Luận Đại Trí Độ Tập I

quyển 9. Phẩm thứ nhất Tiếp theo - Hiện Phổ Thân(Thân Hiện Cùng Khắp)

Luận Đại Trí Độ

Quyển 9

Phẩm thứ nhất

(tiếp theo)

Hiện Phổ Thân

(Thân Hiện cùng khắp)

KINH:

Đức Thế Tôn ngồi trên tòa Sư Tử, quang minh sắc tướng, oai đức nguy nguy, tôn nghiêm bậc nhất hơn hết thảy, ví như núi Tu Di nguy nga, đồ sộ hơn hết thảy hòn núi khác.

LUẬN:

Hỏi: vì sao Phật lại dùng đến oai lực tối tôn như vậy?

Đáp: Từ vô lượng A Tăng Kỳ Kiếp, Phật đã có vô lượng công đức, nên mới có được phước quả oai lực lớn như vậy.

Hỏi: Nếu Phật có thần lực nguy nguy như vậy, thì vì sao còn phải thọ 9 tội báo, là:

• Bị nữ Phạm Chí Tôn Đà phỉ báng.

• Bị nữ Bà La Môn Chiên Già độn bụng vu oan.

• Bị Đề Bà Đạt Đa liệng đá, gây thương tích ở chân.

• Bị mảnh gỗ đâm vào chân, khiến gót chân bị đau nhức.

• Bị vua Tỳ Lưu Ly xua quân sang thành Ca Tỳ La Vệ tàn sát rất nhiều người trong họ Thích, làm Phật phải đau đầu.

• Bị ăn lúa của ngựa.

• Bị gió đông lạnh, khiến phải đau lưng.

• Phải chịu 6 năm khổ hạnh trong rừng.

• Có lần đi khất thực chẳng được ai cúng dường, phải mang bát không trở về.

Nếu nói “Phật có thần lực, oai đức nguy nguy, thì vì sao còn phải thọ các tội báo như vậy?”

Đáp: Phật thị hiện sanh trong loài người, thọ thân người, có cha mẹ và thân thuộc, có đủ các tướng Sanh, Già, Bệnh, Chết, rồi từ đó mới thị hiện xuất gia, thành đạo để hóa độ chúng sanh.

Vì làm người, nên Phật cũng thị hiện có quả báo của loài người. Phật có 2 thân, là: Pháp Tánh Thân và Sắc Thân do cha mẹ sanh. Pháp Tánh Thân có tướng hảo, có quang minh vô lượng, đoan chánh, thường thị hiện nơi nhiều thân khác nhau, để làm phương tiện độ sanh. Pháp Tánh Thân mới có thể độ hết thảy chúng sanh khắp 10 phương được.

Nay Phật dùng Sanh Thân để thuyết pháp cho người, nên thị hiện thọ các tội báo như vậy. Lại vì thương xót chúng sanh ở đời này và ở những đời sau, phước đức cạn

mỏng, nên Phật phương tiện thị hiện thân người, thị hiện thọ các tội, nhằm hộ niệm cho họ và độ họ thoát khỏi vậy.

Ví như Phật muốn thị hiện vào thành Bà La Môn khất thực mà chẳng được cúng dường, đến nỗi phải cầm bình bát không, để dạy cho các Tỳ Kheo rằng “Trong bất cứ mọi tình huống, Tỳ Kheo phải luôn luôn giữ thân tâm an lạc, tinh tấn hành Đạo.”

Trong kinh Duy Ma Cật có ghi mẩu chuyện sau đây:

Một hôm, Phật bảo Ngài A Nan rằng “Ta bị phong khí, phải dùng sữa trâu. Ngươi hãy mang bình bát của Ta đi khất.”

Ngài A Nan mang bình bát vào thành Tỳ Xá Ly, tìm đến nhà một vị Cư Sĩ. Ngài Duy Ma Cật vừa trông thấy ngài A Nan, liền hỏi: Đại Đức đi đâu vậy?

Ngài A Nan đáp: Phật thân có chút bệnh phải dùng đến sữa trâu.

Ngài Duy Ma Cật nói: Đại Đức chớ nên phỉ báng Như Lai. Đức Thế Tôn đã chẳng còn các pháp bất thiện, làm sao còn có bệnh nữa? Đại Đức chớ nên làm như vậy, khiến Ngoại Đạo nghe lời mà dấy tâm khinh khi Phật là “Tự mình có bệnh mà còn chẳng tự cứu được, như vậy làm sao có thể trị bệnh cho người khác.”

Ngài A Nan đáp: Chính tôi vâng lời Phật đi lấy sữa trâu.

Ngài Duy Ma Cật nói: Phật phương tiện bảo Đại Đức đi lấy sữa trâu về uống cho lành bệnh, nhằm dạy cho các Tỳ Kheo rằng: “Trong đời vị lai, có khi bệnh, các Tỳ Kheo

nên đến nhà cư sĩ cầu thuốc men. Nếu người cư sỹ bảo có bệnh mà chẳng tự cứu chữa được mong gì cứu chữa được người khác, thì các Tỳ Kheo sẽ nói là Phật còn có bệnh, huống nữa là hàng Tỳ Kheo chúng tôi!... Hàng cư sĩ nghe vậy sẽ đem thuốc men cúng dường, khiến các Tỳ Kheo được an ổn”.

Rồi ngài nói với Ngài A Nan rằng: Đại Đức hãy cầm theo bình bát đi khất sữa trong im lặng, đừng để cho hàng Ngoại Đạo hay biết. Đại Đức nên biết rằng “vì phương tiện lợi ích cho chúng sanh, mà Phật thị hiện có bệnh, chẳng phải Phật thật sự có bệnh vây.”

KINH:

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn thị hiện dùng thân thường, khai hóa hết thảy chúng sanh. Các hàng Trời Người đều đem thiên hoa, thiên hương, thiên anh lạc, cùng đủ thứ các loại hoa sen quý xanh vàng, đỏ, trắng, cúng dường Phật.

LUẬN:

Hỏi: Vì sao Phật lại dùng thân thường để khai hóa hết thảy chúng sanh?

Đáp: Như trước đây đã nói “do nhân duyên thuyết kinh Bát Nhã Ba La Mật, mà Phật phóng quang minh, khiến chúng sanh trong khắp 3000 Đại Thiên Thế Giới đều có duyên lành thấy Phật”. Nay chúng sanh đã khởi tín tâm thanh tịnh, hoan hỷ đến nghe Pháp nên Phật dùng thân

thường thuyết pháp, mà chúng sanh ở xa gần khắp nơi vẫn nghe được, chẳng có gì ngăn ngại cả,

Hỏi: Trong các cõi Trời có cõi Trời “Tịnh Cư Thiên”, Tên của cõi Trời ấy mang ý nghĩa gì?

Đáp: Cảnh giới này do sự tu hành thanh tịnh, do đắc quả vị trong 2 Thừa Thanh Văn và Duyên Giác, mà có được. Nơi đây Thánh, Phàm đồng cư, và cũng là nơi hàng Bồ Tát Bát Địa vẫn thường trú.

Hỏi: Nếu là ly dục, thì đồng đều với nhau cả. Sao còn phân biệt có Thượng, có Trung, có Hạ?

Đáp: Vì tu Thiền Định có 3 hạng Thượng, Trung, Hạ, nên sanh vào Tịnh Cư Thiên cũng có 3 hạng. Đó là: Thiểu Tịnh Thiên, Vô Lượng Tịnh Thiên, Biến Tịnh Thiên.

Hỏi: Vì sao trong 4 Thiền đường chỉ đề cập đến Sơ Thiền và Đệ Tứ Thiền; còn 2 Thiền kia ít khi nói đến?

Đáp: vì lúc ban đầu, vào Sơ Thiền, thì ly dục rất khó; sau cùng, vào Đệ Tứ Thiền, được tánh vi diệu cũng rất khó.

Chặng giữa dễ hơn, nên ít được nói đến.

Phạm Thiên, ở gần cõi Tịnh Cư Thiên, thương xót chúng sanh, thường thỉnh Phật thuyết pháp. Cõi Trời Phạm Thiên ở gần cõi Dục, và Phạm Thiên lại là chủ cõi Sắc. Do Tịnh Cư Thiên ở gần cõi Phạm Thiên, nên chư Thiên ở cõi Trời này thường được nghe pháp, được thấy Phật, được tâm thanh tịnh, thường cúng dường Phật.

Hỏi: Chư Thiên cúng dường Phật, sao người cũng được nghe các nhạc trời?

Đáp: Phật dùng Thần Túc Thông phóng Đại Quang Minh, nên các loài chúng sanh đều có thể thấy các hoa trời, có thể nghe nhạc trời vậy.

Hỏi: Hàng Trời mới dâng hoa trời cúng dường Phật. Sao lại nói “Các hàng Trời Người đều đem hoa trời cúng dường Phật”?

Đáp: Hàng Trời và hàng Người đều đem hoa cúng dường Phật cả. Vì loài người cũng chọn các thứ hoa đẹp để cúng dường Phật, nên ví các hoa ấy như các hoa trời, cũng chẳng có lỗi gì cả.

KINH:

Chư Thiên dùng thiên hoa, thiên hương tán lên thân Phật

LUẬN:

Hỏi: Vì sao lại đem hoa tán lên thân Phật?

Đáp: Vì do cúng Phật, nên mới làm như vậy. Lại nữa, vì thấy Phật sanh tâm hoan hỷ, nên mới tán hoa để cúng dường Phật.

KINH:

Những loài hoa quý này trụ giữa hư không, kết thành các đài hoa lớn.

LUẬN:

Hỏi: Vì sao các hoa lại kết thành đài hoa lớn giữa hư không?

Đáp: Chỉ tán có một số ít hoa, mà kết thành một đài hoa lớn, nhằm khai thị cho chúng sanh thấy rõ “gieo nhân ít có thể gặt được quả nhiều” vậy.

Hỏi: Vì sao đài hoa lại trụ giữa hư không, mà chẳng rơi xuống đất?

Đáp: Để làm dụ cho chúng sanh biết rõ “thần lực của Phật khiến quả báo chẳng bao giờ mất.”

KINH:

Nơi các đài hoa, cả bốn bên đều có treo chuỗi anh lạc đủ màu sắc, xen với các bảo cái rực rỡ, trùm khắp cả 3000 Đại Thiên Thế Giới.

LUẬN:

Hỏi: Do nhân duyên gì mà tán hoa lại biến thành đài hoa lớn, có chuỗi anh lạc, có bảo cái trang nghiêm?

Đáp: Vì muốn cho chúng sanh có được tâm trí thanh tịnh, và muốn khai thị cho chúng sanh biết rõ rằng “Sự cúng dường thanh tịnh sẽ biến thành đài tâm quý báu, khiến họ rất vui mừng, như mừng được phước báo lớn” vậy.

KINH:

Các chuỗi và bảo cái anh lạc dùng để trang nghiêm đài. Các Thế Giới của Chư Phật trong khắp 10 phương cũng đều như vậy.

LUẬN:

Chuyển Luân Thánh Vương làm chủ 4 thế giới, Phạm Thiên làm chủ 1000 thế giới, Phật làm chủ 3000 Đại Thiên Thế Giới.

Vì nhiều chúng sanh chẳng có tin như vậy, nên Phật dùng thần lực biến hóa đến hết thảy các thế giới của chư Phật khắp 10 phương, để cho chúng sanh thấy rõ.

Hỏi: Phật chỉ dùng có 1 thân để thuyết pháp. Vì sao mỗi chúng sanh đều tự cảm thấy như “Phật đang ở ngay trước mắt mình, và nói pháp cho riêng mình nghe”?

Đáp: Phật có 2 thần lực:

1. Phật ngồi tại 1 nơi nói pháp, mà chúng sanh ở đâu xa cũng đều thấy, đều nghe được cả.

2. Phật ngồi tại 1 nơi nói pháp, mà mỗi chúng sanh, ở khắp nơi, đều tự cảm thấy như “Phật đang ở ngay trước mắt mình, và đang nói pháp cho riêng mình nghe”. Ví như mặt trời, mặt trăng ở tại chỗ, mà chúng sanh ở bất cứ đâu, cũng đều cảm thấy như mặt trời, mặt trăng hiện ra trước mắt mình vậy.

Do căn tính chúng sanh không đồng đều nhau, có chúng sanh thấy Phật biến khắp 3000 Đại Thiên Thế Giới mới có được tín tâm thanh tịnh, lại có chúng sanh muốn được thấy Phật ở ngay trước mắt và chỉ nói pháp cho riêng

mình mới khởi tín tâm thanh tịnh, mới được hoan hỷ. Đối với hạng chúng sanh như vậy, Phật phải thị hiện, ở ngay trước mắt họ, nói pháp cho họ nghe vậy.

KINH:

Tại tòa Sư Tử, đức Thế Tôn vui vẻ, mỉm cười, phóng vô lượng quang minh chiếu suốt 10 phương thế giới. Nương theo ánh quang minh ấy, mà chúng sanh đều thấy được chư Phật và Tăng Chúng ở hằng sa thế giới khắp 10 phương; chúng sanh ở hằng sa thế giới khắp 10 phương cũng đều thấy được đức Phật Thích Ca Mâu Ni và Tăng Chúng ở cõi Ta Bà này.

LUẬN:

Hỏi: Trước đây, Phật đã phóng quang nhiều rồi. Nay vì sao còn phóng quang nữa?

Đáp: Vì chúng sanh ở các thế giới chẳng có thể thấy nhau, nên Phật dùng quang minh chiếu sáng, khiến hết thảy chúng sanh ở các thế giới đều thấy được nhau. Có như vậy. Phật ở trong Chúng Hội ở cõi Ta Bà, mới có thể, vì hết thảy chúng sanh, thuyết kinh Bát Nhã Ba La Mật được.

Hỏi: Trong kinh nói “Các Đại A La Hán, như ngài trưởng lão A Nậu Lâu Đậu, thấy được 1000 thế giới; các Bích Chi Phật thấy được 2000 thế giới”. Nay vì sao lại nói

hết thảy chúng sanh đều thấy được chư Phật và Tăng Chúng ở khắp 10 phương thế giới”?

Đáp: Đây là nương theo thần lực của Phật mà thấy được, chẳng phải tự chúng sanh có thể thấy được như vậy. Nhờ ánh quang minh của Phật chiếu rọi, mà các chúng sanh ở khắp các thế giới có thể thấy nhau. Ví như người được Ban Châu Tam Muội, dù chưa có được Thiên Nhãn, cũng có thể thấy được các cõi Phật trong 10 phương. Bởi nhân duyên vậy, nên đức Thế Tôn, ngồi trên Tòa Sư Tử, vui vẻ mỉm cười.

Hỏi: Chúng sanh ở cõi Ta Bà, nhờ thần lực của Phật, mà thấy được như vậy, còn chúng sanh ở các thế giới khác thì sao?

Đáp: Nhờ thần lực của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni mà hết thảy chúng sanh ở các thế giới khắp 10 phương thấy được nhau.

KINH:

Lúc bấy giờ, vượt hằng sa thế giới về phương Đông, có thế giới gọi là Đa Bảo, đức Phật ở đây hiệu là Bảo Tích hiện đang vì các Bồ Tát thuyết giảng kinh Bát Nhã Ba La Mật.

LUẬN:

Hỏi: Phật dạy “thế giới vô lượng, vô biên”. Nay vì sao lại nói “có thế giới bên này, có thế giới bên kia”. Như vậy là có tướng Hữu Lượng, Hữu Biên rồi vậy. Nếu thế giới là Hữu

Lượng, Hữu Biên, thì chúng sanh cũng như vậy, vì sao nói “có vô lượng chúng sanh, và mỗi đức Phật độ vô lượng chúng sanh vào cõi Vô Dư Niết Bàn”?

Đáp: Nói vô lượng, vô biên thế giới cũng chỉ là phương thiện chẳng phải là Thật Pháp. Ví như thật chẳng có thân, mà phương tiện nói có thân.

Trong 14 điều vấn nạn, có 1 điều hỏi về Hữu Biên, Vô Biên; nói như vậy; là tà kiến. Nếu nói Hữu Biên, thì Phật không phải là bậc Nhất Thiết Trí. Vì sao vậy? Vì trí huệ của Phật rõ biết cùng khắp, nên chẳng có sự việc gì mà chẳng biết.

Nói thế giới là “vô biên” thì chẳng có chỗ cùng tận; còn nói thế giới là “hữu biên” thì cũng là tà kiến. Vì sao vậy? Vì dùng “vô biên” là nhằm phá “hữu biên” vậy.

Khi nói có thế giới Đa Bảo, chẳng phải là nói hết thảy thế giới là hữu biên. Đây chỉ nói đến thế giới có nhân duyên với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni có thể độ được chúng sanh ở thế giới này, nên lấy làm dụ cho “Hữu Biên”, vậy. Ví như khi nói về 1 nước, thì phải phân định có ở giữa, có bên này, có bên kia, chẳng phải nói cõi Diêm Phù Đề là hữu biên hay là vô biên được.

Trí huệ Phật vô lượng, nên lấy đài hoa trụ giữa hư không, chẳng phải có cũng chẳng phải không, để làm dụ.

Hỏi: Thế giới Đa Bảo là pháp Bảo hay là Thế Bảo?

Đáp: Cả 2 đều đúng. Ở thế giới này có đức Phật hiệu là Bảo Tích, tượng trưng cho sự chứa nhóm các vật báu, nên là Pháp Bảo lại có các Bồ Tát chứng được Bảo Tánh, nên là Thế Bảo.

Hỏi: Nếu như vậy. thì Đức Phật nào cũng có hiệu là Bảo Tích hay sao?

Đáp: Đức Phật nào cũng như vậy cả; nhưng chỉ có một đức Phật lấy hiệu là Bảo Tích. Ví như đức Phật Di Lặc, ở đời vị lai, còn có hiệu là Từ Thị, tượng trưng cho lòng Đại Từ của Ngài. Các đức Phật khác cũng đều có lòng Đại Từ, mà chẳng lấy hiệu là Từ Thị. Lại như, đức Phật Bảo Hoa, khi sanh, bên hông có hoa quý; Đức Phật Nhiên Đăng, khi sanh, bên thân có đèn sáng. Phật Bảo Tích cũng như vậy, khi sanh, có các báu vật, hoặc trên trời, hoặc dưới đất hiện ra, nên được gọi là Bảo Tích.

Hỏi: Một Đức Phật Thích Ca Mâu Ni có thể độ hết thảy chúng sanh rồi. Như vậy cần gì đến các Đức Phật khác?

Đáp: Như có một thời Ngài A Nan suy nghĩ “Các Đức Phật quá khứ ra đời nhằm thời thọ mang lâu dài mới có thể độ được vô số chúng sanh; còn Đức Phật Thích Ca ra đời vào thời thọ mạng ngắn ngủi làm sao có thể độ được hết thảy chúng sanh?”

Phật quán biết tâm niệm của Ngài A Nan có chỗ nghi, nên liền vào Tam Muội. Lúc bấy giờ ở nơi thân Phật, hết thảy các lỗ chân lông đều phóng quang minh. Quang minh ấy chiếu khắp cả cõi Diêm Phù Đề, rồi chiếu khắp cả 4 Châu Thiên Hạ, lại chiếu suốt đến cả 3000 Đại Thiên Thế Giới, chiếu đến tận hằng sa thế giới khắp 10 phương.

Từ nơi rốn của Phật hiện ra các hoa sen báu, rồi Phật thuyết kệ:

Gương sen xanh lưu ly,

Hoa sen vàng ngàn cánh

Đài sen như kim cương,

Cánh sen như hổ phách,

Cọng sen mềm vươn thẳng,

Cao đến mười trượng dư.

Gương sen xanh lưu ly,

Hiện trên rốn của Phật,

Lá sen rộng và dài,

Hoa sen đủ ngàn cánh,

Óng ánh bao màu sắc,

Trang nghiêm và rực rỡ.

Bốn hoa đẹp như vậy

Từ rốn Phật hiện ra,

Trở thành bốn “bảo tòa”

Sáng rực tợ mặt trời.

Trên bốn bảo tòa ấy,

Có bốn Đức Phật ngồi,

Có bốn núi “Kim Sơn”

Chiếu hào quang rực rỡ.

Từ rốn Đức Phật ấy,

Hiện bốn hoa sen quý,

Trên hoa có “bảo tòa”,

Mỗi tòa có một Phật.

Từ rốn các Phật ấy,

Lần lửa hiện hoa quý,

Mỗi hoa đều có tòa,

Các tòa đều có Phật.

Như vậy lần lượt hóa

Dẫn đến Tịnh Cư Thiên.

Muốn biết rõ bao nhiêu,

Nên dùng thí dụ nói:

Hãy lấy một tảng đá,

To lớn tợ núi cao,

Tán nát thành vi trần,

Đem dùng để tính tuổi,

Từ thời tám vạn tuổi,

Xuống đến thời ba tuổi

Tổng cộng số tuổi đó,

Từ trên xuống tận dưới,

Gồm luôn khoẳng chặng giữa,

Chưa bằng số Hóa Phật.

Có Phật đang phóng quang.

Sáng chói tợ mặt trời.

Có Phật hiện phun nước.

Có Phật hiện phun lửa.

Có Phật đi kinh hành,

Có Phật ngồi yên tịnh.

Có Phật đi khất thực.

Làm các việc lợi sanh,

Hoặc thuyết giảng kinh pháp,

Hoặc phóng đại quang minh,

Hoặc vào ba đường ác,

Đến tận chốn Địa Ngục,

Hóa hiện đủ phương tiện,

Tùy sự cứu các khổ

Chỗ tối chiếu quang minh,

Chỗ nóng hiện gió mát,,

An ủi các người bệnh,

Dùng pháp lạc độ sanh.

Như vậy, trong một thời, Phật dùng đủ các phương tiện độ được vô lượng chúng sanh trong hằng sa thế giới khắp 10 phương.

Lúc bấy giờ, Phật từ Tam Muội ra, hỏi Ngài A Nan rằng: A Nan đã thấy thần lực của Tam Muội chưa?

Ngài A Nan bạch Phật: Bạch Thế Tôn! Con có thấy.

Do thần thông lực, mà chỉ trong một ngày Phật đã cứu độ được vô số chúng sanh đầy khắp cả hư không, huống nữa là suốt thời gian 80 năm, cho nên nói “Thần Lực công đức của Phật thật là vô lượng hóa hiện khắp 10 phương thế giới, chẳng có gì ngăn ngại cả”.

Như lời Phật dạy “Một thời không có hai Đức Phật xuất thế”. Trong Trang Nghiêm Kiếp có ba Đức Phật xuất thế, đó là Phật Tỳ Ba Khi, Phật Thi Khí và Phật Tỳ Xá Phù. Qua Hiền Kiếp có 4 Đức Phật xuất thế: đó là Phật Câu Lưu Tôn, Phật Câu Na Hàm, Phật Ca Diếp và Phật Thích Ca. Ngoài Trang Nghiêm Kiếp và Hiền Kiếp, các kiếp khác không có Phật xuất thế. Chúng sanh thật đáng thương xót, vì rất khó được sanh vào thời có Phật xuất thế. Cũng như lời Phật dạy: “người nữ có 5 việc không làm được”, và bao nhiêu lời Phật dạy khác đều không sai.

Hỏi: Nếu nói đến “Chư Phật khắp 10 phương”, thì vì sao lại nói “một thời không có hai Đức Phật xuất thế”?

Đáp: Hỏi như vậy là chẳng có hiểu rõ nghĩa kinh vậy.

Nên biết, kinh có hai loại, đó là:

• Kinh Liễu Nghĩa.

• Kinh Bất Liễu Nghĩa.

Kinh Liễu Nghĩa là loại kinh giải được nghĩa thậm thâm, rất khó giải, rất khó hiểu.

Bởi nhân duyên vậy, nên trước khi nhập Niết Bàn, Phật dạy các đệ tử rằng: “Từ nay về sau phải Y Pháp, không Y người, phải Y nghĩa, không Y ngữ, phải Y trí không Y thức, phải Y Kinh Liễu Nghĩa, không Y Kinh Bất Liễu Nghĩa.

• Y Pháp không Y người: Đó là y theo các pháp đã được dạy trong 12 bộ kinh, đó cũng là y theo Như Pháp Tánh, mà không y theo người thuyết giảng.

• Y nghĩa, không y ngữ: Đó là y theo nghĩa của lời kinh, chớ nên y theo lời nói hay văn tự.

Hãy lấy thí dụ “người dùng ngón tay để chỉ mặt trăng”. Nếu chỉ nhìn ngón tay của người ấy, thì chẳng sao thấy được mặt trăng. Lời nói và văn tự cũng chỉ là “ngón tay chỉ mặt trăng”, nếu y theo lời nói, y theo văn tự, mà chẳng tìm hiểu nghĩa của lời kinh, thì chẳng sao vào được biển Phật Pháp vậy.

• Y Trí, không Y Thức: Thức thường hay cầu vui, không theo chánh lý. Trí mới phân biệt được thiện ác. Vậy nên người hành Đạo chỉ y theo Trí mà không để cho Thức chi phối vậy…

• Y theo Kinh Liễu Nghĩa, không y theo Kinh Bất Liễu Nghĩa: người học Phật phải y theo “Đệ Nhất Nghĩa”. Ví như Phật dạy: “bố thí được đại phước, trì giới được sanh cõi Trời”, như vậy là Liễu Nghĩa.

Ví như nói “thuyết pháp có 5 điều lợi là được giàu sang, được người ái kính, được đoan chánh, được thanh tịnh, được Niết Bàn”. Như vậy là chưa được liễu nghĩa vậy.

Hỏi: Thế nào là Liễu Nghĩa, và thế nào là chưa Liễu Nghĩa?

Đáp: “Bố thí không trụ tướng” mới được đại phước đức, đời đời được giàu sang. Như vậy là “Liễu Nghĩa”.

Còn nói “thuyết pháp được giàu sang” là chưa liễu nghĩa. Vì sao? Phải hiểu rằng người thuyết pháp, do tán thán bố thí mà phá được xan tham nơi người khác, và cũng tự trừ được xan tham nơi chính mình. Bởi vậy nên cũng được hưởng phước báo giàu sang. Lời nói “thuyết pháp được giàu sang” chưa được đầy đủ nghĩa, nên gọi là chưa liễu nghĩa. Đây chỉ là phương tiện mà nói, chưa phải là thật nghĩa trong kinh vậy.

Sau đây nêu vài thí dụ về những lời kinh “chưa liễu nghĩa”. Ví như nói “một thời không có hai Đức Phật xuất thế”, chẳng phải nói “một thời ở trong 10 phương thế giới không có các Đức Phật xuất thế”.

Lại như nói “trong 91 kiếp chỉ có 3 kiếp có Phật xuất thế, các kiếp khác không có Phật, chúng sanh thật đáng thương xót” là nói “những người phạm trọng tội, những người không trồng thiện căn, thì chẳng có thể thấy được Phật.” Vì hạng người này nên kinh nói “Phật rất khó gặp”. Vì sao? Vì dù Phật có ra đời đi nữa, thì những người trọng tội, bị luân chuyển trong 3 đường ác, vẫn chẳng sao thấy được Phật.

Vì không trồng thiện căn, nên dù được sanh làm

người, làm Trời vào thời có Phật, cũng chẳng có thể thấy được Phật.

Trong kinh có chép các mẫu chuyện sau đây:

• Ở thành Xá Vệ có 9 ức người, mà trong đó chỉ có 3 ức người được thấy Phật, có 3 ức người tai nghe nói có Phật mà mắt chẳng trông thấy Phật, lại có 3 ức người tai chẳng nghe, mắt chẳng thấy có Phật, dù Phật đã sống trong thành Xá Vệ suốt 25 năm dài.

• Khi Phật và Ngài A Nan vào thành Xá Vệ khất thực, có một bà lão đứng ở đầu đường.

Phật dạy: Này A Nan! Người này không có nhân duyên với TA.

Ngài A Nan liền đứng lại để tạo duyên cho bà ấy. Vừa lúc đó Phật đi đến, bà liền quay lưng về phía Phật. Phật đi cả 4 bên, đi qua bên nào bà ấy cũng xây lưng về phía Phật. Phật bay lên đầu bà thì bà liền cúi mặt xuống đất, Phật hiện ra dưới đất, bà liền lấy tay che mắt, không chịu nhìn Phật.

Phật dạy: Này A Nan! Người chẳng có nhân duyên với Phật thì chẳng sao thấy được Phật. Phật rất khó gặp, như hoa Ưu Đàm rất khó thấy vậy. Lại nữa, ví như nước rất nhiều mà loài Ngạ Quỷ chẳng có nhân duyên được uống nước, nên đành phải chịu khát, chẳng sao uống được nước.

Phật dạy “suốt 91 kiếp chỉ có 3 kiếp có Phật xuất thế” là nói ở một Phật Thế Giới mà thôi, chẳng phải nói chung ở hết thảy các thế giới trong khắp 10 phương vậy.

Hỏi: Do nhân duyên gì mà Phật xuất thế?

Đáp: Do chúng sanh bị các khổ “Sanh, Già, Bệnh, Chết” mà Phật ra đời để cứu độ họ.

Phật dạy: “Vì chúng sanh bị các khổ Sanh, Già, Bệnh, Chết mà TA phát đại nguyện làm Phật cứu độ hết thảy chúng sanh thoát ra khỏi các khổ ở đời nay và ở đời sau.”

Hỏi: Khắp 10 phương thế giới đều có Phật. Như vậy sao lại nói nơi này có Phật, nơi kia không có Phật?

Đáp: Nơi đâu có khổ thì nơi đó có Phật xuất thế. Trong hết thảy các thế giới đều có khổ nên đều có Phật cả.

Trong kinh A Hàm nêu bài kệ của các Quỷ Thần tán thán Phật, khi họ đến đảnh lễ Phật như sau:

Xin quy mạng Phật, đấng tối thượng

Bậc đại tinh tấn, lưỡng túc tôn.

Dùng huệ nhãn, Phật khắp thấy biết,

Phật huệ, chư Thiên còn chẳng rõ.

Chúng con cúi đầu xin đảnh lễ,

Quá khứ, hiện tại, vị lai Phật.

Chúng con xin nhất tâm quy mạng,

Cung kính chư Phật khắp mười phương.

Như vậy, kinh Thanh Văn cũng nói đến chư Phật ba đời khắp 10 phương, cho thấy rõ có vô lượng chư Phật vậy.

Kinh nói “Phật rất khó gặp” nhằm răn dạy chúng sanh. Chúng sanh bị các khổ “Sanh, Già, Bệnh, Chết” đe dọa, khi nghe nói như vậy liền sanh sợ hãi. Nhờ vậy mà trở

nên siêng năng, tinh tấn tu hành, mong cầu được thoát khổ.

Hỏi: Nếu thật có chư Phật khắp 10 phương, thì vì sao vẫn có vô lượng chúng sanh đọa vào ba đường ác mà chư Phật chẳng cứu họ?

Đáp: Như trên đây đã nói “đối với chúng sanh phạm trọng tội, hoặc không có nhân duyên thấy Phật, thì dù có Phật ra đời, họ vẫn không thể thấy được Phật.” Ví như người mù chẳng thấy được ánh sáng mặt trời; người điếc chẳng nghe được các tiếng động.

Chư Phật vẫn thường phóng quang minh, vẫn thường thuyết pháp. Thế nhưng, chúng sanh do bị tội cấu che tâm, nên chẳng có thể thấy, chẳng có thể nghe được.

Tội cấu ví như bụi bám vào gương. Bụi bám vào gương che không cho bóng hiện trong gương. Cũng như vậy, tâm cấu ngăn che không cho thấy được Phật. Phải giữ tâm thanh tịnh, mới có thể thấy được Phật.

Ví như Đức Thích Ca Mâu Ni đản sanh ở thành Ca Tỳ La Vệ, đi thuyết pháp khắp nước Thiên Trúc, khi đi về phương Bắc, khi đi về phương Nam, khi đi về phương Đông, khi đi về phương Tây… Có khi lại ứng hiện trên núi, có khi ứng hiện đứng giữa hư không, mà chẳng có nhiều chúng sanh ở những nơi ấy vẫn chẳng thấy được Phật. Trong kinh có chép trường hợp Phật chỉ ở lại trong hang có một đêm, mà hình ảnh của Phật vẫn còn in mãi trên vách đá. Có người nghe nói, vào hang tìm xem mà chẳng thấy gì, trong lúc đó thì có người chỉ nhìn qua khe đá đã có thể thấy hào quang của Phật.

Cũng như Phật Di Lặc ở cung Trời Đâu Suất, chưa giáng trần nên chúng sanh ở cõi trần không thấy được, chẳng phải không có Phật Di Lặc vậy.

Nên biết, chúng sanh nào có thiện căn đầy đủ, mới được Phật độ.

Như bài kệ thuyết:

Chư Phật quán biết trong chúng sanh:

Có kẻ chẳng thể nào độ được,

Có kẻ dễ độ, kẻ khó độ,

Có kẻ lợi căn, kẻ độn căn.

Phật phóng quang hoặc hiện thần túc,

Dùng mọi nhân duyên độ chúng sanh:

Dù đối nghịch, Phật vẫn thương xót,

Làm trái ý, Phật vẫn chẳng chấp,

Khó hóa độ, Phật dùng lời thô,

Nhu nhuyến dễ độ, dùng lời dịu.

Tâm Phật, tuy từ bi bình đẳng,

Đúng thời, mới phương tiện độ sanh.

Lực phương tiện của Phật chẳng có thể nghĩ bàn được. Đến các bậc Đại A La Hán như ngài Xá Lợi Phất, các bậc Đại Bồ Tát như ngài Di Lặc cũng chưa thể biết được, huống nữa là người phàm.

Trong kinh có chép những mẩu chuyện về chúng sanh được độ, trong nhiều trường hợp khác nhau:

• Ở nước Đại Nguyệt Thị, có một người bị bệnh phong cùi, đã đến trước tượng của Ngài Phổ HIền, nhất tâm quy mạng, niệm danh hiệu của Ngài xin cho được lành bệnh.

Ngài Phổ Hiền liền phóng quang, dùng tay xoa lên đầu và thân người bệnh, tức thì người ấy được lành bệnh.

- Ở một nước nọ, có một vị Tỳ Kheo tinh tấn trì tụng kinh Pháp Hoa. Vị này được nhà vua cung kính thỉnh vào cung thuyết giảng. Thấy nhà vua trải tóc để vị Tỳ Kheo đi qua, tất cả triều đình lấy làm lạ. Có một người tâu vua cho biết lý do.

Nhà vua đáp: Có một đêm, ta tìm đến vị Tỳ Kheo, nghe vị ấy đang trì tụng kinh Pháp Hoa. Ngay lúc bấy giờ, ta thấy có một đấng hào quang sắc vàng cỡi voi trắng đang chắp tay cung kính. Ta vừa đến gần, thì đấng ấy biến mất. Ta hỏi vị Tỳ Kheo “Vì sao thấy tôi đến mà đấng ấy lại biến mất.”

Vị Tỳ Kheo đáp: Bồ Tát Phổ Hiền có phát nguyện “Người nào nhất tâm trì tụng kinh Pháp Hoa, thì sẽ đến hộ trì.”

• Ở một nước nọ, có một vị Tỳ Kheo trì tụng kinh A Di Đà, khi sắp chết, vị ấy dặn các đệ tử rằng: “Đức Phật A Di Đà cùng Đại Chúng đã đến”. Nói xong liền viên tịch. Sau lễ Trà Tì, các đệ tử thấy trong đống tro còn nguyên vẹn cái lưỡi của vị Tỳ Kheo.

Như vây, có vô số trường hợp chư Phật và chư Bồ Tát thị hiện độ chúng sanh.

Những người tội cấu nhẹ nhàng, lại nhất tâm niệm Phật, có tín tâm thanh tịnh, chẳng có nghi hối, ắt sẽ được thành đạo.

Bởi nhân duyên vậy, nên phải tin có Phật ba đời trong khắp 10 phương thế giới.

KINH:

Ở thế giới đó, có một vị Đại Bồ Tát hiệu là Phổ Minh.

LUẬN:

Hỏi: Hiệu “Phổ Minh” mang ý nghĩa gì?

Đáp: Có nghĩa là ánh sáng thường chiếu.

KINH:

Thấy Đại Quang Minh và đại địa chấn động. Lại thấy thân Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Ngài liền đến bạch với Phật Bảo Tích rằng: nay vì nhân duyên gì mà có quang minh chiếu sáng, có Đại Địa Chấn Động lại có Phật thân hiển bày như vậy?

LUẬN:

Hỏi: Vì sao Bồ Tát Phổ Minh hỏi Phật Bảo Tích về nhân duyên các điềm lành ấy?

Đáp: Vì Bồ Tát Phổ Minh chưa có thể biết được trí huệ và thần lực của Chư Phật nên mới thưa hỏi Phật Bảo Tích, để được thông rõ.

Ví như mặt trăng đang sáng, mà có mặt trời hiện ra, thì ánh sáng của mặt trăng liền bị lu mờ. Cũng như vậy, khi có một Đức Phật phóng quang minh, thì quang minh của chư vị Bồ Tát, quang minh của chư Thiên… đều bị lu mờ cả.

Giữa ánh quang minh rực rỡ ấy hiển bày Phật thân

thân sắc vàng, uy nghi đẹp đẽ của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni khiến Bồ Tát Phổ Minh nhìn mãi mà chẳng thấy nhàm chán.

Chỉ nhìn Phật thân cũng đã được lợi ích lớn rồi. Nay Bồ Tát Phổ Minh lại được thấy vô số thế giới khắp 10 phương. Được thấy các chúng sanh trong các thế giới đều được trông thấy nhau nên sanh tâm đại hoan hỷ. Bồ Tát biết rằng “Đại sự Nhân duyên” nên phải hỏi vậy.

Các Đại Bồ Tát mới hay thưa hỏi các Đức Phật, còn các Tiểu Bồ Tát chẳng dám thưa hỏi như vậy.

Bồ Tát Phổ Minh là một vị Đại Bồ Tát. Ngài thưa hỏi Phật Bảo Tích về các nhân duyên có quang minh, có Đại Địa Chấn Động, có hiển bày Phật thân của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, có Phật Bảo Tích giải đáp, khiến cho tất cả đều được rõ. Ví như voi chúa thường tìm đến các gốc cây lớn để nghỉ ngơi, để cho các voi con có dịp tốt ăn các cành lá vậy.

(Hết quyển 9)

Quyển 10. Phẩm thứ Nhất Tiếp Theo - Thập Phương Bồ Tát Lai (Bồ Tát Từ Mười Phương Đến)

Luận Đại Trí Độ

Quyển 10

Phẩm thứ nhất

(Tiếp theo)

Thập Phương Bồ Tát Lai

(Bồ Tát Từ Mười Phương Đến)

KINH:

Đức Phật Bảo Tích bảo ngài Bồ Tát Phổ Minh rằng: Này Thiện Nam Tử! Cách đây hằng sa thế giới, về phương Tây, ở thế giới Ta Bà có đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vì các Bồ Tát đang thuyết kinh Bát Nhã Ba La Mật, nên hiện thần lực như vậy.

LUẬN:

Hỏi: Phật ví như núi Tu Di chẳng bị gió to sóng lớn làm lay động, nay vì sao lại hiện tướng động như vậy?

Đáp: Xét về mặt “nhiếp tâm”, thì không có tướng động. Nhưng xét về mặt “tín tâm”, thì hiện tướng động có tác động mạnh mẽ khiến chúng sanh khởi lòng tin vững chắc.

Thuyết pháp khởi từ “giác quan” mà giác quan nhiếp về tướng thô vậy. Phật thường hằng ở trong thiền định, không bị các tướng thô sự làm động tâm. Nay vì lòng đại từ đại bi, thương xót chúng sanh, mà Phật hiện tướng động thuyết

pháp, nhằm đoạn nghi cho họ. Lại nữa, cũng vì lòng Đại Từ Đại Bi mà Phật hiện tâm động phân thân vô số, vào trong 5 đạo chúng sanh để giáo hóa họ.

Lại nữa, do phước đức nhân duyên của chúng sanh, mà Phật hiện thân ở khắp nơi, hiện ra tiếng nói, tùy tâm chúng sanh mà ứng hiện ra các sự vật, như tiếng vang, nhạc trời, hoa trời, chuỗi anh lạc v.v… Chúng sanh tùy sở thích, tự nhiên đều được đầy đủ theo chỗ nguyện cầu. Phật tùy tâm chúng sanh mà thuyết pháp, chẳng có ức tưởng, cũng chẳng có phân biệt.

Trong kinh Kim Cang Mật Tích có nói “Phật có ba điều mật” là:

• Thân mật.

• Ngữ mật.

• Ý mật.

Các hàng Trời, Người chẳng có thể nào biết rõ được ba điều mật của Phật.

- Thân mật: Tùy theo tâm của chúng sanh, mà Phật hiện ra các thân tướng. Như vậy gọi là “thân mật”. Ví như có người thấy có thân Phật màu vàng ròng, có người thấy thân Phật màu trắng sáng như bạc, có người thấy thân Phật đủ màu v.v… Ví như có người thấy thân Phật cao 1 trượng 6 thước; có người thấy thân Phật cao đến 1 dặm; lại có người thấy thân Phật trùm khắp cả hư không v.v…

- Ngữ mật: Tùy theo tâm chúng sanh, mà Phật hiện ra các tướng âm thanh khác nhau. Như vậy gọi là “ngữ mật”. Ví như có người nghe tiếng nói của Phật vang xa 10

dặm, có người nghe xa đến cả trăm, cả ngàn dặm; lại có người nghe xa đến trùm khắp hết cả hư không v.v…

• Ý mật: Trong cùng một Pháp hội, mỗi chúng sanh nghe Phật thuyết pháp theo đúng với tâm niệm của mình. Như vậy gọi là “ý mật”. Ví như cùng một thời pháp của Phật, có người nghe thuyết về bố thí, có người nghe thuyết về trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí huệ, dẫn đến nghe thuyết về 12 bộ kinh, về 5 vạn pháp môn v.v…

Như trong kinh có chép mẫu chuyện về Ngài Mục Kiền Liên như sau:

Ngài Mục Kiền Liên tâm niệm muốn biết âm thanh của Phật truyền xa đến đâu, đã dùng thần thông đi khắp 10 phương thế giới. Đi đến đâu, Ngài cũng vẫn nghe Phật thuyết pháp. Ngài dừng chân ở một thế giới Phật xa xôi. Lúc bấy giờ Đức Phật ở đó cùng Đại Chúng đang dùng bữa, Ngài bèn cầm bình bát đứng bên cạnh vị Phật đấy.

Các đệ tử của vị Phật ấy hỏi: Bạch Thế Tôn! Người từ đâu đến, mà thân hình nhỏ như con sâu, lại còn đắp cà sa của Sa Môn vậy?

Vị Phật ấy đáp: Chớ nên xem thường vị khách lạ này. Ở hằng sa thế giới về phương Đông, có một vị Phật hiệu là Thích Ca Mâu Ni. Người này là đệ tử “Đệ nhất thần thông” của Phật Thích Ca Mâu Ni vậy.

Rồi vị Phật ấy quay về phía ngài Mục Kiền Liên bảo rằng: Này ông Mục Kiền Liên! Do nhân duyên gì mà ông đến nơi đây?

Ngài Mục Kiền Liên đáp: Con muốn tìm hiểu âm

thanh của Phật có thể truyền xa đến mức nào, nên con mới đến nơi đây.

Vị Phật ấy lại bảo: Này ông Mục Kiền Liên! Ông muốn biết âm thanh của Phật truyền xa đến đâu, thì dù ông trải qua vô lượng kiếp, dù đi khắp vô lượng thế giới ông cũng vẫn còn nghe vậy.

Tóm lại, Phật thị hiện sanh thân, hiện các tướng động, nói pháp v.v… nhằm đoạn nghi cho chúng sanh, đem ánh sáng trí huệ phá tan màn vô minh hắc ám; cũng như mặt trời tỏa ánh sáng phá trừ tối tắm vậy.

Hỏi: Các Đức Phật đều là những bậc Chánh Đẳng Chánh Giác cả. Vì sao Đức Phật này lại còn tán thán Thần Lực của Đức Phật kia?

Đáp: Các Đức Phật chẳng còn phân biệt TA với NGƯỜI. Vì chẳng còn có tật đố, kiêu mạn, nên thường tán thán các Đức Phật khác vậy. Còn các hàng Trời, do còn mong sự tôn kính, do còn kiêu mạn, nên thường tự cho mình sanh ra muôn vật, chẳng muốn tán thán những vị Trời khác.

Lời nói của Phật là Chân Ngữ, không loại trừ các pháp tướng nhân duyên, nên vị Phật này thường tán thán thần lực của vị Phật khác.

KINH:

Lúc bấy giờ, Bồ Tát Phổ Minh bạch Phật Bảo tích rằng: Bạch Thế Tôn! Nay con xin đến diện kiến Đức Phật Thích Ca Mâu Ni để được cúng dường Ngài, và nhân thể thăm hỏi các vị Đại Bồ Tát đã được các Đà La ni, đã được các Tam Muội, đều đã được tự tại ở Thế Giới Ta Bà.

LUẬN

Hỏi: Chư Phật đều đầy đủ trì giới, thiền định, trí tuệ như nhau, đều cứu độ chúng sanh như nhau cả. Vì sao Bồ Tát Phổ Minh còn được xin diện kiến Đức Phật Thích Ca Mâu Ni làm gì?

Đáp: Các Bồ Tát thường muốn được thấy Phật, được nghe pháp, chẳng bao giờ nhàm chán.

Trong kinh có ghi mẫu chuyện sau đây:

Thủ Cư Sĩ ở Tịnh Cư Thiên rất mong muốn được đến trước mặt Phật Thích Ca Mâu Ni đảnh lễ Phật. Nhưng vì thân ông quá vi diệu chẳng sao có thể xuống cõi mà chúng sanh đều có thân thô xấu.

Phật dạy Thủ Cư Sĩ rằng: “ Ông hãy tự hóa thành thân thô, mới có thể xuống được cõi này”.

Tức thì, Thủ Cư Sĩ làm theo lời Phật dạy, quán sắc tướng của quả đất, tự hóa thành thân thô, đến trước mặt Phật đảnh lễ, rồi đứng sang một bên.

Phật hỏi: “ Ông có bao nhiêu việc không nhàm chán, mà sanh lên cõi trời Tịnh Cư Thiên ?”

Thủ Cư Sĩ đáp: “ Con có ba việc không nhàm chán : ngắm Phật không nhàm chán, muốn nghe pháp không nhàm chán, muốn cúng dường chư Phật và chư Tăng không nhàm chán”

Bởi nhân duyên vậy, nên Bồ Tát Phổ Minh muốn đến cõi Ta Bà diện kiến Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, được cúng dường Phật và các vị Bồ Tát ở cõi này vậy.

Hỏi: Phật mới đầy đủ Tam Muội, mới được Vô Ngại Tự Tại. Vì sao nói các Bồ Tát cũng được Tam Muội Tự Tại ?

Đáp: Nên phân biệt có hai thức Tam Muội : Tam Muội của Bồ Tát và Tam Muội của Phật. Hai Tam Muội này khác nhau. Bồ Tát cũng được Tam Muội Tự Tại nhưng chẳng phải là Tam Muội của Phật.

Trong kinh có chép mẫu chuyện của Bồ Tát Văn Thù như sau:

Ngài Văn Thù Sư Lợi đến gần nơi Phật tập hội, thấy có một người nữ đang ngồi nhập định vào Tam Muội.

Ngài đến đảnh lễ Phật xong, bèn hỏi Phật rằng : Bạch Thế Tôn ! Vì sao người nữ ấy lại được ngồi gần Phật, mà con chẳng được như vậy ? Phật dạy : Ông cứ đến đánh thức người nữ ấy dậy mà hỏi.

Ngài Văn Thù đến bên tai người ấy la lớn mà người ấy vẫn trơ trơ, lay mạnh tay chân mà người ấy vẫn ngồi yên. Dùng Thần chú làm cho Đại Địa chấn động mà người ấy vẫn không ra khỏi Tam Muội.

Ngài Văn Thù lại bạch Phật : Con chẳng có cách nào làm cho người nữ ấy ra khỏi Tam Muội được.

Phật bèn phóng quang minh chiếu đến thế giới bên dưới. Tức thì có một Bồ Tát hiệu là Khí Chư Cái, từ phương dưới hiện lên đến đảnh Phật.

Phật bảo : Ông hãy đánh thức người nữ này ra khỏi thiền định. Bồ Tát Khí Chư Cái khảy cái móng tay khiến người nữ ra khỏi Tam Muội. Ngài Văn Thù hỏi Phật : Như vậy là thế nào?

Phật dạy : Người nữ này khi sơ phát tâm đã do Bồ Tát này khai đạo. Ở nơi Phật Tam Muội, ông chưa thành tựu các công đức nên chưa có thể được như vậy. Bồ Tát Khí Chư Cái ở nơi Tam Muội của Bồ Tát đã được đầy đủ và ở nơi Tam Muội của Phật cũng có được một phần nên mới có thể làm được như vậy .

KINH:

Phật Bảo Tích bảo Bồ Tát Phổ Minh rằng : ông muốn đi đâu thì tùy ý, nhưng phải nên biết đúng thời mà đi.

Lúc bấy giờ, Phật Bảo Tích cầm một hoa sen màu vàng ròng, có ngàn cánh trao cho Bồ Tát Phổ Minh và bảo rằng: Này Thiện Nam Tử ! Ông hãy đem hoa sen này cúng dường cho Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Ông hãy nhất tâm và thận trọng khi đến cõi Ta Bà. Ở cõi ấy, chư vị Bồ Tát là những bậc khó có thể thắng , khó có thể bì được.

LUẬN

Hỏi : Vì sao Phật Bảo Tích lại bảo “ Ông muốn đi đâu thì tùy ý, nhưng phải biết đúng thời hạn mà đi ? “

Đáp: Vì Phật Bảo Tích muốn đoạn Ái nơi hàng đệ tử. Do vì Bồ Tát Phổ Minh chưa được Nhất Thiết Trí nên trong tâm vẫn còn nhiều nghi vấn, muốn được gặp Đức Phật Thích Ca Mâu ni xem ngài có nhiều công đức thù thắng hay không. Bởi vậy, nên Phật Bảo Tích mới dặn “ Ông muốn đi đâu, thì tùy ý”

Lại nữa, vì sợ Bồ Tát Phổ Minh thấy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni có thân hình nhỏ bé mà dấy tâm khinh mạn, nên dặn “Khi đến nơi, chớ nên quán thân Phật, chớ nên quán thế giới, mà chỉ nên nghe Phật thuyết pháp.”

Lại nữa, dù thế giới Tà Bà cách thế giới của Phật Bảo Tích rất xa, nhưng ở nơi đây Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cũng thuyết về các pháp tướng như Đức Phật Bảo Tích thuyết. Bồ Tát Phổ Minh muốn cho tín tâm càng thêm kiên cố, nên muốn đến nghe thêm.

Lại nữa, do nhân duyên đời trước Bồ Tát Phổ Minh đã có ở cõi Ta Bà rồi, nên nay muốn trở về đó nghe pháp.

Lại nữa, vì muốn làm tăng thêm tín tâm nơi các vị Bồ Tát cõi Ta Bà nên Phật Bảo Tích để cho Bồ Tát Phổ Minh tùy ý đi đến cõi này. Các Bồ Tát cõi Ta Bà, khi thấy có các Bồ Tát ở phương xa đến nghe pháp sẽ hoan hỷ nhiều hơn, sẽ tin tưởng nhiều hơn.

Lại nữa, chư Phật cung kính pháp, nên thường cúng dường pháp. Chư Phật ba đời đều lấy Pháp làm thầy.

Hỏi: Vì sao Phật Bảo Tích chẳng cúng dường pháp ở nơi chính mình, mà lại cũng dường pháp của vị Phật khác?

Đáp : Vì chư Phật chẳng có chấp Ngã, nên không tự cúng dường pháp của mình, mà cúng dường pháp ở nơi đức Phật khác.

Hỏi : Phật chẳng cầu phước. Vì sao cũng cúng dường pháp?

Đáp : Phật đã tu công đức từ vô lượng A Tăng Kỳ Kiếp, thường làm các việc lành. Đây chẳng phải vì cầu báo, mà chỉ vì cung kính công đức mà cúng dường như vậy.

Trong kinh có chép mẫu chuyện như sau:

Khi Phật còn tại thế, có một vị Tỳ Kheo, mờ mắt, đang khâu áo thì kim bị tuột chỉ.

Vị Tỷ Kheo nói lớn : Ai làm phước lớn, xin vì tôi, xâu lại kim hộ.

Phật đi ngang qua nói : Ta muốn làm phước đức.

Vị Tỷ Kheo đảnh lễ Phật, và bạch rằng : Bạch Thế Tôn ! Phật đã viên mãn công đức rồi, nay vì sao còn muốn làm phước đức ?

Phật dạy : Ta biết rõ lực công đức của quả báo, nên ở nơi hết thảy chúng sanh Ta đều làm công đức.

Vị Tỳ Kheo nghe xong thời pháp, tội lỗi đời trước liền tiêu sạch và đôi mắt trở lại sáng như xưa.

Phải nên biết rằng “ Vì muốn giáo hóa hàng đệ tử mà Phật thị hiện làm tất cả các công đức”, ví như có ông vũ sư đã gần 100 tuổi mà vẫn còn múa, ví như dạy như con cháu vậy.

Hỏi : Vì sao lại đem tặng vật bảo, các pháp bảo mà lại đem tặng hoa sen?

Đáp : Phật không cần dùng đến các vật quý, các pháp quý của hàng Trời Người.

Lại nữa, chư Phật có vô lượng thần thông, thấu triệt tất cả các kinh pháp quý, nên Phật Bảo Tích không đem vật bảo hay pháp bảo tặng đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

Phật Bảo Tích đem tặng hoa sen, vì hoa sen là món quà thanh dịu, nhẹ nhàng, dễ chịu, vừa có cả sắc lẫn hương.

Hỏi : Vì sao tặng hoa sen mà không tặng các thứ hoa khác?

Đáp : Hoa sen có hương có sắc hơn hết thảy các thứ hoa khác.

Lại nữa, có ba loại hoa sen. Đó là hoa sen cõi người, hoa sen cõi trời và hoa sen của Bồ Tát.

Hoa sen cói người có 10 cánh, hoa sen cõi trời có 100 cánh, hoa sen cõi Bồ Tát có 1000 cánh. Bởi vậy Phật Bảo Tích dặn đem hoa sen 1000 cánh màu vàng cúng dường Phật Thích Ca Mâu Ni ,

Hỏi : Vì sao Phật Bảo Tích dặn Bồ Tát Phổ Minh tán hoa sen cúng Phật Thích Ca Mâu Ni ?

Đáp : Theo pháp cúng dường, thì cúng dường hoa sen phải nên tán. Tự tay cúng dường nhiếp về thân nghiệp, dùng lời thưa hỏi về khẩu nghiệp. Thân nghiệp và khẩu nghiệp đều do ý nghiệp chỉ đạo. Phải có đầy đủ 3 nghiệp kiên cố, mới có thể thành tựu đầy đủ được các công đức

nhân duyên làm Phật Đạo.

Hỏi : Vì sao Phật Bảo Tích dặn Bồ Tát Phổ Minh “ Phải nhất tâm, thận trọng, khi đến cõi Ta Bà?”

Đáp : Người nhất tâm, thận trọng không bị các kiết sử chi phối cũng không sanh tâm kiêu mạn.

Lại nữa, tâm người phần nhiều tán loạn, cuồng say, nên người tu hành phải nhất tâm, thận trọng, mới sanh được công đức thiền định, trí tuệ, giải thoát.

Trong kinh có chép mẫu chuyện sau đây:

Sau khi Phật nhập diệt 100 năm , có Tỳ Kheo Ưu Bá Cúc đắc thần thông, chứng quả vị A La Hán. Có một vị Tỳ Kheo Ni, nhập chúng vào thời Phật còn tại thế, lúc bấy giờ đã được 120 tuổi.

Ngài Ưu Bá Cúc muốn xin được gặp vì Tỳ Kheo Ni, để thưa hỏi về các oai nghi của Phật. Ngài Ưu Bá Cúc phái người đến báo trước với vị Tỳ Kheo Ni.

Vị Tỳ Kheo Ni lấy một bát đựng đầy dầu mè, đặt ngay ở cửa ra vào, để thử nghiệm về oai nghiêm của vị A La Hán.

Ngài Ưu Bá Cúc bước qua cửa, làm đổ một ít dầu mè ra nền mà vẫn không để ý.

Khi đã ngồi yên chỗ, ngài bèn hỏi về oai nghi của đức Phật.

Vị Tỳ Kheo đáp : Khi tôi còn nhỏ, thấy Phật vào tụ lạc và dân chúng ra đảnh lễ, tôi bèn chạy ra theo. Thấy quang minh của Phật chiếu sáng rực rỡ, tôi vội cúi đầu đảnh lễ. Ngay khi vừa cúi thì chiếc xuyến vàng của tôi rơi

xuống đấy, lăn vào dưới sàng của Phật ngồi. Phật liền quay ánh quang minh về phía chỗ tối, nhờ vậy tôi trông thấy chiếc xuyến vàng và lượm lên. Do vậy mà tôi xuất gia theo Phật, thọ giới Tỳ Kheo Ni.

Ngài Ưu Bá Cúc lại hỏi : Khi Phật còn tại thế, oai nghi và phép tắc của các Tỳ Kheo ra sao?

Vị Tỷ Kheo Ni đáp : Lúc bấy giờ cũng có bọn Lục Quần Tỳ Kheo, vô liêm, vô sĩ, rất là tệ ác, nhưng oai nghi và phép tắc của họ vẫn còn hơn ngài nhiều.

Ngài Ưu Bá Cúc lại hỏi : Bà y vào đâu để nói như vậy?

Vị Tỷ Kheo Ni đáp : Tuy tệ ác như vậy, nhưng trong các oai nghi đi, đứng, nằm, ngồi, Lục Quần Tỳ Kheo chẳng bao giờ mất phép tắc. Mỗi khi họ xin gặp tôi, tôi đều để bát dầu mè ở cửa mà dầu chẳng bao giờ rơi vãi ra mặt nền nhà. Ngài tuy được 6 thần thông nhưng chẳng bằng được họ như vậy.

Ngài Ưu Bá Cúc nghe xong lời ấy, rất xấu hổ. Từ đó về sau Ngài luôn luôn nhất tâm thận trọng.

Bởi nhân duyên vậy, nên “Nhất tâm, thận trọng là tướng của bậc Thiền Nhân vậy.

Hỏi : Vì sao lại nói “ Các vị Bồ Tát ở Ta Bà khó thắng, khó bì ?”

Đáp : Vì các vị Bồ Tát này có đại phước đức trí huệ, nên có muốn thắng, có muốn phá cũng chẳng thể được.

Hỏi : Hết thảy các Bồ Tát đều có Đại công đức trí huệ, đều lợi căn thượng trí cả. Vì sao chỉ riêng chỉ có ở Thế

Giới Ta Bà mới có những Bồ Tát như vậy?

Đáp : Các vị Bồ Tát từ phương xa đến, thấy thế giới Ta Bà toàn đất cát dơ uế, thấy các vị Bồ Tát ở nơi đây thân hình nhỏ bé, thấy hết thảy mọi việc đều chẳng bằng được thế giới của mình, ắt sẽ sanh tâm khinh mạn. Bởi vậy nên Phật Bảo Tích phải căn dặn Bồ Tát Phổ Minh như vậy.

Lại nữa, ở những thế giới quá sung sướng, người phần nhiều không dũng mãnh, ít thông minh, ít trí huệ. Ví như chúng sanh ở Châu Uất Đan Việt, vì quá sung sướng, quá đầy đủ, nên chẳng muốn xuất gia thọ giới. Ở trên cõi trời cũng như vậy. Còn ở cõi Ta Bà rất ít nhân duyên vui, lại có nhiều chuyện khổ, có 3 đường ác, có các khổ Sanh, Già, Bệnh, Chết, phải tự đào đất kiếm miếng ăn, lại có rất nhiều pháp nạn v.v… Do vậy mà chúng sanh ở cõi Ta Bà có nhiều nhân duyên nhàm chán thế gian, và cũng nhờ vậy có được nhiều duyên tu học, được trí tuệ sanh lợi.

Ở nơi quá sung sướng, chúng sanh chẳng có được trí tuệ nhạy bén. Ví như dao phải được mài dũa mới được sắc bén, ví như ngựa phải được tập dượt mới có thể chạy xa ngàn dặm. Bồ Tát cũng như vậy. Ở thế giới uế tạp này, Bồ Tát phải vận dụng nhiều phương tiện thiện xảo để lợi sanh, có hết thảy các công đức, có đầy đủ 6 pháp Ba La Mật, làm đầy đủ các Phật sự.

Bồ Tát ở cõi Ta Bà tuy chưa làm Phật, mà đã dùng đủ phương tiện độ thoát chúng sanh khỏi các khổ, nên nói “Khó thắng, khó bì” vậy.

KINH:

Bồ Tát Phổ Minh sau khi nhận hoa sen sắc vàng ngàn cánh, tạ từ Phật Bảo Tích rồi ra đi. Tháp tùng theo Bồ Tát có vô số Bồ Tát xuất gia và tại gia, có vô số đồng nam, đồng nữ.

LUẬN:

Hỏi: Bồ Tát Phổ Minh dẫn đoàn tháp tùng theo mình, là do sức thần thông của Ngài hay do sức thần thông của Phật Bảo Tích?

Đáp: Đây là do sức thần thông của cả 4 hạng Bồ Tát nói trên. Đời trước, các vị này đã từng theo Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, nên nay họ dùng tự lực của mình xin tháp tùng Bồ Tát Phổ Minh. Vì sao vậy? Vì lực của họ còn yếu, nên họ nương theo Bồ Tát Phổ Minh mới có thể đi đến nơi chốn được. Ngoài ra, họ cũng còn nương thần lực của Phật Bảo Tích, và cũng nương theo ánh quang minh của Phật Thích Ca Mâu Ni trợ giúp thêm.

Hỏi: Vì sao Bồ Tát Phổ Minh cùng đi với các Bồ Tát xuất gia và tại gia?

Đáp: Phật có 7 chúng, gồm 5 chúng xuất gia và 2 chúng tại gia, nên Bồ Tát Phổ Minh phải đem cả 7 chúng đi theo.

Hỏi: Người lớn nên dẫn đi theo. Sao còn dẫn người nhỏ theo làm gì nữa?

Đáp: Công đức tu hành chẳng tùy thuộc vào tuổi tác. Nếu hành các pháp bất thiện, thì dù lớn tuổi cũng chẳng được công đức. Trái lại người nhỏ mà có tâm từ, hành các

pháp thiện, thì dù tuổi còn ít vẫn có được công đức lớn vậy.

Lại nữa, nếu thấy người nhỏ tuổi mà đã tinh tấn tu hành, chẳng ngại đường sá xa xôi, đến tận cõi Ta Bà nghe pháp, thì ai cũng phải khen ngợi kính phục cả.

Trong Phật Pháp chẳng phân biệt lớn nhỏ, sang hèn, trong ngoài…. Hết thảy mọi người nếu tinh tấn tu hành thì dù lớn hay nhỏ đều được Đạo. Cũng như thuốc dùng để trị bệnh, chẳng có phân biệt lớn nhỏ, sang hèn.

KINH:

Tất cả đều nhất tâm cung kính, cúng dường, tôn trọng, tán thán các Đức Phật ở phương Đông.

LUẬN:

Hỏi: Ở phương Đông đã có rất nhiều Phật, vậy còn đến cõi Ta Bà làm gì nữa?

Đáp: Cách cúng dường của Bồ Tát cũng khác với cách cúng dường của hàng Trời Người. Khi cúng dường, Pháp Thân của Bồ Tát vẫn thường ở trong thiền định, bên thân xuất ra vô số hóa vật để cúng dường. Cũng như Long Vương, khi đi có nước phun ra ở hai bên vậy.

KINH:

Bồ Tát Phổ Minh cùng Đại Chúng tùy tùng, đem hương hoa, tràng phan, bảo cái, chuỗi anh lạc, đến cõi Ta Bà cúng dường Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Sau khi đảnh lễ dưới chân Phật rồi, bèn đứng sang một bên.

LUẬN:

Hỏi: Vì sao lại cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật?

Đáp: Trong thân người thì đầu là quý nhất, và chân là thấp hèn nhất. Vì quý trọng Phật, nên cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật. Đây là pháp cúng dường tôn kính nhất.

Trong luật của Phật, vì Hạ Tọa phải nâng hai chân vị Thượng Tọa để lên đầu mình, gọi là “đầu diện tiếp túc lễ”, tức là đem đầu mặt để dưới chân để làm lễ.

Hỏi: Thân có 4 oai nghi là đi, đứng, nằm, ngồi. Vì sao các Bồ Tát này đảnh lễ xong lại đứng sang một bên?

Đáp: Đứng sang một bên biểu hiện cho sự cung kính cúng dường Pháp.

Đến nơi chỗ Phật thuyết pháp, hàng bạch y Ngoại Đạo đều ngồi. Thế nhưng hàng xuất gia theo Phật phải đứng hầu bên Phật. Chỉ có các bậc Thượng Túc, như Ngài Xá Lợi Phật, Ngài Mục Kiền Liên, Ngài Tu Bồ Đề v.v… mới ngồi hầu Phật. Các vị khác nếu chưa được phép đều chẳng dám ngồi.

Các vị Bồ Tát tháp tùng Bồ Tát Phổ Minh, vì có đem theo các bạch y cư sĩ, lại vừa ở phương xa mới đến, nên đều đứng hầu bên Phật.

KINH :

Bồ Tát Phổ Minh bạch với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni rằng : Bạch Thế Tôn ! Bảo Tích Như Lai kính gửi lời thăm hỏi đến Thế Tôn có được ít bệnh, ít hoạn và khí lực có được an lạc chăng ? Lại xin gửi hoa sen ngàn sắc vàng ngàn cánh này cúng dường Thế Tôn.

LUẬN:

Hỏi : Vì sao Phật Bảo Tích lại hỏi Phật Thích Ca như vậy ?

Đáp : Phật Pháp là như vậy, biết mà vẫn hỏi. Phật tuy là bậc Nhất Thiết Trí, nhưng tùy thuận pháp thế gian mà thăm hỏi như vậy. Lại nữa, vì thế giới Bảo Tích thì Phật và chúng sanh đều có thân to lớn, cảnh vật trang nghiêm thanh tịnh. Nếu không thăm hỏi Phật Thích Ca, thì chúng sanh ở cõi Ta Bà sẽ cho là khinh miệt.

Hỏi : Vì sao lại hỏi “ có ít bệnh, ít hoạn chăng” ?

Đáp : Bệnh do 2 nhân duyên, nội nhân duyên và ngoại nhân duyên.

Nội nhân duyên là bệnh do 4 đại của thân không được điều hòa gây ra. Ngoại nhân duyên là các hoạn nan, khổ đau từ ngoài gây ra, như giặc giã, cướp bóc, mưa gió , nóng lạnh v.v…

Hỏi : Vì sao chẳng hỏi “không bệnh hoạn”, mà lại hỏi “ít bệnh hoạn” ?

Đáp : Vì các bậc Thánh Nhân đều rõ biết thân là nguồn gốc của khổ đau, do 4 đại nhóm họp tạo thành. Cho nên người mạnh giỏi chỉ là người ít bệnh, ít hoạn, chẳng

phải là không có bệnh hoạn.

Hỏi : Vì sao lại hỏi “ khí lực có được an lạc chăng” ?

Đáp : Vì có người lành bệnh mà vẫn chẳng được an lạc. Ví như người ưu sầu chẳng thể an lạc được.

Hỏi một bên về thân, một bên về tâm là hỏi bao gồm cả 2 thứ bệnh.

Hỏi : Đã là Phật rồi sao còn hỏi “thân tâm có an lạc chăng” ?

Đáp : Phật có 3 thân. Đó là : - Pháp thân

• Hóa thân

• Báo thân

Báo thân là cái thân thị hiện trên trần gian, do cha mẹ sanh ra. Thân này chịu đủ các nỗi khổ Sanh Già Bệnh Chết. Thân này được gọi là Hiện thân, hay Phụ mẫu sanh thân.

Hỏi : Hết thảy các bậc Hiền Thánh đều chẳng chấp tâm, đều chẳng tiếc thọ mạng. Như vậy cần gì phải hỏi thăm ?

Đáp : Đây là tùy pháp thế gian. Đã sanh về thế giới loài người thì phải thăm hỏi mọi người như vậy.

KINH :

Lúc bấy giờ, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cầm hoa sen sắc ngàn vàng ngàn cánh tán về phía thế giới Phật phương Đông.

LUẬN:

Hỏi : Chẳng ai hơn Phật, như vậy vì sao Phật Thích Ca Mâu Ni lại tán hoa sen cúng dường hướng về các cõi Phật phương Đông ?

Đáp : Phật ngồi tọa Kim Cang, dưới gốc Bồ Đề được thành Đạo rồi, thì cư Thiên liền đến cúng dường và tán thán là “Đấng Vô Thượng”.

Phật tự dùng Thiên Nhãn quán khắp mười phương thế giới và tự nghĩ rằng: “ Ta nhờ tu Bát Nhã Ba La Mật mà nay mới được thành Phật. Ta phải cúng dường, tôn kính Bát Nhã Ba La Mật. Các Đức Phật trong cả 3 đời và khắp 10 phương cũng nhờ tu Bát Nhã Ba La Mật mà được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Cúng dường chư Phật ba đời mười phương là cúng dường Bát Nhã Ba La Mật vậy.”

Lại nữa, sự cúng dường là do lòng ái mộ Đạo. Như trong kinh có chép lại mẫu chuyện như sau:

Tỷ Kheo Ni Đại Ái Đạo và 500 vị Tỷ Kheo Ni A La Hán một thời đều vào Niết Bàn. Các Ưu Bà Tắc khiêng 500 cái giường cho 500 vị Tỷ Kheo Ni A La Hán, còn Tứ Thiên Vương thì khiêng cái giường cho 500 vị Tỷ Kheo Ni A La Hán, còn Tứ Thiên Vương thì khiêng cái giường của Tỷ Kheo Ni Đại Ái Đạo.

Đức Phật đi trước bưng lư đốt hương cúng dường, dạy các Tỷ Kheo rằng: “Các ngươi hãy giúp ta cúng dường mẹ nuôi của Ta”.

Tức thì các Tỷ Kheo A La Hán dùng sức Thần Túc bay lên núi Ma Lê lấy hương Ngưu Chiên Đàn cùng các thứ trầm hương khác đem về đốt lên. Giúp Phật cúng dường mẹ nuôi.

Như vậy là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đem tâm bình đẳng cúng dường, chẳng phải vì mong cầu quả báo. Như bài kệ thuyết:

Người trí thường kỉnh trí

Luận trí vui với trí

Người trí biết rõ trí

Như rắn biết chân rắn.

Chư Phật là những bậc Nhất Thiết Trí mới cúng dường Nhất Thiết Trí.

Lại nữa, chư Phật hằng khuyến trợ các vị Bồ Tát trú ở Thất Địa phải quán “các pháp đều là tự tướng KHÔNG, chẳng sanh, chẳng diệt”. Bồ Tát quán như vậy rồi chẳng còn sanh tâm chìm đắm, xem thế giới như cảnh trong mộng, xem 6 pháp Ba La Mật như đò đưa qua sông, xả hết 6 pháp Ba La Mật vào Vô Dư Niết Bàn. Các vị Bồ Tát đã được Vô Sanh Pháp Nhẫn, khi muốn vào Niết Bàn, được chư Phật phóng quang minh, xoa đầu cùng dạy rằng: “Các ngươi chớ vội vào Niết Bàn, phải niệm bổn nguyện độ chúng sanh. Các ngươi chỉ mới được Vô Sanh Pháp Nhẫn mà chưa được thân sắc vàng, chưa được 32 tướng tốt, 80 vẻ đẹp, chưa tròn đầy hạnh nguyện, cho nên phải hành thâm 6 pháp Ba La Mật để cứu độ chúng sanh.

Cũng như vậy, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni khi vừa đắc Đạo, muốn nhập NIết Bàn, đã được Chư Phật hiện quang minh khuyến trợ. Đức Thích Ca quán xét “Pháp Phật quá thậm thâm, chúng sanh lại quá mê ám, phước mỏng căn độn, vậy ta phải phương tiện chia chẻ thành 3 pháp”. Quán như vậy rồi, Phật dùng 3 Thừa Giáo để cứu vớt

chúng sanh, và được chư Phật khắp 10 phương tán thán “Lành thay! Lành thay!”

Như vậy là chư Phật thường hằng khuyến trợ các Bồ Tát làm các việc lợi ích cho chúng sanh.

Bởi nhân duyên vậy, nên Đức Thích Ca Mâu Ni đem hoa sen tán về thế giới chư Phật ở phương Đông để cúng dường. Sự cúng dường này được vô lượng phước đức. Vì sao? Vì hoa sen ấy do công đức của Phật Bảo Tích hóa ra, chẳng phải là loại hoa sen ở các hồ vậy.

Lại nữa, Bồ Tát Phổ Minh là một vị Pháp Thân Bồ Tát hàng Thập Địa, từ phương xa mang hoa sen đến cúng dường Phật Thích Ca Mâu Ni.

Phật Thích Ca rõ biết 10 phương chư Phật là ruộng phước vào bậc nhất, nên đã tán hoa về các thế giới Phật, khiến chúng sanh được nhiều lợi ích:

Phải nên biết, có 4 trường hợp bố thí, đó là

• Người thí thanh tịnh, mà người thọ không thanh tịnh.

• Người thí không thanh tịnh, mà người thọ thanh tịnh.

• Người thí và người thọ đều thanh tịnh.

• Người thí và người thọ đều không thanh tịnh.

Nay Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cúng dường chư Phật ở phương Đông thuộc về trường hợp “người thí và người thọ đều thanh tịnh cả”.

Lại cũng nên biết “các pháp hữu vì đều là vô thường” nên khi chư Phật xả báo thân vào Niết Bàn, thì phước cũng xả luôn, “thân là bệnh” nên khi xả thân là xả bệnh, chẳng

còn có thọ báo. Bởi vậy nên dù có đại phước đức, mà chẳng thọ quả của phước đức.

KINH:

Khi Đức Phật Thích Ca tán đóa hoa sen về phương Đông, thì đóa hoa này hóa thành hằng sa đóa hoa sen khác, đến khắp cả các thế giới Phật ở phương Đông.

LUẬN:

Hỏi: Hoa ít mà các thế giới Phật nhiều. Như vậy làm sao các thế giới Phật đều nhận đầy đủ cả?

Đáp: Vì Phật có đại thần lực, biến hóa các pháp, khiến ít thành nhiều, vô ngại tự tại.

Lại nữa, Phật muốn chúng sanh thấy rõ “do bố thí thanh tịnh, nên hoa sen ít mà cúng dường được khắp các thế giới Phật, gieo nhân nhỏ mà được quả báo nhiều vậy.”

Các vị Bồ Tát từ phương xa đến, thấy như vậy, đều sanh tâm hoan hỷ, được cúng dường phước điền vô thượng, được quả báo vô lượng.

KINH:

Trên mỗi đóa hoa sen đều có một vị Hóa Bồ Tát ngồi kiết già, thuyết 6 pháp Ba La Mật. Chúng sanh nào nghe được pháp này thì quyết định sẽ được Đạo Vô Thượng Bồ Đề.

LUẬN:

Hỏi: Trên đây đã nói về “Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dùng tướng lưỡi rộng dài phóng quang minh, hóa tác vô lượng hoa sen, và trên mỗi đóa hoa sen đều có một vị Hóa Phật ngồi”. Nay vì sao lại nói “Trên mỗi đóa hoa sen đều có một vị Hóa Bồ Tát ngồi?”

Đáp: Trước đây hoa sen là do Phật ho hiện ra nên có Hóa Phật ngồi. Nay Hoa sen do Bồ Tát Phổ Minh cúng dường, nên trên mỗi hoa sen có Hóa Bồ Tát ngồi.

Lại nữa, trước đây nói chúng sanh có duyên với Phật, thấy Phật ngồi trên hoa sen mà được độ. Nay nói chúng sanh có duyên với Bồ Tát, thấy Bồ Tát ngồi trên hoa sen mà được độ.

KINH:

Các Bồ Tát xuất gia và tại gia, các đồng nam và đồng nữ trong Chúng của Bồ Tát Phổ Minh đều cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật Thích Ca Mâu Ni, cung kính tán thán Phật.

LUẬN:

Các vị Bồ Tát xuất gia và tại gia, các đồng nam và đồng nữ trong Chúng của Bồ Tát Phổ Minh tán thán Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, như bài kệ sau đây:

Chính Phật đã mở đường

Dẫn đến Thật Tướng Pháp.

Các thánh đều noi theo

Đường đi của Đức Phật.

Phật theo Như Tánh đến,

Như Pháp Tướng diễn nói.

Bởi vậy nên gọi Phật,

Là đấng hiệu “Như lai”.

Giáp nhẫn nhục kiên cố,

Tinh tấn cùng dũng mãnh,

Trí huệ như tên bén

Phá sạch giặc kiêu mạn,

Đáng được sự cúng dường.

Của hết thảy Trời Người.

Bởi vậy nên gọi Phật.

Là đấng hiệu “Ứng cúng”.

Biết rõ Thật Tướng Khổ,

Biết rõ Tập của Khổ,

Cũng biết tướng Khổ Diệt,

Lẫn cả Đạo diệt Khổ.

Giải rõ bốn Thánh Đế.

Chắc thật chẳng thay đổi.

Bởi vậy nên gọi Phật,

Là đấng “Chánh Biến Tri”

Đủ Tam Minh vi diệu,

Viên thành Thanh Tịnh Hạnh

Bởi vậy nên gọi Phật

Là đấng “Minh Hạnh Túc”

Giải biết hết thảy Pháp,

Tự chứng Chân Diệu Đạo.

Vì thương xót chúng sanh

Dùng phương tiện diễn nói

Diệt trừ Sanh, Già, Chết.

Dẫn đến nơi an ổn.

Bởi vậy nên gọi Phật

Là đấng hiệu “Thiện Thệ”

Biết đời từ đâu đến

Cũng biết cả Diệt Đạo

Bởi vậy nên gọi Phật

Là đấng “Thế Gian Giải”

Thiền, Giới, Trí, Đẳng Nhẫn,

Chẳng một ai sánh được.

Bởi vậy nên gọi Phật

Là đấng “Vô Thượng Sĩ”

Đại Bi độ chúng sanh.

Khéo dạy và điều phục.

Bởi vậy nên gọi Phật

Là đấng “Điều Ngự Sư”

Trí Huệ, không phiền não

Lời giải thoát vô thượng

Bởi vậy nên gọi Phật

Là đấng “Thiên Nhân Sư”

Dưới cội Bồ Đề biết,

Ba đời động, bất động,

Pháp tận cùng bất tận,

Nên gọi “Phật, Thế Tôn”,

KINH:

Phương Nam, cách vô số cõi Phật, có thế giới gọi là Ly Nhất Thiết Ưu. Nơi đây có Đức Phật hiệu là Vô Ưu Đức, có vị Bồ Tát Hiệu là Ly Ưu.

Phương Tây, cách vô số cõi Phật, có thế giới gọi là Diệt Ác. Nơi đây có Đức Phật hiệu là Bảo Sơn, có vị Bồ Tát hiệu là Nghĩa Ý.

Phương Bắc, cách vô số cõi Phật có thế giới gọi là Thắng Quốc. Nơi đây có Đức Phật hiệu là Thắng Vương, có vị Bồ Tát hiệu là Đức Thắng.

Phương dưới, cách vô số cõi Phật, có thế giới gọi là Thiện Quốc. Nơi đây có Đức Phật hiệu là Thiện Đức, có vị Bồ tát hiệu là Hoa Thượng.

Phương trên, cách vô số cõi Phật, có thế giới gọi là Hỷ Quốc. Nới đây có Đức Phật hiệu là Hỷ Đức, có vị Bồ Tát hiệu là Đức Hỷ.

Như vậy ở hết thảy các phương đều như phương Đông.

LUẬN:

Hỏi: Trong Phật Pháp không thấy nói đến tên của các phương, vì phương không được xếp vào 5 ấm, 12 nhập, 18 giới. Trong các Phật Pháp cũng không nói các phương pháp có thật, vì tìm khắp các nhân duyên cũng đều là bất khả đắc.Nay vì sao lại nói trong 10 phương có các Đức Phật và các vị Bồ Tát.

Đáp: Đây là tùy thuận pháp thế gian mà nói có phương, thật ra thì phương là bất khả đắc vậy.

Hỏi: (Nhóm Thắng Luận Nghĩa hỏi)

Vì sao nói “không có phương”? Trong 4 Pháp Tạng của các ông đều không nói đến, nhưng trong 6 Cú Nghĩa của chúng tôi đều nói đến. Phương cũng không được nêu lên trong các uẩn, các xứ, các giới của các ông, nhưng ở Thật Cú Nghĩa của chúng tôi có nói đên.

Lại nữa, phương là pháp thường tướng. Ví như trong kinh có nói mặt trời mọc ở phương Đông, lặn ở phương Tây, lại cũng có nói đến Đông, Tây, Nam, Bắc…như vậy là có phương tướng. Sao lại nói chẳng có Phương tướng?

Đáp: Không thể nói như vậy được. Ví như núi Tu Di ở Tây Vức, đứng giữa 4 Châu Thiên Hạ. Khi mặt trời giờ Ngọ ở cõi Uất Đan Việt, thì ở cõi Phất Bà Đề mặt trời vừa mới mọc lên, Khi mặt trời đúng giờ ngọ ở cõi Phất Bà Đề, thì ở cõi Diêm Phù Đề, mặt trời vừa mới mọc lên. Nếu như người ở cõi nào cũng chọn phương mặt trời mọc là phương Đông, thì Phương Đông có ở 4 Châu Thiên Hạ khác nhau. Như vậy phương tướng chẳng thật có. Vì sao? Vì chẳng có phương nào thật sự được gọi là phương Đông, phương Tây,phương Nam và phương Bắc…cả. Đây chỉ là một quy ước. Thế gian có thói quen gọi là phương mặt trời mọc là phương Đông, phương mặt trời lặn là phương Tây vậy thôi.

Nếu ở mỗi cõi đều có phương mặt trời mọc là phương Đông, thì rõ ràng phương Đông của cõi này chẳng phải là phương Đông của cõi khác. Như vậy phương tướng có biến đổi, mà đã biến đổi thì là vô thường, đã là vô thường thì không phổ cập.

Bởi nhân duyên vậy, nên nói “ phương chỉ có danh mà chẳng có thật”.

KINH:

Lúc bấy giờ có 3000 Đại Thiên Thế Giới đều biến thành trân bảo. Khắp nơi đều có che bảo cái, có treo tràng phan, có hương hoa…tất cả đều trang nghiêm vi diệu.

LUẬN:

Hỏi: Do nhân duyên gì mà có được như vậy?

Đáp: Đây là do Thần Lực của Phật biến hóa ra.Cũng ví như người dùng chú thuật, có thể biến hóa ra các hiễn sự, huyễn vật. Phật nào trong Đệ Tứ Thiền có 14 phép biến hóa Tâm, có thể biến 3000 Đại Thiên Thế Giới thành trân bảo, làm cho hết thảy các đất đai, cây cối, hoa hương đều trở thành trang nghiêm, làm cho hết thảy chúng sanh đều chuyển ác thành thiện.

Vì sao, Phật muốn trang nghiêm thế giới để nói Bát Nhã Ba La Mật, và cũng để đón tiếp các khách quý từ phương xa đến nghe pháp. Ví như chủ nhà trang nghiêm nhà mình để đón khách, Phật trang nghiêm 3000 Đại Thiên Thế Giới để đón tiếp các Bồ Tát từ các nước Phật khác, cũng các chư Thiên bà các vị khách quý, đến nghe Phật nói pháp. Khách đến thấy sự trang nghiêm như vậy, sẽ hoan hỷ phấn khởi, sẽ phát đại tâm thanh tịnh, từ đại tâm sẽ phạt đại nguyện, từ đại nguyện sẽ tạo đại thiện

nghiệp, từ đại thiện nghiệp sẽ thành đại quả báo.

Hỏi: Nhưng gì được gọi là trân bảo?

Đáp: Có 4 thứ trân bảo. Đó là : vàng, bạc, lưu ly, pha lê. Lại có thêm ba thứ nữa là : xà cừ, mã não, xích châu, cộng chung là 7, và được gọi chung là Thất Bảo, tức là 7 báu vậy.

Phải nên phân biệt có 3 loại báu. Đó là: báu của loài Người và của loài Trời, khiến cho chũng sanh biết chỗ được sanh, chỗ chết, biết các nhân duyên tường tận từ gốc đến ngọn, ví như tấm gương sáng thường hiện rõ các ảnh vậy.

Lại nữa, loại báu của Bồ Tát có thể biến hóa ra đủ các thứ để cúng dường chư Phật, để bố thì các chúng sanh, làm cho chúng sanh có duyên lành thoát khỏi cảnh bần cùng, đau khổ.

Hỏi: Trân bảo từ đâu mà có?

Đáp: Vàng có ở trong các núi đá, núi cát, đồng hoang. Bạc được lấy từ các quặn nấu ra.Trân châu được lấy từ trong bụng cá, trong não rắn, não rồng. San hô lấy từ các loại cây hóa đá ở dưới biển sâu. Lưu ly, phê lê cũng lấy từ các hang núi.v.v…

Chỉ có Như Ý Bảo Châu là từ Xá Lợi của Phật. Khi Chánh Pháp diệt, thì các Xá Lợi biến thành Như Ý Bảo Châu.

Trên đây chỉ nói đến các loại báu của người mà thôi.

Phật trang nghiêm thế giới bằng các loại báu đẹp đẽ thù thắng hơn nhiều; đến cả các chư Thiện cũng chẳng sao có được. Vì sao? Vì báu này do vô lượng công đức mà thành tựu.

KINH

Có các thế giới trang nghiêm, như Thế Giới Hoa Tích như Thế Giới Phổ Hoa. Lại cũng có các Bồ Tát oai thần lớn như Bồ Tát Diệu Đức, như Bồ Tát Thiện Tác Ý.

Luận:

Hỏi: Vì sao gọi là Thế Giới Hoa Tích, là Thế giới Phổ Hoa?

Đáp: Ở các thế giới này thường có biến hóa các loại hoa thanh tịnh. Bởi vậy nên lấy các thế giới này làm dụ

Hỏi: Trong 10 phương có nhiều thế giới thanh tịnh, an lạc như Thế Giới Phật A Di Đà. Vì sao chỉ lấy các thế giới Hoa Tích,và Phổ Hoa để làm dụ?

Đáp: Dù các Tỷ Kheo Bồ Tát nương theo Thần Lực của Phật Thích Ca Mưu Ni quán được 10 phương, nhưng vì lực công đức còn mỏng, nên chưa thể thấy được thế giới thanh tịnh,vi diệu của Phật A Di Đà.

Hỏi: Có rất nhiều vị Đại Bồ Tát, nhưng vì sao trong kinh chỉ thường nói đến một số các vị Đại Bồ Tát, như các ngài Duy Ma Cật, Quán Thế Âm, Phổ Hiền, Văn Thù Sư Lợi v.v…?

Đáp: Bồ Tát Phổ Hiền từ mỗi lỗ chân lông thường biến hóa ra các Thế Giới Phật đầy khắp cả 10 phương để hóa độ chúng sanh. Ngài không có trú xứ nhất định; chẳng ai có thể lường được trú xứ của Ngài, vì Ngài trú trong hết thảy thế giới.

Ngài Văn Thù Sư Lợi phân thân trong 5 đạo chúng sanh, khi thì làm Thanh Văn, khi thì làm Duyên Giác, khi thì làm Phật để hóa độ chúng sanh. Kinh Thủ Lăng Nghiêm Tam Muội có nói “ Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi đời trước là Đức Phật Long Chưởng Thượng Tôn Vương; Ngài đã 52 đời làm Bích Chi Phật. Do vậy trú xứ của Ngài cũng chẳng có thể lường được.

Thật ra.Nếu chỉ nói đến hai vị Bồ Tát Phổ Hiền và Văn Thù Sư Lợi, thì cũng đã tổng nhiếp được tất cả các Đại Bồ Tát rồi vậy

KINH:

Đức Như Lai biết từ hết thảy các thế giới, chư Thiên Ma, Phạm Thiên, Sa môn, Bà La Môn, càn Thát Bà, A Tu La, cùng chư Đại Bồ Tát Bổ Xứ đều đã vân tập đầy đủ.

LUÂN:

Hỏi: Nếu nói: “ Thần Lưc của Phật vô lượng, khiến chúng sanh ở khắp 10 phương đều đến tập hội”, thì hết thảy các thế giới đều trống rỗng hay sao?

Đáp: Khắp 10 phương có vô lượng vô số các Đức Phật thuyết kinh Bát Nhã Ba La Mật, nên chúng sanh trong 10 phương thế giới không đến hết nơi Pháp hội của Thích Ca Mưu Ni.

Hỏi: Nếu ở khắp 10 phương đều có thuyết kinh Bát Nhã Ba La Mật thì chúng sanh ở các cõi khác còn đến cõi này làm gì nữa?

Đáp: Trước đây đã có nói “ Bồ Tát Phổ Minh cũng như một số các vị Bồ Tát khác, vì đời trước đã có nhân duyên với Phật Thích Ca Mưu Ni, nên từ phương xa đến nghe pháp. Lại nữa, chư vị Bồ Tát ấy muốn hiện thần lực công đức như vậy để khuyến khích người tại chỗ; nếu họ thấy khách ở phương xa đến nghe pháp, đến cúng dường Phật, thì họ sẽ phấn khởi, sẽ phát tín tâm thanh tịnh.

Hỏi: Phật chẳng còn chấp pháp, như vậy vì sao còn hiền thần lực khiến chúng sanh khắp nơi đến tập hội?

Đáp: Bát Nhã Ba La Mật là pháp thậm thâm, khó biết, khó giải, chẳng thể nghĩ bàn được, nên Phật rộng tập các Bồ Tát, khiến những người sơ phát tâm được tín tâm thanh tịnh, được duyên nghe pháp.

Hỏi: Vì sao cũng nói đến Thế Giới Thiên Ma, Phạm Thiên?

Đáp: Vì chư Thiên có Thiên Nhãn, Thiên Nhĩ, lại được lợi căn, nên tự biết chỗ nói pháp mà đến nghe vậy.

Hỏi: Nếu Thiên Giới nhiếp cả thế giới Thiên Ma và Thế Giới Phạm Thiên thì cần gì phải phân biệt nói riêng nữa?

Đáp: Thiên Giới có 3 vị Thiên Chủ. Đó là:

1. Thích Đề Hoàn Nhơn, Tức là Đế Thích, làm chủ hai cõi Trời gồm: Tứ Thiên Vương và Tam Thập Tam Thiên.

2. Ma Vương là chủ của cõi Trời Lục Dục Thiên.

3. Phạm Thiên Vương làm chủ của Phạm Thế Giới.

Hỏi: Các cõi Trời Đâu Suất Đà Thiên, Hóa Lạc Thiên, Dạ Mạ Thiên Đều có chủ. Như vậy sao chỉ nói đến ba vị Thiên Chủ nêu Trên đây mà thôi?

Đáp: Thích Đề Hoàn Nhơn ở trên cõi đất nên thường đến nghe pháp, hơn nữa, vị Trời này được nhiều người biết đến.

Các Thiên Ma ở cõi Lục Dục Thiên thường hay đến quấy nhiễu Phật. Đâu Suất Đà Thiên, Hóa Lạc Thiên, Dạ Ma Thiên cũng đều thuộc về cõi trời Lục Dục Thiên cả. Khi nói đến Thế Giới chư Thiên là bao gồm ba cõi Trời này rồi vậy. Ma Vương làm chủ cõi trời Lục Dục Thiên, thường hay đến quấy nhiễu Phật, nay đến nghe Phật thuyết Bát Nhã Ba La Mật khiến chúng sanh càng tăng thêm tín tâm.

Hỏi: Ở sắc Giới cũng có hàng chư Thiên. Vì sao chỉ nói đến Phạm Thế Giới mà thôi?

Đáp: Chư Thiên ở các cõi Trời cao hơn không có giác quan, không có tín tâm, nên khó nghe pháp.

Chư Thiên ở Phạm Thế Giới có 4 thức, nghe được tiếng nói, lại ở gần, nên mới đến nghe pháp được.

Vào thời kiếp sơ, Phạm Thiên Vương ở tại Phạm Cung, vắng vẻ không người, buồn lòng dấy niệm rằng “vì sao nơi đây chẳng có người sanh đến?”. Lúc bấy giờ, ở cõi Trời Quang Âm Thiên, có người vừa mạng chung sanh về

cõi Phạm Thiên. Phạm Thiên Vương lại dấy niệm nghĩ “ người ấy tùy niệm của ta mà sanh đến đây, nên chúng ta là cha”. Rồi từ đó Phạm Thiên Vương làm chủ của cõi Trời Phạm Thế Giới vậy.

Các cõi Trời Nhị Thiền, Tam Thiền, Tứ Thiền cũng đều ở trong Phạm Thế giới cả.

Hỏi: Vì sao chỉ nói đến Sa Môn, Bà La Môn, mà không nói đến các Quốc Vương, các Trưởng Giả và nhân dân?

Đáp: Người có trí huệ thuộc trong hai hạng là: Sa Môn và Bà La Môn. Xuất gia thì gọi là Sa Môn, tại gia thì gọi là Bà La Môn.

Các hạng người khác, vì còn chấp đắm dục lạc thế gian, nên khó nghe được pháp thanh tịnh.

Hỏi: Trước đây đã có nói về các thế giới của Chư Thiên rồi; sao nay còn nói thêm nữa?

Đáp: trước đây có nói về thế giới Chư Thiên rồi, nhưng chỉ mới nói đến các cõi Trời Tứ Thiên Vương, Đao Lợi Thiên, Tha Hóa Tự Tại Thiên, cùng cõi trời Phạm Thiên ở Sắc Giới.

Nay nói thêm về các cõi trời Dạ Ma Thiên, Đấu Suất Đà Thiên, Hóa lạc Thiên, Ái Thiên Thiên ở Lục Dục Thiên. Cõi trời nêu sau cùng có hình sắc tuyệt diệu nên được gọi là Ái Thiên Thiên.

Hỏi: Vì sao chỉ nói đến Càn Thát Bà, mà không nói đến các Quỷ Thần và Long Vương?

Đáp: Vì Càn Thát Bà là thần kỹ nhạc của Chư Thiên,

, tâm rất nhu nhuyến, lại có phước đức. Còn quỷ Thần thì thuộc về đạo Quỷ Thần; Long Vương thì thuộc về đạo Súc Sanh. Chúng sanh ở hai đạo này ít đến nghe pháp.

Còn A Tu La, mặc dù có ác tâm, ưu đấu tranh, nhưng lại không phá giới, thường tu phước. Sanh tại biển lớn, có thành quách, cung điện, các A Tu La sống chung với nhau, có vua cai trị.

Trong kinh có nêu một số vị vua A Tu La như La Hầu, Tỳ Chất Đa, Bà Lê v.v…

Một thời vua A Tu la La Hầu muốn nuốt mặt trăng. Vị Thiên Tử ở mặt trăng quá sợ hãi, đến cầu cứu Phật, dùng kệ bạch Phật rằng:

Bạch Phật, đấng đại bi đại trí!

Con nay cúi đầu xin quy mạng.

La Hầu Vương đến não hại con.

Cúi xin Phật, vì con, cứu độ.

Phật dùng kệ bảo A Tu La Vương La Hầu rằng:

Trăng soi sáng trong thanh mát mẻ,

Làm đèn rọi chiếu giữa hư không

Tỏa quang minh sắc thái trắng dịu hiền,

Ngươi chớ nuốt hãy mau buông thả.

Lúc bấy giờ, A Tu La Vương La Hầu quá sợ hãi, mồ hôi ướt dầm, chẳng dám nuốt trăng nữa. A Tu La Vương Bà Lê thấy vậy dùng kệ hỏi:

La Hầu Vương, ông làm sao vậy?

Sợ hãi, run rẩy buông mặt trăng,

Mồ hôi ướt mình như ngươi bệnh,

Tâm chẳng được an ấy vì sao?

A Ta La Vương La Hầu dùng kệ đáp lại rằng:

Thế Tôn dùng kệ răn dạy tôi.

Nếu chẳng vâng theo, đầu chẻ bảy

Dù cho sống sót, chẳng an thân.

Tôi phải buông trăng ngay là vậy!

A Tu La Vương Bà Lê dùng kệ tán than, Phật rằng:

Chư Phật rất khó gặp,

Lâu lắm mới ra đời.

Chỉ thuyết kệ thanh tịnh,

La hầu liền buông trăng.

Hỏi: Vì sao chẳng nói đến Địa Ngục, Ngạ Quỷ, Súc Sanh?

Đáp: Vì Địa Ngục là chốn toàn khổ, tâm phát loạn, chẳng có thể nghe được pháp; Súc Sanh ngu si cũng chẳng có thể nghe được pháp; Ngạ Quỷ đói khát, lửa bốc cháy đầy mình cũng chẳng có thể nghe được pháp.

Hỏi: Nếu vậy thì cũng chẳng nên nói đến Càn Thát Bà, A Tu La?

Đáp: Trong kinh A Hàm có nói trường hợp sau đây:

Khi Phật đi du hành, thuyết diệu pháp Cam Lồ, có hai A Tu A Tu La, một trai, một gái vùng lên khóc. Mẹ của A Tu La này liền dùng kệ dỗ dành con rằng:

Các Bột Đác La đừng khóc nữa

Phú Na Bà Tẩu cũng nín đi!

Ta nay nghe pháp, được chứng Đạo.

Mong hai con sẽ chứng như ta.

Bởi vậy, nên biết là trong các đạo A Tu La cũng có kẻ chứng được Đạo. Lại nữa, các Càn Thác Bà và Khẩn Na la thường hay đến chỗ Phật thuyết pháp gảy đàn tán than Phật, khiến cả 3000 Đại Thiên Thế Giới đều chấn động, đến ngài Ma Ha Ca Diếp cũng chẳng ngồi yên được. Như vậy sao nói là họ không được Đạo?

Lại nữa, khi các A Tu La Vương, các Long Vương đến chỗ Phật thưa hỏi về thậm thâm pháp, Phật cũng đã tùy nghi giải đáp. Như vậy sao nói là họ không được Đạo?

Hỏi: Vì sao có năm đạo chúng sanh, mà chỉ có Phật là bậc thầy của loài trời và loài Người? Nói như vậy là mặc nhiên xác nhận chúng sanh có ba ác đạo kia chẳng có thể được Đạo. Nay sao lại nói A Tu La, Càn Thát Bà, Khẩn Na La cũng có thể được Đạo?

Đáp: Phật chẳng có phân chúng sanh ra làm năm đạo.

Nói “ Năm đạo chúng sanh” là nói theo các Sa Môn thuộc Nhất Thiết Hữu Bộ. Còn nói “ Sáu đạo chúng sanh”, thuyết thứ hai có phần hợp lý hơn.

Vì sao? Ngoài hai đạo Trời và Người, thì ba ác đạo Địa Ngục, Ngạ Quỷ, Súc Sanh là đạo thuần khổ, tội lỗi sâu dày. Các chúng sanh phước nhiều, tội ít nếu chẳng sanh vào hai đạo Trời và Người, sẽ được sanh vào đạo thứ sáu gồm A Tu La, Càn Thát Bà…

Do chỗ thác sanh có nhiều sai khác, nên nói có “ sáu đạo chúng sanh” mới có thể giải thích được các trường hợp

nêu trên đây.

Trên đây không để cập đến các chúng sanh ở ba ác đạo, vì dù họ có thọ được đạo pháp đi nữa, thì do quá ít phước báo, nên sự thọ pháp cũng không được bền chắc vậy.

(Hết quyển 10)