Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm
Đại Tập 41 · Bộ Hoa Nghiêm VI · Số 293 (Q.25–40) & Số 294–309
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 39 - Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 39)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 39
PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ
HIỀN HẠNH NGUYỆN (PHẦN 39)
Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài thấy cảnh giới thần thông tự tại của Bồ-tát Phổ Hiền như vậy rồi, thì thân tâm rất vui mừng hớn hở.
Khi ấy, Thiện Tài lại quán sát thật kỹ mỗi phần trên thân, mỗi mỗi chi tiết, mỗi lỗ chân lông của ngài Phổ Hiền, đều có tam thiên đại thiên thế giới. Trong ấy bao gồm đất, nước, gió, lửa, biển lớn, bốn châu, núi Tu-di, núi Thiết vi và các núi báu, cõi nước, thành ấp, cung điện, vườn hoa cho đến cảnh giới của địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, Diêm-la vương, Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Người và Phi nhân, cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc với đủ những hình sắc; mặt trời, mặt trăng, các vì sao, gió, mây, sấm sét, ngày, đêm, tháng, năm, kiếp số, chư Phật xuất thế, chúng hội Bồ-tát, đạo tràng trang nghiêm; tất cả các việc như thế, đều được thấy rõ. Thấy thế giới này rồi, cho đến các thế giới khác ở phương Đông cũng thấy như vậy. Cũng như phương Đông, phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn phương trên dưới cũng như vậy. Thấy mười phương thế giới hiện tại, quá khứ, vị lai; các thế giới tiếp nối nhau không gián đoạn; thấy các việc sai biệt liên quan giao kết với nhau không có tạp loạn.
Như Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na ở trên tòa báu Sư tử Liên hoa tạng, thị hiện thần thông du hý vậy.
Ở phương Đông, thuộc thế giới Liên hoa cát tườngï, nơi Đức Như Lai Hiền Cát Tường cũng thị hiện các loại thần thông du hý như vậy. Phương Nam, phương Tây, phương Bắc bốn phương trên dưới khắp cả
thế giới cũng như vậy; cũng giống như chỗ Như Lai Hiền Cát Tường.
Trong mỗi vi trần đều có các cõi nước của chư Phật ở mười phương. Trong ấy, đều có pháp giới của chư Phật và chúng hội. Mỗi cõi nước Phật, đều có Bồ-tát Phổ Hiền, ngồi trên tòa báu Sư tử Liên hoa, hiện ra các loại thần thông du hý, cũng lại như vậy.
Lại nữa, trong mỗi thân của ngài Phổ Hiền đều thấy các cảnh giới ba đời giống như soi gương hiện các hình ảnh. Đó là các tài vật, các cõi Phật, các chúng sinh, chư Phật xuất hiện, các đạo tràng chúng hội Bồ-tát.
Lại nghe các loại âm thanh của chúng sinh, âm thanh các Đức Phật, âm thanh Chuyển pháp luân của các Đức Như Lai, âm thanh thần thông du hý của các Đức Như Lai, âm thanh dạy bảo của các Bồ-tát. Tất cả cảnh giới thần thông của Bồ-tát: Bồ-tát Trí Thông, Bồ-tát Phổ Tập, Bồ-tát Thuyết Pháp, Bồ-tát Du Hý, đều có đủ các loại âm thanh.
Lúc này, Đồng tử Thiện Tài sau khi đã thấy, nghe vô lượng chẳng thể nghĩ bàn thần thông du hý của Bồ-tát Phổ Hiền như vậy rồi liền đạt được mười loại Trí ba-la-mật. Những gì là mười?
1.Trí ba-la-mật: Trong một niệm khiến thân biến khắp các cõi nước Phật.
2.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm đều có khả năng đi đến chỗ các Đức Phật.
3.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm đều có khả năng cúng dường tất cả Như Lai.
4.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm có thể ở khắp tất cả chỗ Như Lai để nghe pháp và thọ trì.
5.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm có thể quán sát kỹ lưỡng tất cả chỗ Như Lai chuyển pháp luân.
6.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm biết tất cả đại thần thông chẳng thể nghĩ bàn của các Đức Phật.
7.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm nói một câu pháp tận đến vị lai cũng là biện tài vô ngại.
8.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm dùng biển trí trước mắt đó quán sát tất cả pháp.
9.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm đạt được biển giáo hóa của tất cả pháp giới.
10.Trí ba-la-mật: Trong mỗi niệm biết tất cả chúng sinh lìa chúng sinh tưởng. Trí ba-la-mật trong mỗi niệm, tuệ hạnh của Phổ Hiền đều hiện ra ngay trước.
Đồng tử Thiện Tài đã được như vậy rồi, Bồ-tát Phổ Hiền liền duỗi cánh tay phải, xoa đầu Thiện Tài khiến Thiện Tài liền đạt được sự thâm nhập vào các đại Tam-muội cực vi trần số cõi nước Phật, đều dùng Tam-muội cực vi trần số cõi Phật làm quyến thuộc. Mỗi mỗi Tam-muội đều thấy tất cả việc xưa nay chưa từng thấy, chưa từng nghe. Trong tất cả biển thế giới nhiều như cực vi trần số cõi Phật, thấy có nhiều chúng hội của chư Phật: làm tăng trưởng đầy đủ pháp trợ đạo Nhất thiết trí nhiều như cực vi trần số cõi Phật; làm xuất hiện cực vi trần số cõi Phật những pháp môn Nhất thiết trí; làm thành tựu cực vi trần số cõi Phật từ lúc mới phát tâm Nhất thiết trí. Thâm nhập cực vi trần số cõi Phật những biển đại nguyện Nhất thiết trí. Cực vi trần số cõi Phật phát sinh xuất yếu đạo Nhất thiết trí. Tu tập cực vi trần số cõi Phật các hạnh Bồ-tát Nhất thiết trí. Viên mãn cực vi trần số cõi Phật về sức nhanh chóng Nhất thiết trí. Được cực vi trần số cõi Phật chiếu sáng khắp Nhất thiết trí. Ở chỗ Đức Tỳ-lô-giá-na Phật, thuộc thế giới Ta-bà, Bồ-tát Phổ Hiền xoa đầu Thiện Tài nên đạt được các pháp môn như vậy.
Các thế giới ở mười phương và trong mỗi vi trần của thế giới ấy gồm tất cả thế giới, tất cả chư Phật; ngài Phổ Hiền đều xoa đầu Thiện Tài, cũng đạt được các pháp môn như vậy, tất cả đều bình đẳng như nhau.
Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền bảo Thiện Tài:
–Này thiện nam! Ông có thấy sức thần thông của ta không?
Thiện Tài thưa:
–Bạch Thánh giả! Con đã thấy các việc đại thần thông chẳng thể nghĩ bàn này, tuy nhiên chỉ có trí tuệ Phật mới có thể biết được.
Phổ Hiền bảo Thiện Tài:
–Thiện nam! Ở trong vô lượng vô lượng kiếp, ta hành hạnh Bồ-tát, cầu Nhất thiết trí. Trong mỗi mỗi kiếp; vì cầu Bồ-đề tâm thanh
tịnh nên ta phụng sự không thể nói, không thể nói các Như Lai. Trong mỗi số kiếp vì muốn tích tập đầy đủ phước đức Nhất thiết trí, nên ta lập đại hội bố thí rộng lớn cho vô lượng vô lượng kiếp cực vi trần số cõi Phật. Tất cả thế gian không ai sánh bằng, ta đều đem hồi hướng cho tất cả chúng sinh.
Trong mỗi số kiếp, vì cầu pháp Nhất thiết trí, ta đem không thể nói bất, khả thuyết cực vi trần số cõi Phật, những tài vật làm việc đại xả.
Trong mỗi kiếp số, vì cầu Phật trí nên ta đem không thể nói, không thể nói cực vi trần số cõi Phật, những cõi nước, ngôi vua, binh lính, thành ấp, xóm làng, cung điện, vợ con, quyến thuộc, các chi tiết của thân thể: Mắt, tai, mũi, lưỡi cho đến thân mạng để làm việc bố thí.
Trong mỗi số kiếp, vì cầu đầu Nhất thiết trí nên ở trong cực vi trần số cõi Phật ta đem không thể nói, không thể nói cực vi trần số cõi Phật, những đầu để làm việc bố thí.
Trong mỗi số kiếp, vì cầu Nhất thiết trí, nên đối với không thể nói, không thể nói cực vi trần số cõi Phật, những chỗ ở của Như Lai ta đều cung kính, tôn trọng, thừa sự cúng dường. Tất cả các vật tốt đẹp nhất cần dùng như y phục, đồ dùng nằm ngồi, thuốc men ta đều cung cấp đầy đủ. Sau đó ta xin xuất gia học đạo, thọ trì giáo pháp, tùy thuận tu hành.
Thiện nam! Ta ở trong biển đại kiếp, nhớ nghĩ lại, chưa từng có một niệm nào mà không thuận theo giáo pháp của Phật. Trong các kiếp số ấy, chưa từng có một niệm nào mà sinh tâm sân giận, làm hại, tâm ngã, ngã sở; tâm phân biệt mình và người; ở trong sinh tử; ta chưa từng có một niệm xa lìa Bồ-đề tâm, khởi tâm nhàm chán, sinh tâm thấp kém, nhớ tâm lười biếng, có tâm chướng ngại, khởi tâm mê hoặc; ta chỉ trú ở Đại Bồ-đề tâm Vô thượng tánh Nhất thiết trí thì không thể bại hoại.
Thiện nam! Ngày xưa ta đã làm thanh tịnh các cõi Phật. Ta dùng đại Bi cứu hộ chúng sinh, giáo hóa thành thục làm cho họ được thanh tịnh. Ta cúng dường thừa sự tất cả chư Phật và Thiện tri thức. Ở chỗ chư Phật và Thiện tri thức ấy, vì cầu chánh pháp, được mở rộng, tuyên
dương và hộ trì, nên tất cả trong ngoài ta đều xả bỏ cho đến thân mạng cũng không lẫn tiếc. Như vậy vô lượng hạnh nguyện đều tương ưng với việc làm. Trong tất cả biển kiếp, ta đều nói về nhân duyên ấy. Biển kiếp có thể tận nhưng nhân duyên ấy không cùng tận.
Thiện nam! Ở trong biển pháp không có một lời, một câu nào mà ta lại phải xả bỏ ngôi vua Chuyển luân để cầu chứng đắc. Và tất cả các vật sở hữu cũng lại như vậy.
Thiện nam! Việc cầu pháp của ta đều vì cứu hộ tất cả chúng sinh. Ta luôn luôn quán sát cẩn thận kỹ càng làm cho mau chứng đắc hiện tiền pháp tối thắng. Nguyện dùng ánh sáng trí chiếu rõ để khai ngộ thế gian, khai ngộ trí xuất thế gian, nguyện cho chúng sinh đều được an lạc, nguyện khen ngợi khắp tất cả công đức của chư Như Lai. Các việc như vậy của ta ngày xưa, đã tương ưng viên mãn với môn hạnh nguyện. Ở trong biển kiếp không thể nói, không thể nói cực vi trần số cõi Phật nói không cùng tận. Cho nên, này thiện nam! Ta nhờ tích tập sức cho pháp trợ đạo, tăng trưởng sức cho các thiện căn, làm rộng lớn cho sức tin thâm sâu, sức tu hành các công đức lực, sức quán sát như thật tất cả pháp, sức thành tựu tuệ nhãn lực Nhất thiết trí, sức gia trì của chư Như Lai, sức vô lượng và sự đẫn khởi đại nguyện, sức bất khả lay động vô biên đại Bi, sức thần thông làm thanh tịnh diệu trí, sức thâu nhận của đầy đủ thiện hữu. Do các việc này, nên được Pháp thân thanh tịnh, bình đẳng rốt ráo trong ba đời, được sắc thân vô thượng thanh tịnh, vượt qua thế gian và tùy thuận từng tâm ưa thích của chúng sinh, hiện hình nhập vào khắp các cõi nước, biến khắp mọi nơi tùy thuận mà thị hiện thần thông, làm cho chúng sinh đều được an lạc.
Thiện nam! Ông có thấy thân oai đức rộng lớn viên mãn này của ta không? Ông nên quán sát và suy nghĩ thấu đáo về nó.
Thiện nam! Thân vi diệu này của ta, đã thành tựu từ trong vô biên biển kiếp; từ vô lượng trăm ngàn na-do-tha kiếp, khó được xuất hiện, khó được trông thấy.
Thiện nam! Nếu có chúng sinh chưa trồng thiện căn hay có một ít thiện căn thì khó được nghe danh tự của ta huống nữa là thấy thân ta!
Thiện nam! Chúng sinh nào được nghe tên ta, đều được ở trong A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, được không thoái chuyển; hoặc thấy, hoặc nhớ nghĩ, hoặc nghênh đón, hoặc tiễn đưa hoặc tạm thời đi theo cho đến trong mộng đều cũng như vậy.
Hoặc có chúng sinh, một ngày một đêm nhớ nghĩ đến ta, tùy thuận tu hành thì đều được thành tựu; hoặc bảy ngày bảy đêm, nửa tháng một tháng, nửa năm một năm, trăm năm ngàn năm, một kiếp trăm kiếp, cho đến vô lượng vô lượng kiếp như cực vi trần số cõi Phật mà nhớ nghĩ đến ta thì đều được thành tựu; hoặc một đời, trăm đời, cho đến vô lượng vô lượng đời như cực vi trần số cõi Phật, mà nhớ nghĩ đến ta thì cũng đều được thành tựu như vậy; hoặc thấy viên quang của ta, hoặc thấy phóng quang, hoặc thấy sắc thân, hoặc thấy thần thông chấn động cõi Phật, hoặc sinh sợ hãi, hoặc sinh hoan hỷ đều cũng được thành tựu.
Thiện nam! Ta dùng các môn phương tiện ấy như cực vi trần số cõi Phật, làm cho chúng sinh đối với Vô thượng Bồ-đề, đạt được không thoái chuyển.
Này thiện nam! Chúng sinh nào hoặc thấy hoặc nghe cõi nước thanh tịnh của ta tất sẽ được sinh vào cõi nước thanh tịnh của ta. Hoặc chúng sinh nào thấy, nghe thân thanh tịnh của ta tất sẽ được sinh trong thân thanh tịnh như ta.
Thiện nam! Ông nên quán sát thân đại oai đức thanh tịnh này của ta!
Lúc ấy, Đồng tử Thiện Tài quán sát rất kỹ thân Phổ Hiền. Thấy trong mỗi lỗ chân lông trên thân có không thể nói, không thể nói cõi nước Phật. Mỗi mỗi cõi nước Phật, đều có chư Phật xuất hiện ở đời đầy khắp trong đó, chúng Đại Bồ-tát vây quanh. Các cõi nước nhiều như số bụi trần kia, có đủ các loại kiến lập, các loại hình trạng, có đủ các loại trang nghiêm, các núi lớn bao quanh nhiều vòng, có mây nhiều màu sắc che phủ ở trên, có vô lượng Phật xuất hiện, có vô lượng pháp được diễn nói, các việc như vậy xảy ra không đồng đều.
Ở một lỗ chân lông, trong tất cả lỗ chân lông, trong mỗi tướng trạng, trong mỗi sự tốt đẹp, trong mỗi chi tiết, đều cũng như vậy.
Lại thấy, ở trong mỗi biển thế giới, Bồ-tát Phổ Hiền phóng ra
những vừng mây thân chư Phật biến hóa nhiều như cực vi trần số cõi Phật biến khắp mười phương thế giới, để giáo hóa chúng sinh, làm cho thành thục Vô thượng Bồ-đề.
Bấy giờ, Thiện Tài tùy thuận theo sự dạy bảo của Phổ Hiền, nhập vào trong lỗ chân lông trên thân Phổ Hiền đang có trong mười phương thế giới, để giáo hóa chúng sinh.
Lại nữa, này thiện nam! Ông đã thấy các Thiện tri thức như cực vi trần số cõi Phật, đi đến để gần gũi, thừa sự cúng dường, tích tập sự tăng trưởng các thiện căn, trí tuệ sáng suốt; nếu đem so sánh với thiện căn mà Bồ-tát Phổ Hiền đã đạt được thì trong trăm phần không bằng một phần; trong ngàn phần, trăm ngàn phần, trăm ngàn ức phần, số phần, toán phần, dụ phần, Ưu-ba-ni-sa-đà phần cũng không bằng một phần.
Thiện nam! Từ lúc mới phát tâm cho đến lúc được thấy Bồ-tát Phổ Hiền, trong thời gian ấy, ông luôn luôn nhập vào các cõi nước liên tục không dứt. Ngày nay ở trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát Phổ Hiền chỉ một niệm thôi, ông cũng đã luôn nhập vào cõi nước của chư Phật liên tục không dứt nhiều hơn gấp bội lần vô lượng vô lượng lần trước đây. Trong mỗi lỗ chân lông như vậy, thì trong tất cả lỗ chân lông cũng đều như vậy.
Trong cõi lỗ chân lông của ngài Phổ Hiền, Đồng tử Thiện Tài đi một bước, vượt qua vô lượng vô lượng thế giới như cực vi trần số cõi Phật. Thiện Tài cứ đi như vậy, cho đến tận cùng của kiếp vị lai, cũng không biết được các cõi nước nối tiếp nhau trong mỗi lỗ chân lông; cũng không biết được những ngằn mé vô lượng sát hải như sát hải tạng, sát hải sai biệt, sát hải xuất sinh môn, sát hải thành, sát hải hoại, sát hải trang nghiêm; cũng không thể biết được giới hạn có được của những Phật hải xuất hiện liên tục: Phật hải xuất hiện tạng, Phật hải sai biệt, Phật hải xuất sinh môn, Phật hải sinh, Phật hải diệt; cũng không thể biết được những ngằn mé của Bồ-tát chúng hội đạo tràng hải xuất hiện liên tục: Bồ-tát chúng hải tạng, Bồ-tát chúng hải sai biệt, Bồ-tát chúng hải xuất sinh môn, Bồ-tát chúng hải tập, Bồ-tát chủng hải tán. Khi nhập vào cảnh giới chúng sinh, biết căn cơ chúng sinh để giáo hóa điều phục chúng sinh các cõi, giác ngộ thành thục chúng sinh trí. Bồ-
tát trú ở thần thông tự tại. Bồ-tát nhập vào các địa, các đạo; nhưng các cõi như vậy, đều không thể biết được rốt ráo ngằn mé của nó.
Ở trong cõi lỗ chân lông của ngài Phổ Hiền hoặc có cõi nước đi trong một ngày, hoặc có cõi nước đi trong một năm, cho đến vô lượng vô lượng kiếp như cực vi trần số cõi Phật, đi như vậy, không động, không xuất, trong từng niệm có ở khắp vô biên biển cõi nước, giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh khiến họ hướng đến Vô thượng Bồ-đề.
Lúc này, Đồng tử Thiện Tài, lần lượt đạt được biển hạnh nguyện của ngài Phổ Hiền, cùng với Phổ Hiền đều bình đẳng như nhau cùng với chư Phật một thân đầy khắp các thế giới, viên mãn các hạnh nguyện, chánh giác hiện tại, đại dụng thần thông, vô lượng pháp luân, thanh tịnh biện tài, xuất sinh ngôn từ, đủ loại âm thanh, các lực vô úy, đủ các Phật trú, đại Từ, đại Bi; cho đến chẳng thể nghĩ bàn giải thoát tự tại đều đồng như nhau.
Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền, quán sát tất cả Bồ-tát trong hội chúng và Đồng tử Thiện Tài, rồi nói kệ rằng:
Các ông cần xa lìa nghi hoặc
Nhất tâm bất loạn mà lắng nghe
Ta nói Phật viên mãn các độ.
Tất cả đạo giải thoát chân thật
Xuất thế điều nhu thắng trượng phu
Tâm ngài thanh tịnh như hư không
Thường phóng ánh sáng mặt trời trí
Chiếu khắp thế gian trừ mê hoặc
Như Lai rất khó được thấy nghe
Vô lượng ức kiếp nay mới gặp
Như hoa Ưu đàm một lần hiện
Cho nên cần nghe công đức Phật
Tùy thuận các việc ở thế gian
Ví như ảo thuật hiện các việc
Chỉ để vui lòng các chúng sinh
Chưa có một niệm sinh phân biệt.
Nghe bài kệ này rồi, tất cả Bồ-tát một tâm kính ngưỡng phát đại
thệ nguyện, ước ao được nghe công đức chân thật nghĩa lý của Như Lai, nên đều nghĩ: “Bồ-tát Phổ Hiền có đủ các hạnh, thể tánh thanh tịnh, lời nói hợp với việc làm, việc làm hợp với lời nói nên được tất cả Đức Như Lai khen ngợi”. nghĩ như vậy rồi càng sinh tâm khát ngưỡng.
Lúc ấy, Phổ Hiền với đầy đủ các loại công đức trí tuệ, trang nghiêm thân tâm cũng giống như hoa sen không dính bùn ba cõi; bảo chúng Bồ-tát:
–Các ngài phải nhất tâm lắng nghe, tôi nay muốn nói tướng của một giọt nước trong biển nước công đức của Phật, rồi nói kệ rằng:
Phật trí rộng lớn như hư không
Biến khắp tất cả tâm chúng sinh
Vọng tưởng thế gian, đều chẳng có
Không khởi các phân biệt sai khác
Một niệm đều biết pháp ba đời
Biết rõ căn tánh các chúng sinh
Ví như nhà ảo thuật tài giỏi
Một niệm thị hiện vô biên việc
Tùy các tâm hạnh của chúng sinh
Cùng các nghiệp và nguyện lực xưa
Làm cho họ thấy biết không đồng
Phật vốn tịch nhiên không động niệm
Mà thấy Phật ngồi ở khắp nơi
Cùng khắp mười phương các thế giới
Hoặc có chúng sinh tâm bất tịnh
Trong vô lượng kiếp chẳng thấy Phật
Có người tín giải tâm vô ngã
Một niệm phát ý thấy Như Lai
Hoặc kẻ dua nịnh tâm bất tịnh
Ức kiếp tìm cầu chẳng thấy Phật
Hoặc ở các nơi nghe tiếng Phật
Âm thanh tuyệt diệu đẹp tâm người
Có kẻ trăm ngàn vạn ức kiếp
Vì tâm bất tịnh nên chẳng nghe
Hoặc thấy Đại Bồ-tát thanh tịnh
Khắp tam thiên đại thiên thế giới
Đều đã đầy đủ hạnh Phổ hiền
Như Lai an nhiên ngồi trong đó
Cõi này tuyệt diệu khó sánh bằng
Phật đã nghiêm tịnh vô lượng kiếp
Đức Tỳ-lô-giá-na tối thắng
Ở đây giác ngộ thành Chánh giác
Hoặc thấy hoa sen cõi Thắng diệu
Hiền Thủ Như Lai ở trong đó
Vô lượng chúng Bồ-tát vây quanh
Đều siêng tu tập hạnh Phổ hiền
Hoặc thấy Đức Phật vô lượng thọ
Quán Âm, Bồ-tát cùng vây quanh.
Đều là bậc quán đỉnh trụ xứ
Cùng khắp mười phương các cõi nước
Hoặc thấy tam thiên thế giới này
Thanh tịnh trang nghiêm như
Diệu hỷ A-súc Như Lai ngự nơi đây
Và Bồ-tát, Hương tượng vây quanh.
Hoặc thấy Nguyệt Giác xưng danh Phật
Cờ Kim cang cùng chư Bồ-tát
Trụ như gương tròn diệu trang nghiêm
Khắp mười phương cõi nước thanh tịnh.
Hoặc thấy Đức Thế Tôn Nhật Tạng
Ở khắp cõi thanh tịnh ánh sáng
Cùng các Bồ-tát được quán đỉnh
Thuyết pháp cùng khắp ở mười phương
Hoặc thấy Kim Cang Đại Diễm Phật
Cùng chư Bồ-tát và cờ trí
Đi khắp tất cả cõi rộng lớn
Thuyết pháp trừ mê cho chúng sinh
Mỗi mỗi đầu lông không thể nói
Chư Phật đủ ba hai tướng tốt.
Chúng hội Bồ-tát cùng vây quanh
Thường xuyên thuyết pháp độ chúng sinh
Thấy ở mỗi lỗ chân lông Phật
Đầy đủ cõi trang nghiêm rộng lớn
Vô lượng Như Lai ở trong đấy
Đầy đủ các Phật tử thanh tịnh.
Hoặc thấy mười phương cõi bình đẳng,
Mà ở trong mỗi cực vi trần
Đều có vô lượng các Bồ-tát
Không thể nói kiếp tu các hạnh
Lại thấy trên đầu một sợi lông
Vô lượng vi trần những cõi biển
Các loại nghiệp khởi đều sai khác
Tỳ-lô-giá-na chuyển pháp luân.
Hoặc có thế giới chẳng thanh tịnh
Hoặc có cõi tịnh toàn là báu
Như Lai sống lâu đến vô lượng
Thị hiện đầy đủ đến Niết-bàn
Cùng khắp mười phương các thế giới
Thị hiện nhiều việc bất tư nghì
Tùy tâm, trí nghiệp các chúng sinh
Thảy đều hóa độ cho thanh tịnh
Đó là Vô thượng Điều ngự sư
Cùng khắp mười phương các cõi nước
Thị hiện các loại thần thông lực.
Tôi nói một ít ngài nên nghe
Hoặc thấy Thích-ca thành Phật đạo
Trải qua chẳng thể nghĩ bàn kiếp,
Hoặc thấy nay mới làm Bồ-tát
Lợi ích chúng sinh ở mười phương,
Hoặc có người thấy Thích Sư Tử
Cúng dường chư Phật tu đạo hạnh,,
Hoặc thấy Bậc Tối thắng trong đời
Hiển hiện các việc đại thần thông
Hoặc thấy Bố thí hoặc Trì giới
Nhẫn nhục, Tinh tấn hoặc Thiền định
Bát-nhã, Phương tiện, Nguyện, Lực, Trí.
Tùy tâm chúng sinh mà thị hiện,
Hoặc thấy rốt ráo Ba-la-mật,
Hoặc thấy an trụ ở các địa,
Tổng trì Tam-muội trí thần thông
Các việc như vậy đều hiện đủ
Hoặc hiện tu hành vô lượng kiếp
Trụ ở bậc Bồ-tát kham nhẫn,
Hoặc là trụ ở bậc Bất thoái
Hoặc hiện nước pháp rưới trên đầu
Hoặc hiện thân Phạm, Thích, Hộ thế
Hoặc hiện La-sát, Bà-la-môn
Nhiều loại sắc tướng rất xinh đẹp
Như nhà ảo thuật hiện nhiều hình
Hoặc hiện từ Đâu-suất giáng thần
Hoặc thấy trong cung thọ dục lạc
Hoặc thấy rời bỏ những vinh hoa
Xa lìa cung vua, đi học đạo
Hoặc thấy mới sinh, hoặc thấy chết
Hoặc thấy xuất gia học các đạo
Hoặc thấy ngồi nơi cội Bồ-đề
Nhiếp phục quân ma thành Chánh giác
Hoặc thấy Đức Phật mới Niết-bàn
Hoặc thấy dựng tháp khắp thế gian
Hoặc thấy tượng Phật thờ trong tháp
Hoặc tùy chúng sinh hiện sắc thân
Hoặc thấy Như Lai vô lượng thọ
Cùng các Bồ-tát được thọ ký
Thành Đấng chân thật đại Đạo sư
Tiếp dẫn đến nơi cõi An lạc
Hoặc thấy vô lượng ngàn ức kiếp
Phật sự đã xong nhập Niết-bàn
Hoặc thấy mới được thành Bồ-đề
Hoặc thấy chánh tu những diệu hạnh
Hoặc thấy Như Lai thanh tịnh nguyệt
Ở tại Phạm thế và ma cung
Cung trời Tự tại, cung Hóa lạc,
Thị hiện đủ các loại thần biến
Hoặc thấy ở tại cung Đâu-suất
Vô lượng chư Thiên đồng vây quanh
Thuyết pháp cho họ được hoan hỷ
Một tâm phát tâm cúng dường Phật
Hoặc thấy ở tại Dạ-ma thiên
Đao-lợi, Tứ thiên, cung Long thần
Tất cả các cung điện như vậy
Không chỗ nào Phật chẳng hiện thân
Ở chỗ Phật Nhiên Đăng Thế Tôn
Rải hoa cắt tóc để cúng dường
Từ đây biết rõ pháp thâm diệu
Thường dùng đạo đó độ chúng sinh
Hoặc thấy Niết-bàn đã từ lâu
Hoặc thấy Phật mới thành Bồ-đề
Hoặc thấy Phật trụ vô lượng kiếp
Hoặc thấy giây lát liền nhập diệt
Thân tướng ánh sáng cùng thọ mạng
Trí tuệ, Bồ-đề và Niết-bàn
Với tiếng oai nghi độ chúng hội
Mỗi mỗi như vậy đều vô số
Hoặc hiện thân hình rất rộng lớn
Giống như núi Tu-di đại bảo sơn
Hoặc thấy kiết già chẳng lay động
Cùng khắp vô biên các thế giới
Hoặc thấy hào quang chiếu một tầm
Hoặc thấy ngàn vạn ức do-tuần
Hoặc chiếu vô lượng các cõi nước
Hoặc thấy đầy khắp tất cả cõi
Hoặc thấy Phật thọ tám mươi năm
Hoặc thọ trăm ngàn muôn ức tuổi
Hoặc trú chẳng thể nghĩ bàn kiếp
Như vậy lần lượt vượt gấp bội
Phật trí thông đạt tịnh vô ngại
Sát-na biết rõ pháp ba đời
Đều từ tâm thức nhân duyên hiện
Sinh diệt vô thường không tự tánh
Ở trong một cõi thành Chánh giác
Ở tất cả cõi cũng như vậy
Tất cả cõi nhập vào từng cõi
Tùy tâm chúng sinh mà thị hiện
Như Lai an trụ đạo Vô thượng
Thành tựu mười Lực, bốn Vô úy
Đầy đủ trí tuệ không chướng ngại
Chuyển bánh xe pháp mười hai hành
Biết rõ Khổ, Tập và Diệt, Đạo
Phân biệt rõ ràng pháp duyên khởi
Pháp, nghĩa, từ, nhạo thuyết vô ngại
Dùng pháp vô úy tuyên dương rộng
Các pháp vô ngã không có tướng
Nghiệp tánh không sinh cũng không diệt
Xa lìa tất cả như hư không
Phật dùng phương tiện để phân biệt
Như Lai chuyển pháp luân như vậy
Động khắp mười phương các cõi nước
Cung điện, núi sông đều lay chuyển
Nhưng không làm chúng sinh kinh sợ
Như Lai diễn nói pháp âm rộng lớn
Cởi mở căn dục cho chúng sinh
Cùng nhau phát âm, trừ mê hoặc
Nhưng Phật chưa từng sinh tâm niệm
Hoăc nghe Thí, Giới, Nhẫn, Tinh tấn
Thiền định, Bát-nhã, Phương tiện, Trí
Hoặc nghe Từ, Bi và Hỷ, Xả
Thuyết pháp bằng ngôn từ khác nhau
Tứ niệm, tứ Chánh cần, Thần túc
Căn, lực, Giác chi, bát Thánh đạo
Niệm, tuệ, thần thông và chỉ quán
Vô lượng các pháp môn phương tiện
Long, Thần, Bát bộ, nhân, phi nhân
Phạm thích, hộ thế, các thiên chúng
Phật dùng một âm để thuyết pháp
Tùy theo các loài đều được hiểu
Nếu có tham dục, sân và si
Giận, phản, đố kỵ, nịnh, tự kiêu
Tám vạn bốn ngàn phiền não khác
Đều được Phật dạy pháp đối trị.
Nếu chưa tu đủ pháp bạch tịnh
Cho họ nghe về mười học xứ.
Thường hay bố thí điều phục người
Cho nghe về Niết-bàn tịch tĩnh.
Nếu người trí kém không từ mẫn
Nhàm ghét sinh tử cầu xa lìa
Cho họ nghe về ba giải thoát
Để được thoát khổ hưởng Niết-bàn.
Nếu người tự tánh ít tham dục
Nhàm lìa ba cõi cầu tịch diệt
Cho họ nghe về các duyên khởi
Theo Độc giác thừa để xuất ly.
Nếu người thanh tịnh tâm rộng lớn
Đầy đủ thí giới, các công đức
Đầy đủ từ mẫn thân cận Phật
Cho họ nghe về đạo Đại thừa.
Hoặc có cõi nước nghe nhất thừa
Hoặc hai, hoặc ba, hoặc bốn năm
Như vậy cho đến nhiều vô lượng
Đều là phương tiện lực của Phật
Niết-bàn tịch tĩnh không sai biệt
Trí hạnh hơn thua có sai khác
Như thể tánh hư không là một
Chim bay gần, xa không đồng nhau
Thể tánh âm thanh Phật cũng vậy
Biến khắp tất cả cõi hư không
Tùy tâm sai khác của chúng sinh
Nên sự nghe thấy không đồng nhau
Do quá khứ Phật tu các hạnh
Tùy người nghe mà diễn diệu âm
Tâm niệm không phân biệt đây kia
Ai được nghe nói, ai thì không
Trên mặt Như Lai phóng hào quang
Đầy đủ tám muôn bốn ngàn loại
Pháp môn Phật nói cũng như vậy
Chiếu khắp thế gian trừ phiền não
Đầy đủ công đức trí thanh tịnh
Mà thường tùy thuận ở ba đời
Ví như hư không không nhiễm chấp
Vì các chúng sinh nên Phật hiện.
Nào là sinh, lão, bệnh, tử, khổ
Cũng hiện tuổi thọ ở thế gian
Vì thuận thế gian mà hiện vậy
Thể tánh thanh tịnh như hư không
Cõi nước chúng sinh thật vô biên
Căn tánh sở thích cũng vô lượng
Trí nhãn Như Lai đều thấy rõ
Tùy theo căn cơ dạy Phật đạo
Cùng khắp hư không mười phương cõi
Bao nhiêu trời người trong đại chúng
Hình tướng tùy người chẳng đồng nhau
Phật hiện thân hình cũng như vậy
Nếu ở chúng hội là Sa-môn
Cạo bỏ râu tóc mặc ca-sa
Đắp y cầm bát giữ các căn
Cho họ hoan hỷ, trừ phiền não
Nếu lúc thân cận Bà-la-môn
Vì họ, Phật hiện thân ốm gầy
Chống gậy mang bình thường sạch trong.
Đầy đủ trí tuệ giỏi giảng thuyết
Bỏ cũ nhận mới tự thấy đủ
Hít gió uống sương không ăn khác
Hoặc ngồi hoặc đứng chẳng lay động
Hiện các khổ hạnh dẹp ngoại đạo
Chấp giữ giới kia để làm thầy
Khéo thông phương thuốc những luận bàn
Toán số, thiên văn và địa lý
Các tướng lành dữ đều biết rõ
Thâm nhập các thiền và giải thoát
Tam-muội, thần thông, trí tuệ, hạnh
Luận bàn, ngâm vịnh và đùa vui
Phương tiện dẫn họ vào Phật đạo
Hoặc hiện mặc áo để nghiêm thân
Đầu đội mão hoa, che lọng tốt
Bốn loại binh hộ vệ trước, sau
Ra oai hùng mãnh dẹp tiểu vương
Hoặc làm quan tòa xử kiện tụng
Răn ác khuyến thiện đủ phương tiện
Hoặc thưởng hoặc phạt đều phân minh
Nên họ vui vẻ và khâm phục
Hoặc làm đại thần chuyên giúp vua
Giỏi dùng chánh pháp an ổn dân
Tất cả mười phương đều lợi ích
Tất cả chúng sinh đều biết rõ
Hoặc làm túc tán các tiểu vương
Hoặc làm phi hành Chuyển luân đế
Khiến các vương tử và thể nữ
Đều theo chánh pháp để tu hành
Hoặc làm hộ thế Tứ Thiên vương
Thống lãnh Dạ-xoa các long thần thảy
Vì chúng hội đó mà thuyết pháp
Làm cho tất cả thảy mừng vui
Hoặc làm Đại Thiên vương Đao-lợi
Ở Thiện pháp đường, vườn Hoan hỷ
Đầu đội mão hoa diễn nói pháp mầu
Chư Thiên ngưỡng mộ chẳng lường được
Hoặc trú Dạ-ma, Đâu-suất thiên
Chỗ Hóa lạc, Tự tại, ma vương
Ngự ở cung điện báu Ma-ni
Giảng hạnh chân thật khiến điều phục
Hoặc đến trong chúng hội Phạm thiên
Nói bốn Vô lượng, các thiền định
Cho họ hoan hỷ rồi bỏ đi
Không ai biết tướng ngài qua lại
Hoặc đến Thiên cung Sắc cứu cánh
Để giảng các hoa báu giác phần
Cùng với vô lượng công Thánh giả
Sau đó bỏ đi chẳng ai hay
Như Lai thấy bằng trí vô ngại
Trong đó tất cả các chúng sinh
Đều đem vô biên môn phương tiện
Giáo hóa đủ cách để thành thục
Ví như thuật sĩ giỏi ảo thuật
Hiện ra các thứ hình tượng huyễn
Phật giáo hóa chúng sinh, cũng vậy.
Vì họ mà hiện nhiều thân hình
Ví như trăng sáng giữa hư không
Thế gian chúng sinh thấy tròn khuyết
Tất cả ao sông hiện bóng trăng
Tất cả tinh tú bị che lấp
Trăng trí Như Lai xuất thế gian
Cũng dùng phương tiện hiện cao thấp
Nước tâm Bồ-tát hiện bóng hình
Tinh tú Nhị thừa bị che lấp
Ví như biển cả nhiều châu báu
Trong sạch không nhơ không giới hạn
Bao nhiêu chúng sinh ở bốn châu
Tất cả hiện bóng ở trong đấy
Biển công đức Phật cũng như vậy
Không trong không đục không hạn lượng
Cho đến pháp giới các chúng sinh
Chẳng ai không hiện trong thân Phật
Ví như mặt trời chiếu ánh sáng
Chẳng rời chỗ, vẫn chiếu mười phương
Ánh sáng mặt trời Phật cũng vậy
Không đến không đi, trừ tối tăm
Ví như Long vương tuôn mưa lớn
Chẳng phải từ thân, tâm tuôn ra
Mà mưa cùng khắp đều thấm nhuận
Trừ sạch nóng bức, được mát mẻ
Mưa pháp Như Lai cũng như vậy
Chẳng phải thân tâm Phật sinh ra
Mà khai ngộ được các chúng sinh
Diệt trừ sạch hết lửa tam độc
Pháp thân Như Lai rất thanh tịnh
Tất cả ba cõi không sánh bằng
Vượt ngoài đạo ngôn ngữ thế gian
Bản tánh chẳng có cũng chẳng không
Dầu không chỗ nương có chỗ nương
Như vậy không đến cũng không đi
Như hư không, mặt trời và mộng
Phải quán thể tánh Phật như vậy
Pháp có, pháp không trong ba cõi
Chẳng thể ví dụ cùng Phật được
Ví như chim thú trong rừng núi
Không nương không gian không ở được
Ma-ni ở biển vô lượng màu
Thân Phật sai khác cũng như vậy
Như Lai phi sắc, phi phi sắc
Tùy nghi mà hiện không chỗ trụ
Hư không, chân như và thật tế
Niết-bàn, pháp tánh và tịch diệt
Chỉ có các pháp chân thật này
Khả dó hiển thị ở Như Lai
Tâm niệm cõi trần đếm biết được
Nước trong biển cả uống hết được
Hư không lường được, gió buộc được
Không thể nói hết công đức Phật
Nếu ai nghe biển công đức này
Sinh tâm hoan hỷ và tin tưởng
Chắc chắn sẽ được công đức này
Thận trọng chớ sinh tâm ngờ vực.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 40- Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 40)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM
QUYỂN 40
PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ
HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 40)
Đại Bồ-tát Phổ Hiền sau khi xưng tán công đức thù thắng của Như Lai rồi, lúc bấy giớ mới bảo các Bồ-tát và Thiện Tài:
–Này thiện nam! Công đức của Như Lai, giả sử các Đức Phật ở mười phương, trải qua số kiếp nhiều như cực vi trần trong không thể nói, không thể nói cõi Phật nối tiếp nhau diễn thuyết, cũng không hết được. Nếu ai muốn thành tựu pháp môn công đức này, phải tu mười hạnh nguyện rộng lớn. Những gì là mười?
1.Lễ kính các Đức Phật.
2.Khen ngợi các Đức Như Lai.
3.Sắm sửa nhiều đồ vật cúng dường.
4.Sám hối các nghiệp chướng
5.Tùy hỷ các công đức.
6.Thỉnh Phật chuyển pháp luân.
7.Thỉnh Phật ở lại đời.
8.Thường học tập theo Phật.
9.Luôn luôn tùy thuận chúng sinh.
10.Hồi hướng khắp tất cả.
Thiện Tài thưa:
–Bạch Thánh giả! Lễ kính như thế nào cho đến hồi hướng như thế nào?
Bồ-tát Phổ Hiền bảo Thiện Tài:
–Này thiện nam! Nói lễ kính các Đức Phật là như vầy:
–Bao nhiêu các Đức Phật Thế Tôn, nhiều như số vi trần trong tất
cả cõi Phật, ở mười phương ba đời, khắp pháp giới, hư không giới, tôi đều nương vào năng lực hạnh nguyện của Phổ Hiền, phát khởi tâm tin hiểu sâu xa, như trước mắt, là đem thân, ngữ, ý ba nghiệp thanh tịnh thường tu hạnh lễ kính. Nơi mỗi Đức Phật, đều hóa hiện thân nhiều như số cực vi trần trong vô lượng vô lượng cõi Phật. Mỗi thân đều lễ khắp các Đức Phật, nhiều như số cực vi trần trong trong vô lượng vô lượng cõi Phật. Cõi hư không hết, thì sự lễ kính của tôi mới hết. Nhưng cõi hư không chẳng cùng tận nên sự lễ kính của tôi cũng không cùng tận. Như vậy cho đến cõi chúng sinh hết, nghiệp chúng sinh hết, phiền não chúng sinh hết, sự lễ kính của tôi mới hết. Nhưng cõi chúng sinh cho đến phiền não chẳng cùng tận nên sự lễ kính của tôi cũng không cùng tận, trong từng niệm từng niệm luôn luôn như vậy không gián đoạn ba nghiệp: thân, ngữ, ý không hề chán mỏi mỏi.
Này thiện nam! Nói khen ngợi Đức Như Lai là như vầy.
Có bao nhiêu vi trần trong tất cả các cõi nước ở mười phương ba đời khắp pháp giới, hư không giới, mà trong mỗi vi trần đều có các Đức Phật nhiều như số cực vi trần trong tất cả thế giới. Nơi mỗi Đức Phật, đều có các Bồ-tát vây quanh nhóm họp. Tôi phải dùng sức hiểu biết thông suốt sâu xa, những tri kiến hiện tiền; dùng thiệt căn vi diệu vượt qua cả Biện Tài Thiên nữ. Mỗi căn lưỡi phát xuất vô tận biển âm thanh; mỗi âm thanh phát xuất tất cả biển ngôn từ, xưng tụng khen ngợi tất cả biển công đức của Như Lai, cho đến tận đời vị lai liên tục không dứt, biến khắp pháp giới không thiếu chỗ nào. Như vậy, cõi hư không hết, cõi chúng sinh hết, nghiệp chúng sinh hết, phiền não chúng sinh hết; thì việc khen ngợi công đức Phật của tôi mới hết. Nhưng cõi hư không cho đến phiền não chẳng cùng tận nên sự của tôi cũng không cùng tận; trong từng niệm từng niệm liên tục không gán đoạn như vậy mà ba nghiệp thân, khẩu, ý không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Sắm sửa nhiều thứ cúng dường là vầy:
Trong số cực vi trần của tất cả cõi Phật, ở mười phương ba đời, khắp pháp giới, hư không giới; mỗi mỗi chư Phật đều có ở khắp cực vi trần số tất cả thế giới. Nơi mỗi Đức Phật, đều có các Bồ-tát vây quanh nhóm họp. Tôi dùng sức hạnh nguyện của ngài Phổ Hiền, nên khởi tâm tin hiểu sâu xa những thấy biết trước mắt; rồi sắm sửa đủ các thứ
cúng dường thượng diệu mà cúng dường, như là: mây hoa, mây tràng hoa, mây âm nhạc cõi trời, mây tàng lọng cõi trời, mây y phục cõi trời, các thứ hương trời: Hương xoa, hương đốt, hương bột. Các thứ mây trên đây, mỗi mỗi đều như núi Tu-di. Lại thắp các thứ đèn: Đèn-tô-lạc, đèn dầu, các thứ đèn dầu thơm, mỗi tim đèn như núi Tu-di, dầu trong đèn như nước biển cả; thường đem các thứ cúng dường như trên để cúng dường.
Thiện nam! Trong các thứ cúng dường, cúng dường pháp là hơn hết. Cúng dường pháp là: Tu hành đúng theo lời Phật dạy, để cúng dường, làm lợi ích cho chúng sinh để cúng dường, thâu nhận chúng sinh để cúng dường; chịu khổ cho chúng sinh để cúng dường, siêng năng tu học căn lành để cúng dường, không bỏ hạnh Bồ-tát để cúng dường, chẳng rời tâm Bồ-đề để cúng dường.
Thiện nam! Như vô lượng công đức của việc cúng dường trước kia đem sánh với một niệm công đức của pháp cúng dường thì công đức ấy không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không một phần trăm ngàn câu-chi na-do-tha, một phần ca-la, một phần toán, một phần số, một phần ví dụ, một phần ưu-ba-di-sa-đà. Vì sao? Vì các Đức Như Lai tôn trọng chánh pháp. Vì theo đúng như lời Phật dạy mà tu hành thì sẽ thành Phật. Bồ-tát nào thực hành pháp cúng dường là thành tựu sự cúng dường Phật. Tu hành như vậy mới thật là cúng dường. Nên pháp cúng dường là sự cúng dường rộng, là sự cúng dường lớn hơn tất cả. Cõi hư không cùng tận, cõi chúng sinh cùng tận, nghiệp chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận; sự cúng dường của tôi mới cùng tận; nhưng cõi hư không cho đến phiền não không cùng tận nên sự cúng dường của tôi cũng không cùng tận, trong từng niệm từng niệm liên tục không gián đoạn mà thân, khẩu, ý nghiệp không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Nói sám hối nghiệp chướng là như vầy: Bồ-tát tự nghĩ: “Tôi từ vô thỉ kiếp về quá khứ; do tham, sân, si làm cho thân, miệng, ý tạo ra vô lượng, vô biên nghiệp ác. Nếu các nghiệp ác này mà có hình tướng, thì khắp cõi hư không cũng không thể chứa đựng hết được. Nay tôi đem cả ba nghiệp trong sạch ra trước các Đức Như Lai và chúng Bồ-tát khắp cực vi trần cõi nước trong pháp giới, thành
tâm sám hối, về sau không tái phạm nữa, thường an trụ giới trong sạch đầy đủ công đức. Như vậy cõi hư không cùng tận, cõi chúng sinh cùng tận, nghiệp chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận; thì sự sám hối của tôi mới cùng tận, nhưng hư không giới cho đến chúng sinh, phiền não chẳng cùng tận, nên sự sám hối của tôi đây cũng không cùng tận, trong từng niệm từng niệm liên tục không gián đoạn mà ba nghiệp thân, khẩu, ý không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Nói tùy hỷ công đức là thế này:
–Bao nhiêu Đức Phật như số vi trần, trong tất cả cõi Phật khắp hư không pháp giới, mười phương ba đời; từ khi mới phát tâm vì muốn chứng Nhất thiết trí nên siêng tu các việc phước, không tiếc thân mạng, trải qua vô số kiếp như số cực vi trần trong vô lượng vô lượng cõi Phật. Trong mỗi kiếp, đều thí xả đầu, mắt, tay, chân nhiều như số cực vi trần trong vô lượng vô lượng cõi Phật; làm tất cả những hạnh khó làm như vậy, đầy đủ các môn Ba-la-mật, chứng nhập các trí địa của Bồ-tát, thành tựu quả Vô thượng Bồ-đề của chư Phật cho đến nhập Niết-bàn, phân chia xá-lợi. Bao nhiêu căn lành ấy, tôi đều tùy hỷ. Cho đến sáu nẻo, bốn loài trong tất cả mười phương, có bao nhiêu công đức, dù nhỏ như bụi trần tôi cũng đều tùy hỷ. Mười phương ba đời tất cả các vị Thanh văn, Bích-chi-phật, Hữu học và Vô học có bao nhiêu công đức, tôi cũng đều tùy hỷ.
Các công đức rộng lớn của chư Bồ-tát, do tu vô lượng hạnh khổ khó làm, để quyết chí cầu quả vị Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, tôi đều tùy hỷ. Như vậy cõi hư không cùng tận, cõi chúng sinh cùng tận, nghiệp chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận, sự tùy hỷ này của tôi không có cùng tận, trong từng niệm từng niệm liên tục không gián đoạn û, ba nghiệp thân, khẩu, ý không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Nói thỉnh Phật chuyển pháp luân là vầy:
–Trong số cực vi khắp hư không pháp giới mười phương ba đời tất cả cõi Phật, mỗi cực vi đều có các cõi Phật rộng lớn, nhiều như số cực vi trong vô lượng vô lượng cõi Phật. Mà ở mỗi cõi, trong một niệm, đều có tất cả chư Phật thành Đẳng chánh giác đông như số cực vi trần trong vô lượng vô lượng cõi Phật, tất cả đều có chúng Bồ-tát nhóm họp vây quanh. Tôi đều đem ba nghiệp thân, khẩu, ý cùng
những phương tiện, ân cần thỉnh tất cả chư Phật, nói pháp nhiệm mầu. Như vậy cõi hư không cùng tận, cõi chúng sinh cùng tận, nghiệp chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận, sự thỉnh Phật chuyển pháp luân chân chánh của tôi không cùng tận, trong từng niệm từng niệm liên tục không gián đoạn, ba nghiệp thân, khẩu, ý không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Nói thỉnh Phật ở lại đời là như vầy:
–Các Đức Như Lai nhiều như số cực vi trong tất cả cõi Phật, khắp hư không pháp giới mười phương ba đời, cùng các Bồ-tát, Thanh văn, Duyên giác, Hữu học, Vô học cho đến tất cả các bậc Thiện tri thức, sắp muốn nhập Niết-bàn; tôi đều cung thỉnh, xin đừng nhập Niết-bàn, xin ở lại đời trong vô số kiếp như cực vi trần tất cả cõi Phật, để cho tất cả chúng sinh được lợi lạc. Như vậy, cõi hư không cùng tận, cõi chúng sinh cùng tận, nghiệp chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận, sự khuyên mời của tôi đây vẫn không cùng tận, trong từng niệm từng niệm liên tục không gián đoạn, ba nghiệp thân, khẩu, ý không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Nói thường học tập theo Phật là như vầy:
–Như Đấng Tỳ-lô-giá-na Phật ở cõi Ta-bà đây, từ khi mới phát tâm, tinh tấn không thoái lui, đem vô lượng vô lượng thân mạng ra mà bố thí như lột da làm giấy, chẻ xương làm viết, chích máu làm mực để biên chép Kinh điển chất cao như núi Tu-di; vì tôn trọng chánh pháp, nên không tiếc thân mạng, huống là ngôi vua, thành ấp, cung điện, vườn rừng và thực hành bao nhiêu hạnh khó làm khác, cho đến khi ngồi dưới gốc cây mà thành quả Đại Bồ-đề, thị hiện các thứ thần thông, khởi các sự biến hóa, hiện các thân Phật ở trong những chúng hội như trong chúng hội đạo tràng của các vị Đại Bồ-tát, hoặc ở trong đạo tràng của chúng hội Thanh văn, Duyên giác, hoặc ở trong đạo tràng của Chuyển luân vương, các vị tiểu vương cùng quyến thuộc, hoặc ở trong đạo tràng của chúng hội cư sĩ, Trưởng giả, Bà-la-môn cùng Sát-đế-lợi; cho đến hoặc ở trong đạo tràng của chúng hội Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, nhân, phi nhân. Ở trong các chúng hội như vậy, âm thanh tròn đầy mãn như tiếng sấm sét lớn rồi tùy theo căn tánh mong muốn của mỗi hạng, mà
giáo hóa cho chúng sinh, đều được thành thục; cho đến thị hiện nhập Niết-bàn. Tất cả hạnh đức như thế, tôi đều học tập theo. Như Đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na hiện nay, hoặc như các Đức Phật Như Lai như số vi trần trong tất cả cõi Phật khắp hư không giới mười phương ba đời đều cũng như thế ấy, trong mỗi niệm tôi đều học tập theo. Như vậy, cõi hư không cùng tận, cõi chúng sinh cùng tận, nghiệp chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận, sự theo học của tôi đây vẫn không cùng tận, trong từng niệm từng niệm liên tục không gián đoạn, ba nghiệp thân, khẩu, ý không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Nói hằng tùy thuận chúng sinh là như vầy: Có bao nhiêu chúng sinh sai khác, trong tất cả cõi ở mười phương pháp giới, hư không giới, chính là những loài noãn sinh, thai sinh, thấp sinh, hóa sinh; hoặc các loài nương nơi đất, nước, gió, lửa mà sống; cũng có giống nương nơi hư không cùng cây cỏ mà sống. Tất cả chúng sinh ấy, với những sự sống khác nhau, sắc thân khác nhau, hình trạng khác nhau, tướng mạo khác nhau, tuổi thọ khác nhau, tộc loại khác nhau, danh hiệu khác nhau, tâm tánh khác nhau, tri kiến khác nhau, ham muốn khác nhau, ý hành khác nhau, oai nghi khác nhau, y phục khác nhau, ăn uống khác nhau, ở trong các thôn xóm, thành ấp, doanh trại cung điện khác nhau cho đến tất cả Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, nhân, phi nhân, loài không chân, loài hai chân, bốn chân, nhiều chân; loài có hình sắc, loài không hình sắc; loài có tâm tưởng, loài không có tâm tưởng; loài chẳng phải có tưởng, chẳng phải không tưởng. Các loài như vậy, tôi đều thuận theo tất cả mà thực hành đủ các sự vâng thờ cúng dường như kính cha mẹ, như thờ bậc thầy cùng A-la-hán, cho đến Đức Như Lai đều không khác. Trong các loài ấy; nếu là kẻ có bệnh thì tôi vì họ mà làm lương y. Nếu ai bị lạc đường, thì tôi vì họ mà chỉ cho con đường chân chánh. Nơi đêm tối, tôi vì họ mà làm ánh sáng. Đối với người nghèo thiếu, tôi làm cho họ được kho báu. Bồ-tát làm lợi ích chúng sinh bình đẳng như vậy.
Vì sao? Vì Bồ-tát nếu có thể tùy thuận chúng sinh, thì chính là tùy thuận cúng dường các Đức Phật; còn tôn trọng và thừa sự chúng sinh thì chính là tôn trọng và thừa sự các Đức Phật. Nếu làm cho
chúng sinh vui mừng là làm cho tất cả Như Lai vui mừng. Vì sao thế? Vì các Đức Như Lai dùng tâm đại Bi làm hình thể. Chúng sinh là nhân để sinh tâm đại Bi, tâm đại Bi là nhân để phát tâm Bồ-đề, tâm Bồ-đề là nhân để thành bậc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Ví như giữa chốn sa mạc hoang vu, cây chúa to lớn, nếu rễ hút được nước thì cành lá, hoa quả đều được sum suê tươi tốt.
Cây Bồ-đề ở chốn sa mạc sinh tử rộng lớn cũng lại như vậy. Tất cả chúng sinh là gốc rễ, Bồ-tát là hoa, Phật là quả. Dùng nước đại Bi đượm nhuần gốc rễ chúng sinh, thì có thể trổ hoa Bồ-tát trí tuệ và kết thành quả Phật.
Vì sao thế? Bởi các Bồ-tát dùng nước đại Bi làm lợi ích cho chúng sinh thì có thể thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Cho nên quả Bồ-đề thuộc về chúng sinh, vì nếu không chúng sinh, tất cả Bồ-tát chắc chắn không thể thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Này thiện nam! Đối với nghĩa ấy, ông nên hiểu như vậy.
Bởi đối với chúng sinh mà dùng tâm bình đẳng thì có thể sinh tâm đại Bi đầy đủ hoàn toàn. Dùng tâm đại Bi mà tùy thuận chúng sinh thì có thể thành tựu pháp cúng dường Như Lai. Bồ-tát tùy thuận chúng sinh là như thế ấy.
Cõi hư không cùng tận, cõi chúng sinh cùng tận, nghiệp chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận, sự tùy thuận chúng sinh của tôi đây vẫn không cùng tận, trong từng niệm từng niệm liên tục không gián đoạn, ba nghiệp thân, khẩu, ý không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Nói hồi hướng khắp tất cả là như vầy:
–Từ sự lễ kính ban đầu cho đến tùy thuận, có bao nhiêu công đức, tôi đều đem hồi hướng cho tất cả chúng sinh, khắp trong tận hư không giới, pháp giới.
Nguyện cho tất cả chúng sinh thường được an lạc, không có các bệnh khổ, muốn thực hành pháp ác đều không thành, còn tu nghiệp lành thì đều mau thành tựu, đóng chặt cửa của tất cả cõi ác, mở bày đường chánh nhân, Thiên, Niết-bàn. Nếu các chúng sinh, do vì trước kia tích tập các nghiệp ác, nên chịu lấy tất cả quả rất khổ, tôi đều chịu thay cho, để chúng sinh được giải thoát, rốt ráo thành tựu quả Vô
thượng Bồ-đề. Bồ-tát tu hạnh hồi hướng là như vậy. Cõi hư không cùng tận, cõi chúng sinh cùng tận, nghiệp chúng sinh cùng tận, phiền não chúng sinh cùng tận, sự hồi hướng của tôi đây vẫn không cùng tận, trong từng niệm từng niệm liên tục không gián đoạn, ba nghiệp thân, khẩu, ý không hề chán mỏi.
Này thiện nam! Ấy là mười điều nguyện rộng lớn đầy đủ viên mãn của Đại Bồ-tát. Nếu các vị Bồ-tát đối với mười điều nguyện rộng lớn này là tùy thuận tu hành, thì có thể giáo hóa thuần thục tất cả chúng sinh, thì có thể tùy thuận đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thì có thể thành tựu đầy đủ các biển hạnh nguyện của ngài Phổ Hiền. Này thiện nam! Do đó, đối với nghĩa trên đây ông phải hiểu như vậy.
Nếu có thiện nam, thiện nữ nào, dùng bảy món báu thượng diệu và những sự an lạc tối thắng của trời, người, nhiều đến nỗi dẫy đầy vô lượng, vô biên thế giới như số cực vi trần vô lượng vô lượng cõi Phật khắp mười phương, đem bố thí cho tất cả chúng sinh trong bao nhiêu thế giới, cúng dường cho các Đức Phật và Bồ-tát trong bao nhiêu thế giới, trải qua vô số kiếp như số cực vi trong bao nhiêu cõi Phật liên tục không dứt; cúng dường, bố thí như vậy được bao nhiêu công đức, đem sánh với công đức của người chỉ một lần nghe mười điều nguyện lớn này, thì công đức trước không bằng một phần trăm, một phần ngàn, cho đến cũng không bằng một phần ưu-ba-ni-sa-đà!
Hoặc có người, dùng tâm tin sâu xa ở nơi mười đại nguyện này, mà thọ trì, đọc tụng cho đến biên chép một bài kệ bốn câu, thì có thể dứt trừ được năm nghiệp vô gián; tất cả thân bệnh, tâm bệnh, khổ não trong thế gian cho đến các ác nghiệp nhiều như số cực vi trong cõi Phật đều được tiêu trừ, tất cả các quân ma, quỷ Dạ-xoa, La-sát, hoặc quỷ Cưu-bàn-trà, Tỳ-xá-xà, Bộ-đa các quỷ thần hung ác, uống máu, ăn thịt, đều phải lánh xa, hoặc là phát tâm gần gũi theo hộ trì.
Vì thế, người nào trì tụng nguyện này thì đi trong thế gian không bị chướng ngại, cũng giống như mặt trăng giữa không trung ra khỏi mây mù; được các Đức Phật khen ngợi, tất cả trời người đều lễ kính, tất cả chúng sinh đều cúng dường. Người này sẽ được thân người với đầy đủ những công đức của Phổ Hiền, chẳng bao lâu sẽ như Bồ-tát
Phổ Hiền, mau được thành tựu sắc thân vi diệu, đủ ba mươi hai tướng đại trượng phu. Nếu sinh ở cõi người hay cõi trời, thường ở dòng dõi cao quý, đều có thể hủy hoại tất cả đường ác, xa lìa tất cả bạn dữ, có thể chế phục tất cả ngoại đạo, giải thoát tất cả phiền não, giống như vua sư tử dẹp tan bầy thú. Người ấy lãnh thọ sự cúng dường của tất cả chúng sinh.
Lại nữa, người ấy trong phút cuối đời lúc lâm chung, tất cả căn của thân người thảy đều hư hoại, tất cả thân thuộc đều phải xa lìa, tất cả oai lực đều lụi tàn, cho đến các quan phụ tướng đại thần, với cung thành trong ngoài, voi ngựa, xe cộ, trân bảo, kho báu tất cả đều không đem một món nào theo được; chỉ có mười nguyện vương này là chẳng rời người mà thôi! Trong tất cả mọi nơi, nó thường ở trước dẫn đường, chỉ một khoảnh khắc là sinh về cõi cực lạc. Đến cõi cực lạc rồi, người này liền thấy Đức Phật A-di-đà cùng các ngài Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Quán Tự Tại, Bồ-tát Di-lặc các vị Bồ-tát này sắc tướng đoan nghiêm, công đức đầy đủ và cùng vây quanh Đức Phật.
Bấy giờ, người ấy tự thấy mình từ hoa sen sinh ra, được Đức Phật thọ ký. Sau khi được thọ ký rồi, trải qua vô số trăm ngàn muôn ức na-do-tha kiếp, khắp cả mười phương vô lượng vô lượng thế giới, người ấy dùng sức trí tuệ, tùy theo tâm của chúng sinh mà làm lợi ích, chẳng bao lâu sẽ được ngồi ở đạo tràng Bồ-đề, nhiếp phục quân ma, thành bậc Đẳng chánh giác, giảng nói pháp mầu vi diệu, có thể làm cho chúng sinh trong những cõi Phật nhiều như số cực vi trần, đều phát tâm Bồ-đề; tùy theo căn tánh của chúng sinh mà dạy dỗ cho thành thục, cho đến tận kiếp vị lai cũng đều làm lợi ích cho tất cả chúng sinh.
Này thiện nam! Các chúng sinh kia nếu nghe, hoặc tin nơi nguyện vương rộng lớn này rồi thọ trì đọc tụng và giảng nói cho người nghe, thì công đức ấy chỉ có Đức Phật Thế Tôn biết, ngoài ra không ai hiểu thấu. Vì thế, các người được nghe mười điều nguyện này, thì chớ sinh tâm nghi hoặc, cần phải lãnh thọ, thọ rồi nên đọc, đọc rồi có thể tụng thuộc, tụng thuộc rồi nên giữ gìn luôn, cho đến biên chép, giảng dạy cho người. Những người như vậy, trong một niệm, tất cả hạnh
nguyện đều được thành tựu, được phước vô lượng, vô biên; có thể ở trong biển khổ phiền não mà cứu vớt chúng sinh, làm cho chúng sinh đều được giải thoát, được vãng sinh về thế giới Cực lạc của Đức Phật A-di-đà.
Lúc bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền, muốn nói lại nghĩa trên, ngài quán sát khắp mười phương, rồi nói kệ rằng:
Tất cả chư Phật trong ba đời
Có thế giới khắp mười phương
Tôi đem thân, ngữ, ý trong sạch
Lạy khắp chư Phật không hề sót
Bằng oai lực, hạnh nguyện Phổ hiền
Phân thân hiện khắp trước Như Lai
Một thân lại hiện vô số thân
Một thân lạy khắp vô số Phật
Vô số Phật trong một hạt bụi
Đều an tọa giữa chúng Bồ-tát
Vô tận pháp giới cũng như vậy
Tin sâu chư Phật rất đầy đủ
Nên dùng tất cả biển âm thanh
Phát sinh vô tận lời nói hay
Cho đến tận cùng kiếp vị lai
Khen công đức sâu dày của Phật
Sắm vật hảo hạng: Nào tràng hoa
Âm nhạc, hương, hoa, cùng tán, lọng
Các thứ trang nghiêm đẹp như vậy
Tôi đem cúng dường chư Như Lai
Y phục đẹp nhất, hương thơm nhất
Hương bột, hương xông cùng đèn đuốc
Mỗi món nhiều như núi Tu-di
Tôi đem cúng dường các Đức Phật
Tôi đem tâm thắng giải rộng lớn
Tin sâu tất cả Phật ba đời
Dùng sức hạnh nguyện của Phổ Hiền
Cúng dường khắp các Đức Như Lai.
Xưa tôi đã tạo nhiều nghiệp ác
Đều do ba độc: Tham, sân, si
Theo thân, khẩu, ý phát sinh ra
Nay tôi thảy đều xin sám hối
Tất cả chúng sinh trong mười phương
Hữu học, Vô học và Nhị thừa
Tất cả Như Lai và Bồ-tát
Có bao nhiêu công đức đều tùy hỷ
Các đấng soi đời khắp mười phương
Vừa mới chứng nên đạo Chánh giác
Tôi nay khuyến thỉnh đều tất cả
Chuyển xe chánh pháp diệu vô thượng
Chư Phật nếu muốn nhập Niết-bàn
Tôi xin thành tâm mà mời thỉnh
Cúi mong ở lại lâu trong đời
Cho chúng sinh được nhờ lợi lạc
Bao nhiêu phước đức lễ cúng dường
Thỉnh Phật, trụ thế chuyển xe pháp
Tùy hỷ, sám hối, các căn lành
Hồi hướng chúng sinh cùng Phật đạo
Tôi nay theo học với Như Lai
Tu tập đầy đủ hạnh Phổ hiền
Cúng dường chư Phật trong quá khứ
Cùng với mười phương hiện tại Phật
Và vị lai, những Thiên Nhân Sư
Hết thảy ý muốn đều viên mãn
Nguyện theo học khắp ba đời Phật
Mau chứng nên quả đại Bồ-đề
Tất cả cõi trong khắp mười phương
Rộng lớn, thanh tịnh, trang nghiêm đẹp
Chúng hội vây quanh các Như Lai
Đều ngồi dưới gốc cây Bồ-đề
Bao nhiêu chúng sinh trong mười phương
Nguyện lìa lo khổ, thường an lạc
Để đạt được chánh pháp sâu xa
Diệt sạch phiền não không bỏ xót
Khi tôi vì Bồ-đề mà tu
Ở trong các loài, biết đời trước
Thường được xuất gia, tu tịnh giới
Không nhơ không lỗi cũng không hư
Trời, Rồng, Dạ-xoa, quỷ Bàn trà
Cho đến loài người cùng phi nhân
Bao nhiêu ngôn ngữ của chúng sinh
Đều dùng các âm để nói pháp
Siêng tu Ba-la-mật trong sạch
Tâm Bồ-đề luôn giữ không mất
Dứt trừ chướng nhơ không để thừa
Thành tựu tất cả các diệu hạnh
Đối với các hoặc, nghiệp, cảnh ma
Trong cõi thế gian, được giải thoát
Cũng như hoa sen không dính nước
Mặt trời, mặt trăng chẳng trụ không
Dứt hết tất cả khổ ác đạo
Ban bố an vui cho chúng sinh
Như thế trải qua vô số kiếp
Lợi ích mười phương không cùng tận
Tôi thường tùy thuận các chúng sinh
Cho đến tận các kiếp vị lai
Thường tu hạnh lớn của Phổ Hiền
Viên mãn quả Vô thượng Bồ-đề
Những người cùng tôi đồng một hạnh
Ở khắp mọi nơi đồng nhóm họp
Nghiệp thân, khẩu, ý đều đồng nhau
Cùng nhau tu học các hạnh nguyện
Thiện tri thức cho tôi lợi ích
Chỉ bày cho tôi, hạnh Phổ hiền
Nguyện cùng tôi, thường chung hội họp
Đối với tôi tâm luôn hoan hỷ
Nguyện thường diện kiến các Như Lai
Và hàng Phật tử vây quanh Phật
Tôi đều sửa sang cúng dường họ
Đến kiếp vị lai không nhàm mỏi
Nguyện giữ gìn pháp mầu Như Lai
Rõ bày tất cả hạnh Bồ-đề
Rốt ráo thanh tịnh đạo Phổ hiền
Đến kiếp vị lai vẫn tu tập
Tôi ở trong tất cả các cõi
Tu phước vô tận, trí vô tận
Định, tuệ, phương tiện và giải thoát
Đạt được vô tận kho công đức
Trong một trần có trần số cõi
Mỗi mỗi cõi có nan tư Phật
Mỗi mỗi Phật ở trong chúng hội.
Tôi thấy thường giảng hạnh Bồ-đề
Cùng khắp mười phương các cõi nước
Mỗi đầu lông đủ có ba đời
Phật và cõi nước nhiều vô lượng
Tôi tu hành khắp vô số kiếp
Tiếng của Như Lai thường thanh tịnh
Một lời đủ cả biển âm thanh
Thuận tâm yêu thích tiếng chúng sinh
Biện tài của Phật đều ban khắp
Tất cả Như Lai trong ba đời
Dùng những ngữ ngôn vô tận kia
Luôn chuyển lý thú xe pháp diệu
Nhờ trí sâu tôi đều lãnh thọ
Tôi hay thâm nhập đời vị lai
Các kiếp đều thâu làm một niệm
Tất cả những kiếp trong ba đời
Chỉ khoảng một niệm tôi đều nhập
Trong một niệm tôi thấy ba đời
Tất cả các Đấng Nhân Sư Tử
Cũng thường vào trong cảnh giới Phật
Như huyễn, giải thoát và oai lực
Trong số cực vi đầu sợi lông
Xuất hiện cõi trang nghiêm ba đời
Các cõi mười phương những đầu lông
Tôi đều thâm nhập để nghiêm tịnh
Vị lai, các Đấng Chiếu Thế Đăng
Thành đạo chuyển pháp độ chúng sinh
Phật sự viên mãn hiện Niết-bàn
Tôi đều đến đó để thân cận
Sức thần thông mau chóng biến khắp
Sức Phổ môn nhập khắp Đại thừa
Sức trí hạnh khắp tu công đức
Sức oai thần che khắp đại Bi
Sức phước trang nghiêm đều thanh tịnh
Sức trí tuệ không nương không đắm
Sức định, tuệ, phương tiện, oai thần
Sức thường chứa đạo Bồ-đề
Sức thanh tịnh thảy đều thiện nghiệp
Sức xô dẹp tất cả phiền não
Sức nhiếp phục tất cả loài ma
Sức viên mãn các hạnh Phổ hiền
Thường hay nghiêm tịnh các cõi nước
Giải thoát tất cả biển chúng sinh
Phân biệt rành rẽ các biển pháp
Có thể thâm nhập biển trí tuệ
Các biển công hạnh đều thanh tịnh
Viên mãn tất cả biển các nguyện
Gần gũi cúng dường các Đức Phật
Tu hành vô lượng kiếp không mệt
Tất cả Như Lai trong ba đời
Những hạnh nguyện Bồ-đề tối thắng
Tôi đều cúng dường tu tập đủ
Dùng hạnh Phổ hiền ngộ Bồ-đề
Tất cả Như Lai có trưởng tử
Danh hiệu ngài là Đức Phổ Hiền
Tôi nay hồi hướng các căn lành
Nguyện các trí hạnh đều như đó
Nguyện thân, khẩu, ý hằng thanh tịnh
Các công hạnh cõi nước cũng như vậy.
Trí tuệ ấy gọi rằng Phổ Hiền
Tôi nguyện cùng ngài đều đồng đẳng
Tôi biến khắp hạnh Phổ hiền tịnh
Các hạnh nguyện lớn của Văn-thù
Đầy sự nghiệp kia không thừa sót
Đến kiếp vị lai thường không mỏi
Tôi tu các hạnh đều vô lượng
Được các công đức cũng không lường
An trụ trong những hạnh vô lượng
Thấu suốt tất cả sức thần thông
Sức trí mạnh mẽ của Văn-thù
Tuệ hạnh Phổ hiền cũng như vậy
Tôi nay hồi hướng các căn lành
Thường theo các ngài mà tu học
Chư Phật ba đời luôn khen ngợi
Các hạnh nguyện tối thắng như vậy
Tôi nay hồi hướng các căn lành
Để được hạnh Phổ hiền thù thắng
Nguyện trong lúc tôi sắp qua đời
Không còn tất cả các chướng ngại
Được gặp Đức Phật A-di-đà
Liền được vãng sinh cõi Cực lạc
Tôi đã vãng sinh cõi kia rồi
Hiện tiền thành tựu hạnh nguyện này
Tất cả tròn đủ không thừa thiếu
Lợi lạc tất cả các chúng sinh
Chúng hội Di-đà đều thanh tịnh
Tôi từ hoa sen nở sinh ra
Được thấy Đức Phật Vô Lượng Quang
Thọ ký cho tôi đạo Bồ-đề
Nhờ Đức Phật kia thọ ký rồi
Tôi hóa vô số vạn ức thân
Trí tuệ rộng lớn khắp mười phương
Lợi lạc tất cả cõi chúng sinh
Cho đến hư không thế giới tận
Chúng sinh, nghiệp và phiền não tận
Nhưng các pháp ấy không cùng tận
Nên hạnh Nguyện cho tôi hằng vô tận
Vô biên cõi nước ở mười phương
Trang nghiêm các báu cúng dường Phật
Tối thắng an lạc thí nhân thiên
Trải kiếp vi trần luôn cúng thí.
Nếu có người với nguyện vương này
Một lần nghe liền sinh tín kính
Mong cầu khát ngưỡng quả Bồ-đề
Công đức được nhiều hơn tài thí
Nhờ đấy thường xa các bạn ác
Thoát khỏi tất cả ba đường dữ
Mau thấy Đức Phật Vô Lượng Quang
Đầy đủ nguyện Phổ hiền tối thắng
Người này tuổi thọ được dài lâu
Sinh trong kiếp người tôn quý
Người này không lâu sẽ thành tựu
Công hạnh như Bồ-tát Phổ Hiền
Ngày trước vì không sức trí tuệ
Tạo ra năm nghiệp ác vô gián
Chuyên tụng nguyện lớn của Phổ Hiền
Tất cả tội ác tiêu diệt mau
Dòng họ chủng loài cùng dung sắc
Đều đầy đủ tướng tốt trí tuệ
Các ma, ngoại đạo không phá được
Ưng chịu cúng dường cho ba cõi
Tất mau đến cội Bồ-đề vương
Ngồi đó mà an hàng phục chúng ma
Thành Đẳng Chánh Giác chuyển xe pháp
Lợi lạc tất cả các chúng sinh
Nếu người với nguyện Phổ hiền này
Đọc, tụng, thọ trì và giảng nói
Quả báo chỉ Phật mới biết được
Quyết định sẽ được đạo Bồ-đề
Nếu người tụng nguyện Phổ hiền này
Tôi nói chút ít phần căn lành
Một niệm tất cả đều tròn đầy
Nguyện thành tựu thanh tịnh chúng sinh
Hạnh Phổ Hiền thù thắng của tôi
Phước lớn vô biên đều hồi hướng
Nguyện các chúng sinh đang chìm đắm
Mau sinh cõi Phật Vô Lượng Quang.
Lúc ở trước Đức Như Lai, Đại Bồ-tát Phổ Hiền nói bài kệ hạnh nguyện thanh tịnh này rồi, Đồng tử Thiện Tài vui mừng vô cùng, các Bồ-tát cũng đều hoan hỷ, Đức Như Lai khen ngợi:
–Lành thay! Lành thay!
Lúc Đức Thế Tôn cùng hàng Thánh chúng Đại Bồ-tát, diễn nói pháp môn quảø thắng cảnh giới giải thoát chẳng thể nghĩ bàn như vậy, Đại Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi làm bậc dẫn đầu trong các vị Đại Bồ-tát và có sáu ngàn thầy Tỳ-kheo đã được thành thục: Đức Di-lặc Bồ-tát làm bậc dẫn đầu trong các vị Đại Bồ-tát ở hiền kiếp. Đức Bồ-tát Vô Cấu Phổ Hiền đứng đầu các vị Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ trụ quán đỉnh vị, cùng với các vị Đại Bồ-tát đông như số vi trần trong các thế giới ở mười phương đều đến nhóm họp. Trong hàng đại Thanh văn thì có ngài Đại trí Xá-lợi-phất, ngài Mục-kiền-liên làm thượng thủ cùng các bậc chúa tể của hàng trời, người và đầy đủ các chúng: Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, nhân, phi nhân… tất cả đại chúng nghe Phật thuyết pháp đều rất vui mừng, đồng tín thọ phụng hành.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
