Đại Tập 41 · Bộ Hoa Nghiêm VI · Số 293 (Q.25–40) & Số 294–309

Số 295 - Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Phẩm Nhập Pháp Giới

SỐ 295

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Địa-bà-ha-la,

người Thiên Trúc.

PHẨM NHẬP PHÁP GIỚI

Bấy giờ, phu nhân Ma-da lại bảo Đồng tử Thiện Tài:

–Này thiện nam! Vua chánh niệm ở cõi Tam thập tam thiên này có con gái tên là Thiên Chủ Quang, ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát mới phát tâm học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào?

Đồng tử Thiện Tài cung kính nhận lời dạy ấy, đảnh lễ sát chân, đi nhiễu vô số vòng, chiêm ngưỡng lưu luyến, tạ từ ra đi. Đến Thiên cung gặp đồng nữ kia, Thiện Tài cung kính đảnh lễ, đứng chắp tay thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả khéo dạy bảo, xin cúi xin chỉ giáo cho.

Thiên nữ đáp:

–Này thiện nam! Ta đã chứng pháp giải thoát vô ngại niệm thanh tịnh trang nghiêm của Bồ-tát. Này thiện nam! Nhớ thuở quá khứ, trong kiếp Tối thắng thanh tịnh liên hoa, ta đã cúng dường chư Phật Như Lai nhiều như số cát sông Hằng. Từ khi các Đức Như Lai ấy mới xuất gia, ta đã kính ngưỡng phụng thờ, hộ trì, cúng dường, xây

dựng Tăng-già-lam, sắm đủ các vật dụng.

Lại nữa, các Đức Phật ấy từ khi còn làm Bồ-tát ở trong thai mẹ cho đến ngày đản sinh, đi bảy bước, rống tiếng sư tử, làm thái tử ở trong cung, hướng đến cội Bồ-đề thành Chánh đẳng giác, chuyển bánh xe chánh pháp, hiện thần biến của Phật, giáo hóa điều phục chúng sinh, tất cả những việc làm của các Đức Như Lai như vậy, từ khi mới phát tâm cho đến lúc pháp diệt, ta đều nhớ rõ không có sai xót, hiện tại luôn nhớ không quên.

Lại nhớ thuở quá khứ, trong kiếp Thiện địa, ta đã cúng dường mười hằng sa các Đức Như Lai. Lại thuở xưa, trong kiếp Diệu đức, ta đã cúng dường các Đức Như Lai nhiều như số vi trần của một thế giới. Trong kiếp Vô sở đắc, ta đã cúng dường tám mươi bốn ức trăm ngàn triệu các Đức Như Lai. Trong kiếp Thiện Quang, ta đã cúng dường các Đức Như Lai nhiều như số vi trần của cõi Diêm-phù-đề. Trong kiếp Vô lượng quang, ta đã cúng dường hai mươi hằng hà sa các Đức Như Lai. Trong kiếp Tinh tấn đức, ta đã cúng dường một hằng sa các Đức Như Lai. Trong kiếp Thiện bi, ta đã cúng dường tám mươi hằng hà sa các Đức Như Lai. Trong kiếp Thắng du, ta đã cúng dường sáu mươi hằng hà sa các Đức Như Lai, trong kiếp Diệu nguyệt, ta đã cúng dường bảy mươi hằng hà sa các Đức Như Lai.

Này thiện nam! Nhớ lại hằng hà sa kiếp như vậy, ta thường gần gũi chư Phật Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác. Từ chỗ các Đức Như Lai đó, ta được nghe pháp Vô ngại niệm thanh tịnh trang nghiêm giải thoát của Bồ-tát, thọ trì tu hành luôn không gián đoạn, tùy thuận nhập vào pháp ấy. Như kiếp trước đây, có các Đức Như Lai từ lúc mới phát tâm Bồ-tát cho đến khi pháp diệt cùng tất cả thần biến của các vị, bằng lực tịnh nghiêm giải thoát, ta tùy ý nhớ lại rõ ràng, thuận theo hành trì, chưa từng biếng nhác, phế bỏ.

Này thiện nam! Ta chỉ biết pháp Vô ngại niệm thanh tịnh giải thoát này. Còn các Đại Bồ-tát ra khỏi đêm tối sinh tử, trí tuệ sáng suốt, lìa xa si ám, chưa từng mê muội, không còn các triền cái, thân hình khinh an, thông hiểu đúng đắn tánh của các pháp, thành tựu mười lực, khai ngộ chúng sinh, ta làm sao có thể biết hạnh công đức ấy mà nói cho ông.

Này thiện nam! Thành Ca-tỳ-la có thầy của đồng tử tên là Biến Hữu, ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát mới phát tâm học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào?

Nhờ nghe pháp ấy, Đồng tử Thiện Tài được thiêïn căn phát triển rộng lớn, chẳng thể nghĩ bàn, vui mừng phấn khởi, cung kính đảnh lễ sát chân Thiên Chủ Quang, đi nhiễu vô số vòng, chiêm ngưỡng luyến mộ, từ biệt ra đi. Từ Thiên cung hướng về thành Ca-tỳ-la, Đồng tử Thiện Tài đến chỗ Biến Hữu, đảnh lễ sát chân, đi nhiễu, chắp tay cung kính, đứng một bên thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả là bậc khéo dạy bảo, cúi xin rộng lòng chỉ giáo cho.

Biến Hữu đáp:

–Này thiện nam! Ở đây, có Đồng tử Thiện Tri Chúng Nghệ học trí tuệ và văn tự của Bồ-tát, ông nên đến đó hỏi, vị ấy sẽ giảng nói cho.

Thiện Tài liền đến chỗ Đồng tử Thiện Tri Chúng Nghệ, cung kính đảnh lễ, đứng qua một bên thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả là bậc khéo dạy bảo, cúi xin rộng lòng chỉ giáo cho.

Đồng tử bảo Thiện Tài:

–Này thiện nam! Ta đã đắc pháp giải thoát Thiện tri chúng nghệ của Bồ-tát. Ta luôn hành trì xướng niệm nhập vào chữ căn bản giải thoát ấy. Như khi xướng chữ a, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Bồ-tát oai đức các biệt cảnh giới. Khi xướng chữ la, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Bình đẳng nhất vị tối thượng vô biên. Khi xướng chữ ba, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Pháp giới vô dị tướng. Khi xướng chữ giả, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Phổ luân đoạn sai biệt. Khi xướng chữ đa, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Đắc vô y vô thượng. Khi xướng chữ la, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Ly y chỉ vô cấu. Khi xướng chữ trà, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Hạnh bất thoái chuyển. Khi xướng chữ bà, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là

Kim cang tạng. Khi xướng chữ đồ, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Phổ luân. Khi xướng chữ sa, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Hải tạng. Khi xướng chữ tha, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Phổ sinh an trụ. Khi xướng chữ na, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Viên mãn quang. Khi xướng chữ da, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Sai biệt tích tụ, khi xướng chữ sử tra, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Phổ ánh sáng dứt các phiền não. Khi xướng chữ ca, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Sai biệt nhất vị. Khi xướng chữ bà, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Bái nhiên mưa pháp. Khi xướng chữ ma, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Đại lưu thoan kích chúng phong tế tró. Khi xướng chữ già, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Phổ thượng an lập. Khi xướng chữ sa tha, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Chân như tạng biến bình đẳng. Khi xướng chữ xả, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Nhập thế gian hải thanh tịnh. Khi xướng chữ thất giả, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Nhất thiết chư Phật chánh niệm trang nghiêm. Khi xướng chữ đà, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Quán sát viên mãn pháp trụ. Khi xướng chữ sa, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Nhất thiết chư Phật giáo thọ luân quang. Khi xướng chữ khư, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Tịnh tu nhân địa hiện tiền trí tạng. Khi xướng chữ xoa, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Dứt các nghiệp hải tạng uẩn. Khi xướng chữ sa đa, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Quyên chư hoặc chướng khai tịnh quang minh. Khi xướng chữ hoại, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Tác thế gian liễu ngộ nhân. Khi xướng chữ phả, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Trí tuệ luân đoạn sinh tử. Khi xướng chữ bà, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Nhất thiết cung điện cụ túc trang nghiêm. Khi xướng chữ sa, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Tu hành giới tạng cát biệt viên mãn. Khi xướng chữ sa ma, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Tùy mười phương hiện kiến chư Phật. Khi xướng chữ ha bà, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Quán sát nhất thiết vô duyên chúng sinh phương tiện thâu nhận linh sinh hải tạng. Khi xướng chữ ha, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Tu hành thủ nhập

nhất thiết công đức hải. Khi xướng chữ già, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Trì nhất thiết pháp vân kiên cố hải tạng. Khi xướng chữ tra, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Mười phương chư Phật tùy nguyện hiện tiền. Khi xướng chữ nã, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Bất động tự luân tụ tập chư ức tự. Khi xướng chữ sa phả, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mật môn tên là Hóa chúng sinh cứu cánh xứ. Khi xướng chữ sa ca, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Đầy đủ các địa hiểu rõ không chấp trước, ánh sáng soi khắp không trở ngại. Khi xướng chữ xà, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Tuyên thuyết nhất thiết Phật pháp cảnh giới. Khi xướng chữ đa sa, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Nhất thiết hư không pháp lôi biến hống. Khi xướng chữ sá, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Hiểu chư mê thức vô ngã minh đăng. Khi xướng chữ đà, ta nhập vào Bát-nhã ba-la-mâït môn tên là Nhất thiết pháp luân xuất sinh chi tạng.

Này thiện nam! Khi xướng các chữ căn bản giải thoát như vậy, ta nhập vào vô lượng, vô biên Bát-nhã ba-la-mật môn, đứng đầu là bốn mươi hai pháp Bát-nhã ba-la-mật này.

Này thiện nam! Ta chỉ biết có pháp Thiện tri chúng nghệ của Bồ-tát. Đối với tất cả pháp thiện xảo của thế gian và xuất thế gian, bằng trí tuệ, Đại Bồ-tát mới có khả năng thông đạt; hiểu biết phương pháp của các ngành nghề khác nhau; thâm hiểu văn tự, toán số, chú thuật; hiểu rõ y dược, giỏi điều trị các bệnh. Như có các chúng sinh bị ma ám, hoặc bị kẻ thù nguyền rủa bằng chú thuật, hoặc bị sao hạng xấu, hoặc bị thây chết nạp chạy, hoặc bệnh thần kinh gầy ốm Đại Bồ-tát đều có thể cứu chữa, làm cho lành bệnh. Bồ-tát còn biết rõ ngọc, châu, san hô, lưu li, ma-ni, xe cộ chỗ sinh ra tất cả kho báu; biết rõ phẩm loại chẳng đồng, giá trị cao thấp. Đối với thôn xóm, làng mạc, thành phố lớn nhỏ, cung điện, vườn cây, suối khe, ao đầm… tất cả những nơi có người ở, Bồ-tát đều có thể tùy phương cứu hộ. Bồ-tát còn giỏi quán sát thiên văn, địa lý, tướng người lành dữ, âm thanh chim thú, khí hậu thời tiết, năm được mùa hay mất mùa, cõi nước an hay nguy. Những ngành nghề ở thế gian như vậy, Bồ-tát đều thấu rõ tường tận nguồn gốc của nó; lại có khả năng thông đạt pháp xuất thế

gian, là bậc tài ba biện luận nghĩa lí, quán sát thể tướng, tùy thuận tu hành. Những bậc trí như vậy không còn nghi hoặc, chướng ngại, si ám, đần độn, phiền não, luân hồi, không có gì là không chứng biết. Ta làm sao có thể biết, có thể nói hạnh công đức ấy.

Này thiện nam! Trong thôn xóm thành Bà-trớ-na của nước Ma-kiệt-đề có Ưu-bà-di Hiền Thắng, ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào?

Đồng tử Thiện Tài cung kính đảnh lễ sát chân Chúng Nghệ, đi nhiễu vô số vòng, chiêm ngưỡng luyến mộ, từ biệt ra đi. Theo hướng thành ấy, Thiện Tài đến chỗ Hiền Thắng, đảnh lễ sát chân, đi nhiễu, chắp tay cung kính, đứng một bên thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả là bậc khéo dạy bảo, cúi xin rộng lòng chỉ giáo cho.

Hiền Thắng đáp:

–Này thiện nam! Ta được pháp môn Vô y xứ đạo tràng của Bồ-tát, đã tự hiểu rõ, có thể nói cho người khác. Ta còn chứng đắc Tam-muội vô tận, Tam-muội phi bỉ, tâm muội pháp hữu. Vì pháp có tận và không cùng tận nên có thể sinh ra vô tận nhãn từ tánh Nhất thiết trí, vô tận nhĩ từ tánh Nhất thiết trí, vô tận tỉ từ tánh Nhất thiết trí, vô tận thiệt từ tánh Nhất thiết trí, vô tận thân từ tánh Nhất thiết trí, vô tận ý từ tánh Nhất thiết trí, vô tận các loại tuệ sáng suốt từ tánh Nhất thiết trí, vô tận thần thông biến khắp từ tánh Nhất thiết trí, vô tận vô lượng công đức như biển sĩng dữ từ tánh Nhất thiết trí, vô tận ánh sáng chiếu khắp thế gian từ tánh Nhất thiết trí.

Này thiện nam! Ta chỉ biết pháp môn Vô y xứ đạo tràng này. Tất cả hạnh công đức vô trước của các Đại Bồ-tát, ta làm sao có thể biết mà nói cho ông.

Này thiện nam! Trong thành Ốc điền ở phương Nam, có trưởng giả tên là Kiên Cố Giải Thoát, ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào?

Thiện Tài đảnh lễ sát chân Hiền Thắng, đi nhiễu vô số vòng, chiêm ngưỡng luyến mộ, rồi từ biệt, hướng về phương Nam, đi đến thành ấy. Đến chỗ trưởng giả, Thiện Tài đảnh lễ sát chân, đi nhiễu,

cung kính chắp tay, đứng một bên thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả là bậc khéo dạy bảo, cúi xin rộng lòng chỉ giáo cho.

Trưởng giả đáp:

–Này thiện nam! Ta đã chứng pháp giải thoát vô trước niệm thanh tịnh của Bồ-tát. Từ khi được pháp giải thoát ấy cho đến nay, nguyện pháp sung mãn nên ta đã không học hỏi thêm ở mười phương chư Phật. Này thiên nam! Ta chỉ biết pháp tịnh niệm giải thoát ấy. Còn các Đại Bồ-tát ấy thì như Sư tử chúa ban cho chúng sinh sự không sợ hãi, an trụ vững chãi, phước tuệ đầy đủ, ta làm sao biết được hạnh công đức ấy mà nói cho ông.

Này thiện nam! Trong thành này có vị trưởng giả Diệu Nguyệt, nhà thường có ánh sáng, ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào?

Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân Kiên Cố, đi nhiễu vô số vòng rồi từ biệt trưởng giả. Đến chỗ Diệu Nguyệt, Thiện Tài đảnh lễ sát chân, đi nhiễu, cung kính chắp tay, đứng một bên thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả là bậc khéo dạy bảo, cúi xin rộng lòng chỉ giáo cho.

Diệu Nguyệt đáp:

–Này thiện nam! Ta đã đắc pháp giải thoát tịnh Trí quang minh của Bồ-tát. Này thiện nam! Ta chỉ biết có pháp này. Còn vô lượng pháp môn giải thoát của các Đại Bồ-tát chứng đắc, ta làm sao có thể biết, có thể nói hạnh công đức ấy.

Này thiện nam! Về phương Nam này có thành Xuất sinh. Ở đó, có trưởng giả Vô Thắng Quân, ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào?

Thiện Tài đảnh lễ sát chân Diệu Nguyệt, đi nhiễu vô số vòng, chiêm ngưỡng luyến mộ rồi từ biệt đi đến thành ấy. Đến chỗ trưởng giả, Thiện Tài đảnh lễ sát chân, đi nhiễu, cung kính chắp tay, đứng một bên thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng

chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả là bậc khéo dạy bảo, cúi xin rộng lòng chỉ giáo cho.

Trưởng giả đáp:

–Này thiện nam! Ta đã đắc pháp giải thoát vô tận tướng của Bồ-tát. Với pháp chứng này, ta thấy vô lượng Đức Phật đạt được vô tận tạng.

Này thiện nam! Ta chỉ biết pháp giải thoát vô tận tướng này. Còn trí tuệ vô hạng, biện tài vô ngại của các Đại Bồ-tát chứng đắc, ta làm sao có thể biết, có thể nói hạnh công đức ấy.

Này thiện nam! Phía Nam thành này, trong xóm làng vi pháp có Bà-la-môn Thi-tỳ Tối Thắng, ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào?

Đồng tử Thiện Tài đảnh lễ sát chân Vô Thắng Quân, đi nhiễu vô số vòng, chiêm ngưỡng luyến mộ, rồi từ biệt đi về phía nam. Đến xóm làng kia, gặp Thi-tỳ Tối Thắng, Thiện Tài đảnh lễ sát chân, đi nhiễu, cung kính chắp tay, đứng một bên thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả là bậc khéo dạy bảo, cúi xin rộng lòng chỉ giáo cho.

Bà-la-môn đáp:

–Này thiện nam! Ta đã đắc pháp Thành nguyện ngữ của Bồ-tát. Bồ-tát quá khứ, hiện tại, vị lai đều dùng lời nói này nên trải qua tất cả các thời, không còn thoái chuyển đối với quả vị Vô thượng Bồ-đề.

Này thiện nam! Nhờ trụ nơi pháp Thành nguyện ngữ nên mọi việc ta làm đều được viên mãn.

Này thiện nam! Ta chỉ biết có pháp môn Thành nguyện ngữ này. Còn các Đại Bồ-tát hành động không trái với pháp Thành nguyện ngữ, nói lời chân thật chưa từng hư dối, nhờ đó mà vô lượng công đức phát sinh. Ta làm sao có thể biết, có thể nói hạnh công đức ấy.

Này thiện nam! Về phương Nam, có thành Diệu ý hóa môn. Nơi đó có Đồng tử Đức Sinh và Đồng nữ Hữu Đức, ông nên đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào?

Đồng tử Thiện Tài tôn trọng pháp, kính lễ sát chân Bà-la-môn, đi nhiễu vô số vòng, chiêm ngưỡng luyến mộ, rồi từ biệt đi dần về

phương Nam. Đến thành ấy gặp, đồng tử và đồng nữ, Thiện Tài đảnh lễ sát chân, đi nhiễu, chắp tay đứng trước thưa:

–Bạch Thánh giả! Con đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề, nhưng chưa bết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát, tu đạo Bồ-tát như thế nào? Con nghe Thánh giả là bậc khéo dạy bảo, cúi xin rộng lòng chỉ giáo cho.

Đồng tử và đồng nữ bảo Thiện Tài:

–Này thiện nam! Chúng tôi chỉ chứng đắc pháp giải thoát Huyễn trụ của Bồ-tát. Nhờ trí thanh tịnh này nên chúng tôi thấy: Tất cả thế gian đều trụ trong huyễn, do nhân duyên sinh. Tất cả chúng sinh đều trụ trong huyễn, do nghiệp phiền não phát khởi. Tất cả pháp đều trụ trong huyễn, do duyên vô minh, hữu ái nối kết sinh ra. Tất cả tam giới đều trụ trong huyễn, do trí điên đảo tạo thành. Tất cả sự sinh diệt; sinh, già, bệnh, chết, ưu sầu, khổ não của chúng sinh đều trụ trong huyễn, do tưởng hư vọng phân biệt sinh ra. Tất cả cõi nước đều trụ trong huyễn, do tưởng, tâm, kiến điên đảo và vô minh sinh ra. Tất cả Thanh văn, Bích-chi-phật đều trụ trong huyễn, do trí đoạn diệt sự phân biệt sinh ra. Tất cả Bồ-tát đều trụ trong huyễn, nhờ tự điều phục, giáo hóa chúng sinh, tâm trí thù thắng cùng các hạnh nguyện mà thành. Tất cả chúng hội Bồ-tát, sự biến hóa, điều phục, các việc làm bố thí đều trụ trong huyễn, do hạnh nguyện và trí tuệ tạo thành.

Này thiện nam! Tự tánh của cảnh huyễn chẳng thể nghĩ bàn.

Này thiện nam! Hai chúng ta đây chỉ biết pháp giải thoát của Bồ-tát như vậy. Còn các Đại Bồ-tát đã hoàn toàn đi vào vô biên các việc như lưới huyễn, chúng ta làm sao có thể biết, có thể nói hạnh công đức ấy.

Sau khi đồng tử và đồng nữ nói về sự giải thoát của mình như các thiện căn, lực chẳng thể nghĩ bàn làm cho Thiện Tài vui mừng, phấn khởi.

Số 296 - Kinh Văn-Thù-Sư-Lợi Phát Nguyện

SỐ 296

KINH VĂN-THÙ-SƯ-LỢI PHÁT

NGUYỆN

Hán dịch: Đời Đông Tấn, Tam tạng Phật-đà Bạt-đà-la,

người nước Thiên Trúc.

Thân, khẩu, ý thanh tịnh

Diệt trừ các cấu uế

Nhất tâm cung kính lễ

Ba đời mười phương Phật.

Nhờ sức nguyện Phổ hiền

Đều thấy tất cả Phật

Đảnh lễ vô số cõi

Mỗi mỗi cõi Như Lai

Ở trong một vi trần

Thấy tất cả chư Phật

Chúng Bồ-tát vây quanh

Pháp giới trần cũng vậy.

Dùng âm thanh vi diệu

Tuyên dương bậc Tối thượng

Công đức như biển lớn

Không thể nói hết được

Đem hạnh lực Phổ Hiền

Và phẩm vật vô thượng

Cúng dường tất cả Phật

Khắp mười phương ba đời.

Dùng tràng hoa thơm diệu

Và các thứ kỹ nhạc

Đều trang nghiêm tươi đẹp

Cúng dường khắp chư Phật

Con vì tham, sân, si

Tạo nên các nghiệp ác

Của thân miệng và ý

Xin sám hối tiêu trừ.

Đối với phước chúng sinh

Các Thanh văn, Duyên giác

Bồ-tát và chư Phật

Đều tùy hỷ công đức

Mười phương các Đức Phật

Lúc mới thành Chánh giác

Con đều xin khuyến thỉnh

Chuyển pháp luân vô thượng.

Nếu Phật hiện Niết-bàn

Con chắp tay cung thỉnh

Trụ nơi vô số kiếp

Làm lợi lạc chúng sinh

Con có công đức gì

Xin hồi hướng chúng sinh

Hoàn thành hạnh Bồ-tát

Chứng Vô thượng Bồ-đề.

Cúng dường mười phương Phật

Quá khứ và hiện tại

Nguyện chư Phật vị lai

Mau thành Chánh đẳng giác

Trang nghiêm khắp mười phương

Tất cả các cõi Phật

Như Lai ngồi đạo tràng

Đầy đủ chúng Bồ-tát.

Làm chúng sinh mười phương

Diệt trừ các phiền não

Hiểu rõ nghĩa chân thật

Thường được sống an lạc

Con tu hạnh Bồ-tát

Thành tựu trí túc mạng

Diệt từ hết chướng ngại

Vĩnh viễn không còn thừa

Đều xa lìa sinh tử

Các nghiệp ma phiền não.

Như mặt trời trên không

Như sen không dính nước

Soi thấu khắp mười phương

Giáo hóa các chúng sinh

Diệt khổ trong đường ác

Đầy đủ hạnh Bồ-tát

Tùy thuận theo thế gian

Không rời đạo Bồ-tát

Đến tận kiếp vị lai

Đều tu hạnh Phổ hiền.

Nếu có bạn đồng tu

Nguyện thường ở một chỗ

Thân, khẩu, ý thanh tịnh

Thảy đều được bình đẳng

Nếu gặp Thiện tri thức

Khai thị hạnh Phổ hiền

Thường gần gũi không lìa

Nơi Bồ-tát ấy ở.

Thường gặp tất cả Phật

Chúng Bồ-tát vây quanh

Đến tận kiếp vị lai

Đều cung kính cúng dường

Giữ gìn pháp chư Phật

Khen ngợi hạnh Bồ-tát

Tu đến đời vị lai

Viên mãn đạo Phổ hiền.

Tuy ở trong sinh tử

Đủ công đức vô tận

Trí tuệ phương tiện xảo

Các chánh định giải thoát

Trong mỗi mỗi vi trần

Thấy bất tư nghì cõi

Ở trong mỗi mỗi cõi

Gặp vô số chư Phật.

Thấy mười phương như vậy

Tất cả biển thế giới

Trong mỗi mỗi thế giới

Đều thấy biển chư Phật

Ở trong một lời nói

Đủ âm thanh vi diệu

Trong mỗi âm vi diệu

Đủ âm thanh tối thắng.

Lực trí tuệ sâu xa

Vào diệu âm vô tận

Chuyển pháp luân thanh tịnh

Của chư Phật ba đời

Tất cả kiếp vị lai

Có thể làm một niệm

Tất cả kiếp ba đời

Đều ở trong một niệm.

Trong một niệm đều thấy

Chư Phật trong ba đời

Biết phân biệt rộng khắp

Cảnh giới và giải thoát

Ở trong một vi trần

Có ba đời cõi tịnh

Tất cả cõi trang nghiêm

Khắp mười phương cũng vậy.

Đều thấy Phật vị lai

Thành đạo chuyển pháp luân

Đã làm Phật sự xong

Thị hiện nhập Niết-bàn

Dùng thần lực đi khắp

Sức Đại thừa ứng hiện

Lực Từ bi che khắp

Viên mãn công đức hạnh.

Lực công đức thanh tịnh

Lực trí tuệ vô ngại

Lực chánh định phương tiện

Chứng đắc lực Bồ-đề

Lực thanh tịnh nghiệp lành

Lực diệt trừ phiền não

Lực hủy hoại các ma

Lực đủ hạnh Phổ hiền.

Trang nghiêm các cõi Phật

Độ thoát biển chúng sinh

Phân biệt các biển nghiệp

Tận cùng biển trí tuệ

Thanh tịnh biển vạn pháp

Tròn đủ các biển nguyện

Gặp hết biển chư Phật

Con hành trong biển kiếp.

Hạnh chư Phật ba đời

Và vô lượng đại nguyện

Con đều được đầy đủ

Hạnh Phổ hiền thành Phật

Tên Bồ-tát Phổ Hiền

Là trưởng tử chư Phật

Con hồi hướng căn lành

Nguyện được cùng đồng hạnh.

Thân, khẩu, ý thanh tịnh

Tự tại cõi trang nghiêm

Thành tựu chánh đẳng giác

Đều đồng hạnh Phổ hiền

Như hạnh của Bồ-tát

Văn-thù và Phổ Hiền

Con có căn lành gì

Cũng hồi hướng như vậy.

Chư Phật trong ba đời

Khen ngợi đạo hồi hướng

Con nguyện lúc lâm chung

Diệt trừ các chướng ngại

Được thấy Đức Di-đà

Vãng sinh nước Cực lạc.

Sinh cõi Phật kia rồi

Thành tựu các nguyện lớn

Đức Phật A-di-đà

Trước mặt thọ ký con

Trang nghiêm hạnh Phổ hiền

Viên mãn nguyện Văn-thù

Đến tận đời vị lai

Hoàn tất hạnh Bồ-tát.

Số 297 - Kinh Bồ-Tát Phổ Hiền Hạnh Nguyện Tán

SỐ 297

KINH BỒ-TÁT PHỔ HIỀN HẠNH

NGUYỆN TÁN

Hán dịch: Tam tạng Sa-môn Bất Không.

Tất cả chư Phật trong ba đời

Ở các thế giới khắp mười phương

Con đem thân, khẩu, ý thanh tịnh

Cúi xin đảnh lễ khắp tất cả.

Thân nhiều như vô số vi trần

Con lễ lạy khắp chư Như Lai

Đem tâm ý trình với chư Phật

Với nguyện lực của hạnh Phổ hiền.

Trong một trần có vô số Phật

Phật và đệ tử ở trong ấy

Vô tận pháp giới cũng như vậy

Con tin chư Phật đều khắp đầy.

Ở nơi, công đức vô tận ấy

Dùng các âm thanh biển công đức

Lúc xiển dương công đức Như Lai

Con thường khen ngợi Bậc Thiện Thệ.

Dùng các thứ tràng hoa hương bột

Kỹ nhạc và tàn lọng đẹp nhất

Tất cả đều trang nghiêm thù thắng

Con đều cúng dường các Như Lai.

Dùng y phục và các thứ hương

Hương bột, hương xông và đèn đuốc

Tích tập nhiều như núi Tu-di

Con đều cúng dường các Như Lai.

Do nơi cúng dường bậc Vô thượng

Con đều hiểu rõ các Như Lai

Do dùng thắng giải hạnh Phổ hiền

Con lễ bái cúng dường chư Phật.

Con đã từng tạo các ác nghiệp

Đều do ba độc tham, sân, si

Từ thân, khẩu, ý mà gây ra

Con xin nêu bày hết tất cả.

Phước của chúng sinh trong mười phương

Hữu học, Vô học, Bích-chi-phật

Các đệ tử và chư Như Lai

Con đều tùy hỷ hết tất cả.

Bậc Thế Gian Đăng khắp mười phương

Đã chứng Bồ-đề, được thanh tịnh

Nay con xin thỉnh các Thế Tôn

Chuyển bánh xe diệu pháp vô thượng

Nếu có Phật muốn nhập Niết-bàn

Con đều chắp tay xin cầu thỉnh

Xin Phật ở lại vô số kiếp

Làm cho chúng sinh được lợi lạc.

Lễ bái, cúng dường cùng sám hối

Tùy hỷ công đức cùng khuyến thỉnh

Các công đức con đã làm được

Đều xin hồi hướng đến Bồ-đề.

Con theo tu học với Như Lai

Lúc hạnh nguyện Phổ hiền viên mãn

Con nguyện cúng dường mười phương Phật

Chư Phật quá khứ và hiện tại

Phật vị lai nguyện được mau thành

Ý nguyện viên mãn chứng Bồ-đề

Hết thảy các cõi nơi mười phương

Nguyện đều rộng lớn và thanh tịnh.

Chư Phật đều ngồi cội Bồ-đề

Với chúng đệ tử nhiều vô số

Tất cả chúng sinh trong mười phương

Nguyện thường an lạc, không hoạn nạn.

Tất cả chúng sinh được pháp lạc

Nguyện thường tùy thuận theo ý cầu

Khi con tu hành đạo Bồ-đề

Trong các loài đều biết túc mạng.

Tuy bị sinh tử trong các loài

Con nguyện luôn luôn được xuất gia

Giữ giới không nhơ, thường thanh tịnh

Thường hành không lỗi, không thiếu sót.

Ngôn ngữ của Trời, Rồng, Dạ-xoa

Quỷ Cưu-bàn-trà và loài người

Hết thảy ngôn ngữ của chúng sinh

Đều dùng những tiếng ấy thuyết pháp.

Thường hành Ba-la-mật vi diệu

Thì tâm Bồ-đề không lu mờ

Các thứ tội lỗi và chướng ngại

Thảy đều trừ sạch không còn sót.

Đối các cảnh ma, nghiệp, phiền não

Trong vòng thế gian được giải thoát

Cũng như hoa sen không dính nước.

Các đường khổ, ác, nguyện tiêu trừ

Khiến cho an lạc khắp muôn loài

Cho đến mười phương các cõi nước

Thường hành tùy thuận các chúng sinh

Làm viên mãn Bồ-đề diêïu hạnh

Con tu tập hạnh nguyện Phổ hiền

Tu tập cho đến đời vị lai.

Những bạn đồng tu tập với con

Nguyện cùng họ thường chung hội họp

Đối với thân, khẩu và ý nghiệp

Cùng nhau tu tập một hạnh nguyện.

Những bạn lành lợi ích cho con

Chỉ bày cho con hạnh Phổ hiền

Nguyện được cùng họ chung hội họp

Ở với họ, tâm con không chán.

Thường được diện kiến Đức Như Lai

Cùng hành đệ tử vây quanh Phật

Con cúng dường hết các vị ấy

Đến đời vị lai không mỏi mệt.

Thường trọ trì Phật pháp vi diệu

Làm cho rạng rỡ hạnh Bồ-đề

Đều do hạnh Phổ hiền thanh tịnh

Thường tu tập tận kiếp vị lai.

Lúc con luân hồi trong các cõi

Được phước đức, trí tuệ vô tận

Phương tiện định, tuệ và giải thoát

Thành tựu tạng công đức vô tận.

Trong một bụi trần có nhiều cõi

Trong đó cõi Phật không thể lường

Phật và đệ tử cùng ở trong

Con thấy hạnh Bồ-đề vi diệu.

Vô số các cõi nước như vậy

Mỗi đầu lông có đủ ba đời

Vô số cõi Phật, các cõi nước

Con vào đó hành bao kiếp.

Lời nói Như Lai đều thanh tịnh

Trong một lời cả biển công đức

Tất cả chúng sinh đều ưa thích

Thường được vào chỗ biện tài Phật.

Tất cả chư Phật trong ba đời

Đều cùng ngôn ngữ vô tận kia

Khi chuyển pháp luân rất lý thú

Con nhờ trí lực đều vào khắp.

Con hay thâm nhập đời vị lai

Tất cả kiếp đều trong một niệm

Vô biên số kiếp trong ba đời

Trong một niệm gồm vô số kiếp.

Bậc Nhân Sư Tử trong ba đời

Trong một niệm con thấy tất cả

Con thường thể nhập cảnh giới ấy

Oai lực hạnh giải đều như huyễn.

Những cõi trang nghiêm trong ba đời

Có thể hiện trên một bụi trần

Vô tận các cõi nước như vậy

Con đều thể nhập cõi Phật tịnh.

Đấng Thế Gian Đăng tận vị lai

Đều được giác ngộ chuyển pháp luân

Hoàn tất Phật sự nhập Niết-bàn

Con đều đến chỗ Đức Thế Tôn

Dùng sức thần thông mau chứng đắc

Dùng oai lực thừa bao trùm khắp

Oai lực hạnh công đức bình đẳng

Dùng oai lực từ hành rộng khắp

Dùng oai lực phước trang nghiêm khắp

Dùng oai lực trí hành không chấp

Oai lực Bồ-đề đều tích tập.

Ở nơi nghiệp lực mà thanh tịnh

Con diệt trừ hết lực phiền não

Có thể hàng phục hết ma lực

Tất cả tròn hạnh Phổ hiền.

Làm thanh tịnh khắp các cõi nước

Giải thoát cho hết thảy chúng sinh

Quán sát hiểu rõ các biển pháp

Cùng nguồn công đức ở biển trí.

Làm thanh tịnh tất cả các hạnh

Biển chí nguyện thảy đều viên mãn

Đều cúng dường biển hội chư Phật

Nhiều kiếp hành Phổ Hiền không mệt.

Các Đức Như Lai trong ba đời

Hạnh nguyện Bồ-đề mỗi mỗi khác

Các nguyện của con đều viên mãn

Do hạnh Phổ hiền chứng Bồ-đề.

Tất cả Như Lai có trưởng tử

Vị trưởng tử ấy hiệu Phổ Hiền

Con nguyện cùng trí tuệ, diệu hạnh

Hồi hướng tất cả các căn lành.

Nguyện thanh tịnh, nghiệp thân khẩu ý

Các pháp thanh tịnh, cõi nước tịnh

Như trí tuệ ấy là Phổ Hiền

Nay con nguyện được cùng chư vị.

Hạnh nguyện Phổ hiền trang nghiêm khắp

Con xin hành theo hạnh Văn-thù

Đến đời vị lai không mỏi mệt

Tất cả viên mãn không còn sót.

Tu các hạnh thù thắng không lường

Được các công đức không nghĩ bàn

Tu hành vô lượng mà an trụ

Thông suốt tất cả các thần thông

Cho đến hư không được rốt ráo

Chúng sinh vô biên cùng rốt ráo

Nghiệp và phiền não dứt trừ hết

Thì nguyện của con mới cùng tận.

Vô số cõi nước trong mười phương

Dùng báu trang nghiêm cúng dường Phật

Bố thí trải qua vô số kiếp

Cho trời và người được an lạc.

Người nào nương nơi vương nguyện này

Nghe qua một lần tâm thấu rõ

Mong cầu khát ngưỡng quả Bồ-đề

Được phước đức tích chứa thù thắng.

Do đó thoát khỏi ba đường ác

Và xa lìa được các bạn xấu

Mau được gặp Phật Vô Lượng Thọ

Nhớ nghĩ đến hạnh nguyện Phổ hiền.

Được lợi lớn, thọ mạng lâu dài

Người này sau sinh chỗ tôn quý

Và không bao lâu sẽ chứng được

Cũng như Đại Bồ-tát Phổ Hiền.

Những sự tạo nghiệp, tội Vô gián

Đều do không trí tuệ gây ra

Khi tụng hạnh nguyện Phổ hiền này

Mau chóng tiêu trừ hết tội ác.

Được sinh trong dòng họ tôn quý

Có trí tuệ, tướng tốt, sắc đẹp

Các ma ngoại đạo khó phá được

Ở trong ba cõi được cúng dường.

Mau chóng đến nơi cội Bồ-đề

Đến rồi làm lợi lạc chúng sinh

Giác ngộ Bồ-đề, chuyển pháp luân

Dẹp phá ma vương cùng quyến thuộc.

Người nào nương nguyện Phổ hiền này

Thọ trì, đọc tụng và giảng nói

Quả báo chỉ có Phật mới biết

Quyết định sẽ được đạo Bồ-đề.

Như trí dũng mãnh Diệu Cát Tường

Trí tuệ nơi Phổ Hiền cũng vậy

Lúc con đang tu tập hạnh này

Thiện căn có được đều hồi hướng.

Tất cả Như Lai trong ba đời

Dùng nguyện thù thắng hồi hướng này

Tất cả các căn lành của con

Hạnh Phổ Hiền đều đem hồi hướng.

Nguyện con lâm chung bỏ tuổi thọ

Trừ hết tất cả các nghiệp chướng

Được diện kiến Phật Vô Lượng Quang

Mau được vãng sinh cõi Cực lạc.

Đã được vãng sinh cõi kia rồi

Hiện tiền đầy đủ thắng nguyện này

Con sẽ tròn đủ không thiếu sót

Lợi lạc tất cả các chúng sinh.

Ở hội Phật ấy rất trang nghiêm

Hóa sinh từ hoa sen thù thắng

Ở đó sẽ được Phật thọ ký

Thân cận Như Lai Vô Lượng Quang.

Được Đức Phật ấy thọ ký rồi

Biến hóa vô số các hình tướng

Dùng sức trí tuệ làm lợi ích

Rộng khắp chúng sinh trong mười phương.

Người nào đọc tụng nguyện Phổ hiền

Tích chứa đầy đủ các căn lành

Trong một niệm thảy đều viên mãn

Nhờ đây chúng sinh được nguyện lớn.

Con đã được hạnh Phổ hiền này

Cùng vô lượng phước đức thù thắng

Có những chúng sinh còn nghiệp ác

Vẫn được sinh cõi Vô lượng quang.

Khen ngợi tám vị Đại Bồ-tát rút ra từ phần cuối của kinh Bát Đại Bồ-tát Mạn-trà-la.

Người có thể mở của

Để vào thành viên tịch

Thọ dụng giáo pháp Phật

Con lễ Bậc cứu đời

Tay tuôn nước cam lồ

Trừ khát loài ngạ quỷ

Cây Như ý ba cõi

Đảnh lễ Liên Hoa Thủ.

Nước đại Từ là tâm

Trừ được lửa sân giận

Đảnh lễ Từ Thị Tôn

Khuất phục cây cung dục

Diệu Tuệ, Hư Không Tạng

Đấng Hư không tịch tĩnh

Giải thoát dòng sinh tử

Đảnh lễ con của Phật

Đoạn trừ các phiền não

Tâm ác của hữu tình.

Con lễ Đức Phổ Hiền

Bậc thượng thủ của Phật

Quét dọn hết trần lao

Chiến thắng các ma quân.

Lễ Đức Kim Cang Thủ

Hay giảng dạy pháp sáng

Lễ Đức Diệu Cát Tường

Với hình dáng đồng tử.

Đèn trí tuệ chiếu soi

Che ánh sáng ba cõi

Con đảnh lễ Bồ-tát

Nhất thiết trừ ngăn che.

Đấng trí tuệ vô tận

Sinh biện tài vô ngại

Như đất, các hữu tình

Thường sống nhờ vào đó

Chứa trí tuệ, Từ bi

Con lễ Đức Địa Tạng

Đây là đệ tử Phật

Khen ngợi chỗ phước báo

Do đây các hữu tình

Như vậy thành pháp khí.

Khen ngợi hạnh Phổ hiền.

Bài chú mau chóng viên mãn hạnh nguyện Phổ hiền:

–Nẵng ma tất để lý dã ca nam đát đà bách đa nam, án a mậu phạ la vĩ nghĩ nhĩ bà phạ ha.

Mỗi ngày, sau khi tán tụng hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền,

tụng tiếp một biến chân ngôn này thì hạnh nguyện Phổ hiền đều được viên mãn. Người tu Chánh định thì mau được Tam-muội hiện tiền, thứ hai trang nghiêm phước đức và trí tuệ, pháp kiên cố mau chóng được thành tựu.

Số 298 - Kinh Đại Phương Quảng Phổ Hiền Sở Thuyết

SỐ 298

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHỔ

HIỀN SỞ THUYẾT

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Thật-Xoa-nan-đà.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật trụ vào cảnh giới nơi thần lực gia trì của Như Lai cùng với vô số trăm ngàn vạn ức Đại Bồ-tát số như vi trần của na-do-tha cõi Phật, đang trước sau vây quanh nghe Phật thuyết pháp. Các vị đều đã thành tựu hạnh nguyện Phổ hiền, Đại Bồ-tát Phổ Hiền là vị thượng thủ.

Lúc ấy, trong chúng hội bỗng nhiên xuất hiện mười vị Đại Bồ-tát, mỗi vị đều có vô số trăm ngàn vạn ức Bồ-tát quyến thuộc từ mười phương hiện đến, đều ngồi nơi tòa Sư tử trang nghiêm vô ngại. Các vị Bồ-tát đó là Bồ-tát Phổ Quang Tạng, Bồ-tát Thâm Diệu Tạng, Bồ-tát Oai Đức Quang Minh Tạng, Bồ-tát Vân Âm Tạng, Kim Cang Tạng, Bồ-tát Oai Quang Tạng, Bồ-tát Phổ Danh Xưng Oai Quang Tạng, Bồ-tát Sơn Vương Bất Động Oai Quang Tạng, Bồ-tát Phổ Hiền Chúng Tượng Oai Quang Tạng, Bồ-tát Thập Lực Thanh Tịnh Oai Quang Tạng.

Lúc các Bồ-tát ấy xuất hiện thì ở trong chúng hội ấy chỉ trừ Bồ-tát Phổ Hiền, còn tất cả các Bồ-tát khác và đại chúng tâm đều bị dao động, oai lực ánh sáng cũng đều ẩn mất. Mỗi vị Bồ-tát kia đều rải xuống vô số trăm ngàn ức mây hương thơm, mây hương xoa, mây tràng hoa, mây y phục, mây cờ phướn lọng báu, mây thế giới thanh

tịnh, mây lầu gác báu, mây đạo tràng chúng hội Bồ-tát, mây lưới ánh sáng lớn tỏa chiếu khắp, mây Bồ-đề đạo tràng trang nghiêm, mây hình tướng Như Lai cà-sa, mỗi vị đều hưng khởi mây cúng dường không thể nghĩ bàn như vậy đầy khắp cả pháp giới đều để cúng dường Như Lai.

Trên tòa ngồi của các vị Bồ-tát ấy đều được trang nghiêm bằng các thứ báu vi diệu, thanh tịnh. Ở trong mỗi thứ báu trang nghiêm đó đều hiện ra vô số thế giới, vô số chúng sinh, vô số chư Phật hiện ra không thể nói hết, quá khứ, vị lai vô lượng thế giới cùng chư Phật ấy thị hiện ngồi nơi đạo tràng, chuyển bánh xe chánh pháp, giáo hóa chúng sinh. Các Bồ-tát cúng dường Như Lai, tu hành thanh tịnh tất cả hạnh Ba-la-mật thường không ngừng nghỉ.

Lúc ấy, đại chúng đều nghĩ: “Các Bồ-tát này từ cõi nước chư Phật nào đến đây?”, nên liền cùng nhau thưa hỏi Bồ-tát Phổ Hiền.

Bồ-tát Phổ Hiền liền nói với tất cả chúng Bồ-tát:

–Này các Phật tử! Các ông hãy tự mình tìm hiểu các vị Bồ-tát ấy từ đâu đến.

Khi đó, Bồ-tát Vô Ngại Nhãn bèn nhập Tam-muội Phổ tấn tật, Tam-muội Biến chí, Tam-muội Minh chiếu pháp giới, Tam-muội Cụ nhất thiết thần thông, Tam-muội Liễu nhất thiết cảnh giới, Tam-muội Hiện nhất thiết chúng sinh thân thần thông, Tam-muội Trí nhất thiết Phật sát, Tam-muội Thể nhập mười a-tăng-kỳ trăm ngàn ức na-do-tha Tam-muội của Bồ-tát như vậy, dùng thần lực của Tam-muội, Bồ-tát ấy tự thấy thân mình đi khắp tất cả mười phương thế giới cho đến trong tất cả các vi trần mà không thể thấy chỗ từ đâu đến của các vị Bồ-tát kia và các nơi Như Lai tu hành phạm hạnh. Cũng vậy tất cả đại chúng Bồ-tát mỗi vị đều nhập Tam-muội của Bồ-tát khác nhau mà không thể thấy được nên đều xuất định mà thưa Bồ-tát Phổ Hiền:

–Chúng tôi đều nhập vào vô số trăm ngàn ức na-do-tha Tam-muội của Bồ-tát mà cũng không thể thấy các Bồ-tát ấy từ nơi nào đến.

Bồ-tát Phổ Hiền lại bảo:

–Các Bồ-tát đó đến từ nơi các cõi Phật rất sâu rộng khó thấy được, nay các ông hãy cùng nhau tự tìm hiểu.

Lúc này, các Bồ-tát trong chúng hội mỗi vị đều lại đều nhập vào

Tam-muội của Bồ-tát nhiều như số vi trần nơi cõi Phật để tìm kiếm nhưng cũng không thể thấy. Do đó, các Bồ-tát ấy đem việc này thưa hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền rời khỏi chỗ ngồi, bay vọt lên hư không, nhiễu quanh bên phải Đức Thế Tôn vô số vòng, ở trong hư không Bồ-tát quán khắp chúng hội và nói:

–Này các Phật tử! Các vị hãy quán sát nơi thân Phật vô ngại trang nghiêm, ba đời bình đẳng, các cõi của pháp giới đều dung thông với nhau. Tất cả thế giới hiện có trong mười phương, tất cả Như Lai, tất cả Bồ-tát, tất cả chúng sinh, tất cả các nẻo đều hiện bóng trong thân Như Lai. Tùy theo tâm ưa thích của các chúng sinh mà Phật khai ngộ cho họ. Các vị nên an trụ vào Đạo nhãn thấy khắp tất cả cảnh giới, Tuệ nhãn thanh tịnh thấy tận hư không giới, Trí Nhãn rộng lớn biết rõ tất cả cảnh giới, lại nên cầu nguyện cho tất cả chư Phật khắp mười phương hộ niệm. Các vị đều phải nhất tâm xa lìa tất cả chỗ, tất cả nơi nương tựa, tất cả sự chấp trước, tất cả các cõi. Bồ-tát quán thân Như Lai nên nhập vào cảnh giới vi tế nơi mười Lực. Ở trong một cảnh giới mà biết rõ vô tận cảnh giới để quán thân Như Lai.

Khi đó, các Bồ-tát đều cung kính vâng theo lời dạy ấy, cùng hướng về Đức Như Lai, cúi đầu đảnh lễ, nhất tâm chiêm ngưỡng. Bỗng nhiên các Bồ-tát thấy Đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na, nơi luân tướng dưới hai bàn chân có thế giới tên là Pháp giới luân, cõi đó có Phật hiệu là Pháp Giới Trang Nghiêm Vương đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Phổ Quang Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này.

Ở nơi hai lưng bàn chân của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Vô ngại tạng, cõi đó có Phật hiệu là Vô Ngại Tịnh Quang đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Thâm Diệu Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi cõi Phật số như vi trần, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này.

Ở trên hai đầu gối của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Chân kim tạng, cõi nước đó có Phật hiệu là Kim Tạng Vương đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Oai Đức Quang Minh Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này.

Nơi hai vế của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Nhất thiết bảo trang nghiêm tạng, cõi nước đó có Phật hiệu là Chúng Diệu Quang đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Vân Âm Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này.

Ở nơi rốn của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Tỳ-lô-giá-na tạng, cõi đó có Phật hiệu là Tỳ-lô-giá-na Oai Đức Trang Nghiêm Vương đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Kim Cang Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này.

Ở trong tim của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Thắng quang tạng, cõi đó có Phật hiệu là Diệu Tướng Trang Nghiêm Tạng đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Phổ Âm Bất Động Oai Quang Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha các cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này. Ở trên hai vai của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Kim sắc, cõi đó có Phật hiệu là Kim Sắc Vương đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Phổ Danh Xưng Oai Quang Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này.

Ở trong miệng của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Diệu bảo trang nghiêm, cõi đó có Phật hiệu là Vô Lượng Quang Nghiêm Vương đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Sơn Vương Bất Động Oai Quang Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này.

Ở giữa đôi chân mày của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Pháp

Giới Vô Tận Tạng, cõi đó có Phật hiệu là Tam Thế Vô Tận Trí đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Phổ Hiện Chúng Tượng Oai Quang Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự pháp hội này.

Ở trên đầu của Đức Thế Tôn có thế giới tên là Phú trì bất tán, cõi đó có Phật hiệu là Bảo Hoa Tích đang thuyết pháp.

Đại Bồ-tát Thập Lực Thanh Tịnh Oai Quang Tạng cùng với vô số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần đến mười lần không thể nói hết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, từ cõi Phật kia cùng đến dự hội này.

Khi đã thấy vô tận thế giới với đạo tràng Như Lai, hội chúng Bồ-tát theo chỗ thần biến của Phật như vậy rồi, các Bồ-tát đều chứng đắc Tam-muội pháp giới tạng, cùng với các đại Tam-muội nhhiều như số vi trần nơi mười cõi Phật, chứng đắc tất cả pháp địa Đà-la-ni, cùng với các địa Đà-la-ni nhiều như số vi trần của mười cõi Phật. Chứng đắc Bát-nhã ba-la-mật Ly cấu tạng cùng với các Lực ba-la-mật nhiều như số vi trần của mười cõi Phật. Chứng đắc ánh sáng chớp tỏa rộng cùng với ánh sáng tỏa chiếu của Nhất thiết trí nhiều như số vi trần nơi cõi Phật.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền bảo đại chúng: –Này các Phật tử! Pháp này chỉ do thực hành hạnh Phổ hiền làm Thiện tri thức, người nào được thâu nhận mới được nghe thấy. Vì thế, đối với pháp môn này, các vị nên có lòng tin kiên cố, hoan hỷ thọ trì, đọc tụng, chớ để quên mất.

Khi nói pháp này, các Đại Bồ-tát đều hoan hỷ, phụng hành.

Số 299 - Kinh Đại Phương Quảng Tổng Trì Bảo Quang Minh - Quyển 1

SỐ 299

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG TỔNG

TRÌ BẢO QUANG MINH

Hán dịch: Đời Triệu Tống, Sa-môn Pháp Thiên.

QUYỂN 1

Tôi nghe như vầy:

–Một thời, ở núi Linh thứu thuộc thành Vương xá, Đức Thế Tôn cùng với đại chúng Tỳ-kheo trăm ngàn người hội đủ, chư vị đều viên mãn tất cả bạch pháp, có trí tuệ vô lượng như bậc đại sư tử gầm rống, trí tuệ vô lượng được lợi ích lớn. Chúng Đại Bồ-tát gồm: Đại Bồ-tát Phổ Hiền, Đại Bồ-tát Bảo Ấn Thủ, Đại Bồ-tát Thường Hiện, Đại Bồ-tát Công Đức Trang Nghiêm, Đại Bồ-tát Phước Đức Âm, Đại Bồ-tát Đại Tuệ, Đại Bồ-tát Đức Nghiêm, Đại Bồ-tát Kim Cang Tuệ, Đại Bồ-tát Kim Cang Tạng, Đại Bồ-tát Kim Cang Quang, Đại Bồ-tát Kim Cang Khí Trượng, Đại Bồ-tát Diệu Kim Cang, Đại Bồ-tát Trì Địa, Đại Bồ-tát Hiện Nhất Thiết Pháp, Đại Bồ-tát Quán Tự Tại, Đại Bồ-tát Đắc Đại Thế Chí, Đại Bồ-tát Kiên Lao Tuệ, Đại Bồ-tát Kim Cang Cát Tường, Đại Bồ-tát Kim Cang Thủ, Đại Bồ-tát Diệu Cát Tường, Đại Bồ-tát Diệt Ác Thú, Đại Bồ-tát Trừ Nhất Thiết Phiền Não Tuệ, đạo Bồ-tát An Tường Bộ, Đại Bồ-tát Ly Thủ Xả, Đại Bồ-tát Chiên-đàn Hương, Đại Bồ-tát Hải Tuệ, Đại Bồ-tát Nan Thắng, Đại Bồ-tát Bảo Thắng, Đại Bồ-tát Tuệ Hạnh, Đại Bồ-tát Biện Tích, Đại Bồ-tát Diệu Hương, Đại Bồ-tát Từ Thị. Vô lượng các Đại Bồ-tát như vậy đều an

trụ nơi pháp môn Chánh định giải thoát dũng mãnh, không thể nghĩ bàn do cũng chứng đắc được vô lượng âm thanh bất không, quán tất cả âm thanh nơi các cõi Phật vắng lặng an ổn, thọ mạng vô lượng nên được tiếng tốt, không chấp trước cũng không hủy hoại ba cõi, làm quyến thuộc với bậc Nhất thiết trí, sinh ra vô lượng các Tam-ma-địa, Tam-ma-địa bát-để, được viên mãn các nguyện, thảy đều đạt đến Bát-nhã ba-la-mật, được thân ngữ ý nghiệp bất không, được an trụ vào Trí Nhất thiết trí, vô lượng hạnh nguyện, hiểu rõ pháp môn giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện. Chúng các Đại Bồ-tát như vậy đều đến dự hội này.

Bấy giờ, trong chúng hội, Đại Bồ-tát Phổ Hiền rời khỏi chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ chân Phật và thưa:

–Bạch Thế Tôn! Làm sao biết được pháp giới?

Phật dạy:

–Thiện nam! Pháp giới này vô tánh không thể biết được. Vì sao? Này thiện nam! Giống như hư không, lìa các hý luận, chẳng phải lìa các hý luận là chẳng phải chấp giữ, chẳng phải là xả bỏ, chẳng phải tánh, chẳng phải vô tánh, cũng không có xứ sở. Vì thế nên nhận bết pháp giới như vậy.

Bồ-tát Phổ Hiền lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Có bao nhiêu Bồ-đề?

Phật dạy:

–Thiện nam! Bồ đề có vô lượng tướng không thể lường tính được.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Làm sao phân biệt pháp giới?

Phật dạy:

–Thiện nam! Pháp giới vốn không có phân biệt.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Nếu pháp giới không thể phân biệt thì làm sao chúng sinh phàm phu có thể hiểu biết được?

Phật dạy:

–Thiện nam! Có phân biệt tức là do tất cả chúng sinh mê muội nên đối với cái không phân biệt được dấy khởi phân biệt.

Bồ-tát Phổ Hiền thưa:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-đề của Như Lai thâm sâu vi diệu như vậy thật là khó lãnh hội.

Phật dạy:

–Thiện nam! Đúng vậy, đúng như lời ông nói.

Phật lại bảo:

–Thiện nam! Bồ-đề là tất cả pháp, xa lìa các hý luận, vì vậy không có phân biệt.

Khi ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường đang ngồi trong chúng hội liền đứng dạy đảnh lễ Phật và thưa:

–Bạch Thế Tôn! Xin Thế Tôn giảng nói pháp môn Tổng trì Bảo quang minh cho chúng con.

Phật dạy:

–Thiện nam! Ông nay hãy hỏi Đại Bồ-tát Nhất Thiết Pháp Hải Biện Tài, Bồ-tát ấy sẽ giảng cho.

Lúc đó, ở trước Như Lai, Đồng tử Diệu Cát Tường chắp tay thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai là bậc Nhất thiết trí, thấy biết tất cả, tại sao Như Lai không thuyết giảng?

Phật dạy:

–Thiện nam! Vì đã có Đại Bồ-tát như vậy nên Như Lai không thuyết giảng.

Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Tại sao Như Lai không tự giảng nói, Như Lai bỏ chúng con sao?

Phật dạy:

–Thiện nam! Ta không bỏ cảnh giới hữu tình mà vì muốn hiển bày đối chiếu chỗ nêu giảng không thể nghĩ bàn của Bồ-tát ấy.

Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Cúi xin Như Lai từ bi thương xót mà giảng nói pháp môn Tổng trì Bảo quang minh cho chúng con.

Phật dạy:

–Thiện nam! Ông nên hỏi Bồ-tát Phổ Hiền, chắc chắn Bồ-tát ấy sẽ nói pháp môn đó cho ông.

Thiện nam! Nên biết Đại Bồ-tát này có trí tuệ vô lượng.

Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Nếu Như Lai bảo con hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền thì con sẽ hỏi.

Phật dạy:

–Diệu Cát Tường! Ông hãy tự mình chứng đắc vô số pháp môn Tam-ma-địa, sao lại hỏi Như Lai?

Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như hôm nay, chẳng những chỉ pháp của một Đức Phật giảng nói ra mà cho đến tất cả pháp thật tánh chân như của tất cả Như Lai giảng nói, con đều có thể ghi nhớ, thọ trì, không quên.

Phật dạy:

–Lành thay! Thiện nam! Ông nay đã khéo nêu bày!

Phật dạy:

–Diệu Cát Tường! Ông nên hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền về pháp môn Tổng trì.

Khi ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Đại Bồ-tát Phổ Hiền này đã thấu hiểu về thật tướng của pháp hành Đại thừa.

Phật dạy:

–Này thiện nam! Các ông đều là con của bậc Đại Pháp vương tự tại thì sao khác nhau được. Các ông đã có phước đức vô lượng, thông đạt về pháp không, chứng đắc pháp môn chánh định giải thoát chẳng thể nghĩ bàn.

Khi ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường vâng lời Phật dạy, đến trước Đại Bồ-tát Phổ Hiền, chắp tay cung kính, thưa:

–Phật tử! Xin hãy vì tôi mà giảng nói pháp môn nhị tự.

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Thiện nam! Ông hỏi pháp môn nhị tự nào?

Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Phật tử! Hai chữ Giác và người Giác, tướng ấy như thế nào?

Bồ-tát Phổ Hiền nói:

–Này Phật tử! Giác vốn vô tướng, vô tánh, chẳng thể nghĩ bàn, không có các thứ lớp, lìa các hý luận, cũng chẳng phải lìa hý luận,

chẳng phải là chỗ bàn luận có thể đạt tới. Vì thế, tánh giác của chư Phật là như vậy.

Diệu Cát Tường thưa:

–Phật tử! Nếu Phật pháp chẳng phải là hý luận thì tại sao Phật pháp lại nói như thế?

Bồ-tát Phổ Hiền nói:

–Vì xa lìa ngôn ngữ nên nói như vậy.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Vì sao xa lìa ngôn ngữ?

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Vì trí xa lìa mọi ngôn thuyết.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Làm thế nào biết trí?

Phổ Hiền đáp:

–Trí vô tánh cũng chẳng phải là vô tánh.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Tại sao trí vô tánh, cũng chẳng phải là vô tánh? Thế thì tại sao giảng nói pháp ba thừa?

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Pháp giới xa lìa cấu nhiễm làm sao nói được.

Đồng tử Diệu Cát Tường nói:

–Tại sao tất cả pháp cũng vô tánh, thế thì tại sao nói tánh của Như Lai, tánh của năm uẩn vô lậu là không thể thủ đắc? Thế nào là Bồ-đề có hý luận?

Bồ-tát Phổ Hiền đáp:

–Phật tử! Bồ-đề không có hý luận, chẳng phải xa lìa hý luận. Bồ-đề ấy có hý luận cũng chẳng phải là hý luận, tức chẳng phải thuộc ngôn ngữ, chẳng phải thuộc thuyết giảng.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn khen ngợi Bồ-tát Phổ Hiền:

–Lành thay! Lành thay! Thiện nam! Như lời ông nói, pháp môn chẳng thể nghĩ bàn này thật là sâu xa, Huyền diệu, là lời nói chân thật mà trong cõi trời, người không có ai có thể thấu đạt.

Đồng tử Diệu Cát Tường thưa:

–Bạch Thế Tôn! Tất cả pháp đều không thể biết, không thể thấy

được, không có pháp nào có thể nêu bày được.

Phật dạy:

–Thiện nam! Đúng vậy! Đúng vậy!

Bồ-tát Phổ Hiền lại thưa:

–Bạch Thế Tôn! Pháp môn thanh tịnh này khó hiểu, khó nhận biết được.

Phật dạy:

– Đúng vậy! Đúng vậy!

Lúc ấy, Bồ-tát Hải Tuệ thưa:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Phổ Hiền đã khéo nêu bày về pháp môn thanh tịnh như vậy.

Phật dạy:

–Thiện nam! Đúng vậy. Lại nữa tất cả pháp đều thanh tịnh cũng như được tưới mát do trận mưa pháp lớn này.

Lúc ấy, Bình Đẳng Tịch Tĩnh Bà-la Đại Sa-la Tử thưa:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-đề bình đẳng, không thể nghĩ bàn, xa lìa tướng văn tự, không thể thấy, lìa các sắc tướng. Phật dạy:

–Thiện nam! Đúng vậy. Tánh của pháp giới xa lìa hết thảy các tướng.

Khi ấy, Đồng tử Diệu Cát Tường thưa: –Bạch Thế Tôn! Vì sao tánh không lìa âm thanh, hình sắc, tướng tốt?

Phật dạy:

–Diệu Cát Tường! Tánh không lìa mọi âm thanh, hình sắc, lìa các ngôn thuyết, cũng chẳng phải là lìa ngôn thuyết.

Thiện nam! Pháp tánh đúng như vậy. Tánh không lìa văn tự nên nói là không, lại lìa lời nói nên nói là không. Không là tự tánh của tất cả các pháp.

Lúc đó, trưởng lão Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như Lai quán Bồ-tát chứng đắc pháp này có được sự giải thoát biến hiện chẳng thể nghĩ bàn không?

Phật bảo trưởng lão Xá-lợi-phất:

–So với trí tuệ của A-la-hán thì trí tuệ của Bồ-tát mới phát tâm

sâu xa hơn, huống là trí tuệ của Bồ-tát này. Vì sao? Vì Bồ-tát mới phát tâm sẽ được thành Phật, còn A-la-hán cuối cùng cũng không thể đạt được.

Bấy giờ, Bồ-tát Nhất Thiết Pháp Tự Tại Vương thưa:

–Bạch Thế Tôn! Theo lời Phật dạy, con đã hiểu rõ. Thanh văn này đúng là không chứng đắc pháp Thanh văn.

Phật dạy:

–Thiện nam! Thanh văn không phải là chứng không đắc pháp Thanh văn.

Lại nữa, nếu so sánh trí tuệ giữa Thanh văn và Bồ-tát thì khác nhau, nên trí tuệ của hàng Thanh văn không sánh kịp.

Khi ấy, Diệu Cát Tường Thưa:

–Bạch Thế Tôn! Vì sao Như Lai nói Tôn giả Xá-lợi-phất đạt được trí tuệ bậc nhất?

Phật bảo Diệu Cát Tường:

–Như lời Ta nói, thật không nên thủ đắc.

Đồng tử Diệu Cát Tường nói với trưởng lão Xá-lợi-phất:

–Trưởng lão! Làm sao ông đạt được pháp Thanh văn?

Xá-lợi-phất thưa:

–Tôi không có chỗ đắc. Diệu Cát Tường hỏi:

–Ông lẽ nào không phải là phàm phu chăng?

Tôn giả Xá-lợi-phất đáp:

–Không. Diệu Cát Tường hỏi:

–Tại sao ông cần phải học? Xá-lợi-phất đáp:

–Tôi không có chỗ học.

Diệu Cát Tường hỏi:

–Làm sao ông được trí tuệ bậc nhất?

Xá-lợi-phất đáp:

–Tôi cũng không được.

Diệu Cát Tường lại hỏi:

–Ông chẳng phải là phàm phu, cũng chẳng phải là trí tuệ bậc

nhất. Vậy ông là người gì?

Xá-lợi-phất đáp:

–Này thiện nam! Tôi cũng không biết. Trí tuệ của ông vô lượng, ví như biển cả. Vì thế tôi không thể so sánh với ông được.

Diệu Cát Tường bảo:

–Này Trưởng lão Xá-lợi-phất! Chớ nên nói như vậy! Ông tuổi cao, nhiều phước đức, vì sao lại khiêm nhường như vậy?

Xá-lợi-phất thưa:

–Tôi tuy lớn tuổi nhưng không có phước đức cũng không có chắng đắc gì.

Lại nữa! Ví như tất cả sự sai biệt nơi vạn pháp, giống như ngọn núi cao lớn bị chày kim cang đập một lần thì tan nát như bụi. Này thiện nam! Ông cũng như vậy, trong mỗi lỗ chân lông có lượng trí tuệ số như vi trần. Nếu tất cả chúng sinh thảy đều như tôi thì cũng không sinh kịp, huống chi chỉ có một mình tôi, vì thế tôi nay không dám nhận. Ví như con voi dữ, thân mình to lớn, sức lực rất mạnh, nhưng người ta dùng móc sắt thì có thể điều phục được nó. Tôi cũng như vậy. Vì sao? Vì ông có sức trí tuệ lớn, còn sức tôi rất yếu kém. Các ông giống như rồng lớn, làm sao sức tôi so sánh với các vị được.

Trưởng lão Xá-lợi-phất thưa:

–Bạch Thế Tôn! Như người mù bẩm sinh muốn đến các nơi khác nhưng trên đường đi, nhất định người ấy không thể nhìn thấy thành ấp đó, thế thì làm sao có thể đi khắp nơi? Cũng vậy, con đối với Bồ-tát Diệu Cát Tường cũng như người mù bẩm sinh kia. Phật đạo sâu xa, vi diệu làm sao biết được.

Phật bảo Xá-lợi-phất:

–Ông chớ nói vậy! Oai đức của Như Lai có thể làm cho tất cả chúng sinh vừa nghe qua liền đạt được pháp này, huống chi là ông đã chứng đắc chánh định chẳng thể nghĩ bàn ấy.

Lúc Đức Thế Tôn gaỉng nói về pháp này, trong hàng trời, người có chín vạn hai ngàn chúng sinh đều chứng được pháp đó.

Bấy giờ, nương vào oai thần của Phật, Bồ-tát Pháp Tuệ nhập Tam-muội tên là Bồ-tát Vô biên tương ưng bảo quang minh. Sau đó, nhập vào mười phương thế giới nhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi

Phật. Nơi mỗi mỗi phương đều có chư Phật Thế Tôn nhhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi Phật. Tất cả chư Phật đều hiện tiền.

Lúc đó, chư Phật Thế Tôn bảo Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Một phương như thế thì mười phương cũng như vậy.

Chư Phật Thế Tôn khen ngợi:

–Lành thay! Lành thay! Pháp Tuệ! Ông có thể nhập vào Tam-ma-địa Bồ tát vô biên tương ưng này.

Lại nữa, thiện nam! Khi ấy, ở mỗi mỗi phương đều có ngôi vị Như Lai nhiều như số vi trần nơi mười ngàn cõi Phật trong mười phương. Tất cả các Như Lai ấy đều có chung một hiệu là Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na Như Lai, do diệu lực oai đức ban đầu nên được thiện lợi lớn cho đến chuyển pháp luân, chư Phật ấy đồng nói bài kệ rằng:

Phật trí vốn thanh tịnh

Ở khắp các pháp giới

Quán sát cõi chúng sinh

Thể nhập trí vô ngại

Pháp tương ưng tột bậc

Tất cả ngôn ngữ hay

Mau đắc Nhất thiết trí

Được viên mãn các pháp

Đủ trí tuệ ba đời

Khéo nói pháp như vậy.

Thiện nam! Nhờ sức oai thần của Phật nên ông nói pháp môn thập trụ của Bồ-tát.

Khi đó, chư Phật Thế Tôn đều dùng trí vô ngại chiếu khắp. Bồ-tát Pháp Tuệ lại được pháp môn chánh định gọi là Vô ngại, vô đoạn, pháp chẳng không, trí chẳng không, vô lậu, vô tế, vô tận, vô lai, vô khứ, vô biên, bản tánh không vướng mắc, chư Phật Thế Tôn đều đưa tay phải xoa nơi đỉnh đầu của Bồ-tát Pháp Tuệ. Được chư Phật nơi xoa đỉnh rồi, Bồ-tát Pháp Tuệ xuất định, bảo các Bồ-tát:

–Các Phật tử! Dòng tộc, họ hàng của Bồ-tát rộng lớn vô lượng, khắp cả pháp giới, hư không giới. Đại Bồ-tát đã sinh trong dòng họ của Như Lai quá khứ, đang sinh trong dòng họ của Như Lai hiện tại, sẽ sinh trong dòng họ của Như Lai vị lai.

Các Đại Bồ-tát ấy nói với Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Phật tử! Theo như ông nói, tại sao các Đại Bồ-tát ấy được sinh trong dòng họ của Như Lai đời quá khứ, hiện tại, vị lai? Tại sao nói Bồ-tát ấy chứng đắc Bồ-tát trụ?

Các Đại Bồ-tát ấy bảo Bồ-tát Pháp Tuệ:

–Lành thay! Xin Bồ-tát hãy vì chúng tôi mà giảng nói pháp môn thập trụ của Bồ-tát. Bồ-tát Pháp Tuệ nói:

–Các Phật tử! Pháp môn này chư Phật quá khứ đã nói, chư Phật hiện tại đang nói, chư Phật vị lai sẽ nói. Thực hành pháp thập trụ của Bồ-tát là gì? một là Phát tâm trụ, hai là Trị địa trụ, ba là Tương ưng trụ, bốn là Sinh quý trụ, năm là Phương tiện cụ túc trụ, sáu là Chánh tâm trụ, bảy là Bất thoái trụ, tám là Đồng chân trụ, chín là Vương tử trụ, mười là Quán đỉnh trụ. Này Phật tử! Đó là pháp hành thập trụ của Bồ-tát. Chư Phật Thế Tôn trong ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai đã nói, đang nói, sẽ nói.

Phật tử! Thế nào là Bồ-tát Phát tâm trụ?

Nghĩa là Bồ-tát này được thấy sắc tướng trang nghiêm, rực rỡ thù thắng, rộng lớn không ai bằng của chư Phật Thế Tôn. Chư Phật thuyết pháp rộng lớn, giáo hóa chúng sinh vô lượng. Bồ-tát này thấy sự biến hiện rộng lớn như vậy, lại nghe pháp rộng lớn chưa từng có, lại thấy sự khổ não của chúng sinh, vì thế Bồ-tát phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Vì cầu Nhất thiết trí, Nhất thiết tướng trí của Như Lai, do đó gọi thứ nhất là Phát tâm trụ. Lại tu học mười Lực, những gì là mười?

1.Xứ phi xứ trí lực.

2.Quá hiện vị lai phước nghiệp báo trí lực.

3.Thiền định giải thoát Tam-muội trí lực.

4.Chí nhất thiết xứ đạo trí lực.

5.Vô số chủng chủng giới trí lực.

6.Vô số chủng chủng thắng giải trí lực.

7.Căn thắng liệt trí lực.

8.Túc trụ ức niệm trí lực.

9.Thiên nhãn trí lực.

10.Vô lậu trí lực.

Bồ-tát mới phát tâm nên học mười Trụ lực này. Vì Bồ-tát mới phát tâm ở trong tất cả thời đều cung kính cúng dường chư Như Lai; vì Bồ-tát ấy an trú nơi sự xưng tán Như Lai, vì Bồ-tát ấy là vị chủ nhân tối thượng bậc nhất trong thế gian; Bồ-tát mong cầu trí tuệ tối thượng vô lượng của Phật. Vì cầu Tam-ma-địa tương ưng với tịch tĩnh; vì xa lìa luân hồi, vì chuyển bánh xe chánh pháp; vì nhằm cứu độ tất cả chúng sinh khổ não. Vì sao? Vì cầu pháp chân thật nên phát tâm, vì thường được thân cận các bậc Thiện tri thức nghe pháp, xa lìa sự tán loạn, vì vậy được gọi là Bồ-tát Phát tâm trụ.

Thế nào là Bồ-tát Trị địa trụ?

Phật tử! Bồ-tát Trị địa trụ là Bồ-tát vì chúng sinh trước hết phát mười loại tâm. Đó là: Tâm Tín, tâm Niệm, tâm Tinh tấn, tâm Tuệ, tâm Nguyện, tâm Giới, tâm Hộ pháp, tâm Xả, tâm Định, tâm Hồi hướng.

Vì Bồ-tát Trị địa trụ này thường luôn niệm về sự hiểu không dứt, thường thích phụng sự, cúng dường, thân cận các bậc Thiện tri thức ở mọi lúc, vì thường chánh niệm, tỉnh giác; vì nói lời khiêm nhường, cung kính; vì cầu trí tuệ vô úy, kiên cố; vì hướng đến Trí Bồ-đề; vì cầu tịch tĩnh, dũng mãnh; vì cầu diệu pháp, xa lìa các hư vọng; vì tâm không mê lầm. Vì sao? Vì phát tâm thành thật như vậy, vì cầu tất cả Phật pháp, cho đến tùy nơi nào có Thánh pháp thì tự mình đến đó, thường thân cận các bậc Thiện tri thức để nghe pháp, xa lìa tán loạn, không bao giờ dừng bỏ. Vì vậy, gọi là Bồ-tát Trị địa trụ.

Thế nào là Bồ-tát Tương ưng trụ?

Bồ-tát hành tương ưng trụ này có mười pháp quán cầu nhất thiết pháp. Đó là cầu tất cả pháp vô thượng, xa lìa tất cả lo buồn khổ não, quán pháp không có tự tánh, tánh không không có thể tướng, tất cả pháp không thường còn, tất cả pháp không thể lường tính được, xa lìa tất cả nghi hoặc, không thể cải biến được, chẳng phải có, chẳng phải không, chẳng phải lấy, chẳng phải bỏ.

Bồ-tát tương ưng trụ lại phải quán tất cả các giới: Chúng sinh giới, pháp giới, thế giới, địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, hư không giới, Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới đều bình đẳng. Vì sao? Vì tự tánh tất cả pháp bình đẳng, vì đến khắp mười phương cầu thắng

pháp, ở trước chư Phật thân cận nghe pháp, thọ trì, xa lìa các niệm tán loạn liên tục không gián đoạn. Vì vậy gọi là Bồ-tát Tương ưng trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Sinh quý trụ?

Đó là Bồ-tát được sinh mười thứ tịnh nghiệp viên mãn, hiểu rõ lời Phật dạy. Mười pháp là: Bồ-tát này thuyết pháp, chúng sinh đều tôn kính, lãnh thọ, dần dần tăng trưởng tâm kiên cố không thoái lui, thông suốt các pháp, quán các thế gian không hoại diệt, quán tất cả tánh của nghiệp, xa lìa vọng tưởng, quán các quả báo, không chấp thủ, không xả bỏ, quán luân hồi không có tướng tới lui, quán Niết-bàn trong lặng tịch tĩnh. Vì Bồ-tát Sinh quý trụ quán pháp Phật quá khứ bình đẳng, luôn luôn nghĩ không quên; vì quán pháp Phật vị lai bình đẳng, nguyện sẽ học; vì quán pháp Phật hiện tại bình đẳng, siêng năng tu tập. Vì quán pháp của chư Phật bình đẳng như vậy, cho nên ở trong ba đời quá khứ, vị lai, hiện tại đều được hòa nhập, tu tập như vậy, nhớ nghĩ không quên, ân cần cung kính tất cả pháp Phật. Bồ-tát quán học Phật pháp quá khứ, vị lai, hiện tại bình đẳng, tăng trưởng. Bồ-tát Sinh quý trụ quán sát như vậy, hồi hướng đến tất cả Phật pháp, vì đều tu tập tăng trưởng bình đẳng rộng khắp. Vì sao? Vì ba đời bình đẳng tối thắng chân thật, không hư dối, cho đến nghe nơi nào có pháp như vậy thì đích thân mình đến tìm cầu, siêng năng học hỏi, tâm không tán loạn niệm niệm liên tục không hề gián đoạn. Thế nên gọi là Bồ-tát Sinh quý trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Phương tiện cụ túc trụ?

Bồ-tát hành Phương tiện cụ túc trụ, quán vô lượng, vô biên, a-tăng-kỳ chẳng thể nghĩ bàn về cõi chúng sinh không gì sánh, giống như hư không không sinh, không diệt, tự tánh thanh tịnh, bình đẳng với chân đế pháp tánh. Bồ-tát quán sát tất cả chúng sinh như vậy gọi là Bồ-tát hành Phương tiện cụ túc trụ. Bồ-tát này có mười việc tu hành nghiệp lành, làm phương tiện tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh. Đó là làm cho tất cả chúng sinh không thoái chuyển tâm Vô thượng Bồ-đề, thương yêu chúng sinh không bỏ, làm lợi lạc cho tất cả chúng sinh, thương xót tất cả chúng sinh, muốn làm cho chúng sinh đều được đạo giải thoát chẳng thể nghĩ bàn, tẩy sạch tất cả nghiệp chướng cấu uế của chúng sinh, thâu phục tất cả chúng sinh, muốn làm cho tất cả

chúng sinh vui vẻ, không chán nản, dùng các phương tiện để hướng dẫn các chúng sinh, muốn làm cho tất cả chúng sinh đạt được Niết-bàn tịch diệt, an lạc. Bồ-tát hành Phương tiện cụ túc trụ này nghe nơi nào có pháp này thì đích thân đến tìm cầu học hỏi, tu tập, mỗi niệm liên tục tâm không tán loạn. Đó gọi là Bồ-tát Phương tiện cụ túc trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Chánh tâm trụ?

Bồ-tát hành Chánh tâm trụ có mười pháp cần phải ưa nghe, siêng năng tìm cầu, đối với Phật pháp được chánh tâm trụ. Đó là nói Phật có sắc, không sắc, đối với Phật pháp được chánh tâm trụ; nói pháp có sắc không sắc, đối với Phật pháp được chánh tâm trụ; nói các hạnh của Bồ-tát có sắc, không sắc, đối với Phật pháp được chánh tâm trụ, như vậy cho đến nói cảnh giới của chúng sinh, cảnh của đại sinh chúng sinh, cảnh giới của chúng sinh có phiền não, cảnh giới của chúng sinh không có phiền não, cảnh giới của chúng sinh dễ hóa độ, cảnh giới của chúng sinh khó hóa độ, cho đến đại pháp giới, pháp giới xuất sinh, cảnh giới hữu sắc, cảnh giới vô sắc, cảnh giới hữu pháp, cảnh giới vô pháp. Bồ-tát hành Chánh tâm trụ như thế cho đến ở trong Phật pháp được nghe pháp này, đó là Bồ-tát chứng đắc chánh tâm trụ. Lại nữa, Bồ-tát này nhờ nghe mười thứ pháp nên thể nhập nghĩa lý, siêng năng tìm cầu cho đến nghe tất cả pháp vô thượng cũng đều tu học. Đó là vô tướng, vô tánh, vô thật, vô nhiễm, xa lìa, không chấp trước, không có tự tánh, như huyễn, như mộng, xa lìa các nghi hoặc. Nhờ nghe tất cả pháp như vậy, nên Bồ-tát siêng năng tu tập. Vì sao? Vì Bồ-tát hành Chánh tâm trụ này thể nhập pháp môn chân thật. Như vậy cho đến nghe nơi nào nói pháp như thế, Bồ-tát đều đích thân đến tìm cầu học hỏi, siêng năng tu tập, niệm niệm liên tục, tâm không tán loạn. Đó gọi là Bồ-tát Chánh tâm trụ.

Thế nào là Bồ-tát Bất thoái trụ?

Bồ-tát hành Bất thoái trụ này nghe mười pháp không chấp trước, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Mười pháp là: Nghe chẳng phải có Phật, cũng chẳng phải không có Phật, Bồ-tát này đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển; chẳng phải có pháp cũng chẳng phải không có pháp, đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển; Chẳng phải có Bồ-tát cũng chẳng phải không có Bồ-tát, đối với Phật pháp

tâm không thoái chuyển; chẳng phải chấp thủ nơi Bồ-tát, cũng chẳng phải không chấp thủ nơi Bồ-tát, chẳng phải xa lìa hạnh Bồ-tát, cũng chẳng phải không xa lìa hạnh Bồ-tát. Bồ-tát chẳng phải là có ra đời, cũng chẳng phải là không ra đời, đối với Phật pháp, tâm không thoái chuyển. Chư Phật quá khứ chẳng phải đi, cũng chẳng phải không đi. Chư Phật vị lai chẳng phải đến, cũng chẳng phải không đến. Chư Phật hiện tại chẳng phải trụ, cũng chẳng phải không trụ. Trí tuệ của chư Phật ba đời nhưy vậy là bình đẳng một tướng, vô tướng, chẳng phải tận cùng, cũng chẳng phải không cùng tận, xa lìa các chướng ngại. Bồ-tát nghe pháp như vậy nên chẳng phải đối với Phật pháp tâm không thoái chuyển. Đó gọi là Bồ-tát Bất thoái trụ.

Bồ-tát này lại nghe mười pháp khác có thể tu tập. Đó là: vì nghe một hay nhiều chúng sinh siêng năng tu tập tất cả các pháp. Thắng nghĩa đế này là vì một hay nhiều duyên khởi nên là Thắng nghĩa đế. Tức là tánh vô tánh, tức tướng vô tướng, tức hữu sắc tức vô sắc, xa lìa các tướng tốt, tâm quyết định siêng năng tu tập. Vì sao? Vì nghe nhân quả của tất cả các pháp như vậy nên thông suốt, các pháp chân thật vô ngại. Như vậy cho đến nghe ở nơi nào nói pháp như thế, Bồ-tát liền đích thân đến tìm cầu học hỏi tu tập, niệm niệm liên tục, tâm không tán loạn. Vì thế gọi là Bồ-tát Bất thoái trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Đồng chân trụ?

Bồ-tát Đồng chân trụ được mười pháp. Đó là: được thân nghiệp thanh tịnh, khẩu nghiệp thanh tịnh, ý nghiệp thanh tịnh, quán sát được sự khởi động tâm niệm của tất cả chúng sinh, chỗ bố thí của các chúng sinh ấy Bồ-tát đều biết, có thể biết sự giải thoát chúng sinh như vậy, có thể biết các loại giới của chúng sinh, pháp giới, thế giới, địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, hư không giới, Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới. Các cõi như vậy, Bồ-tát đều biết rõ, dùng thần thông nhanh nhẹn, tùy niệm mà sinh đến, đó gọi là Bồ-tát Đồng chân trụ.

Lại nữa, Bồ-tát này nghe mười thứ pháp có thể tu tập. Đó là: nghe trí tuệ nơi tất cả cõi Phật, sự chấn động nơi tất cả cõi Phật, quán tất cả cõi Phật, tìm cầu nơi tất cả cõi Phật, du hành nơi tất cả cõi Phật, đi đến vô số thế giới, học hỏi vô số nghĩa lý, xa lìa các loại tự tánh sai khác, phát tâm trong một niệm có thể đi khắp vô số cõi Phật để nghe

pháp tu tập. Vì sao? Vì nghe pháp chân thật như vậy, nên thông suốt, hiểu rõ về đệ nhất nghĩa cho đến nghe nơi nào thuyết pháp này, Bồ-tát đều đích thân đến tìm cầu học hỏi, tu tập, niệm niệm liên tục, tâm không tán loạn. Đó gọi là Bồ-tát Đồng chân trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Pháp vương tử trụ?

Bồ-tát hành Pháp vương tử trụ có mười thứ pháp đều biết rõ. Đó là: biết nơi sinh ra của tất cả chúng sinh, có thể biết phiền não của tất cả chúng sinh, có thể biết sự tham đắm của tất cả chúng sinh, có thể biết xứ sở của tất cả chúng sinh, có thể biết pháp thâm sâu vi diệu của tất cả chư Phật, có thể biết tánh chân thật nơi phương tiện của chư Phật, có thể biết các pháp sai biệt trong thế giới, có thể biết trí tuệ của chư Phật trong ba đời quá khứ, vị lai, hiện tại, có thể biết pháp rộng lớn không bền chắc của tất cả thế gian, có thể biết chân tánh như như trong lặng tịch tĩnh. Vì vậy gọi là Bồ-tát hành Pháp vương tử trụ. Bồ-tát này lại có mười thứ pháp cần phải siêng năng tu tập. Đó là: khéo học tất cả các hoạt động của vương thành, khéo học tất cả lễ nhạc của vương thành, khéo học tất cả sự an trụ trong vương thành, khéo vào tất cả vương thành, có thể tự tại du hành khắp tất cả vương thành, trụ vào quán đỉnh Pháp vương, trụ vào sự quán sát của Pháp vương, đạt được lực tự tại của Pháp vương, kế thừa ngôi Pháp vương, được sự biện thuyết Pháp vương. Vì sao? Vì tu tập tất cả các pháp chân thật vô ngại. Như vậy, cho đến nghe ở nơi nào nói pháp này, Bồ-tát đều đích thân đến tìm cầu, học hỏi, tu tập niệm niệm liên tục, tâm không tán loạn. Đó gọi là Bồ-tát Pháp vương tử trụ.

Thế nào gọi là Bồ-tát Quán đỉnh trụ?

Bồ-tát này chứng đắc mười loại thần thông. Đó là: Có thể làm cho các sự vật trong vô số thế giới chuyển động, có thể chiếu sáng vô số thế giới, có thể quán sát vô số thế giới, có thể cùng một lúc nhất tâm tu tập trong vô lượng thế giới, có thể ở trong vô số thế giới thành tựu các nghiệp thiện, đồng thời có thể biết được tâm của các chúng sinh sai biệt ở vô lượng thế giới, cùng một lúc có thể hành vô số tâm hành của mỗi mỗi chúng sinh trong vô số thế giới, đồng thời có thể hiểu rõ các thứ căn, khí của mỗi chúng sinh trong vô lượng thế giới, có thể giáo hóa vô số chúng sinh trong vô lượng thế giới, có

thể biết được tác dụng nơi tâm của vô số chúng sinh.

Lại nữa, Bồ-tát quán đỉnh trụ này bí mật thực hành các Phật sự không ai có thể biết được. Vì sao? Vì thân nghiệp không thể biết, khẩu nghiệp không thể biết, ý nghiệp không thể biết, biến hiện không thể biết, quán sát các thứ biến hóa không thể biết, quán hành động trong quá khứ không thể biết, hành động trong mỗi sát-na đều không thể biết, quán trí tuệ không thể biết, tâm ý không thể biết, dụng nơi Nhất thiết trí không thể biết. Bồ-tát hành quán đỉnh trụ địa cho đến Bồ-tát Pháp vương tử vị đều không thể biết. Lại nữa, Bồ-tát quán đỉnh vị lãnh hội mười trụ của Đức Thế Tôn. Đó là: Trí ba đời, trí Phật, trí Pháp, trí phân biệt pháp giới, trí trung biên nơi pháp giới, trí nhận biết hết thảy thế giới vô lượng bình đẳng với pháp giới, trí quán sát soi chiếu tất cả thế giới, trí viên mãn tất cả chúng sinh, trí nhất thiết pháp, trí Phật vô biên. Bồ-tát này trụ vào trí của tất cả chư Phật. Vì sao? Vì Bồ-tát này nghe tất cả diệu lý thật tế nơi Trí, đó gọi là Bồ-tát Quán đỉnh trụ.