Đại Tập 36 · Bộ Hoa Nghiêm I · Số 274–278

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 8 - Phẩm 10: Bồ-tát Vân Tập Nói Kệ Ở Điện Diệu Thắng (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 8

Phẩm 10: BỒ-TÁT VÂN TẬP NÓI KỆ ở ĐIỆN DIỆU THẮNG (Phần 2)

Bấy giờ, nương theo thần lực của Phật, Bồ-tát Thiện Tuệ nhìn khắp mười phương và nói kệ rằng:

Đẹp thay, Phật Thế Tôn

Vô lượng các Như Lai

Lìa hại, tâm giải thoát

Tự độ lại độ tha,

Chánh kiến, tâm giải thoát

Như thật, không điên đảo

Vô lượng, vô số kiếp

Tích đức nên gặp Phật.

Các hành không, chẳng thật

Phàm phu cho là thật

Tất cả không tự tánh

Đều rỗng như hư không,

Lời dạy Vô Tận Trí

Người nói, không sự nói

Hiểu rõ đều là không

Nên đắc không nghĩ bàn.

Vô tận thuyết vô tận

Chúng sinh là trống rỗng

Biết tánh chân thật ấy

Thì thấy Đại danh tiếng,

Không thấy nói là thấy

Vô ngã nói chúng sinh

Nói thấy và chúng sinh

Cả hai đều chẳng có,

Thấy mà không sự thấy

Thấy này, tướng không hoại

Gọi là pháp chân thật

Được chư Phật nói ra.

Biết rõ Phật chân thật

Và lời dạy của Phật

Thấy khắp các thế gian

Như Phật Lô-xá-na

Như Lai Đẳng Chánh Giác

Khéo giảng đạo minh tịnh

Bồ-tát Tinh Tấn Tuệ

Diễn thuyết vô lượng pháp.

Tướng các pháp có không

Tu bình đẳng một tướng

Như vậy thấy được Phật

Đứng vào chỗ chân thật.

Bấy giờ, nương theo thần lực của Phật, Bồ-tát Trí Tuệ nhìn khắp mười phương và nói kệ rằng:

Con nghe Tối Thắng dạy

Liền sinh hào quang tuệ

Chiếu các cõi mười phương

Thấy hết tất cả Phật,

Nếu chấp có chúng sinh

Đó là nơi nạn lớn.

Pháp vốn không chủ tể

Chỉ có lời giả nói

Ngu si chẳng thể biết

Tánh chân thật tự thân

Như Lai, chẳng lấy tướng

Nên họ chẳng thấy Phật.

Trần cấu che mắt tuệ

Không thấy Đẳng Chánh Giác

Vô lượng, vô số kiếp

Trôi trong biển sinh tử

Lưu chuyển thì sinh tử

Dừng lại là Niết-bàn

Sinh tử và Niết-bàn

Cả hai không thể đắc.

Do mê lầm nên nói

Sinh tử khác Niết-bàn

Hiểu sai pháp Hiền thánh

Không rõ đạo Vô Thượng,

Người chấp tướng như vậy

Nói có Phật, Đẳng giác

Điên đảo không chánh niệm

Cho nên chẳng thấy Phật.

Biết được pháp thật này

Tướng chân như tịch diệt

Thì thấy Tối Chánh Giác

Vượt trên đường ngôn ngữ,

Hư vọng nói các pháp

Pháp thật không sở hữu

Tất cả các Thế Tôn

Không thể tìm cầu được.

Hiểu rõ đời quá khứ

Vị lai cùng hiện tại

Cứu cánh tịch diệt hẳn

Nên nói cùng hiện tại.

Bấy giờ, nương theo thần lực của Phật, Bồ-tát Chân Tuệ nhìn khắp mười phương và nói kệ rằng:

Thà chịu khổ vô cùng

Để nghe âm thanh Phật

Không hưởng tất cả vui

Mà không nghe hiệu Phật.

Sở dĩ vô số kiếp

Chịu các khổ não này

Luân hồi trong sinh tử

Vì không nghe hiệu Phật,

Pháp thật và không thật

Giác ngộ cả chân ngụy

Vì không tướng hòa hợp

Nên gọi là Bồ-đề.

Hiện tại chẳng duyên hợp

Khứ, lai cũng như vậy

Tất cả pháp vô tướng

Đó là chân tánh Phật.

Nếu ai quán sát được

Nghĩa thậm thâm các Phật

Thì thấy vô lượng Phật

Pháp thân tướng chân thật.

Với thật biết chân thật

Chẳng thật biết chẳng thật

Hiểu chân thật hoàn toàn

Nên hiệu là Chánh Giác.

Giác, không có sự giác

Là diệu pháp của Phật

Chư Phật tu như vậy

Chẳng một cũng chẳng hai,

Biết một là các pháp

Biết các pháp là một

Pháp không nơi y cứ

Làm sao mà duyên hợp,

Người làm và việc làm

Cả hai chẳng thật có

Ai hiểu được như vậy

Cầu không thể thủ đắc.

Không có chỗ thủ đắc

Đối với quả vị Phật

Pháp không nơi y chỉ

Bậc giác không lệ thuộc.

Bấy giờ, nương theo thần lực của Phật, Bồ-tát Vô Thượng Tuệ nhìn khắp mười phương và nói kệ rằng:

Đại Bồ-tát vô thượng

Xa lìa tướng chúng sinh

Không có tướng sở hữu

Nên gọi là Vô thượng.

Vi tế không thật có

Mà thô cũng là không

Sở đắc của chư Phật

Chẳng hy vọng, chẳng làm

Pháp này chẳng thể đếm

Cảnh giới của chư Phật

Cũng xa lìa không đếm

Là chân pháp của Phật.

Tuệ nhật chiếu mười phương

Phá tan các tối tăm

Cũng chẳng có sự chiếu

Cũng chẳng có không chiếu

Thường vui pháp tịch tĩnh

Xa lìa sự lệ thuộc

Giải thoát không chỗ nương

Không nhiễm tất cả pháp.

Bậc Đại trí thấy hết

Nơi nương tựa chân thật

Nếu không có hai pháp

Nên biết một cũng không,

Không một, cũng không hai

Tất cả đều tịch diệt

Ba loại thế gian không

Là tri kiến chư Phật.

Chư Phật dạy chúng sinh

Sống vững trong chánh pháp

Hiểu rõ không chỗ trú

Thì thấy thân chân thật,

Chẳng thân, chính là thân

Không chuyển, không thể thấy

Không chuyển, cũng không thấy

Gọi là thân vô thượng.

Chân Tuệ đã diễn thuyết

Vô số các Phật pháp

Ai nghe được pháp này

Thì được mắt thanh tịnh.

Bấy giờ, nương theo thần lực của Phật, Bồ-tát Kiên Cố Tuệ nhìn khắp mười phương và nói kệ rằng:

Chúng sinh chẳng tri ân

Như Lai phát từ tuệ

Xuất hiện trong thế gian

Chiếu sáng trừ các tối.

Khởi tâm đại Từ bi

Nhìn khắp các chúng sinh

Đang chịu nhiều loại khổ

Bị ba cõi nhốt mãi

Chỉ trừ Đẳng Chánh Giác

Bậc Đạo Sư tối thắng

Trong tất cả trời, người

Chẳng ai để quy y.

Nếu thế giới không Phật

Và các vị Hiền thánh

Thì chúng sinh ở đó

Không được sự an lạc,

Như Lai, chúng Hiền thánh

Xuất hiện trong thế gian

Để mở mắt tịnh tuệ

Để được an lạc mãi.

Nếu được thấy Như Lai

Là lợi ích tối thượng

Nghe hiệu Phật, hoan hỷ

Là tháp của thế gian,

Chúng ta được lợi lớn

Hiện tại thấy Như Lai

Được nghe diệu pháp này

Chắc chắn sẽ thành Phật.

Hiểu ba đời, giải thoát

Các cảnh giới thậm thâm

Tất cả chúng Bồ-tát

Thanh tịnh mở mắt tuệ,

Chúng con thêm hoan hỷ

Thấy Phật Lô-xá-na

Trí vô lượng, vô biên

Diễn nói không cùng tận.

Tuệ vô thượng kiên cố

Cùng với các Phật tử

Trong vô số ức kiếp

Nói Đức Phật vô tận.

PHẨM 11: MƯỜI TRỤ CỦA BỒ-TÁT

Khi ấy, nương theo thần lực của Phật, Bồ-tát Pháp Tuệ nhập vào Tam-muội Chánh thọ vô lượng phương tiện của Bồ-tát.

Sau khi vị ấy vào Tam-muội, ở ngoài vô số cõi Phật nhiều như bụi trong ngàn thế giới khắp mười phương đều thấy vô số Đức Phật nhiều như bụi trong ngàn thế giới. Các vị Như Lai ấy đều có hiệu là Pháp Tuệ.

Các Đức Phật ấy bảo với Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Lành thay, lành thay! Thiện nam, đã có khả năng nhập vào Tam-muội chánh thọ vô lượng phương tiện của Bồ-tát này.

Này thiện nam! Chư Phật nhiều như bụi trong ngàn cõi Phật khắp mười phương đều gia trì thần lực cho ông nên mới nhập được vào Tam-muội chánh thọ này.

Lại nữa, nhờ sức bản nguyện của Phật Lô-xá-na, với thần lực ấy và năng lực căn lành của ông, muốn khiến cho ông thuyết giảng rõ về pháp, nuôi dưỡng lớn trí tuệ của Phật, mở bày pháp giới, phân biệt chúng sinh giới, trừ diệt chướng ngại, nhập vào cảnh giới vô ngại, dùng phương tiện nhập vào Đà-la-ni Nhất thiết trí, giác ngộ tất cả pháp, biết hoàn toàn các căn tánh, thuyết về pháp hộ trì. Đó là mười trụ của Bồ-tát.

Thiện nam! Hãy nương theo thần lực của Phật mà nói pháp vi diệu.

Khi ấy, tất cả Như Lai đều ban cho Bồ-tát Pháp Tuệ các trí vô ngại, vô trụ, vô đoạn, vô ngại, vô hoại, vô ác, vô lượng, vô thắng, không biếng nhác, không thoái lui. Tại sao? Năng lực Tam-muội ấy là pháp như vậy.

Bấy giờ, chư Phật đều đưa tay phải xoa đầu Bồ-tát Pháp Tuệ. Sau khi được xoa đầu, Pháp Tuệ xuất định nói với các Bồ-tát:

–Các Phật tử! Chủng tánh Bồ-tát sâu xa rộng lớn, như là hư không pháp giới. Tất cả Bồ-tát từ trong chủng tánh của chư Phật ba đời sinh ra.

Này các Phật tử! Hạnh mười trụ của Đại Bồ-tát được chư Phật trong ba đời nói ra.

Mười trụ ấy gồm:

1. Mới phát tâm.

2. Trị địa.

3. Tu hành.

4. Sinh quý.

5. Phương tiện cụ túc.

6. Chánh tâm.

7. Bất thoái.

8. Đồng chân.

9. Pháp vương tử.

10. Quán đảnh.

Các Phật tử! Đây là tên mười trụ của Bồ-tát được chư Phật trong ba đời nói ra.

Này các Phật tử! Thế nào gọi là Đại Bồ-tát mới phát tâm trụ?

Bồ-tát này thấy Đức Phật với ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, đầy đủ sắc đẹp rất tôn trọng, khó được gặp; hoặc thấy thần thông, hoặc nghe thuyết pháp, hoặc nghe dạy bảo, hoặc thấy chúng sinh chịu vô số khổ đau, hoặc nghe Như Lai thuyết giảng rộng về Phật pháp mà phát tâm giác ngộ, cầu Nhất thiết trí, tiến thẳng không lùi.

Bồ-tát này nhờ phát tâm ban đầu mà được mười năng lực.

Những gì là mười?

Đó là trí biết đúng biết sai; trí biết nghiệp báo uế tịnh; trí biết các căn tánh; trí biết sự ưa thích; trí biết tánh, trí biết tất cả đạo tu tập; trí biết sự phát sinh cấu và tịnh của tất cả thiền định, giải thoát Tam-muội chánh thọ; trí biết đời trước không bị chướng ngại; trí Thiên nhãn vô ngại; trí tận diệt các lậu trong ba đời.

Này các Phật tử! Bồ-tát ấy nên học mười pháp.

Những gì là mười?

Đó là học cung kính cúng dường chư Phật; khen ngợi các Bồ-tát; bảo hộ tâm chúng sinh; thân cận bậc Hiền trí; tán dương pháp

không thoái lui; tu tập công đức của Phật; khen ngợi việc tốt đẹp được sinh trước Phật; phương tiện tu tập Tam-muội tịch tĩnh; khen ngợi xa lìa sinh tử luân hồi; làm nơi quy y cho chúng sinh đau khổ. Tại sao? Vì muốn làm cho tâm Bồ-đề phát triển kiên cố, thành đạo Vô thượng giác ngộ, được nghe pháp liền tự hiểu rõ, giác ngộ không do người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ trị địa của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này đối với tất cả chúng sinh nên phát mười loại tâm.

Những gì là mười?

Đó là các tâm đại Từ, đại Bi, lạc, an trú, hoan hỷ, độ chúng sinh, bảo vệ chúng sinh, của ta, thầy, Như Lai.

Các Phật tử, Bồ-tát này nên học mười pháp.

Những gì là mười?

Đó là, trước tiên siêng năng chuyên cầu hiểu biết rộng tu tập định ly dục; thân cận thiện tri thức; không trái lời dạy; hiểu biết ngôn ngữ đúng thời; học không sợ hãi; hiểu rõ nghĩa sâu; thông đạt chánh pháp; biết pháp hành vững chắc; diệt sạch ngu si; đứng vững bất động. Tại sao? Vì muốn đối với tất cả chúng sinh tăng trưởng đại Từ bi, được nghe pháp liền tự hiểu rõ, giác ngộ không do người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ tu hành của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này có mười cách quán sát tất cả pháp.

Những gì là mười?

Đó là quán sát tất cả pháp là vô thường, khổ, không, vô ngã, không có quyền lực; tất cả pháp không thể vui thích; tất cả pháp không hợp mà tan rã; tất cả pháp không kiên cố; tất cả pháp đều hư vọng; tất cả pháp không tinh cầu hòa hợp kiên cố.

Các Phật tử! Bồ-tát ấy nên học mười pháp?

Những gì là mười?

Bồ-tát ấy nên học biết phân biệt tất cả chúng sinh giới; tất cả pháp giới; tất cả thế giới; tất cả địa, thủy, hỏa, phong giới; Dục, Sắc, Vô sắc giới. Tại sao? Vì muốn đối với tất cả pháp được tăng trưởng trí tuệ sáng suốt thanh tịnh, được nghe pháp gì, liền tự hiểu

rõ, giác ngộ không do người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ sinh quý của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này được sinh ra từ tất cả giáo lý chân chánh của Thánh pháp, tu mười loại pháp. Đó là tin Phật hoàn toàn; sống theo pháp; định ý yên lặng; phân biệt chúng sinh; phân biệt cõi Phật; phân biệt thế giới; phân biệt các nghiệp; phân biệt quả báo; phân biệt sinh tử; phân biệt Niết-bàn.

Các Phật tử! Bồ-tát ấy nên học mười pháp. Đó là phân biệt Phật pháp trong ba đời; đầy đủ Phật pháp trong ba đời; quán sát bình đẳng tất cả Phật pháp. Tại sao? Vì muốn làm cho hiểu rõ sự quán sát bình đẳng cả ba đời, được nghe pháp liền hiểu rõ, giác ngộ không do người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ đầy đủ phương tiện của Đại Bồ-tát? Bồ-tát này nghe mười pháp cần phải tu tập. Đó là thực hành các căn lành đều vì cứu độ tất cả chúng sinh; làm lợi ích tất cả chúng sinh; làm an lạc cho tất cả chúng sinh; thương yêu tất cả chúng sinh; làm thành tựu cho tất cả chúng sinh; làm cho tất cả chúng sinh xa lìa các nạn; nhổ sạch tất cả khổ não cho chúng sinh; làm cho tất cả chúng sinh được an ổn khoái lạc; làm cho tất cả chúng sinh được giáo hóa; làm cho tất cả chúng sinh đều được Niết-bàn.

Các Phật tử! Bồ-tát này nên học mười pháp. Đó là biết chúng sinh không có giới hạn; biết chúng sinh không thể đếm; biết chúng sinh không thể nghĩ bàn; biết chúng sinh có nhiều loại sắc tướng; biết chúng sinh không thể lường; biết chúng sinh không tự tại; biết chúng sinh chẳng chân thật; biết chúng sinh không thật có. Tại sao? Vì muốn tâm mình không bị ô nhiễm lệ thuộc, được nghe pháp liền hiểu rõ, giác ngộ không do người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ chánh tâm của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này nghe mười loại pháp thì được tâm quyết định. Đó là nghe khen hay chê Phật thì đối với Phật pháp tâm vẫn ổn định không rối loạn. Nghe khen hay chê Bồ-tát thì đối với Phật pháp tâm vẫn ổn định không rối loạn. Nghe khen hay chê sự hành pháp của Bồ-tát thì đối với Phật pháp tâm vẫn ổn định không rối loạn. Nghe chúng sinh

dễ độ khó độ thì đối với Phật pháp tâm vẫn ổn định không rối loạn. Nghe pháp giới có hạn lượng không hạn lượng thì đối với Phật pháp tâm vẫn ổn định không rối loạn. Nghe pháp giới thành hay hoại thì đối với Phật pháp tâm vẫn ổn định không rối loạn.

Các Phật tử, Bồ-tát ấy nên học mười pháp. Đó là học tất cả pháp vô tướng, vô tánh, không thể tu, không sở hữu, không chân thật, như hư không, không tự tánh, như huyễn, như mộng, như âm vang. Tại sao? Vì muốn đạt được không thoái chuyển về Vô sinh pháp nhẫn, được nghe pháp liền hiểu rõ, giác ngộ không do người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ không thoái chuyển của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này nghe mười pháp thì tâm kiên cố không chuyển động.

Đó là nghe có Phật hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Có pháp hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Có Bồ-tát hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Có Bồ-tát hạnh hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Có Bồ-tát hạnh đi ra khỏi sinh tử hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Có Phật quá khứ hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Có Phật vị lai hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Có Phật hiện tại hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Trí của Phật có vô tận hay không, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển. Pháp ba đời là một tướng hay chẳng phải một tướng, đối với Phật pháp cũng không thoái chuyển.

Các Phật tử! Bồ-tát ấy nên học mười pháp.

Đó là biết một là nhiều, nhiều là một. Tùy ý vị mà biết nghĩa, tùy nghĩa mà biết ý vị; biết chẳng phải có là có, biết có là chẳng có; biết chẳng phải tướng là tướng, biết tướng là chẳng phải tướng; biết chẳng phải tánh là tánh, biết tánh là chẳng phải tánh. Tại sao? Vì muốn đối với tất cả pháp được đầy đủ phương tiện, được nghe pháp thì tự mình hiểu rõ, giác ngộ không cần người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ đồng chân của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này với mười pháp, tâm được an lập.

Đó là thân hành thanh tịnh; khẩu hành thanh tịnh; ý hành thanh tịnh; thọ sinh tùy ý; biết tâm chúng sinh; biết các ý muốn của tất cả chúng sinh; biết các căn tánh của chúng sinh; biết các loại nghiệp của tất cả chúng sinh; biết thế giới thành hoại; thần thông tự tại không có chướng ngại.

Các Phật tử! Bồ-tát này nên học mười pháp.

Đó là biết tất cả cõi Phật; chấn động tất cả cõi Phật; giữ tất cả cõi Phật; quán sát tất cả cõi Phật; đi đến tất cả cõi Phật; đến khắp tất cả cõi Phật; khéo hỏi về vô lượng diệu pháp; thần thông biến hóa vô lượng thân; hiểu biết hoàn toàn vô lượng các loại âm thanh; trong một niệm cung kính cúng dường vô lượng chư Phật. Tại sao? Vì muốn đối với trong tất cả pháp, phát sinh phương tiện thiện xảo thành tựu đầy đủ, được nghe pháp thì tự hiểu rõ, giác ngộ không cần người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ Pháp vương tử của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát này thong suốt hoàn toàn mười pháp.

Đó là thông suốt hoàn toàn về cảnh giới chúng sinh; các phiền não; các tập khí; trí phương tiện; phân biệt vô lượngpháp; các uy nghi; các thế giới; ba đời; nói về sự thật của thế gian; nói về sự thật của đệ nhất nghĩa.

Các Phật tử! Bồ-tát này nên học mười pháp.

Đó là học biết hoàn hảo về chỗ ở của Pháp vương; hành động uy nghi của Pháp vương; chỗ Pháp vương đứng yên; đi vào chỗ của Pháp vương; phân biệt trụ xứ của Pháp vương; cam lộ quán đảnh của Pháp vương; thọ trì pháp của Pháp vương; pháp không sợ của Pháp vương; pháp không chấp trước của Pháp vương; khen ngợi pháp của Pháp vương. Tại sao? Muốn đối với các pháp, được trí không chướng ngại, được nghe pháp thì tự hiểu rõ, giác ngộ không cần người khác.

Này các Phật tử! Những gì là trụ quán đảnh của Đại Bồ-tát?

Bồ-tát thành tựu mười loại trụ trí.

Đó là, có thể làm chấn động vô lượng thế giới; chiếu sáng vô lượng thế giới; giữ gìn vô lượng thế giới; đi khắp vô lượng thế giới; nghiêm tịnh vô lượng thế giới; biết hết tâm ý của vô lượng chúng sinh; biết hết những hành động do tâm của vô lượng chúng sinh; biết hết căn tánh của vô lượng chúng sinh; có đủ các phương tiện để độ vô lượng chúng sinh, có đủ khả năng để thu phục vô lượng chúng sinh.

Các Phật tử! Thân Bồ-tát ấy thì không thể biết được với thần túc về thân nghiệp, thần túc tự tại, trí quá khứ, trí vị lai, trí hiện tại, trí làm tịnh các cõi Phật, cảnh giới của tâm và của trí đều không thể biết được. Tất cả chúng sinh cho đến bậc Bồ-tát Pháp vương tử cũng chẳng biết được.

Các Phật tử! Bồ-tát ấy nên thực hành mười trí.

Đó là, học các trí ba đời; trí tất cả Phật pháp; trí pháp giới không chướng ngại; trí pháp giới vô lượng, vô biên, trí ở khắp tất cả thế giới; trí chiếu khắp tấtcả thế giới; giữ gìn tất cả thế giới; trí phân biệt tất cả chúng sinh; trí Nhất thiết chủng; trí biết Phật vô lượng, vô biên. Tại sao? Vì muốn làm đầy đủ Nhất thiết chủng trí, được nghe pháp thì tự hiểu rõ, giác ngộ không cần người khác.

Bấy giờ, do thần lực của Phật, các cõi nhiều như bụi trong vạn thế giới khắp mười phương đều chấn động sáu cách với mười tám tướng. Mưa hoa trời báu, hương thơm trời, vòng hoa trời, các loại hương trời, y phục trời báu, mây báu trời và các vật dụng xinh đẹp cõi trời. Âm nhạc rất hay của cõi trời không cần tấu mà tự vang lên, lại phát ra âm thanh không sợ hãi. Như tại đây, ở trên điện Diệu thắng trên đỉnh núi Tu-di, ở bốn thiên hạ này biến hóa nói ra mười pháp trụ, tất cả các thế giới khắp mười phương cũng như vậy.

Do thần lực của Phật, ở ngoài vượt qua vô số cõi nhiều như bụi của vạn thế giới khắp mười phương, có các Đại Bồ-tát nhiều như bụi trong mười cõi Phật ở khắp cả mười phương đều vân tập đến cõi này và nói:

–Lành thay, lành thay! Này Phật tử! Ông đã nói rất hay về pháp này. Chúng tôi đều tên là Pháp Tuệ, đều đến đây từ quốc độ

tên là Pháp vân. Các vị Như Lai ở đó đều có hiệu là Diệu Pháp. Nơi cõi Phật của mình, chúng tôi đều nói về mười trụ; đại chúng, quyến thuộc đều giống nhau về tên gọi, văn tự…

Thế nên, này Phật tử! Chúng tôi nương theo thần lực của Phật mà đến nơi này, làm chứng cho ông.

Như tại cung điện Thắng diệu ở đỉnh núi Tu-di thuộc bốn thiên hạ này có nói về mười trụ, được các Đại Bồ-tát nhiều như bụi trong mười thế giới đến làm chứng, thì tất cả mười phương cũng như vậy.

Bấy giờ, nương vào thần lực của Phật, Bồ-tát Pháp Tuệ nhìn khắp mười phương đến các pháp giới, nói kệ rằng:

Thấy thân vi diệu Bậc Đại Trí

Đầy đủ cả tướng tốt trang nghiêm

Tối thắng tôn trọng rất khó gặp

Đại sĩ dũng mãnh mới phát tâm

Thấy đại thần thông không gì bằng

Nghe thuyết diệu pháp và dạy bảo

Quán sát-năm đường, nhiều khổ não

Đại sĩ không sợ mới phát tâm

Nghe các Như Lai, Bậc Đại Trí

Đầy đủ vô lượng các công đức

Hiểu tâm tướng Phật như hư không

Nhân đó, Bồ-tát mới phát tâm

Biết được pháp đúng và pháp sai

Ngã hay phi ngã những pháp này

Muốn hiểu nghĩa bình đẳng chân thật

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Quá khứ vị lai và hiện tại

Tất cả các nghiệp báo thiện ác

Muốn quán sát rõ đều bình đẳng

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Các thiền, Tam-muội và giải thoát

Tùy thuận chánh thọ không lệ thuộc

Muốn phân biệt rõ cấu tịnh sinh

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tùy căn lợi độn của chúng sinh

Sức tinh tấn nhiều cách tu hành

Muốn biết phân biệt hiểu rõ cả

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả chúng sinh thích nhiều cách

Tâm nhiều ưa thích các hy vọng

Muốn biết phân biệt rõ cả

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả chúng sinh nhiều căn tánh

Vô lượng, vô biên không kể hết

Muốn biết phân biệt hiểu rõ cả

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Các đường tu tập và nơi đến

Tám Thánh đạo hướng đến vô vi

Muốn biết phân biệt hiểu rõ cả

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Chúng sinh trong tất cả thế giới

Lưu chuyển năm đường biển sinh tử

Muốn được Thiên nhãn thấy tất cả

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả sự việc đời quá khứ

Thể tánh cùng tướng trạng của nó

Muốn đạt túc mạng biết rõ hết

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả phiền não trong ba đời

Kết sử trói buộc và tập khí

Muốn giác ngộ biết đến tận cùng

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Những Pháp sự thật thuộc thế gian

Danh tự đàm luận bằng ngôn ngữ

Muốn hiểu đúng nghĩa theo thế gian

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả các pháp ngoài ngôn ngữ

Không có tự tánh, như hư không

Muốn được thấu đạt nghĩa Chân đế

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Rung chuyển tất cả các cõi Phật

Khuynh đảo chấn động các biển lớn

Muốn biết rõ thần lực của Phật

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Một lông phóng vô lượng ánh sánh

Chiếu tất cả cõi khắp mười phương

Muốn một quang giác ngộ tất cả

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Vô lượng cõi Phật khó nghĩ bàn

Hết thảy thâu vào lòng bàn tay

Muốn rõ tất cả như huyễn hóa

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Chúng sinh trong vô số cõi Phật

Đều an trí trên đầu sợi lông

Muốn hiểu tất cả đều tịch diệt

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Nước các biển lớn khắp mười phương

Một sợi lông lấy hết nước biển

Muốn biết được số giọt nước ấy

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Không thể nghĩ bàn các cõi Phật

Đều làm nát hết như bụi nhỏ

Muốn biết số lượng bụi nhỏ ấy

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Quá khứ, vị lai vô số kiếp

Tướng thành, hoại tất cả thế giới

Muốn biết tận cùng sự việc ấy

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả Chánh Giác trong ba đời

Cả Bích-chi-phật và Thanh văn

Muốn biết rõ cả đạo ba thừa

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Vô lượng, vô biên các thế giới

Dùng một sợi lông nâng lên hết

Muốn biết thật tướng của có không

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Vô số núi Kim cang luân vi

Đều đặt hết trên đầu sợi lông

Muốn biết cực lớn có tướng nhỏ

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả thế giới khắp mười phương

Dùng một âm thanh vang đến cả

Muốn hiểu rõ âm thanh tịnh diệu

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả ngôn ngữ của chúng sinh

Chỉ nói một lời bao gồm hết

Muốn biết rõ âm thanh tịnh mật

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Âm thanh vi diệu của Như Lai

Vang khắp mười phương các thế giới

Muốn được hoàn hảo về tướng lưỡi

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả thế giới khắp mười phương

Đang thành hay hoại đều thấy rõ

Muốn biết tất cả đều hư vọng

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Tất cả cõi Phật khắp mười phương

Vô số Phật trong tất cả cõi

Muốn biết chánh pháp chư Phật ấy

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Có thể hiện khắp vô số thân

Trong nhiều thế giới như bụi nhỏ

Muốn biết tất cả như huyễn hóa

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Đời quá khứ, vị lai, hiện tại

Vô lượng, vô biên các Như Lai

Muốn trong một niệm biết tất cả

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Muốn diễn thuyết hết một câu pháp

Đến vô số kiếp cũng chẳng hết

Muốn tài biện luận vô cùng tận

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Mười phương, tất cả các chúng sinh

Tướng sinh diệt chuyển biến của chúng

Muốn trong một niệm biết tất cả

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Nghiệp thân, miệng, ý đều tịnh diệu

Đi khắp mười phương, không chướng ngại

Muốn biết ba đời đều không tịch

Nhân đây, Bồ-tát mới phát tâm

Bồ-tát phát tâm như vậy rồi

Ở nơi chư Phật khắp mười phương

Nên học cung kính cúng dường Phật

Thuyết giảng như vậy, đạo bất thoái

Bồ-tát từ bỏ các thú vui

Không chán sinh tử cầu Bồ-đề

Khuyến khích hoan hỷ khen việc này

Thuyết giảng như vậy, dạy không lùi

Tất cả các thế giới mười phương

Trong ấy, tất cả chúng Hiền thánh

Bồ-tát thường nên khen ngợi họ

Thuyết giảng như vậy, dạy không lùi

Bậc Tối thắng Tối thượng không lường

Pháp vi diệu thanh tịnh sâu xa

Bồ-tát giáo hóa bằng pháp này

Thuyết giảng như vậy, dạy không lùi

Pháp hoàn hảo thanh tịnh vô thượng

Tất cả chúng ma không thể phá

Bồ-tát tôn trọng thường khen ngợi

Thuyết giảng như vậy, dạy không lùi

Tất cả các công đức vi diệu

Của Thiên Nhân Sư đều thành tựu

Lấy đó an lập các Bồ-tát

Thuyết giảng như vậy, vua loài người

Phương tiện giáo hóa gặp chư Phật

Vô lượng, vô số khó nghĩ bàn

Nếu giáo hóa bằng phương tiện này

Thuyết giảng như vậy, dạy không lùi

Tất cả các Tam-muội sâu xa

Đều dạy tất cả cho chúng sinh

Bồ-tát biết hướng dẫn đầy đủ

Thuyết giảng như vậy, dạy không lùi

Có thể phá bánh xe sinh tử

Chuyển pháp luân Thánh đạo vi diệu

Không lệ thuộc gì của thế gian

Chư Phật thọ ký Bồ-tát này

Nếu Bồ-tát thấy vô lượng chúng

Luân hồi sinh tử chịu các khổ

Nên làm nơi quy y, cứu khổ

Chư Phật thọ ký Bồ-tát này

Nói về trụ phát tâm Bồ-tát

Một hướng quyết cầu đạo Vô thượng

Như pháp vi diệu, tôi đã nói

Tất cả chư Phật cũng dạy vậy

Phật tử ở Trị địa thứ hai

Trước tiên phát tâm với suy nghĩ

Nguyện cho tất cả các chúng sinh

Tùy thuận tu hành lời Phật dạy

Lợi ích an lạc tâm chúng sinh

Hoan hỷ không bỏ tâm chúng sinh

Đại Bi cứu hộ bằng tâm ta

Phát tâm Đại Sư, tâm Như Lai

Phát những tâm thắng diệu như vậy

Siêng năng học hỏi cầu hiểu rộng

Tịch nhiên định ý, chánh tư duy

Tâm thường than cận Thiện tri thức

Tùy thuận vâng làm theo lời dạy

Lời thiện hòa nhã, không phóng túng

Biết rõ tất cả các thời gian

Thông đạt nghĩa pháp, không sợ hãi

Hiểu rõ nghĩa sâu của chánh pháp

Thì lìa tất cả các si mê

Đã lìa si mê, tâm ổn định

Nên được gọi là chân Phật tử

Còn gọi Đại Bồ-tát Trị địa

Một hướng chuyên tâm cầu Bồ-đề

Như vậy, khéo vâng lời Phật dạy

Thì được gọi là chân Phật tử

Phật tử trụ Tu hành thứ ba

Cần phải quán các pháp như vầy

Vô thường, khổ, không, chẳng kiên cố

Vô ngã, vô chủ, không tự tại

Tất cả các pháp không đáng vui

Hư dối, không làm, chẳng chân thật

Không có tập hợp, không tan rã

Quán sát như vậy là Bồ-tát

Phân biệt quán sát chúng sinh giới

Cũng nên hiểu rõ các pháp giới

Phân biệt rõ phương tiện quán sát

Vô lượng, vô biên các thế giới

Trong tất cả cõi khắp mười phương

Địa, thủy, hỏa, phong bốn đại chủng

Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới

Đều phân biệt được và biết rõ

Thông đạt hoàn toàn tất cả giới

Thảy đều quán sát và biết rõ

Ấy là Chân đế, đúng chánh pháp

Tùy thuận theo học là Bồ-tát

Chân Phật tử Sinh quý thứ tư

Sinh ra từ pháp các Hiền thánh

Không còn chấp trước pháp có không

Không còn sinh tử, vượt ba cõi

Tin Phật kiên cố không thể hoại

Tâm tịnh hoàn toàn không thoái chuyển

Quán sát hiểu rõ pháp sâu xa

Tất cả chúng sinh chẳng chân thật

Các nghiệp, thế giới và cõi Phật

Quả báo sinh tử và Niết-bàn

Nếu Phật tử quán sát như vậy

Gọi là hóa sinh từ pháp Phật

Đời quá khứ, vị lai, hiện tại

Chư Phật Như Lai và chánh pháp

Thông suốt vô lượng các phương tiện

Thành tựu tất cả pháp Thánh hiền

Tất cả Như Lai trong ba đời

Quán sát bình đẳng không tướng khác

Phân biệt khác nhau không thể được

Quán sát như vậy, hiểu ba đời

Những điều tôi nói và khen ngợi

Là Đại Bồ-tát trụ thứ tư

Nếu ai tu học được như vậy

Mau chứng Phật giác ngộ vô thượng

Bồ-tát chân Phật tử thứ năm

Đầy đủ vi diệu trụ Phương tiện

Vào sâu phương tiện giỏi, thanh tịnh

Rốt ráo thành tựu các công đức

Vô lượng các công đức đã tu

Làm nơi quy y cho tất cả

Lợi ích an lạc Đại Từ bi

Thương mến độ thoát các chúng sinh

Trừ các nạn cho cả thế gian

Diệt hẳn sinh tử làm hoan hỷ

Thu phục tất cả các chúng sinh

Đầy đủ công đức đến Niết-bàn

Khắp vì tất cả các chúng sinh

Phân biệt diễn thuyết pháp thanh tịnh

Gọi là bậc Bồ-tát thứ năm

Thành tựu phương tiện độ chúng sinh

Bậc đầy đủ tất cả công đức

Thuyết trụ thứ năm pháp Tịnh diệu

Chân Phật tử Chánh tâm thứ sáu

Hiểu pháp chân thật, hết ngu si

Với tất cả trời, người trong đời

Chánh niệm tư duy diệt hư vọng

Nghe khen hoặc chê Phật hay pháp

Tất cả sự tu của Bồ-tát

Chúng sinh hữu hạn hay vô hạn

Thì đối Phật pháp, tâm chẳng động

Chúng sinh dù rằng cấu hay tịnh

Hoặc là dễ độ hay khó độ

Pháp giới hữu hạn hay vô hạn

Thế giới có thành hay có hoại

Hay nghe pháp giới có hay không

Quá khứ, hiện tại và vị lai

Bồ-tát đối tất cả pháp này

Lặng yên quán sát, tâm không loạn

Quán tất cả pháp không tánh tướng

Nghĩa nó chân thật, như hư không

Cũng như huyễn hóa, mộng được thấy

Người này hiểu đúng về các pháp

Chân Phật tử Bất thoái thứ bảy

Nghe có pháp chư Phật, Bồ-tát

Hay nghe không pháp Phật Bồ-tát

Ra đời hay không, không thoái chuyển

Quá khứ, vị lai và hiện tại

Tất cả chư Phật có hay không

Các pháp sinh diệt, chẳng sinh diệt

Dù là một tướng hay khác tướng

Nếu một thành nhiều, nhiều thành một

Ý nghĩa tịch diệt đều bình đẳng

Xa lìa tướng điên đảo một khác

Là Bồ-tát ở trụ Bất thoái

Nếu có pháp tướng và vô tướng

Hay tướng pháp tánh và vô tánh

Cả hai chẳng thật, như hư không

Biết được như vậy, đạt cứu cánh

Chân Phật tử Đồng chân thứ tám

Nghiệp, thân, miệng, ý đều đầy đủ

Vi diệu thanh tịnh không ô nhiễm

Tùy theo ý muốn tự tại sinh

Biết rõ tất cả tâm chúng sinh

Quán sát hoàn toàn các tánh dục

Rõ pháp chúng sinh không sai biệt

Mười phương, tướng thế giới thành hoại

Mau đắc tất cả diệu thần thông

Đi đến các cõi khắp mười phương

Tự tại, tùy ý không chướng ngại

Nghe thuyết diệu pháp đều thọ trì

Tất cả cõi chấn động sáu cách

Đều có thể giữ các thế giới

Phạm âm vang khắp mười phương cõi

Độ thoát vô lượng các chúng sinh

Thưa hỏi Phật vô số ý nghĩa

Biến hóa thân mình không hạn lượng

Thuyết pháp tùy theo người nghe pháp

Đúng lời của Phật đã giảng thuyết

Đại Bồ-tát Vương tử thứ chín

Phân biệt rõ được các chúng sinh

Biết rõ nghiệp phiền não nặng nhẹ

Dùng phương tiện độ tùy đối tượng

Nhận định rõ thật tướng các pháp

Biết giai đoạn thế giới trước sau

Hiểu rõ Tục đế và Chân đế

Đầy đủ tất cả các phương tiện

Thông đạt hoàn toàn chỗ Pháp Vương

Thuận theo pháp nghi của Pháp Vương

Biết cách vào địa vị Pháp Vương

Hiểu rõ cảnh giới của Pháp Vương

Chân Phật tử Quán đảnh thứ mười

Phương tiện nắm vững tất cả pháp

Như pháp tùy thuận vào nghĩa sâu

Có thể giảng thuyết rất hoàn hảo

Độ hết tất cả các chúng sinh

Nhưng không chấp thủ tướng chúng sinh

Tịch nhiên bất động, học chánh niệm

Đều ở trước chư Phật mười phương

Chân Phật tử Bồ-tát Quán đảnh

Thông hiểu tận cùng các thắng pháp

Mười phương vô lượng các thế giới

Chiếu hào quang đến, làm chấn động

Hộ trì các thế giới mười phương

Nghiêm tịnh tất cả tâm chúng sinh

Biết tất cả căn tánh chúng sinh

Phạm âm diễn thuyết khắp mười phương

Giáo hóa thu phục các chúng sinh

Làm cho tu tập tâm Bồ-đề

Vào khắp mười phương các cõi Phật

Quán sát tất cả các pháp giới

Sắc thân, than nghiệp bậc Quán đảnh

Thần túc tự tại khó nghĩ bàn

Quán sát trí ba đời các cõi

Cho đến Vương tử chẳng lường được

Phật và pháp Phật trong ba đời

Phân biệt rõ biết không chướng ngại

Pháp giới vô lượng, không biên giới

Chư Phật, Thanh văn đến đầy khắp

Tận cùng tất cả các thế giới

Đều có thể đem hào quang chiếu đến

Hết thảy tất cả loại chúng sinh

Để thuyết trí Chánh giác cứu cánh

Như vậy, các Bồ-tát mười trụ

Đều từ pháp Như Lai hóa sinh

Tùy theo phương tiện và cảnh giới

Tất cả trời, người chẳng thể biết

Bậc mới phát tâm Vô thượng giác

Có đầy các cõi khắp mười phương

Thông đạt các pháp tướng ba đời

Thành tựu đầy đủ Nhất thiết trí

Vô biên cõi Phật và thế gian

Vô lượng, vô số loại chúng sinh

Phiền não, nghiệp báo, tâm giác ngộ

Như vậy, không chấp trước gì cả

Mới cầu Phật đạo phát một niệm

Chúng sinh thế gian và Nhị thừa

Đều không thể biết những vị ấy

Huống chi công đức Bồ-tát khác

Tất cả các thế giới mười phương

Có thể nâng lên bằng sợi lông

Người biết tất cả hạnh Bồ-tát

Mau được Nhất thiết trí của Phật

Nước tất cả biển lớn mười phương

Có thể lấy cạn bằng một lông

Một niệm biết số giọt nước ấy

Chân Phật tử tu hành như vậy

Tất cả thế giới nát thành bụi

Đều biết rõ được bao nhiêu hạt

Bồ-tát tu hành nhiều như bụi

Nên được gọi là chân Phật tử

Phật quá khứ, hiện tại, vị lai

Tất cả Duyên giác và Thanh văn

Phân biệt thuyết giảng cũng chẳng hết

Công đức Bồ-tát mới phát tâm

Bồ-tát mới phát tâm Bồ-đề

Rộng lớn vô lượng không biên giới

Đại Từ, đại Bi trùm tất cả

Huống chi công đức Bồ-tát khác.

❧

Phẩm 12: PHẠM HẠNH

Khi ấy, Thiên tử Chánh Niệm thưa với Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Thưa Phật tử! Trong tất cả thế giới, các Đại Bồ-tát tin rằng nhà chẳng phải nhà nên bỏ nhà để học đạo, bỏ trang sức thế tục mặc Pháp y.

Các Bồ-tát ấy bằng những phương tiện nào để tu tập phạm hạnh? Đầy đủ địa vị trên con đường mười trụ của Bồ-tát, mau chứng đắc Vô thượng bình đẳng Bồ-đề?

Bồ-tát Pháp Tuệ đáp lời Thiên tử Chánh Niệm:

–Này Chánh sĩ! Đại Bồ-tát này, nên nhất hướng chuyên tâm cầu giác ngộ, trước hết phải phân biệt mười pháp. Đó là thân, thân nghiệp, miệng, khẩu nghiệp, ý, ý nghiệp, Phật, Pháp, Tăng, Giới. Nên quán sát như vầy: “Thân là phạm hạnh phải không?” cho đến “Giới là phạm hạnh phải không?”

Nếu thân là phạm hạnh, nên biết phạm hạnh không thanh tịnh, nên biết phạm hạnh là phi pháp, nên biết phạm hạnh là cấu trược, nên biết phạm hạnh là ô uế, nên biết phạm hạnh là trần cấu, nên biết phạm hạnh là nịnh bợ, nên biết phạm hạnh là tám vạn bốn ngàn vi trùng.

Nếu nghiệp của than là phạm hạnh thì nên biết, bốn uy nghi của thân là phạm hạnh, nhìn ngó hai bên cất chân, bước chân là phạm hạnh.

Nếu miệng là phạm hạnh thì nên biết, âm thanh là phạm hạnh, lời nói là phạm hạnh, tâm xúc là phạm hạnh, lưỡi động là phạm hạnh, môi và răng hợp tác nhau là phạm hạnh.

Nếu nghiệp của miệng là phạm hạnh thì lời nói là phạm hạnh, những điều được nói như làm, không làm, đề cao, hiềm khích, chê, khen là phạm hạnh.

Nếu ý là phạm hạnh thì biết đến, quán sát, ghi nhớ, không quên, tư duy, mộng huyễn… Đều là phạm hạnh.

Nếu nghiệp của ý là phạm hạnh thì tưởng là phạm hạnh, thiết lập là phạm hạnh, lạnh nóng đói khát khổ vui buồn mừng đều là phạm hạnh.

Nếu Phật là phạm hạnh thì sắc là Phật, hay thọ, tưởng, hành, thức là Phật, ba mươi hai tướng tốt tám mươi vẻ đẹp là Phật, tất cả quả báo thần thông là Phật phải không?

Nếu Pháp là phạm hạnh thì lời dạy đúng là Pháp, hay tịch diệt viễn ly Niết-bàn là Pháp, hay sinh vô sinh là Pháp, hay thật chẳng phải thật là Pháp, hư vọng là Pháp, hợp tan là Pháp phải không?

Nếu Tăng là phạm hạnh thì hướng Tu-đà-hoàn là Tăng, hay quả Tu-đà-hoàn là Tăng; hay hướng Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-

hán là Tăng, hay quả Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán là Tăng; hay ba Minh, sáu Thông là Tăng; hay thời giải thoát là Tăng; hay phi thời giải thoát là Tăng phải không?

Nếu Giới là phạm hạnh thì giới trường là Giới, hay chúng mười vị là Giới; hay hỏi về thanh tịnh, không thanh tịnh là Giới; hay giới sư là Giới, hay Yết-ma, Hòa thượng là Giới; hay cạo tóc, mặc y, khất thực là Giới phải không? Đại Bồ-tát nên quán sát mười pháp như vậy.

Lại nữa, biết quá khứ không sự đến, vị lai không sự có, hiện tại không tác giả, không người biết, không người thọ báo. Đời này không đến đời kia, đời kia không đến đời này.

Vậy những pháp gì gọi là phạm hạnh?

Pháp phạm hạnh là tại nơi nào? Ai có pháp phạm hạnh này? Pháp phạm hạnh này là có phải không? Là không phải không? Là sắc pháp phải không? Là chẳng phải sắc pháp phải không? Là pháp thọ, tưởng, hành, thức phải không? Là chẳng phải pháp thọ, tưởng, hành, thức phải không?

Đại Bồ-tát với chánh niệm không chướng ngại, quán sát phân biệt các pháp ba đời bình đẳng cũng như hư không. Không có hai tướng. Quán sát như vậy thì trí tuệ phương tiện không bị trở ngại, đối với tất cả pháp không có chấp lấy tướng. Tất cả các pháp không có tự tánh, nên đối với tất cả Phật và Phật pháp, quán sát bình đẳng như hư không, ấy gọi là phương tiện tu tập phạm hạnh thanh tịnh của Đại Bồ-tát.

Lại còn tu tập mười pháp tăng thượng.

Đó là trí biết đúng và sai; trí biết các nghiệp báo ba đời; trí khởi lên cấu và tịnh của tất cả thiền, Tam-muội, chánh thọ, giải thoát; trí biết căn tánh chúng sinh; trí tùy theo ý thích; trí các loại tánh; trí đạt đến các đạo quả; Túc mạng không chướng ngại; trí Thiên nhãn không chướng ngại; trí đoạn trừ các tập khí.

Theo như vậy, quán sát mười lực của Như Lai sâu xa vô lượng, nuôi dưỡng đầy đủ tâm đại Từ bi, phân biệt rõ tất cả chúng sinh mà không bỏ chúng sinh, cũng không bỏ tịch diệt; tu hành nghiệp vô thượng mà không cầu quả báo; quán sát tất cả pháp như

huyễn, như mộng, như điệu, như âm vang, như biến hóa.

Đại Bồ-tát quán sát như vậy thì bằng phương tiện nhỏ ít cũng mau được công đức của chư Phật, thường ưa thích quán sát tướng pháp không hai. Ngay nơi chỗ này, khi mới phát tâm liền thành Chánh giác, biết được thật tánh của các pháp, thân đủ trí tuệ giác ngộ không do người khác.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 9 - Phẩm 13: Công Đức Bồ-tát Mới Phát Tâm

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 9

Phẩm 13: CÔNG ĐỨC BỒ-TÁT MỚI PHÁT TÂM

Khi ấy, Thiên đế Thích thưa với Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Thưa Phật tử! Bồ-tát mới phát tâm được thành tựu bao nhiêu kho tàng công đức?

Pháp Tuệ đáp:

–Này Phật tử! Chỗ này rất sâu xa khó biết, khó tin, khó hiểu, khó nói, khó thông suốt, khó phân biệt. Tuy nhiên, tôi sẽ nhờ vào thần lực của Phật mà trình bày đầy đủ.

Này Phật tử! Giả sử có người cung cấp tất cả vật dụng ưa thích cho các chúng sinh trong vô số thế giới ở phương Đông cho đến một kiếp; sau đó lại dạy cho họ tu tập năm giới. Đối với các phương Nam, tây, Bắc, bốn góc, trên dưới cũng như vậy.

Này Phật tử! Ý ông thế nào? Công đức người ấy có nhiều không?

Đế Thích thưa:

–Thưa Phật tử! Trừ các Đức Như Lai, không một ai có thể lường được công đức của người ấy.

Bồ-tát Pháp Tuệ nói với Đế Thích:

–Này Phật tử! Cả trăm phần công đức của người kia không bằng một phần của Bồ-tát mới phát tâm. Dù cả ngàn phần, trăm ngàn phần, ức phần, trăm ức phần, ngàn ức phần, trăm ngàn ức phần, trăm na-do-tha phần, ngàn na-do-tha phần, trăm ngàn na-do-tha phần, ức na-do-tha phần, trăm ức na-do-tha phần, ngàn ức na-do-tha phần, cho đến không thể đếm, không thể ví dụ, không thể nêu bày được cũng không bằng một phần công đức của Bồ-tát ấy.

Này Phật tử! Hãy dùng ví dụ ấy lại. Giả sử có người cung cấp tất cả vật dụng ưa thích cho chúng sinh trong mười vô số thế giới khắp mười phương cho đến trăm kiếp, sau đó lại dạy họ tu mười nghiệp thiện. Rồi lại cung cấp tất cả vật ưa thích cho đến ngàn kiếp, sau đó lại dạy họ tu tập bốn Thiền.

Sau đó, lại cung cấp tất cả vật dụng ưa thích đến trăm ngàn kiếp, rồi lại dạy họ tu hành bốn Tâm vô lượng.

Sau đó, lại cung cấp tất cả vật ưa thích đến ức kiếp, rồi lại dạy họ tu hành bốn Định vô sắc, rồi lại cung cấp tất cả vật ưa thích đến trăm ức kiếp, rồi lại dạy họ tu chứng quả Tu-đà-hoàn.

Sau đó, lại cung cấp tất cả vật ưa thích đến ngàn ức kiếp, rồi lại dạy họ tu chứng quả Tư-đà-hàm.

Sau đó, lại cung cấp tất cả vật ưa thích đến trăm ngàn ức kiếp, rồi lại dạy họ tu chứng quả A-na-hàm.

Sau đó, lại cung cấp tất cả vật ưa thích đến ức na-do-tha kiếp, rồi lại dạy họ tu chứng quả A-la-hán.

Sau đó, lại cung cấp tất cả vật ưa thích đến ngàn ức na-do-tha kiếp, rồi lại dạy cho tất cả đều chứng Duyên giác.

Này Phật tử! Ý ông thế nào? Công đức người ấy có nhiều không?

Đế Thích thưa:

–Thưa Phật tử! Công đức của người ấy chỉ trừ chư Phật, ngoài ra không ai có thể biết được.

Pháp Tuệ nói:

–Này Phật tử! Một phần kho tàng công đức của Bồ-tát mới phát tâm hơn cả trăm phần, ngàn phần, cho đến không thể đếm, không thể ví dụ, không thể nêu bày so với công đức của người kia. Tại sao?

Này Phật tử! Tất cả chư Phật khi bắt đầu phát tâm không phải vì cung cấp tất cả vật dụng cho chúng sinh trong mười a-tăng-kỳ thế giới khắp mười phương đến trăm kiếp, cho đến ngàn ức na-do-tha kiếp nên mới xuất hiện trong thế gian. Cũng không phải vì dạy bảo cho những chúng sinh ấy tu thanh tịnh năm giới, mười điều thiện,

bốn Thiền, bốn Tâm vô lượng, bốn Định vô sắc, quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, đạo Bích-chi-phật nên mới xuất hiện trong thế gian. Mà vì chư Phật muốn không chấm dứt hạt giống giác ngộ nên mới phát tâm Bồ-đề; muốn cho hoàn hảo tất cả các thế giới khắp mười phương nên phát tâm Bồ-đề; muốn độ thoát tất cả chúng sinh nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết hết sự thành hoại của tất cả thế giới nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết hết sự phát sinh cấu tịnh của chúng sinh trong tất cả thế giới nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết tự tánh thanh tịnh của tất cả thế giới nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết sự hư vọng, phiền não, tập khí của tất cả chúng sinh nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết sự chết ở đây sinh nơi kia của tất cả chúng sinh nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết các căn tánh, phương tiện của tất cả chúng sinh nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết rõ chúng sinh trong ba đời nên phát tâm Bồ-đề; muốn biết cảnh giới bình đẳng của tất cả chư Phật nên phát tâm Bồ-đề.

Này Phật tử! Hãy dùng ví dụ ấy lại. Giả sử có người, chỉ trong một ý niệm có thể vượt qua vô lượng thế giới ở phương Đông. Bằng thần lực tự tại này, người ấy đi về phía Đông đến vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp, cũng không thể đi đến chỗ tận cùng của thế giới.

Lại có người thứ hai, bằng thần lực tự tại của mình, chỉ trong một niệm, vượt xa hơn những thế giới mà người trước đã đi trong vô số a-tăng-kỳ kiếp.

Người thứ hai này đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp cũng không thể đi đến nơi tận cùng của thế giới.

Người thứ ba đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp.

Người thứ tư đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp.

Người thứ năm đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp.

Người thứ sáu đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp.

Người thứ bảy đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp.

Người thứ tám đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp.

Người thứ chín đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp.

Người thứ mười đi về phương Đông tận vô số, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp. Người thứ mười này bằng thần lực tối thắng tự tại, đi về phương Đông tận vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp cũng vẫn không đi đến nơi tận cùng của thế giới.

Cả mười phương thế giới đều như vậy, tuần tự như vậy cho đến người thứ một trăm. Người ấy với thần lực tối thắng tự tại của mình, trong vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp đi đến mười phương thì có thể biết được biên giới của thế giới nhưng kho tàng công đức của Bồ-tát mới phát tâm thì không thể biết được. Tại sao? Vì Bồ-tát mới phát tâm vốn không có giới hạn, chỉ vì tất cả chúng sinh trong vô số thế giới trên mà phát tâm Bồ-đề. Đều vì chúng sinh trong thế giới khắp mươi phương, muốn độ tất cả chúng sinh, muốn biết rõ tất cả thế giới nên phát tâm Bồ-đề.

Muốn biết thế giới rất nhỏ là thế giới to lớn; muốn biết ít thế giới là nhiều thế giới; biết nhiều thế giới là ít thế giới; biết thế giới rộng là thế giới hẹp; biết thế giới hẹp là thế giới rộng; biết một thế giới là vô lượng, vô biên thế giới; biết vô lượng, vô biên thế giới là một thế giới; biết vô lượng, vô biên thế giới vào trong một thế giới; biết một thế giới vào trong vô lượng, vô biên thế giới; biết thế giới uế là thế giới tịnh; biết thế giới tịnh là thế giới uế; trong một lỗ chân lông biết phân biệt rõ tất cả thế giới; trong tất cả thế giới đều phân biệt biết rõ giới hạn một lỗ chân lông; biết một thế giới sinh ra tất cả thế giới; biết tất cả thế giới cũng như hư không; muốn trong một niệm biết tất cả thế giới không còn sót cõi nào cả nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ này lại. Giả sử có người đối với vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ thế giới ở phương Đông, chỉ trong một ý niệm, đều phân biệt biết rõ số lượng thế giới thành hoại. Người này siêng năng bằng các phương tiện, hết ý niệm này đến ý niệm khác, trong vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp muốn tính toán biết hết số

lượng thế giới thành và hoại ở phương Đông cũng không thế biết được. Có người thứ hai, đối với sự tính toán số lượng thế giới thành và hoại trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ kiếp của người nhất, chỉ trong một ý nghĩ đều biết rõ.

Người này siêng năng bằng các phương tiện, hết ý niệm này đến ý niệm khác, trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ kiếp cũng không thể biết hết số lượng thế giới thành và hoại ở phương Đông. Tuần tự như vậy cho đến người thứ mười.

Người thứ mười này, đối với sự tính toán số lượng thế giới thành và hoại trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ kiếp của người chín, chỉ trong một ý nghĩ đều biết rõ. Người này siêng năng bằng các phương tiện, hết ý niệm này đến ý niệm khác, trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ kiếp cũng không thể biết hết số lượng thế giới thành và hoại ở phương Đông; cho đến mười phương cũng như vậy.

Số lượng thành và hoại của vô lượng, vô biên thế giới còn có thể biết được, nhưng kho tàng công đức của Bồ-tát mới phát tâm thì không thể biết được. Tại sao? Vì Đại Bồ-tát mới phát tâm không bị giới hạn trong việc biết kiếp số thành hoại của các thế giới trên mà phát tâm giác ngộ.

Đại Bồ-tát muốn biết hết số kiếp thành hoại của tất cả thế giới nên phát tâm Bồ-đề. Muốn kiếp lâu dài; biết một kiếp là vô số kiếp, vô số kiếp là một kiếp; biết tất cả kiếp có Phật, tất cả kiếp không có Phật; biết trong một kiếp có vô lượng Đức Phật, trong vô lượng kiếp có một Đức Phật; biết trong kiếp khác có kiếp không khác, trong kiếp không khác có kiếp khác; biết kiếp có cùng tận là kiếp không cùng tận, kiếp không cùng tận là kiếp có cùng tận; biết kiếp lâu vô cùng là trong một ý nghĩ, kiếp một ý nghĩ là kiếp vô cùng; biết tất cả kiếp vào trong không có kiếp, biết không có kiếp vào trong tất cả kiếp; muốn biết hết số kiếp thành hoại của tất cả thế giới trong quá khứ, vị lai và hiện tại nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Đó gọi là đại thệ nguyện trang nghiêm đầu tiên của Đại Bồ-tát, nghĩa là bằng trí tuệ chiếu sáng biết rõ tất cả kiếp.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ ấy lại. Giả sử có người trong một ý

niệm biết hết tất cả ý muốn của chúng sinh trong vô lượng, vô số a-tăng-kỳ thế giới. Người này bằng các phương tiện, cố gắng hết ý nghĩ này đến ý nghĩ khác, trong vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp cũng không thể biết hết các loại ý muốn của chúng sinh trong tất cả thế giới ở phương Đông.

Tuần tự như vậy cho đến người thứ mười. Người thứ mười này ngay trong một ý niệm có thể biết hết sự hiểu biết về các ý thích của chúng sinh bằng sự siêng năng với các phương tiện trong vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp của người thứ chín. Người thứ mười này siêng năng bằng các phương tiện tuần tự trong từng niệm, suốt vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp cũng không thể biết hết các loại ý thích của chúng sinh trong tất cả thế giới ở phương Đông, cho đến mười phương cũng như vậy.

Các loại ý thích của chúng sinh trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ thế giới khắp mười phương còn có thể biết được, nhưng kho tàng công đức của Bồ-tát mới phát tâm thì không thể biết được. Tại sao?

Này Phật tử! Đại Bồ-tát mới phát tâm không chỉ giới hạn trong việc muốn biết các loại ý thích của chúng sinh trong các thế giới ấy nên phát tâm Bồ-đề, mà muốn biết hết các loại ý muốn của chúng sinh trong tất cả thế giới khắp mười phương nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Muốn biết vô lượng các loại dục lạc là một dục lạc mà không phá hoại tất cả tánh dục; muốn biết tất cả biển dục lạc của chúng sinh; muốn biết dục của một chúng sinh là dục của tất cả chúng sinh; muốn biết các dục trong ba đời của tất cả chúng sinh; muốn biết dục tương tự, dục không tương tự; muốn biết tất cả dục là một dục, một dục là tất cả dục; muốn được đầy đủ các loại năng lực về dục của Như Lai; muốn biết dục hữu thượng và dục vô thượng; dục hữu dư và dục vô dư; dục bình đẳng, dục không bình đẳng; dục có sự y cứ và dục không có sự y cứ; dục cộng chung và dục không cộng chung; dục hữu hạn và dục vô hạn; dục thiện và dục bất thiện; dục thế gian và xuất thế gian; dục đại trí, dục thanh tịnh, dục thù thắng, dục trí vô ngại; dục trí vô ngại giác ngộ giải thoát; dục thanh tịnh dục không thanh tịnh; dục rộng

và dục hẹp; dục vi tế dục thô thiển nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì muốn biết hết tất cả chúng sinh mỗi một chúng sinh có mười loại dục. Đó là do khổ sinh dục, dục phương tiện, dục hư vọng, dục tham mùi vị, dục theo nhân sinh, dục theo duyên sinh, dục tận cùng, dục tất cả. Đại Bồ-tát mới phát tâm muốn phân biệt rõ các lưới dục này nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ ấy lại. Giả sử có người chỉ trong một ý niệm biết được các loại căn tánh của chúng sinh trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ thế giới. Bằng trí tuệ này, người ấy siêng năng với nhiều phương tiện, tuần tự từng ý niệm cũng không thể biết hết các loại căn tánh của chúng sinh trong tất cả thế giới ở phương Đông. Như nói ở trên, người ấy biết tất cả chúng sinh, mỗi một chúng sinh có mười căn tánh.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ này lại. Giả sử có người ngay trong một ý niệm biết được các loại hy vọng của chúng sinh trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ thế giới ở phương Đông… cho đến đều biết tất cả chúng sinh và mỗi một chúng sinh đều có mười loại hy vọng.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ ấy lại. Giả sử có người ngay trong một niệm biết hết các loại phương tiện của chúng sinh trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ thế giới…; cho đến biết hết tất cả chúng sinh mà mỗi chúng sinh đều có mười loại phương tiện.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ ấy lại. Giả sử có người ngay trong một niệm biết hết tâm ý trong từng niệm của chúng sinh trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ thế giới…; cho đến biết hết tất cả chúng sinh mà mỗi chúng sinh đều có mười loại tâm.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ ấy lại. Giả sử có người ngay trong một niệm biết hết các loại nghiệp trong từng niệm của chúng sinh trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ thế giới…; cho đến biết hết tất cả chúng sinh mà mỗi chúng sinh đều có mười loại nghiệp.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ ấy lại. Giả sử có người ngay trong một niệm biết hết các loại phiền não. Người này tinh cần bằng các phương tiện, tiếp tục từng ý niệm trong vô lượng, vô số a-tăng-kỳ

kiếp cũng không thể biết được các loại phiền não của tất cả chúng sinh ở phương Đông. Tuần tự như vậy, cho đến người thứ mười. Người thứ mười này, trong một niệm biết phân biệt hết các loại phiền não của chúng sinh mà người thứ chín biết được trong vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp. Người thứ mười siêng năng dùng các phương tiện, liên tục từng ý niệm suốt vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp cũng không biết hết các loại phiền não của tất cả chúng sinh. Cho đến mười phương cũng như vậy.

Các loại phiền não của tất cả chúng sinh trong các thế giới ấy còn có thể biết được, chứ kho công đức của Bồ-tát mới phát tâm thì không thể biết được. Tại sao?

Này Phật tử! Bồ-tát mới phát tâm không chỉ giới hạn trong việc muốn biết các loại phiền não của chúng sinh trong số thế giới ấy mà phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, mà muốn phân biệt biết hết các loại phiền não của tất cả chúng sinh nên phát tâm giác ngộ.

Đó là muốn biết phiền não nhẹ; phiền não nặng; phiền não kết sử; phiền não triền phược; vô lượng phiền não của mỗi một chúng sinh; các loại phiền não giác quán của tất cả chúng sinh; phiền não y vào vô minh; phiền não tương ứng với ái; tham dục là phiền não bất căn lành bản; sân hận là phiền não bất căn lành bản; ngu si là phiền não bất căn lành bản; phiền não bằng nhau; tất cả phiền não; căn bản phiền não; phiền não ngã, ngã sở; phiền não ngã mạn; tà niệm hư vọng sinh phiền não; do than kiến sinh ra sáu mươi hai kiến… các phiền não; phiền não triền cái; phiền não chướng ngại. Vì muốn biết hết tất cả lưới mê hoặc phiền não của chúng sinh, đầy đủ đại Từ, đại Bi, Nhất thiết chủng trí nên Bồ-tát phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Phật tử! Hãy lấy ví dụ ấy lại. Giả sử có người chỉ trong một ý nghĩ, thấy hết chư Phật và tất cả chúng sinh trong vô lượng, vô biên thế giới ở phương Đông. Người này đều có thể cung kính lễ bái, tôn trọng khen ngợi, nhất tâm chiêm ngưỡng, đem các vật dâng cúng với mùi vị tuyệt hảo, thức ăn uống thơm ngon, hương hoa chuỗi ngọc, cờ lụa phướn lọng, cung điện tuyệt diệu, giăng màn trướng đẹp, che

lưới báu ở trên, tòa Sư tử trang hoàng bằng vật báu. Người này siêng năng bằng các phương tiện, liên tục đem những vật quý báu xinh đẹp ấy suốt vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp cúng dường chư Phật. Vị ấy lại khuyên dạy các chúng sinh kia đem những vật dụng hảo hạng như trên cúng dường chư Phật trong vô lượng, vô số a-tăng-kỳ kiếp.

Sau khi chư Như Lai ấy nhập Niết-bàn, vị ấy lại xây tháp bằng vô số vật báu để cúng dường cho từng Đức Phật. Các pháp ấy đều cao rộng trùm khắp cả vô lượng, vô biên thế giới và được trang hoàng bằng các bảo vật xinh đẹp nhất. Trong mỗi tháp, có vô lượng, vô số hình tượng Như Lai. Các hình tượng ấy có hào quang chiếu sáng vô lượng, vô biên thế giới. Vị ấy lại khuyên bảo từng chúng sinh xây dựng các tháp báu đẹp như trước cho chư Như Lai. Khắp cả các thế giới mười phương cũng như vậy.

Này Phật tử! Ý ông thế nào? Công đức của vị ấy có nhiều không?

Đế Thích thưa:

–Công đức của người ấy ngoài Phật ra thì không ai có thể biết được.

Pháp Tuệ đáp:

–Này Phật tử! Kho công đức của Bồ-tát mới phát tâm chỉ là một phần, thì công đức của vị kia dù cả trăm, ngàn, cho đến không thể đếm, không thể ví dụ, không thể nêu bày là bao nhiêu phần cũng không thể bằng được. Giả sử, đối với sự khuyến hóa chúng sinh siêng năng bằng các phương tiện liên tục không gián đoạn, trong vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ kiếp làm các công đức bằng các vật cúng dường như người thứ nhất thì người này trong một ý niệm có thể đầy đủ. Người này siêng năng dùng phương tiện liên tục không gián đoạn, trong vô số vô lượng a-tăng-kỳ kiếp cúng dường được công đức, nói rõ như trước.

Tuần tự như vậy cho đến người thứ mười, cũng như trước. Một phần công đức của Đại Bồ-tát mới phát tâm hơn trăm phần, ngàn phần, cho đến không thể thí dụ, không thể nêu bày được phần công đức của người kia. Tại sao?

Này Phật tử! Vị Bồ-tát ấy không chỉ giới hạn trong việc cúng dường số lượng Như Lai như vậy nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, mà muốn cúng dường cả ba đời chư Phật trong thế giới như pháp giới, hư không giới khắp mười phương nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Sau khi phát tâm, được biết hết trí không chướng ngại của chư Phật quá khứ, được tin các công đức của chư Phật tận vị lai, biết hết trí tuệ do chư Phật hiện tại nói ra.

Đối với công đức của tất cả chư Phật trong ba đời, Đại Bồ-tát này đều tin tưởng hướng đến, thọ trì tu tập, được chứng thân chứng, được tất cả công đức như chư Phật. Tại sao? Vì Đại Bồ-tát mới phát tâm muốn không chấm dứt tất cả Phật tánh nên phát tâm Bồ-đề; muốn cho tâm Từ bi đến khắp các loại chung sinh trong tất cả thế giới, muốn độ thoát tất cả chúng sinh, muốn biết tất cả thế giới thành và hoại, muốn biết chúng sinh phát sinh cấu tịnh trong tất cả thế giới, muốn làm cho chúng sinh trong ba cõi đều được thanh tịnh, muốn biết tâm niệm phiền não huân tập của tất cả chúng sinh, muốn biết hết sự chết ở đây sinh nơi kia của tất cả chúng sinh, muốn biết hết căn tánh, phương tiện của tất cả chúng sinh, muốn biết tâm và tâm sở của tất cả chúng sinh, muốn biết tất cả chúng sinh trong ba đời, muốn biết đầy đủ công đức của chư Phật ba đời, muốn biết Vô thượng Bồ-đề của chư Phật ba đời, muốn biết đầy đủ tịnh pháp của chư Phật ba đời, muốn biết tướng bình đẳng của pháp chư Phật trong ba đời, muốn biết trí tuệ vô thượng và nhân duyên thanh tịnh của chư Phật ba đời, muốn biết năng lực trí tuệ phát triển của chư Phật trong ba đời, muốn biết đầy đủ pháp không sợ của chư Phật trong ba đời, muốn đầy đủ pháp không cộng chung để trang nghiêm chư Phật trong ba đời, muốn được trí tuệ bình đẳng của vô lượng, vô biên của chư Phật trong ba đời đồng với pháp giới, nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Tại sao? Vì Bồ-tát mới phát tâm này tức là Phật, đồng đẳng với chư Như Lai ba đời, cũng đồng đẳng với cảnh giới của Phật ba đời, cũng đồng đẳng với chánh pháp chư Phật của ba đời, cũng được trí tuệ bình đẳng với chư Phật ba đời, một thân có vô lượng thân của Như Lai, sự giáo

hóa chúng sinh cũng đồng đẳng, có thể chấn động hết tất cả thế giới, có thể chiếu khắp hết tất cả thế giới, có thể làm ngừng các khổ ở những đường ác trong tất cả thế giới, có thể làm nghiêm tịnh tất cả thế giới, có thể thị hiện thành Phật ngay trong tất cả thế giới, làm cho tất cả chúng sinh đều được hoan hỷ, làm cho tất cả chúng sinh đều hiểu về pháp giới sâu xa, có thể hộ trì hết chủng tánh của chư Phật, được trí tuệ quang minh của chư Phật.

Đại Bồ-tát mới phát tâm ấy không lúc nào rời xa chư Phật và giáo pháp trong ba đời; không rời xa tất cả Thanh văn, Duyên giác và pháp họ thực hành; không rời xa pháp thế gian và xuất thế gian, chúng sinh và pháp chúng sinh, chuyên nhất cầu giác ngộ trí tuệ vô ngại.

Bấy giờ, nhờ thần lực của Phật, năng lực kho tàng công đức của Bồ-tát mới phát tâm được nói ra, các thế giới nhiều như bụi nhỏ của vạn cõi Phật khắp mười phương đều chấn động sáu cách, mưa các loại hoa, hương, bột thơm, vòng hoa, vật báu, vật xinh đẹp của cõi trời. Có tiếng nói vi diệu hòa nhã phát ra rồi lại rống lên tiếng sư tử, chiếu hào quang lớn sáng cả mười phương.

Bấy giờ, khắp mười phương vượt xa nhiều thế giới như bụi nhỏ của mười cõi Phật, có chư Phật đồng danh hiệu là Pháp Tuệ nhiều như bụi nhỏ của vạn cõi Phật đều hiện thân ra, dạy bảo Bồ-tát Pháp Tuệ với lời:

–Lành thay, lành thay! Này Phật tử! Ông nói rất hay về kho tàng công đức của Bồ-tát mới phát tâm. Chúng ta, các vị Như Lai nhiều như bụi nhỏ trong vạn cõi Phật, cũng đều diễn thuyết kho tàng công đức của Bồ-tát mới phát tâm. Tất cả chư Phật khắp mười phương cũng như vậy.

Khi Bồ-tát Pháp Tuệ thuyết về kho công đức của Bồ-tát mới phát tâm có vô số chúng sinh nhiều như bụi nhỏ trong vạn thế giới đều được kho công đức của Bồ-tát mới phát tâm nên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Lúc này, chúng ta đều thọ ký cho họ trong đời vị lai ở khắp mười phương đồng thời thành Phật, đồng hiệu là Tịnh Tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác. Chúng ta đều hộ trì pháp này, vì các Bồ-tát trong đời vị lai cũng như trên

điện Diệu thắng của đỉnh núi Tu-di, dưới cây Bồ-đề ở Diêm-phù-đề thuộc bốn thiên hạ của thế giới Ta-bà mà diễn thuyết pháp này giáo hóa chúng sinh. Khắp mười phương, các thế giới có đến ngàn ức na-do-tha không thể lường, không thể đếm, không thể nghĩ bàn, không có biên giới, không thể nêu bày hết, cả pháp giới hư không giới, trong các thế giới ấy đều thuyết pháp này để giáo hóa chúng sinh. Người thuyết pháp ấy cũng đều có tên là Pháp Tuệ. Nhờ thần lực của Phật, nhờ năng lực bản hạnh của Phật mà hiển bày được Phật pháp, ánh sáng trí tuệ được chiếu khắp, hiểu được nghĩa đệ nhất, hiểu pháp như vậy.

Các Bồ-tát hoan hỷ, khen ngợi công đức chư Phật, biết được chư Phật bình đẳng, hiểu pháp giới không có hai.

Bấy giờ, Bồ-tát Pháp Tuệ nhìn khắp mười phương, tất cả đại chúng, hư không giới, thành tựu chúng sinh giới, không trái với nghiệp báo, thanh tịnh như hư không, muốn nhổ sạch những cấu uế cõi cho chúng sinh, muốn chúng sinh đều giải thoát, muốn biết rõ các loại căn tánh, ba đời hướng thẳng đến Niết-bàn và hiện thân thậm thâm thanh tịnh với các công đức, nên đã nương uy thần của Phật mà nói kệ rằng:

Tâm đại Từ, đại Bi

Khắp các cõi mười phương

Phân biệt rõ các cõi

Phật pháp đến ba đời

Muốn đủ công Đức Phật

Biển tạng pháp Bồ-tát

Lợi ích cho chúng sinh

Mới phát tâm Bồ-đề

Muốn phân biệt rõ hết

Pháp giới như hư không

Tất cả các chúng sinh

Chư Phật và pháp Phật

Muốn chứng đắc đạo lực

Của tất cả chư Phật

Thành tựu không thoái chuyển

Lợi ích các chúng sinh

Trong tất cả chúng sinh

Thường sinh đại Từ bi

Xa lìa ý sân hận

Tu tập tâm giúp ích

Từ quang chiếu mười phương

Để chúng sinh quy y

Chư Phật đều hộ niệm

Công đức khó nghĩ bàn

Muốn phân biệt rõ hết

Tất cả cõi chư Phật

Thân diệu pháp Như Lai

Thậm thâm khó nghĩ bàn

Kho vô lượng công đức

Trí tuệ rất sâu rộng

Nhân đó mới phát tâm

Chuyên cầu Phật giác ngộ

Muốn phân biệt rõ hết

Tất cả loại chúng sinh

Trong thế giới mười phương

Trí tuệ không chướng ngại

Các thế giới thô, tế

Hay rộng, hẹp vô cùng

Biết một trong tất cả

Biết tất cả trong một

Với hạnh ấy, Bồ-tát

Tinh cần, không buông lung

Không lệ thuộc khổ vui

Vì muốn độ chúng sinh

Trước tất cả chư Phật

Chiêm ngưỡng không nhàm chán

Được vào pháp thậm thâm

Biển vô lượng công đức

Chúng sinh trong năm đường

Xem chúng như con một

Khiến trừ các cấu uế

Đầy đủ pháp thanh tịnh

Muốn hạt giống chư Phật

Trường tồn không đoạn tuyệt

Thu phục tất cả ma

Phá dẹp không còn gì

Bình đẳng quán Như Lai

Các tướng pháp ba đời

Pháp sâu xa vi diệu

Thường tu không phóng dật

Bồ-tát thường muốn nhìn

Tất cả cảnh giới Phật

Thế nên các Như Lai

Quán đảnh tuệ cam lộ

Tín tâm không thể hoại

Cứng chắc như Kim cang

Đối với các Như Lai

Biết ân và báo ân

Cảnh giới của tối thắng

Vô số quang trí tuệ

Tự giác không do người

Bồ-tát mới phát tâm

Đều có thể biết rõ

Chúng sinh năm đường dục

Vô số các nghiệp báo

Tất cả tâm sở thành

Biết các căn lợi, độn

Vô lượng, vô số tánh

Các cảnh giới thù thắng

Bồ-tát mới phát tâm

Tâm Bồ-đề vô lượng

Thanh tịnh các pháp giới

Không vướng, không lệ thuộc

Không nhiễm như hư không

Thành tựu trí tuệ Phật

Tâm ấy không chướng ngại

Khế hợp nghĩa chân thật

Tịch diệt, lìa hư vọng

Thấu đạt tâm chúng sinh

Mà chẳng tưởng chúng sinh

Pháp phân biệt phương tiện

Rốt ráo đến bờ kia

Vô lượng, vô số kiếp

Đều phân biệt biết rõ

Đi đến các cõi Phật

Giải rõ pháp sâu xa

Nếu phân biệt rõ được

Vô lượng pháp chư Phật

Kho pháp giới thanh tịnh

Đúng thật, không còn nghi

Hiểu căn tánh chúng sinh

Rốt ráo đến bờ kia

Bình đẳng quán các pháp

Đồng các Đức Như Lai

Tâm thanh tịnh vô cùng

Thường ở trước Đức Phật

Cung kính rất tôn trọng

Cúng dường Thầy loài người

Thân cận tất cả Phật

Chiêm ngưỡng không nhàm chán

Các Đức Như Lai ấy

Hộ niệm Bồ-tát này

Đối với pháp vi diệu

Hiểu rõ không chướng ngại

Không vướng, không lệ thuộc

Tâm tịnh như hư không

Biết Bậc Thầy loài người

Biển trí tuệ sâu rộng

Yên lặng vào chánh đạo

Quán ba đời không ngại

Kiên cố, không thể phá

Không gì làm hoại được

Chuyên niệm đạo Vô thượng

Chưa từng bị đoạn tuyệt

Lìa tối, đến minh chính

Chí học các pháp thiện

Thường ưa quán tịch diệt

Đầy đủ tánh chân thật

Chấm dứt đường ngôn ngữ

Quán bình đẳng, chẳng khác

Với pháp, không phân biệt

Vốn từ chân như sinh

Đều phân biệt rõ hết

Cảnh giới sâu của Phật

Tịch nhiên vào chánh đạo

Ba đạt, không chướng ngại

Trong thế giới mười phương

Tất cả các cõi Phật

Bồ-tát sức tự tại

Một niệm đều biết hết

Vô lượng không thể đếm

Phương tiện đều đầy đủ

Đi khắp cõi mười phương

Gọi là chân Phật tử

Đầy đủ tâm đại Bi

Trong mát trừ khát ái

Tâm đại Từ nghĩa khắp

Vô ngại như hư không

Với các chúng sinh kia

Không sinh tưởng chúng sinh

Đều lìa hết hư vọng

Thanh tịnh đi mười phương

Đối với các chúng sinh

Thường giúp không sợ hãi

Hạnh chân thật thế này

Đồng với các Như Lai

Thường nói pháp sâu xa

Thanh tịnh không chấp trước

Thế nên Phật mười phương

Tất cả đều hộ niệm

Đời quá khứ, vị lai

Vô lượng, vô số kiếp

Tuần tự, long nhớ nghĩ

Đều phân biệt biết rõ

Bồ-tát ngay hiện tại

Đối với cõi mười phương

Đều đi đến khắp cả

Cứu độ các chúng sinh

Đại trí quán sát rõ

Hiểu rõ không chướng ngại

Biết các pháp duyên hợp

Biển diệt, chẳng vững bền

Tất cả loại chúng sinh

Ai có sự nghi ngờ

Bồ-tát đều trừ hết

An trú vào pháp tánh

Bồ-tát sức vô úy

Thu phục tất cả ma

Đều vì các chúng sinh

Trừ diệt ngu si ám

Thế giới thành hay hoại

Đều biết thật rõ ràng,

Ai quán sát như vậy

Không nghi cảnh giới Phật

Quán sát pháp ba đời

Phá tan hẳn lưới nghi

Đối với tất cả Phật

Chánh tín không thể hoại

Năng lực tín đứng vững

Thành tựu sức trí tuệ

Do trí tuệ thanh tịnh

Tất rõ nghĩa chân thật

Tận đến đời vị lai

Lợi ích khắp chúng sinh

Muốn làm cho tất cả

Hoàn toàn được giải thoát

Trong sinh tử vô biên

Tinh cần không biếng nhác

Nơi tất cả địa ngục

Chịu khổ vì chúng sinh

Kho công đức trí tuệ

Đầy đủ đều thành tựu

Phân biệt rõ hoàn toàn

Căn tánh các chúng sinh

Lại có thể phân biệt

Các nghiệp của chúng sinh

Đối trị tùy nghiệp họ

Bồ-tát giảng chánh pháp

Dùng tâm đại Từ bi

Tùy thuận theo thế gian

Đối với tất cả pháp

Hiểu rõ không, vô ngã

Trong mỗi một âm thanh

Nói vô lượng lời dạy

Bồ-tát phóng hào quang

Nhiều màu đẹp rực rỡ

Chiếu khắp cõi mười phương

Trừ sạch hết tối tăm

Trên từng mỗi hào quang

Tòa sen báu thanh tịnh

Bồ-tát ngồi trên ấy

Thuyết pháp cho đại chúng

Trong mỗi lỗ chân lông

Thấy các cõi mười phương

Cõi ấy đẹp trang nghiêm

Phật, Bồ-tát hội họp

Ở bên mỗi Như Lai

Vô lượng chúng vây quanh

Trí tuệ diệu thanh tịnh

Biết rõ tâm chúng sinh

Trong thế giới mười phương

Vô lượng các cõi Phật

Bồ-tát bằng thần thông

Một niệm đều đi khắp

Cung kính cúng dường Phật

Lợi ích khắp chúng sinh

Tại nơi mỗi Đạo sư

Hỏi đáp rõ nghĩa sâu

Đối với các Thế Tôn

Tưởng như là cha lành

Vì lợi ích chúng sinh

Phân biệt hạnh Bồ-tát

Trí tuệ rất sang tịnh

Thấu đạt kho tang pháp

Sinh ra vô lượng trí

Thông suốt hết Phật pháp

Vô lượng, vô số kiếp

Phân biệt nói pháp giới

Số kiếp có thể hết

Pháp giới không cùng tận

Bình đẳng quán các pháp

Tâm không bị đắm nhiễm

Không bỏ khổ sinh tử

Trí tuệ không chướng ngại

Chủng tánh Phật vô thượng

Nhà Pháp vương ba đời

Tất cả pháp Như Lai

Sinh ra các Bồ-tát

Pháp thân diệu thanh tịnh

Ứng hiện nhiều hình thức

Như nhà ảo thuật giỏi

Biến hiện tùy ý thích

Có nơi vì chúng sinh

Viên mãn hạnh Bồ-tát

Hoặc thị hiện đản sinh

Xuất gia, tu học đạo

Hoặc dưới cây Bồ-đề

Tự nhiên thành Chánh giác

Hoặc lại vì chúng sinh

Thị hiện nhập Niết-bàn

Hiện vô lượng diệu pháp

Sâu xa trú ở đời

Thanh văn, Bích-chi-phật

Không ai lường được cả

Thân miệng ý Bồ-tát

Tướng vô sinh tịch diệt

Ứng hiện khắp thế gian

Bằng phương tiện có khắp

Chân Phật tử như vậy

Cảnh giới diệu sâu xa

Nếu chúng sinh nghĩ bàn

Thì phát cuồng mê loạn

Tất cả đều đầy đủ

Trú trong trí vô ngại

Các Như Lai hiện khắp

Vô lượng sức tự tại

Kho công đức Bồ-tát

Thế gian chẳng ai bằng

Huống chi Bậc Tối Thắng

Vô lượng khó nghĩ bàn

Bồ-tát tuy chưa đắc

Đầy đủ Nhất thiết trí

Vô lượng các pháp môn

Hoàn toàn đến bờ kia

Tất cả pháp thắng diệu

Đều đã được đầy đủ

Một hướng cầu Bồ-đề

Đạo một thừa rốt ráo

Đối với các chúng sinh

Biết rõ thời, phi thời

Vì muốn làm lợi ích

Nên hiện đại thần lực

Một thân đều hiện khắp

Ở tất cả cõi Phật

Chiếu hào quang thanh tịnh

Huy hoàng chẳng gì bằng

Chiếu khắp cõi mười phương

Trừ diệt mọi si ám

Rưới khắp bằng mưa pháp

Như rồng chúa ở biển

Quán sát tất cả pháp

Hư vọng, như huyễn hóa

Do nghiệp lực phiền não

Luân chuyển mãi sinh tử

Dùng tâm đại Từ bi

Che khắp các chúng sinh

Phương tiện diệu thanh tịnh

Độ thoát vô số chúng

Sức công đức Bồ-tát

Đồng các Đức Như Lai

Biển vô lượng trí tuệ

Thanh tịnh như hư không

Vô lượng, vô số kiếp

Tu đủ hạnh Bồ-tát

Siêng năng các phương tiện

Muốn độ tất cả chúng

Với các nghiệp chúng sinh

Đều phân biệt rõ biết

Khiến tu nghiệp thanh tịnh

Chí cầu đạo Vô thượng

Những vị Đại Bồ-tát

Hành pháp thắng diệu này

Quyết định không thoái chuyển

Quán đúng Nhất thiết trí

Tất cả các thế giới

Vô lượng khó nghĩ bàn

Bồ-tát trong một niệm

Đến khắp tất cả cõi

Xa lìa tưởng hư vọng

Tâm rỗng như hư không

Một Pháp than thanh tịnh

Ứng hiện tất cả đời

Trạm nhiên thường bất động

Nhưng hiện khắp mười phương

Phân biệt tất cả pháp

Không chấp các tướng pháp

Thông đạt tất cả pháp

Tâm vị ấy không nhiễm

Tế độ tất cả chúng

Mà không người giải thoát

Tất cả loại chúng sinh

Với các loại hy vọng

Pháp thiện, ác, vô ký

Tịch diệt như hư không

Tùy thuận các chúng sinh

Các hình thức ưa thích

Vô lượng sức tự tại

Đều ứng hóa cho chúng

Cũng như ảo thuật gia

Hiện ra các loại thân

Bồ-tát sức tự tại

Ở khắp cõi mười phương

Pháp thân của Bồ-tát

Vô lượng như hư không

Tùy ý muốn chúng sinh

Hiện khắp cho tất cả

Nhưng tâm không bị nhiễm

Chân thật chẳng hư vọng

Pháp thanh tịnh, phiền não

Cũng đều chẳng thật có

Giải thoát, không giải thoát

Tâm cũng không bị nhiễm

Cho chúng sinh bị khổ

Vui Niết-bàn vô thượng

Đem đến các thế giới

Trí tuệ, không lo sợ

Đầy đủ các tướng tốt

Đạo Vô thượng rốt ráo

Một niệm phân biệt hết

Tất cả các pháp tướng

Tìm cầu trong ba đời

Cũng đều chẳng thật có

Bồ-tát quán đời trước

Thông đạt đời quá khứ

Phân biệt tướng đời sau

Hoàn toàn cũng như vậy

Tất cả thế giới Phật

Đều phân biệt rõ biết

Trừ diệt các phiền não

Đầy đủ các công đức

Thường ưa quán tịch tĩnh

Hoàn toàn hướng Niết-bàn

Vui Tam-muội Vô tránh

Tâm không bị lệ thuộc

Bồ-tát đạt thật tế

Tất cả chẳng ai bằng

Hành vững chắc hoàn toàn

Quyết định không thoái lui

Tu tập các thắng hạnh

Tịch diệt không vướng mắc

Tâm vị ấy an trú

Bất động như Tu-di

Diệu hạnh của Bồ-tát

Có khắp cả pháp giới

Chư Phật và Bồ-tát

Đều phân biệt rõ biết

Muốn cầu tuệ Đạo Sư

Đạo cứu cánh tối thắng

Nhất thiết trí sâu xa

Vua giải thoát vô thượng

Cần dũng mãnh tinh tấn

Mau phát tâm Bồ-đề

Muốn cầu lực tối thắng

Cần phải đoạn các lậu

Các vị Đại Bồ-tát

Mới phát tâm thanh tịnh

Kho công đức tâm ấy

Nói không thể nào hết

Lợi ích cho chúng sinh

Khen ngợi hạnh Như Lai

Nhất tâm lắng nghe hết

Sự hành đạo của Phật

Vô lượng các cõi Phật

Nghiền nát như bụi nhỏ

Một hạt để một cõi

Đều phân biệt biết hết

Trong các cõi như vậy

Tất cả các Như Lai

Nói kho công đức này

Cũng chẳng thể hết được

Phân biệt hết chúng sinh

Mà không tưởng chúng sinh

Hiểu hết các ngôn ngữ

Mà không tưởng ngôn ngữ

Trí thậm thâm vô ngại

Phân biệt các thế giới

Hiểu rõ kiếp thành hoại

Mà không tưởng thành hoại

Tâm thanh tịnh rộng lớn

Như khắp cả hư không

Hiểu rõ pháp ba đời

Tất cả các thế gian

Trừ diệt các phiền não

Sạch hết chẳng còn gì

Quán tịch diệt vô ngại

Là chánh pháp của Phật

Trong thế giới mười phương

Nơi tất cả Như Lai

Một niệm, đều đến nơi

Mà tâm không bị nhiễm

Hiểu rõ pháp chẳng sinh

Như như đúng chân thật

Tất cả các hình tướng

Cũng đều chẳng chân thật

Vô lượng không thể đếm

Tất cả các Như Lai

Cùng quyến thuộc thanh tịnh

Đều đến lễ cúng dường

Thường thưa hỏi Như Lai

Pháp vi diệu sâu xa

Tất cả các Bồ-tát

Thệ nguyện, hạnh thanh tịnh

Trong thế giới mười phương

Tất cả các Đạo sư

Một niệm đều thấy rõ

Mà tâm không chấp trước

Trong tất cả ba cõi

Công đức diệu tối thắng

Đem hạnh thanh tịnh này

Trang nghiêm các cõi Phật

Mắt tuệ không chướng ngại

Hiểu rõ hết chúng sinh

Phân biệt không thật có

Xa lìa các nhiễm trước

Hiểu căn tánh chúng sinh

Phiền não và tập khí

Các dục của chúng sinh

Thông đạt khó nghĩ bàn

Các vị Đại Bồ-tát

Biết trước tâm chúng sinh

Tùy người mà cứu độ

Dùng Tuệ nhãn giảng thuyết

Biết rõ thời, phi thời

Chúng sinh tịnh hay uế

Dần dần làm thanh tịnh

Rốt ráo được giải thoát

Vô lượng na-do-tha

Các Tam-muội sâu xa

Bồ-tát sức tự tại

Một niệm nhập vào hết

Tướng trụ, khởi Tam-muội

Đều hiểu rõ phân biệt

Vô lượng các cảnh giới

Hiểu rõ duyên sinh trú

Các trí tuệ như vậy

Đều đã được đầy đủ

Không lâu được Bồ-đề

Tất cả không chướng ngại

Thường làm lợi chúng sinh

Pháp Trượng Phu vô thượng

Đều phân biệt rõ hết

Tất cả kiếp dài ngắn

Ngày đêm và năm tháng

Đều quán sát rõ ràng

Chánh niệm không phóng dật

Hiểu rõ các thế gian

Phân biệt các cõi Phật

Chân thật không sai khác

Biết phân biệt hoàn toàn

Tất cả các thế giới

Với cõi nước mười phương

Không có tưởng phân biệt

Quán sát đúng như vậy

Các thế giới mười phương

Nghiêm tịnh tất cả cõi

Mà tâm không chấp trước

Thành tựu sức trí tuệ

Đồng với các Như Lai

Lực biết đúng và sai

Phân biệt rõ chúng sinh

Biết hết loài chúng sinh

Các nghiệp báo thiện ác

Đời quá khứ vị lai

Thông đạt không chướng ngại

Tất cả các thế giới

Các chủng tánh chúng sinh

Trong ba cõi của chúng

Đều phân biệt rõ hết

Tất cả các chúng sinh

Các căn thượng, trung, hạ

Các vị Đại Bồ-tát

Đều phân biệt rõ hết

Tất cả loại chúng sinh

Ý muốn thượng, trung, hạ

Thanh tịnh, không thanh tịnh

Cũng đều biết rõ ràng

Phân biệt biết chúng sinh

Trên mọi nẻo trầm luân

Cắt hẳn duyên tương tục

Cứu cánh lìa ba cõi

Tất cả các Tam-muội

Chánh thọ thiền giải thoát

Sinh cấu uế, thanh tịnh

Đều phân biệt biết rõ

Tuần tự biết kiếp trước

Tùy nơi chịu khổ vui

Phân biệt đúng như vậy

Chính là lực Như Lai

Tất cả thiện và ác

Nghiệp phiền não chúng sinh

Phân biệt cả năm đường

Rốt ráo đến Niết-bàn

Nếu chưa hết các lậu

Phải sinh các cảnh giới

Diệt hết nghiệp phiền não

Đạt đến đạo Vô thượng

Phương tiện độ chúng sinh

Diệt cấu, được đạo tịnh

Bậc tuệ phân biệt rõ

Là hùng trong loài người

Đầy đủ cả mười Lực

Tuệ quang trừ si ám

An trú lực tối thắng

Diệt hoàn toàn nghi hoặc

Trong từng mỗi chân lông

Có vô lượng cõi Phật

Các vị Đại Bồ-tát

Đều thấy được tất cả

Uế trược hay thanh tịnh

Các loại đẹp trang nghiêm

Tùy theo các nghiệp ấy

Đều phân biệt biết rõ

Trong từng hạt bụi nhỏ

Có tất cả cõi Phật

Chư Phật và Bồ-tá

Phật tử cũng đều thấy

Các cõi không tích tụ

Không loạn, không ép nhau

Tất cả vào một cõi

Mà chẳng có sự vào

Các quốc độ mười phương

Khắp hư không pháp giới

Ngay trong một sợi lông

Biết đầy đủ rõ ràng

Thấy hết cõi mười phương

Tất cả Bậc Tối Thắng

Vi diệu tịnh trang nghiêm

Tất cả các cõi Phật

Tất cả chư Như Lai

Và cõi tịnh vị ấy

Trong một lỗ chân lông

Bậc tuệ đều thấy rõ

Tướng sai khác ba đời

Tất cả các pháp giới

Năm tháng nối tiếp nhau

Phân biệt được giải thoát

Chân Phật tử như vậy

Đầy đủ không sợ hãi

Là hùng trong loài người

Bậc trí tuệ minh đạt

Pháp môn sâu xa này

Bậc tuệ phân biệt rõ

Vị ấy đối với Phật

Cung kính, rất vui mừng

Vô lượng, vô số kiếp

Phát triển kho công đức

Cúng dường tất cả Phật

Độ thoát các chúng sinh

Vô lượng sức tự tại

Thị hiện bằng nhiều cách

Trí tuệ của vị ấy

Đồng với các Như Lai

Nơi vô lượng chư Phật

Học tập đều thành tựu

Tạng pháp sâu tịch tĩnh

Thích học, không nhàm chán

Đối tất cả Đạo Sư

Tâm cung kính tôn trọng

Người tu hạnh Bồ-tát

Thường uống pháp cam lộ

Phân biệt được hoàn toàn

Phát triển pháp trí tuệ

Vô ngại biện,giác ngộ

Các Tam-muội sâu xa

Tín tâm không lay động

Vững như núi Tu-di

Nuôi dưỡng các chúng sinh

Tất cả kho công đức

Các vị Đại Bồ-tát

Vô lượng đại Từ bi

Nhớ nghĩ khắp chúng sinh

Nhưng tâm không chấp trước

Bằng Nhất thiết chủng trí

Thích cho các chúng sinh

Muốn cứu hết thế gian

Xa lìa khổ phiền não

Các vị Đại Bồ-tát

Tâm đại Bi vô thượng

Phật, ta và chúng sinh

Xem bình đẳng không khác

Thích quán tướng tịch diệt

Các pháp như hư không

Bậc tuệ quán như vậy

Tất cả tánh chân thật

Bồ-tát mới phát tâm

Kho công đức sâu xa

Vô lượng, vô số kiếp

Nói đến không thể hết

Sinh ra các Như Lai

Duyên giác ưa vắng lặng

Chúng Thanh văn tự tại

Tất cả các Hiền thánh

Trong thế giới mười phương

Vô biên các cõi Phật

Các chúng sinh trong ấy

Được cung cấp nhiều kiếp

Lại dạy cho năm giới

Mười thiện và bốn Thiền

Bốn đẳng, Định vô sắc

Tịch diệt, các giải thoát

Lại trong vô số kiếp

Cung cấp vật ưa thích

Rồi dạy cho tu chứng

Hết lậu, thành La-hán

Các công đức như vậy

Còn có thể lường được

Kho công đức phát tâm

Chẳng thể nào nói hết

Giáo hóa vô số chúng

Đều thành Bích-chi-phật

Tam-ma-đề tịch tĩnh

Các công đức sâu xa

Cả công đức người ấy

So đức mới phát tâm

Chẳng bằng một phần trăm

Cho đến chẳng thể nói

Vô lượng đến vô biên

Cõi Phật như bụi nhỏ

Giả sử người thần lực

Một niệm vượt qua hết

Bằng thần lực như vậy

Đi trong vô lượng kiếp

Số cõi ấy đếm được

Kho phát tâm khó biết

Số kiếp trong ba đời

Thật vô lượng, vô biên

Tất cả những kiếp ấy

Còn biết được số lượng

Bồ-tát mới phát tâm

Kho vô lượng công đức

Lớn như cả hư không

Không thể biết giới hạn

Đời khứ, lai, hiện tại

Tất cả các số kiếp

Bồ-tát trong một niệm

Đều phân biệt hết được

Bồ-tát phát tâm báu

Muốn hiểu cả ba đời

Trong một niệm rõ hết

Lợi ích cho chúng sinh

Trong thế giới mười phương

Chúng sinh vô số cõi

Có những hy vọng gì

Một niệm đều rõ hết

Biết các căn phương tiện

Hành động trong từng niệm

Hư không còn lường được

Khó biết tâm Bồ-đề

Thế nên không thể lường

Đại từ thật vô lượng

Đem vui cho tất cả

Đầy thế giới mười phương

Cho được pháp tạng Phật

Và an lạc giải thoát

Tâm kho báu mới phát

Sức công đức vô lượng

Chúng sinh muốn hy vọng

Phương tiện tưởng mong cầu

Tùy căn cơ của chúng

Hành động than miệng ý

Có thể trong một niệm

Đều hiểu biết tất cả

Muốn được Nhất thiết trí

Phát tâm cầu Bồ-đề

Tất cả loại chúng sinh

Vô lượng nghiệp phiền não

Do những kết nghiệp này

Thọ thân trong từng cõi

Quả báo kết nghiệp này

Còn biết được giới hạn

Kho công đức phát tâm

Không thể nào nghĩ bàn

Vì không thể nghĩ bàn

Nên phát nguyện vô thượng

Cúng dường tất cả Phật

Lìa hẳn các phiền não

Và trừ nghiệp phiền não

Cho tất cả chúng sinh

Nhổ sạch khổ ba cõi

Tâm đại Bi rốt ráo

Các thế giới mười phương

Vô lượng, vô số Phật

Một niệm cúng dường hết

Và khuyến hóa chúng sinh

Xông bằng hương thơm ngát

Các phướn báu, cờ, lọng

Y trời, thức ăn ngon

Nước cam lộ thượng vị

Cung điện theo thời tiết

Ghế, giường vật tốt đẹp

Đất kinh thành thanh tịnh

Thân an, thuận tâm đạo

Các vật dâng cúng ấy

Vô lượng báu xinh đẹp

Ngọc ma-ni chiếu sáng

Đều là nhân an lạc

Cúng dường Phật như vậy

Và khuyến hóa chúng sinh

Nhiều kiếp không nghĩ bàn

Luôn cúng dường như vậy

Các công đức như thế

Còn có thể nói hết

Kho công đức phát tâm

Không thể nào ví dụ

Tất cả các ví dụ

Như nói rõ ở trước

So với mới phát tâm

Vô lượng chẳng bằng một

Bậc Trung Tôn ba đời

Tất cả nghiệp công đức

Quả Vô thượng Bồ-đề

Đều do mới phát tâm

Trong vô số ức kiếp

Tu hành đạo Vô thượng

Vô số, không tính hết

Vượt ngoài sự suy lường

Rốt ráo Nhất thiết trí

Sức ấy không thể lường

Đến bờ giác ngộ kia

Vượt các cõi chúng sinh

Tâm Bồ-tát mới phát

Rộng lớn như hư không

Xuất sinh các công đức

Tướng ấy như pháp giới

Bình đẳng quán pháp tánh

Như thật, không tướng khác

Xa lìa tất cả cõi

Tánh như bậc kiên cố

Chân pháp tánh sâu xa

Tùy thuận vào bằng trí

Vô biên các cõi Phật

Một niệm, đi đến khắp

Biết bằng Nhất thiết trí

Quán sát khắp tất cả

Vô lượng cảnh giới Phật

Thông đạt không chướng ngại

Thường tu công đức thiện

Tất cả chẳng gì bằng

Đầy đủ giới vi diệu

Thanh tịnh không cấu uế

Cho tất cả trong ngoài

Cho bằng tâm bình đẳng

Cho bất kỳ lúc nào

Tinh cần không thoái lui

Chánh niệm tu thiền định

Kho công đức các thiền

Học tập trí vi diệu

Sâu rộng không đáy bờ

Ở địa tối thắng này

Thành tựu chân Phật tử

Đạt được trí như thật

Hạnh bình đẳng sâu xa

Tất cả các Như

Lai Đời khứ, lai, hiện tại

Đều dùng uy thần hộ

Mới phát tâm Bồ-đề

Các Tam-muội sâu xa

Vô lượng Đà-la-ni

Sức tự tại chư Phật

Trang nghiêm mới phát tâm

Tất cả các thế giới

Chẳng thể nào tính được

Vô lượng, không bờ bến

Cũng như cả hư không

Mới phát tâm Bồ-đề

Vô lượng, không bờ bến

Tất cả Thầy loài người

Đều do mới phát tâm

Mười Lực của Như Lai

Bốn Biện, bốn Không sợ

Vô lượng các công đức

Đều do mới phát tâm

Tất cả các Đạo sư

Mười tám pháp Bất cộng

Những tuệ thù thắng ấy

Đều do mới phát tâm

Thân đẹp của chư Phật

Các tướng tốt trang nghiêm

Hoàn toàn lìa hư vọng

Chân Pháp than thanh tịnh

Nơi trời, người cúng dường

Trí vô ngại thậm thâm

Những công đức như vậy

Đều do mới phát tâm

Tất cả Bích-chi-phật

Vô lượng chúng Thanh văn

Cùng chư vị Hiền thánh

Đều nhờ mới phát tâm

Bốn Thiền, định Vô sắc

Các Tam-muội thậm thâm

Vô lượng hỷ lạc ấy

Đều từ mới phát tâm

Trong tất cả ba đời

Trời, người trong mười phương

Khắp tất cả thế giới

Sinh vào các cõi vui

Phương tiện siêng tinh tấn

Các căn đều thuần thục

Vô lượng an lạc này

Đều do mới phát tâm.

Vì sao được như vậy?

Các vị Đại Bồ-tát

Nhân khi mới phát tâm

Đủ sáu pháp Ba-la-mậ

Giáo hóa các chúng sinh

Bỏ tà vào chánh đạo

Nên làm cho ba cõi

Nhận những an lạc này

Bồ-tát trí thâm diệu

Thông đạt không chướng ngại

Hướng dẫn các chúng sinh

Tịnh tu nghiệp thù thắng

Diệt trừ các phiền não

Và hành động bất thiện

Tu tập đường Niết-bàn

Độ thoát tất cả chúng

Vô lượng trí tuệ sáng

Cũng như ánh mặt trời

Đầy đủ hạnh thanh bạch

Như là trăng tròn sáng

Kho vô biên công đức

Cũng như biển mười phương

Không bẩn, không bị nhiễm

Sáng sạch như hư không

Bồ-tát mới phát tâm

Khen ngợi không cùng tận

Làm cho khắp chúng sinh

Hưởng thụ tất cả vui

Vô lượng, vô số kiếp

Tu nhiều các nguyện lớn

Thường làm nghiệp công đức

Để thu phục chúng sinh

Vô lượng và vô số

Nguyện tịnh khó nghĩ bàn

Đều thực hiện viên mãn

Làm chúng được thanh tịnh

Quán sát tất cả pháp

Đều không, vô tướng, nguyện

Do nghiệp lực rộng lớn

Tâm tịnh, không sợ hãi

Rõ chân tánh các pháp

Thanh tịnh như hư không

Định, loạn đều bình đẳng

Tịch diệt không thật có

Các diệu pháp sâu xa

Vô lượng khó nghĩ bàn

Thường dạy cho đại chúng

Nhưng tâm không chấp trước

Trong thế giới mười phương

Tất cả các Như Lai

Chư Phật thường khen ngợi

Bồ-tát mới phát tâm

Vô lượng diệu công đức

Trang hoàng mới phát tâm

Đến bờ thanh tịnh kia

Tánh đồng như chư Phật

Tất cả các chúng sinh

Vô lượng, vô số kiếp

Khen ngợi mới phát tâm

Công đức không cùng tận

Kho công đức chư Phật

Sinh ra các Bồ-tát

Ở trong cả ba cõi

Tối thắng chẳng ai bằng

Muốn được đèn trí tuệ

Sáng rực của chư Phật

Nên lập nguyện rộng lớn

Mau phát tâm Bồ-đề

Trong tất cả công đức

Tâm Bồ-đề đứng đầu

Đắc được trí vô ngại

Từ Phật pháp hóa sinh

Tất cả tâm chúng sinh

Đều phân biệt biết rõ

Tất cả bụi các cõi

Còn đếm được số lượng

Hư không giới mười phương

Mỗi lông còn lường được

Bồ-tát mới phát tâm

Hoàn toàn không thể lường

Nhân của tâm Bồ-đề

Sinh ra Phật ba đời

Tất cả các chúng sinh

Các hỷ lạc tối thượng

Công đức được Phật khen

Nhân đây được đầy đủ

Trong cảnh giới của Phật

Tâm không còn nghi hoặc

Nếu xa lìa vĩnh viễn

Tất cả các nghi ngờ

Thì diệt hết chướng ngạ

Của tất cả chúng sinh

Nhân phát tâm Bồ-đề

Nghiêm tịnh các cõi Phật

Làm cho tất cả chúng

Đầy đủ trí vi diệu

Muốn thấy cõi mười phương

Tất cả Phật ba đời

Lại muốn được vô lượng

Kho công đức sâu xa

Muốn diệt cho chúng sinh

Vô lượng khổ sinh tử

Nên lập nguyện vững chắc

Mau phát tâm Bồ-đề.