Đại Tập 36 · Bộ Hoa Nghiêm I · Số 274–278

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 5 - Phẩm 4: Bốn Chánh Đế (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 5

Phẩm 4: BỐN THÁNH ĐẾ (Phần 2)

Này các Phật tử! Tại thế giới Nhiêu ích, tên gọi về bốn Thánh đế có đến bốn mươi ức trăm ngàn na-do-tha, tùy theo sự giáo hóa cho thích ứng với chúng sinh nên gọi như vậy.

Này các Phật tử! Ở thế giới Ta-bà gọi là Khổ đế thì ở thế giới ít tươi đẹp gọi là Tâm ác nghịch, Không phát triển tuệ, tà niệm, Lưu chuyển, Không tàm quý, Căn bản của tham, Bốc cháy, Gai nhọn, Núi lửa, Ưu não.

Tập đế thì được gọi là Đất rộng, Phát khởi đến, Trí xa xôi, Các phiền não, Khủng bố, Phóng dật, Mất lớn, Chỗ chấp trước, Không chủ, Tương tục.

Diệt đế thì được gọi là Hoàn toàn đầy đủ, Cam lộ, Chẳng có ngã sở, Không chủ, Dứt hư vọng, Ở an lạc, Vô lượng, Cắt dứt dòng chảy, Chẳng còn cõi, Không hai.

Đạo đế thì được gọi là Quang minh, Lõi cứng, Biết nghĩa sâu xa, Chánh nghiệp, Chẳng sinh diệt, Chẳng tương tục, Đường thanh tịnh, Nẻo chánh, Phương tiện thanh tịnh, Tri kiến thù thắng.

Này các Phật tử! Tại thế giới ít tươi đẹp, tên gọi về bốn Thánh đế có đến bốn mươi ức trăm ngàn na-do-tha, tùy theo sự giáo hóa cho thích ứng với chúng sinh nên gọi như vậy.

Này các Phật tử! Thế giới Ta-bà gọi là Khổ đế thì ở thế giới Tri túc gọi là Lưu chuyển, Mất lợi, Chướng ô nhiễm, Gánh nặng, Hình dạng xấu, Ác bên trong, Chẳng đạt đến, Chỗ hại, Khổ não.

Tập đế thì được gọi là Khả năng giữ, Phương tiện, Chẳng đúng

lúc, Pháp không thật, Không đáy, Gom giữ, Lìa giới, Pháp phiền não, Kiến chấp vô cùng, tập hợp ác.

Diệt đế thì được gọi là Hoại thân, Không phóng dật, Chân thật, Chẳng gì bằng, Thanh tịnh, Lìa sinh, Lìa cong vẹo, Vô tướng, Đầy đủ, Không sinh.

Đạo đế thì được gọi là Cảnh giới chấm dứt ngôn ngữ, tập hợp công đức, Thuận nghĩa, Phương tiện rộng, Diệt tận hư vọng, Con đường bất tử, Đáng khen ngợi, Chánh niệm, Thường đạo, Giải thoát.

Này các Phật tử! Tại thế giới Tri túc, tên gọi về bốn Thánh đế có đến bốn mươi ức trăm ngàn na-do-tha, tùy theo sự giáo hóa cho thích ứng với chúng sinh nên gọi như vậy.

Này các Phật tử! Thế giới Ta-bà gọi là Khổ đế thì thế giới Sự mong cầu gọi là Hại, Bình đất, Ngã sở, Cõi của thân, Lưu chuyển, Chủ suy tàn, Khổ, Nhẹ, Không mùi vị, Đến đi.

Tập đế thì được gọi là Hành, Độc hại, Hành động ác, Chi phần nhận lấy, Không phát sinh nhanh, tạp độc, Gọi suông, Chẳng thắng, Bùng cháy, Kinh sợ.

Diệt đế thì được gọi là Chẳng tụ tập, Chẳng phải xứ, Thuốc hay, Không thể bị hoại, Không mất, Không thể lường, Lớn, Giác chi, Ly nhiễm, Chướng ngại.

Đạo đế thì được gọi là Thắng hạnh, Ly dục, Cứu cánh chân thật, Vào nghĩa sâu, Cứu cánh đúng, Hiện tại thanh tịnh, Trì niệm, Lìa chướng ngại, Cứu tế, Chi phần thắng.

Các Phật tử! Tại thế giới Sự mong cầu, tên gọi về bốn Thánh đế có đến bốn mươi ức trăm ngàn na-do-tha, tùy theo sự giáo hóa cho thích ứng với chúng sinh nên gọi như vậy.

Các Phật tử! Thế giới Ta-bà gọi là Khổ đế thì ở thế giới Âm thanh giải thoát gọi là Che giấu tỳ vết, Chúng sinh, Phần y cứ, Phá hoại thắng thế, Chướng ngại, Dòng nước dữ, Xa xôi, Chứa đựng, Nhận lấy, Chi phần khổ.

Tập đế thì được gọi là Tâm hướng đến, Trói buộc, Thường niệm, Biên giới kia, Xa lìa tu tập, Hư vọng, Cửa, Phiêu bồng, Che đậy.

Diệt đế thì được gọi là Chẳng phải xứ, Vô thượng thắng, Không trở lại, Diệt tranh cãi, Nhỏ, Không hại, Ở hoàn hảo, Vô tận, Rộng, Không gì bằng.

Đạo đế thì được gọi là Tự thấy khiến cho thấy, Phá địch, Phân biệt xác định, Nhập tướng, Khó được, Vô lượng nghĩa, Phát sinh minh, Đạo hòa hợp, Hướng đến bất động, Thắng nghĩa.

Các Phật tử! Tại thế giới Âm thanh giải thoát, tên gọi về bốn Thánh đế có đến bốn mươi ức trăm ngàn na-do-tha, tùy theo sự giáo hóa cho thích ứng với chúng sinh nên gọi như vậy.

Các Phật tử! Như trên là tên gọi bốn Thánh đế trong thế giới Ta-bà này và mười phương thế giới. Phương Đông có trăm ngàn ức không thể lường, không thể đếm số, không thể nghĩ bàn, không thể nêu ra, vô cùng, vô biên, không giới hạn, không thể nêu bày trong tất cả thế giới, pháp giới hư không giới thì có bốn mươi ức trăm ngàn na-do-tha tên gọi về bốn Thánh đế, tùy theo sở thích của chúng sinh để giáo hóa nên nói như vậy. Các phương Nam, tây, Bắc, bốn góc, trên dưới cũng như vậy.

❧

Phẩm 5: QUANG MINH GIÁC NGỘ NHƯ LAI

Khi ấy, từ tướng bánh xe dưới hai chân Đức Như Lai phóng ra trăm ức hào quang chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới. Tất cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề, trăm ức cõi Phất-bà-đế, trăm ức cõi Câu-dà-ni, trăm ức cõi Uất-đan-việt, trăm ức Biển lớn, trăm ức Vòng núi kim cang, trăm ức Bồ-tát sinh ra, trăm ức Bồ-tát xuất gia, trăm ức Đức Phật mới thành Chánh giác, trăm ức Như Lai chuyển pháp luân, trăm ức Như Lai nhập Niết-bàn, trăm ức núi chúa Tu-di, trăm ức trời Tứ Thiên vương, trăm ức trời Tam thập tam, trăm ức trời Thời gian, trăm ức trời Đâu-suất-đà, trăm ức trời Hóa lạc, trăm ức trời Tha hóa lạc, trăm ức Phạm thiên, trăm ức trời Quang âm, trăm ức trời Biến tịnh, trăm ức trời Quả thật, trăm ức trời Sắc cứu cánh ở trong thế giới này đều hiện rõ ra, đều thấy Phật an tọa trên tòa Sư tử có các Bồ-tát

vây quanh nhiều như số bụi trong mười cõi Phật.

Trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy. Nhờ thần lực của Phật, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề thấy các cõi khắp mười phương đều có một Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là các Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Giác Thủ, tài Thủ, Bảo Thủ, Đức Thủ, Mục Thủ, Tinh Tấn Thủ, Pháp Thủ, Trí Thủ, Hiền Thủ. Các Bồ-tát này đến từ các thế giới Quốc kim sắc, Lạc sắc, Hoa sắc, Chiêm-bặc hoa sắc, Thanh liên hoa sắc, Kim sắc, Bảo sắc, Kim cang sắc, Pha lê sắc, Như thật sắc. Các Bồ-tát ấy ở nước mình tịnh tu phạm hạnh tại các thế giới của chư Phật Bất Động Trí, Trí Tuệ Hỏa, Tịnh Trí, Cụ Uy Nghi Trí, Minh Tịnh Trí, Cứu Cánh Trí, Vô Thượng Trí, Tự Tại Trí, Phạm Thiên Trí, Phục Oán Trí.

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói kệ rằng:

Chỉ thấy Bậc Chánh Giác

Giải thoát lìa các lậu

Không còn vướng thế gian

Thì chưa đắc đạo nhãn.

Ai biết được Như Lai

Quán sát không sở hữu

Biết tướng diệt của pháp

Người ấy mau thành Phật

Nếu thấy thế giới này

Không có vướng chỗ nào

Với thân Phật cũng vậy

Người ấy mau thành Phật

Người nào trong Phật pháp

Tâm bình đẳng tùy pháp

Vào pháp môn không hai

Người ấy khó nghĩ bàn

Nếu thấy ta cùng Phật

Đều trong tướng bình đẳng

Thì không trú chỗ nào

Xa lìa tất cả hữu

Sắc, thọ không có người

Tưởng, hành, thức cũng vậy

Ai biết rõ như vậy

Là Bậc Đại Mâu-ni

Thấy không có sở hữu

Pháp được thấy cũng không

Hiểu rõ tất cả pháp

Bậc chiếu sáng thế gian

Một niệm thấy chư Phật

Xuất hiện trong thế gian

Mà thật không có hiện

Vị ấy đáng tôn xưng

Không ngã, không chúng sinh

Cũng không có sinh diệt

Nếu thấy tướng như vậy

Vị ấy thật vô thượng

Trong một hiểu vô cùng

Trong vô cùng hiểu một

Tuy có sinh, chẳng thật

Bậc trí không sợ hãi.

Tại nơi này, Văn-thù-sư-lợi nói kệ như vậy thì tất cả các chỗ khác cũng như vậy.

Khi ấy, hào quang vượt qua thế giới này, chiếu sáng đến mười thế giới ở phương Đông, phương Nam, tây, Bắc, trên và dưới cũng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh… Đều hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong

mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ các thế giới Kim sắc,… cho đến thế giới Như thật sắc. Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại cõi Phật Bất Động Trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ rằng:

Thấy chúng sinh bị khổ

Si che, ái dục đâm

Thường cầu đạo Vô thượng

Pháp chư Phật như vậy

Bỏ hai bờ đoạn, thường

Thấy chân pháp, bất thoái

Chuyển pháp luân vô thượng

Xưa chưa từng được chuyển

Vô lượng, vô số kiếp

Mặc giáp đức thệ nguyện

Vì vượt qua sinh tử

Pháp Đại Thánh như vậy

Đạo sư phá chúng ma

Dũng mãnh không ai bằng

Ái ngữ, lìa sợ hãi

Pháp Từ bi vô thượng

Chứng đắc trí sâu xa

Phá tan các phiền não

Một niệm thấy tất cả

Phật thị hiện thần lực

Đánh vang trống chánh pháp

Chấn động khắp mười phương

Khiến đắc đạo Vô thượng

Pháp Chánh giác như vậy

Không hoại các cảnh giới

Mà đến vô thượng cõi

Không lấy tất cả hữu

Thì tự tại như Phật

Niệm hoan hỷ vô cùng

Chư Phật thường thanh tịnh

Chư Phật như hư không

Vị ấy đầy đủ nguyện

Tất cả các chúng sinh

Trong địa ngục A-tỳ

Bị đốt vô số kiếp

Tâm tịnh như tối thắng

Không tiếc thân, tuổi thọ

Thường giữ gìn pháp Phật

Hành đầy đủ nhẫn nhục

Thì đắc pháp Như Lai.

Khi ấy, hào quang vượt qua mười thế giới này, chiếu sáng đến trăm thế giới ở phương Đông, phương Nam, tây, Bắc, trên và dưới cũng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh…, đều hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến Bồ-tát Hiền thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ các thế giới Kim sắc… cho đến thế giới Như thật sắc.

Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại cõi Phật Bất Động Trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ:

Như Lai giác các pháp

Như huyễn, như hư không

Tâm tịnh không chướng ngại

Giáo hóa các chúng sinh

Hoặc thấy Phật mới sinh

Sắc đẹp như núi vàng

Sống với than cuối cùng

Chiếu sáng như trăng rằm

Hoặc thấy Phật kinh hành

Có vô lượng công đức

Niệm, tuệ đều hoàn hảo

Bước đi Bậc Đạo Sư

Hoặc thấy mắt sáng tịnh

Nhìn khắp cả mười phương

Hoặc thấy Phật mỉm cười

Vì chúng sinh ưa thích

Hoặc thấy Sư tử rống

Thân thanh tịnh vô song

Thị hiện sinh lần chót

Lời nói đều chân thật

Hoặc thấy khi xuất gia

Giải thoát hết ràng buộc

Tu tập các hạnh Phật

Thường ưa quán tịch diệt

Hoặc thấy ngồi đạo tràng

Giác ngộ tất cả pháp

Đến bờ các công đức

Diệt si ám phiền não

Hoặc thấy Thiên Nhân Tôn

Đầy đủ tâm đại Bi

Hoặc thấy chuyển pháp luân

Độ thoát các chúng sinh

Thấy Bậc Vô Thượng rống

Uy nghi rất tuyệt diệu

Thu phục cả thế gian

Thần lực không chướng ngại

Hoặc thấy tâm tịch tĩnh

Đèn thế gian tắt hẳn

Hoặc thấy Đấng Mười Lực

Hiển hiện pháp tự tại.

Khi ấy, hào quang vượt qua trăm thế giới này, chiếu sáng đến ngàn thế giới ở phương Đông, phương Nam, tây, Bắc, trên và dưới cũng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh… Đều hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến Bồ-tát Hiền thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ các thế giới Kim sắc… cho đến thế giới Như thật sắc.

Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại cõi Phật Bất Động Trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ rằng:

Pháp Thiện Thệ sâu xa

Vô tướng và vô hữu

Vì chúng sinh điên đảo

Nên tuần tự dạy hết

Không có ngã, ngã sở

Cảnh giới ấy không tịch

Thân Thiện Thệ thanh tịnh

Tự giác lìa trần cấu

Đẳng giác, minh, giải thoát

Vô thượng chẳng ai bằng

Trong vô biên thế giới

Phát sinh do nhân duyên

Không các ấm, giới, nhập

Lìa hẳn khổ sinh tử

Không còn thuộc thế gian

Nên là Thầy trời người

Trong ngoài đều giải thoát

Xưa nay thường tự không

Tất cả không hư vọng

Các Phật pháp như vậy

Lìa ái, các phiền não

Chấm dứt dòng sinh tử

Chánh giác hiểu các pháp

Độ vô lượng chúng sinh

Một niệm không hai tướng

Thích quán pháp tịch diệt

Tâm không còn lệ thuộc

Phật tự tại vô lượng

Biết rõ pháp nhân duyên

Nghiệp báo và chúng sinh

Trí tối thắng vô ngại

Sâu xa khó nghĩ bàn

Thấy hết cõi mười phương

Các thế giới nghiêm tịnh

Như Lai lìa hư vọng

Độ thoát vô số chúng

Trí Phật như vàng ròng

Chẳng có, có tất cả

Tùy người được giáo hóa

Mà thuyết pháp thanh tịnh.

Khi ấy, hào quang vượt qua ngàn thế giới này, chiếu sáng đến vạn thế giới ở phương Đông, phương Nam, tây, Bắc, trên và dưới cũng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh… đều

hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ các thế giới Kim sắc… cho đến thế giới Như thật sắc.

Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại Phật Bất Động Trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ rằng:

Bỏ thú vui trời, người

Thường hành tâm đại Từ

Cứu hộ khắp quần sinh

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Chuyên tâm tin Như Lai

Tâm không bị chuyển biến

Luôn luôn niệm chư Phật

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Ra khỏi biển sinh tử

Theo dòng pháp, không lùi

Sống bằng tuệ thanh tịnh

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Trong cả bốn uy nghi

Quán công đức của Phật

Ngày đêm không gián đoạn

Đấy là nghiệp tịnh diệu

Biết ba đời vô cùng

Nhưng không sinh lười biếng

Thường cầu công đức Phật

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Quán thân đúng thật tướng

Tất cả đều tịch diệt

Lìa ngã không chấp ngã

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Quán sát tâm chúng sinh

Xa lìa tưởng hư vọng

Thành tựu cảnh giới thật

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Nâng vô số thế giới

Uống cạn tất cả biển

Thành tựu trí thần thông

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Đếm được các cõi Phật

Sắc tướng, phi sắc tướng

Biết tất cả không sai

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Bụi trong vô lượng cõi

Một hạt một vị Phật

Biết hết số lượng ấy

Đấy là nghiệp tịnh diệu.

Khi ấy, hào quang vượt qua vạn thế giới này, chiếu sáng đến mười vạn thế giới ở phương Đông, phương Nam, tây, Bắc, trên và dưới cũng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh… Đều hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ các thế giới Kim sắc… cho đến thế giới Như thật sắc.

Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại cõi Phật Bất động trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ rằng:

Ai dùng sắc tánh đại thần lực

Muốn được trông thấy Bậc Điều Ngự

Đấy là mắt bệnh thấy điên đảo

Người ấy không biết pháp Tối thắng.

Sắc thân hình tướng của Như Lai

Tất cả thế gian chẳng thể thấy

Suốt vô số kiếp muốn nghĩ lường

Không biết hết diệu sắc thần thông

Chẳng phải tướng tốt là Như Lai

Pháp tịch diệt vô tướng, ly tướng

Cảnh giới vi diệu có đầy đủ

Tùy theo đối tượng mà ứng hiện

Chánh pháp chư Phật không thể lường

Không thể giảng rõ hết tướng ấy

Chánh pháp của Phật không tụ tán

Tánh ấy xưa nay luôn tịch diệt

Không phải ấm tụ là Như Lai

Xa lìa chấp tướng, quán chân thật

Được sức tự tại, thấy quyết định

Đoạn đường ngôn ngữ, lìa hành động

Quán tướng thân tâm đều bình đẳng

Giải thoát tất cả trong và ngoài

Vô lượng ức kiếp không hai niệm

Thiện Thệ giải thoát rất sâu xa.

Chiếu sáng hào quang đẹp

Đến khắp các thế giới

Mắt tịnh Nhất thiết trí

Tự tại hiểu rộng sâu

Một làm ra vô lượng

Vô lượng làm thành một

Biết tánh các chúng sinh

Nên tùy thuận khắp nơi

Thân không từ đâu đến

Cũng chẳng đi về đâu

Hư vọng chẳng chân thật

Lại thấy các loại thân

Tất cả các thế gian

Đều sinh từ vọng tưởng

Các pháp vọng tưởng này

Tánh nó thật chẳng có

Đó là tướng chân thật

Chỉ Phật mới thông suốt

Ai biết rõ như vậy

Thì thấy được Đạo Sư.

Khi ấy, hào quang vượt qua mười vạn thế giới này, chiếu sáng đến trăm vạn thế giới ở phương Đông, phương Nam, tây, Bắc, trên và dưới cũng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh… Đều hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến thế giới Bồ-tát Hiền Thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ thế giới Kim sắc… cho đến thế giới Như thật sắc.

Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại cõi Phật Bất Động Trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ rằng:

Tối Thắng giác ngộ vượt thế gian

Đặc biệt siêu tuyệt chẳng ai bằng

Đại Tiên hóa độ tất cả hữu

Đầy đủ các công đức tịnh diệu

Tâm Phật chẳng nhiễm, chẳng nơi chốn

Thường không vọng tưởng, không lệ thuộc

Luôn luôn an lành không bị hại

Đại Đạo Sư uy đức tôn quý

Từ nơi sáng suốt diệt tối tăm

Xa lìa ô nhiễm không trần cấu

Tịch nhiên bất động lìa biên kiến

Gọi là khéo vào trí Như Lai.

Muốn vào biển pháp sâu của Phật

Xa lìa vọng tưởng về thân tâm

Hiểu rõ thật tánh của các pháp

Hoàn toàn không lệ thuộc nghi hoặc.

Trong khắp thế giới của chư Phật

Đều hay vận chuyển chánh pháp luân

Tự tánh của pháp không có chuyển

Chỉ là Đạo Sư phương tiện nói.

Hiểu rõ các pháp, không còn nghi

Lìa hẳn vọng tưởng có và không

Không còn sinh ý niệm phân biệt

Chánh tư duy giác ngộ của Phật.

Khi hiểu rõ đúng về các pháp

Không có tự tánh, chỉ giả thuyết

Thuận theo giáo hóa thật của Phật

Pháp chẳng một tướng cũng chẳng nhiều,

Trong nhiều pháp chẳng một tướng nào

Trong một pháp cũng chẳng nhiều tướng

Ai hiểu rõ các pháp như vậy

Là biết vô lượng đức của Phật,

Quán sát các pháp và chúng sinh

Quốc độ thế gian đều tịch diệt

Tâm không lệ thuộc, không vọng tưởng

Là chánh niệm giác ngộ của Phật.

Chúng sinh, các pháp và quốc độ

Phân tích hiểu rõ không sai khác

Thấy đúng như thật tánh của nó

Gọi là hiểu rõ nghĩa pháp Phật.

Khi ấy, hào quang vượt qua trăm vạn thế giới này, chiếu sáng đến một ức thế giới ở phương Đông, phương Nam, tây, Bắc, trên và dưới cũng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh… Đều hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ các thế giới Kim sắc… cho đến thế giới Như thật sắc. Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại cõi Phật Bất Động Trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ rằng:

Đại trí thật khôn lường

Diệu pháp không gì bằng

Rốt ráo đến bờ kia

Xa lìa biển sinh tử

Tuổi thọ thật vô cùng

Xa lìa hẳn phiền não

Thành tựu đại công đức

Nhờ nơi sức phương tiện

Đối diệu pháp của Phật

Giác ngộ đúng tự tánh

Thường quán pháp ba đời

Không sinh tưởng dừng nghỉ

Hiểu rõ cảnh đối tượng

Chưa từng sinh vọng tưởng

Lạc ấy khó nghĩ bàn

Nhờ nơi sức phương tiện

Thường quán sát chúng sinh

Nhưng không tưởng chúng sinh

Thị hiện thân các cõi

Nhưng không tưởng các cõi

Nội tâm vui thiền định

Nhưng không tưởng định tâm

Tâm không bị lệ thuộc

Nhờ vào sức phương tiện

Phương tiện khéo quán sát

Hiểu đúng tướng các pháp

Chánh niệm, chánh tư duy

Thường hành đạo Niết-bàn

Vui thích đạo giải thoát

Đầy đủ tuệ bình đẳng

An trú pháp tịch diệt

Nhờ vào sức phương tiện

Tùy thuận Bậc Điều Ngự

Theo giác ngộ của Phật

Nắm vững Nhất thiết trí

Rộng lớn như pháp tánh

Giáo hóa các chúng sinh

Thể nhập pháp chân thật

Thành tựu ý Tối thắng

Nhờ vào sức phương tiện

Phật dạy nghĩa pháp sâu

Đều tùy thuận hiểu biết

Đạt trí tuệ sâu rộng

Diệt sạch các chướng ngại

Tất cả đạo tu tập

Đều thực hiện đến nơi

Đi trên đường tự giác

Nhờ vào sức phương tiện

Tâm trống như hư không

Cũng như pháp biến hóa

Tất cả tánh y cứ

Tướng ấy là vô tướng

Đi trong tánh Niết-bàn

Cũng như tướng hư không

Thì đến cảnh vi diệu

Nhờ vào sức phương tiện

Thường ghi nhớ ngày đêm

Số ngày tháng đầu cuối

Thời gian năm và kiếp

Đều quan sát biết rõ

Tướng đầu, cuối, thành, hoại

Của tất cả thế giới

Đều biết đúng thật rõ

Nhờ vào sức phương tiện

Tất cả các chúng sinh

Theo nghiệp chịu sinh tử

Có sắc và không sắc

Có tưởng và không tưởng

Biết thật rõ tên họ

Chỗ ở của từng loại

Năng lực siêu việt ấy

Nhờ vào sức phương tiện

Tất cả pháp quá khứ

Vị lai và hiện tại

Thuận theo lời Phật dạy

Nhớ đủ, quán sát đúng

Hiểu ba đời bình đẳng

Đúng tướng thật của nó

Đó là đạo vi diệu

Sức phương tiện vô song.

Khi ấy, hào quang vượt qua một ức thế giới này, chiếu sáng đến mười ức thế giới ở phương Đông, phương Nam, tây, Bắc, trên và dưới cũng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh… Đều hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ thế giới Kim sắc… cho đến thế giới Như thật sắc.

Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại cõi Phật Bất Động Trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ rằng:

Thọ trì pháp khó làm

Kiên cố không thoái chuyển

Ngày đêm thường tinh tấn

Chẳng bao giờ biếng nhác

Đã qua biển khó vượt

Rống lớn tiếng sư tử

Ta sẽ cứu độ hết

Tất cả loại chúng sinh

Trôi trong dòng sinh tử

Chìm trong biển ái dục

Bị lưới si trói chặt

Tối tăm rất sợ hãi

Bậc kiên cố lìa mạn

Tất diệt trừ hết thảy

Siêu việt thành Thế Hùng

Đó là cảnh giới Phật.

Thế gian nhiều phóng dật

Mãi say mê năm dục

Sinh vọng tưởng chẳng thật

Bị khổ lớn phủ vây

Siêng tu không buông lung

Phụng hành các pháp Phật

Thệ nguyện lớn vượt qua

Đó là cảnh giới Phật.

Bậc tuệ diệt tận cùng

Vô lượng kiếp khó thấy

Chúng sinh chấp vào ngã

Nên sinh tử vô cùng

Khiến vào pháp tịch diệt

Phụng hành lời Phật dạy

Nguyện thuyết diệu pháp này

Đó là cảnh giới Phật.

Thấy chúng sinh bị khổ

Cô độc không được cứu

Luân hồi mãi cõi ác

Bị ba độc thiêu đốt

Thế gian không nơi cứu

Lửa thiêu đốt ngày đêm

Nguyện độ các khổ này

Đó là cảnh giới Phật.

Si mê lạc đường chánh

Đi theo các đường tà

Thấy các chúng sinh ấy

Sống mãi trong tối tăm

Vì họ, thắp đèn tuệ

Để được thấy Phật pháp

Nguyện chiếu sang cho họ

Đó là cảnh giới Phật.

Tất cả biển ba cõi

Rộng sâu không bờ đáy

Thấy các chúng sinh ấy

Chìm đắm chẳng được cứu

Vì họ nêu phương tiện

Làm ra thuyền chánh pháp

Vớt hết người đáng độ

Đó là cảnh giới Phật.

Chưa từng thấy sự thật

Thường sống theo vô minh

Chìm trong cực sinh tử

Tâm ngu si mê loạn

Bậc tuệ thấy khổ này

Vì họ bắt cầu pháp

Đại Bi diễn thuyết pháp

Đó là cảnh giới Phật.

Thấy trong ngục sinh tử

Họ khổ sở vô cùng

Chịu mãi già, bệnh, chết

Ba khổ tranh nhau hại

Tự giác pháp vi diệu

Chuyên tu tuệ phương tiện

Nguyện cứu những khổ này

Đó là cảnh giới Phật.

Nghe pháp Phật sâu xa

Tín tâm không nghi ngờ

Bao trùm mười phương cõi

Đi khắp các pháp giới

Quán sát pháp không tịch

Tâm ấy không sợ hãi

Hiện thân khắp chúng sinh

Đó là Thầy trời người.

Bấy giờ, hào quang của Phật chiếu khắp mười ức thế giới, chiếu khắp trăm ức thế giới ở phương Đông; chiếu khắp cả ngàn ức thế giới, trăm ngàn ức thế giới, ức na-do-tha thế giới, trăm ức na-do-tha thế giới, ngàn ức na-do-tha thế giới, trăm ngàn ức na-do-tha không thể đo lường, không thể đếm, không thể nghĩ bàn, so sánh, không thể gọi tên, không có giới hạn biên tế tất cả thế giới trong hư không pháp giới.

Cho đến các thế giới ở phương trên cũng được chiếu sáng như vậy. Trong từng thế giới ấy, có tất cả những gì như trăm ức cõi Diêm-phù-đề cho đến trăm ức cõi trời Sắc cứu cánh… Đều hiện ra, đều thấy Đức Phật an tọa trên tòa Sư tử Liên hoa tạng, có chúng Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới vây quanh. Trong từng thế giới như thế, cả trăm ức cõi Diêm-phù-đề cũng như vậy.

Nhờ thần lực của Phật, đều thấy khắp mười phương đều có một vị Đại Bồ-tát cùng với các Bồ-tát quyến thuộc nhiều như bụi trong mười thế giới đồng đến chỗ Phật. Đó là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi,… cho đến Bồ-tát Hiền Thủ. Các Bồ-tát này đều đến từ thế giới Kim sắc… cho đến thế giới Như thật sắc.

Các Bồ-tát ở nước mình đều tịnh tu phạm hạnh tại cõi Phật Bất Động Trí,… cho đến cõi Phật Phục Oán Trí.

Khi ấy, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi ở khắp nơi đồng thanh nói kệ rằng:

Một niệm quán sát hết

Vô lượng, vô số kiếp

Không đến cũng không đi

Hiện tại cũng chẳng dừng

Tất cả pháp sinh diệt

Đều biết tướng chân thật

Vượt qua bờ phương tiện

Đầy đủ cả mười Lực

Danh tiếng chẳng ai bằng

Phổ biến mười phương cõi

Thoát hẳn nạn sinh tử

Tận cùng tất cả pháp

Đến khắp cả mọi nơi

Của tất cả thế giới

Diễn thuyết được đầy đủ

Pháp vi diệu thanh tịnh

Vì các loại chúng sinh

Chánh tâm thờ chư Phật

Thế nên được trực tâm

Quả thanh tịnh chân thật

Tùy thuận phân tích biết

Hiểu rõ tướng như như

Được sức tự tại Phật

Hiện khắp cả mười phương

Khi bắt đầu cúng Phật

Thích hành pháp nhẫn nhục

Giỏi vào sâu thiền định

Quán sát nghĩa chân thật

Làm cho tất cả chúng

Hoan hỷ hướng Như Lai

Bồ-tát hành pháp này

Mau đến đạo Vô thượng

Thưa thỉnh Phật mười phương

Tâm ý luôn trong sáng

Tin Phật không thoái chuyển

Đầy đủ các uy nghi

Tất cả pháp có không

Thông đạt chẳng có không

Quán sát đúng như vậy

Thấy được Phật chân thật

Vô số tâm tịnh lạc

Cảnh giới khắp mười phương

Trong tất cả quốc độ

Thuyết giảng nghĩa chân thật

Diệt trừ các phiền não

Trú trong pháp bình đẳng

Ai giáo hóa như vậy

Thì đồng với Như Lai

Nghe diệu âm của Phật

Hiểu rõ pháp vô thượng

Thường chuyển diệu pháp luân

Sâu xa khó thấy biết

Pháp Bậc Tối Thắng dạy

Đủ nghĩa bảy giác phần

Quán vô thượng như vậy

Thường thấy thân Như Lai

Chẳng thấy Phật vốn không

Tịch diệt là huyễn hóa

Tuy thấy nhưng chẳng thấy

Như mù nhìn năm sắc

Người chấp tướng như vọng

Thì không thế thấy Phật

Không chấp trước gì cả

Mới thấy thật Như Lai

Chúng sinh rất nhiều nghiệp

Thật khó biết rõ hết

Thân trong ngoài mười phương

Vô số các sắc tướng

Thân Phật cũng như vậy

Ở khắp cả mười phương

Bậc biết sự khó biết

Là vị Đại Đạo Sư

Như vô số thế giới

Đều ở giữa hư không

Không từ mười phương đến

Cũng không đi về đâu

Thế giới dù thành hoại

Xưa nay không chỗ dựa

Thân Phật cũng như vậy

Có khắp cả hư không.

❧

Phẩm 6: BỒ-TÁT THUYẾT MINH CÂU HỎI

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Giác Thủ:

–Này Phật tử! Tâm tánh là một, tại sao có thể sinh các loại quả báo, hoặc đến cõi thiện, hoặc đến cõi ác, hoặc đủ các căn hoặc khiếm khuyết, hoặc sinh chỗ thiện hoặc sinh chỗ ác, xinh đẹp xấu xí, vui khổ không giống nhau?

Nghiệp không biết tâm, tâm chẳng biết nghiệp. Thọ nhận không biết quả báo, quả báo không biết thọ. Tâm không biết thọ, thọ không biết tâm. Nhân không biết duyên, duyên không biết nhân. Trí không biết pháp, pháp không biết trí?

Bồ-tát Giác Thủ nói kệ đáp:

Vì giáo hóa chúng sinh

Nên hỏi ý nghĩa này

Tánh như thật các pháp

Tôi nói, ngài lắng nghe.

Các pháp không tự tại

Tìm thật không thể được

Thế nên tất cả pháp

Cả hai chẳng biết nhau,

Như dòng nước chảy mạnh

Chảy mãi không gián đoạn

Cả hai không biết nhau

Các pháp cũng như vậy.

Như ngọn lửa đèn sáng

Lửa cháy mãi không ngừng

Cả hai không biết nhau

Các pháp cũng như vậy.

Cũng như gió thổi mạnh

Đẩy nhau sinh sức động

Cả hai không biết nhau

Các pháp cũng như vậy.

Như mặt đất rộng sâu

Dựa nhau mà đứng vững

Cả hai không biết nhau

Các pháp cũng như vậy.

Mắt tai mũi lưỡi thân

Tâm ý các tánh căn

Nhân đó chuyển các khổ

Mà thật không sự chuyển

Pháp tánh không sự chuyển

Biểu hiện nên có chuyển

Trong ấy không biểu hiện

Biểu hiện không thật có

Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân

Tâm ý, các tánh căn

Tánh nó đều rỗng không

Hư vọng chẳng chân thật.

Quán sát tánh tư duy

Có ấy, không thật có

Là thấy không điên đảo

Được mắt pháp thanh tịnh

Hư vọng, chẳng hư vọng

Dù thật hay chẳng thật

Thế gian xuất thế gian

Chỉ có lời giả nói.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Tài Thủ:

–Này Phật tử! Tất cả chúng sinh chẳng phải chúng sinh, vậy Như Lai làm thế nào tùy theo thời gian của chúng sinh, tùy theo mạng sống, tùy theo thân thể, tùy theo hành động, tùy theo ưa thích, tùy theo thệ nguyện, tùy theo ý muốn, tùy theo phương tiện, tùy theo tư duy, tùy theo sự trù tính, tùy theo nhận thức của chúng sinh mà giáo hóa họ?

Bồ-tát Tài Thủ nói kệ đáp:

Thấy rõ cảnh trí tâm

Thường ưa hạnh tịch diệt

Tôi giảng nói sự thật

Nhân giả nghe cho rõ.

Phân biệt quán nội tâm

Thân ta nào thật có

Ai quán được như vậy

Rõ có không về ngã

Quán các phần của thân

Chẳng thuộc về chỗ nào

Hiểu rõ về thân này

Không còn lệ thuộc thân.

Biết như thật về thân

Thì hiểu hết các pháp

Biết pháp đều hư vọng

Thì tâm không bị nhiễm

Thân, mạng nương tựa nhau

Làm nhân duyên cho nhau

Cũng như vòng lửa quay

Không biết điểm đầu cuối.

Người trí thường quán sát

Tất cả cõi vô thường

Các pháp không, vô ngã

Nên lìa tất cả tướng,

Nghiệp do nhân duyên sinh

Vô ngã cũng như mộng

Tánh quả báo tịch diệt

Tướng trước sau chẳng khác.

Tất cả pháp thế gian

Chỉ lấy tâm làm chủ

Theo ý thích lấy tướng

Đều chính là điên đảo.

Các pháp trong thế gian

Tất cả đều hư vọng

Làm sao hiểu các pháp

Chân thật chẳng có hai.

Tất cả pháp sinh diệt

Đều do nhân duyên sinh

Từng phút đi về diệt

Đầu đuôi tướng không khác.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Bảo Thủ:

–Này Phật tử! Tất cả bốn đại chủng của chúng sinh đều chẳng phải ngã hay ngã sở. Tại sao chúng sinh lại cảm thọ khổ hay vui, làm ác làm thiện, hoặc tốt đẹp bên trong hay bên ngoài, hoặc chịu ít quả báo hoặc chịu nhiều quả báo, hoặc có hiện báo hoặc có hậu báo, nhưng tánh các pháp vẫn không thiện, không ác?

Bồ-tát Bảo Thủ nói kệ đáp:

Theo các nghiệp đã làm

Chịu quả báo tương xứng

Người làm không thật có

Chư Phật dạy như vậy.

Như tấm gương trong sáng

Tùy mặt, hình hiện ra

Trong ngoài không thật có

Bản tánh nghiệp cũng vậy.

Như hạt giống trong ruộng

Chúng đều không biết nhau

Tự làm năng tác nhân

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Như vị ảo thuật gia

Ngay ở ngã tư đường

Hiện ra các hình sắc

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Như thợ làm người gỗ

Phát ra các tiếng nói

Nó hoàn toàn vô ngã

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Cũng như các loại chim

Kêu hót chẳng giống nhau

Phát ra nhiều loại tiếng

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Do nhân duyên gặp gỡ

Thọ sinh chẳng người đến

Các căn cũng khác nhau

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Như trong đại địa ngục

Chúng sinh chịu khổ não

Khổ ấy không nơi đến

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Cũng như vua Chuyển luân

Có bảy báu hơn người

Chúng chẳng từ đâu đến

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Cũng như các thế giới

Có thành hoặc có hoại

Thành hoại không đến đi

Tánh nghiệp cũng như vậy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Đức Thủ:

–Này Phật tử! Như Lai chỉ giác ngộ một pháp, tại sao có thể

thuyết giảng vô số pháp, âm thanh vang khắp vô lượng thế giới, đều có thể giáo hóa vô lượng chúng sinh, phát ra vô số âm thanh, hiện ra vô số thân, biết rõ tâm ý vô lượng chúng sinh, thị hiện vô lượng thần thông tự tại, thị hiện khắp vô lượng, vô biên thế giới, thị hiện vô số sự trang nghiêm đặc biệt, thị hiện vô lượng các cảnh giới khác nhau mà sự phân biệt pháp tánh ấy không thể nắm bắt được?

Bấy giờ, Bồ-tát Đức Thủ nói kệ đáp:

Phật tử mới hỏi nghĩa

Sâu xa vi diệu này

Bậc Trí biết việc này

Thì thích cầu công đức.

Như một tánh của đất

Là nâng giữ vạn vật

Không phân biệt một, khác

Pháp chư Phật cũng vậy.

Như một tánh của lửa

Là thiêu vật thế gian

Tánh lửa không phân biệt

Pháp chư Phật cũng vậy.

Như nước trong biển lớn

Tuy trăm sông chảy vào

Nhưng chỉ một vị mặn

Pháp chư Phật cũng vậy.

Như một tánh của gió

Thổi động tất cả vật

Tánh gió không phân biệt

Pháp chư Phật cũng vậy.

Như rồng nổi sấm chớp

Mưa xuống khắp mặt đất

Giọt mưa không phân biệt

Pháp chư Phật cũng vậy.

Như một tánh của đất

Là sinh các mầm cây

Tánh đất không phân biệt

Pháp chư Phật cũng vậy.

Mặt trời không mây che

Chiếu sáng khắp mười phương

Ánh sáng không khác tánh

Pháp chư Phật cũng vậy.

Như trăng giữa hư không

Thế gian thấy đều rõ

Trăng chẳng đi đâu cả

Pháp chư Phật cũng vậy.

Cũng như Đại Phạm Vương

Hiện khắp ba ngàn cõi

Nhưng thân không sai khác

Pháp chư Phật cũng vậy.

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Mục Thủ:

–Này Phật tử! Ruộng phước của Như Lai bình đẳng không khác nhau. Tại sao quả báo của bố thí không đồng nhau? Có khác nhau về hình sắc, tộc họ, gia đình, giới tánh, tài sản, sự đặc biệt, thân quyến, tự tại, công đức, trí tuệ, Như Lai bình đẳng chẳng có oán và thân?

Khi ấy, Bồ-tát Mục Thủ nói kệ đáp:

Ví như cả mặt đất

Hay mọc các mầm cây

Đất chẳng ghét thương mầm

Ruộng phước Phật cũng vậy.

Nước chỉ có một vị

Vật đựng khác nên khác

Ruộng phước Phật chỉ một

Chúng sinh nên có khác.

Như đại ảo thuật gia

Làm mọi người hoan hỷ

Ruộng phước Thánh chư Phật

Tùy nguyện khiến hoan hỷ.

Ví như vua Biện Tài

Làm mọi người hoan hỷ

Ruộng phước Thánh chư Phật

Làm chúng sinh hoan hỷ.

Như tấm gương trong sáng

Hiện ra nhiều hình tượng

Ruộng phước Thánh chư Phật

Chúng sinh nên có khác.

Ví như vua y dược

Diệt trừ tất cả độc

Ruộng phước Thánh chư Phật

Hay diệt các phiền não.

Như khi mặt trời mọc

Chiếu tan các bóng tối

Ruộng phước Thánh chư Phật

Chiếu các cõi mười phương.

Như mặt trăng trong sáng

Chiếu khắp bốn thiên hạ

Ruộng phước Thánh chư Phật

Bình đẳng không thiên vị.

Ví như trận cuồng phong

Chấn động cả mặt đất

Ruộng phước Thánh chư Phật

Chấn động nghiệp ba cõi.

Như kiếp hỏa nổi lên

Cháy khắp cả trời đất

Ruộng phước Thánh chư Phật

Thiêu cháy tất cả nghiệp.

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Tấn Thủ:

–Này Phật tử! Chúng sinh được gặp Như Lai dạy bảo nên đoạn

trừ phiền não phải không? Vì biết sắc, thọ, tưởng, hành, thức, si ái của Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới mà đoạn phiền não phải không? Nếu biết sắc, thọ, tưởng, hành, thức, si ái của Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới mà đoạn các phiền não thì giáo pháp của Như Lai làm cho tăng giảm như thế nào?

Lúc đó, Bồ-tát Tấn Thủ nói kệ đáp:

Phật tử hãy lắng nghe

Ta nói nghĩa chân thật

Có đường mau giải thoát

Cũng có chậm giải thoát.

Nếu muốn cầu trừ diệt

Vô số các lỗi ác

Cần phải trong một lúc

Rất dũng mãnh tinh tấn.

Cũng như đóm lửa nhỏ

Gặp ướt thì bị tắt

Trong giáo pháp của Phật

Kẻ biếng nhác cũng vậy.

Như người dùi lấy lửa

Chưa có đã ngừng lại

Sức nóng không cháy được

Người biếng nhác cũng vậy.

Dùng ngọc trong lấy lửa

Không để vật dẫn lửa

Lửa không thể phát sinh

Người biếng nhác cũng vậy.

Như ở giữa ban ngày

Nhắm mắt muốn thấy sắc

Trong giáo pháp của Phật

Người biếng nhác cũng vậy.

Như người không tay chân

Muốn bắn khỏi mặt đất

Chẳng bao giờ làm được

Người biếng nhác cũng vậy.

Như nước trong biển lớn

Muốn một lông tát cạn

Trong giáo pháp của Phật

Người biếng nhác cũng vậy.

Như kiếp lửa nổi lên

Muốn diệt bằng ít nước

Trong giáo pháp của Phật

Biếng nhác cũng như vậy.

Như người thấy hư không

Nói thân ta ở khắp

Trong giáo pháp của Phật

Người biếng nhác cũng vậy.

Bấy giờ, Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Pháp Thủ:

–Này Phật tử! Như lời Phật dạy, người nghe và thọ trì pháp thì có thể đoạn trừ phiền não.

Tại sao chúng sinh đều nghe chánh pháp, không thể đoạn trừ mà còn tùy thuộc dâm, nộ, si, mạn, ái, phẫn, keo kiệt, ganh tî, hận, nịnh bợ, những pháp cấu bẩn này không rời tâm. Tâm không có hành động gì để diệt trừ các kết sử ấy?

Lúc đó, Bồ-tát Pháp Thủ nói kệ đáp:

Phật tử lắng nghe kỹ

Nghĩa thật của câu hỏi

Chẳng phải chỉ học nhiều

Mà được vào pháp Phật.

Như người trôi trong nước

Sợ chìm mà chết khát

Không hành đúng như học

Học nhiều cũng như vậy.

Như người bố thí nhiều

Các loại món ăn ngon

Nhưng không ăn, chết đói

Học nhiều cũng như vậy.

Cũng như vị lương y

Biết hết các phương thuốc

Không thể cứu bệnh mình

Học nhiều cũng như vậy.

Cũng như kẻ nghèo cùng

Ngày đêm đếm báu người

Mình chẳng được nửa tiền

Học nhiều cũng như vậy.

Cũng như con Đế vương

Đáng hưởng thụ cực lạc

Nghiệp chướng nên nghèo khổ

Học nhiều cũng như vậy.

Như người bị tai điếc

Giỏi tấu các âm thanh

Người vui, mình chẳng nghe

Học nhiều cũng như vậy.

Như người bị mắt mờ

Quen theo nghề vẽ được

Người xem, mình chẳng thấy

Học nhiều cũng như vậy.

Cũng như người lái thuyền

Có thể cứu nhiều người

Vớt người, không tự cứu

Học nhiều cũng như vậy.

Như có người ở đời

Nói những điều rất hay

Nhưng trong lòng thiếu đức

Học nhiều cũng như vậy.

Bấy giờ, Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Trí Thủ:

–Này Phật tử! Trong Phật pháp, trí tuệ đi đầu. Tại sao Như Lai có khi vì chúng sinh mà khen ngợi các Ba-la-mật như Bố thí, Trì

giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ, Từ, Bi, Hỷ, Xả? Bởi từng mỗi pháp này thì không thể đắc Vô thượng Bồ-đề.

Lúc đó, Bồ-tát Trí Thủ nói kệ đáp:

Khó biết mà biết được

Tùy thuận tâm chúng sinh

Ý nghĩa Phật tử hỏi

Hãy nghe tôi trình bày.

Các Đạo Sư quá khứ

Hiện tại và tương lai

Chưa từng dung một pháp

Mà thành đạo Vô thượng.

Như Lai biết căn cơ

Tu tập của chúng sinh

Nên tùy người đáng độ

Mà thuyết pháp tịnh diệu.

Keo kiệt, khen Bố thí

Phá giới, khen Trì giới

Sân hận, khen Nhẫn nhục

Biếng nhác, khen Tinh tấn

Ý loạn, khen Thiền định

Ngu si, khen Trí tuệ

Bất nhân, khen Từ mẫn

Giận hại, khen đại Bi

Buồn rầu, khen Hoan hỷ

Yêu, ghét thì khen Xả

Ai tu tập như vậy

Tuần tự hiểu các pháp.

Cũng như xây cung điện

Làm móng phải kiên cố

Thí, Giới cũng như vậy

Hạnh gốc của Bồ-tát,

Cũng như thành kiên cố

Phòng vệ các quân địch

Nhẫn, Tinh tấn cũng vậy

Bảo hộ các Bồ-tát,

Cũng như vua Đại Lực

Uy đức định thiên hạ

Thiền, Trí cũng như vậy

An ổn các Bồ-tát,

Cũng như vua Chuyển luân

Hưởng thụ tất cả lạc

Như Từ, Bi, Hỷ, Xả

An lạc các Bồ-tát.

Bấy giờ, Văn-thù-sư-lợi hỏi Bồ-tát Hiền Thủ:

–Này Phật tử! Tất cả chư Phật chỉ nhờ một thừa mà ra khỏi sinh tử. Tại sao hiện nay thấy các cõi Phật, các sự việc không giống nhau?

Đó là thế giới, chúng sinh, thuyết pháp, giáo hóa, tuổi thọ, hào quang, thần lực, chúng hội, Phật pháp, pháp trụ? Tất cả các việc này đều không giống nhau, nhưng cũng đều đầy đủ tất cả Phật pháp để thành tựu Vô thượng Bồ-đề?

Lúc đó, Bồ-tát Hiền Thủ nói kệ đáp:

Văn-thù, pháp là vậy

Pháp vương chỉ một pháp

Tất cả Bậc Vô Ngại

Một đường thoát sinh tử.

Tất cả thân chư Phật

Chỉ có một Pháp thân

Một tâm, một trí tuệ

Lực, Vô úy cũng vậy.

Tùy bản hạnh chúng sinh

Cầu Vô thượng Bồ-đề

Cõi Phật và chúng hội

Thuyết pháp đều bất đồng.

Tất cả các cõi Phật

Đều nghiêm tịnh bình đẳng

Chúng sinh vì khác nghiệp

Nên thấy chẳng giống nhau.

Chư Phật và Phật pháp

Chúng sinh khó thấy được

Cõi Phật và Pháp thân

Thuyết pháp cũng như vậy.

Bản hạnh rộng thanh tịnh

Đầy đủ tất cả nguyện

Người nào thấy chân thật

Là người biết thông suốt.

Tùy ý muốn chúng sinh

Các nghiệp và quả báo

Đều cho thấy Chân đế

Do Phật lực tự tại

Tướng cõi Phật như nhau

Như Lai không yêu ghét

Tùy nghiệp của chúng sinh

Mà thấy có như vậy.

Chẳng phải tất cả Phật

Hay Đạo Sư có lỗi

Vô lượng các thế giới

Hiển bày chẳng giống nhau,

Tất cả các thế giới

Ứng hiện theo giáo hóa

Thấy Bậc Hùng giữa đời

Pháp chư Phật là vậy.

Bấy giờ, các vị Bồ-tát ấy nói với Văn-thù-sư-lợi:

–Này Phật tử! Những điều chúng tôi hiểu, đã tuần tự nói ra. Nhân giả có biện tài thâm sâu, hãy tuần tự trình bày.

Thế nào là cảnh giới của Phật?

Thế nào là nhân của cảnh giới Phật?

Thế nào là sự nhập vào cảnh giới của Phật?

Thế nào là sự vượt qua cảnh giới Phật?

Thế nào là biết tùy thuận theo cảnh giới của Phật?

Thế nào là pháp tùy thuận cảnh giới của Phật?

Thế nào là biết phân biệt cảnh giới của Phật?

Thế nào là kiến thức về cảnh giới của Phật?

Thế nào là biết xác định về cảnh giới của Phật?

Thế nào là sự chiếu sáng của cảnh giới Phật?

Thế nào là sự rộng của cảnh giới Phật? Lúc đó,

Văn-thù-sư-lợi nói kệ đáp:

Cảnh giới của Như Lai

Rộng lớn như hư không

Chứa tất cả chúng sinh

Thật không có sự chứa.

Nhân cảnh giới của Phật

Chỉ Như Lai biết rõ

Cho đến vô lượng kiếp

Nói ra cũng chẳng biết.

Tùy thuận theo chúng sinh

Đi vào các thế gian

Trí tuệ thường tịch tĩnh

Không như thế gian thấy.

Độ thoát các chúng sinh

Tùy theo tâm trí họ

Thuyết giảng không cùng tận

Chỉ là cảnh giới Phật.

Nhất thiết trí của Phật

Ba đời không chướng ngại

Cảnh giới của chư Phật

Cũng đều như hư không.

Pháp giới không tướng khác

Nói thuận theo chúng sinh

Nếu muốn phân biệt đủ

Chỉ cảnh giới của Phật.

Tất cả các thế gian

Vô số các âm thanh

Tùy lúc đều hiện rõ

Kỳ thật không phân biệt,

Chẳng phải biết của thức

Chẳng phải cảnh giới tâm

Tự tánh chân thanh tịnh

Chỉ dẫn các chúng sinh.

Chẳng nghiệp chẳng phiền não

Tịch diệt không sự trú

Vô minh không sự hành

Bình đẳng đi trong đời,

Tất cả tâm chúng sinh

Ở trong cả ba đời

Như Lai trong một niệm

Đều hiểu rõ tất cả.

Khi ấy, nhờ thần lực của Phật, tất cả chúng sinh trong thế giới Ta-bà thấy chúng sinh trong thế giới của Phật này sự hành theo pháp, hành theo nghiệp, hành theo thế gian, hành theo thân, theo căn tánh, tùy theo quả báo, tùy chỗ sinh ra, quả báo trì giới, phá giới, thuyết pháp. Họ thấy tất cả sự việc hiện ra trong thế gian.

Như vậy, ở phương Đông trăm ngàn ức thế giới không thể lường, không thể đếm, không thể nghĩ bàn, không thể nêu ra, vô cùng vô biên, không hạn lượng, không thể nêu bày tất cả các thế giới cùng tận hư không pháp giới…, cho đến tất cả đều thấy rõ về quả báo thuyết pháp…

Các phương Nam, tây, Bắc, bốn góc, trên, dưới cũng vậy.

❧