinh thì những người này làm sao xây dựng được sự nghiệp?

Đáp : Người không sát sinh được vô úy an lạc, không sợ hãi. Vì sao? Vì không sát hại người, thì người cũng không sát hại ta, do vậy mà không sợ hãi. Người trì giới “Không sát sinh”, dù có đi đến những nơi hoang vắng tối tăm cũng không sợ hãi. Do thân tâm thường an lạc, nên người không sát sinh cũng không gieo sự sợ hãi cho những kẻ khác, dẫn đến súc vật cũng thường đến thân cận. Người không sát sinh ít bị các hoạn nạn, lại còn được rất nhiều lợi ích khác nữa.

Người gây nhiều tội sát, dù có được giàu sang phú quý, dù có làm vua, làm chúa... cũng chẳng được an ổn lương tâm thường cắn rứt. Người phạm tội sát thường bị nhiều điều đau khổ ở thân, thường bị người khác chê bai khinh bỉ, thường sợ hãi. Sau khi chết, nếu còn được tái sinh làm người cũng thường bị chết yểu.

Bởi nhân duyên vậy, nên người thiện chẳng nên sát sinh, chẳng nên cướp đoạt mạng sống của chúng sinh.

Nên biết “Sát sinh là trọng tội”, bị quả báo ngay ở đời này và cả ở đời sau. Vì sao ? Vì hết thảy chúng sinh đều quý mạng sống. Ví như người bị tai nạn hiểm nghèo chẳng tiếc gì của cải, chỉ mong được cứu sống, như người vào biển lượm ngọc quý, rủi bị tàu chìm sẵn sàng vứt bỏ hết để tìm đường thoát thân. Khi được thoát chết ,rất đỗi vui mừng, chẳng còn nghĩ đến mất của.

Trong tất cả các vật báu, thì mạng sống là quý hơn hết. Người tu muốn được phước đức, mà chẳng tu giới “Không sát” thì chẳng có ích gì cả. Vì sao ? Người ở thế gian thường vì tiền tài, danh vọng v.v. mà lao mình vào tội sát, lại vì muốn nuôi dưỡng thân mạng mình, mà giết hại chúng sinh. Bởi vậy nên người tu phải thường giữ giới “Không sát sinh”, quý mạng sống của hết thảy chúng sinh.

Phật dạy : “Có 5 giới quý. Đó là: Không sát sinh - không trộm cắp - không tà dâm - không vọng ngữ - không uống rượu”.

Giữ được 5 giới đó thì không bị nạn nước, nạn lửa, nạn đao binh, tránh được hết thảy các ác nạn.

Phật dạy ông Ưu Bà Tắc Nan Đề Ca rằng: Sát sinh có 10 tội là :

• Tâm thường ác độc.

• Bị chúng sinh oán ghét.

• Thường tư duy về các việc ác.

• Bị chúng sinh xem như loài rắn độc.

• Khi ngủ thường sinh tâm sợ hãi.

• Thường thấy điềm dữ trong mộng.

• Khi gần chết sợ chết ,và sẽ chết khổ đau.

• Thường bị chết yểu.

• Khi chết bị đọa vào địa ngục.

• Nếu được tái sinh làm người, thì cũng bị chết yểu

Người tu hành phải thường nghĩ, thường niệm rằng: “Côn trùng dù nhỏ bé cũng tiếc mạng sống. Cớ sao ta nỡ giết hại chúng sinh, ăn thịt chúng sinh ? Hết thảy người trí muốn thành tựu đầy đủ trí lực, phải thường nguyện độ sinh, phải thường hành từ bi, phải thường hành “Giới không sát sinh”. Người tu hạnh Bồ Tát chẳng bao giờ phạm tội sát.

Phật dạy : “Vì lòng từ bi đối với hết thảy chúng sinh, chẳng bao giờ sát hại chúng sinh cả”.

Hỏi : Nếu bị người đến bức bách mình, thì mình phải làm sao để tự vệ?

Đáp : Hãy suy nghĩ cân nhắc xem bên nào khinh, bên nào trọng. Hãy tự hỏi “Giữ trọn vẹn giới là trọng, hay bảo toàn thân mạng là trọng ?”. Sau khi tư duy như vậy rồi, nếu thấy “Giữ trọn vẹn giới là trọng, bảo toàn thân mạng là khinh”, thì hãy nghĩ rằng “thân này sẽ già, sẽ chết, nếu do

trì giới mà mất thân này thì được lợi ích lớn”. Lại hãy suy nghĩ rằng : “Từ vô lượng kiếp đến nay, biết đâu ta đã giết bao nhiêu người và vật, ta đã làm bao nhiêu việc ác. Vậy nay ta phải trì tịnh giới, chẳng nên tiếc thân mạng. Xả thân mạng để giữ giới là tốt hơn hết”.

Trong kinh có chép mẩu chuyện sau đây:

Có một vị đã chứng quả Tu Đà Hoàn. Sau khi chết, vị ấy tái sinh vào nhà một nhà đồ tể. Cha mẹ bảo làm nghề của gia đình, vị ấy từ chối vì sợ sát sinh. Người cha nổi giận vung dao quát : “Nếu con chẳng chịu giết con dê này thì con chẳng còn được sống nữa”.

Vị ấy suy nghĩ : “Nếu ta vâng lời cha mà giết con dê, ta sẽ mang tội sát”. Nghĩ như vậy rồi, vị ấy bèn cầm dao tự sát. Khi tự sát xong, vị ấy liền được sinh lên cõi Trời.

Đây là trường hợp không tiếc thân mạng để hộ trì tịnh giới.

Hỏi : Vật của người không cho mình, mà mình lấy gọi là “đạo”. Còn biết vật của người, mà sinh tâm muốn lấy thì sao?

Đáp : Lấy vật của người đem làm của mình là “đạo” tức là lấy trộm.

Biết vật của người mà sinh tâm muốn lấy, hoặc đã đưa tay lấy mà chưa lấy được, tuy chưa phải là “đạo” nhưng cũng đã là “tựa đạo” tuy chưa hẳn là trộm mà cũng phạm tội như trộm vậy.

Tài vật được chia ra làm 2 loại. Đó là:

- Tài vật có chủ, nghĩa là thuộc quyền sở hữu của người khác, của đoàn thể, của xóm làng, của quốc gia...

- Tài vật chẳng thuộc về ai cả, ví như ở giữa đồng hoang vắng.

Thấy vật giữa đồng hoang vắng cũng phải tìm hiểu vật ấy có chủ hay không cỏ chủ, chớ nên lấy mà phạm tội “tựa đạo” như nói trên.

Bởi nhân duyên vậy, nên trong bộ Tỳ Ni có dạy : “Vật chẳng phải của ta, chẳng bao giờ nên lấy. Như vậy mới chẳng có tội trộm”.

Hỏi : Vì nhân duyên gì mà “không nên lấy trộm” ?

Đáp : Nên phân biệt rõ thân mạng gồm có 2 phần. Đó là:

• Nội thân

• Ngoại thân

Cướp đoạt tài vật của một người là cướp đoạt “ngoại thân” của họ. Vì sao? Mạng sống của một người tùy thuộc vào các thức ăn uống, áo quần, nhà cửa cùng tất cả các vật dụng khác, cần thiết trong sinh hoạt vật chất và tinh thần. Nếu cướp đoạt các tài vật của một người là cướp đoạt “ngoại thân” gián tiếp cướp đoạt sự sống của người ấy vậy. Như bài kệ thuyết:

Người sống nhờ cơm ăn áo mặc,

Đoạt áo cơm là đoạt mạng người.

Là người trí chẳng nên cướp đoạt,

Cướp của người để tự nuôi thân,

Tuy hiện đời đầy đủ sung sướng,

Nhưng chết đi đọa vào địa ngục.

Toàn gia hưởng, riêng mình thọ tộì,

Hãy tự lo thân đừng trộm cướp.

Tài vật của người khác không cho mà mình lấy, dù lấy lén, dù uy hiếp để cướp đoạt cũng đều là “đạo”, đều là tội nặng cả. Vì sao? Như đã nói ở trên đây, hết thảy mọi người đều dùng của cải để tự nuôi sống. Nay lấy tài vật của họ là đoạt mất một phần mạng sống của họ, như vậy là bất tịnh.

Vì sao? Vì do ta chẳng có ý chí để tự thắng mình, do ta sợ bị thiếu thốn, do ta sợ chết… mới đi lấy trộm của người khác. Cho nên trộm cướp là tội nặng. Như bài kệ thuyết:

Dù gầy còm đói khát,

Dù chịu bao nỗi khổ,

Của người, nguyện chẳng lấy.

Như lửa, chẳng nên sờ,

Nếu như lấy vật không cho,

Người chủ sẽ buồn khổ.

Dù sang giàu như vua,

Mất của cũng ưu sầu.

Hỏi: Sát hại mạng người là trọng tội. Nói như vậy là hợp lý. Nhưng vì sao “Lấy của người” cũng gọi là trọng tội?

Người đời thường tán thán “mạnh được, yếu thua”. Như vậy vì sao lại nói cướp đoạt của người gọi là trọng tội?

Đáp: Không cho mà lấy gọi là lấy trộm, là tướng bất thiện vậy.

Vật chiếm đoạt của người, dù đẹp đẽ cao sang, cũng chỉ ví như thức ăn ngon bị nhiễm độc.

Người ngu, do không biết tội phước trong 3 đời, lại vì không có lòng nhân từ, nên mới dùng sức mạnh cưỡng

đoạt tài sản của người khác, cho là “mạnh được, yếu thua” là lẽ sống ở đời.

Chư Phật và chư Hiền Thánh, vì thương xót hết thảy chủng sinh, lại rõ biết tội phước trong 3 đời, nên dạy rằng “cướp đoạt là bất thiện, là tội lỗi”.

Như Phật dạy “Của người nếu không cho mà lấy” có 10 tội, là :

• Khiến cho người mất của nổi sân hận

• Gieo sự nghi kỵ nơi mọi người

• Không kiểm soát được hành động của mình, khiến có thể dẫn đến những hậu quả tai hại, thảm khốc chẳng lường được.

• Khiến bạn bè phải xa lìa

• Phá mất thiện căn

• Bị pháp luật trừng trị

• Tài vật không vào thêm nữa

• Trồng nhân duyên bần cùng

• Khi chết sẽ đọa vào địa ngục

• Dù chết đi được tái sinh làm người, thì cũng chẳng giữ được tài sản. Dù cần khổ cầu tài lợi, mà tài sản vẫn tiêu tan, như : bị vua quan tịch biên, bị giặc cướp lấy sạch, bị nạn nước cuốn đi, bị nạn lửa thiêu rụi, bị con cháu phá tán.

Hỏi : Thế nào gọi là tà dâm?

Đáp : Thông dâm với người nam, người nữ chẳng phải là chồng, là vợ của mình thì gọi là tà dâm.

Người nữ đã xuất gia, hoặc thọ giới 1 ngày 1 đêm, phải không được làm các tà hạnh dù đối với chồng cùa mình.

Đối với người vợ đã thọ giới, thì người chồng cũng không được làm các tà hạnh. Trường hợp người vợ đang có thai hoặc đang cho con bú, cũng như vậy.

Lại nữa, người đã có chồng, đã có vợ rồi mà còn khởi ý dục đối với người nam hay người nữ khác, thì cũng gọi là tà dâm.

Phải luôn luôn nghĩ rằng “tà dâm là hoạn nạn, như rắn độc, như lửa dữ, phải nên lánh xa”.

Phật dạy “tà dâm có 10 tội”. Đó là:

• Thường bị người khác làm hại

• Vợ chồng không hòa thuận nhau, thường hay cãi nhau.

• Các pháp bất thiện mỗi ngày mỗi tăng trưởng.

• Không giữ gìn được con cái

• Tài sản càng ngày càng hao mòn

• Thường bị người nghi kỵ

• Các bậc thiện trí thức chẳng muốn gần

• Thường gặp điều oan trái

• Khi chết sẽ vào địa ngục

• Dù chết đi được tái sinh làm người, thì người nữ phải chịu cảnh chồng chung, người nam phải gặp vợ không trinh tiết.

Hỏi: Thế nào gọi là vọng ngữ ?

Đáp : Biết mà nói là không biết, nghe mà nói là không nghe đều gọi là vọng ngữ.

Người vọng ngữ trước tự dối mình, sau dối người, lấy không làm có, lấy có làm không, điên đảo, chẳng có thiện

tâm, chẳng chút Tàm quý, tự đóng kín cửa thiện, tự bít đường dẫn đến Niết Bàn.

Trái lại thật ngữ được nhiều lợi ích. Hết thảy người xuất gia và tại gia, đều nhờ nơi thật ngữ mà vun trồng được thêm công đức. Người thật ngữ được tâm đoan chính, tránh được các khổ nạn.

Hỏi : Do nhân duyên gì mà sinh vọng ngữ?

Đáp : Người ngu, khi gặp các ách nạn thường nói dối để mong được thoát nạn, mà chẳng biết rằng “nói dối khiến đời này bị khổ, đời sau cũng khổ”.

Người tu hành, không bị tham sân chi phối, nên không nói dối để mong cầu chạy tội.

Trong kinh có chép mẫu chuyện sau đây:

Cư Gia Ly là đệ tử của Đề Bà Đạt Đa, thường hay nói xấu các ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên.

Sau mùa an cư kiết hạ, hai ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên đi dạo chơi các nước. Gặp trời mưa lớn, hai ngài phải xin tạm trú nhà một người thợ làm đồ gốm qua 1 đêm.

Trong lò gốm có một người con gái đang ngủ trong tối, mà 2 vị đều chẳng hay biết. Trong đêm, người con gái bị bất tịnh, nên sáng hôm sau phải ra giếng giặt rửa thật sớm.

Cư Gia Ly thấy vậy, đến gặp người con gái và hỏi: “Khi đêm cô ngủ ở đâu?”.

Người con gái trả lời : “Tôi ngủ trong lò gốm”

Vừa lúc ấy hai ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên cũng vừa đi ra. Cư Gia Ly thấy hai vị từ lò gốm đi ra, nghĩ

hai vị đã phạm tà hạnh. Rồi Cư Gia Ly bèn trở về tịnh xá Kỳ Hoàn phao tin đồn xấu về hai vị. Phạm Thiên vương nghe vậy liền đến hầu Phật, thưa rằng:

Vô lượng pháp môn khắp bốn phương

Chớ nên thấy tướng liền chấp tướng

Vô lượng pháp môn khắp bốn phương

Người ngu mê ám sao rõ được

Lúc bấy giờ, Cư Gia Ly đến bạch Phật sự việc như trên.

Phật dạy : “Này Cư Gia Ly ! Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên tâm đã thanh tịnh, nhu nhuyến. Ngươi chớ báng bổ mà rước khổ vào thân”.

Phật đã truyền dạy đến 3 phen, mà Cư Gia Ly vẫn chẳng nghe theo. Bởi vậy nên khi vừa về đến nhà, Cư Gia Ly bị mụt nhọt lở loét khắp cả thân mình, rên la thảm thiết; rồì ít lâu sau đã chết, đọa vào địa ngục.

Phật thuyết kệ rằng :

Người sinh ra ở đời,

Nếu dùng các lời ác,

Như ngậm búa trong miệng,

Tự chém lấy thân mình

Đáng chê mà lại khen,

Đáng khen mà lại chê,

Miệng nói những lời ác

Trọn đời chẳng an vui.

Nghiệp ác từ miệng sinh,

Sẽ đọa vào địa ngục.

Thọ vô lượng khổ đau.

Sinh ở cõi Diêm Phù,

Thân ba sáu vật dơ, *

Trải qua bao nhiêu kiếp,

Trong cảnh khổ triền miên,

Nếu còn theo tà kiến,

Hủy báng lời Thánh Hiền,

Sẽ thọ quả báo độc,

Tự hủy lấy thân mình.

(*) Ba sáu vật dơ là 36 món dơ bẩn nơi thân.

Hỏi: Vọng ngữ dẫn sinh ra bao nhiêu tội?

Đáp : Vọng ngữ dẫn sinh ra 10 tội. Đó là:

• Miệng hôi

• Bị thiện thần lánh xa

• Dù có nói thật cũng chẳng ai tin

• Bị người trí không cho tham dự các buổi họp bàn.

• Thường bị người chê cười.

• Bị người khinh khi không kính nể

• Thường gặp oán sầu

• Thường gây duyên đấu tranh

• Sau khi chết sẽ đọa địa ngục

• Thường bị người phỉ báng, không tin cậy.

Hỏi: Có bao nhiêu loại rượu?

Đáp : Có 3 loại rượu. Đó là:

• Loại rượu từ ngũ cốc làm ra

• Loại rượu từ trái cây làm ra.

• Loại rượu từ rễ cây, lá cây, vỏ cây, thân cây làm ra...

Hỏi : Uống rượu vào khiến thân thể được ấm áp chống được cảm lạnh, khiến người được hoan hỷ, khoan khoái. Như vậy vì sao lại cấm uống rượu?

Đáp : Rượu lợi ích ít, mà độc hại nhiều, do vậy chẳng nên uống .

Như lời Phật dạy ông Ưu Bà Tắc Nan Đề Ca, thì rượu gây ra 35 tội. Đó là:

• Tài vật bị hao mòn

• Mang nhiều bệnh tật

• Thích cãi cọ

• Tiếng xấu đồn xa

• Không biết xấu hổ

• Trí huệ bị mê ám

• Vật đã được cũng đánh mất

• Khi say rất sầu muộn

• Việc kín cũng nói với người

• Sự nghiệp không thành

• Thần lực bị hao mòn

• Thần sắc bị hoại dần

• Không kính cha

• Không kính mạ

• Không kính Sa Môn

• Không kính Bà La Môn

• Không kính bậc tôn trưởng

• Không kính Phật

• Không kính Pháp

• Không kính Tăng

• Làm bạn với người ác

• Xa dần người thiện

• Không tự kiểm soát hành động

• Không giữ được 6 căn

• Buông lung phóng dật

• Thường phá giới

• Chẳng ai muốn thấy

• Người hiền thiện lánh xa

• Hành các pháp bất thiện

• Xa các pháp thiện

• Người trí không tin dùng

• Xa lìa Niết Bàn

• Gieo nhân duyên cuồng si

• Chết sẽ đọa địa ngục

• Dù tái sinh được làm người cũng làm người cuồng si, các căn ám độn.

Như bài kệ thuyết:

Thân bẩn thỉu ghê tởm,

Tâm trí động và loạn.

Không tàm cũng không quí,

Thất niệm lại sân si.

Không đáng sân mà sân,

Không đáng cười mà cười,

Không đáng khóc mà khóc,

Không nên đánh cũng đánh,

Không nên nói cũng nói,

Như người cuồng không khác.

Mất hết thiện công đức,

Làm buồn phiền dòng họ.

Tuy gọi là uống rượu,

Mà là uống thuốc độc.

Nên người biết tàm quí,

Tự chế không uống rượu.

C/- Trì Giới:

Phật dạy: “người cư sĩ tại gia nên thọ trì 5 giới. Nếu không thọ đủ cả 5 giới thì cũng nên thọ từng phần, cho đến khi đầy đủ cả 5 giới”

Ngoài ra, nếu ly dục, không dâm với vợ hay với chồng thì được đầy đủ hạnh thanh tịnh Ưu Bà Tắc, thanh tịnh Ưu Bà Di.

Như bài kệ thuyết:

Không Sát, Đạo, Tà Dâm,

Không Vọng Ngữ, Uống Rượu,

Lại thường tu Chính Mạng,

Tinh tấn không giải đãi.

Người tu được như vậy,

Hai đời trừ ưu khổ.

Giới phước hằng tùy tâm,

Được sinh làm Trời, Người.

Đủ sáu thời đèn hoa,

Như muôn đèn thắp sáng,

Như hoa giăng khắp nơi,

Thiên phước tự nhiên sinh,

Như một ngày trên trời:

Đầy hoa Mạn Đà La,

Đỏ thắm như sao đèn.

Xen nhau đua sắc đẹp.

Hoa trời vô số kể,

Với muôn ngàn màu sắc,

Sáng chói như mặt trời

Nhẹ nhàng và trơn mịn

Như mây trời giăng bủa,

Từ trên cao rơi xuống,

Bao loại áo thượng diệu,

Ngọc minh châu đeo tai,

Cùng châu báu đeo tay,

Lóe sáng đủ các màu.

Do từ thiên phước báo,

Tất cả đều tùy tâm:

Kim hoa cẩn lưu ly,

Nhụy hoa bằng kim cương,

Nhu nhuyến, hương thơm ngát.

Từ hồ báu vọng ra:

Tiếng đàn Không Hầu Cầm*

Dây bảy báu xen tạp,

Tạo đủ diệu âm thanh.

Cũng do thiên phước báo:

Tâm hoan hỷ dạo chơi,

Giữa hàng Ba Dư Chất **

Cây lớn đẹp cõi trời,

Chẳng còn ai sánh kịp.

Trì giới là ruộng phước,

Gieo trồng thiên phước báo.

Hưởng cam lồ thiên giới,

Đầy đủ, không đói khát,

Hưởng thiên phước vô ngại,

Không có nạn mang thai,

Luôn vui vẻ chơi đùa,

Không có đại, tiểu tiện.

Thường nhiếp tâm trì giới,

Được sinh Tự Tại Địa,

Không bị các hoạn nạn,

Thân tâm thường an lạc.

Tự tại như Chư Thiên.

Ưu khổ chẳng còn sinh,

Muốn gì đều như nguyện,

Từ thân chiếu quang minh.

Như vậy các thứ sinh,

Do Bố Thí, Trì Giới.

Ai muốn hưởng quả này,

Phải siêng năng tu tập.

———

• (*) Không Hầu Cầm là một loại đàn có 23 dây.

• (**) Ba Dư Chất là một loại cây lớn, có hoa thơm và đẹp ở trên cõi trời

Hỏi : Vì sao nói về Thi La Ba La Mật mà Phật lại tán thán về phước báo ở cõi Trời?

Đáp : Phật dạy : “Có 3 hạnh được hưởng quả báo lớn. Đó là:

- Bố thí và trì giới được sinh lên cõi Trời.

- Tu Định được giải thoát.

- Từ Bi và Trí Huệ hòa hợp được 3 Thừa Đạo”

Nay Phật tán thán phước báo ở cõi Trời nhằm tán thán Bố Thí. Từ đó nêu tinh thần Trì Giới, phát Đại Thệ nguyện thì sẽ vào được Phật Đạo. Như vậy là “bố thí dẫn sinh Thi La Ba La Mật”

Người đời nghe nói đến cõi Trời sung sướng, đầy khoái lạc, muốn được sinh lên Trời, do vậy mà phát tâm Trì Giới. Rồi lại nghe nói “cõi Trời cũng chịu luật Vô Thường, hết phước báo cũng sẽ bị sa đọa”, lại nghe nói “Phật Đạo có vô lượng công đức”, do vậy mà khởi tâm Từ Bi vào được Phật Đạo. Như vậy là “bố thí dẫn sinh Thi La Ba La Mật”.

Hỏi : Hàng bạch y Cư Sĩ chỉ cần thọ 5 giới hay còn thọ giới nào nữa ?

Đáp : Nếu có 1 ngày thọ giới xuất gia, hoặc nếu mỗi tháng có 6 ngày ăn chay, thì được vô lượng phước đức.

Hỏi : Thế nào gọi là “1 ngày thọ giới xuất gia”?

Đáp : Là đến chùa xin thọ “Bát Quan Trai”*, xuất gia trong 1 ngày và 1 đêm”. Nếu trì Trai giới như vậy, thì đời đời không bị đọa vào đường ác, lại thọ được các phước báo Trời, Người. Ngoài ra do thệ nguyện tiêu trừ các phiền não mà thành tựu được Phật Đạo. Người Cư Sĩ tại gia, dù thọ 5 giới, dù thọ giới Bát Quan Trai, đều phải thành tín tác bạch rõ ràng ba phen trước Tam Bảo.

———

(*) Giới Bát Quan Trai gồm 8 giới: Ngoài 5 giới đã nói trước,

còn có thêm ba giới nữa là : - Không ướp nưởc hoa, thoa phấn, đeo đồ trang sức - Không nằm giường cao, xem hát xướng - Không ăn sai giờ.

Hỏi : Vì sao thọ 6 ngày chay mỗi tháng được phước đức lớn ?

Đáp : Vì vào 6 ngày ấy, các ác quỷ thường phá hoại nhân gian. Người thọ trai, tu phước xa lánh được các ác quỷ. Nếu vào các ngày trai, mà không ăn sau giờ Ngọ, thì công đức ấy sẽ dẫn đến Niết Bàn. Trong kinh Tứ Thiên Vương, Phật dạy rằng : “Vào 6 ngày trai, đích thân Tứ Thiên Vương đi xem xét chúng sinh trì giới, hiếu thảo với cha mẹ.

Nếu người có trì giới, có bố thí, hiếu thuận với cha mẹ là tăng ích chư Thiên, là giảm tổn A Tu La, nên chư Thiên rất hoan hỷ. Như bài kệ thuyết :

Tháng thọ sáu ngày trai,

Hành trì thanh tịnh giới,

Người ấy khi mạng chung,

Hưởng phước sinh cõi Trời.

Tháng thọ sáu ngày trai,

Quả ác không não hại.

Thọ trai và trì giới,

Khiến quả ác lánh xa.

Hỏi : Vì sao vào 6 ngày trai ác quỷ lại thường quấy nhiễu nhân gian ?

Đáp : Trong kinh Thiên Địa Bổn Khởi có nói rằng “vào thời kỳ tối sơ, khi thế gỉới vừa mới được thành lập, có

các quỷ thần tu khổ hạnh. Vào 6 ngày ấy thường cắt thịt lấy huyết bỏ vào lửa, nên các ác quỷ, ác thần vào 6 ngày ấy có thế lực rất hùng mạnh”.

Hỏi : Vì sao có thuyết nói “Phạm Thiên là cha của hàng quỷ thần” ? Vì sao trong 6 ngày ấy, các quỷ thần lại cắt thịt lấy huyết bỏ vào lửa ?

Đáp : Vì thần Ma Hê Thủ La rất có thế lực. Trong một tháng có phân công các vị thần làm chủ trì vào các ngày 14 và 23,15 và 18, 30 và mồng 1. Thần Ma Hê Thủ La mỗi tháng cũng tuần tự chủ trì vào 2 trong số 6 ngày ấy.

Như vậy trong 6 ngày nói trên đây, thế lực quỷ thần mạnh nhất vào 2 ngày có thần Ma Hê Thủ La.

Vì các quỷ thần tu khổ hạnh với hy vọng được sinh lên cõi Trời nên nhận Phạm Thiên Vương làm cha.

Phải nên biết rằng “trong Phật pháp chẳng có phân chia ngày tốt, ngày xấu. Thế nhưng vì các ác sự gây ra bởi các quỷ thần tu khổ hạnh, mà Phật khuyên trì trai trong 6 ngày ấy để tránh tai ách”.

Hỏi : Thọ trì Ngũ Giới (tức 5 giới) và Bát Quan Trai Giới (tức 8 giới) có gì khác nhau không ?

Đáp : Thọ Ngũ Giới phải thường trì, còn thọ Bát Quan Trai Giới thì chỉ giữ giới 1 ngày và 1 đêm mà thôi. Đây là 2 trường hợp giữ giới của Ưu Bà Tắc và Ưu Bà Di.

Trì giới tại gia được phân thành 3 bậc : Thượng, Trung và Hạ.

Người trì giới bậc Thượng chỉ cầu Niết Bàn, cầu ly khổ, cầu thường lạc vô vi.

Do ly dục mà được giải thoát cho nên nói “Trì giới là thiện pháp đem lại sự an ổn mà cũng là cửa ban đầu dẫn đến Niết Bàn”

Hỏi: Vì sao nói “Trì giới nhiếp về 8 Thánh Đạo” ?

Vì sao gọi “người xuất gia trì giới là Sa Môn” ?

Đáp : Thánh Đạo đầu tiên trong 8 Thánh Đạo là Chính Kiến. Người trì giới trước tiên phải tu Chính Kiến, rồi thứ lớp tu các Thánh Đạo kia.

Người xuất gia trì giới được gọi là Sa Môn, vì nguyện trọn đời thương xót chúng sinh, cầu Phật Đạo, cầu biết rõ Thật Tướng của các Pháp, do vậy mà không sợ các đường ác cũng không tham đắm dục lạc. Sa Môn phải là người xuất gia trì giới bậc thượng.

Có 5 chúng xuất gia. Đó là :

• Chúng Tỳ Kheo

• Chúng Tỳ Kheo Ni

• Chúng Sa Di

• Chúng Sa Di Ni

• Chúng Thức Xoa Ma Na

Hỏi : Tu tại gia cũng được Bồ Tát Đạo, được Niết Bàn. Như vậy cần gì phảỉ xuất gia ?

Đáp : Tuy tu tại gia cũng được như vậy, nhưng có rất nhiều sự ràng buộc, khó hơn tu xuất gia rất nhiều. Vì sao ? Người tu tại gia bận bịu gia đình, lo công danh sự nghiệp nên rất khó chuyên tâm hành đạo. Còn người xuất gia đã ly dục, đã cắt đứt sự ràng buộc với việc đời, rảnh rang rất dễ được nhất tâm, lại không phải tư lự nên rất dễ hành xả.

Như bài kệ thuyết :

An nhàn chốn núi rừng,

Lặng lẽ diệt điều ác,

Chẳng cầu vui cõi Trời,

Đạm bạc được nhất tâm.

Mãi chạy theo lợi dưỡng,

Giàu sang, nhiều của cải,

Uy quyền cùng danh vọng,

Tâm động, chẳng được an.

Y bát đi khất thực,

Tâm nhất như bình thản,

Tự dùng mắt trí huệ,

Quán rõ Thật Tướng Pháp.

Nơi hết thảy pháp môn,

Tâm bình đẳng nhất quán,

Giới, Định, Huệ đầy đủ,

Ba cõi chẳng ai bằng.

Vậy nên hàng xuất gia,

Dễ hành đạo, trì giới,

Dù luật nghi vô lượng,

vẫn hành trì đầy đủ.

Bởi nhân duyên vậy, nên người bạch y Cư sĩ đến thọ giới với người xuất gia.Trong Phật pháp, xuất gia là việc khó làm bậc nhất.

Khi ông Phạm Chí Khư Đề hỏi ngài Xá Lợi Phất “Trong Phật pháp, việc gì khó làm hơn hết ?”. Ngài Xá Lợi

Phất đã trả lời rằng : “Xuất gia là việc khó làm vào bậc nhất”.

Hỏi : Vì sao nói “Xuất gia là việc khó làm hơn hết” ?

Đáp : Tu các thiện pháp là khó, nên phải xuất gia mới được thuần thiện.

Lại nữa, các Ma Vương đều sợ hãi các người xuất gia đều nghĩ rằng “những người xuất gia rồi đây, sẽ đoạn hết các kiết sử, sẽ được Niết Bàn, sẽ vào trong Tam Bảo”.

Lại nữa, trong Phật pháp, người xuất gia nếu phá giới sẽ bị đọa, nhưng khi đã thọ tội rồi cũng sẽ được giải thoát.

Trong kinh có chép mẩu chuyện sau đây :

Có một vị Tỳ Kheo Ni được 6 thần thông, vào nhà các nhà quyền quý, tán thán pháp xuất gia nói rằng : “Chị em nên xuất gia theo Phật”. Các phụ nữ nói : “Chúng tôi còn trẻ đẹp, trì giới rất khó, nên chúng tôi sợ mang tội phá giới”.

Vị Tỳ Kheo Ni đáp : “Đã phát tâm xuất gia rồi, thì dù có phá giới, cũng vẫn còn hơn người không xuất gia. Vì sao ? Vì nếu có phải đọa địa ngục, thì khi thọ hết tội rồi cũng trở lại xuất gia. Tôi có Túc Mạng Thông, biết rõ vào một kiếp trước tôi làm người Kỹ Nữ. Có một hôm tôi mặc y của Tỳ Kheo Ni để đùa chơi. Thế mà vào thời Đức Phật Ca Diếp, tôi lại xuất gia thọ giới Tỳ Kheo Ni. Vì tự cho mình đoan chính nên tôi sinh kiêu mạn. Do phá giới mà tôi phải đọa địa ngục. Đời nay tôi lại gặp Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, được xuất gia, chứng 6 thần thông, đắc quả vị A La Hán. Bởi vậy nên biết rằng người xuất gia, tuy phá giới bị đọa, nhưng lần nguyện thọ giới xuất gia đó về sau cũng có

thể làm duyên khởi cho sự thành tựu đạo quả. Nếu tôi là 1 người ác, để rồi lại đọa địa ngục nữa, chẳng được gì hết.”

Mẩu chuyện trên đây cho thấy rằng “người đã thọ giới xuất gia rồi, nếu vì phá giới bị đọa, thì nhờ nhân duyên đã có thọ giới nên về sau cũng có thể thành đạo quả.

Trong Kinh cũng có chép mẩu chuyện nữa như sau :

Khi Phật ở tịnh xá Kỳ Hoàn, có một người Bà La Môn say rượu đến xin cạo đầu, thọ giới xuất gia. Phật bảo Ngài A Nan cạo đầu, khoác y cho người ấy. Khi tỉnh rượu, người Bà La Môn ấy liền bỏ chạy mất dạng. Có một Tỳ Kheo hỏi : “Bạch Thế Tôn ! Vì nhân duyên gì mà Thế Tôn lại cho một người say rượu thọ giới xuất gia ?”

Phật dạy : “Người này trong vô lượng kiếp không gặp duyên xuất gia. Nay nhờ say rượu mà phát tâm xin xuất gia. Nhờ nhân duyên này mà về sau sẽ xuất gia và được thành Đạo”.

Như vậy có rất nhiều nhân duyên cho thấy “xuất gia được vô lượng công đức”. Hàng bạch y Cư sĩ dù có thọ 5 giới cũng không bằng được người xuất gia.

Như trước đây đã nói : có 5 chúng xuất gia là Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Sa Di, Sa Di Ni và Thức Xoa Ma Na. Người bạch y Cư sĩ muốn xuất gia phải cầu một vị Hòa Thượng và một vị A Xà Lê truyền giới, xem vị Hòa Thượng như cha, vị A Xà Lê như mẹ. Bạch y xuất gia phải rời bỏ cha mẹ, thân thích, cầu xuất gia cạo bỏ râu tóc, đắp cà sa xin thọ giới pháp. Nếu xin thọ các giới Sa Di và Sa Di Ni, thì phải được một vị Hòa Thượng và một vị A Tỳ Kheo Xà Lê truyền 10

giới. Còn nếu xin thọ Thức Xoa Ma Na, thì phải được một vị Ni làm Hoà Thượng truyền giới pháp.

Thức Xoa Ma Na phải tập 296 hạnh pháp của Tỳ Kheo Ni, và giữ 6 pháp tịnh tâm, 2 năm tịnh thân, mới được thọ Đại Giới.

Hỏi : Sa Di chỉ thọ 10 giới. Vì sao Thức Xoa Ma Na lại phải thọ thêm 6 pháp tịnh tâm nữa ?

Đáp : Khi Phật còn tại thế, có bà vợ một ông trưởng giả, vì không biết mình đang thọ thai, đã xin xuất gia và thọ Đại Giới Cụ Túc. Ít lâu sau bà sinh con, khiến các Cư Sĩ chỉ trích bàn tán. Các vị Tỳ Kheo Ni nhân đó đã bạch Phật sự việc. Phật mới chế ra giới Thức Xoa Ma Na. Khi người Nữ xin xuất gia phải thọ giới Thức Xoa Ma Na, giữ 6 pháp tịnh tâm 2 năm tịnh thân, rồi mới được thọ Đại Giới Tỳ Kheo Ni.

Trong thời gian 2 năm, vị Thức Xoa Ma Na có thể chấp tác làm thị giả cho một vị Tỳ Kheo Ni, nếu có phạm lỗi lầm thì cũng ít bị người đời chỉ trích, ít làm hại đến Phật pháp.

Có 2 hạng người nữ thọ giới Thức Xoa Ma Na. Đó là :

- Đồng nữ thọ Sa Di Ni, đủ 18 tuổi, chưa thọ giới Cụ Túc thì thọ Thức Xoa Ma Na. Học giới và tu tập cho đến 20 tuổi mới được thọ giới Cụ Túc.

- Người nữ đã có chồng, nhưng không còn ăn ở với chồng, hoặc chồng đã chết... xin xuất gia, thì sau khi thọ thân giới rồi, cũng thọ Thức Xoa Ma Na. Đủ 2 năm học giới và tu tập mới được thọ giới Cụ Túc.

Như vậy, vị Thức Xoa Ma Na phải theo vị Tỳ Kheo Ni để học giới và học pháp.

Hỏi: Giới Tỳ Kheo và giới Tỳ Kheo Ni gồm có bao nhiêu giới?

Đáp: Giới Tỳ Kheo Tăng lược nói có 250 giới, rộng có 8000 giới. Giới Tỳ Kheo Ni lược nói có 500 giới, rộng có 8000 giới. Mỗi Tỳ Kheo Tăng cũng như Tỳ Kheo Ni phải có đủ 3 y và một bình bát. Giới đàn truyền giới Tỳ kheo có:

• 3 vị sư chủ trì (Tam Sư) gồm 1 vị Hòa Thượng, 1 vị Giáo Thọ và 1 vị Yết Ma.

• 7 vị Tỳ Kheo làm chứng sự truyền giới (thất chứng)

Riêng đối với Tỳ Kheo Ni phải có đủ cả 2 Bộ chúng Tăng và Ni. Như vậy, Tỳ Kheo khi thọ giới phải đủ 3 phen làm pháp Yết Ma. Xong mới được vô lượng luật nghi, nên gọi là Thi La Ba La Mật.

(Hết quyển 13)

Quyển 14. Phẩm thứ nhất Tiếp theo; c- Trì Giới (Tiếp theo) - Sẵn Đề Ba La Mật (Nhẫn Nhục Ba La Mật)

LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ

Quyển 14

---***---

Phẩm thứ nhất

(Tiếp theo)

C/- Trì Giới (Tiếp theo)

Hỏi : Tướng của Thi La có thể dễ thấy biết, nhưng làm thế nào để biết được tướng của Thi La Ba La Mật ?

Đáp : Bồ Tát trì giới, quyết không phá một giới nhỏ nào cả, dù phải mất mạng sống của mình. Như vậy gọi là Thi La Ba La Mật.

Trong kinh Bổn Sanh có chép mẩu chuyện sau đây :

Có 1 con rồng thọ giới “1 ngày xuất gia”, cầu thanh tịnh.

Rồng vào rừng, tìm chỗ yên tịnh, ngồi thiếp đi lúc nào không biết. Khi rồng ngủ, thân hình khoanh lại tựa như một vòng ngọc quý 7 màu tuyệt đẹp, óng ánh xen tạp nhau.

Có một người thợ săn thấy vậy liền dấy niệm “muốn lột da rồng để về dâng lên vua”. Nghĩ như vậy rồi, người ấy lấy nhiều khúc cây đè lên rồng, rồi dùng dao bén lột da rồng.

Rồng tỉnh dậy, tự nghĩ : Ta đủ sức mạnh làm cho cả nước khuynh động, nhưng ta nay đang giữ giới, chẳng thể

vì tiếc thân mạng mà phá giới được.

Nhớ lời Phật dạy, rồng tự nhẫn, nhắm mắt lại, nín hơi thở, để cho người thợ săn mặc ý lột da.

Trời nắng, thân lại không có da bọc ngoài, rồng rất đau khổ, lại bị các côn trùng bủa vây rỉa thịt ăn, nhức nhối vô cùng. Thế nhưng nhớ lời Phật dạy, rồng tự nhẫn, chẳng dám cựa mình, sợ đè chết các côn trùng, phạm tội sát sanh. Rồng chịu đau đớn như vậy, chẳng tiếc thân mạng, đem máu thịt của mình bố thí cho các côn trùng. Sau cùng rồng kiệt sức và trút hơi thở cuối cùng. Thoát kiếp, rồng được sanh lên cõi Trời Đao Lợi.

Rồng nầy là tiền thân của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, người thợ săn là tiền thân của Đề Bà Đạt Đa, các côn trùng là hàng Chư Thiên Hộ Pháp.

Đây là trường hợp Bồ Tát hộ trì giới mà chẳng tiếc thân mạng, đầy đủ Thi La Ba La Mật.

Lại nữa, Bồ Tát trì giới vì Phật Đạo, vì độ chúng sanh. Bồ Tát thệ nguyện độ hết thảy chúng sanh, đưa họ đến bờ bên kia nên nhất tâm trì giới, chẳng tiếc thân mạng.

Nên biết rằng, “do trì giới mà được sanh lên cõi Trời, được gặp các bậc thiện tri thức, được sanh thiện trí. Nếu được các thiện tri thức dạy cho 6 pháp Ba La Mật thì sẽ vào được Đạo”.

Hỏi : Thế nào là “Trì giới được sanh giới”?

Đáp : Tu 5 giới dẫn đến Tỳ Kheo Giới, Thiền Định Giới, Vô Lậu Giới... Như vậy gọi là “Trì giới được sanh giới”

Hỏi: Thế nào gọi là “Trì giới dẫn sanh Đàn Ba La Mật”?

Đáp : Như trước đây dã nói, có 3 cách bố thí, là Tài Vật Thí, Pháp Thí và Vô Úy Thí.

Tự nghĩ “Trì giới để chúng sanh có ruộng phước, cúng dường được vô lượng phước đức” gọi là Pháp Thí.

Trì giới, chẳng làm hại chúng sanh, là Vô Úy Thí. Trì giới để có phước báo bố thí cho chúng sanh, vì chúng sanh thuyết Thanh Tịnh Pháp, khiến họ vượt qua được biển Sanh Tử, là “Trì Giới Dẫn Sanh Đàn Ba La Mật”

Hỏi : Thế nào gọi là “Trì Giới Dẫn sanh Sẵn Đề Ba La Mật” ?

Đáp : Người trì giới phải tự nghĩ rằng “Tu hạnh Nhẫn Nhục mới làm cho giới đức được bền chắc, kiên cố, bất động”

Người trì giới cũng phải nghĩ rằng “ta nay đã xuất gia, thì thân tâm ta phải khác với người thế tục. Ta phải lấy hạnh Nhẫn Nhục để điều tâm, khiến cho thân, khẩu, ý đều dứt bỏ các sự phẫn hận. Chỉ có nhẫn nhục mới khiến cho sự trì giới được đầy đủ”.

Người trì giới cũng phải nghĩ rằng “Giới là lưỡi dao sắc bén, và Nhẫn là áo giáp bảo vệ thân tâm. Nếu có tâm nhẫn kiên cố, thì giới mới có thể giúp cắt đứt mọi phiền não kiết sử, đưa ta đến bờ giải thoát được.

Người trì giới cũng phải nghĩ rằng “ví như người già phải nhờ đến cây gậy, mới có thể lần bước trong đêm tối; ta phải nhờ cây gậy GIỚI dẫn đường ta trong đêm dài vô minh. Thế nhưng, ta còn phải có tâm Nhẫn kiên cố, thì cây gậy GIỚI mới có thể giúp ta đến bờ Giải Thoát, và đạo Giác Ngộ.

Như vậy gọi là “Trì giới dẫn sanh Sẵn Đề Ba La Mật”

Hỏi : Thế nào gọi là “Trì giới dẫn sanh Tỳ Lê Gia Ba La Mật” ?

Đáp : Người tu Thiện Đạo cầu Niết bàn, nhờ tinh tấn trì giới, mà xa được các pháp thế gian, vào được Phật Đạo tự giải thoát cho mình khỏi khổ đau Sanh Tử, và độ được chúng sanh. Bởi vậy, nên nói “Trì giới dẫn sanh Tỳ Lê Gia Ba La Mật”.

Người tinh tấn trì giới, đến khi gần chết vẫn chẳng hế thối tâm, hướng thẳng đến Niết Bàn. Ví như người chiến sĩ, trụ vững chắc trên mặt đất, giương cung bắn các mũi tên thẳng đến quân địch, người tu, trụ vững chắc trên mặt đất GIỚI, dùng cung Thiền Định, lắp tên tinh tấn, phá sạch được vô minh.

Lại nữa, người trì giới nhờ Lực Tinh Tấn mà ngăn chặn được 5 tình, không cho thọ hưởng 5 dục lạc, nên nói “nhờ Lực Tinh Tấn mà hộ trì được 5 căn, dễ dàng thiền định, có Thiền Định sẽ sanh Trí Huệ, có Trí Huệ mới vào được Phật Đạo”.

Hỏi : Thế nào gọi là “Trì giới dẫn sanh Thiền Na Ba La Mật” ?

Đáp : Trì giới làm cho ba nghiệp ở thân, ở khẩu, ở ý được thanh tịnh, trừ được các kiết sử phiền não, nên dễ vào thiền định. Nếu không trì giới, thì rất khó hàng phục được tham, sân, si. Người có trì giới, thì dù cho tham, sân, si có dấy khởi, cũng chẳng kết thành tội. Vì sao ? Vì trì giới khiến các kiết sử yếu hẳn đi, chẳng còn đủ năng động gây ra tội nữa.

Lại nữa, người trì giới xa lìa các phước lạc thế gian, không buông lung phóng dật, khiến tâm được nhẹ nhàng, nhu nhuyến, dễ vào thiền định.

Có người do trì giới mà được sanh lên các cõi Trời. Có người do tri giới mà đoạn tận được các kiết sử, được đạo A La Hán.

Giới là thô, thiền định là tế. Giới nhiếp thân và khẩu, thiền định nhiếp tâm ý. Người phá giới bị gió nghiệp làm loạn tâm, trái lại người trì giới ít bị gió phiền não lay động nên rất dễ chứng thiền quả, dẫn đến vào Phật Đạo.

Như vậy, lược kể các nhân duyên “trì giới dẫn sanh Thiền Na Ba La Mật”

Hỏi : Thế nào gọi là “Trì giới dẫn sanh Bát Nhã Ba La Mật”?

Đáp : Do nhân duyên có tội lỗi, mới có trì giới. Nếu không làm tội lỗi, thì cũng chẳng cần giữ giới.

Người trì giới rõ biết được tướng của tội lỗi, cho nên, khi tội lỗi vừa dấy khởi, là dùng trí huệ diệt được ngay tức khắc.

Nếu ngộ được tâm thanh tịnh, không đắm trước, thì mới gọi là “Trì giới dẫn sanh Bát Nhã Ba La Mật”

Ví như hoa sen nhô lên khỏi bùn, gặp ánh sáng mặt trời liền nở, tỏa hương thơm ngát, người trì giới, gặp được ánh sáng trí huệ, liền được giải thoát.

Ví như dao bén, mà cứ cắt mãi đất bùn, trở thành lụt dần; người có trí huệ mà chẳng trì giới, mải miết chạy theo lợi danh, thì trí huệ cũng sẽ mờ dần, càng ngày càng trở nên ám độn.

Người xuất gia trì giới không để tâm lo nghĩ các việc thế gian, thường quán Thật Tướng các pháp là Vô Tướng, nên dần dần sanh trí huệ. Bởi vậy nên nói : “Trì giới dẫn sanh Bát Nhã Ba La Mật”

Ngoài ra, Bồ Tát do trì giới mà rõ biết “Tội và Không tội đều là bất khả đắc, nên nói “Trì giới dẫn sanh Bát Nhã Ba La Mật”

Như vậy là “Trì giới dẫn sanh đầy đủ 6 pháp Ba La Mật”.

Hỏi : Trì giới nhằm xả ác, làm thiện. Như vậy vì sao lại nói “do trì giới mà Bồ Tát rõ biết Tội và Không tộí đều bất khả đắc” ?

Đáp : Vì thâm nhập các Pháp Tướng, rõ biết Thật Tướng các pháp là Vô Tướng, hành KHÔNG Tam Muội, có trí huệ nên quán “Tội là bất khả đắc”. Tội bất khả đắc nên giới cũng bất khả đắc. Vì sao? Vì có tội mới có giới, không tội thì không có giới. Ví như nếu không có tội sát sanh, thì làm gì có giới cấm sát sanh.

Hỏi: Ở hiện tại có chúng sanh . Như vậy vì sao nói chúng sanh, cũng như có tội, không tội, đều là bất khả đắc?

Đáp: Dùng Nhục Nhãn thì thấy CÓ, mà dùng Huệ Nhãn thì thấy KHÔNG, cho nên nói là bất khả đắc. Ví như trong Đàn Ba La Mật có nói “Không có người thí, người thọ và vật thí”, vì cả ba pháp ấy đều là bất khả đắc cả.

Nên biết 5 ấm sanh diệt vô thường, mà chúng sanh tự vô thỉ đến nay thọ các tội phước trong 3 cõi đều do nơi 5 ấm. Nếu ly 5 ấm, mà cầu chúng sanh thì là bất khả đắc vậy. Vì sao ? Vì ly 5 ấm, thì chẳng có Ngã, chẳng có chúng sanh.

Nếu nói ly 5 ấm vẫn có chúng sanh, thì đọa về thường Kiến, mà đã là thường thì chẳng có sanh có diệt. Vì sao ? Vì có sanh là trước Không, nay Có. Có Diệt là nay Có rồi lại thành Không. Nếu nói chúng sanh là thường, thì 5 đạo chúng sanh cũng thường có, và chúng sanh trong 5 đạo cũng thường có. Như vậy sao lại nói là có Sanh. Trái lại, nếu nói chẳng có sanh thì sao lại có Diệt ?

Bởi nhân duyên vậy, nên nói “không có chúng sanh”.Vì Sao ? Vì có chấp 5 ấm mới nói có chúng sanh; cũng như có chấp 5 ngón tay mới nói có nắm tay vậy. Do 5 ấm duyên khởi, mà chúng sanh, trừ 5 ấm ra chẳng thể tự nhiên có chúng sanh được. Lại nữa, chỉ vì mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, mũi ngửi hương, lưỡi nếm vị, thân xúc chạm, ý phân biệt mà sanh tâm chấp có Ngã, có chúng sanh. Nếu ly 6 tình ra thì cũng chẳng riêng có chúng sanh được. Các hàng Ngoại Đạo chấp “con mắt thấy là chúng sanh, dẫn đến ý phân biệt là chúng sanh, nghĩ đến khổ lạc... là chúng sanh”. Nếu chấp như vậy là chẳng biết rõ được Thật Tướng của chúng sanh vậy.

Trong Kinh có chép mẩu chuyện sau đây :

Có một vị Tỳ Kheo đắc quả A La Hán, được các đệ tử cung kính cúng dường. Sau khi vị A La Hán này viên tịch các đệ tử sợ mất sự cúng dường nên lấy gối mền già làm hình của thầy, khiến tín đồ tưởng thầy còn đang nằm trên

giường bệnh. Người vô trí, tin rằng vị Tỳ Kheo A La Hán vẫn còn sống nên vẫn tiếp tục cúng dường.

Người trí nghe các đệ tử của vị A La Hán nói như vậy, không tin, tìm đến tận nơi xem xét, biết rõ trên giường chỉ là một đống mền gối, còn vị Tỳ Kheo A La Hán đã viên tịch rổi.

Vậy nên, người trí rõ biết 6 tình là giả, là Vô Ngã vậy.

Nếu nói 5 ấm do duyên sanh, thì 5 ấm phải là vô thường, dẫn đến chúng sanh cũng là vô thường. Cho nên, thật là vô lý khi nói rằng chúng sanh từ trước đến nay vẫn thường có, vì nếu chúng sanh là thường có, thì 5 ấm cũng thường có vậy.

Nên biết chúng sanh do 5 ấm duyên khởi sanh, chỉ có nơi danh tự mà thôi. Người vô trí, y theo danh tự, chấp thật có chúng sanh, là chẳng biết rằng chúng sanh chẳng thật có, chỉ là giả danh mà thôi. Nếu chẳng có chúng sanh thì cũng chẳng có tội, nếu chẳng có tội, thì cũng chẳng có giới. Ví như nếu chẳng có tội sát sanh thì cũng chẳng có giới cấm sát sanh.

Lại nữa, nếu thâm nhập Trí Quán, thì rõ biết “5 ấm là KHÔNG, chỉ vì như cảnh thấy trong mộng, như bóng thấy trong gương”. Vậy thì, sát người trong mộng, sát bóng trong gương đều là bất khả đắc cả. Nếu 5 ấm là KHÔNG, là vô tướng, thì chúng sanh cũng là như vậy. Lại nữa, đối với người không sát sanh, không tham, sân, si, thì cũng chẳng có các tội danh ấy.

Nếu thấy người phá giới mà khinh, thấy người trì giới mà kính nể, rồi chấp giữ các thành kiến đó thì là duyên

khởi cho tội lỗi vậy. Như vậy gọi là đầy đủ Thi La Ba La Mật”

Sẵn Đề Ba La Mật

(Nhẫn Nhục Ba La Mật)

KINH

Do trú trong Thật Tướng Bát Nhã Ba La Mật, hành Nhẫn Nhục, tâm chẳng lay động mà Bồ Tát được đầy đủ Sẵn Đề Ba La Mật.

LUẬN

Hỏi : Thế nào gọi là Sẵn Đề Ba La Mật ?

Đáp : Sẵn Đề là Nhẫn Nhục.

Có hai đức Nhẫn. Đó là :

• Sanh Nhẫn.

• Pháp Nhẫn.

Bồ Tát hành Sanh Nhẫn được vô lượng phước đức, hành Pháp Nhẫn được vô lượng trí huệ. Tu cả hai đức ấy là thành tựu Đại Nhẫn. Ví như người có đủ cả đôi chân và đôi mắt mới có thể đi xa ngàn dặm.

Bồ Tát khi gặp người đến mắng nhiếc, đánh đập, đâm chém, liền nghĩ đến các tội phước nhân duyên đời trước và đời nay. Biết như vậy rồi liền quán “Vô ngã” và “Vô Ngã Sở”, dùng ba pháp ấn là Không, Vô Tướng và Vô Tác, Quán như vậy, Bồ Tát rõ biết mình có thọ báo, nên chẳng sanh ác tâm, chẳng khởi ác khẩu. Đức Nhẫn với chúng sanh như vậy gọi là Sanh Nhẫn.

Lại nữa, Bồ Tát nhờ quán Thật Tướng các pháp mà được Nhẫn gọi là Pháp Nhẫn.

Trí Nhẫn làm cho tâm thiện càng thêm kiên cố. Trí Nhẫn ấy có thô, có tế. Thô gọi là Nhẫn Nhục, tế gọi là Thiền Định. Khi chưa có được Thiền Định thì phải dùng tâm ngăn ác, nên gọi là Nhẫn Nhục. Khi tâm thiện đã được kiên cố thì chẳng còn bị các việc ác quấy phá nữa, nên được Thiền Định.

Lại nữa, do không sân mà được Nhẫn, nên Nhẫn thuộc về tâm sở tương ưng pháp, giúp hành giả được tâm thanh tịnh, khiến chẳng còn tạo ra các ác nghiệp nữa.

Lại có thuyết nói đức Nhẫn chỉ có ở cõi Dục, còn ở cõi Sắc, vì chẳng có các ác hạnh nên không nói đến Nhẫn. Vì sao ? Vì hữu lậu là phàm phu, vô lậu là bậc Thánh. Đã là bậc Thánh thì không còn có sự việc gì mà không nhẫn được cả.

Bởi vậy nên phải nhẫn nhục, ngăn trừ các pháp ác, thì các pháp thiện mới được tăng trưởng.

Hỏi : Thế nào gọi là Sanh Nhẫn ?

Đáp : Sanh Nhẫn là đức Nhẫn đối với chúng sanh, ví như cam chịu những sự đau đớn khổ nhục do chúng sanh gây ra. .

Bồ Tát, dù được cung kính, dù bị mắng nhiếc... đều giữ tâm không lay động, chẳng có vui mà cũng chẳng khởi oán hận, xem hết thảy chúng sanh dều bình đẳng ngang nhau.

Hỏi : Được cung kính mà không vui, sao cũng gọi là Nhẫn ?

Đáp : Kiết sử có 2 loại. Đó là : Ái Kiết và Tắng Kiết.

• Ái Kiết là sự trói buộc do lòng thương yêu kính mến gây ra.

• Tắng Kiết là sự trói buộc do lòng oán ghét thù hận gây ra.

Được cung kính, cúng dường, tuy không sanh tâm sân nhuế, nhưng lại sanh tâm ái trước.

Ái Kiết tuy nhu hòa, mềm mại, tuy không hung hăng thô bạo như Tăng Kiết mà cũng là giặc, làm chướng ngại cho sự Giải Thoát.

Bởi vậy nên phải biết tu Nhẫn, không sanh tâm đắm trước mới trừ được giặc Ái Kiết này.

Hỏi: Phải làm cách nào để có thể nhẫn được ?

Đáp : Phải quán Vô Thường và quán sự sanh khởi của các kiết sử từ thô đến tế, phải dùng trí huệ để tận đoạn các kiết sử. Có làm như vậy mới được diệu tâm thanh tịnh.

Như lời Phật dạy “Lột da phải đến thịt, lóc thịt phảiđến xương tủy. Người được lợi dưỡng, được cung kính chỉ mới lột đựợc lớp da bên ngoài; người tu Thiền Định như lóc được lớp thịt, người dùng trí huệ quán chiếu như phá được xương, thấy được tủy. Tủy, nói ở đây là dụ cho tâm diệu thiện”

Trong Kinh có chép các mẩu chuyện sau đây :

* Khi đến thành Ca Tỳ La Vệ cùng với 2500 vị Tỳ Kheo, Phật đã độ được một vị Phạm Chí thờ Thần Lửa.

Vị Phạm Chí này, do không trí huệ, nên đã dùng pháp tuyệt thực, khổ hạnh để cúng dường Thần Lửa. Do vậy mà thân hình tiều tụy, nhưng cũng chẳng được chút phước báo nào cả.

* Khi Thái Tử Tất Đạt Đa xuất gia hành đạo, vua Tịnh Phạn đã cho nhiều thanh niên gốc quý tộc xuất gia theo. Trong số đó có con của vua Hộc Phạn, là Đề Bà Đạt Đa cũng xuất gia theo.

Đề Bà Đạt Đa tinh tấn tu học, nhưng sau 12 năm, do được cung kính cúng dường, mà sanh tâm muốn học thần thông mong được bằng Phật. Phật dạy “ông nên quán 5 ấm vô thường mới được đạo, chớ nên sanh tâm muốn học thần thông”.

Đề Bà Đạt Đa lại đến ngài Xá Lợi Phất và một số vị Tỳ Kheo khác để xin học, nhưng ai cũng khuyên ông quán 5 ấm vô thường, ai cũng từ chối không dạy thần thông.

Đề Bà Đạt Đa khóc lóc, không được vui, bèn đến ngài A Nan để xin học. Ngài A Nan vì chưa có Tha Tâm Trí, chỉ biết Đề Bà Đạt Đa là anh họ của mình, nên đã đem hết thảy những lời Phật dạy, truyền đạt lại cho Đề Bà Đạt Đa.

Đề Bà Đạt Đa, nghe xong, liền vào núi tu. Một thời gian sau chứng được 5 thần thông.

Khi đã được 5 thần thông rồi, ông tự nghĩ : “Nay ta phải chọn ai để làm thí chủ cúng dường ta ?”

Ông quán Thái Tử A Xà Thế, nghĩ rằng : “Ta nên tìm đến thân cận Thái Tử”.

Nghĩ như vậy rồi ông lên cõi Trời , lấy cơm trên Trời đem cho vị Thái Tử, cốt để làm mê hoặc Thái Tử.

Thái Tử A Xà Thế động tâm, sai dựng một tịnh xá trang nghiêm, rước Đề Bà Đạt Đa về ở, cúng dường đầy đủ, chẳng thiếu thức gì. Lại bảo quần thần đem 500 cân vàng đến cúng.

Tuy được cúng dường đầy đủ, nhưng hàng tín đồ vẫn còn quá ít, khiến ông lại dấy niệm nghĩ rằng : “Ta đã có 30 tướng tốt, chẳng có kém Phật bao nhiêu. Nếu tạ có đông đệ tử như Phật, thì ta chẳng có thua kém gì Phật cả”.

Nghĩ như vậy rồi, ông sanh tâm phá hoại Tăng Đoàn khuyến dụ được 500 vị đệ tử của Phật theo ông. Nhưng sau đó, do hai ngài Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên thuyết pháp, 500 vị Tăng này đã quay trở lại với Tăng Đoàn của Phật.

Bởi nhân duyên vậy, ông sanh tâm làm hại Phật, lập mưu lăn đá từ núi cao xuống để đè Phật. Lúc bấy giờ có Thần Kim Cang hộ vệ, làm cho phiến đá lệch sang hướng khác, nên Phật chỉ bị thương nhẹ ở ngón chân. Tỳ Kheo Ni Hoa Sắc mắng ông, ông bèn lấy chùy đánh, làm cho vị Tỳ Kheo Ni này bị lòi mắt mà chết.

Đã gây ra ba trọng tội như vậy, ông lại gần gũi với bọn Ngoại Đạo, đánh mất thiện căn, làm các việc ác mà chẳng chút tàm quí. Ông còn dùng thuốc độc bôi ở đầu móng tay, muốn nhân lễ Phật thừa dịp cấu rách chân Phật để cho chất độc thấm vào. Nhưng khi ông vừa đến thành Vương Xá, thì bỗng nhiên lửa từ bốn phía nổi lên cuốn thân ông vào địa ngục hỏa xa.

Đề Bà Đạt Đa đã có được 30 tướng tốt mà chẳng biết nhẫn nhục, chỉ vì cầu lợi danh mà đánh rớt thiện tâm, làm các việc ác, phạm nhiều trọng tội khiến phải đọa vào địa ngục.

Bởi bậy nên người tu phải trừ ái trước sự cung kính cúng dường, phải hành hạnh nhẫn nhục, không dấy tâm ái trước sự cung kính cúng dường của người.

Nên biết, có 3 nhân duyên khiến được hưởng sự cung kính và sự cúng dường. Đó là :

• Do nhân duyên phước đức đời trước mà nay được như vậy.

• Do công đức tu hành đời nay mà được như vậy.

• Có hạng người ở trong tâm chẳng có chân đức, mà bên ngoài giả hiện oai nghi, nói dối, lừa đảo, khiến người vô trí bị mê hoặc mà cung kính cúng dường.

Bồ Tát, trong tự tâm, thường suy nghĩ: “Vì đời trước ta siêng tu phước đức, nên đời nay ta được cung kính cúng dường; ta chớ sanh tâm kiêu mạn, chỉ ví như gieo mạ đúng thời tiết ắt sẽ được mùa gặt tốt. Ta phải nhẫn tâm, chẳng nên ái trước sự cung kính cúng dường”. Nếu nhờ công đức đời nay mà được sự cung kính, được sự cúng dường, thì Bồ Tát lại tự nghĩ rằng: “Ta nhờ được trí huệ, rõ biết Thật Tướng các pháp, nhờ công đức đoạn kiết sử mà được sự cung kính cúng dường” nghĩ như vậy rồi, Bồ Tát chẳng dám tự cao. Thật có ái lạc công đức mà không có ái ngã vậy.

Trong Kinh có chép mẫu chuyện sau dây:

Có 1 vị Tỳ Kheo hành A Lan Nhã * đến dự đại hội tại

một ngôi chùa do nhà vua tổ chức! Người giữ cổng chùa thấy vị sư y áo rách bươm, ngăn lại chẳng cho vào. Vị Tỳ Kheo quay về mượn y áo tốt mặc vào, trở lại đại hội. Lần này được phép vào dự đại hội nên tự nghĩ: “chẳng phải công đức của ta, ta nên tự nhẫn. Nếu ta nổi sân thì ta tự hại ta. Không đắm chấp sự cung kính cúng dường mới thật là nhẫn”.

(*) A Lan Nhã cũng gọi là A Luyện Nhã là hạnh tu của người xuất gia, tìm nơi xa vắng, ngồi ở những nơi đồng hoang, rừng rậm, núi cao, ở chốn mồ mả... mà tọa thiền nhập định yên lặng, tịch tịnh.

Hỏi : Người chưa được đạo, thường chỉ lo nghĩ đến ăn ngon mặc đẹp ham vui dục lạc thế gian. Vì sao người tu lại phải tự nhẫn?

Đáp : Người tu thường dùng trí huệ quán Vô Thường, Khổ, Không, Vô Ngã, thường nhàm chán thân, quán thân này rồi cũng sẽ tan rã. Dù có ăn ngon, mặc đẹp rồi cũng sẽ chết, chẳng nên đắm vị, đắm xúc. Do quán Vô Thường, nên dù được cung kính cúng dường cũng chẳng sanh tâm chấp đắm, phải luôn luôn tự nhẫn.

Lại nữa, gặp trường hợp người nữ đến trêu ghẹo, Bồ Tát cũng phải tự nhẫn, giữ tâm bất động, không để cho niệm tà mống khởi.

Trong kinh Bổn Sanh có chép mẩu chuyện sau đây:

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni khi còn là Bồ Tát, đang ngồi nhập định dưới gốc Bổ Đề, có 3 Tiên Nữ hóa thân làm kỹ nữ đến xúc chạm vào thân Bồ Tát. Lúc bấy giờ có Thần

Kim Cang đến xua đuổi các nàng tiên đi nơi khác và mắng rằng : “Các ngươi không biết vị Thánh đang tọa thiền hay sao? Các ngươi bất tịnh, xú uế, phải nên xa lánh nơỉ này”. Rồi nói kệ rằng:

Thân các ngươi xú uế,

Bất tịnh và xấu xa,

Xem tựa nhà chứa phân,

Đâu có gì thích thú.

Các Tiên Nữ liền tự hóa thân trở lại thành những Thiên Nữ trẻ đẹp, đến bên Bồ Tát hỏi rằng : “Thân hình chúng tôi như thế này. Cớ sao lại gọi là xú uế, xấu xa?”.

Bồ Tát đáp : “Vườn riêng ở cõi Trời đầy hoa sen 7 báu, chư Thiên hãy đến đó vui chơi cho thỏa thích. Thế nhưng, các ngươi nên biết rằng khi Vô Thường đến, thì thọ mạng ở cõi Trời cũng sẽ dứt; hết vui rồi cũng sẽ khổ. Vậy nên, các ngươi hãy sớm tỉnh giác, hãy sớm nhàm chán dục lạc, hãy sớm tìm niềm vui nơi Chính Đạo”.

Các Tiên Nữ biết đã gặp bậc Đại Trí, chẳng dám nói gì thêm, lặng lẽ rút lui ngay sau đó.

Bồ Tát quán nữ sắc, tự chế tâm mình, tự nhẫn chẳng hề lay chuyển; lại quán dục lạc như rắn độc; quán người nữ tật đố, sân si, chẳng nên gần gũi; quán người nữ trí mỏng, lại thường đắm dục lạc, giăng lưới tình làm mê hoặc lòng người.

Quán như vậy rồi, Bồ Tát thuyết kệ rằng:

Thà lấy dùi sắt,

Đâm thủng mắt mình.

Còn hơn tán tâm,

Nhìn theo nữ sắc.

Dâm nữ duyên dáng,

Ánh mắt dịu hiền,

Nhưng lòng kiêu hãnh,

Dễ nổi hờn ghen.

Bước đi uốn éo,

Mê hoặc lòng người.

Giăng lưới dâm ái,

Bủa người vào trong.

Đi, đứng, nằm, ngồi,

Mắt liếc đưa tình,

Khiến người trí mỏng

Mê say, đắm đuối.

Cầm kiếm đánh địch,

Còn hy vọng thắng.

Nữ tặc hại người,

Khó bề thắng được.

Rắn rít ngậm độc,

Có thể trừ được.

Người có trí tuệ,

Không đắm nữ sắc,

Xem người phái nữ,

Như mẹ, chị, em.

Phải quán tội lỗi,

Cùng quán bất tịnh.

Không trừ lửa dâm,

Liền bị thiêu đốt.

Dâm nữ được yêu,

Sanh tâm cao ngạo.

Chẳng được chăm sóc,

Giận dỗi, tủi buồn;

Thường gây phiền nhiễu,

Làm khổ người thương.

Dâm nữ thâm độc,

Tội lỗi như vậy.

Phải nên lánh xa,

Như xa đám lửa.

Lòng người dâm nữ,

Quả thật khó lường:

Lời nói nhân nghĩa,

Gạt bỏ ngoài tai;

Tham đắm dục tình,

Như loài rồng dữ;

Chẳng phân tốt xấu,

Chỉ muốn hại người;

Không được chăm sóc,

Buồn rầu, tiều tụy;

Nhưng khi được yêu,

Kiêu sa khôn kể;

Đối với người thiện,

Không chút kính nhường,

Chẳng nghe lời khuyên,

Lại còn thù oán;

Gặp người giàu sang,

Hết lòng quý trọng;

Thấy người nghèo khó,

Xử tệ vô cùng.

Tâm thường tùy dục

Chẳng tùy công đức.

Trong Kinh còn ghi chép nhiều mẩu chuyện về dâm nữ ở trong giới giàu sang, quyền quý:

* Có một chàng làm nghề đánh cá, một hôm đi ngang qua hoàng cung, thấy công Chúa ngồi trên lầu cao, liền sanh tâm ái trước, về đến nhà, lòng vương vấn không nguôi, quên ăn, bỏ ngủ, bèn tỏ điều mơ ước thầm kín của mình với mẹ già.

Bà mẹ khuyên : “Con thuộc hạng hạ tiện, còn Công Chúa là hạng người tôn quý, con chẳng nên làm như vậy”.

Người con van xin : “Nếu mẹ không giúp con gặp được Công Chúa, con rất buồn khổ, chắc rồi phải chết thôi”.

Mẹ chìu con, đem cá tươi ngon vào cung biếu Công Chúa.

Công Chúa hỏi: “Bà muốn cầu gì nơi ta”.

Bà lão xin được thưa chuyện riêng với Công Chúa.

Sau khi Công Chúa bảo mọi người tản đi nơi khác rồi, bà mạnh dạn thưa với Công Chúa rằng: “Con trai tôi thương trộm, nhớ thềm Công Chúa đến phát bệnh. Kính mong Công Chúa rủ lòng thương xót con trai tôi, cho nó cơ hội được thấy tận mắt Công Chúa; như vậy là Công Chúa ban phước cứu mạng sống của con tôi”.

Công Chúa nghe xong, bảo rằng : “Ngày rằm tới đây, bà bảo con trai bà đến miếu thần, đứng sau tượng thần, sẽ được gặp ta”.

Bà lão về nhà thuật chuyện gặp Công Chúa với con, và nói : “Nguyện của con sắp thành. Ngày rằm tới đây, con hãy mặc áo mới, đến miếu thần, đứng sau lưng tượng thần, chắc chắn con sẽ gặp Công Chúa”.

Công Chúa xin vua đến miếu thần cầu phước. Vua sai 500 cỗ xe tháp tùng Công Chúa.

Đến miếu thần, Công Chúa bảo mọi người chờ bên ngoài. Rồi Công Chúa một mình vào trong miếu thần, đi thẳng đến sau pho tượng thần. Công Chúa thấy một thanh niên đang ngủ say; Công Chúa lay mãi mà thanh niên ấy vẫn không tỉnh giấc. Buồn rầu, Công Chúa đành để lại một chuỗi anh lạc và mười cân vàng, rồi bỏ ra về.

Khi người thanh niên tỉnh dậy thấy chuỗi anh lạc và mười cân vàng bên cạnh mình, bèn hỏi mẹ sự việc, mới biết Công Chúa vừa mới ra về. Quá thất vọng vì nguyện ước không thành, người thanh niên buồn rầu theo mẹ về nhà; ít lâu sau phát bệnh rồi chết.

Vậy nên biết rằng nàng Công Chúa ấy chẳng kể quí tiện, sang hèn, chỉ hành động theo sự sai khiến của dục vọng mà thôi.

Lại nữa, ngày xưa có một nàng Công Chúa theo người thuộc giới Chiên Đà La, làm việc dâm ô; cũng có Tiên Nữ chung chạ với sư tử... Như vậy, rất có nhiều trường hợp người nữ tà dâm, mà không có sự lựa chọn.

Người nữ trước hết phải trừ được dâm ái, mới tu được Nhẫn Nhục.

Bồ Tát tu hạnh Từ Bi, nên dù gặp phiền não bức bách cũng phải nhẫn thọ.

Trong Kinh có chép mẩu chuyện sau đây:

Ngày xưa, có vị Tiên Nhân Sẵn Đề tu hạnh Nhẫn Nhục trong rừng rậm. Có một hôm vua Ca Lợi đem các thế nữ vào rừng vui chơi. Sau buổi ăn, nhà vua ngủ trưa. Thừa dịp, các thế nữ rảnh rỗi, rủ nhau vào rừng ngắm cảnh. Chợt thấy một vị Tiên, diện mạo oai nghi, thanh tịnh, các thế nữ bèn đến đảnh lễ và xin hỏi đạo.

Được Tiên Nhân thuyết về hạnh nhẫn nhục, các thế nữ mải miết ngồi nghe, chẳng hề nhàm chán.

Nhà vua tỉnh dậy, không thấy các thế nữ, bèn cầm kiếm đi tìm. Thấy các thế nữ ngồi cạnh vị Tiên Nhân, nhà vua nổi giận quát : “Ông làm gì ở đây?”.

Vị Tiên Nhân đáp : “Tôi tu hạnh nhẫn nhục”.

Nhà vua nói : “Ta muốn xem ngươi tu hạnh nhẫn nhục đến mức độ nào?”. Nói xong, nhà vua lấy kiếm chặt chân tay vị Tiên Nhân, rồi hỏi tiếp rằng : “Như thế này, tâm ngươi còn bất động chăng?”.

Vị Tiên Nhân đáp : “Tôi tu Từ Bi Nhẫn Nhục, nên chẳng động tâm”. Nhà vua hỏi : “ngươi lấy gì làm bằng để có thể tin được?”

Vị Tiên Nhân đáp: “Nếu tôi thật sự tu Từ Bi Nhẫn Nhục, thì huyết của tôi chảy ra sẽ biến ngay thành sữa.

Tức thì huyết chảy ra ở mặt đất đều biến thành sữa trắng và chân tay vị Tiên Nhân đều bình phục lại như cũ.

Nhà vua quá sợ hãi, dẫn đoàn thế nữ chạy ra khỏi khu rừng.

Lúc bấy giờ, trời nổi mưa to gió lớn, sấm sét vang rền. Nhà vua bị sét đánh chết, không còn trở về cung nữa.

Bồ Tát tu hạnh nhẫn nhục, thường gặp nhiều khổ não trong tiến trình hành Đạo Bồ Tát.

Như lời Phật dạy: “Hết thảy chúng sanh đều chịu vô lượng khổ đau trong cảnh Sanh Già Bệnh Chết”, nên Bồ Tát tự nghĩ: “Ta chẳng nên trôi lăn mãi theo dòng Sanh Tử. Ta phải lội ngược dòng Sanh Tử, phải cầu trở về nguồn Giải Thoát; phải cầu vào đạo Niết Bàn”.

Bởi vậy, khi chưa đoạn sạch kiết sử, Bồ Tát phải tự chế tâm, tu hạnh Nhẫn Nhục; dù bị người đến não hại cũng chẳng sanh sân, dù được người cung kính cúng dường, cũng chẳng sanh hân hoan, tự đắc, dù gặp ách nạn cũng chẳng sanh sợ hãi. Bồ Tát, vì chúng sanh mà thường huân tập tâm Từ Bi, nên khi gặp chúng sanh đến não hại phải tự nghĩ rằng: “Ta phải thân cận, thương xót hết thảy chúng sanh. Nếu chúng sanh chẳng làm phiền ta, thì ta chẳng tu được hạnh Nhẫn Nhục. Người oán hại ta cũng là thầy của ta vậy”.

Lại nữa, như lời Phật dạy: “Chúng sanh từ vô thỉ đến

nay, vẫn qua lại trong các nẻo đường Sanh Tử”, nên Bồ Tát tự nghĩ: “Có thể ta đã hại người, làm khổ người, nên nay họ ôm hận đến đòi ta trả mạng. Nếu ta khởi sân với họ, lấy oán trả oán, thì oán thù chồng chất mãi, chẳng bao giờ dứt được. Hơn nữa nếu ta sân với người, tức là ta đã sân với Phật vậy. Chim thú cũng có thể trở thành Phật, ta chớ nên khinh Phật sẽ thành”.

Trong các phiền não, thì sân tạo tội nặng nhất. Như có người dùng kệ hỏi Phật rằng:

Diệt gì khiến tâm an ổn?

Diệt gì khiến tâm chẳng hối?

Sân là cội gốc các độc

Sân diệt hết thảy thiện căn

Phật dùng kệ đáp:

Diệt sân khiến tâm an ổn.

Diệt sân khiến tâm chẳng hối.

Sân là cội gốc các độc.

Sân diệt hết thảy thiện căn.

Diệt sân được Phật tán thán.

Diệt sân chẳng còn các khổ.

Bồ Tát tự nghĩ: “Ta nay tu hạnh Từ Bi Nhẫn Nhục, nhằm đem lại sự an vui cho chúng sanh. Ta phải nên biết, SÂN là cội gốc các độc, phá sạch thiện căn. Nếu ta sân, thì làm sao chúng sanh được an vui, làm sao đem lại lợi lạc cho chúng sanh, nên ta phải nhẫn nhục. Nếu ta sân, thì cùng với phàm phu chẳng có gì khác cả, ta sẽ chẳng có nhiều công đức”.

Bồ Tát lại nghĩ rằng: “Người đến mắng nhiếc đã góp phần luyện tâm ta, ví như người thợ luyện vàng vậy. Khi lửa tắt rồi, thì vàng ròng hiện ra. Nếu vì nhân duyên đời trước ta đã gây nên tội, thì nay ta cũng chẳng nên sân, trái lại ta phải tu nhẫn”.

Bồ Tát lại tự niệm: “Chúng sanh như con của ta. Nếu chúng sanh đến mắng nhiếc ta, ta chẳng nên sân, mà trái lại ta phải tìm mọi phương tiện để giáo hóa họ”.

Bồ Tát rõ biết chúng sanh, do phiền não che tâm, mà gây nên bao tội lỗi, khiến phải trôi lăn trong các nẻo đường Sanh Tử, nên vì họ tu nhẫn nhục, chẳng bao giờ khởi sân hận, dù đối với những kẻ có ác tâm muốn làm hại mình.

Sân nhuế là cội gốc của bao nhiêu tội ác. Như trong kinh có chép trường hợp của một vị Tiên Nhân tu tịnh hạnh; thế nhưng chỉ gặp một chuyện không vừa ý mà khởi tâm sân, đang tâm hại cả nước.

Người sân nhuế ví như loài hổ beo, lang sói, rắn độc, chẳng ai muốn đến gần, chẳng ai muốn thấy.

Người sân nhuế chẳng biết tự chế, khiến tâm ác càng lâu càng thêm tăng trưởng, đến nỗi những việc tày trời như giết cha, giết mẹ mà cũng làm được.

Vào thời Phật còn tại thế, có nhiều vị Tỳ Kheo sân nhuế, nên Phật dạy rằng: “Này các Tỳ Kheo ! Các người chớ nên khởi đấu tranh, vì sân nhuế tương tục như vậy sẽ đem lại nhiều khổ báo. Các ngươi đã nguyện cầu Niết Bàn, đã nguyện bỏ việc thế gian, nguyện vào trong thiện pháp. Sao các ngươi còn sân nhuế, còn đấu tranh ? Lửa sân thiêu đốt cả thân tâm, phá sạch rừng công đức. Các ngươi

phải xa lìa tâm sân nhuế, phải tu hạnh Nhẫn Nhục. Người tu Từ Bi Nhẫn Nhục nhất định sẽ vào được Phật Đạo”.

Hỏi: Pháp Nhẫn Nhục rất tốt. Nhưng nếu tu Nhẫn Nhục khiến người khinh khi, cho là do sợ hãi mà phải nhẫn, thì như vậy có ích gì?

Đáp : Nếu ta sợ người khinh ta, cho ta “do sợ hãi mà nhẫn”, để rồi bỏ không tu nhẫn nữa, thì tội ấy lại còn nặng gấp bội. Vì sao? Vì không nhẫn sẽ bị các bậc Thánh Hiền khinh dễ.

Người nhẫn nhục, được tâm nhu nhuyến, nên dù không hành bố thí cũng sẽ được sanh lên cõi Trời, cõi Phật.

Bồ Tát tự nghĩ : “Nếu người đời nay khinh khi ta, nhục mạ ta, ta vẫn phải tu nhẫn”. Vì sao ? Vì người tu nhẫn không bị đọa Địa Ngục Thiết Vi. Người vô trí thường khinh khi người tu nhẫn, mà sợ người không nhẫn, vì người không nhẫn thường dùng sức mạnh đe dọa kẻ khác. Chính những người dùng sức mạnh để thỏa mãn tự ngã của mình, mới thật đáng chê cười.

Bồ Tát lại nghĩ rằng : “Từ khi sơ phát tâm, ta đã nguyện, vì hết thảy chúng sanh, trị các bệnh cho họ. Nay chúng sanh khởi sân, ta phải lấy thuốc Nhẫn Nhục để trị bệnh cho họ”.

Bồ Tát biết rõ căn bệnh sân nhuế, gây phiền não nơi chúng sanh, nên khi gặp chúng sanh nổi sân, thì Bồ Tát tìm phương tiện giải sân cho họ, không làm cho họ sân thêm.

Bổ Tát thương chúng sanh như con, nên khi chúng

sanh khởi sân, Bồ Tát không trách móc, mà chỉ nhẫn nhục tìm cách giải sân cho họ.

Bồ Tát lại tự nghĩ: “Nếu chúng sanh sân hận, mà ta không nhẫn, thì ta cũng sẽ phiền não, sẽ khổ đau như họ. Do sân nhuế mà khi mạng chung, sẽ phải tái sanh làm thân rồng, sư tử, hổ lang… Nếu làm Ngạ Quỷ, thì trong miệng có lửa bốc ra. Ta nguyện làm lợi ích cho chúng sanh, nên nếu ta không nhẫn thì ta cũng ác như họ vậy”.

Bồ Tát lại tự nghĩ: “Ta cũng là chúng sanh. Sao ta lại sân nhuế, gieo rắc khổ đau cho chúng sanh?”.

Bồ Tát lại tự nghĩ rằng : “Do 5 ấm duyên hợp mà giả danh có chúng sanh, có đi, đứng, nằm, ngồi, nói năng. Người vô trí chẳng biết như vậy, nên khởi chấp ngã, khởi sân nhuế. Nếu ta khỏi sân, thì ta như hàng phàm phu, vô trí, cũng mê muội, điên đảo như họ, cũng tạo tội, thế rồi cũng thọ khổ báo, nên ta phải tự Nhẫn Nhục”.

Bồ Tát lại tự nghĩ : “Chư Phật trong 3 đời và trong khắp 10 phương, khi hành Đạo Bồ Tát, cũng tu Nhẫn Nhục. Ta nay cũng phải như Phật, phải tu Nhẫn Nhục. Nếu ta dấy lửa sân nhuế, là ta rơi ngay vào cảnh giới của ma”.

Như vậy, có vô lượng duyên khởi khiến Bồ Tát nhẫn với chúng sanh. Hạnh Nhẫn Nhục với hết thảy chúng sanh gọi là Sanh Nhẫn.

(Hết quyển 14)