Đại Tập 41 · Bộ Hoa Nghiêm VI · Số 293 (Q.25–40) & Số 294–309

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 29 - Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 29)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 29

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 29)

Lúc Thái tử Oai Đức Chủ, đang ở trong khuôn viên của vườn Hương nha vân phong, đến trước chúng hội và bà mẹ Thiện Hiện, hỏi đồng nữ:

–Này thiện nữ! Ta vì cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nguyện đến hết đời vị lai, tu hành hạnh Bồ-tát, tất cả các pháp trợ đạo ta đều gom nhóm, giữ cho thanh tịnh, để tu tập tất cả các Ba-la-mật; nguyện cúng dường và làm Phật sự cho các chư Phật ở đời vị lai; gìn giữ, họ trì tất cả các giáo pháp của chư Phật, làm trang nghiêm thanh tịnh hết thảy các cõi nước của chư Phật, sẽ nối tiếp chủng tánh của tất cả các Như Lai; nguyện sẽ thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh, sẽ làm cho chúng sinh dứt lìa tất cả những khổ não; sẽ làm cho hết thảy chúng sinh được ở nơi an vui yên ổn, sẽ làm trong sạch tất cả mắt trí của chúng sinh, sẽ tu tập tất cả diệu hạnh của Bồ-tát, sẽ nhập vào thể tánh bình đẳng của Bồ-tát, sẽ trụ nơi tất cả các địa của Bồ-tát, sẽ khiến cho hai thừa được quả Phật viên mãn, sẽ làm cho tất cả chúng sinh được vui mừng. Ta vì muốn Bố thí ba-la-mật được đầy đủ, để rốt ráo thành tựu đạo Vô thượng Bồ-đề, cho nên tất cả tài sản quý báu bên ngoài, cho đến đầu, mắt,… tất cả đều xả bỏ, không chút luyến nhớ… thế mà lúc này đối với ta, cô lại tạo ra những khó khăn chướng ngại; khiến ta thực hành bố thí không được tròn đầy; như khi ta thí của cải, ngươi vì keo kiệt mà tiếc rẻ; khi ta thí nam nữ, tâm cô sẽ buồn bực sinh bệnh; khi ta cắt chân tay cơ thể, tâm cô sẽ giấu kín sự đau đớn; ta mà xa cô để xuất gia, tâm cô sẽ hối hận.

Sau khi đã hỏi xong, thái tử lại vì đồng nữ mà nói kệ rằng:

Ta vì tâm thương xót chúng sinh

Mà phát tâm Bồ-đề rộng lớn

Sẽ ở trong vô lượng ức kiếp

Nhóm chứa cho đầy trí Bồ-đề,

Vô lượng, vô biên kiếp biển lớn

Các nguyện tịnh tu như hư không

Nhập địa, trị chướng để tu hành

Rốt ráo sẽ vào đất Như Lai,

Thề ở ba đời của chư Phật

Quyết học hết thảy Ba-la-mật

Đầy đủ phương tiện để tu trì

Thành tựu đạo Bồ-đề tối thắng,

Mười phương có những cõi cấu uế

Ta sẽ làm cho chúng nghiêm tịnh

Và các khổ nạn trong nẻo ác

Ta sẽ cứu hộ ra khỏi hết

Tất cả chúng sinh nơi biển hữu

Phiền não si mê thường trói buộc

Ta diệt trừ hết, không bỏ sót

Khiến được an trụ đạo Như Lai

Ta sẽ cúng dường tất cả Phật

Ta sẽ tu khắp địa Bồ-tát

Luôn phát tâm Từ bi rộng lớn

Để tham lam, tiếc rẻ không còn

Nếu kẻ ăn xin tụ tập đến

Đừng vì của cải sinh keo kiệt

Tâm ta đem vui cho muôn người

Cô sẽ theo ta không nghịch trái

Lúc đầu ta bố thí kẻ khác

Tâm cô dè dặt sinh lo phiền

Nay ta nói trước cô phải biết

Làm cho tâm vững luôn không động

Ta cắt lìa thân thể, tay chân

Cho đến vợ con cũng không tiếc

Với người xin, cô chớ căm ghét

Nên nghĩ cho kỹ không thoái lui

Vì chúng sinh ham muốn rất nhiều

Trong ngoài có gì đều nên bỏ

Cô nên thuận tâm Bồ-đề ta

Ta cũng sẽ tùy vào ý cô.

Nghe xong, Đồng nữ Cụ Túc Diễm Cát Tường, liền thưa với Thái tử Oai Đức Chủ:

–Lành thay! Bậc trượng phu! Như những gì Nhân giả hỏi: Các hạnh Bồ-tát, việc khó làm cũng có thể làm, phải nhẫn nhịn những việc khó nhẫn nhịn… Tất cả những việc như vậy, tôi đang tùy thuận, chuyên cần tu tập tinh tấn; gần gũi không bỏ, như hình với bóng; khiến cho thệ nguyện của Nhân giả đều được thành tựu viên mãn.

Nói rồi, đồng nữ hướng về thái tử nói kệ rằng:

Ví thử vô lượng, vô biên kiếp

Hết thảy lửa địa ngục đốt thân

Nhân tôn nếu đã thương nhận tôi

Cam tâm thọ lãnh không từ khổ,

Ví thử thọ sinh vô lượng xứ

Thân phải nhỏ vụn như vi trần

Nhân tôn nếu đã thương nhận tôi

Vững tâm, nhẫn thọ, không dao động,

Ví thử vô lượng, vô biên kiếp

Đầu đội hết thảy núi kim cương

Nhân tôn nếu đã thương nhận tôi

Cam tâm thọ lãnh không chán mỏi,

Đối với sinh tử các biển kiếp

Dùng nhục thân tôi, cho chúng sinh

Nếu được an cư nhà vương pháp

Tôi nguyện sẽ giúp đỡ mọi người,

Cúi xin thái tử rủ lòng thương

Vì người cho tôi cùng tu hành

Được sinh biển kiếp hành bố thí

Được đem thân này cho khắp cả,

Nếu được lo nghĩ cho chúng sinh

Sẽ phát tâm Bồ-đề rộng lớn

Thu nhận hết thảy các chúng sinh

Xin nguyện Từ bi thu nhận tôi,

Tâm tôi vốn không cầu giàu có

Cũng không tham vui vào năm dục

Chỉ mong cùng tu hành một pháp

Là nguyên do tôi nguyện vì người

Mắt Từ bi rộng tu xanh biếc

Thấy khắp hết thảy các chúng sinh

Không khởi tâm phàm phu nhiễm ô

Tất thành vắng lặng Bồ-đề quả

Thái tử đã từng đến nơi đây

Thần đất vụt hiện hoa sen báu

Tướng đẹp sáng soi thật trang nghiêm

Sẽ làm Luân vương thâu nhận tôi

Tôi ở trong mộng thấy hội này

Bồ-đề tràng Pháp vân quang chiếu

Thành Chánh giác Phật, phóng hào quang

Vô lượng Bồ-tát cùng vây quanh

Mộng đó: Như Lai Thắng Nhật Thân

Rực rỡ sáng như núi Tứ kim

Liền dùng tay xoa đỉnh đầu tôi

Thức dậy tâm vui mừng hớn hở

Trong không trung có trời Hỷ quang

Đời trước cùng tôi đi đến hội

Phát lời nói dịu đến bảo tôi

Rằng Như Lai ấy đang xuất thế

Do xưa tôi đã sinh ý nghĩ

Nguyện thấy thân công đức thái tử

Trời ấy bảo tôi nói như vậy

Nên nay ngài có cuộc gặp này

Ân Phật gia trì, nay được gặp

Chí nguyện thuở xưa đã vẹn toàn

Mong cùng nhau đến chỗ Như Lai

Đồng tâm cùng học đạo Bồ-đề.

Bấy giờ, thái tử vừa nghe danh hiệu Như Lai Thắng Nhật Thân, liền nhanh chóng chứng đắc tâm thanh tịnh, gọi là Kiến Phật Sai Biệt Vô Chướng Ngại Đại Hoan Hỷ, tức thời dùng năm trăm hoa báu ma-ni được tung lên trên người đồng nữ, làm thành mão báu Cát tường tạng ma-ni để che tóc, áo choàng ngoài làm bằng báu Hỏa diệm ma-ni với đủ màu sắc xen lẫn.

Bấy giờ, đồng nữ suy nghĩ chân chánh, tâm ngay thẳng, không hề dao động, cũng không hiện tướng vui mừng, chỉ một lòng, chắp tay chiêm ngưỡng thái tử, chánh niệm hiện tiền, mắt không hề chớp.

Lúc này, bà mẹ Thiện Hiện, cũng hướng về Thái tử mà nói kệ rằng:

Con tôi: Báu hiếm trong nhân gian

Thân tướng trang nghiêm phước tịnh diệu

Tâm xưa đã nguyện thề nhân tôn

Tất cả chí vui nay đã thành

Tịnh, giới, giữ vững, không hề khuyết

Trí tuệ tròn đầy, niệm không giảm

Đầy đủ công đức tướng viên minh

Tất cả nữ nhân không sánh nổi

Con tôi vốn sinh từ hoa sen

Dòng họ sạch trong không xấu kém

Lầm lỗi, con tôi đều lìa hẳn

Chịu theo thái tử cùng tu hành

Thân nó nhỏ đẹp như hoa tơ

Tay chân mềm, như hoa dương liễu

Nếu được tiếp xúc bệnh sẽ hết

Thâm tâm an vui, không còn khổ

Hương tỏa từ các lỗ chân lông

Thơm ngát thế gian không gì hơn

Nếu được ngửi qua, tâm lìa nhiễm

Trụ ở tịnh giới, được yên thân

Thân như sắc vàng ròng trong đẹp

Bụi trần không dính, giống hoa sen

Chúng sinh được thấy, lìa tham giận

Đầ đủ Từ bi khỏi gây hại

Nói năng hòa hợp, tiếng dịu dàng

Tất cả chúng sinh rất thích nghe

Sửa tâm, nghe kỹ, đẹp các căn

Tiêu trừ nghiệp ác, diệt phiền não

Trong tâm trong sạch không vết nhơ

Bản chất hiền, tánh thẳng không lệch

Lời nói đẹp lòng, không trái lẽ

Nghe rồi vui vẻ điều phục tâm

Đầy đủ hổ thẹn, không dối lừa

Không kiêu, không nịnh, luôn Từ bi

Vì cứu chúng sinh, cầu chánh pháp

Kính cẩn ban lành, không biết chán

Không vì sắc tướng và dòng họ

Cho đến lạc vinh, chẳng mê say

Cung kính khiêm nhường, tâm vô ngã

Chuyên cầu đạo Vô thượng Bồ-đề.

Bấy giờ, Thái tử Oai Đức Chủ, cùng Đồng nữ Cụ Túc Diễm Cát Tường và hai vạn thể nữ hợp cùng quyến thuộc, muốn được gần gũi để cung kính cúng dường Đức Như Lai Thắng Nhật Thân, nên dùng các cỗ xe báu, đi ra khỏi vườn Hương nha tiến thẳng tới đạo tràng Pháp vân quang minh. Đến nơi xuống xe, đi bộ tiến tới chỗ Đức Phật được thấy thân tướng đoan nghiêm, vắng lặng; các căn đều đặn, giống như voi chúa, trong ngoài trong sạch, không chút bụi nhơ, như rồng lớn ở ao. Thấy được Phật rồi, ai cũng vui mừng hớn hở, sinh lòng tin thanh tịnh, ái lạc được tăng trưởng, cùng đảnh lễ nơi chân Phật, nhiễu quanh vô số vòng. Thế rồi thái tử cùng đồng nữ kia mỗi người cầm năm trăm hoa sen báu đẹp nhất làm bằng ngọc lớn ma-ni, dâng lên cúng Phật. Phật dùng oai lực thần thông khiến số hoa ấy ở trong hư không, tạo thành màng hoa lớn che khắp tất cả chúng hội của Như Lai.

Lúc này, thái tử lại vì Đức Phật kia, cho xây dựng năm trăm tinh

xá, nhất nhất đều dùng gỗ hương để tạo thành; năm trăm ma-ni và đủ các loại báu xen lẫn, trang hoàng đầy các khoảng không, làm trang nghiêm cả vùng rộng lớn. Khi ấy, Đức Như Lai, biết các căn của thái tử đã thành thục, liền vì thái tử mà diễn giảng kinh Phổ Nhãn Đăng Môn. Nghe xong

kinh này, thái tử ở trong các pháp, chứng ngộ được mười biển pháp môn Tam-muội. Đó là môn Tam-muội Xuất hiện ánh sáng biển nguyện của tất cả Như Lai; đó là môn Tam-muội Kho tàng ánh sáng chiếu khắp ba đời; là môn Tam-muội Thấy hết thảy đạo tràng của chư Phật; là môn Tam-muội Chiếu khắp ánh sáng vào tất cả cảnh giới chúng sinh; đó là môn Tam-muội Đèn ánh sáng trí tụ chiếu khắp tất cả thế gian; đó là môn Tam-muội Đèn trí hải chiếu khắp tất cả các căn của chúng sinh; đó là môn Tam-muội Mây ánh sáng cứu hộ tất cả trí chúng sinh; đó là môn Tam-muội Đèn ánh sáng để điều phục thành thục tất cả trí lớn của chúng sinh; đó là môn Tam-muội Trước hết phải biết nghe, giữ tiếng bánh xe pháp đang chuyển của chư Phật; đó là môn Tam-muội Mây biển làm viên mãn hạnh nguyện thanh tịnh của Phổ Hiền. Đã được mười môn Tam-muội ấy rồi, nên ở trong các pháp, thảy đều đạt được Tam-muội sâu xa. Còn Đồng nữ Cụ Túc Diễm Cát Tường, đã nghe pháp rồi, cũng liền được Tam-muội, tên là Nan tồi phục trí hải tạng; đối với quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đạt không thoái chuyển.

Khi ấy, thái tử và đồng nữ kia, hợp cùng quyến thuộc, sau khi nghe pháp đã thâu đạt được nhiều lợi ích, cùng nhau đảnh lễ nơi chân Phật, nhiễu quanh vô số vòng, rồi tuần tự trở lại cung điện. Về đến cung điện, Thái tử tới thẳng chỗ phụ vương, đến thưa với vua cha rằng:

–Đại vương nên biết! Như Lai Thắng Nhật Thân đã xuất hiện ở đời, ngay trong nước mình, nơi khu vườn Hương nha vân phong ở bên đường, tại Bồ-đề đạo tràng Pháp vân quang minh và đã thành tựu đạo quả Chánh đẳng Chánh giác, cách nay không lâu. Vua Tài Chủ, bất chợt nghe những lời nói ấy, liền hỏi thái tử:

–Ai nói với con những việc như vậy? Là trời hay người?

Thái tử thưa:

–Đồng nữ Cụ Túc Diễm Cát Tường này sẽ nói rõ cho cha.

Sau khi nghe xong, nhà vua vui mừng vô cùng, giống như người nghèo bỗng nhiên được kho báu lớn, bèn suy nghĩ: “Phật là của báu Vô thượng, khó ra đời ở thế gian, khó được gặp, nếu được chiêm ngưỡng, tất sẽ dứt sạch được các phiền não và nghiệp ác, sẽ không đọa vào các nẻo sinh tử. Như Lai xuất hiện ở đời, sẽ là bậc Thầy thuốc, có thể trị các bệnh nặng phiền não của chúng sinh; Như Lai xuất hiện ở đời sẽ là ngọn đèn sáng lớn, có thể phá tan những vô minh đen tối của chúng sinh; Như Lai xuất hiện ở đời, sẽ là vị thầy lớn dẫn đường, có thể dẫn dắt chúng sinh đến ở nơi an ổn Nhất thiết trí.” nghĩ như vậy rồi, vua liền ban lệnh gióng trống, ra chiếu chỉ cho các tiểu vương, quần thần, quyến thuộc, các dòng họ Sát-đế-lợi, các Bà-la-môn, Trưởng giả, cư sĩ, tất cả dân chúng trong thành ấp, xóm làng đều tập trung đến đây. Rồi vua truyền dạy:

–Các ngươi nên biết! Như Lai đã xuất hiện ở đời, đó là việc hiếm có, khó gặp; ta nay muốn đến để được gần gũi, cung kính đảnh lễ. Khi lệnh đã ban, vua liền bỏ ngai vàng, trao lại cho Thái tử. Hành lễ Quán đỉnh xong, vua cùng với mười ngàn quyến thuộc, đến Bồ-đề đạo tràng, tới thẳng chỗ của Như Lai; đến nơi vua cùng các quyến thuộc đảnh lễ, đi nhiễu trăm ngàn vòng, rồi lui ra ngồi ở một bên.

Bấy giờ, Đức Như Lai mới quán sát khắp chúng hội trong đạo tràng và quán cả đức vua Tài Chủ cùng cả nhóm quyến thuộc; rồi từ trong tướng bạch hào nơi giữa hai chân mày phóng ra ánh sáng lớn gọi là Chiếu hiện nhất thiết chúng sinh tâm đăng; chiếu khắp vô lượng thế giới trong mười phương, rồi trụ trước tất cả các vị Thế chủ; dùng thần thông biến hóa, hiện ra chẳng thể nghĩ bàn các Phật sự rộng lớn của Như Lai khiến cho các chúng sinh nhận sự giáo hóa ấy, tâm được thanh tịnh.

Đức Như Lai lại dùng sức oai thần tự tại không thể nghĩ bàn, hiện ra đại thân cao lớn vượt ra ngoài tất cả thế gian; dùng âm thanh viên mãn hòa vào khắp tất cả biển ngôn ngữ, rồi vì đại chúng mà thuyết pháp môn Đà-la-ni gọi là Nhập nhất thiết pháp nghĩa ly ế đăng; dùng vô số môn Đà-la-ni nhiều như số cực vi trần nơi cõi Phật làm quyến thuộc. Đức vua nghe xong các pháp môn, tức thời đạt được ánh sáng đại trí của tất cả pháp.

Ở trong chúng hội này, có vô số các Đại Bồ-tát nhiều như số cực vi trần nơi cõi Diêm-phù-đề, đều cùng lúc chứng được pháp môn Đà-la-ni Nhập nhất thiết pháp nghĩa ly ế đăng. Sáu mươi na-do-tha chúng sinh, dứt sạch các lậu, tâm được giải thoát; mười ngàn chúng sinh lìa xa được bụi nhơ phàm trần, đạt được mắt pháp thanh tịnh. Vô lượng chúng sinh phát khởi tâm Vô thượng Bồ-đề.

Lúc này, Như Lai lại dùng sức không thể nghĩ bàn, đến khắp hết thảy thế giới trong mười phương, hiện ra những thần thông biến hóa rộng lớn; dùng pháp của ba thừa để giáo hóa chúng sinh. Đức vua Tài chủ, lúc này được ánh sáng đại pháp chiếu vào tâm, nên liền suy nghĩ: “Hôm nay được hưởng pháp vị công đức sâu xa này, nếu ta ở nhà thì làm sao có thể chứng được; nếu ta nghe theo Phật, xuất gia gần gũi với pháp này, chắc chắn sẽ được thành tựu.” nghĩ như vậy rồi, liền đến trước Đức Phật mà thưa:

–Hôm nay con nguyện được gần gũi Đức Như Lai, vì đạo, xin được xuất gia.

Phật dạy đức vua:

–Sẽ tùy thuận cho ý ông, ông nên tự định đoạt vậy.

Bấy giờ, vua Tài Chủ cùng với mười ngàn quyến thuộc, đi đến chỗ Phật, xuất gia học đạo, tinh tấn, chuyên cần tu tập, thời gian không lâu, tất cả đều thọ được pháp môn Nhập nhất thiết pháp nghĩa ly ế đăng Đà-la-ni, cũng đạt được pháp môn Như thượng chư Tam-muội, rồi lại được pháp môn mười loại thần thông của Bồ-tát; lại nhập pháp môn Vô biên biện tài của Bồ-tát, lại được thân thanh tịnh vô ngại của Bồ-tát; đến khắp chỗ của Như Lai trong mười phương, được nghe chư Phật chuyển bánh xe pháp vi diệu; tất cả đều được thọ giữ, không có mất mát. Cũng ở chỗ Phật, làm thầy pháp lớn; mở tâm vì chúng sinh, mà diễn nói các pháp; lại dùng sức thần thông, biến khắp cõi mười phương, tùy thuận tâm chúng sinh mà hiện thân. Đối với các thế gian thì làm ngọn đèn sáng lớn, khen ngợi chư Phật xuất hiện ở thế gian; khen ngợi chư Phật tu các hạnh nguyện căn bản; khen ngợi chư Phật về sự thâu gom các công đức; khen ngợi chư Phật sinh các nhân duyên căn bản; khen ngợi chư Phật có sức thần thông tự tại, bảo vệ gìn giữ các giáo pháp của chư Phật.

Trong thời gian ấy, thái tử được thăng chức vào ở nơi chánh cung vua đã mười lăm ngày, ông ngồi trên tòa Sư tử, có thể nữ vây quanh; tự nhiên có bảy báu của Luân vương đem đến.

1.Xe báu, được gọi là vô ngại hành, đầy đủ bầu và trục xe, có trăm ngàn báu tốt trang nghiêm xe, phát ánh sáng màu vàng của gỗ Diêm-phù chiếu khắp nơi.

2.Voi báu, tên gọi là Kim cương sơn, oai lực rộng lớn.

3.Ngựa báu, tên gọi là Tấn tật phong.

4.Châu báu, tên gọi là Nhật quang tạng vân.

5.Nữ báu, tên gọi Cụ Túc Diễm Cát Tường.

6.Làm chủ các quần thần tốt, gọi đó là đại tài.

7.Làm chủ những binh lính tốt, gọi đó là Bồ-tát Ly Cấu Nhãn.

Bảy báu này bất ngờ hiện ra, đầy đủ và thành tựu của vua Chuyển luân, là chủ của bốn châu, oai đức tự tại, hành động giáo hóa bằng chánh pháp, có thể điều phục hết thảy, làm cho người người đều được vui vẻ sung sướng; vua Chuyển luân có ngàn người con, tất cả đều đoan chánh, mạnh mẽ tráng kiện, oai lực dũng mãnh, không có nhiều oán thù, cảnh giới giáo hóa rất rộng, đến tận ngằn mé của biển lớn, đất đai hiền hòa, đường đi không hiểm trở, yên vui an ổn thanh bình, xa lìa các tai họa. Đức vua có tám vạn bốn ngàn các vương đô nhỏ ở cõi Diêm-phù-đề; ở mỗi vương đô đều có những tăng phòng, số lượng tới năm trăm; ở mỗi tăng phòng, xây trăm lầu gác, mái hiên hình vòng cung, vây quanh bốn bên, rừng cây um tùm; đó là nơi mùa Đông, mùa Hạ đến để an cư, kinh hành. Tất cả trang nghiêm bằng các báu quý, tất cả những vật dụng riêng tư đều được dự trữ đầy đủ. Trong tất cả những sân vườn, nơi chúng Tăng ở, đều dựng những linh miếu của Phật, xây cao và rộng, trang nghiêm đều bằng các vật quý và đẹp; thường thỉnh Như Lai; dùng bất tư nghì hương hoa, cờ, lọng, báu đẹp, lụa tơ và các dụng cụ khác để cúng dường. Đức Như Lai, bấy giờ, sẽ thọ sự thỉnh cầu ấy, dùng sức tự tại, biến thân nhập khắp tất cả đô vương, làm cho vô lượng chúng sinh, trồng những căn lành; vô lượng chúng sinh tâm được trong sạch, vô lượng chúng sinh phát tâm vui mừng, vô lượng chúng sinh tăng trưởng tâm yêu kính, vô lượng chúng sinh nhanh chóng phát khởi ý lớn Bồ-đề, rộng mở đại Bi, làm điều lợi

ích cho chúng sinh, giúp họ chuyên cần tu tập tất cả chánh pháp của Phật; rồi tùy sự tu tập đó mà ngộ nhập, hồi hướng đạo Nhất thiết trí của chư Phật; thông tỏ biển pháp sâu xa của chư Phật, vào khắp ba đời mà trí không sai khác, chiếu khắp cảnh giới chúng sinh trong ba đời, biết được sự liên tục trước sau xuất hiện ở đời của chư Phật, được Nhất thiết chủng trí Phật, có phương tiện thiện xảo để điều phục hết thảy chúng sinh, phát khởi hạnh nguyện rộng lớn của Bồ-tát, làm thanh tịnh hết thảy đạo Bồ-tát, an vui trụ ở trí tánh bình đẳng của Bồ-tát, nhập vào biển lớn biện tài vô tận của Phật, chuyển bánh xe pháp thanh tịnh vô ngại của Phật; thân biến hiện khắp đến hết thảy các cõi, đứng trước hết thảy chúng sinh, biết căn tánh chúng sinh muốn được thoát khỏi các biển tâm, rồi tùy thuận mà điều phục cho họ, khiến họ được thành thục.

Bấy giờ, đức Chuyển luân thánh vương Đại Oai Đức Chủ, cùng tất cả vương đô trong thành đó, đếu được thấy Đức Như Lai Thắng Nhật Thân kia, ngài đang dùng sức thần thông lớn, hiện ra chủng chủng bất tư nghì những tự tại rộng lớn để làm điều lợi ích.

Này thiện nam! Ý ông thế nào? Thái tử Đại Oai Đức Chủ, trước lễ quán đỉnh của vua cha, nhận chức vị làm Chuyển luân vương, cúng dường Phật ấy, đâu phải ai khác; mà chính là Đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na Như Lai; phụ vương lúc đó, tên là Tài Chủ, đâu phải ai khác mà nay là Như Lai Bảo Hoa Quang, Đức Phật hiện đang ở phương Đông.

Cách thế giới này cực vi trần số cõi biển, ở bên ngoài, có một biển thế giới tên là Phổ hiện pháp giới hư không ảnh tượng vân; trong cõi biển này, có loại thế giới tên là Phổ hiện tam thế ảnh tượng ma-ni vương, trong loại thế giới đó, có một thế giới tên là Phật viên mãn đăng, trong thế giới này có Bồ-đề đạo tràng, tên là Nhất thiết thế chủ thân ảnh tượng tràng. Đức Như Lai Bảo Hoa Quang đã chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác ở đạo tràng này; có vô lượng vô lượng cực vi trần số cõi Phật các Bồ-tát trước sau vây quanh. Ở trong chúng hội, xe chánh pháp đang chuyển, làm cho vô lượng chúng sinh đều được thành thục. Đức Phật ấy, khi xưa còn là vị Bồ-tát, tu tập và làm trang nghiêm biển thế giới này; trong cõi biển này, Đức Phật ấy đi lại, thành Chánh đẳng Chánh giác, cùng xuất hiện ở đời, tất cả đều được

hóa độ ở chỗ của Đức Phật Bảo Hoa Quang; từ lúc mới phát tâm Vô thượng Bồ-đề cho đến khi thành thục rốt ráo.

Này thiện nam! Vợ của Đức vua Tài Chủ, tức là mẹ của Thái tử Đại Oai Đức Chủ, tên là Liên Hoa Cát Tường Tạng, đâu phải ai khác, mà chính là Phật mẫu Ma-da phu nhân; đã được môn giải thoát huyền Trí quang minh vô ngại. Ở trong thân bà, chứa đựng hết thảy chư Phật sẽ ra đời từ quá khứ đến vị lai; nay ở thế giới này, bà hạ sinh Đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na Như Lai này. Còn bà Thiện Hiện là mẹ của Đồng nữ Cụ Túc Diễm Cát Tường, đâu phải ai khác, nay là mẹ ta, tức Chấp Trượng Thích Chủng Thiện Mục phu nhân.

Này thiện nam! Còn các quyến thuộc của Chuyển luân thánh vương Đại Oai Đức Chủ, đâu ai xa lạ mà đó là tất cả Bồ-tát đang ở trong chúng hội hôm nay của Đức Thế Tôn; tất cả các Bồ-tát này, đều tu tập đầy đủ các hạnh của Phổ Hiền và đều thành tựu tròn đầy đại nguyện Phổ hiền; mặc dù thường ở tại chúng hội đạo tràng của Phật, nhưng có thể hiện khắp tất cả thế giới, trụ ở các Tam-muội bình đẳng của Bồ-tát, thường được thấy các chư Phật hiện ra, được nghe và thọ trì bánh xe pháp chuyển biển âm thanh vi diệu của tất cả chư Như Lai trong cảnh giới hư không, được trụ ở trí lực tự tại của tất cả các pháp, được nghe xưng tên ở khắp cõi Phật, có thể gần gũi khắp các chúng hội đạo tràng của tất cả Như Lai; tùy các chúng sinh mà ưng thọ giáo hóa, giảng nói chánh pháp, khiến cho họ được thành thục; cho đến tận đời vị lai của hết thảy các biển kiếp, đều tu hành hạnh Bồ-tát, luôn không gián đoạn; thành tựu và viên mãn thệ nguyện rộng lớn của Phổ Hiền.

Này thiện nam! Đồng nữ Cụ Túc Diễm Cát Tường thuở ấy, cùng Chuyển luân thánh vương Oai Đức Chủ cho đến trọn đời đã dùng tứ sự mà cúng dường Đức Như Lai Thắng Nhật Thân, đâu ai xa lạ mà chính là ta. Thiện nam! Đức Phật ấy sau khi diệt, ở thế giới này, lại có Phật xuất hiện, tên là Thanh Tịnh Thân; ta cũng gần gũi cúng dường Đức Phật Thanh Tịnh Thân này, được nghe pháp và thọ trì, rồi cũng vì chúng sinh mà tu hành đạo Bồ-tát. Tiếp đến có Phật xuất hiện, tên là Nhất Thiết Trí Ảnh Tượng Nguyệt Thân, ta cũng gần gũi cúng dường. Tiếp đến có Phật xuất hiện, tên là Diêm-phù-đàn Kim Quang Minh

Vương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Đại Phạm Âm Tướng Trang Nghiêm Thân. Tiếp tục có Phật xuất hiện, tên là Chủng Chủng Diệm Diệu Nguyệt Quang. Tiếp tục có Phật xuất hiện, tên là Diệu Cao Trí Quán Sát Tràng. Tiếp tục có Phật xuất hiện, tên là Quảng Đại Trí Quang Minh Vương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Na-la-diên Kim Cang Tinh Tấn Lực. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Trí Uy Lực Vô Năng Thắng. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Phổ Quán Sát Trí. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Quảng Đại Trí Cát Tường Vân. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Vô Úy Trí Quang Minh Thân. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Tịnh Trí Diệm Quang Vân. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Công Đức Tràng. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Trí Nhật Tràng. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Liên Hoa Khai Số Thân. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Phước Đức Nghiêm Tịnh Quang. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Trí Diệm Vân. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Tỳ-lô-giá-na Nguyệt. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Trang Nghiêm Cái Đại Thanh Vương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Đại Dũng Mãnh Phổ Trí Quang Minh. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Pháp Giới Cảnh Giới Trí Nguyệt Vương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Phổ Hiện Ảnh Tượng Khai Ngộ Chúng Sinh Như Hư Không Tâm. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Ngữ Ngôn Tướng Tịch Diệt Hương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Phổ Chấn Tùy Thuận Tịch Tĩnh Thanh. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Kiên Cố Vô Chướng Ngại Quang Võng. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Cam Lồ Sơn Oai Đức Vương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Pháp Hải Lôi Âm. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Phật Hư Không Quang Chiếu Kế. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Nguyệt Quang Đài Tướng Chấn. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Nguyệt Diên Diệu Viên Mãn. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Diệu Giác Trí Câu-tô-ma Hoa Quang. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Bảo Diệm Sơn Cát Tường Oai Đức. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Quảng Đại Công Đức Tinh Tú Quang. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Cụ Nhất Thiết Trí Tam-muội Thân. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Diệm Viên Mãn Thân. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Tối Thắng Oai Đức Bảo Quang Minh. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là

Tối Thắng Oai Đức Bảo Quang Minh. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Phổ Trí Tốc Tật Hành. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Quang Diệm Hải Môn Đăng. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Đại Pháp Cung Điện Diệu Thanh Vương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Bỉ Công Đức Danh Xưng Tràng. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Tu Tý. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Thanh Tịnh Bản Nguyện Thần Biến Hóa Nguyệt. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Hư Không Trí Thật nghĩa Đăng. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Pháp Thượng Hư Không Tự Tại Vương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Tỳ-lô-giá-na Đức Tạng Vương. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Na-la-diên Pháp Tụ. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Chư Thừa Trí Tích Tràng. Tiếp nữa có Phật xuất hiện, tên là Pháp Hải Diệu Liên Hoa. Cứ như vậy, có sáu mươi trăm ngàn ức na-do-tha Như Lai, ở trong kiếp đó, liên tục tuần tự xuất hiện ở đời. Ta đều gần gũi phụng thờ và cúng dường; cho đến Đức Phật cuối cùng, tên là Quảng Đại Hoan Hỷ Xuất Hiện Oai Đức xuất hiện ở đời. Lúc bấy giờ, Đức Phật này, đi vào vương thành; ta lúc này là chánh phi của vua; đang cùng với đại vương, sắm sửa lễ vật để cúng dường Đức Phật ấy. Ta đến chỗ Đức Phật ấy, nghe thuyết pháp môn Nhất thiết Như Lai thọ sinh xuất hiện đăng. Tức thời thọ nhận được mắt trí sai biệt, tên gọi là môn giải thoát Quán nhất thiết Bồ-tát Tam-muội hải vi tế cảnh giới.

Này thiện nam! Lúc bấy giờ, ta được môn giải thoát này, trải qua cực vi trần số kiếp cõi Phật, thường cùng Bồ-tát chuyên cần gia công tu tập, để trong các kiếp, có vô lượng, vô biên các Đức Phật, nhất nhất ta đều gần gũi cúng dường, thọ nhận và thực hành các pháp. Hoặc có kiếp thờ phụng một Đức Phật; hoặc có kiếp thờ phụng hai Đức Phật; hoặc có kiếp thờ phụng ba Đức Phật; hoặc thờ phụng trăm ngàn, cho đến trọn cả một kiếp, ta gần gũi thờ phụng không thể nói, không thể nói chư Phật; hoặc có kiếp ta được gặp chư Phật nhiều như cực vi trần số cõi Phật. Tất cả các Đức Phật ấy ta đều gần gũi, thờ phụng cúng dường; nhưng chưa có thể biết thân, hình thể, sắc diện, tướng mạo, cũng như thân ngữ ý, quả báo của hành nghiệp, giải thoát Tam-muội của cảnh giới mà Bồ-tát có được! Này thiện nam! Nếu có chúng sinh, được thấy Bồ-tát là vì Nhất thiết trí, lúc đang tu các hạnh; hoặc đồng ý

hoặc ngược lại, hoặc nghi ngờ hoặc tin thì Bồ-tát cũng vì thế gian và xuất thế gian, vì quyến thuộc mà sử dụng đủ các phương tiện để thâu phục và giữ gìn; đối với Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác đạt được không thoái chuyển.

Này thiện nam! Ta từng chỗ của Đức Như Lai Quảng Đại Hoan Hỷ Xuất Hiện Oai Đức đạt được môn giải thoát Quán nhất thiết Bồ-tát Tam-muội Hải vi tế cảnh giới; với trăm cực vi trần số kiếp cõi Phật, luôn cùng với Bồ-tát tu tập và cúng dường. Ở trong những kiếp, đều có chư Phật, nếu xuất hiện ở đời, ta đều gần gũi phụng thờ và cúng dường. Các Như Lai ấy, đều dùng nhiều pháp môn khác nhau để giảng nói kinh, tùy thuận mà tu hành, giúp gìn giữ ý không để quên mất; làm cho môn giải thoát ấy cứ tuần tự mà phát triển rộng ra; do vậy mà có thể biết đủ các loại kinh, làm cho thân thâu được đủ các loại công đức, đạt được đủ các loại pháp môn giải thoát, thấy đủ các biển của ba đời, tới được tất cả biển cõi Phật, thấy đủ các thành tựu Chánh giác, vào đủ các chúng hội của Phật, phát đủ các nguyện của Bồ-tát, làm đủ các hạnh của Bồ-tát thành tựu tròn đầy các giải thoát của Bồ-tát. Ta cũng chưa có thể biết sự thành tựu môn giải thoát Phổ Hiền của Bồ-tát. Vì sao? Vì cảnh giới thần thông giải thoát Phổ Hiền mà Bồ-tát đạt được như hư không lớn, như tên của chúng sinh, như biển ba đời, như cảnh giới mười phương, như biển pháp giới, nó vô lượng, vô biên không bến bờ vậy. Này thiện nam! Nên biết pháp môn giải thoát Phổ Hiền mà Bồ-tát đạt được cùng với cảnh giới của Như Lai là đồng đều, bằng nhau. Thiện nam! Ta ở trong cực vi trần số kiếp cõi Phật, quán sát cảnh giới có được thân của Bồ-tát, không biết chán mỏi, như người ham muốn chuyện nam nữ gom tụ lại, làm cho tướng nhiễm ái, nên trong từng niệm, khởi lên vô lượng những mơ tưởng không thật, những suy nghĩ, những hiểu biết không đúng; rồi cứ thể cảnh giới vọng tưởng đó chuyển đi khắp tận cùng. Ta cũng như vậy, ở trong kiếp đó, quán sát mỗi lỗ chân lông trên thân Bồ-tát, từng niệm từng niệm đều thấy vô lượng, vô biên các thế giới rộng lớn; tất cả đang sinh ra, tất cả đang dựng lên an ổn, đủ các trang nghiêm, đủ các hình trạng, đủ các trụ dựa, đủ các phân chia số lượng, đủ các kiếp, đủ các bến bờ, đủ các núi biển, đủ các đại địa, đủ các mây phủ, đủ các danh tự, đủ các chư Phật

xuất thế, đủ các Bồ-đề đạo tràng hiện ra đủ các thần thông lớn, nói đủ các loại kinh, lập nên đủ các hàng thừa giáo, mở cửa đủ các loại phương tiện, phóng đủ các loại xe ánh sáng, trang nghiêm đủ các thế giới của chư Phật, thuyết đủ các loại pháp quán đỉnh. Cũng từ mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng niệm từng niệm, ta cũng thường thấy vô biên biển Phật trong mười phương, ngồi đủ các đạo tràng, hiện ra đủ các loại thần thông, biến hóa, chuyển đủ các loại xe pháp, thuyết đủ các loại kinh, tuần tự trước sau liên tục, không hề bị lìa mất. Lại cũng từ mỗi lỗ chân lông Bồ-tát, trong từng niệm thường thấy tất cả biển chúng sinh trong mười phương, với đủ các chỗ ở, đủ các hình thể dung mạo, đủ các oai nghi, đủ các sự tạo nghiệp, đủ các căn khí, đủ các cách đo lường tâm… Lại cũng từ nơi mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, ta cũng thấy hết thảy ba đời của biển Bồ-tát, vô lượng, vô biên môn các hạnh, vô lượng, vô biên biển đại nguyện, vô lượng, vô biên Bồ-tát địa, vô lượng, vô biên Ba-la-mật, vô lượng, vô biên những việc bản sinh, vô lượng, vô biên nghiêm sát hạnh, vô lượng, vô biên môn đại Từ, vô lượng, vô biên mây đại Bi, vô lượng, vô biên biển tinh tấn, vô lượng, vô biên tâm đại Hỷ; từng niệm từng niệm, thâu nhận giữ lấy vô biên chúng sinh, dùng phương tiện điều phục, làm cho hết thảy đều thành thục.

Này thiện nam! Ta ở trong cực vi trần số kiếp các cõi Phật, từng niệm như vậy, thấy được cảnh giới hiện ra từ những lỗ chân lông của Bồ-tát; có nơi đã đi qua, có nơi chưa từng qua, có nơi đã thấy, có nơi chưa từng thấy, có nơi đã nghe, có nơi chưa từng nghe, có nơi đạt được, có nơi không đạt được, cho đến thấy được đến tận chỗ ở của thái tử trong nội cung, đang có những thể nữ vây quanh. Ta dùng sức môn giải thoát này, quán sát ở từng lỗ chân lông của Bồ-tát, thấy được tất cả pháp giới trong ba đời, thấy cảnh giới vô biên, vào sâu không giới hạn. Thiện nam! Ta chỉ đạt được môn giải thoát Quán sát Bồ-tát đại Tam-muội hải vi tế cảnh giới này thôi, còn như các Đại Bồ-tát có thể làm thành tựu các biển phương tiện cùng các chúng sinh, tùy thuận mà hiện ra những loại thân phù hợp, trụ khắp trước tất cả chúng sinh, tùy vào đủ các loại căn tánh của chúng sinh mà giảng nói đủ loại giáo pháp các thừa; tất cả các lỗ chân lông, đều có thể sinh ra vô lượng sắc

tướng như mây biển biến hóa; biết tất cả pháp xưa nay trong sạch, không tánh vì tánh, biết các chúng sinh cùng với hư không không tướng vì tướng, an trụ, giải thoát rốt ráo không phân biệt, hiện vào trong cái rộng lớn vô biên của cảnh giới, biết được sức oai thần của Phật là rốt ráo như như, tùy nguyện lớn mà có khả năng dùng thần thông biến hóa ra khắp, chỉ một niệm là có thể nhập được vào pháp giới rộng lớn, làm tự tại tất cả pháp, chuyển được môn phổ biến trí của tất cả pháp; có thể dạo chơi khắp cả địa của Bồ-tát, xa lìa các phiền não, kết sử; đạt được trí thông viên mãn thanh tịnh; biết các chúng sinh đều rốt ráo, vắng lặng, tùy thuận hiện ra thân, đều làm cho vui vẻ, cùng các Bồ-tát nhất duyên bình đẳng, thường cùng nhau tụ hội, không rời bỏ nhau, đạt được thần thông lớn, rốt ráo không lùi; tự tại đi khắp hết thảy thế giới, tùy ở chúng sinh thị hiện thành tựu chánh giác; ngồi khắp tất cả chúng hội đạo tràng, tùy khắp các nẻo mà hiện cách thọ sinh không thoái lui, tu hành hạnh Bồ-tát, nghe thấy đều lợi ích, như cây thuốc chúa làm thỏa mãn tâm chúng sinh, ý chân thật như như; một lời được nói ra khiến hết thảy đều vui vẻ; ở địa vị đại trí, an lập các pháp, trí huyễn thần thông, biến đều khắp pháp giới; đó là Bồ-tát, tu hành công đức trí; nhưng ta làm sao có thể biết, có thể nói hết được.

Bấy giờ, Thích nữ Cù-ba, nói với Thiện Tài:

–Này thiện nam! Ở trong thế giới này, có tòa Sư tử Đại ma-ni tỳ-lô-giá-na bảo liên hoa tạng, Phật mẫu Ma-da đang ngồi trên đó; ngươi tới đó mà hỏi: Bồ-tát làm thế nào tu hạnh Bồ-tát mà ở các thế gian không bị chìm đắm bó buộc? Bồ-tát làm thế nào được sức tự tại, để xa lìa trần cấu khi ở trong các pháp? Bồ-tát làm thế nào được sức tin và vui, để khi thờ phụng cúng dường chư Phật, không mệt mỏi biếng lười? Bồ-tát làm thế nào được sức dũng tiến, để thành tựu tất cả sự nghiệp của Bồ-tát? Bồ-tát làm thế nào được sức trí tịnh, để xa lìa hết thảy những chướng ngại của phiền não? Bồ-tát làm thế nào được sức giảng giải sâu xa, để khi được nghe pháp thì tự nhiên sáng tỏ? Bồ-tát làm thế nào được sức hiện ra trước, để thành tựu được trí tuệ quán sát của Bồ-tát? Bồ-tát làm thế nào được sức biến khắp, để có thể tới tận chỗ tất cả các Như Lai? Bồ-tát làm thế nào được sức dẫn dắt những

thệ nguyện, để có thể thâu tóm cảnh giới của tất cả chúng sinh? Bồ-tát làm thế nào được sức không thoái lui, để đến tận kiếp vị lai vẫn tu hành hạnh Bồ-tát? Bồ-tát làm thế nào được sức quán sát, để thấy các pháp không có gì là đáng ngại? Bồ-tát làm thế nào được nhập vào trí duyên khởi, để thấy tất cả pháp, thảy đều không ngã? Bồ-tát làm thế nào được trí tùy thuận, để khéo léo giảng giải hết các pháp của thế gian và xuất thế gian? Bồ-tát làm thế nào được trí vi tế, để có thể khéo léo quán sát thể tánh của các pháp? Bồ-tát làm thế nào được trí thần thông, để có thể vì chúng sinh mà giảng nói các bí mật? Bồ-tát làm thế nào phát khởi đại nguyện, để làm tăng trưởng căn lành cho hết thảy chúng sinh mà không dừng nghỉ? Bồ-tát làm thế nào được gần gũi phụng thờ chư Phật Bồ-tát và tất cả Thanh văn, Độc giác mà không dứt bỏ?

Lúc này, Thích nữ Cù-ba vì muốn làm rõ nghĩa môn giải thoát đã tuyên thuyết, nên dựa vào sức oai thần của Phật, nhìn thẳng Đồng tử Thiện Tài mà nói kệ rằng:

Nếu có chúng sinh thấy Bồ-tát

Đang tu tập các hạnh Bồ-đề

Mà khởi tâm lành hay tâm dữ

Tất được thâu tóm, khiến lợi ích

Thuở xưa trăm cõi số vi trần

Gấp đôi số vi trần, có kiếp

Tên là Bình đẳng tịnh trang nghiêm

Cõi là Tối thắng tu-di quang

Kiếp đó số Phật hiện ở đời:

Ba mươi sáu ức na-do-tha

Cuối cùng hiện Bậc Thiên Nhân Sư

Hiệu: Chánh Pháp Tràng Vi Thế Đăng

Phật này sau khi nhập Niết-bàn

Có vua tên: Trí Oai Đức Sơn

Tự tại thống lónh Diêm-phù-đề

Có khả năng bẻ gãy địch oán

Đức vua có năm trăm người con

Đoan chánh dũng mãnh không ai hơn

Tài trí khéo léo đều hơn người

Chúng sinh chiêm ngưỡng không biết chán

Vua và con, tâm đều trong sạch

Đối với Phật pháp rất tín tâm

Thọ trì, giữ gìn và tu hành

Tinh tấn, dũng mãnh không thoái lui

Thái tử bấy giờ, tên Diệm Quang

Đủ ba mươi hai tướng trang nghiêm

Ly cấu, công đức đều tròn đầy

Khéo đem công đức cho chúng sinh

Cùng với năm trăm ức quyến thuộc

Nghe pháp, rồi xuất gia học đạo

Đều tu phạm hạnh rất chuyên cần

Dũng mãnh hộ trì các pháp Phật.

Vương đô lúc này có cây trí

Có bờ thành ngàn ức vây quanh

Rừng tên: Tịch tĩnh đại cát tường

Cây báu trang nghiêm thật là đẹp

Phật tử Diệm Quang ở trong đó

Vì chúng sinh, tuyên chánh pháp Phật

Biện tài trí tuệ không cùng tận

Khiến ai nghe được: Phiền não dứt

Nhân lúc Bồ-tát hành khất thực

Ôm giữ y bát vào vương thành

Oai nghi, vắng lặng, bước vững vàng

Nhìn kỹ, ngó thẳng, tâm không loạn

Lúc này trong thành có trưởng giả

Tên là Thiện Xưng Hoa Hỷ Tràng

Ta là đồng nữ ở tại nhà

Tên: Tịnh Nhật Quang. Tướng đoan nghiêm

Từ xa ta thấy Phật tử ấy

Trí nghĩ trong sạch luôn hiện trước

Các căn đều phục tướng trang nghiêm

Sở hữu oai nghi đều vắng lặng

Khất thực gần tới cửa nhà ta

Ta thấy tức thời sinh yêu mến

Cởi lưu ly trang sức trên thân

Vui lòng bỏ báu vào trong bát

Ta lúc này với tâm yêu mến

Cúng dường chân Phật Tử Diệm Quang.

Do không trải qua ba nẻo ác

Thường sinh cõi trời và cõi người

Trong hai trăm năm mươi đại kiếp

Sinh làm nữ nhưng đều cao, hơn

Thường thấy nơi: Diệm Quang tu học

Đủ tướng trang nghiêm, thân ly cấu

Qua hai trăm năm mươi kiếp ấy

Tiếp đến sinh nhà mẹ Thiện Hiện

Thân làm đồng nữ tướng đoan nghiêm

Tên: Diệu Cát Tường Cụ Túc Diễm

Mới thấy Thái tử Oai Đức Chủ

Mà sinh tôn trọng tâm yêu kính

Nguyện được thờ phụng cùng tu hành

Duyên may đời trước chịu thọ nhận

Lúc đó, ta cùng với thái tử

Đến chỗ Như Lai Thắng Nhật Thân

Liền phát tâm Bồ-đề rộng lớn

Nghe pháp cúng dường sinh vui vẻ

Kiếp đó lại có Phật ra đời

Sáu mươi ngàn ức na-do-tha

Phật sau cùng hiệu: Giải Thoát Quang

Ta sau trước đều cúng dường đủ

Đến chỗ Như Lai sau cùng ấy

Được hiểu chánh pháp, tâm sạch trong.

Xem tánh các pháp, không có sinh

Đời trước thành tựu phiền não hết

Nên đắc biển Tam-muội Bồ-tát

Quán sát môn giải thoát vi tế

Một niệm vào được khắp mười phương

Không thể nghĩ bàn các cõi biển

Thấy khắp hết thảy các thế giới

Hoặc có uế tạp hoặc trong sạch

Với cõi tạp uế, không ghét ác

Với cõi sạch trong, không đắm tham

Thấy hết mười phương các cõi biển

Cả thế giới là Bồ-đề tràng

Như Lai ngồi đó chiếu sáng khắp

Một niệm với ta đều hiểu hết

Biển đại chúng, Phật kia có được

Một niệm với ta có thể nhập

Biết sự tu hành của chúng kia

Sức thần thông, giải thoát Tam-muội

Chúng kia có được hạnh rộng lón

Các địa, các độ, các phương tiện

Các biển thệ nguyện không bến bờ

Với từng niệm ta đều thâm nhập

Ta quán thân tướng tốt Bồ-tát

Việc thần thông, mỗi lỗ chân lông

Qua các kiếp đồng tu diệu hạnh

Cầu biên tế trí, chẳng thể được

Mỗi lỗ chân lông, có các cõi

Nhiều đến không thể nói bằng số

Trong các xe đất, nước, gió, lửa

Rất nhỏ, duy trì không rời nhau

Sự an lập các thế giới đó

Hình, lượng, tên, thể đều không đồng

Trong cõi, đủ loại thân chúng sinh

Vô lượng sắc tướng và trang nghiêm

Ta lại nhờ sức giải thoát này

Thấy hết mười phương, các cõi biển

Ở đó nhiều chư Phật hóa hiện

Điều phục hết cảnh giới chúng sinh

Dù có tu hành vô lượng kiếp

Thấy được sức thần thông chư Phật

Do không thể biết Bồ-tát ấy

Đạo của thân tâm trí đã làm.

Đồng tử Thiện Tài, sau khi nghe xong pháp, liền đảnh lễ ngài Cù-ba, đi nhiều trăm ngàn vòng, ân cần chiêm ngưỡng, một tâm mến mộ, rồi từ giã ra đi.

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 30 - Phẩm Nhập Bất Tư Nghì Giải Thoát Cảnh Giới Phổ Hiền Hạnh Nguyện (Phần 30)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 30

PHẨM NHẬP BẤT TƯ NGHÌ GIẢI THOÁT CẢNH GIỚI PHỔ

HIỀN HẠNH NGUYỆN (Phần 30)

Lúc bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài nhất tâm muốn thân cận Phật mẫu phu nhân Ma-da, tức thời thọ nhận được vô biên chánh trí, quán sát cảnh giới vi của chủ Phật; liền suy nghĩ: Ta làm thế nào có phương tiện để được thấy bậc Thiện tri thức ấy? Bởi Thiện tri thức ấy, xa lìa thế gian trụ chỗ không trụ, vượt qua sáu nẻo, lìa hết thảy những đắm chìm, không nhiễm bùn ham muốn, trụ ở đạo vô ngại, biết và làm như thật, thân pháp đều sạch trong, như dùng nghề ảo thuật, biến hóa ra thân, như dùng huyền trí mà quán sát thế gian, như dùng huyễn nguyện mà hiện sắc thân, dùng sức oai thần của Phật gia trì cho thân mình. Bậc Thiện tri thức ấy, sinh thân tùy ý, bậc Thiện tri thức ấy, thân không sinh diệt, thân không đi lại thân chẳng hư thật, thân chẳng biến hoại, thân không khởi tận, thân không nghĩ bàn, thân có nhiều tướng điều là một tướng, thân trụ ở giải thoát, xa lìa hai bên, thân không chỗ dựa, thân không cùng tận, thân như ảnh hiện khắp, không phân biệt, thân như thấy trong mộng, không thể tìm kiếm, thân như ảnh tượng trong gương không vào được, thân tùy khắp ở mười phương mà hóa hiện, thân trụ ở ba đới mà không biến khác, thân chẳng phải thân tâm, thân không sai biệt. Bậc Thiện tri thức ấy, không ngại điều mình làm, giống như hư không, vượt khỏi thế gian, khỏi hết thảy cảnh giới của mắt thấy, chỉ có con mắt trong của Phổ Hiền mới thấy được người như vậy. Nay ta làm thế nào mà được gần gũi phụng thờ, cúng dường, khiến phát sinh sự hoan hỷ; để cùng đồng trụ, để cùng quán hình trạng diện mạo, để cùng ở trong chúng hội, để cùng nghe những

âm thanh, để cùng suy nghĩ về những lời giảng nói, để cùng thọ nhận những lời dạy bảo?”

Đồng tử Thiện Tài, khi suy nghĩ như vậy, có vị thần chủ thành, tên là Bảo Nhãn, cùng vô lượng thần thành quyến thuộc vây quanh, ở trong hư không hiện ra thân như vậy; rất nhiều các anh lạc dùng để trang nghiêm; thân hiện ra có vô lượng màu sắc lạ, đẹp, tay cầm vô lượng hoa báu của chư Thiên, dùng tâm cung kính, tung lên người Thiện Tài, rồi nói: “Này thiện nam! Ông nên khéo léo giữ gìn thành trì tâm của mình, nghĩa là không tham nơi tất cả cảnh giới sinh tử. Nên trang nghiêm thành trì tâm ấy, nghĩa là quán sát, hướng cầu. Mười lực của Như Lai nên tịnh trị thành trì tâm ấy, nghĩa là lìa hoàn toàn sự keo kiệt, ganh ghét, dua nịnh và lừa dối. Nên làm cho mát thành trì tâm ấy, nghĩa là suy nghĩ về thật tánh của hết thảy các pháp. Nên tăng trưởng thành trì tâm ấy, nghĩa là dùng đại tinh tấn, thành tựu trọn vẹn tất cả các pháp trợ đạo. Nên làm tươi đẹp thêm thành trì tâm ấy, nghĩa là xây dựng cung điện của hết thảy thiền định giải thoát tự tại. Nên chiếu soi làm sáng rỡ thành trì tâm ấy, nghĩa là nhập vào hết thảy đạo tràng của Như Lai, để thọ nhận pháp Bát-nhã ba-la-mật. Nên làm tăng điều lợi ích cho thành trì tâm ấy, nghĩa là có thể làm sinh khởi tất cả biển phương tiện của Như Lai. Nên làm kiên cố thành trì tâm ấy, nghĩa là chuyên cần tu tập, làm tăng trưởng hạnh nguyện thanh tịnh của Phổ Hiền. Nên phòng ngừa gìn giữ nơi thành trì tâm ấy, nghĩa là luôn có thể ngăn chặn các thứ phiền não bạn ác, tất cả quân ma. Nên thành trì tâm ấy, nghĩa là mở bày, dẫn dắt mọi ánh sáng trí của chư Phật. Nên tu bổ cho thành trì tâm ấy, nghĩa là dốc nhận giữ mưa pháp cam lồ của chư Phật. Nên hỗ trợ cho thành trì tâm ấy, nghĩa là tin sâu xa vào biển công đức của hết thảy chư Phật. Nên làm lớn lao thành trì tâm ấy, nghĩa là khởi tâm đại Từ đến khắp hết thảy thế gian. Nên che trùm khắp cả, thành trì tâm ấy nghĩa là tích tập các pháp lành làm mái che chắn ở trên. Nên khiến cho thành trì tâm ấy, dung chứa rộng khắp, nghĩa là khởi tâm đại Bi thương xót hết thảy chúng sinh. Nên bí mật hộ trì thành trì tâm ấy, nghĩa là cần ngăn giữ đối với các cảnh giới ái dục sinh tử, không khiến nhập vào. Nên trang nghiêm tôn kính thành trì tâm ấy, nghĩa là dứt trừ tất cả các pháp ác là cội rễ của mọi lưu

chuyển. Nên quyết định đối với thành trì tâm ấy, nghĩa là thâu gom các pháp trợ đạo cho Nhất thiết trí luôn không thoái lui. Nên an lập nơi thành trì tâm ấy, nghĩa là chánh niệm về cảnh giới viên của tất cả Như Lai nơi ba đời. Nên làm sáng tỏ khắp thành trì tâm ấy, nghĩa là hiểu rõ hết thảy pháp môn hiện có nơi kinh điển của Như Lai, đã chuyển pháp luân. Nên làm rõ từng bộ phận nơi thành trì tâm ấy, nghĩa là có thể chỉ rõ cho khắp tất cả chúng sinh khiến họ đều có thể được thấy đạo Nhất thiết trí. Nên trụ giữ thành trì tâm ấy, nghĩa là thâu nhận khắp các biển nguyện lớn của tất cả Như Lai trong ba đời. Nên khiến cho thành trì tâm ấy thật phong phú, nghĩa là tích chứa những khối đại phước trí hiện bày đầy khắp trong tất cả pháp giới. Nên khiến cho thành trì tâm ấy càng sáng tỏ, nghĩa là nhận biết khắp các pháp về phiền não, ưa muốn,… nơi các căn của chúng sinh. Nên khiến cho thành trì tâm ấy được tự tại, nghĩa là thâu tóm khắp cả pháp giới trong mười phương. Nên khiến cho thành trì tâm ấy được thanh tịnh, nghĩa là luôn chánh niệm đối với hết thảy chư Phật, Như Lai. Nên nhận biết tự tánh của thành trì tâm ấy, nghĩa là nhận biết tất cả pháp đều không có tự tánh. Nên biết về thành trì tâm ấy là như huyễn, nghĩa là dùng Nhất thiết trí để thấu rõ tánh của các pháp.

Này thiện nam! Đại Bồ-tát nếu có thể tu tập thanh tịnh về thành trì tâm như vậy, tất nhiên sẽ thâu gom được tất cả căn lành, tùy vào sự tu hành ấy, đều có thể chứng nhập. Vì sao? Vì đã dứt trừ sạch tất cả các chướng nạn. Đó là chướng ngại về thấy Phật, chướng ngại về nghe pháp, chướng ngại về sự gần gũi cúng dường các Như Lai, chướng ngại về các phương tiện thâu giữ chúng sinh, chướng ngại về việc làm trang nghiêm thanh tịnh các cõi nước của Phật. Này thiện nam! Đại Bồ-tát do lìa xa những chướng nạn như thế. Nên nếu phát tâm mong cầu Thiện tri thức, không dùng công sức, tất dễ dàng được thấy; cho đến cứu cánh là thành tựu Nhất thiết trí.

Lúc ấy, trong chúng thần hữu thân, có thần tên là Liên Hoa Cát Tường, thần Diệu Hoa Quang Minh, cùng vô lượng trăm ngàn chúng thần hữu thân, sau trước vây quanh, từ trong đạo tràng đi ra, trụ nơi hư không, đến trước chỗ Đồng tử Thiện Tài, dùng âm thanh vi diệu, vô số lời khen ngợi phu nhân Ma-da. Khi đó, từ những viên ngọc đeo nơi tai

của các chúng thần, phóng ra vô lượng ánh sáng màu sắc như lưới của các báu thanh tịnh. Phóng ra vô lượng ánh sáng màu sắc như lưới mây lửa của các hương báu; phóng ra vô lượng ánh sáng màu sắc như lưới lửa trong sạch không chút bợn nhơ; phóng ra vô lượng ánh sáng màu sắc có thể hiển bày khắp tâm tánh của chúng sinh thanh tịnh; phóng ra vô lượng ánh sáng màu sắc nhanh chóng làm tăng trưởng sự yêu thích; phóng ra vô lượng ánh sáng màu sắc trong lành có thể trừ hết những nhiệt não; phóng ra vô lượng ánh sáng màu sắc có thể hiện rõ khắp sự thanh tịnh; phóng ra vô lượng ánh sáng màu sắc như ánh lửa báu dũng mãnh xuất hiện nơi cảnh giới không chấp trước; phóng ra đủ các loại lưới ánh sáng lớn với vô số những màu sắc như vậy, chiếu khắp vô biên cõi Phật rộng lớn, khiến cho Đồng tử Thiện Tài thấy khắp chư Phật hiện có trong hết thảy các cõi nước của mười phương các thứ ánh sáng ấy, sau khi đi khắp một vòng nơi thế gian từ bên phải, sau đó trở lại nhập vào đỉnh đầu của Thiện Tài, rồi lan khắp các lỗ chân lông nơi thân Đồng tử Thiện Tài, nhờ được ánh sáng đó chiếu đến, tức thời đạt được mười loại pháp nhãn, đó là được Nhãn tịnh quanh minh, là vĩnh viễn lìa hết thảy mọi ngu si tăm tối; được Nhãn vô ế, có thể biết rõ hết thảy tánh của chúng sinh; được Nhãn ly cấu, có thể quán sát hết thảy môn pháp tánh, được Nhãn tịnh tuệ, có thể quán sát tánh của hết thảy cõi Phật; được Nhãn Tỳ-lô-giá-na, có thể thấy Pháp thân thanh tịnh của Như Lai; được Nhãn phổ quang minh, thấy được sắc thân vi diệu, bình đẳng, chẳng thể nghĩ bàn của Phật; được Nhãn vô ngại quang, quán sát được tướng thành hoại của hết thảy các biển cõi vô biên; được Nhãn phổ chiếu minh, thấy hết thảy chư Phật, phát khởi đại phương tiện để chuyển xe chánh pháp, sinh ra vô số các loại kinh; được Nhãn phổ cảnh giới, thấy vô lượng oai đức thần thông của chư Phật, điều phục hết thảy các chúng sinh; được Nhãn phổ kiến, sẽ quán sát được hết thảy Như Lai xuất hiện ở đời trong tất cả các cõi.

Bấy giờ, có vua quỷ La-sát trông nom pháp đường của Bồ-tát, tên là Diệu Nhãn, cùng với một vạn La-sát quyến thuộc, ở trong hư không, dùng hoa đẹp đáng yêu Câu-tô-ma của trời, cùng rất nhiều hương thơm, tung lên người Đồng tử Thiện Tài, rồi nói: “Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu đầy đủ mười pháp tất sẽ được thân cận các

Thiện tri thức. Những gì là mười? Lìa các nịnh hót huyễn, giữ bản chất ngay thẳng luôn được thanh tịnh. Lìa các phân biệt, hiện bày tâm đại Từ bình đẳng, thâu tóm khắp chúng sinh, hiểu được tự tánh của các pháp, biết tánh của chúng sinh là không chân thật, biết không quá khứ, vị lai hướng tới Nhất thiết trí, tâm không thoái chuyển. Đầy đủ sức tin hiểu để hội nhập khắp tất cả đạo tràng của Phật, đạt được tuệ nhãn thanh tịnh, hiểu rõ tánh của tất cả các pháp là không sinh, trụ ở tâm Từ bình đẳng, khiến cho khắp chúng sinh đều được thắng nghĩa, mở ánh sáng trí để có thể tỏa rộng tự tâm trước những cảnh giới không thật, làm mây trong lành, để có mưa cam lồ, quét sạch phiền não, làm cho mắt rộng lớn, thông suốt các pháp, tâm luôn tùy thuận vào các bậc Thiện tri thức. Nếu các Bồ-tát, có đầy đủ viên mãn mười loại pháp này, tất sẽ gần gũi các Thiện tri thức.

Lại nữa, này thiện nam! Bồ-tát thành tựu mười loại Tam-muội, quán sát vi tế, tức thường hiện thấy các Thiện tri thức. Những gì là mười? Đó là: Tam-muội nêu lớp pháp Không thanh tịnh vô tận. Tam-muội Hiện thấy biển cõi của tất cả chư Phật trong mười phương. Tam-muội nơi các cảnh giới không lìa bỏ, không thiếu giảm. Tam-muội thấy khắp tất cả Như Lai xuất hiện, Tam-muội tập hợp khắp tất cả kho tàng biển phước trí. Tam-muội Tâm thường không bỏ các bậc Thiện tri thức. Tam-muội Thường niệm công đức của tất cả Như Lai xuất hiện từ Thiện tri thức. Tam-muội luôn nhớ nghĩ không bỏ các bậc Thiện tri thức. Tam-muội Niệm thường gần gũi bình đẳng cúng dường các bậc Thiện tri thức. Tam-muội ở trong phương tiện hành hóa của Thiện tri thức, thân không mệt mỏi, thân không chán đủ, lìa mọi lỗi lầm. Thiện nam! Bồ-tát thành tựu mười Tam-muội này, tức luôn được gần gũi các Thiện tri thức, lại được Tam-muội Thiện tri thức thường chuyển pháp luân của Như Lai; được Tam-muội ấy rồi, tất sẽ biết được, thể tánh của chư Phật đều là bình đẳng hiện bày tất cả mọi nơi chốn luôn gặp Thiện tri thức,

Trong lúc nghe thuyết giảng như vậy, Đồng tử Thiện Tài ngước nhìn nơi hư không, nói:

–Lành thay! Lành thay! Vì xót thương mà các vị đã thâu nhận ta, hiện bày đủ các loại môn phương tiện thiện xảo, khiến ta có thể được

thấy bậc Thiện tri thức chân chánh; cúi xin vì ta mà phân biệt giảng nói. Ta phải là thế nào để đến thẳng trú xứ của Thiện tri thức? Ta phải đến xóm làng, thành ấp, hoặc phương nào để cầu Thiện tri thức? Ta phải dùng phương tiện gì để được gần gũi Thiện tri thức?

La-sát đáp:

–Này thiện nam! Ông phải khiêm tốn thành tâm đảnh lễ khắp mười phương đến tận tất cả cảnh giới của hư không để cầu Thiện tri thức, phải dũng mãnh và tự tại đến khắp mười phương để cầu Thiện tri thức; phát khởi tâm nhanh chóng, tâm tùy thuận, để cầu Thiện tri thức; phải quán sát thân tâm như ảnh, như mộng để cầu Thiện tri thức.

Đồng tử Thiện Tài, lúc này nhận những lời chỉ dạy của vua quỷ La-sát, tùy thuận tu hành; tức thời trông thấy đóa hoa sen báu lớn, từ đất vọt lên; thân nó bằng kim cương, lá là ngọc ma-ni, đài hoa là ngọc báu chúa Tỳ-lô-giá-na, hiện ra trong biển chúng sinh có ngọc báu ma-ni làm chỗ cất giữ. Hương báu với các màu sắc làm tua hoa. Vô số lưới báu phủ đầy ở trên; ngay nơi đài sen, có một lầu gác, tên là: Phổ Nạp thập phương pháp giới tạng, đủ các thứ đẹp và lạ trang trí thật oai nghiêm; nền bằng kim cương; có ngàn cây cột ngay hàng thẳng lối, tất cả đều làm từ ngọc báu ma-ni; tường làm bằng loại vàng ròng; bốn bên đều có nhiều ngọc báu anh lạc rũ xuống; các cờ bằng báu ma-ni lớn với đủ các màu sắc đẹp, bố trí có hàng lối rõ ràng; khắp tất cả đều được trang nghiêm bằng vô số những báu đẹp; các bậc thềm, lan can, cửa sắp xếp nhiều tầng lớp rất trang nghiêm. Ở trong lầu gác, có tòa Như ý bảo vương liên hoa, gồm đủ các loại báu làm tăng thêm vẻ uy nghiêm; có lan can bằng báu đẹp vây quanh khắp vòng. Cờ báu ma-ni và tinh tú tạo thành khoảng không gian đặc biệt; y báu đủ màu sắc trong ngoài bày ra vô số; phướn báu lưới báu cùng các chuông nhỏ rũ xuống, che phủ ở trên cao; các cờ hiệu làm bằng lụa báu, rũ xuống khắp mọi nơi, chỉ cần ngọn gió nhỏ thổi qua; thì ánh sáng, tiếng vang sẽ phát ra, từ các cờ báu làm mưa những hoa đẹp; trong các chuông nhỏ để lắc phát ra những âm thanh thật diệu dàng; ở khoảng giữa các cửa lớn, cửa sổ, đều có anh lạc rũ xuống; nước trong thân Ma-ni, chảy ra mùi thơm; từ trong miệng voi báu Tỳ-lô-giá-na, lưới hoa sen được phóng ra; từ miệng của Sư tử báu bằng kim cương có nhiều màu sắc,

phun ra những mây hương thơm ngát; các xe báu của chúng trời Phạm thiên, xuất hiện cùng với âm nhạc, phá ra những lời dạy đại Từ; chuông lằc báu bằng kim cương vang ra âm thanh những nguyện lớn của Bồ-tát; trong các cờ Bảo nguyệt, hiện ra liên tục những hình ảnh của Phật biến hóa, không hề đứt đoạn; báu chúa Tịnh tạng tuần tự hiện sự thọ sinh ba đời của Phật; ngọc báu Nhật Tạng Ma-ni, phóng ra ánh sáng đủ đầy hết thảy Phật, ngọc chúa Tỳ-lô-giá-na Ma-ni làm mây cúng dường, để cúng dường tất cả chư Phật, Như Lai; bảo châu chúa như ý, trong từng niệm, hiện ra sự biến hóa thần thông của Phổ Hiền đầy khắp pháp giới; báu chúa Tu-di, hiện cung điện trời, với tất cả chúng trời Đế Thích được biến hóa thành những mây thân; các thể nữ cõi trời với đủ loại diệu âm, ca ngợi công đức vị diệu không thể nghĩ bàn của các Như Lai.

Lúc này, Đồng tử Thiện Tài thấy rõ tòa ngồi ấy, lại có vô lượng không thể nghĩ bàn số tòa báu trang nghiêm nữa vây vòng khắp chung quanh phu nhân Ma-da an tọa trên tòa cao kia hiển bày đến trước tất cả chúng sinh, hiện ra sắc thân thanh tịnh. Đó là sắc thân vượt quá tam giới đã ra khỏi tất cả các nẻo sinh tử; đó là sắc thân tùy theo chỗ tâm ưa thích đối với các thế gian không tham đắm; đó là sắc thân hiện hữu khắp chốn, bình đẳng đối với hết thảy chúng sinh; đó là sắc thân với diệu lực rộng lớn, làm cho các chúng sinh có đủ phước đức; đó là sắc thân không gì có thể sánh, khiến các chúng sinh diệt trừ kiến chấp điên đảo; đó là sắc thân gồm vô lượng chủng loại, tùy tâm chúng sinh mà thị hiện đủ cả; đó là sắc thân vô biên tướng, hiện bày khắp nơi để điều phục tướng của chúng sinh; đó là sắc thân đối hiện khắp, dùng tự tại lớn mà hiện ra; đó là sắc thân hóa hiện tất cả, tùy chỗ ứng hợp của chúng sinh mà hiện tiền; đó là sắc thân luôn thị hiện, đến tận cùng cảnh giới của chúng sinh cũng không hết; đó là sắc thân trụ an lạc, gần gũi mọi hiểu biết để được an vui; đó là sắc thân không đoạn dứt, để thấy khắp một cách rốt ráo như hư không; đó là sắc thân đại oai đức, diệt trừ các pháp hư vọng của chúng sinh; đó là sắc thân không đi, nên đối với khắp các nẻo không có chỗ diệt; đó là sắc thân không đến, nên đối với các thế gian, không có chỗ xuất hiện; đó là sắc thân bất sinh, nên không sinh khởi; đó là sắc thân bất diệt, nên luôn tịch

diệt; đó là sắc thân phi thật, nên được như thật; đó là sắc thân phi hư, nên tùy theo thế gian mà hiện; đó là sắc thân bất động, vĩnh viễn xa lìa sinh, diệt; đó là sắc thân bất hoại, nên pháp tánh không hoại; đó là sắc thân vô tướng, nên nẻo ngôn ngữ dứt bặt, đó là sắc thân nhất tướng, nên không tướng làm tướng; đó là sắc thân như hình tượng, nên tùy tâm ứng hiện; đó là sắc thân như huyễn, nên là thành tựu của trí huyễn; đó là sắc thân như ánh lửa, nên chỗ gìn giữ chỉ là theo tưởng; đó là sắc thân như ảnh, tùy nguyện mà sinh khởi; đó là sắc thân như mộng, tùy tâm mà hiện ra, đó là sắc thân pháp giới, tánh thanh tịnh như hư không; đó là sắc thân đại Bi, nên thường cứu giúp chúng sinh; đó là sắc thân vô ngại, nên hiện bày khắp pháp giới; đó là sắc thân vô biên, nên làm thanh tịnh khắp chúng sinh; đó là sắc thân vô lượng, vượt qua mọi ngôn thuyết; đó là sắc thân vô trụ, nên điều phục các chúng sinh; đó là sắc thân vô y, nên nguyện cứu độ khắp thế gian; đó là sắc thân vô xứ, thường giáo hóa khắp chúng sinh; đó là sắc thân vô sinh, nên chỗ thành tựu của nguyện là huyễn; đó là sắc thân vô thắng, nên vượt khỏi các thế gian; đó là sắc thân như thật nên là chỗ hiện của tâm định; đó là sắc thân bất sinh, nên tùy theo nghiệp của chúng sinh mà xuất hiện; đó là sắc thân như ý châu, nên làm viên mãn nguyện của tất cả chúng sinh, đó là sắc thân không phân biệt; nên chỉ tùy vào tâm nguyện của chúng sinh mà phát khởi; đó là sắc thân lìa phân biệt, nên hết thảy chúng sinh không thể nhận biết; đó là sắc thân lìa hư vọng, vĩnh viễn xa lìa pháp hư giả của chúng sinh; đó là sắc thân Hằng vô tận, đến tận ngằn mé sinh tử của các chúng sinh; đó là sắc thân Thanh Tịnh, giống như Như Lai; không phân biệt.

Đồng tử Thiện Tài, thấy phu nhân Ma-da hiện hết thảy những sắc thân như vậy; cuối cùng chẳng phải sắc, mà sắc tướng có được như ảnh tượng; cuối cùng chẳng phải thọ, vì các thọ của thế gian thảy đều di chuyển đến chỗ diệt; cuối cùng chẳng phải tưởng, vì chỗ hiện ra của tưởng, chỉ tùy vào chúng sinh, cuối cùng chẳng phải hành, vì chỉ dựa vào nghiệp như huyễn mà thành tựu; cuối cùng chẳng phải thức, vì nguyện của Bồ-tát là trí không và vô tánh; tất cả ngôn ngữ ở thế gian đều đoạn dứt; diệt trừ sinh tử và những bậc dọc, phiền não; an trụ ở thân Niết-bàn cao tột.

Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài lại thấy phu nhân Ma-da, tùy vào tâm vui của chúng sinh, tự tại hiện ra khắp nơi, như những gì có ở thế gian, hoặc vượt khỏi thế gian, như là thân của đủ các loại nữ nhân; đó là hiện thân ma nữ, hoặc hiện thân nữ cõi trời Tha hóa, hoặc hiện thân nữ cõi trời Hóa lạc, hoặc hiện thân nữ cõi trời Đâu-suất, hoặc hiện thân nữ cõi trời Dạ-ma, hoặc hiện thân nữ cõi trời Đao-lợi, hoặc hiện thân nữ cõi trời Tứ vương, hoặc hiện thân nữ các Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân, Phi Nhân ở khắp mọi nơi. Hiện ra nhiều thân nữ tương tự và những thân siêu quá như vậy, là để làm nhiều lợi ích cho chúng sinh, hợp thành Nhất thiết trí; thực hành bình đẳng Bố thí ba-la-mật, đem tâm đại Từ phủ khắp thế gian; sinh ra công đức vô lượng của Như Lai, làm tăng trưởng việc tu tập trí Nhất thiết trí, quán sát và suy nghĩ thật tánh của các pháp, thâu hoạch được biển sâu nhẫn nhục, tinh tấn, chuyên cần, nhanh chóng, không biết mệt nghỉ, thường chuyển xe pháp thanh tịnh, không thoái lui, biết tường tận đến từng điểm nhỏ nhất của tất cả các pháp tánh; tụ ở cảnh giới bình đẳng Tam-muội, được định Như Lai, có ánh sáng tròn đầy làm tiêu tan hết biển lớn phiền não của chúng sinh, khéo léo biết rõ hết thảy pháp Phật; luôn dùng trí tuệ quán sát thật tướng của các pháp; thấy các Như Lai, tâm không chán mỏi; biết sự xúât hiện trước sau ba đời của Phật; thấy Tam-muội của Phật thường hiện ra trước mặt; gom khắp vô lượng các đạo thanh tịnh; đi đến các cảnh giới hư không của chư Phật; tùy vào tâm lạc mà quả trú khắp chúng sinh; dùng đủ các loại phương tiện để giáo hóa thành thục; nhập vào vô lượng Pháp thân thanh tịnh của Phật; thành tựu được nguyện lớn; làm thanh tịnh các cõi Phật; cuối cùng điều phục được hết thảy chúng sinh, tâm luôn nhập vào cảnh giới của chư Phật, tạo ra thần thông cho hết thảy Bồ-tát đã được thân pháp, thanh tịnh không nhiễm lại còn hiện ra vô lượng sắc thân, có sức tự tại dạo chơi đến chỗ các Như Lai, có sức bẻ gãy và hàng phục các ma oán thù, có sức thành tựu các căn lành, có sức sinh ra chánh pháp, có đầy đủ sức chư Phật, được sức của các Bồ-tát tự tại, có sức nhanh chóng làm tăng trưởng Nhất thiết trí, được ánh sáng trí của Phật, sẽ chiếu khắp tất cả; biết tất cả biển tâm vô lượng của chúng sinh; ham muốn giải rõ căn tánh với đủ

những khác biệt, thân đó có đầy trong cõi biển mười phương; cũng biết được tướng thành hại của các cõi, dùng mắt rộng lớn, thấy biển mười phương, dùng trí biến khắp, biết biển ba đời, thân này thờ phụng khắp hết thảy biển Phật, tâm luôn được thâu nạp biển nhất thiết pháp, tu tập đầy đủ các loại công đức của hết thảy Như Lai, tùy thận sinh ra nhũng trợ đạo cho hết thảy trí tuệ của Bồ-tát, luôn vui vẻ quán sát tất cả Bồ-tát, từ lúc mới phát tâm để được tu hành hạnh Ba-la-mật; sinh ra hết thảy các địa Bồ-tát, thâu gom tất cả sự tích tụ công đức của Bồ-tát, dũng mãnh tinh tấn, tâm không có chỗ để sợ, phổ biến sự thành tựu của đạo Bồ-đề của tất cả các Bồ-tát, luôn chuyên cần bảo vệ hết thảy chúng sinh, thường vui vẻ khen ngợi công đức của chư Phật; đem áng sáng chiếu khắp hết thảy thế gian, nguyện làm mẫu thân của hết thảy Bồ-tát.

Lúc này, Đồng tử Thiện Tài thấy phu nhân Ma-da biến khắp mọi nơi, rồi lại dùng môn phương tiện như cực vi trần số, hiện ra nhiều như vậy ở cõi Diêm-phù-đề. Thấy như vậy rồi, Thiện Tài cũng hiện thân, hứa với phu nhân Ma-da là sẽ hiện số lượng thân giống như bà, đối với những nơi mà Ma-da đã tới trước thì cung kính lễ bái; tức thời đồng tử chứng được vô số vô lượng các môn Tam-muội, rồi từ các môn Tam-muội ấy mà khởi tâm phân biệt, quán sát, tu hành để chứng ngộ, rồi nhiễu quanh bên phải Ma-da cùng quyến thuộc tụ họp ở đó, xong rồi, chắp tay đứng qua một bên, thưa:

–Bạch Thánh giả! Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, dạy con phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, làm cho con chuyên cần cầu các bậc Thiện tri thức. Con nghe theo lời dạy ấy, cho nên khắp những chỗ ở của Thiện tri thức, con đều đến để được gần gũi, thờ phụng, cúng dường, không ra khỏi hư không, có như vậy mà xoay dời, lần tìm cho tới hôm nay, cúi xin Thánh giả, vì con mà giảng nói: Bồ-tát làm thế nào học hạnh Bồ-tát để được thành tựu trí Nhất thiết trí?

Phu nhân Ma-da bảo Thiện Tài:

–Này thiện nam! Ta đã thành tựu môn giải thoát Đại nguyện trang nghiêm trí huyễn của Bồ-tát, cho nên thường là mẫu thân của Bồ-tát. Thiện nam! Như ta đang ở trong cõi Diêm-phù-đề này; thuộc thành Ca-tỳ-la, trong nhà vua Tịnh Phạn, từ hông phải mà hạ sinh

Thái tử Tất-đạt hiện ra bất tư nghì cảnh trang nghiêm rộng lớn; đó là sự biến hóa thần thông tự tại của Bồ-tát thọ sinh; như vậy cho đến tận cùng biển thế giới này, tất cả các Đức Như Lai Tỳ-lô-giá-na có được sự trụ thân cuối cùng, sẽ thị hiện đản sinh bằng những biến hóa thần thông tự tại, ta nhất nhất đều là thân mẫu; các Bồ-tát ấy đều nhập vào thân ta, rồi từ bên hông phải ta mà ra, để thành Nhất thiết trí. Này thiện nam! Ta ở trong cung vua Tịnh Phạn, khi Bồ-tát muốn hạ sinh, ta thấy trên thân Bồ-tát, ở mỗi lỗ chân lông, hết thảy đều phóng ra ánh sáng, tên là: Xe công đức của hết thảy Như Lai thọ sinh; cũng từ các lỗ chân lông ấy, nhất nhất đều hiện ra không thể nói, không thể nói cực vi trần cõi Phật, số Bồ-tát thọ sinh với những công đức thần biến trang nghiêm, còn các ánh ấy, chiếu khắp tất cả thế giới, chiếu xong lại quay về nhập vào đỉnh đầu ta, rồi lan ra khắp các lỗ chân lông trên thân ta. Thiện nam! Cũng trong ánh sáng ấy, tất cả Bồ-tát danh hiệu thọ sinh hiện ra khắp, với sự thần biến trang nghiêm rộng lớn, có cung điện, quyến thuộc tự tại vui vẻ với năm dục. Lại thấy Bồ-tát xả bỏ địa vị mà xuất gia, đến thẳng đạo tràng, hàng phục quân ma, thành tựu Chánh đẳng Chánh giác, ngồi tòa Sư tử, có đủ các Bồ-tát trước sau vây quanh, có đủ các Thế chủ gần gũi cúng dường, vì các đại chúng mà chuyển xe chánh pháp. Lại thấy thuở xưa, các Như Lai tu hành Bồ-tát đạo, ở chỗ chư Phật, tôn trọng cúng dường, phát tâm Bồ-đề, làm thanh tịnh cõi nước của Phật mỗi niệm hiện ra vô lượng hóa thân, đầy khắp mười phương thế giới, biến hóa đủ các thọ sinh trang nghiêm, thành tựu vô lượng Bồ-đề, chuyển xe pháp diệu, cho đến cuối cùng, thần thông biến hóa hiện ra cảnh Niết-bàn rộng lớn. Những việc như vậy ta đều thấy cả.

Này thiện nam! Khi ánh sáng đẹp ấy nhập vào thân ta, số lượng hình ảnh của thân ta căn bản không tăng lên nhiều, nhưng kỳ thật nó đã vượt qua khỏi các thế gian. Vì sao? Vì thân ta lúc này số lượng bằng với hư không; ở trong thai tạng, có thể chứa nhận mọi thần thông biến hóa về cung điện trang nghiêm, tự tại thọ sinh của các Bồ-tát trong mười phương. Thiện nam! Bồ-tát lúc này, từ trời Đâu-suất, khi sắp giáng thần, thì có mười cõi Phật với cực vi trần số Bồ-tát, đều cùng với Bồ-tát đồng nguyện, đồng hành, đồng căn lành, đồng trang

nghiêm, đồng giải thoát, đồng trí tuệ, đồng trụ địa, đồng thần thông, đồng xuất hiện, đồng oai lực, đồng Pháp thân thanh tịnh, đồng sắc thân oai đức… cho đến hạnh nguyện công đức của Phổ Hiền, cũng đều đồng hết, những Bồ-tát như vậy trước sau vây quanh. Lại có tám vạn các đại Long vương, mà đứng đầu là Ta-kiệt-la Long vương; cùng với các thế chủ, chở đủ các lầu gác ma-ni, cùng đến để gần gũi, thờ phụng, cúng dường, Bồ-tát. Lúc này các Bồ-tát, dùng sức thần thông, hiện ra các cung điện của trời Đâu-suất; trong mỗi cung điện ấy, tất cả những biến hóa thần thông không thể nghĩ bàn về ảnh tượng thọ sinh ở cõi Diêm-phù-đề của hết thảy thế giới trong mười phương đều được hiện ra, vô lượng chúng sinh nhờ đó được giáo hóa, điều phục, khiến được giác ngộ, không sinh buông tha, dứt các biếng lười, không còn chỗ đắm chìm. Lại còn dùng sức thần thông, phóng ra ánh sáng lớn, chiếu khắp thế gian phá tan tối tăm mờ ám, diệt các khổ não, thoát cảnh giới của những ham muốn, làm cho chúng sinh biệt được đời trước đã tạo những nghiệp gì để vĩnh viễn ra khỏi đường ác. Lại vì cứu giúp chúng sinh, mà hiện ra khắp trước họ; tạo những thần biến để thực hiện những việc kỳ lạ và đặc biệt… Rồi cùng với toàn thể quyến thuộc, rời Thiên cung, đến nhập vào thân ta; những Bồ-tát ấy, ở trong bụng ta, hiện thần thông lớn, dạo chơi tự tại, cứ một bước là dạo khắp tam thiên đại thiên thế giới, cho đến, cũng một bước, có thể dạo khắp bất khả thyuết không thể nói cõi Phật cựu vi trần số thế giới. Lại trong từng niệm từng niệm hiện ra vô số thế giới nhiều như số cực vi trần không thể nói hết các cõi Phật nơi mười phương, từ chỗ của các Như Lai, từ chúng hội của Bồ-tát, từ Tứ Thiên vương, trời Tam thập tam, trời Tu-dạ-ma, trời Đâu-suất-đà, trời Hóa lạc, trời Tha hóa tự tại, cho đến cảnh giới của sắc, các vua trời Phạm thiên cũng đều đến đông đủ; muốn thấy sự biến hóa thần thông rộng lớn của thai nơi Bồ-tát; để cung kính cúng dường, nghe nhận chánh pháp. Tất cả đều nhập vào thân ta, trong bụng ta tất phải chứa nhận số chúng lợi như vậy, mà thân ta thì không rộng lớn, cũng không đến nỗi chật hẹp, cho nên các Bồ-tát đó, mỗi người đều tự thấy được nơi bày trí trang nghiêm thanh tịnh của chúng hội đạo tràng. Thiện nam! Như trong cõi Diêm-phù-đề thuộc bốn châu thiên hạ này, Bồ-tát thọ sinh ta đều làm mẹ của họ thì

trong cõi Diêm-phù-đề thuộc trăm ức bốn đại châu của tam thiên đại thiên thế giới, tất cũng như vậy. Vì thân ta, xưa nay vốn không hai, lại cũng chẳng phải một, chẳng phải trụ một nơi, chẳng phải trụ nhiều nơi. Vì sao? Vì ta đã tu tập pháp môn giải thoát Đại nguyện trú huyễn trang nghiêm của Bồ-tát. Thiện nam! Ta nay là thân mẫu của Đức Thế Tôn Tỳ-lô-giá-na; vô lượng chư Phật có ở thuở xưa, tất cũng như vậy, ta vẫn là mẫu thân.

Này thiện nam! Thuở xưa, ta là thần giữ ao hoa sen, lúc này có Bồ-tát, bỗng nhiên hóa sinh ở liên hoa tàng; ta liền hứng đỡ và ôm lấy, coi sĩc việc hầu hạ, dưỡng dục, tất cả thế gian gọi ta là thân mẫu Bồ-tát. Lại nữa, khi xưa ta làm thần ở Bồ-đề đạo tràng, thời có Bồ-tát, bỗng nhiên hóa sinh trong tâm ta, thế gian cũng gọi ta là thân mẫu Bồ-tát. Thiện nam! Đã có vô lượng Bồ-tát như vậy; trụ thân cuối cùng, ở thế giới này, với đủ các loại phương tiện, biến hóa thần thông rộng lớn để thị hiện sự thọ sinh, ta đều là mẫu thân. Thiện nam! Như vậy trong kiếp Hiền của thế giới này, Đức Như Lai xuất hiện đầu tiên là Câu-lưu-tôn, Câu-na-hàm Mâu-ni Như Lai, Ca-diếp Như Lai và đến nay là Đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai, khi thị hiện sự thọ sinh, ta đề là mẫu thân.