Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 16/26

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bảo Tích

Đại Tập 43 · Bộ Bảo Tích II · Số 310 (Quyển 41–90)

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 71 - Pháp Hội 16: Bồ-Tát Thấy Thật (Phần 11) - Phẩm 23: Thiên Tử Tịnh Cư Nói Kệ Ca Ngợi Phật (Phần 2)

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 71

Hán dịch: Đời Bắc Tề, Tam tạng Pháp sư Na-liên-đề-da-xá.

Pháp hội 16: BỒ-TÁT THẤY THẬT (Phần 11)

Phẩm 23: TỊNH CƯ THIÊN TỬ NÓI KỆ CA NGỢI PHẬT (Phần 2)

Thiên tử Lực Sinh nói kệ tán thán:

Nếu những nhân duyên nghiệp

Và quả báo chỗ được:

Thể tánh nó đều không

Phật nói như Sư tử.

Thiên tử Tùy Thuận Lực nói kệ tán thán:

Nếu dùng nghiệp nhân duyên

Tăng trưởng các quả báo

Đấng Lưỡng Túc biết rõ

Vì thế Phật vô thượng.

Thiên tử Thuận Hành Lực nói kệ tán thán:

Tu tập giới như thế

Tạo tác nghiệp như vậy

Sẽ lại được quả ấy

Phật nhãn thấy biết rõ.

Thiên tử Lực Khởi nói kệ tán thán:

Tu tập giới như vậy

Thành tựu tánh như thế

Phật biết các chúng sinh

Như nhìn năm ngón tay.

Thiên tử Lực Hành nói kệ tán thán:

Tu tập giới như thế

Lại gặp bạn như vậy

Thân cận nhau như vậy

Thắng Trượng Phu biết rõ.

Thiên tử Lực Gia nói kệ tán thán:

Gia trì nơi giới ấy

Đạo Sư biết rõ cả

Thân cận nơi các bạn

Thế Tôn đều soi thấy.

Thiên tử Quyết Định Giới nói kệ tán thán:

Giới ấy, hạn kỳ ấy

Bạn ấy, tương ưng ấy

Phật đều quyết định biết

Nên trừ được nghi hoặc.

Thiên tử Chánh Định Giới nói kệ tán thán:

Giới ấy, tương tục ấy

Tùy chỗ ở thế gian

Chỗ làm và chỗ được

Thắng Nhân đều biết rõ.

Thiên tử Học Giới nói kệ tán thán:

Ở trong các giới ấy

Đạo Sư trí biết rõ

Trí ấy thể tánh không

Thắng Trí nói như vậy.

Thiên tử Thừa Giới nói kệ tán thán:

Tu tập pháp giới ấy

Tùy thời cơ trụ đời

Phật đều biết như thật

Nên hiệu Vô Tỷ Thân.

Thiên tử Tùy Thuận Giới nói kệ tán thán:

Tu tập pháp giới ấy

Tùy chỗ được công đức

Y nhân và quả báo

Phật đều biết không dư.

Thiên tử Cộng Giới Trụ nói kệ tán thán:

Tùy chỗ tu pháp giới

Tùy đạo kia được hướng

Phật đều biết không thừa

Nên được người trí kính.

Thiên tử Trí Hành nói kệ tán thán:

Tùy pháp giới tu tập

Tùy đạo ấy được hướng

Phật biết chúng sinh hành

Nên hiệu Đấng học trí.

Thiên tử Hành Vô Úy nói kệ tán thán:

Chánh định và tà định

Cùng chúng sinh bất định

Ở trong ba khối này

Phật quyết định biết được.

Thiên tử Thừa Hành nói kệ tán thán:

Nếu chúng sinh chánh định

Người kham đến Niết-bàn

Phật là mặt nhật sáng

Soi đời trí vô ngại.

Thiên tử Giải Thoát Hành nói kệ tán thán:

Nếu có những chúng sinh

Trụ nơi khối bất định

Đọa trong các ác đạo

Phật cũng dạy Niết-bàn.

Thiên tử Lực Kỳ Hội nói kệ tán thán:

Phật ấy chỉ giả danh

Lực trí cũng như vậy

Và bốn Vô úy thảy

Chỉ có theo lời nói.

Thiên tử Kiến Thật nói kệ tán thán:

Không Phật, không Phật pháp

Cũng không khối trí khác

Hiển thị nghĩa đệ nhất

Như Lai biết như thật.

Thiên tử Lực Trụ nói kệ tán thán:

Trụ nơi sức Phật pháp

Nhân đây được vô úy

Tự tại tùy sở dục

Đều là hàng Phật tử.

Thiên tử Pháp Vô Úy nói kệ tán thán:

Thế đế và Chân đế

Hiển thị hai đế này

Ở trong Chân đế ấy,

Lời nói chẳng nắm bắt.

Thiên tử Trí Tôn nói kệ tán thán:

Pháp ngôn thuyết đều khác

Pháp tướng cũng sai khác

Ngôn thuyết ấy vô tướng

Phật biết pháp tướng ấy.

Thiên tử Hành Tinh Tấn nói kệ tán thán:

Phi xứ chúng bất định

Hoặc hướng đến dị đạo

Tà định tất cả xứ

Mâu-ni đều biết rõ.

Thiên tử Tín Lực nói kệ tán thán:

Tu tập nơi giới ấy

Như khởi tâm tin ưa

Thấy tham cho là sạch

Mâu-ni đều biết rõ.

Thiên tử Bất Tịnh Thừa nói kệ tán thán:

Chẳng thật vọng phân biệt

Tăng trưởng tham dục giới

Tin thì hành đạo ấy

Mâu-ni biết như thật.

Thiên tử Từ Thừa Hành nói kệ tán thán:

Chẳng thật vọng phân biệt

Tăng trưởng giới giận tức

Tin thì đi đường ấy

Mâu-ni biết như thật.

Thiên tử Thừa Nhân Duyên Đạo nói kệ tán thán:

Chẳng thật vọng phân biệt

Tăng trưởng ngu si giới

Tin thì đi đường ấy

Mâu-ni biết như thật.

Thiên tử Thừa Xả nói kệ tán thán:

Có người sợ chẳng sống

Tăng trưởng lòng tật đố

Tin thì tập làm theo

Mâu-ni biết như thật.

Thiên tử Tập Cận Thiện Tri Thức nói kệ tán thán:

Gần bạn tốt, bạn xấu

Trở lại tăng ác giới

Hoặc thành có niềm tin

Mâu-ni biết như thật.

Thiên tử Thức Kiên Cố nói kệ tán thán:

Lưu chuyển trong thế gian

Tùy giới được tu tập

Tùy thuận tin theo đó

Phật biết rõ không dư.

Thiên tử Hành Kiên Cố nói kệ tán thán:

Lưu chuyển nơi sinh tử

Tu tập hạnh như vậy

Tùy thuận tin nơi ấy

Phật biết rõ không dư.

Thiên tử Tín Căn nói kệ tán thán:

Nếu có những chúng sinh

Tùy giới được tu tập

Phật đều biết rõ cả

Nên hiệu Vô Ngại Trí.

Thiên tử Căn Hành nói kệ tán thán:

Phật biết rõ các căn

Tùy theo phương tiện khởi

Phan duyên và cảnh giới

Tùy chỗ nhập như sinh.

Thiên tử Thừa Căn nói kệ tán thán:

Thân bị khổ bức bách

Do tham trước khát ái

Đoạn diệt những khát ái

Chỉ Phật trí hơn cả.

Thiên tử Căn Cảnh Giới nói kệ tán thán:

Dạy chúng sinh hạ căn

Xa lìa nơi sắc ái

Dạy lợi căn quán sát

Là lời dạy của Phật.

Thiên tử Căn Thắng nói kệ tán thán:

Hạ căn trụ không nhàn

Diệt được các tham dục

Chánh quán nơi khát ái

Lưỡng Túc Tôn biết rõ.

Thiên tử Căn Quyết Định nói kệ tán thán:

Trước nơi ái dục khởi

Phật quán vô sở đắc

Tri, vô tri đều diệt

Nên gọi là thắng căn.

Thiên tử Bất Ly Căn nói kệ tán thán:

Xa lìa chẳng giận hờn

Là lìa đối trị sân

Là hạ căn sở hành

Phật biết dục chúng sinh.

Thiên tử Tín Căn nói kệ tán thán:

Hành Từ trừ sân khuể

Hay khởi trí chúng sinh

Họ diệt được sân khuể

Thế Tôn đều biết rõ.

Thiên tử Cầu Căn nói kệ tán thán:

Chẳng sân, không lỗi ác

Hành Từ tánh tịch diệt

Tịnh uế chẳng nắm bắt

Nên hiệu Thiên Nhân Sư.

Thiên tử Căn Thuận Hành nói kệ tán thán:

Hành nơi tà phân biệt

Vì người nói tà hạnh

Mê nặng không phương tiện

Phật thấy nên giải thoát.

Thiên tử Trí Khởi nói kệ tán thán:

Tham, sân, si phiền não

Chấp trước nơi việc trước

Trái nó được trí sáng

Vô Thượng Sĩ biết rõ.

Thiên tử Ly Trí Ái nói kệ tán thán:

Tham, sân và ngu si

Cùng cảnh sự sáng tối

Tánh nó chẳng nắm bắt

Đấng Lưỡng Túc biết rõ.

Thiên tử Trì Oai Đức nói kệ tán thán:

Chúng sinh chỗ được trí

Tùy được trí nhiều ít

Theo đó thành trí khí

Đức Như Lai biết rõ.

Thiên tử Cầu Căn nói kệ tán thán:

Dùng trí biết nơi trí

Xa lìa các phiền não

Thiên Nhân Sư biết rõ

Nên con cúi đầu lạy.

Thiên tử Nhất Hướng Lạc Căn nói kệ tán thán:

Cõi nước và thời tiết

Quan sát pháp phương tiện.

Phiền não uế và tịnh

Phật biết nó đều không.

Thiên tử Trí Tràng nói kệ tán thán:

Chúng sinh căn dục tín

Thượng, trung, hạ sai biệt

Buộc, mở và trí tuệ

Đều thấy vô giác tri.

Thiên tử Căn Tràng nói kệ tán thán:

Các căn thượng, trung, hạ

Phiền não trí và thọ

Điều phục, chẳng điều phục

Phật nói đều vô tướng.

Thiên tử Tu Căn nói kệ tán thán:

Thiền giải thoát phiền não

Chánh thọ Tam-ma-đề

Khởi thanh tịnh chúng sinh

Như Lai đều biết rõ.

Thiên tử Lực Tốc Tật nói kệ tán thán:

Vì được thiền tịch diệt

Nơi các pháp tự tánh

Thảy đều biết rõ được

Nên hiệu Nhất Thiết Trí.

Thiên tử Lực Khải nói kệ tán thán:

Nếu pháp và tự tánh

Nói được nơi pháp này

Được như thật chánh thọ

Thì chẳng trước ba cõi.

Thiên tử Lạc Lực nói kệ tán thán:

Phiền não tà phân biệt

Phát sinh ra bốn thứ

Biết được nghiệp chỗ sinh

Nên hiệu Đấng Vô Tỷ

Thiên tử Tri Lực nói kệ tán thán:

Biết được pháp thanh tịnh

Đối trị các phiền não

Hay tuyên nói nơi nghiệp

Nên hiệu Phật Vô Tỷ.

Thiên tử Lực Sĩ nói kệ tán thán:

Nơi thiền giải thoát khởi

Tam-ma-đề chánh thọ

Phiền não và thanh tịnh

Phật đều nói hư giả.

Thiên tử Lực Sinh nói kệ tán thán:

Thiền giải thoát thanh tịnh

Tam-muội và chánh thọ

Từ bất phóng dật sinh

Nơi đây Phật biết rõ.

Thiên tử Lực Tăng Trưởng nói kệ tán thán:

Đại Hùng ở trong đây

Được nơi thiền khắp chuyển

Biết nhập xả vô ngại

Như gió thổi hư không.

Thiên tử Tri Tiền Tế nói kệ tán thán:

Nơi vô số ức kiếp

Ở nơi trong các cõi

Chẳng bị lỗi ô nhiễm

Nên hiệu Thắng Trượng Phu.

Thiên tử Trụ Tiền Tế nói kệ tán thán:

Nơi vô số ức Phật

Đã từng tu cúng dường

Vì cầu đạo Vô thượng

Do đó con quy y.

Thiên tử Kiến Tiền Tế nói kệ tán thán:

Từng ở đời quá khứ

Nhiều thứ cúng dường Phật

Nơi các thứ biện tài

Thế Tôn đều được cả.

Thiên tử Tiền Tế Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Xưa lưu chuyển thế gian

Như pháp học như hành

Từng thấy vô lượng Phật

Nên sâu hiểu được pháp.

Thiên tử Học Tiền Tế nói kệ tán thán:

Chỗ chư Phật Pháp Vương

Đại Hùng xưa tu hành

Ở bên Phật học rồi

Nên lạy Đấng Biến Tri.

Thiên tử Bản Phương Tiện Cụ Túc nói kệ tán thán:

Nơi vô lượng ức kiếp

Vô biên chư Phật hành

Tu hành thắng tinh tấn

Vì cầu Phật trí vậy.

Thiên tử Bản Phương Tiện Quyết Định nói kệ tán thán:

Tất cả pháp quyết định

Nhiều ức kiếp quan sát

Tất cả pháp không nhập

Chỉ nói duyên hòa hợp.

Thiên tử Tư Tiền Tế nói kệ tán thán:

Nơi vô lượng ức kiếp

Đạo Sư từng tu hành

Biết nơi xứ, phi xứ

Nên hiệu Thế Gian Giải.

Thiên tử Giản Trạch Tiền Tế nói kệ tán thán:

Trụ nơi xứ, phi xứ

Quan sát nơi nghiệp nhân

Giới căn, thiền giải thoát

Phật đều biết rõ hết.

Thiên tử Quan Sát Tiền Tế nói kệ tán thán:

Quá khứ từng quan sát

Tăng trưởng sức trí tuệ

Thập Lực đại hùng mãnh

Dùng trí quán thế gian.

Thiên tử Tiền Tế Cảnh Giới nói kệ tán thán:

Đại Hùng xưa tu hành

Biết tất cả chúng sinh

Tịnh hạnh, bất tịnh hạnh

Nên trị được chúng sinh.

Thiên tử Quan Sát Tiền Tế Hành nói kệ tán thán:

Trước quán nơi chúng sinh

Quá khứ chỗ sở hành

Tin ưa và cùng giới

Rồi sau trị chúng sinh

Thiên tử Tín Lực nói kệ tán thán:

Nay con tin Như Lai

Chẳng thể nghĩ bàn kiếp

Quan sát bản sở hành

Tâm đều không chấp trước.

Thiên tử Trí Tín nói kệ tán thán:

Nơi vô số ức kiếp

Suy Phật sở hành xưa

Không một ai có thể

Lường công đức Như Lai.

Thiên tử Quán Hậu Tế Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Như Lai dùng Phật nhãn

Quán chúng sinh mười phương

Sơ sinh và già chết

Nhiều thứ nghiệp tương ưng.

Thiên tử Học Hậu Tế nói kệ tán thán:

Nếu nhân và với nghiệp

Tùy nơi hướng Phật đạo

Mâu-ni đều biết cả

Nên hiệu Nhất Thiết Trí.

Thiên tử Thức Sinh Tử nói kệ tán thán:

Nếu chúng sinh dung giới

Huân tập tạo các nghiệp

Chúng sinh và nghiệp tập

Phật biết rõ vô giác.

Thiên tử Tri Sinh Tử nói kệ tán thán:

Gần bằng hữu như vậy

Gây tạo nghiệp như vậy

Hướng đến đạo như vậy

Mâu-ni đều biết rõ.

Thiên tử Sở Tu Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Biết được nơi sở tu

Tùy theo chỗ tác nghiệp

Tác nghiệp như vậy rồi

Như Lai đều biết rõ.

Thiên tử Sự Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Nương nơi sự như vậy

Tạo tác nghiệp như vậy

Phật đều biết được hết

Đều là cảnh giới Phật.

Thiên tử Tri Sự nói kệ tán thán:

Tùy nơi sự chấp trước

Có được chỗ tạo tác

Vì Phật biết các căn

Nên biết rõ nghiệp ấy.

Thiên tử Trí Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Hoặc trí hoặc cảnh sự

Phật biết nó vọng tưởng

Theo nó như chấp trước

Phật cũng biết không dư.

Thiên tử Tu Tác Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Tùy chấp trước tạo nghiệp

Do nơi phiền não vậy

Phật đều biết được nó

Nên được đời nương về.

Thiên tử Thú Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Tùy thú như tạo nghiệp

Tùy nghiệp được quả ấy

Tùy sở duyên tác nghiệp

Phật nhãn đều biết rõ.

Thiên tử Phan Duyên Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Biết được nơi sở duyên

Tùy duyên nghiệp thành thục

Nơi các thú thọ báo

Phật đều biết không mất.

Thiên tử Tập Khí Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Biết ác nghiệp tập khí

Thiện nghiệp cũng như vậy

Biết quá khứ sở hành

Chúng sinh đến trong thú.

Thiên tử Nghiệp Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Biết được ba thứ nghiệp

Quá khứ, hiện, vị lai

Chúng sinh ở trong thú

Trong ấy phàm phu mê.

Thiên tử Báo Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Làm ít được báo nhiều

Làm nhiều được báo ít

Và biết nhiều ít thảy

Ngoại đạo mê trong đó.

Thiên tử Học Nghiệp nói kệ tán thán:

Biết nơi nghiệp hiện báo

Cũng biết nghiệp sinh báo

Và biết nghiệp hậu báo

Phật nhãn đều biết rõ.

Thiên tử Tri Hiện Pháp Nghiệp nói kệ tán thán:

Hoặc hiện đời tác nghiệp

Hiện tại được thọ báo

Phật đều biết rõ ràng

Phàm phu chẳng hiểu được.

Thiên tử Tri Sinh Báo nói kệ tán thán:

Hoặc tác nghiệp hiện tại

Đời kế được thọ báo

Phật đều biết rõ ràng

Phàm phu chẳng hiểu được.

Thiên tử Tri Hậu Báo nói kệ tán thán:

Hoặc nghiệp nhiều ức kiếp

Rồi sau được thọ báo

Hoặc còn quá xa hơn

Như Lai đều biết rõ.

Thiên tử Tri Nghiệp Bất Thục nói kệ tán thán:

Hoặc nghiệp được tạo tác

Nghiệp duyên ấy chưa thục

Chưa được thọ quả báo

Như Lai đều biết rõ.

Thiên tử Quán Nghiệp Vị Thục nói kệ tán thán:

Như Lai khéo quán nghiệp

Hoặc lúc nghiệp tương ưng

Sinh nơi các chúng sinh

Thảy đều hay khéo nói.

Thiên tử Thiện Tri Nghiệp Thục nói kệ tán thán:

Nghiệp ấy hoặc thành thục

Hay thọ báo đương lai

Phật đều biết như thật

Cũng biết trí ấy không.

Thiên tử Nghiệp Thục Quyết Định nói kệ tán thán:

Nhất Thiết Trí rõ thấu

Nghiệp khinh và nghiệp trọng

Biết được chúng sinh dục

Nên được làm Thế Tôn.

Thiên tử Tri Nghiệp Khinh Trọng nói kệ tán thán:

Chúng sinh đến ác đạo

Theo nghiệp thấy như vậy

Nghiệp ấy hoặc khinh trọng

Người trí đều biết rõ.

Thiên tử Tri Chúng Sinh Hành nói kệ tán thán:

Thấy chúng sinh sở hành

Và những nghiệp khinh trọng

Hùng mãnh tùy thuận biết

Ngoại đạo chẳng biết được.

Thiên tử Quán Chúng Sinh Hành nói kệ tán thán:

Quán nơi chúng sinh hành

Tuyên nói nơi nghiệp báo

Như cả nước sông Hằng

Ném muối chừng một lượng.

Thiên tử Học Nghiệp nói kệ tán thán:

Hoặc thọ nơi tư nghiệp

Phật nói nghiệp cứu cánh

Cũng báo Học, Vô học

Thắng Tiên đã tuyên nói.

Thiên tử Lạc Phật Trí nói kệ tán thán:

Phật nhãn chỗ thấy biết

Ngu trí trong ba cõi

Tùy nghiệp thọ được báo

Con lễ Phật bậc trí.

Thiên tử Thuyết Nghiệp Tận nói kệ tán thán:

Chỗ sinh tử chúng sinh

Thế Tôn, Đại Đạo Sư

Đều biết rõ không dư

Nên lạy trí vô úy.

Thiên tử Vô Sở Đắc nói kệ tán thán:

Hoặc nghiệp và sinh tử

Chỗ chúng sinh riêng đến

Báo ấy như cảnh mộng

Lưỡng Túc Tôn đều biết.

Thiên tử Cầu Phiền Não nói kệ tán thán:

Tham dục, sân, ngu si

Lưỡng Túc Tôn biết hết

Dường người mơ khát nước

Mơ uống nước mát trong.

Thiên tử Ly Phân Biệt nói kệ tán thán:

Từ nơi phân biệt sinh

Tham dục, sân, ngu si

Như chơi đùa trong mộng

Quy mạng Đấng Thắng Thuyết.

Thiên tử Diệt Phân Biệt nói kệ tán thán:

Nếu diệt được phân biệt

Thì gọi hết phiền não

Như mộng thấy mây tan

Thế Tôn hiển hiện đấy.

Thiên tử Quan Sát Lậu Tận nói kệ tán thán:

Như mộng thấy trời Mưa

Khởi lậu cũng như vậy

Đại Hùng hay hiển thị

Nhân duyên phát khởi lậu.

Thiên tử Quán Sát Mộng nói kệ tán thán:

Như mộng thấy trời mưa

Khởi lậu cũng như vậy

Đại Hùng hay hiển thị

Phàm phu mê sinh lậu.

Thiên tử Quán Như Mộng nói kệ tán thán:

Như mộng thấy trời mưa

Theo đó khởi các lậu

Đại Hùng hay hiển thị

Phàm mê sinh các lậu.

Thiên tử Như Tự Tánh Tri nói kệ tán thán:

Như mẹ mộng sinh con

Sinh rồi con lại chết

Sinh mừng cũng sinh buồn

Phật thấy đời cũng vậy.

Thiên tử Tư Lương Mộng nói kệ tán thán:

Như mộng thấy chặt đầu

Hết lậu cũng như vậy

Tự hiểu cũng dạy người

Con lạy Đại Đạo Sư.

Thiên tử Tu Tập Tuệ nói kệ tán thán:

Thấy pháp hay hiểu rõ

Như mộng gặp sự ưa

Xa lìa nó chẳng thực

Như vậy vui thế gian.

Thiên tử Trí Tâm nói kệ tán thán:

Nghe nơi pháp Như Lai

Lấy pháp Không tự vui

Như trong mộng nói mộng

Như vậy hiểu thế gian.

Thiên tử Hoan Hỷ Ý nói kệ tán thán:

Người thiền định hay khiến

Trời, người thế gian mừng

Quan sát nơi các thú

Dường như tượng trong gương.

Thiên tử Quyết Định Tuệ nói kệ tán thán:

Nghe nơi pháp Như Lai

Như tiếng đàn không hầu

Độ Trời, người nghi hối

Nên con lạy Pháp Vương.

Thiên tử Ảo Hỷ nói kệ tán thán:

Như người làm ảo thuật

Mê hoặc các kẻ ngu

Người trí trọn chẳng mê

Vì biết ảo chẳng thực.

Thiên tử Trừ Tướng nói kệ tán thán:

Quán tất cả thế gian

Như trong mộng làm ảo

Trong ấy con không nghi

Do nghe Phật pháp vậy.

Thiên tử Học Ảo nói kệ tán thán:

Như ảo sư làm ảo

Từ nơi ảo chẳng mê

Vì biết ảo hư giả

Phật thấy đời cũng vậy.

Thiên tử Quán Vọng Tưởng nói kệ tán thán:

Vọng tưởng sinh thế gian

Đại Đạo Sư đều biết

Như tinh tấn niệm Phật

Trong mộng liền thấy Phật.

Thiên tử Diệt Vọng Tưởng nói kệ tán thán:

Chẳng phải sự sinh dục

Đều do vọng tưởng khởi

Chẳng thật vọng khởi dục

Thế Tôn biết như thật.

Thiên tử Thức Giải nói kệ tán thán:

Như tiếng vang hang sâu

Vang ấy không có thật

Vì thế chẳng chấp trước

Quán thế gian như vậy.

Thiên tử Thuyết Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Tiếng ấy không có thật

Mà trong ấy lắng nghe

Phật tuyên nói pháp ấy

Cứu vớt các Phàm ngu.

Thiên tử Như Thuyết Hành Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Ở trong pháp biệt nghĩa

Chúng sinh vọng lấy khác

Người tu hành biết pháp

Trong ấy trừ nghi hoặc.

Thiên tử Thuận nghĩa Hành nói kệ tán thán:

Nếu nghĩa và pháp thật

Không có ai biết được

Không nói cũng không chứng

Mâu-ni nói thuyết ấy.

Thiên tử Pháp Giả Danh Hành nói kệ tán thán:

Phiền não cấu lậu tập

Đều tưởng vọng phân biệt

Ô uế và thanh tịnh

Chỉ giả danh ngôn thuyết.

Thiên tử Phân Biệt Thiện Xảo nói kệ tán thán:

Tất cả chỉ danh tự

Gọi phiền não lậu thảy

Ô uế và thanh tịnh

Là lời dạy của Phật.

Thiên tử Vô Y Tuệ nói kệ tán thán:

Nơi ba cõi chẳng trước

Tâm ấy như hư không

Lìa ác chân phước điền

Con lạy tâm tịch diệt.

Thiên tử Bất Hạ Liệt nói kệ tán thán:

Chẳng sắc, chẳng không sắc

Chẳng dục, chẳng Niết-bàn

Phật tâm không chỗ nương

Nó như là hư không.

Thiên tử Vô Dục nói kệ tán thán:

Lìa nơi Dục giới ái

Sắc, Vô sắc cũng lìa

Giải thoát nơi tham, si

Đảnh lễ Đấng ái tận.

Thiên tử Viễn Ly Ái nói kệ tán thán:

Ở trong có, không có

Phật dứt hẳn xa lìa

Chẳng chấp trước ba cõi

Đảnh lễ Đấng Tự Tại.

Thiên tử Chướng Ái nói kệ tán thán:

Chướng che nơi ba cõi

Hành nơi Trượng phu hành

Hay giải thoát chúng sinh

Quy mạng Đấng Cứu Tế.

Thiên tử Giải Thoát Khát Ái nói kệ tán thán:

Lìa xa các kết sử

Sau đó hết sinh diệt

Thân tâm đều thanh tịnh

Đảnh lễ Đấng Bình Đẳng.

Thiên tử Tri Tự Tánh nói kệ tán thán:

Đại Hùng hiểu tự tánh

Biết trong pháp không sự

Không phược cũng không giải

Đảnh lễ Đấng Kiến Thật.

Thiên tử Xuất Ứ Nê nói kệ tán thán:

Xa lìa bùn ái dục

Cũng rời lìa các cõi

Không giữ cũng không bỏ

Đảnh lễ Đấng Vô Sinh

Thiên tử Thổ Khí Tư Duyên nói kệ tán thán:

Lìa cấu và tư duyên

Bỏ tội cũng xa ái

Dứt bỏ các chướng cái

Quy mạng Đại Đạo Sư.

Thiên tử Khí Dục nói kệ tán thán:

Dứt bỏ lợi, bất lợi

Vô trước hành quyết định

Ra khỏi nơi lưới ma

Đảnh lễ Đấng Vô Trước.

Thiên tử Lạc Lợi Ích Thiên Tử nói kệ tán thán:

Hoặc tự đạo, tha đạo

Người xa lìa nhiệt não

Đại Hùng thấy đạo ấy

Đảnh lễ Vô Ngại Kiến.

Thiên tử Đắc Danh Xưng nói kệ tán thán:

Tương ưng cùng Phật trí

Người như thuyết như quán

Họ trừ được phiền não

Đảnh lễ Thế Gian Giải.

Thiên tử Vô Úy nói kệ tán thán:

Quyết định nơi các pháp

Không ai đương đối được

Sư Tử hống vô úy

Biển trí rống cũng vậy.

Thiên tử Nhất Thiết Xứ Vô Sở Úy nói kệ tán thán:

Khéo độ tất cả xứ

Xa lìa các tên độc

Vô úy chẳng khiếp nhược

Con lạy Đấng Tối Thắng.

Thiên tử Vô Sở Hy nói kệ tán thán:

Chẳng phải Trời, Càn-thát

Ma vương cùng Phạm vương

Có thể nạn hỏi được

Nên Phật như sư tử.

Thiên tử Sư Tử Du Bộ nói kệ tán thán:

Phật nơi pháp vô úy

Vì hiểu rõ các pháp

Vô ngại nên vô trước

Không ai nạn hỏi được.

Thiên tử Vô Bố nói kệ tán thán:

Như sư tử ở rừng

Không hề có kinh sợ

Dẹp phục các cầm thú

Giữa rừng rống lớn lên.

Thế Tôn rống như vậy

Kinh bố các ngoại đạo

Trời, Rồng, Càn-thát-bà

Chẳng thấy ai đối địch.

Thiên tử Nhất Thiết Xứ Siêu Thắng nói kệ tán thán:

Tất cả trong ba cõi

Tất cả đều không có

Ai thắng nổi Đức Phật

Vì thế con quy y.

Thiên tử Sư Tử Tuệ nói kệ tán thán:

Đại Trí thấy tất cả

Nơi các pháp vô úy

Thế gian không ai bằng

Con lạy Đấng Vô Úy.

Thiên tử Xứng Thuận Sinh nói kệ tán thán:

Tự biết là Chánh giác

Như pháp không nạn được

Thế gian đều không có

Ai có thể nạn được.

Thiên tử Trì Tạng nói kệ tán thán:

Phật làm Sư tử hống

Mở bày các Pháp tạng

Chúng Phạm thiên nghe nói

Đều phát tâm Bồ-đề.

Thiên tử Thuận Oai Nghi nói kệ tán thán:

Chúng ấy được lợi lớn

Người thuận Phật oai nghi

Phát tâm Bồ-đề rồi

Quyết làm Thắng Đạo Sư.

Thiên tử Thuận Lạc Pháp nói kệ tán thán:

Đại chúng sinh thuở ấy

Được nghe Phật pháp rồi

Hay phát tâm Bồ-đề

Quyết thành Diệu Trượng Phu.

Thiên tử Tịnh Tâm nói kệ tán thán:

Được nghe Phật dạy rồi

Thế gian không ai bằng

Ngàn muôn ức chúng sinh

Phát thắng Bồ-đề tâm.

Thiên tử Thanh Tịnh Lưu nói kệ tán thán:

Nhân Vương đã lâu xa

Khéo tu tập Phật học

Nên thân Phật thanh tịnh

Ba mươi hai nghiêm tướng.

Thiên tử Vô Lậu Tâm nói kệ tán thán:

Vì Phật được vô lậu

Mà làm sư tử hống

Được núi thượng trí tuệ

Không ai nạn hỏi được.

Thiên tử Thuận Chúng Sinh nói kệ tán thán:

Trong ba cõi đều không

Trời, Người, A-tu-la

Nói Phật lậu chẳng hết

Nên Phật đủ mười Lực.

Thiên tử Xảo Tận Lậu nói kệ tán thán:

Tất cả những lậu tập

Phật đều hết không thừa

Không ai vấn nạn được

Nên Phật là cha con.

Thiên tử Thường Tinh Tấn nói kệ tán thán:

Thế gian chẳng thể có

Ai nạn được Pháp Vương

Rằng còn có phiền não

Nên là Bậc Tự Tại.

Thiên tử Tịch Diệt Hành nói kệ tán thán:

Phật đã dứt tham, sân

Ngu si và tập khí

Cũng diệt ác nghiệp hành

Con lạy Đấng Tịch Diệt.

Thiên tử Phương Tiện Hành nói kệ tán thán:

Nếu dùng phương tiện quán

Dứt hết các phiền não

Phật trí đã đầy đủ

Nên con đảnh lễ Phật.

Thiên tử Phương Tiện Giải nói kệ tán thán:

Vô lượng xảo phương tiện

Đạo Sư tu trong ấy

Dứt hết các phiền não

Thanh tịnh không còn thừa.

Thiên tử Phương Tiện Tuệ nói kệ tán thán:

Đạo Sư chiếu thế gian

Xảo tuệ không cùng tận

Nên dứt hết phiền não

Cũng dứt hết tập khí.

Thiên tử Tu Tịch Diệt nói kệ tán thán:

Vì dứt các phiền não

Tập khí đều không thừa

Do đó Phật đại trí

Bất động Vô sở úy.

Thiên tử Quán Đạo Lý nói kệ tán thán:

Phật dứt hết phiền não

Và dứt các tập khí

Chiếu sáng như Đức Phật

Thế gian không ai sánh.

Thiên tử Đoạn Sử nói kệ tán thán:

Phật dứt các tập khí

Không có sự tanh hôi

Nên Phật, Nhất Thiết Trí

Tuệ tối thắng trong trời.

Thiên tử Trụ Biên nói kệ tán thán:

Nay Phật tối hậu thân

Đã dứt nhân duyên sinh

Do vì hết các lậu

Nên Phật được vô úy.

Thiên tử Vô Lượng Trí nói kệ tán thán:

Đại Hùng dứt chủng tử

Đốt cháy mầm khổ não

Khô rụi nhánh dây ưu

Con lạy Đấng lìa não.

Thiên tử Xuất Khanh Giản nói kệ tán thán:

Thế Tôn, Nhất Thiết Trí

Đã lìa hố vô minh

Phật hạnh đã được tịnh

Nên Phật được vô úy.

Thiên tử Độ Hữu nói kệ tán thán:

Đã độ biển sinh tử

Đạo Sư việc làm xong

Cũng bỏ nơi bờ kia

Tự lợi được vô úy.

Thiên tử Nhập Niết-bàn nói kệ tán thán:

Phật đã được tịch diệt

Phá hết các phiền não

Cho đến chút tập khí

Thế Tôn thảy đều không.

Thiên tử Pháp Tràng nói kệ tán thán:

Phật dựng tràng chánh pháp

Xô gãy tràng kiêu mạn

Đại Hùng đã hiển thị

Vô lượng những pháp hạnh.

Thiên tử Pháp Tánh nói kệ tán thán:

Tánh cùng những trí biết

Mâu-ni đạt các pháp

Bạn lành của quần sinh

Con lạy biển Tối Thắng.

Thiên tử Pháp Sung nói kệ tán thán:

Khát ưa nơi Phật pháp

Nên được Vô sở úy

Các Phật tử vô trước

Mà làm sư tử hống.

Thiên tử Cầu Pháp nói kệ tán thán:

Vì cầu các pháp nên

Phật tử được phát tâm

Và thấy Phật vô úy

Có trí cầu Bồ-đề.

Thiên tử Khát Pháp nói kệ tán thán:

Vì khát ưa Phật pháp

Nên nhiều ức chúng sinh

Nghe Phật vô úy rồi

Sâu phát đại tinh tấn.

Thiên tử Pháp Khởi nói kệ tán thán:

Thấy Phật nói pháp thắng

Kiến lập nơi chánh pháp

Vô úy bố thí rồi

Phật tử cầu Bồ-đề.

Thiên tử Trì Pháp nói kệ tán thán:

Pháp được Thế Tôn nói

Thậm thâm khó thấy được

Phật tử được nghe rồi

Cầu Vô thượng Bồ-đề.

Thiên tử Vô Lẫn nói kệ tán thán:

Thân mạng và của cải

Phật tử không lẫn tiếc

Nghe Phật sư tử hống

Đều cầu diệu Bồ-đề.

Thiên tử Vô Dị Tuệ nói kệ tán thán:

Nghe Phật nói pháp rồi

Tâm tư không có khác

Ở chỗ Phật vô úy

Cầu pháp giữ Luật nghi.

Thiên tử Vô Dị Hành nói kệ tán thán:

Nghe Pháp Vương hống rồi

Chẳng đến các dị lộ

Xa rời nơi hai thừa

Cầu Vô thượng Bồ-đề.

Thiên tử Cận Trụ nói kệ tán thán:

Thấy Phật sư tử hống

Phật tử được nghe rồi

Quyết được thắng Bồ-đề

Sẽ thành thân Như Lai.

Thiên tử Cận Biện nói kệ tán thán:

Ở chỗ Phật Thế Tôn

Được nghe biện tài rồi

Trong diệu pháp Như Lai

Rất sinh lòng vui mừng.

Thiên tử Đắc Biện Tài nói kệ tán thán:

Lúc Phật hống vô úy

Nói pháp chẳng hủy được

Lòng tin ưa quyết định

Trọn không ý thoái chuyển.

Thiên tử Thường Hỷ nói kệ tán thán:

Thập Lực hống vô úy

Bao nhiêu các Phật tử

Tất cả thời hoan hỷ

Tâm thuận cầu Bồ-đề.

Thiên tử Vô Khiếp Nhược Tâm nói kệ tán thán:

Thường mừng chẳng khiếp nhược

Thế Tôn các Phật tử

Ưa cầu thắng Bồ-đề

Vì được nghe lời Phật.

Thiên tử Vô Ngại Tâm nói kệ tán thán:

Chúng ấy tìm Phật tâm

Trọn chẳng có thoái chuyển

Tâm mừng vui vi diệu

Vì nghe Phật khéo nói.

Thiên tử Xảo Tri Vô Biên Pháp nói kệ tán thán:

Do vì tu chánh pháp

Khối pháp lành chẳng giảm

Đạo Sư biết phi xứ

Chẳng sinh dòng nhàm đủ.

Thiên tử Xảo Thuyết Pháp nói kệ tán thán:

Tu hành chứa pháp ác

Mà chẳng biết thoái giảm

Thế Tôn biết phi xứ

Nên Phật vô sở úy.

Thiên tử Pháp Tánh Vô Úy nói kệ tán thán:

Pháp ác thể tánh nó

Sẽ ô uế pháp lành

Nó chẳng ô nhiễm tâm

Phật biết là phi xứ.

Thiên tử Xảo Tương Ưng nói kệ tán thán:

Pháp ác và pháp lành

Hai thứ khác chẳng hợp

Phật nói nơi nghĩa ấy

Nên Phật là Thầy con.

Thiên tử Xảo Tri Thiện Bất Thiện nói kệ tán thán:

Đại Hùng đều biết hết

Các pháp chẳng tạp tụ

Vì vọng tưởng phân biệt

Trong pháp lành thoái giảm.

Thiên tử Như Thuyết Hành Mãn Túc nói kệ tán thán:

Người hiện hành phiền não

Trọn chẳng sinh pháp lành

Vì chẳng sinh pháp lành

Nên biết chắc thoái giảm.

Thiên tử Lạc Giải Thoát nói kệ tán thán:

Nếu người ưa giải thoát

Mà tu hành pháp ác

Phật nói họ có chướng

Nên Phật Nhất Thiết Trí.

Thiên tử Tịnh Tâm nói kệ tán thán:

Người lòng ưa giải thoát

Cần biết sự phiền não

Đại Hùng nói pháp ấy

Nên Phật đáng thọ cúng.

Thiên tử Kiến Phiền Não nói kệ tán thán:

Đi ở trong phiền não

Mà chẳng biết phiền não

Họ chẳng biết chánh pháp

Thiện Thệ nói như vậy.

Nếu nói làm việc ác

Mà chẳng thoái pháp lành

Chẳng phải khí giải thoát

Lời Lưỡng Túc Tôn nói.

Thiên tử Điều Phục nói kệ tán thán:

Lìa dục, lìa ồn náo

Cũng lìa sân, si thảy

Như pháp được Phật nói

Phải nên tu như vậy.

Phiền não với pháp lành

Ngu si chẳng biết rõ

Phật chẳng phải Thầy họ

Đại Tiên nói như vậy.

Thiên tử Cần Tu Giải Thoát nói kệ tán thán:

Phật nói pháp đối trị

Để trừ phiền não vậy

Y theo trừ hết lậu

Không ai vấn nạn được.

Thiên tử Hướng Giải Thoát nói kệ tán thán:

Phật nói pháp như vậy

Vì để dứt phiền não

Nếu tu không diệt hoặc

Không thể tránh nạn vấn.

Thiên tử Phương Tiện Tương Ưng nói kệ tán thán:

Phật là người thuyết pháp

Vì các chúng Thanh văn

Tu hành theo được chứng

Không thể nạn vấn Phật.

Thiên tử Thú Giải Thoát nói kệ tán thán:

Phật nói pháp như vậy

Vì muốn dứt phiền não

Tu hành theo diệt hoặc

Không ai nạn vấn Phật

Thiên tử Vô Úy Công Đức nói kệ tán thán:

Vì để dứt phiền não

Phật nói bất tịnh quán

Hành theo diệt hết hoặc

Không ai nạn vấn Phật.

Thiên tử Thiện Phát Tâm Tất Tu nói kệ tán thán:

Từ tâm dứt giận tức

Tu Từ dứt được hoặc

Không ai nạn được Phật

Thế Tôn được vô úy.

Thiên tử Tịnh Mục nói kệ tán thán:

Phật nói tu trí tuệ

Thì trừ diệt ngu si

Nếu tu tuệ chẳng diệt

Không thể nạn vấn Phật.

Thiên tử Diệt Giác Quán nói kệ tán thán:

Vì đối trị giác quán

Phật nói pháp tức quán

Tu theo dứt giác quán

Không ai nạn được Phật.

Thiên tử Tôn Trọng Vô Tướng nói kệ tán thán:

Vì dứt trừ ngô ngã

Phật nói không tịch diệt

Hành theo diệt ngã chấp

Không ai nạn được Phật.

Thiên tử Đoạn Ngã Mạn nói kệ tán thán:

Vì đoạn trừ ngã mạn

Phật nói pháp vô tướng

Tu vô tướng diệt mạn

Không ai nạn được Phật.

Thiên tử Tịnh Thân nói kệ tán thán:

Thâm tâm tin thanh tịnh

Tất cả phiền não hết

Tu theo dứt phiền não

Không ai nạn được Phật.

Thiên tử Thâm Giải Tưởng nói kệ tán thán:

Đối trị và bạn đảng

Cầu tìm nơi phiền não

Người vô úy nạn Phật

Không bao giờ thấy có.

Thiên tử Giải Dụng nói kệ tán thán:

Thế Tôn chỉ danh dụng

Kia đây tận bất tận

Người vô úy vấn nạn

Họ cũng chỉ giả danh.

Thiên tử Điều Phục Thân Nghiệp nói kệ tán thán:

Dùng trí khéo hiểu rồi

Thân nghiệp được lưu hành

Thế Tôn đều biết khắp

Nên hiệu Nhất Thiết Trí.

Thiên tử Tri Thân nói kệ tán thán:

Thân nghiệp rất thanh tịnh

Đại Hùng đều không thừa

Đấng thương xót quần sinh

Con lạy Thế Gian Phụ.

Thiên tử Thân Nghiệp Giản Trạch nói kệ tán thán:

Khéo giản trạch thân nghiệp

Thương xót các chúng sinh

Chiếu thế mà tạo tác

Nên hiệu Thắng Trượng Phu.

Thiên tử Thiện Kiến Thân Nghiệp nói kệ tán thán:

Thân nghiệp được thanh tịnh

Đạo Sư đều xem thấy

Thương xót các quần sinh

Nên hiệu Nhất Thiết Trí.

Thiên tử Thiện Quán Thân nói kệ tán thán:

Khéo quán được thanh tịnh

Thân nghiệp được tương ưng

Vì thương xót quần sinh

Thắng Trượng Phu du hành.

Thiên tử Thành Tựu Ngữ Ngôn nói kệ tán thán:

Đủ công đức cam mỹ

Rời lìa lời dệt thô

Trí tuệ vây quanh nhau

Như Lai thường diễn nói.

Thiên tử Thời Ngữ nói kệ tán thán:

Y thời nghĩa tương ưng

Xa lìa sự vô ích

Lời Phật đều trung thực

Chúng sinh vui thọ hành.

Thiên tử Thành Tựu Trí Tuệ nói kệ tán thán:

Thương chúng sinh chẳng não

Thành tương ưng chẳng trược

Chẳng hư hoại nhân quả

Phật vốn nói như vậy.

Thiên tử Bất Tương Vi nói kệ tán thán:

Cho đến vì thân mạng

Chưa từng có vọng ngữ

Vì thế Phật công đức

Nơi đời không chướng ngại.

Thiên tử Thật Ngữ nói kệ tán thán:

Phật tu chân thật ngữ

Vì thế đời chiêm ngưỡng

Chí tâm ưa lắng nghe

Để được Phật pháp vậy.

Thiên tử Tùng Thật Sinh nói kệ tán thán:

Thế Tôn do lời thật

Lần đủ thành Bồ-đề

Các pháp chân thật tánh

Thế Tôn đều biết rõ.

Thiên tử Thật Tinh Tấn nói kệ tán thán:

Nơi các pháp hữu vi

Như tánh chân thật thấy

Thế Tôn đều biết rõ

Các pháp chân thật tướng.

Thiên tử Giản Trạch Nghiệp nói kệ tán thán:

Nơi mình và nơi người

Biết thân, khẩu, ý nghiệp

Bởi trí thanh tịnh ấy

Nên hiệu Phật Vô Đẳng.

Thiên tử Quán Sát Ý Nghiệp nói kệ tán thán:

Pháp Vương tâm ý nghiệp

Bao nhiêu sự tư lương

Thương nhớ nơi chúng sinh

Nên con lạy Từ Phụ.

Thiên tử Xảo Giác Quán Ý nói kệ tán thán:

Thế Tôn chỗ tâm duyên

Tâm ấy đều điều thuận

Thương nhớ nơi chúng sinh

Con lạy Đấng thương đời.

Thiên tử Xảo Phương Tiện nói kệ tán thán:

Chúng sinh tâm sở duyên

Ý nghiệp chỗ khởi tác

Các thứ trí tuệ sinh

Thế Tôn đều biết rõ.

Thiên tử Giải Tuệ nói kệ tán thán:

Ý nghiệp là Phật địa

Vì thương nhớ chúng sinh

Phương tiện trí thanh tịnh

Phật trí không thể tánh.

Thiên tử Xảo Tri Quá Khứ nói kệ tán thán:

Phật biết đời quá khứ

Nếu người chỗ tạo nghiệp

Giới, nhẫn, tấn, định, trí

Phật đều biết rõ cả.

Thiên tử Quán Sát Quá Khứ nói kệ tán thán:

Quán sát quá khứ hành

Biết được nhiều ức Phật

Chỗ sở hành quá khứ

Vì cầu thắng Bồ-đề.

Thiên tử Bản Hành Cụ Túc nói kệ tán thán:

Nhớ biết việc quá khứ

Ức kiếp a-tăng-kỳ

Phật tâm không chấp trước

Chỗ bản hành của Phật.

Thiên tử Quán Sát Bản Hạnh nói kệ tán thán:

A-tăng-kỳ ức Phật

Đạo Sư đều từng học

Xuất sinh Tam-muội lực

Thành các thứ Phật pháp.

Thiên tử Bản Hạnh Sinh nói kệ tán thán:

Vô lượng a-tăng-kỳ

Đạo Sư Tam-muội môn

Chỗ chư Phật quá khứ

Từng học cũng tu hành.

Thiên tử Quán Sát Bản Trụ nói kệ tán thán:

Trong sinh tử nhiều lỗi

Đáng cúng, chẳng đáng cúng

Quán rồi độ chúng sinh

Độ thoát kẻ mù lòa.

Thiên tử Yểm Quá Khứ Thế nói kệ tán thán:

Kia đây ăn nuốt nhau

Cũng từng vui đùa nhau

Cùng giết hại lẫn nhau

Thế Tôn đều biết rõ.

Thiên tử Tri Vị Lai Cảnh Giới nói kệ tán thán:

Đạo Sư thuở vị lai

Trí tuệ được vô ngại

Chúng sinh tin nghiệp báo

Các loài Phật đều biết.

Thiên tử Tùng Bản Hạnh Lai nói kệ tán thán:

Thế Tôn nơi quá khứ

Trí tuệ không chướng ngại

Thiện nghiệp Tam-ma-đề

Lìa loài biết các loài.

Thiên tử Xảo Tri Vị Lai nói kệ tán thán:

Phật nơi thuở vị lai

Trí tuệ không chướng ngại

Chúng sinh chết và sinh

Nghiệp báo đều biết rõ.

Thiên tử Ly Hữu Pháp nói kệ tán thán:

Thế Tôn vua ba cõi

Thuyết thắng trong ba đời

Phật trí thường vô ngại

Khéo biết cảnh giới hữu.

Thiên tử Dụng Hành nói kệ tán thán:

Chúng sinh chỗ nghiệp hành

Và sự thọ quả báo

Thứ ấy chỉ giả danh

Thế Tôn nói như vậy.

Thiên tử Quán Sát Hiện Tại nói kệ tán thán:

Thế Tôn vua hiện tại

Trí tuệ trọn vô ngại

Nơi vô số cõi Phật

Mâu-ni đều biết rõ.

Thiên tử Hiện Tại Vô Úy nói kệ tán thán:

Thế Tôn chánh quan sát

Ba đời đều bình đẳng

Cứu cánh vô sở hữu

Mê hoặc trí phàm phu.

Thiên tử Trí Vô Sở Trụ nói kệ tán thán:

Đạo Sư thấy như vậy

Ba đời vô sở trụ

Bởi nương nơi pháp tánh

Nên các pháp vô sự.

Thiên tử Giáo Tam Thế nói kệ tán thán:

Quá khứ và vị lai

Ấm sinh tất bại hoại

Không sự, không tự tánh

Đạo Sư dạy như vậy.

Thiên tử Ý Vô Trước nói kệ tán thán:

Thế Tôn nói ba đời

Thảy đều không bền chắc

Như ảo, như song nắng

Nói năng như tiếng vang.

Thiên tử Tam Thế Tự Tại Phú nói kệ tán thán:

Thế Tôn ở ba đời

Thường siêng thêm trí tuệ

Biết các hành như ảo

Các căn vô sở trước.

Thiên tử Dục Đáo Bỉ Ngạn nói kệ tán thán:

Đại Hùng nơi đêm ấy

Được chứng đại Bồ-đề

Thế Tôn tinh tấn dục

Đến nay không thoái giảm.

Thiên tử Dục Tác Tinh Tấn nói kệ tán thán:

Thế đăng chỗ có dục

Thường chẳng có thoái giảm

Các con của Thế Tôn

Rất ưa tinh tấn dục.

Thiên tử Kiến Lập Dục Tác nói kệ tán thán:

Thế Tôn từ dục khởi

Như hoa sen trong nước

Chẳng bị đời ô nhiễm

Như sen ở trong nước.

Thiên tử Dục Giải Thoát nói kệ tán thán:

Dục và Thế Gian Phụ

Hai ấy gọi pháp giới

Chẳng hai, không hai thể

Thế Tôn thảy đều thấy.

Thiên tử Tinh Tấn Sinh nói kệ tán thán:

Do tinh tấn oai đức

Chứng được đại Bồ-đề

Nơi pháp thị, pháp phi

Trọn chẳng bỏ tinh tấn.

Thiên tử Niệm Cụ Túc nói kệ tán thán:

Phật ở tất cả chỗ

Phát tâm đều tùy thuận

Nơi pháp thiện, pháp ác

Phật niệm chẳng tổn giảm.

Thiên tử Nhiếp Tâm nói kệ tán thán:

Thế Phụ thường nhiếp tâm

Biết hành nghiệp chúng sinh

Theo chỗ họ tu hành

Mà vì họ thuyết pháp.

Thiên tử Kính Trọng Bát-nhã nói kệ tán thán:

Thế Tôn biển trí tuệ

Biên tế bất khả đắc

Dù ức vô số kiếp

Phật nói cũng chẳng hết.

Thiên tử Học Giải Thoát nói kệ tán thán:

Vô Đẳng Phật Thế Tôn

Giải thoát chẳng tổn giảm

Giải thoát và người thoát

Phật tìm chẳng thể được.

Thiên tử Hội Giải Thoát Trí nói kệ tán thán:

Thế Tôn, Đấng Giải Thoát

Tri kiến khắp giải thoát

Hiểu chân thật chẳng giảm

Vì biết không tự tánh.

Thiên tử Quán Sát Thân nói kệ tán thán:

Phật nơi Phật Nhiên Đăng

Thường tu hành chân thật

Ba nghiệp không lỗi lầm

Nên hiệu là Như Lai.

Thiên tử Thâm Hạnh nói kệ tán thán:

Thế Tôn không lỗi lầm

Chẳng như chúng sinh khác

Biết tự tánh các pháp

Phật tự tánh chẳng mê.

Thiên tử Đại Tuệ nói kệ tán thán:

Phật nơi Nhất thiết chủng

Tâm niệm chẳng mê hoặc

Niệm ấy thường hiện tiền

Ví như dầu đầy chén.

Thiên tử Tâm Bất Tán Loạn nói kệ tán thán:

Cho đến thời gian ngắn

Tâm niệm chẳng tán loạn

Phật được pháp bất cộng

Chúng sinh đều chẳng biết.

Thiên tử Thiện Giải Trí Tuệ nói kệ tán thán:

Nếu có tư lương xả

Thiện Thệ không sự ấy

Thế Tôn bất cộng pháp

Đức ấy chẳng nghĩ bàn.

Thiên tử Siêu Nhất Thiết nói kệ tán thán:

Ở trong ba cõi này

Biết tất cả pháp đó

Tất cả không bằng Phật

Nên hiệu Nan Hàng Phục.

Thiên tử Kiên Trì nói kệ tán thán:

Đấng Vô Thượng Kiên Cố

Nơi pháp vô sở úy

Bằng đồng tất cả Phật

Giác ngộ kẻ chưa ngộ.

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 72 - Pháp Hội 16: Bồ-Tát Thấy Thật (Phần 12) - Phẩm 24: Ngoại Đạo Giá-La-Ca-Ba-Lợi-Bà-La-Xà-Ca

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 72

Hán dịch: Đời Bắc Tề, Tam tạng Pháp sư Na-liên-đề-da-xá.

Pháp hội 16: BỒ-TÁT THẤY THẬT (Phần 12)

Phẩm 24: NGOẠI ĐẠO GIÁ-LA-CA-BA-LỢI-BÀ-LA-XÀ-CA

Bấy giờ có tám ngàn người ngoại đạo Giá-la-ca-ba-lợi-bà-la-xà-ca thấy các chúng A-tu-la, Ca-lâu-la, Long nữ và chư Long, Cưu-bàn-trà, Càn-thát-bà, Dạ-xoa, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, chúng trời Không hành, Tứ Thiên vương, Tam thập tam, Dạ-ma, Đâu-suất-đà, Hóa lạc, Tha hóa tự tại, Quang âm, Biến tịnh, Quảng quả, Tịnh cư cúng dường Thế Tôn và nghe tiếng tán thán, họ sinh lòng hy hữu. Họ nghe pháp môn ấy, pháp mà họ chưa hề được nghe, họ sinh tâm niệm nghi ngờ, từ chỗ ngồi đứng dậy bạch hỏi Đức Phật:

–Thưa Cù-đàm! Chúng con nghe pháp mà từ trước chưa được nghe. Nghe xong, chúng con không thích Giá-la-ca-ba-lợi-bà-la-xà-ca ngoại đạo, cũng chẳng thích tại gia. Ở nơi pháp này, chúng con lại suy tư hồ nghi chẳng kính tin, do vì từ trước chưa hề được nghe. Chúng con ở chỗ Sa-môn Cù-đàm cũng có nhân duyên. Vì sao? Do Cù-đàm biến hóa thần thông như vậy, chúng con được thấy chư Thiên được thân vi diệu và thấy đại chúng quy phục Cù-đàm rất đông, nên biết vì Cù-đàm rất khéo thuyết pháp. Do đó với Cù-đàm chúng con có chút lòng tin. Cù-đàm lại vì chúng trời Quảng quả nói pháp rằng: “Tất cả pháp là Như Lai.” Nơi pháp thuyết ấy chúng con rất nghi lự: Thế nào tất cả pháp gọi là Như Lai?

Chúng con với Cù-đàm sinh lòng tin như vầy: Chỉ có Cù-đàm biết được ý chúng con như vậy như vậy. Xin Cù-đàm vì chúng con mà giải nói cho chúng con hiểu nghĩa của pháp ngữ ấy hầu được lìa lưới nghi.

Đức Thế Tôn bảo:

–Nay Phật hỏi lại các ông, tùy ý các ông đáp.

Chúng ngoại đạo thưa:

–Lành thay, Cù-đàm! Ngài có hỏi chúng con xin nói.

Đức Thế Tôn hỏi:

–Các ông có biết thế nào thai nhập bụng mẹ chăng?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm! Trong luận của phái con có nói ba thứ nhân duyên hòa hợp thai nhập bụng mẹ. Đó là cha mẹ gần nhau sinh tham nhiễm nghĩ đến sự dục, do nghĩ mà hành dục nên thai nhập mà thành thai.

Đức Phật nói:

–Này các ông! Ý các ông thế nào, lúc cha mẹ nghĩ tưởng, tham nhiễm ấy có phải tù nơi tâm mẹ mà phát khởi chăng?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm, không phải!

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Có phải từ mẹ nghĩ tưởng sinh khởi chăng?

Ngoại đạo nói:

–Thưa Đức Cù-đàm, không phải!

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Có phải từ nơi tâm cha phát khởi chăng?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm, không phải!

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Có phải từ cha nghĩ tưởng sinh khởi chăng?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm, không phải!

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Tham dục ấy của cha có vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo thưa:

Thưa Đức Cù-đàm, không!

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, tâm người cha có vào bụng mẹ chăng?

Ngoại đạo nói:

–Thưa Đức Cù-đàm, không!

Đức Phật nói:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, sự phân biệt của cha có vào bụng mẹ chăng?

Ngoại đạo nói:

–Thưa Đức Cù-đàm, không!

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, thai ấy có phải từ thân trời chết rồi xuống vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo nói:

–Thưa Đức Cù-đàm! Chúng con chẳng biết được.

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, thai ấy có phải từ thân địa ngục chết rồi đến vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo nói:

–Thưa Đức Cù-đàm! Chúng con chẳng biết được.

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, thai ấy có phải từ súc sinh chết rồi đến vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo nói:

–Thưa Đức Cù-đàm! Chúng con chẳng biết được.

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, thai ấy có phải từ ngạ quỷ chết rồi đến vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm! Chúng con chẳng biết được.

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, thai ấy có phải từ thân A-tu-la chết rồi đến vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm! Chúng con chẳng biết được.

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, thai ấy có phải là phi sắc đến vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm! Chúng con chẳng biết được.

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, thai ấy có phải là sắc đến vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm! Chúng con chẳng biết được.

Đức Phật hỏi:

–Này các ông! Các ông nghĩ sao, thai ấy có phải là thọ, tưởng, hành và thức đến vào bụng mẹ không?

Ngoại đạo thưa:

–Thưa Đức Cù-đàm! Chúng con chẳng biết được.

Đức Thế Tôn bảo chúng ngoại đạo:

–Này các ông! Pháp ấy thậm thâm tịch diệt vi diệu khó lường, khó hiển thị được, chẳng phải cảnh giới tư lương, chẳng phải là điều các ông biết được. Các phái ngoại đạo dị kiến dị nhẫn, ưa muốn dị chủng. Nơi pháp chẳng chân chánh thì tinh tấn tu hành, nơi trong dị kiến thì quyết định hướng đến.

Này các ông! Nếu có thiện nam, thiện nữ gặp được Thiện tri thức thì ở trong pháp thậm thâm sinh được mắt sáng tỏ. Ví như có người đau mắt lòa tối gặp được lương y chữa lành, họ do nơi mắt lành sáng ấy mà hiện đời được thấy những hình sắc từ trước chưa hề thấy. Cũng vậy, này các ông! Nếu có thiện nam, thiện nữ chẳng có đủ các căn tín…, họ gặp Thiện tri thức nên tuệ nhãn được thanh tịnh, do Tuệ nhãn nên thấy được thâm pháp.

Hàng ngoại đạo các ông từ thuở xa xưa bị tà luận lừa dối mà sinh những kiến chấp sai lệch, ở nơi phi pháp lại cho là thiện pháp, nơi chẳng giải thoát lại cho là giải thoát, nơi chẳng xuất thế lại cho là xuất thế.

Thầy các ông tự hư hỏng lại làm các ông hư hỏng. Như có người mù bảo người mù khác rằng: Ta dẫn anh đi. Người có trí nên biết hai người mù ấy chắc sẽ trụy lạc nơi phi đạo mà bị khổ.

Có Sa-môn, có Bà-la-môn thật chẳng phải Đạo sư mà tự xưng Đạo sư, thiệt chẳng phải Chánh giác mà tự xưng Chánh giác, thiệt chẳng biết đạo xuất thế mà tự xưng là biết, thật chẳng thấy đạo xuất thế mà tự xưng là thấy, thật chẳng biết chỗ cạn qua mà tự xưng là biết, thật chẳng phải giáo sư mà tự xưng là giáo sư, điều họ dạy bảo là tà giáo, tự thân chẳng chánh giác nhưng đem dạy cho người điều tà giác; thiệt chẳng giải thoát xuất ly mà nói ta có thể giải thoát, lời dạy về xuất ly của họ chỉ là tà xuất; thật chẳng biết đạo mà nói ta đã biết đạo, lời họ dạy đều là tà đạo; thật chẳng biết chỗ cạn qua mà nói ta đã biết, lời họ dạy về độ thoát ngược lại khiến người càng khốn khổ.

Này các ông! Ví như kẻ chăn bò chẳng biết chỗ cạn lùa bầy bò xuống nước, đưa đến chỗ nước sâu giữa dòng bị khốn không ai cứu hộ. Vì sao? Đó là do kẻ chăn bò chẳng biết chỗ nước cạn.

Cũng vậy, hàng ngoại đạo các ông chẳng phải Đạo sư mà tưởng mình là Đạo sư, người được độ trở lại bị khốn khổ.

Này các ông! Phật là Đạo Sư thật có khả năng hóa đạo, người được hóa độ đều được độ một cách chân chánh. Phật là Chánh giác lời nói chẳng hư dối, cho nên người được Phật giác ngộ đều được giác ngộ một cách chân chánh. Phật là năng xuất lời nói chẳng hư dối, nên người được dạy xuất ly thì được xuất ly một cách chân chánh. Phật thấy đạo lại có thể dạy cho người khác, đạo lộ mà Phật đã hướng dẫn cho họ là đạo lộ chân chánh. Phật biết chỗ cạn, lời nói chẳng hư dối, cho nên người được Phật độ thì được chánh độ. Phật biết pháp giáo hóa cho nên có thể giáo hóa người khác. Phật biết Phật pháp cho nên có thể giác ngộ người khác. Phật biết pháp xuất ly khiến người được xuất ly. Do Phật chánh kiến nên có thể chỉ bảo người một cách chân chánh. Phật biết chỗ độ qua được nên có thể độ người, người được dắt qua đều được đường tốt.

Ngoại đạo các ông, người ưa giải thoát, Phật là Đạo Sư nay ở trước các ông đây, các ông nên đến. Phật đã chân chánh giác ngộ,

hiểu rõ pháp xuất ly, khéo thấy đạo xuất ly, có thể làm chỗ cạn qua.

Các ông nhất tâm lắng nghe kỹ, khéo suy nghĩ, tất cả đều sinh ưa muốn chánh niệm hiện tiền, tâm phải chuyên chú khởi siêng năng tinh tấn, vì chưa chứng pháp khiến được chứng, vì chưa đến được pháp khiến đến được, vì xưa chưa hành đạo khiến tiến hành, vì xưa chưa đến chỗ khiến đến chỗ, vì chưa phục ma khiến hàng phục, vì xưa chưa tìm bạn khiến cầu bạn lữ, vì chưa được pháp phương tiện khiến được pháp phương tiện.

Này các ông! Như Phật đã nói ba pháp hòa hợp được thọ thai. Nay sẽ nói, các ông phải nhất tâm nghe kỹ. Phật sẽ vì các ông mà nói pháp môn thọ thai.

Này các ông! Phật nói mẹ, đó là quá khứ tác nghiệp ấy làm duyên. Phật nói cha, đó là quá khứ tác nghiệp ấy làm nhân. Phật nói Càn-thát-bà, đó là nghiệp chiêu vời thức. Phần nói Ca-la-lã, đó là nghiệp an trí. Phật nói bụng mẹ, đó là chỗ nơi mà nghiệp an trí thức. Thức ở nơi bụng rồi thì sinh mạng được tăng trưởng dần dần.

Này các ông! Ví như cỏ thuốc rừng rậm nương đại địa mà cây cỏ được tăng trưởng dần dần. Cũng vậy, thức ấy vào bụng mẹ rồi tăng trưởng lớn lên. Trong bụng mẹ ấy, hài nhi trưởng thành mới được sản sinh, sinh rồi lần tăng, đã được trưởng thành hành tánh thuở đời trước theo chỗ đã chết mà đến, chỗ sở hành quá khứ kia, quen tập phát khởi hiện tại đây. Cái ấy phải là trí mới biết, không phải ngu rõ được. Kết bạn cùng ở thường quan sát luôn mới biết tánh ấy.

Các ông hãy lắng nghe! Người ấy nếu từ địa ngục chết rồi đến sinh trong loài người đây sẽ có tướng này mà người trí phải biết tiếng họ ré lên ồ ề như tiếng con la, tiếng gấp rút, tiếng kinh sợ, tiếng to tiếng nhỏ, lòng thường sợ sệt, luôn luôn run rẩy nổi ốc dựng lông, trong chiêm bao phần nhiều thấy lửa cháy lớn, hoặc thấy chạy trên núi, hoặc thấy khối lửa, hoặc thấy nồi chảo nước sôi trào, hoặc thấy có người cầm gậy gộc mà chạy, hoặc thấy thân mình bị mâu xóc đâm, hoặc thấy La-sát nữ, hoặc thấy bầy chó dữ, hoặc thấy bầy voi dữ rượt, hoặc thấy mình chạy bốn phương mà không có chỗ nương về, lòng họ ít tin, không có thân hữu.

Này các ông! Vô lượng tướng cảnh như vậy nay Phật nói lược

bấy nhiêu, đây gọi là từ địa ngục chết đến sinh trong loài người, chẳng phải ngu lường được mà chỉ có trí mới biết.

Này các ông! Người ấy nếu từ súc sinh chết rồi đến sinh trong loài người sẽ có những tướng dạng này mà người trí phải biết. Họ ám độn ít trí, lười biếng ăn nhiều, thích ăn bùn đất. Tánh họ khiếp nhược, nói năng chẳng rành. Họ thích làm bạn với kẻ ngu, ưa chỗ tối tăm, mến thích nước đục, ưa nhai cỏ cây, ưa lấy ngón chân đào khoét đất cát, ưa động đầu xua đuổi ruồi lằn, thường cất cao đầu ngáp nhai không, thường ưa co chân tùy nghi nằm trên đất chẳng tránh ô uế, ưa ngửi không, ưa trần truồng, ưa dối trá, nói khác làm khác, ưa nói them bớt. Họ thường chiêm bao thấy lấy bùn trét lên mình, hoặc mộng thấy mình ở đồng ruộng ăn cỏ, hoặc mộng thấy mình bị rắn quấn, hoặc mộng thấy mình vào trong hang núi rừng rậm. Có vô lượng tướng cảnh như vậy nay Phật nói lược các tướng ấy, đây gọi là từ súc sinh chết đến sinh trong loài người. Trí mới biết, chẳng phải ngu lường được.

Này các ông! Người ấy nếu từ ngạ quỷ chết đến sinh trong loài người thì sẽ có các tướng sau đây mà người trí phải biết. Tóc họ vàng, giận trợn mắt nhìn, thường ưa nhịn đói nhịn khát, tham lam bỏn sẻn ghen ghét, ưa tham ăn tham uống, ưa nói lén người, thân nhiều lông, tròng mắt sáng đỏ, nhiều nghĩ tưởng các thức ăn, ưa muốn tích tụ không muốn chia cho, chẳng thích thấy người lành tốt, thấy tài vật liền sinh long trộm cắp cho đến được chút ít cũng liền mừng vui, thường cầu tài lợi, ưa ăn đồ bẩn, thấy người có của cải liền ganh ghét, lại với tài sản của người tưởng là của mình, thấy người thọ dùng thì tiếc lẫn, nghe nói ăn ngon thì long chẳng ưa, cho đến nơi xóm nơi đường thấy trái cây rụng hay lúa đậu liền sinh lòng tham lượm hái. Có vô lượng tướng cảnh như vậy nay Phật chỉ nói lược các tướng ấy, đây gọi là từ ngạ quỷ chết đến sinh trong loài người, chẳng phải ngu lường được, chỉ trí mới biết.

Này các ông! Nếu người ấy từ A-tu-la chết đến sinh trong loài người sẽ có những tướng sau đây mà người trí phải biết. Họ cao ngạo ngã mạn, ưa giận dữ đấu tranh, oán hận chẳng quên, khởi tăng thượng mạng, than họ to mạnh, mắt trắng như mắt chó, răng dài lộ ra

ngoài, dũng kiện nhiều sức lực ưa chiến trận, cũng ưa nói đâm thọc phá hoại kẻ khác, lòng họ cao ngạo khinh miệt sách luận của người, người khác dù biết mà họ khéo dùng lời lẽ kín sâu, họ cũng có trí lực và phiền não lực, thích tự dưỡng thân thể. Có vô lượng tướng cảnh như vậy nay Phật nói lược những tướng ấy, đây gọi là từ A-tu-la chết đến sinh trong loài người, chẳng phải ngu lường được, chỉ trí mới biết.

Này các ông! Nếu từ loài người chết rồi sinh trở lại trong loài người thì có những tướng như sau mà người trí phải biết. Người ấy hiền trực ưa gần người lành, chê tránh kẻ ác, mến tiếc dang vọng nhà mình, đốc hậu thủ tín, ưa thích tiếng tăm và lời khen tặng, mến ưa nghề khéo, kính trọng trí tuệ, có tâm hổ thẹn, tâm tánh nhu nhuyễn, biết ân dưỡng nơi các bạn lành, lòng thuận không trái, ưa xả thí, biết người hay dở, giỏi quan sát người có ích hay vô ích, giỏi đối đáp lãnh hội ngôn nghĩa ấy, giỏi hòa hợp cũng giỏi trái lìa, giỏi làm sứ giả tuyên truyền ngôn ngữ, nơi các thứ ngôn ngữ giỏi thông đạt ghi nhớ chẳng quên, cũng biết được thị xứ phi xứ. Có vô lượng tướng như vậy nay Phật nói lược các tướng ấy, đây gọi là người từ loài người chết trở lại sinh trong loài người, chẳng phải ngu lường được, chỉ trí mới biết.

Này các ông! Nếu người ấy từ thân trời chết rồi sinh trong loài người sẽ có các tướng sau đây mà người trí phải biết. Người ấy đoan chánh thích thanh tịnh, ưa mang vòng hoa và ướp hương thoa hương nơi thân, thích tắm gội, thọ năm dục thì chọn thứ đẹp tốt mà chẳng ưa thứ xấu, ưa âm thanh và ca vũ, thuần giao hữu với các thượng nhân, chẳng kết bạn với hạ nhân, ưa lầu các nhà cao phòng rộng, lòng từ hòa mỉm cười không giận, lời nói dịu dàng đẹp hay khiến người nghe đẹp dạ vui lòng, thích chuỗi ngọc và y phục trang sức, thường ưa đi ra vào, bước đi thong dong nhàn nhã, làm việc chuyên cần chẳng biếng lười. Có vô lượng tướng như vậy, nay Phật nói lược các tướng ấy, đây gọi là người từ thân trời chết rồi sinh trong loài người, chẳng phải ngu lường được chỉ trí mới biết.

Này các ông! Nếu thiện nam, thiện nữ muốn thoát khỏi các tướng ấy thì phải gần gũi Thiện tri thức, thuận theo ý và làm theo

chỗ làm của Thiện tri thức. Thiện tri thức ấy sẽ thuyết pháp để họ được siêu độ.

Này các ông! Người từ địa ngục chết sinh trong loài người ấy, đời ở trước địa ngục lúc họ làm thân người tạo những tội ác. Vì họ giận tức nên giết hại, do nghiệp giết hại ấy dắt họ đọa địa ngục thọ nhiều thứ khổ, sau đó sinh trong loài người vẫn còn tập khí. Người ấy đã biết tướng dạng như vậy rồi cần phải tự biết là mình từ địa ngục đến sinh trong loài người. Vì lìa bỏ nhân duyên địa ngục, người ấy phải tìm Thiện tri thức. Gặp được Thiện tri thúc rồi cung kính thừa sự. Thiện tri thức ấy vì trừ nghiệp sân hại mà dạy nói Từ bi và trợ đạo tương ưng Từ bi. Do các pháp hành ấy trừ được tập khí tàn thừa nhân duyên địa ngục của người ấy. Thiện tri thức ấy hoặc vì họ nói Thi-la ba-la-mật-đa tương ưng Từ bi để trừ tội ác sân hại cho người ấy. Lúc người ấy tu Từ bi, sáu pháp Ba-la-mật-đa sẽ đầy đủ thêm lớn phước đức.

Này các ông! Người từ súc sinh, chết sinh trong loài người, đời trước làm súc sinh lúc làm thân người, họ thực hành quen tập pháp ngu si. Do quen tập ngu si bèn làm ác nghiệp, do ác nghiệp ấy sinh trong loài súc sinh. Họ lúc xưa thọ thân súc sinh ăn ở chung với nhau lâu ngày có những hành động của súc sinh, nên nay làm thân người vẫn còn những tướng theo tập khí súc sinh. Người ấy khi đã được người thân, nghe được pháp như vậy, thấy việc làm của bản thân phải tự biết: Ta từ súc sinh chết đến sinh trong loài người đây. Vì bỏ rời nhân duyên súc sinh, họ phải tìm Thiện tri thức. Vì trừ tập khí ngu si, Thiện tri thức dạy họ mười hai Nhân duyên. Do pháp nhân duyên ấy mà trừ được ngu si. Thiện tri thức ấy hoặc vì họ mà dạy Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa nên người ấy thể tánh ngu si tự lìa dứt, bèn sinh trí tuệ.

Này các ông! Người từ ngạ quỷ chết đến sinh trong loài người, đời trước làm ngạ quỷ, lúc làm thân người, họ thực hành tích chứa pháp xan tham. Kẻ ấy do tu hành pháp xan tham, kiên trì không bỏ, nên theo nghiệp lực ấy sinh trong loài ngạ quỷ, cùng chung ở lâu với các ngạ quỷ, hành động theo nghi thức ngạ quỷ. Người ấy từ ngạ quỷ mạng chung, khi đã được thân người vẫn có những hành động theo

tập khí ngạ quỷ. Khi nghe được pháp này, thấy rõ hành động bản thân, họ cần phải tự biết: Ta vốn là ngạ quỷ chết rồi đến sinh trong loài người này. Vì muốn bỏ rời hành nghiệp ngạ quỷ, người ấy phải tìm Thiện tri thức. Vì trừ nghiệp xan tham của người ấy nên Thiện tri thức dạy họ pháp bố thí. Nhờ pháp bố thí khiến nghiệp xan tham được trừ. Hoặc Thiện tri thức dạy họ pháp trợ Bồ-đề tương ứng với bố thí, hoặc dạy họ Đàn-na ba-la-mật-đa. Người ấy tu Đàn-na ba-la-mật-đa nên được đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa. Thiện tri thức hoặc dạy họ tất cả pháp đều bình đẳng. Người ấy tu pháp bình đẳng nên được đủ Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì tu Bát-nhã ba-la-mật-đa nên có tâm hướng đến Nhất thiết trí.

Này các ông! Người từ A-tu-la chết đến sinh trong loài người, đời trước là A-tu-la, lúc làm thân người, họ làm nhiều căn lành mà kiêu mạn. Người ấy do kiêu mạn mà tạo các nghiệp, do sức nghiệp kiêu mạn tích tập mà sinh trong A-tu-la cùng chung ở lâu với chúng A-tu-la, làm những nghiệp A-tu-la. Từ A-tu-la chết họ sinh trong loài người nhưng tập khí nghiệp A-tu-la vẫn còn. Người ấy nghe pháp như vậy, quan sát hành động của mình phải tự biết rằng ta vốn từ A-tu-la chết rồi sinh trong loài người. Vì muốn bỏ rời hành nghiệp A-tu-la nên người ấy phải tìm Thiện tri thức. Vì trừ nghiệp kiêu mạn cho người ấy, Thiện tri thức dạy họ Thánh trụ xứ, do pháp môn này khiến họ trừ được nghiệp kiêu mạn. Hoặc dạy họ pháp môn Không, do đó khiến họ dứt trừ nghiệp kiêu mạn tôi ta mà được trí vô ngã. Hoặc dạy họ nhân duyên hòa hợp mà có các pháp, do hòa hợp mà có tạo tác. Nếu không hòa hợp thì không sở tác. Quan sát như vậy thì kiêu mạn và nghiệp đều tiêu trừ. Hoặc dạy các pháp nhất tướng, tu theo đây thì được đủ Bát-nhã ba-la-mật-đa mau chứng Nhất thiết trí trọn chẳng thoái chuyển.

Này các ông! Kẻ từ nơi thân người chết rồi lại sinh trong loài người, lúc đời trước làm thân người, họ tu hành tích tập mười nghiệp đạo lành, do nghiệp lực luôn luôn tu hành tích tập nghiệp đạo lành ấy mà lại sinh trong loài người đây. Người ấy xưa kia lúc làm thân người, ở chung với con người rất lâu, hành theo nghi thức của loài người, nay trở lại làm thân người do nghiệp tích tập nên nghe pháp

như vậy phải tự biết rằng ta vốn từ thân người chết rồi lại sinh trong loài người này. Vì muốn vượt bỏ tập khí nghiệp người, họ phải tìm thiện tri thức. Vì trừ tập khí ấy Thiện tri thức dạy họ vô thường tưởng để trừ tập khí. Hoặc dạy họ sinh từ lỗi khổ, Niết-bàn rất vui. Nghe pháp đó rồi, người ấy được nhàm sinh tử lỗi khổ mà ưa thích Niết-bàn vui. Hoặc dạy họ sáu pháp Ba-la-mật-đa, do đó hoặc họ có thể phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Hoặc dạy họ phương tiện khéo léo, do đó họ có thể kiên trì sáu pháp Ba-la-mật-đa mau chứng Nhất thiết trí, trọn chẳng thoái chuyển.

Này các ông! Người từ thân trời chết rồi đến sinh trong loài người, đời trước làm thân trời, lúc làm thân người tu phạm hạnh bố thí, trì giới đều mong phước báu tương lai. Tu hành tích tập thiện nghiệp như vậy dài lâu xong, do nghiệp lực ấy sinh thân trời, cùng chư Thiên chung ở lâu, quen nghi thức chư Thiên, từ than trời chết, tập khí pháp hành chư Thiên vẫn còn. Khi được thân người rồi, nghe pháp như vậy, quan sát hành động của mình người ấy phải tự biết rằng ta khi xưa chắc hẳn từ thân trời chết đến sinh trong loài người. Vì muốn vượt bỏ tập khí chư Thiên, người ấy phải tìm Thiện tri thức. Thiện tri thức ấy dạy họ tu trì phạm hạnh chẳng cầu báo tương lai, dạy cho họ biết cầu phước báu là lầm lỗi, dạy rõ tịnh tu phạm hạnh không chỗ y trước thì được phước vô lượng, dạy họ tu bố thí chẳng cầu phước báu, nói cầu báo là lỗi lầm, dạy rõ bố thí không chỗ y trước thì được phước vô lượng, dạy họ tu trì giới chẳng cầu phước báo tương lai, nói cầu báo là lỗi lầm, dạy rõ trì giới không chỗ y trước thì công đức vô lượng. Hoặc dạy họ phương tiện khéo léo, do đó người ấy có thể hành sáu pháp Ba-la-mật-đa. Thực hành sáu pháp Ba-la-mật-đa xong nên sáu pháp Ba-la-mật-đa lần lần được viên mãn mau chứng Nhất thiết trí, trọn chẳng thoái chuyển.

Này các ông! Người từ địa ngục chết đến sinh trong loài người phải nương tựa Thiện tri thức để được nghe pháp bình đẳng của chư Phật ba đời, được nghe pháp bình đẳng rồi phải phát cần tinh tấn nương thành ấp, tụ lạc cùng đại chúng chung ở nơi đủ cả bốn bộ chúng cùng nhau luận lượng Phật pháp học vấn nạn đáp, pháp ba đời bình đẳng được hiện ra trước, hiểu tất cả pháp không có tự tánh. Do

tu trí hiểu này mà phiền não lần trừ.

Này các ông! Người từ súc sinh chết sinh trong loài người ấy phải nương tựa Thiện tri thức, gần gũi người đa văn, do gần người đa văn mà trừ lần ngu si. Người ấy dù gần người đa văn và các kinh luận mà quán tưởng chẳng phải có. Người ấy quán tưởng chẳng phải có rồi tự nhiên hiểu chứng pháp không tự tánh, do đó mà pháp ba đời bình đẳng tự nhiên hiện tiền, mau chóng đạt Nhất thiết trí, trọn chẳng thoái chuyển.

Này các ông! Người từ ngạ quỷ chết sinh trong loài người phải nương tựa Thiện tri thức tu hành bố thí để trừ xan tham và làm các công đức. Do vì tu xả thí nên tâm họ chẳng tích tụ, do đó pháp ba đời bình đẳng tự nhiên hiện tiền, hiểu được nhất tướng, tức là vô tướng. Người ấy do tu trí hiểu vô tướng này nên mau chứng Nhất thiết trí, trọn chẳng thoái chuyển.

Này các ông! Người từ A-tu-la chết đến sinh trong loài người phải nương tựa Thiện tri thức để cùng chiến đấu với phiền não ma. Thế nào là phiền não ma? Đó là kiêu mạn. Bấy giờ người ấy nên quán sát gì là mạn, ai mạn, ai bị khinh mạn, ai do mạn này mà khởi phiền não sử, ai bỏ mạn ấy. Khi người ấy suy tìm như vậy không có mạn để được, cũng chẳng thấy có ai nhiếp thọ mạn ấy. Người ấy do quán sát nghĩa như vậy nên không có mạn để được, không có người mạn, cảnh giới tương ưng với mạn cũng chẳng có được, cũng chẳng thấy có ai bỏ kiêu mạn. Quan sát như vậy rồi thì không một pháp có thể được. Người ấy lại quan sát như vầy: “Do ác nhiếp thọ tự phỉnh thân mình cũng phỉnh than người.” Lúc quan sát như vậy có thể thấy các pháp không có tự tánh. Do thấy các pháp đều không có tự tánh nên thấy pháp chẳng phải có, do chẳng phải có nên biết chẳng thành tựu, do chẳng thành tựu nên biết là chẳng sinh, vì chẳng sinh nên biết là chẳng diệt, đã chẳng sinh diệt thì nó là chẳng thể nêu bày. Nếu hiểu được chẳng thể nêu bày thì nó chẳng phải quá khứ, chẳng phải hiện tại, chẳng phải vị lai, ba đời chẳng thể nắm bắt được. Các pháp đã là ba đời chẳng thể nắm bắt được thì nên biết chưa hề có được, có mất, đây là tất cả pháp bình đẳng. Do tất cả pháp bình đẳng nên biết tất cả pháp là chân như không đổi, không khác, Như Lai

cũng là chân như không đổi, không khác, vì tất cả pháp tức là chân như. Do đó nên quan sát kiêu mạn được biết người ấy từ thân người đời trước chết rồi lại sinh trong loài người, vì họ có sức tập khí kiêu mạn. Cho đến từ địa ngục chết đến sinh trong loài người, do có tập khí kiêu mạn nên biết được tướng ấy. Nếu không tập khí kiêu mạn thì chẳng thể nói được là người ấy từ thân người đến hay cho đến từ trong địa ngục đến.

Này các ông! Đây gọi là trí tuệ lìa rời kiêu mạn. Tướng ấy phải do đủ phương tiện khéo léo mới có thể biết được. Lại do Bát-nhã ba-la-mật-đa gia trì nên người ấy mới biết được.

Lúc ấy tám ngàn người ngoại đạo được nghe Đức Phật thuyết pháp liền được Vô sinh pháp nhẫn. Chúng ấy được Vô sinh pháp nhẫn rồi liền đứng dậy đảnh lễ chân Phật. Họ đảnh lễ chân Phật rồi đứng qua một phía, khác miệng đồng lời nói kệ tán thán Đức Phật:

Đạo sư kiến lập sức trí tuệ

Biết các đạo thú chẳng do người

Biết các chúng sinh đi các thú

Như thấy trái cây cầm trong tay.

Do các kiến thủ trược thế gian

Ví như mây mù chướng hư không

Do đó bầy ngu thường lưu chuyển

Như bọn người mù lạc đường chính.

Thế gian là thường, là vô thường

Lại nói cũng thường cũng vô thường.

Lại nói phi thường phi vô thường

Họ như voi đui đi vào thành

Nói đời hữu biên, hay vô biên

Nói cũng hữu biên cũng vô biên.

Nói phi hữu biên phi vô biên

Do đây lưu chuyển như chim lồng

Lại nói tức thân là thần ngã

Hoặc nói ly thân có thần ngã

Bị vọng tưởng phân biệt trói buộc

Như chim sa lưới lòng sinh khổ.

Lại nói trời Tự tại hóa ra

Lại nói sinh chẳng phải do nhân

Chúng sinh bị kiến chấp che lấp

Ví như mây mù che khuất trăng.

Như trứng trong lồng nở ra chim

Theo các lỗ trống thường muốn ra

Chúng sinh bị kiến chấp làm ngu

Họ chứng giải thoát như chim lồng.

Lại lễ Phạm vương và Thiên chúa

Lại lễ đồng hài và phụ nhân

Lại lễ phương hải Tỳ-sa-môn

Như giặc bị bắt cầu thần linh.

Dường như kẻ nghèo gặp chủ nợ

Cầu lập bảo chứng cùng chủ nợ

Như vậy người đời chấp kiến thủ

Ngu si cầu trời mong dục lạc.

Phật thấy chúng sinh y chân thật

Như thấy năm ngón trên bàn tay

Ở trong các thú chịu trăm khổ

Như bọn giặc cướp vào lao ngục.

Với họ Thế Tôn lòng thương xót

Tu các đạo hạnh biết các thú

Thế Tôn đã dạy pháp xuất ngục

Như vua sinh trai phóng đại xá.

Thương đời chẳng kể vô số kiếp

Tu các khổ hạnh được Bồ-đề

Kiến thủ phá hoại bọn ngu si

Phật dạy cho họ được giải thoát.

Do đây Thiện Thệ, Thiên Nhân Sư

Ở trong các pháp được tự tại

Chúng con kiến chấp nên lạc đường

Nơi kiến chấp Phật cứu chúng con.

Do đó Thế Tôn có đại lực

Có đủ vô úy không oán đối

Giữa chúng đại hống như sư tử

Chúng con cũng nguyện được pháp ấy

Vì nó hay động cõi đại thiên

Cùng dùng pháp ấy chiếu khắp chốn

Dùng nó thọ ký các chúng sinh

Cũng nguyện chúng con gặp gỡ họ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn biết chư ngoại đạo đã tín sâu nên hiện tướng mỉm cười phóng ánh sáng.

Tuệ mạng Mã Thắng nói kệ bạch hỏi Đức Phật:

Phật thương thế gian hiện mỉm cười

Vì thấy các chúng ngoại đạo ấy

Ngưỡng mong Như Lai nói cớ cười

Phật hiện mỉm cười có nghĩa chi?

Đấng khéo hiểu nhân chẳng không nhân

Mà hiện mỉm cười phóng ánh sáng

Lành thay! Đấng hiện sáng mỉm cười

Đại chúng chiêm ngưỡng mong Phật nói.

Đại chúng tại hội đều hoài nghi

Vì thấy Phật hiện ánh sáng cười

Tất cả đều như nhìn trăng tròn

Nhìn Phật chờ nói cớ cười mỉm.

Ai tại hôm nay dâng cúng dường?

Ai ngày nay làm vui Từ Phụ?

Nay ai có được Phật công đức?

Lành thay! Đại Trí xin diễn nói.

Đại chúng nghe rồi chắc mừng vui

Đều do ngoại đạo được thọ ký

Ngưỡng mong Đạo Sư thương nói cho

Ở trong thừa nào họ đắc đạo.

Lành thay! Mâu-ni trừ chúng nghi

Do đây đại chúng được mừng vui

Một lòng hướng Phật không thoái chuyển.

Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tỳ-kheo Mã Thắng:

Lành thay! Mã Thắng khéo biết thời

Hay hỏi Như Lai hàng ma oán

Thương xót thế gian nói lời ấy

Hay hỏi Đạo Sư Vô Thượng Sĩ.

Phật sẽ nói sự hiện mỉm cười

Ông phải nhất tâm nghe duyên cớ

Ông phải vui mừng nghe Phật nói

Nay nói nghĩa cớ Phật mỉm cười.

Tám ngàn ngoại đạo đều điều phục

Bỏ các ác kiến, trụ thiện kiến

Thấy thế gian bị kiến thủ não

Họ khởi Bi tâm cầu Bồ-đề.

Tất cả kiến chấp đều được bỏ

Vì họ đã biết chánh kiến vậy.

Từ Phật được nghe ký vô ngại

Họ đều ưa cầu Nhất thiết trí

Chỗ Phật quá khứ được ký rồi

Cúng dường Đại Bi Lưỡng Túc Tôn

Đầy đủ chỗ hai ức chư Phật

Để được lên Vô thượng Bồ-đề.

Chỗ Phật tu trí cũng chẳng thiếu

Tu trì tịnh giới, tu thiền định

Tịnh tu trí tuệ, phát tinh tấn

Nơi các quần sinh tu nhẫn nhục

Thường tu tập sáu Ba-la-mật

Lựa chọn trí tuệ cầu Bồ-đề.

Mã Thắng thỉnh hỏi Đấng hàng ma

Phát tâm thích cầu Phật Bồ-đề

Những khổ não ấy do đảng ác

Nương tựa nơi chỗ có kiến chấp.

Chúng ấy nay thấy Thắng Đạo Sư

Bỏ các ác kiến đều không thừa

Do được thật hiểu lời Phật dạy

Tùy thuận Phật pháp khởi thâm tín.

Họ ở nhiều ức Phật vị lai

Đều siêng cúng dường cầu Bồ-đề

Ở đời vị lai kiếp Tinh tú

Đều được làm Phật đồng một hiệu

Hiệu Phổ Văn Phật danh tiếng lớn.

Phật ấy đại trí độ thế gian

Quốc độ Phật ấy rất thanh tịnh

Nhiều thứ trang nghiêm không đâu bằng.

Cõi ấy chúng sinh không ác kiến

Thuần cầu Bồ-đề quả Hiền thánh.

Cõi ấy chúng sinh không ác thú

Thuở ấy cũng không tất cả nạn.

Tất cả Phật ấy thọ mạng lâu

Đồng trụ thế gian tám vạn tuổi.

Chúng sinh nghe được danh Phật ấy

Đều được không thoái thượng Bồ-đề.

Nếu những người nữ nghe hiệu Phật

Tất cả đều được thân nam nhi.

Như vậy Thế Tôn, Đấng hàng ma

Đã thọ ký cho chúng ngoại đạo

Tất cả trời, người nghe thọ ký

Thảy đều mừng vui sinh kính tin.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.