Đại Tập 43 · Bộ Bảo Tích II · Số 310 (Quyển 41–90)

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 67 - Pháp Hội 16: Bồ-Tát Thấy Thật (Phần 7) - Phẩm 16: Trời Đâu-Suất-Đà Được Thọ Ký

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 67

Hán dịch: Đời Bắc Tề, Tam tạng Pháp sư Na-liên-đề-da-xá.

Pháp hội 16: Bồ-tát thấy thật (Phần 7)

Phẩm 16: TRỜI ĐÂU-SUẤT-ĐÀ ĐƯỢC THỌ KÝ

Bấy giờ có tám ức chúng trời Đâu-suất-đà thấy A-tu-la, Ca-lâu-la cho đến trời Dạ-ma cúng dường Phật được thọ ký, họ đều vui mừng hớn hở và nghĩ rằng: Nơi những pháp nào mà Đức Thế Tôn thọ ký cho Vô thượng Bồ-đề. Là sắc được thọ ký, hay thọ, tưởng, hành, thức được thọ ký Vô thượng Bồ-đề?

Chư Thiên ấy lại nghĩ rằng: Chẳng phải thọ ký cho sắc, cũng chẳng phải thụ ký Vô thượng Bồ-đề cho thọ, tưởng, hành, thức. Vì sao? Vì sắc đã chẳng sinh, Bồ-đề cũng chẳng sinh. Thế nào sắc không sinh mà ngộ được Bồ-đề không sinh? Cũng vậy thọ, tưởng, hành và thức không sinh làm sao ngộ được Bồ-đề không sinh.

Sắc đã chẳng diệt, Bồ-đề cũng chẳng diệt. Thế nào sắc chẳng diệt lại ngộ được Bồ-đề chẳng diệt? Cũng vậy thọ, tưởng, hành và thức chẳng diệt làm sao ngộ được Bồ-đề chẳng diệt.

Sắc không phân biệt, Bồ-đề cũng không phân biệt. Thế nào sắc không phân biệt lại ngộ được Bồ-đề không phân biệt? Cũng vậy thọ, tưởng, hành và thức không phân biệt làm sao ngộ được Bồ-đề không phân biệt?

Sắc đã không hai, Bồ-đề cũng vô nhị. Thế nào sắc không hai lại ngộ được Bồ-đề không hai? Cũng vậy thọ, tưởng, hành và thức không hai làm sao ngộ được Bồ-đề không hai?

Sắc đã không tạo tác, Bồ-đề cũng không tạo tác. Thế nào sắc không tạo tác lại ngộ được Bồ-đề không tạo tác? Cũng vậy thọ, tưởng,

hành và thức không tạo tác làm sao ngộ được Bồ-đề không tạo tác?

Sắc đã chẳng thể nắm bắt được, Bồ-đề cũng chẳng thể nắm bắt được. Thế nào sắc chẳng thể nắm bắt được lại ngộ được Bồ-đề chẳng thể nắm bắt được? Cũng vậy thọ, tưởng, hành và thức chẳng thể nắm bắt được làm sao ngộ được Bồ-đề chẳng thể nắm bắt được?

Ở trong các pháp chẳng thể nắm bắt được như vậy, gì là Phật, gì là Bồ-đề, gì là Bồ-tát, gì là thọ ký? Sắc ấm không, thọ, tưởng, hành, thức cũng đều không. Vì sao? Vì tự tánh không vậy. Thế thì Phật không, Bồ-đề không, Bồ-tát không, thọ ký không. Vì sao? Vì tự thể không vậy. Trong tất cả pháp tánh không như vậy, nói rằng Phật ấy chỉ là danh, chỉ là dụng, chỉ là thế đế, chỉ là lời nói, chỉ là đặt bày. Nói rằng sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng chỉ là danh, là dụng, là thế đế, là lời nói, là đặt bày. Người trí ở nơi đây chẳng nên tham trước. Ví như có người chiêm bao hưởng thụ năm dục lạc, lúc thức chẳng thấy sự vui ấy, vì nhớ lại chẳng được vui năm dục nên sinh khổ não.

Người an trụ nơi Bồ-tát thừa mà chấp trước thì chẳng ngộ Bồ-đề, vì chẳng chứng Bồ-đề nên chẳng được pháp vị ấy. Vì chẳng được pháp vị nên lòng sinh khổ não. Vì sao? Vì các pháp như vậy đều như cảnh mộng chẳng thực, có pháp ấy nghĩa sai biệt, hàng phàm phu ngu si hiểu biết đều sai khác. Tất cả các pháp phải biết như vầy: “Pháp nào là Phật, pháp nào là Bồ-tát, pháp nào là Bồ-đề? Các Phật pháp ấy đều chẳng thể nắm bắt được. Phàm phu chẳng thể nắm bắt được, pháp phàm phu cũng chẳng thể nắm bắt được. Thanh văn chẳng thể nắm bắt được, pháp Thanh văn cũng chẳng thể nắm bắt được. Bích-chi-phật chẳng thể nắm bắt được, pháp Bích-chi-phật cũng chẳng thể nắm bắt được. Bồ-tát chẳng thể nắm bắt được, pháp Bồ-tát cũng chẳng thể nắm bắt được. Chư Phật chẳng thể nắm bắt được, pháp chư Phật cũng chẳng thể nắm bắt được. Bồ-đề chẳng thể nắm bắt được, Niết-bàn cũng chẳng thể nắm bắt được. Trong các pháp như vậy, chúng ta hiểu rõ không hoài nghi.”

Chúng trời Đâu-suất-đà ở trong pháp ấy không nghi ngờ rồi đối với Phật càng kính tin, thích dâng cúng dường. Họ cúng dường hơn trời Dạ-ma, đảnh lễ chân Phật, nhiễu Phật ba vòng rồi đứng qua một phía nói kệ tán thán Đức Phật:

Những người an trụ Phật công đức

Như Lai vì họ dạy pháp hành

Họ được ba thứ giải thoát môn

Tu hành trong cảnh giới vô đẳng.

Không sắc, không thọ, tưởng, hành, thức

Không người hay thọ cũng không tâm

Đây là cảnh giới trí vô ngại

Thiên Nhân Sư thích lìa dục ấm.

Bậc trí tuệ Đại trượng phu ấy

Chẳng lấy tưởng phát tâm Bồ-đề

Lìa ấm rồi được thắng thiện căn

Nơi Phật công đức không nghi lự.

Chí nguyện Vô thượng đại Bồ-đề

Nhưng với Bồ-đề lìa chấp trước

Vì vậy nội tâm không lo mừng

Gọi là Phật tử tu Thánh hạnh.

Đồng Phật thấy pháp đều bình đẳng

Thế nên nơi pháp không sợ hãi

Người trí ở chỗ thế gian này

Cầu Phật công đức khởi tu hành,

Giản trạch sắc tướng không chấp trước

Vứt bỏ tất cả tâm có tướng

Nơi ba cõi kia chẳng mong muốn

Quan sát các cõi thảy đều không,

Biết được năm ấm đều chẳng sinh

Như Lai thọ ký đến Bồ-đề

Bồ-đề tâm ấy cũng không sinh

Tuyên nói lời này không ngu hoặc.

Như Lai công đức và sinh tử

Các Phật pháp ấy đều không sinh

Người biết như vậy là trí tuệ

Đây là chân thật con Như Lai.

Nếu biết được các ấm bất diệt

Giới nhập cùng với pháp Như Lai

Phật cùng Bồ-đề và thọ ký

Các pháp như vậy đều bất diệt.

Nếu vì Bồ-đề mà tu hành

Phải biết người ấy cũng bất diệt.

Vì biết thế gian là bất diệt

Nên cầu Bồ-đề chẳng là khó.

Năm ấm, giới nhập và Bồ-đề

Bồ-tát cùng Phật đều vô tác

Biết rõ như vậy là Phật tử

Hay trì chánh pháp của Như Lai.

Ấm, giới các nhập đều vô giác

Bồ-đề cùng Phật và Bồ-tát

Và cùng thọ ký đều vô giác

Người biết như vậy là Phật tử.

Năm ấm, giới nhập tánh không tịch

Phật cùng Bồ-đề và thọ ký

Quả là con Phật, người tu hành

Tất cả cũng đều tự tánh không.

Ấm giới, các nhập đều hư vọng

Lưỡng Túc Thế Tôn và Bồ-đề

Bồ-tát thọ ký cũng hư vọng

Biết rõ như vậy là Phật tử.

Chẳng phải nương tựa, chẳng nương tựa

Cũng chẳng phải pháp có, pháp không

Chẳng phải hữu vi và vô vi

Biết rõ như vậy là Phật tử.

Thế Tôn thấy thế gian như vậy

Chúng con biết tâm Phật như vậy

Liền nên cúng dường Đấng Như Lai

Cũng cúng tất cả chúng Hiền thánh.

Chúng con khen Phật mà được phước

Chỉ Phật Thế Tôn biết rõ được

Đem công đức phước này thí quần sinh

Nguyện đều thành Phật đủ tướng tốt.

Đức Thế Tôn nghe chúng trời Đâu-suất-đà tán thán xong và biết thâm tâm họ đã tin ưa liền hiện tướng mỉm cười.

Tuệ mạng Mã Thắng Tỳ-kheo nói kệ hỏi Phật:

Vô Thượng Sĩ được đại thế lực

Do đại Bi tâm hiện mỉm cười

Nguyện Phật nói rõ duyên cớ cười

Cho chúng được nghe đều mừng rỡ.

Vì thấy Như Lai hiện tướng cười

Nên đại chúng này đều hoài nghi

Chúng hội ân cần khắp chiêm ngưỡng

Thảy đều nhất tâm muốn được nghe.

Ví như thế gian có người bệnh

Chỉ tưởng y sư và lương dược

Đại chúng như vậy đối với Phật

Mong muốn được nghe Phật thọ ký.

Chúng ấy đều có trí tuệ sâu

Chí cầu Bồ-đề không chấp trước

Tất cả cung kính đồng chiêm ngưỡng

Chỉ mong Như Lai nói ký biệt.

Thế Tôn nơi đây khởi đại Bi

Dùng Phật trí lực dứt lưới nghi

Thế nên đại chúng đều mừng rỡ

Thảy đều nguyện cầu công đức Phật.

Nay đúng là lúc Phật thọ ký

Ngưỡng mong dứt trừ các nghi hoặc

Phật đã từ lâu lìa oán địch

Nguyện dứt ngoại đạo các tà luận.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tuệ mạng Mã Thắng:

Nay ông thỉnh hỏi với Như Lai

Nhân duyên mỉm cười thật đúng lúc

Vì lợi thế gian nên thưa hỏi

Hẳn vì lợi ích các chúng sinh.

Biết các chúng trời lòng ưa muốn

Nên Phật hiện tướng sáng mỉm cười

Chúng trời biết Phật pháp thắng diệu

Nên họ dâng cúng lên Như Lai.

Họ đều như thật thấy thế gian

Tùy thuận Thánh giáo được chứng pháp

Đã đến ba thứ giải thoát môn

Chẳng phải thế gian mà biết được.

Quá khứ đã cúng vô lượng Phật

Cũng đã hỏi Phật nghĩa sâu ấy

Nơi Phật quá khứ đã tu Không

Nên ngày hôm nay hiển nghĩa ấy.

Do căn lành ấy nay tại đây

Họ được gặp gỡ Phật Thích-ca

Dùng lý không khen Đấng Vô Thượng

Làm lợi tất cả các thế gian.

Thế gian như đây đều không sinh

Chư Phật, Bồ-đề và thọ ký

Bao nhiêu người tu hành Bồ-đề

Chúng ấy tất cả đều không sinh.

Chúng sinh đều đồng có pháp này

Biết như vậy rồi được Bồ-đề

Quá khứ đã học tâm Bồ-đề

Họ ở nghĩa này được biết rõ.

Thế gian như vậy cũng chẳng diệt

Chúng trời Đâu-suất khéo thông đạt

Trí sáng chiếu rõ đều không nghi

Nên chúng trời ấy đều làm Phật.

Quyết định chắc được chỗ không nương

Nơi pháp chẳng lấy lìa phân biệt

Tất cả thế gian đều vô tác

Nghĩa này chúng trời hay biết rõ.

Tất cả pháp thể lìa tự tánh

Chúng trời long sạch không nghi hoặc

Bồ-đề và cùng tâm Bồ-đề

Tất cả đều không tự tánh không.

Chư Thiên Đâu-suất tuệ kiên cố

Thảy đều an trụ không chỗ nương

Nên được Bồ-đề chẳng là khó

Chắc sẽ mau thành trí Vô thượng.

Ở kiếp Tinh tú đời vị lai

Sẽ độ thoát được vô biên chúng

Tất cả trời ấy đều thành Phật

Đồng cùng danh hiệu Trạch Pháp Vương.

Như Lai đối với chúng trời này

Biết họ ưa thích nên thọ ký

Tất cả đại chúng nghe Phật nói

Thảy đều hớn hở vừa lòng dạ.

❧

Phẩm 17: TRỜI HÓA LẠC ĐƯỢC THỌ KÝ

Bấy giờ Thiên vương Hóa lạc làm đầu cùng quyến thuộc bảy ức chúng trời Hóa lạc thấy A-tu-la cho đến trời Đâu-suất-đà cúng dường Phật được thọ ký, họ đều mừng vui hớn hở, đều vừa lòng được an trụ thật tế, ở trong chân như không có nghi hoặc. Họ đồng đứng dậy để hở vai áo bên phải, gối phải chấm đất, đầu mặt lạy chân Phật, chắp tay cung kính khác miệng đồng lời bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Như chúng con hiểu nghĩa của Phật nói thì tất cả các pháp là chân thật tế, là vô biên tế, là vô ngại tế, là vô trụ tế, là vô tận tế, là bất nhị tế, là phi tế, là thật tế.

Bạch Thế Tôn! Nói rằng thật tế là vì chẳng điên đảo, vô biên tế là vì không hạn lượng, vô ngại tế là vì lìa đối trị, vô trụ tế là vì không tự tánh, vô tận tế là vì vô sinh, bất nhị tế là vì một vị, phi tế là vì chẳng phải có.

Bạch Thế Tôn! Thật tế ấy khắp tất cả chỗ, không có một pháp nào mà chẳng phải là thật tế.

Bạch Thế Tôn! Nói là Bồ-đề cũng là thật tế. Những gì là Bồ-đề? Tất cả pháp là Bồ-đề vì lìa tự tánh vậy. Cho đến năm nghiệp vô gián cũng là Bồ-đề. Vì sao? Vì Bồ-đề không tự tánh, năm nghiệp vô gián cũng không tự tánh, nên nghiệp vô gián cũng là Bồ-đề.

Bạch Thế Tôn! Nói Bồ-đề ấy như tánh Vô dư Niết-bàn, cũng như tánh nghiệp vô gián. Vì sao? Tất cả pháp tức là tánh Vô dư Niết-bàn, cũng là tánh nghiệp vô gián, thế nên Vô dư Niết-bàn giới tức là Bồ-đề.

Bạch Thế Tôn! Nếu có chúng sinh an trụ sinh tử có thể cầu Niết-bàn ở trong thật tế không có người an trụ sinh tử cầu Niết-bàn. Vì sao? Vì thật tế không hai vậy.

Bạch Thế Tôn! Chúng con ở nơi đây hiểu rõ không hoài nghi. Nếu ai ở nơi pháp này không hoài nghi, phải biết người ấy đã ở nơi Phật quá khứ được thọ ký Vô thượng Bồ-đề.

Đức Thế Tôn nghe Thiên vương Hóa lạc và bảy ức chúng trời Hóa lạc nói thọ ký, vì muốn đại chúng vui mừng nên hiện tướng mỉm cười.

Tuệ mạng Mã Thắng Tỳ-kheo nói kệ hỏi Phật:

Đấng thương thế gian hiện mỉm cười

Mà không nói nhân duyên cười ấy

Thiên Nhân Đạo Sư chẳng không nhân

Hiện tướng mỉm cười phóng tia sáng.

Đã thấy tướng cười của Thế Tôn

Khiến các đại chúng đều hoài nghi

Ngưỡng mong nói duyên cớ mỉm cười

Dứt trừ tất cả những lưới nghi.

Chúng ấy nếu được Như Lai nói

Nghe rồi đều sinh lòng hy hữu

Làm sạch chân lộ vì chúng hội

Làm nhân duyên hướng đến Bồ-đề.

Nếu có chúng sinh còn hoài nghi

Người này khó được diệu Bồ-đề.

Ngưỡng mong đại trí dứt nghi hoặc

Tinh cần mau chứng Vô thượng đạo.

Bạch Đức Thế Tôn! Đại chúng này,

Chí cầu Bồ-đề lìa các ác

Được nghe chư Thiên thọ ký rồi

Quyết định sẽ thành Đại Pháp Vương.

Nguyện Đức Thế Tôn vì xót thương

Dứt trừ tất cả lòng nghi hoặc

Thọ ký Bồ-đề cho chư Thiên

Khiến cho đại chúng đều mừng rỡ.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tuệ mạng Mã Thắng:

Vì thương thế gian nên hiện cười

Mã Thắng nay ông hỏi nơi Phật

Phật đều thọ ký chư Thiên ấy

Các ông đều phải lắng lòng nghe.

Bảy ức chúng trời Hóa lạc đây

Hay tự thọ ký được thành Phật

Trong chúng đã làm sư tử rống

Hay phá ngoại đạo các tà kiến.

Ví như hư không mưa đá khối

Chắc nát mặt đất không còn nghi

Phật tử như vậy lìa nghi hoặc

Tự biết chắc sẽ thành Phật đạo.

Cũng như trời lặng đêm tối đến

Phải biết trăng mọc chắc chẳng lâu

Phật tử như vậy đủ công hạnh

Biết chắc sẽ đủ mười trí lực.

Lại như mặt trời lúc đứng bóng

Nhìn các sắc tượng đều sáng tỏ

Phật tử như vậy đủ công hạnh

Tự biết chắc được Nhất thiết trí.

Dụ như mặt trời đến lúc lặn

Mọi người đều biết mặt trời ẩn

Phật tử như vậy đều tự biết

Quyết định sẽ được trí tối thắng.

Ví như các dòng đều chảy xuống

Người trí biết sẽ về biển cả

Phật tử như vậy đủ tuệ sáng

Biết chắc sẽ được thượng Bồ-đề.

Như người ném đá lên hư không

Quyết chắc rớt xuống chẳng nghi ngờ

Phật tử như vậy đều tự biết

Chẳng lâu sẽ được Thế Gian Giải.

Người trí pháp nhĩ có thấy biết

Vì hiểu rõ pháp chẳng nghi ngờ

Biết mình có phần Phật công đức

Quyết định gần nơi trí tự nhiên.

Giả sử na-do-tha ma chúng

Hiện Phật bảo: Ngươi chẳng thành Phật

Chẳng ngăn trở được tâm ý họ

Vì đã tự hiểu pháp chân như.

Quyết định ở nơi Phật công đức

Đều tự nói mình được thọ ký

Nơi sự thọ ký này của họ

Như Lai đều tùy hỷ tất cả.

Chúng trời ấy tu hạnh Bồ-tát

Tự mình biết rõ chẳng do người

Chúng ấy tự nói thành Thiện Thệ

Như Lai ở đây đều tùy hỷ.

Thế nên Mã Thắng nếu có người

Muốn được Bồ-đề vô thượng ấy

Ở nơi pháp này phải siêng cầu

Quyết được tối thắng chỗ an ổn.

Tự thành Chánh giác ngộ lý sâu

Tùy nghĩa như thật đều biết rõ

Thân cận cúng dường Thiện tri thức

Họ chứng Bồ-đề chẳng là khó.

Nếu ai ngàn kiếp tu khổ hạnh

Da thịt gân xương không luyến tiếc

Nếu người hiểu rõ nghĩa lý này

Phước đây lớn rộng hơn phước trên.

Quá khứ bao nhiêu các Đức Phật

Vị lai tất cả đấng thương đời

Và cùng hiện tại các Thế Tôn

Đều y pháp này thành Phật đạo.

Chư Thiên Hóa lạc cúng Phật rồi

Thảy đều tự biết đệ nhất nghĩa

Đã cùng quá khứ chư Như Lai

Ngộ nghĩa lý này sẽ thành Phật.

Chư Phật chỗ có thắng Tam-muội

Và cùng hiện tại định đang trụ

Trời ấy được vào cảnh giới Phật

Vì họ đời trước lâu tu tập.

Bảy ức Hóa lạc chúng trời ấy

Ở nơi Tam-muội không còn nghi

Đã khéo học Phật pháp thanh tịnh

Nay nơi Phật đạo hiện tu hành

Vì thế nơi lý sinh tin hiểu.

Nên chánh cần cầu rời mé khổ

Phải thường than cận bậc đa văn

Quyết được Vô thượng đại Bồ-đề.

Nghe Phật tuyên nói diệu pháp rồi

Chư Thiên Hóa lạc và chúng hội

Thảy đều vui mừng trừ lưới nghi

Chảy thẳng đến nơi đại Niết-bàn.

Phẩm 18: TRỜI THA HÓA TỰ TẠI ĐƯỢC THỌ KÝ

Bấy giờ có Thiên vương Tha hóa tự tại cầm đầu cùng quyến thuộc tám mươi na-do-tha chúng trời Tha hóa tự tại thấy A-tu-la, Câu-lâu-la, Long nữ, Long vương, Cưu-bàn-trà, Càn-thát-bà, Dạ-xoa, Khẩn-na-la, chúng trời Hư không hành, Tứ Thiên vương, chúng trời Đao-lợi, chúng trời Dạ-ma, chúng trời Đâu-suất-đà, chúng trời Hóa lạc… cúng dường Phật được thọ ký, họ đều vui mừng hớn hở, vừa lòng, khác miệng đồng lời bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thật tế mà chúng trời Hóa lạc đã nói, chúng con còn chẳng thấy thiệt huống là thấy tế. Vì sao? Bạch Thế Tôn! Nếu thấy thật mới được nói là thấy tế. Vì sao? Người ấy hành nơi hai chỗ. Nếu thiện nam, thiện nữ, người ở nơi thừa như vậy phải vì họ nói hai thứ pháp ấy. Hai pháp ấy không phải chân cảnh giới.

Bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam, thiện nữ ở nơi pháp không hai mà chẳng tin chẳng nhập, dù người này có phát tâm trồng được Bồ-đề, phải biết người này đi sai đường. Vì sao? Vì nơi Bồ-đề chẳng phải đường đi.

Bạch Thế Tôn! Nếu có chúng sinh cầu Bồ-đề, người ấy chẳng thấy có một pháp được giác ngộ. Vì sao? Vì không có chút pháp gì có thể được giác ngộ Vô thượng Bồ-đề.

Bạch Thế Tôn! Pháp ấy chẳng phải quá khứ, chẳng phải vị lai, chẳng phải hiện tại, chẳng phải hữu vi, chẳng phải vô vi, chẳng phải có, chẳng phải không, chẳng phải có thể hay, chẳng phải có thể biết, chẳng phải có thể xả, chẳng phải có thể tu, chẳng phải có thể chứng. Nói là Bồ-đề ấy, pháp đó chẳng cùng pháp khác làm đối trị. Pháp khác cũng chẳng cùng pháp đó làm đối trị. Vì sao? Pháp đó chẳng tạp phiền não, chẳng rời phiền não, pháp thể chẳng thể nắm bắt được, vì tánh tự lìa.

Pháp này chẳng đối trị cùng pháp đó, pháp đó cũng chẳng đối trị cùng pháp này. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều lìa tướng vậy. Vì thế nên pháp đó chẳng phải có thể biết, có thể hay, có thể xả, có thể tu, có thể chứng.

Bạch Thế Tôn! Sắc sinh ấy lìa tướng sinh, nó cũng chẳng phải

có thể biết, có thể hay, có thể xả, có thể tu, có thể chứng. Thọ, tưởng, hành và thức cũng như vậy.

Bạch Thế Tôn! Sắc diệt ấy lìa tướng diệt, nó cũng chẳng phải có thể biết, có thể hay, có thể xả, có thể tu, có thể chứng. Thọ, tưởng, hành và thức cũng như vậy.

Bạch Thế Tôn! Quá khứ ấy lìa tướng quá khứ, nó cũng chẳng phải có thể biết, có thể hay, có thể xả, có thể tu, có thể chứng. Vị lai và hiện tại cũng như vậy.

Bạch Thế Tôn! Hữu vi ấy lìa tướng hữu vi, nó cũng chẳng phải có thể biết, có thể hay, có thể xả, có thể tu, có thể chứng. Vô vi ấy cũng như vậy.

Bạch Thế Tôn! Như vậy, cho đến được nhiếp nơi ấm, được nhiếp nơi quá khứ, vị lai, hiện tại; được nhiếp nơi hữu vi, vô vi; tất cả các pháp ấy đều chẳng thể nắm bắt được. Vì chẳng thể nắm bắt được nên tất cả pháp ấy chẳng phải có thể biết, có thể hay, có thể xả, có thể tu, có thể chứng.

Bạch Thế Tôn! Nếu có thiện nam, thiện nữ như vậy vì cầu Bồ-đề phát tâm tu hành, họ đều gọi là người an trụ Bồ-tát thừa.

Tám mươi na-do-tha chúng trời Tha hóa tự tại đều nói pháp của mình đã biết xong, đồng nói kệ tán thán Đức Phật:

Thế Tôn khéo nói tận hữu biên

Vĩnh viễn chẳng thọ thân sáu đường

Người đời vô trí sợ sinh tử

Phát tâm muốn qua bờ tử sinh.

Thể các ấm ấy chẳng nắm bắt

Bởi tánh tướng ấm vốn tự không

Tất cả pháp không đều không tướng

Vì thế các pháp lìa đối trị.

Tự thể tức không chẳng có vật

Không có thể biết và xả, tu

Cũng lại chẳng phải pháp được chứng.

Như Lai nói hữu tức phi hữu

Tướng cầu Bồ-đề chẳng nắm bắt

Các pháp trợ đạo cũng như vậy.

Lấy tâm cầu Phật chẳng nắm bắt

Tướng Bồ-tát tìm cũng chẳng được

Nắm chặt các tướng hạng ngu si

Bọn họ trông được ngộ Bồ-đề

Chấp lấy tướng cảnh giới điên đảo

Chẳng phải đi đúng Bồ-đề đạo.

Nhập Phật cảnh giới lìa các tướng

Gọi là người trí hành đúng pháp.

Lìa xa các tướng và không tướng

Cũng lìa nơi không và chẳng không

Người này ngộ được đạo Vô thượng.

Chẳng phải cảnh giới của ngoại đạo

Là cảnh Thanh văn chẳng thể biết

Chẳng phải Duyên giác có thể đến.

Tâm được giải thoát tịnh vô cấu

Pháp ấy La-hán được tương ưng

Và cùng tất cả Bích-chi-phật

Chẳng phải cảnh của trí tuệ họ.

Câu ấy chẳng phải tướng tâm biết

Người tu thiếu Không cũng chẳng hiểu

Nếu có ai hiểu Không, nói Không

Cũng nói các pháp không tự tánh.

Họ thọ Phật giáo không chê bai

Đây gọi là khéo tu không tịch

Ngộ được đạo Bồ-đề khó ngộ

Với họ Phật là Chân Đạo Sư.

Khen Phật Lưỡng Túc Thế Tôn rồi

Liền được vô lượng các công đức

Hồi hướng cho tất cả quần sinh

Thành Phật giác ngộ người chưa ngộ.

Đức Phật biết Thiên vương và tám mươi na-do-tha trời Tha hóa

tự tại sinh lòng tin ưa sâu rồi, vì muốn cho đại chúng thêm lớn căn lành nên hiện mỉm cười.

Tuệ mạng Mã Thắng nói kệ hỏi Phật:

Lưỡng Túc Thế Tôn hiện mỉm cười

Vì biết Tha hóa tin sâu vậy

Phật chưa tuyên nói nhân duyên cười

Ngưỡng mong Như Lai giải thích cho.

Đại Thánh hôm nay chẳng không nhân

Mà hiện tướng mỉm cười hy hữu

Mong Phật nói rõ duyên cớ ấy

Dứt trừ nghi hoặc cho đại chúng.

Vì thấy Thế Tôn hiện mỉm cười

Nên nay chúng hội đều hoài nghi.

Đấng thương mến tất cả thế gian

Ngưỡng mong giải bày nói rành rẽ

Chúng hội thảy đều ngược sinh tử

Chắp tay cung kính cầu Niết-bàn

Với cớ Phật cười đều hoài nghi

Đấng Vô Ngại Thuyết xin trừ dứt.

Đại chúng đều tin pháp của Phật

Tâm được hiểu rõ lìa chấp trước

Đều có tâm tin sâu tôn trọng

Lành thay! Mâu-ni xin nói rõ.

Dũng mãnh tinh tấn nơi Phật pháp

Lìa xa lưới nghi lên đường Thánh

Tất cả chư Phật đi đường này,

Vì thế xin trừ nghi cho chúng.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tỳ-kheo Mã Thắng:

Ông vì thương xót cho đại chúng

Nói kệ hỏi Phật thật phải thời

Đầy đủ biện tài, phương tiện xảo

Mới hay hỏi được nghĩa mỉm cười.

Do hỏi Như Lai tướng mỉm cười

Chắc sẽ lợi ích vô lượng chúng

Do đó tất cả các chúng hội

Đều được an trụ thắng Bồ-đề.

Biết chúng Tha hóa tin sâu rồi

Nên Phật mới hiện tướng cười mỉm

Tất cả tùy thuận Như Lai giáo

Vì cầu Bồ-đề tu diệu hạnh.

Quan sát thế pháp, lìa các tướng

Như thấy sóng nắng chẳng chân thật

Người ngu thấy đó cho là nước

Muốn cầu Bồ-đề chớ đồng họ.

Chấp tướng ham thích cảnh phàm phu

Vô trí thường sợ nơi vô tướng

Người ngu chấp tướng bỏ chánh lộ

Lìa tướng thì được diệu Bồ-đề.

Vọng tưởng nghĩ lường pháp hư ngụy

Theo pháp phân biệt liền bị trói

Người trí thấy tướng thảy đều không

Được Đà-la-ni thượng tịch diệt.

Phàm phu chấp tướng trụ ác tâm

Họ đều vô trí đọa sáu đường

Luân hồi bức bách bị nhiều khổ

Đều vì ngu si chấp tướng vậy.

Chúng sinh trước tướng thấy các ấm

Phật và Bồ-đề cùng Bồ-tát

Người trí lìa tướng thấy Không rồi

Hay được Bồ-đề đại Vô thượng.

Những kẻ chấp tướng tăng phiền não

Hay quán vô tướng trừ kết sử

Nói là kết sử tức là tướng

Quán kết vô tướng liền dứt trừ.

Nếu người cầu đạo mà phân biệt

Phân biệt nơi đạo là chướng ngại.

Người trí dù là hành nơi dục

Dục ấy tức là vô tướng hành

Các pháp vô thể chẳng nắm bắt

Phân biệt các pháp nói là Không.

Nếu lìa phân biệt được vô tướng

Đó là Bồ-đề không gì khác.

Nghe Đức Thiện Thệ nói lời này

Đại chúng trừ nghi được vô úy

Cúi thọ lấy pháp Mâu-ni nói

Như người đầu đội hoa chiêm-bặc.

Chúng trời Tha hóa được vô úy

Thiết cúng dường Phật đồ tối tôn

Cũng biết các pháp cảnh giới Phật

Sẽ làm Đại Đạo Sư cõi đời.

❧

Phẩm 19: CÁC PHẠM THIÊN ĐƯỢC THỌ KÝ

Bấy giờ có sáu ngàn vạn trời Phạm chúng thấy A-tu-la, Câu-lâu-la, cho đến trời Tha hóa tự tại cúng dường Phật được thọ ký, họ đều vui mừng hớn hở vừa lòng. Họ ở nơi thiền Thế đế lấy hỷ duyệt làm sự ăn, ở trong Phật pháp cũng được trí tuệ sáng, vì họ đã trồng căn lành gần gũi cúng dường chư Phật tin sâu thanh tịnh. Ở nơi pháp thậm thâm họ được pháp nhẫn. Các trời cõi Phạm chúng ấy biết các pháp vô tác phi vô tác, phi sinh phi bất sinh, phi hữu phi bất hữu, phi khởi phi bất khởi, phi diệt phi bất diệt, phi y phi bất y, phi thanh phi trược, phi tăng phi ái, phi hiền phi ngu, phi tri phi bất tri, phi kiến phi bất kiến, phi thọ phi bất thọ, phi trắc ẩn phi bất trắc ẩn, phi vô phi phi vô, phi vật phi phi vật, phi khả đắc phi bất khả đắc, phi khứ phi lai, phi thú phi bất thú, phi không phi bất không, phi tướng phi bất tướng, phi nguyện phi bất nguyện.

Các Phạm thiên ấy đối với tất cả pháp lòng không chấp trước, cũng không chỗ trụ. Ở trong phi dụng họ chẳng tưởng phi dụng, ở

trong phi bất dụng cũng chẳng tưởng phi bất dụng. Ở trong ngôn ngữ họ chẳng tưởng ngôn ngữ, ở trong phi ngôn ngữ cũng chẳng tưởng phi ngôn ngữ. Ở trong hữu tác họ không tưởng hữu tác, ở trong vô tác cũng không tưởng vô tác. Ở nơi phàm phu họ không tưởng phàm phu, ở nơi phi phàm phu cũng không tưởng phi phàm phu. Ở nơi pháp phàm phu họ không tưởng pháp phàm phu, ở nơi pháp phi phàm phu cũng không tưởng pháp phi phàm phu.

Ở nơi Thanh văn họ không tưởng Thanh văn, ở nơi phi Thanh văn cũng không tưởng phi Thanh văn. Ở nơi pháp Thanh văn họ không tưởng pháp Thanh văn, ở nơi pháp phi Thanh văn cũng không tưởng pháp phi Thanh văn. Ở nơi Duyên giác họ không tưởng Duyên giác, ở nơi phi Duyên giác cũng không tưởng phi Duyên giác. Ở nơi pháp Duyên giác họ không tưởng pháp Duyên giác, ở nơi pháp phi Duyên giác cũng không tưởng pháp phi Duyên giác. Ở nơi Bồ-tát họ không tưởng Bồ-tát, ở nơi phi Bồ-tát cũng không tưởng phi Bồ-tát. Ở nơi pháp Bồ-tát họ không tưởng pháp Bồ-tát, ở nơi pháp phi Bồ-tát cũng không tưởng pháp phi Bồ-tát. Ở nơi Phật họ không tưởng Phật, ở nơi phi Phật cũng không tưởng phi Phật. Ở nơi pháp Phật họ không tưởng pháp Phật, ở nơi phi pháp Phật cũng không tưởng phi pháp Phật. Ở nơi Niết-bàn họ chẳng tưởng Niết-bàn, ở nơi phi Niết-bàn cũng không tưởng phi Niết-bàn. Ở nơi pháp Niết-bàn họ không tưởng pháp Niết-bàn, ở nơi pháp phi Niết-bàn cũng không tưởng pháp phi Niết-bàn. Ở nơi sinh tử họ không tưởng sinh tử, ở nơi phi sinh tử cũng không tưởng phi sinh tử. Các vị trời cõi Phạm chúng ấy đối với tất cả thảy đều lìa phân biệt, tâm định thanh tịnh. Họ đã được tâm thanh tịnh nên dung pháp tịch diệt nói kệ tán thán Đức Phật:

Đại Thánh trí tịch tĩnh rất sâu

Tu hành tịch diệt đến bờ kia

Diễn nói tịch diệt độ chúng sinh

Cũng tự thường hành pháp tịch diệt.

Bồ-đề tịch diệt khéo thanh tịnh

Pháp này là cảnh giới Như Lai

Mau được tịch diệt thắng cam lộ

Do đó nay được hết sinh tử

Hằng nói đạo tịch diệt vi diệu

Là chỗ sở hành của người trí

Tám Chánh đạo diệt phiền não trược

Cứu vớt tất cả các quần sinh.

Khéo tu tịch diệt chứng Bồ-đề

Là chỗ sở hành của Phật trước

Pháp ấy hay đến thành an ổn

Chỗ chứng biết của Phật quá khứ

Là pháp tu học của Như Lai

Phật giáo hóa thế gian như vậy.

Nếu người hay hành pháp Hữu học

Chứng được vô học thắng Bồ-đề

Nhất tâm hướng đến đạo tịch diệt

Các căn tịch tĩnh tu tập lâu

Sẽ được làm Phật Thế Gian Giải

Sức Na-la-diên độ quần sinh.

Nếu biết pháp tịch diệt cam lộ

Hay hết tất cả tướng sinh tử

Đây là chân thật con Như Lai

Tịch diệt hay trừ khổ thế gian.

Chúng ấy chưng bày cúng dường Phật

Thắng thượng hy hữu rất khác lạ.

Nói pháp tịch diệt hết phiền não

Vơi các vô tướng tối đệ nhất

Thế gian tịch diệt lìa các tướng

nghĩa là tịch diệt tức Niết-bàn.

Chúng sinh luân chuyển thọ khổ đau

Vì lìa tịch diệt thủ tướng vậy.

Các pháp của Phật chẳng nghĩ bàn

Tức là Bồ-đề Nhất thiết trí

Qua khỏi sình lầy đến bờ kia

Nên Phật trọn hẳn không nghi ngờ.

Nếu người lìa ấm được giải thoát

Nơi Phật Đại thừa chẳng nguyện ưa

Muốn cầu Bồ-đề nghĩ diệt độ

Nơi năm ấm ấy sinh bố úy.

Tâm tịnh lìa dục cầu Niết-bàn

Chúng ấy trí giản trạch như vậy

Vơi pháp chấp tướng cảnh phàm phu

Đó là lời dạy của Như Lai.

Nếu chấp tịch diệt tức bị trói

Do đó chẳng được Nhất thiết trí.

Nếu người ở nơi tướng năm ấm

Chẳng sinh lòng chấp giữ thủ trước

Họ hay lợi ích pháp Thích-ca

Đây gọi hạnh hỷ lạc vô tướng,

Hay được chỗ vô danh an ổn

Đến được Bồ-đề cảnh giới Phật

Hàng ma, tranh luận, diệt phiền não

Mau được thành tựu Nhất thiết trí.

Chúng con tán than Vô Thượng Sĩ

Chỗ chứng tịch diệt các công đức

Chỉ Phật đại trí hay biết rõ

Hồi hướng chúng sinh nguyện thành Phật.

Lúc ấy chủ thế giới Ta-bà Đại Phạm Thiên vương biết chúng Phạm thiên tán thán Phật rồi, đối trước Phật đứng thẳng dùng chân thật công đức nói kệ khen ngợi Đức Phật:

Pháp Vương đã biết tất cả pháp

Chẳng thật hư dối như không quyền

Cũng như mây thu và chớp nhoáng

Thế nên Đại Thánh lìa thủ tâm.

Cũng như trong mộng người quá đói

Ăn món cam lọa trăm vị ngon

Người mộng đói ăn đều chẳng thật

Như Lai thấy pháp cũng như thế

Lại như trong mộng người quá khát

Được uống nước mát lạnh trong sạch

Mộng khát uống nước đều hư vọng

Phật thấy các pháp cũng như vậy.

Không tác, không thọ, không chúng sinh

Không có tác nghiệp và được báo

Cũng không được người thọ quả báo.

Thế Tôn nơi đây không nghi ngờ.

Ví như lời hay được người mến

Nhưng ngôn ngữ ấy không thể giữ

Cũng không người nói và người nghe

Đại Thánh biết rõ đều chẳng thực.

Như nghe tiếng hay đàn không hầu

Tiếng ấy cũng không tánh chân thật

Thế Tôn thấy các ấm như vậy

Biết ấm thể không chẳng nắm bắt.

Như ngọc ma-ni tánh tự sạch,

Cột nó trên áo theo màu đổi

Các pháp tự thể vốn thanh tịnh

Hư vọng phân biệt thêm điên đảo.

Ví như áo trắng sạch không dơ

Tùy thọ màu nhuộm nhiều biến đổi

Các pháp như thế tánh tự sạch,

Tùy chỗ phân biệt mà ô nhiễm.

Ví như có người nghe tiếng ốc

Tìm tiếng ốc ấy từ đâu đến

Tiếng ấy chẳng tự chẳng phải tha

Đại Tiên thấy pháp cũng như vậy.

Như người nghĩ tưởng món ăn ngon

Món ấy các duyên hợp lại thành

Món ăn thảy đều không tự tánh

Như Lai thấy pháp đều như vậy.

Ví như đất đá xây làm thành

Suy thể của thành không tự tánh

Các duyên như vậy thảy đều không

Pháp Vương thấy pháp cũng như vậy.

Ví như có người đánh trống lớn

Dù khiến người nghe lòng vui mừng

Tiếng trống các duyên thảy đều không

Đại Thánh thấy pháp cũng như vậy.

Ví như có người lúc đánh trống

Tiếng trống chẳng từ mười phương đến

Tiếng dứt cũng chẳng đến mười phương

Thế Tôn thấy pháp đều như vậy.

Người ấy như vậy đánh trống rồi

Trống ấy chẳng sinh lòng yêu ghét

Cũng chẳng phân biệt tánh các duyên

Phật thấy các pháp đều như vậy.

Lại như người ấy đánh trống hay

Tiếng chẳng có ý khiến người mừng

Và các duyên kia cũng đều vậy

Đạo Sư thấy pháp đều như thế

Như lúc người đánh trống hay kia

Trống ấy chẳng sinh tưởng khổ vui

Cũng chẳng quan sát tánh các duyên

Như Lai thấy pháp đều như vậy.

Dường như có người đánh trống hay

Tiếng chẳng tức duyên chẳng ly duyên

Và duyên nhạc kia cũng như vậy

Mâu-ni thấy pháp đều như thế.

Đức Thế Tôn biết chư Phạm thiên và Phạm vương thâm tâm kính tin và dùng pháp tịch diệt tán thán Đức Phật, lại muốn cho đại chúng sinh căn lành nên liền hiện tướng mỉm cười.

Tuệ mạng Mã Thắng nói kệ bạch hỏi Phật:

Đã thấy Như Lai miệng phóng ra

Ánh sáng mỉm cười rất thanh tịnh

Thế gian trời, người các đại chúng

Tất cả đều sinh lòng hy hữu.

Vì thấy Thế Tôn hiện mỉm cười

Pháp hội đại chúng đều hoài nghi

Tất cả chime ngưỡng mặt Như Lai

Ân cần mong muốn được lắng nghe.

Mong Phật khai thị cớ mỉm cười

Dứt trừ lòng nghi của đại chúng

Tối Thắng Mâu-ni chẳng không nhân

Mà hiện tướng cười rất hy hữu.

Chư Phật lúc hiện ánh sáng cười

Quyết để lợi ích các thế gian

Nay vì ai Phật hiện tướng cười?

Ngưỡng mong giải bày nói rành rẽ

Đại chúng được nghe chắc vui mừng

Vì đã được biết duyên cớ vậy.

Nay đại chúng này đều chắp tay

Nhất tâm chime ngưỡng ưa thích nghe

Thế nên xin Phật giải thích cho

Chắc sẽ trừ dứt những nghi hoặc.

Đạo Sư vì các chúng hội này

Xin thương tuyên nói cớ mỉm cười

Chúng hội được nghe chắc mừng rỡ

Vì đã rửa sạch lưới nghi ngờ.

Lòng chúng chắc bền đều thanh tịnh

Chuyên niệm quý trọng Đức Như Lai

Đại chúng chiêm ngưỡng dung nhan Phật

Dường như nhìn thấy vầng trăng non.

Đủ tám tiếng hay như Phạm thiên

Nhất tâm khát ngưỡng mong sớm nghe

Trời, người đại chúng nghe Phật nói

Chắc trừ được nghi trụ chánh pháp.

Phạm âm diễn nói tương ưng nghĩa

Được nghe xuất thế pháp rất sâu

Phật trí thiện xảo hay vui đẹp

Nên khiến đại chúng thêm hớn hở.

Chúng này lòng sạch lìa nghi ngờ

Ưa thích Như Lai Nhất thiết trí.

Người tinh tấn dũng mãnh hữu lực

Mới có chí cầu đạo Vô thượng

Thế nên Đạo Sư thương thế gian

Ngưỡng mong giải thích cho chúng mừng.

Lành thay! Thế Tôn lòng bình đẳng

Thương xót tất cả các chúng sinh

Khiến các đại chúng thêm căn lành

An tâm bất động cầu Phật trí.

Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tuệ mạng Mã Thắng:

Thương xót tất cả các thế gian

Nên Phật thị hiện tướng cười sáng

Ông phải lắng nghe nhân duyên này

nghĩa đó rất sâu, câu vi diệu.

Các chúng hội đây nếu được nghe

Khởi tâm tinh tấn tu pháp lành

Sẽ làm lợi ích các chúng sinh

Nơi pháp của Phật khởi thắng hạnh.

Các Phạm thiên đây đều mừng rỡ

Ở trong pháp Phật đều không nghi

Na-do-tha kiếp lâu tu hành

Dường như số kiếp cát sông Hằng

Nơi các cảnh giới đều chẳng trước

Lòng như hư không không chướng ngại

Dù thích thường tu Bồ-tát hạnh

Mà chẳng mau thủ chứng Bồ-đề.

Chúng ấy lại ở đời vị lai

Vô lượng ức kiếp số hằng sa

Chúng trời thanh tịnh không nhơ uế

Được thế lực lớn trụ thế gian

Sau đó sẽ thành Nhất Thiết Trí

Làm Đại Pháp Vương có oai lực

Đầy đủ công đức hết sinh tử

Xem các thế gian đều không tịch.

Phật ấy như trước lâu tu hành

Thọ mạng hạn lượng lâu cũng vậy

Lúc chư Phật ấy trụ thế gian

Hay cứu độ các chúng sinh khổ.

Cõi nước Phật ấy không đâu bằng

Thế giới nghiêm tịnh rất thịnh vượng

Trong vô lượng na-do-tha kiếp

Như Lai diễn nói cũng chẳng hết.

Cõi nước Phật ấy sự nghiêm tịnh

Vô lượng Phật nói cũng chẳng hết.

Phật ấy đồng hiệu Đại Trí Lực

Cõi nước đều đồng tên Tối Thắng

Vì chúng diễn nói pháp bất động

Chẳng thể nghĩ bàn không chỗ nương.

Cõi nước Phật ấy các chúng sinh

Thảy đều tu hành các căn lành

Không một chúng sinh còn đời sau

Trong vòng sinh tử lại sinh nữa.

Đương thời chúng ấy có một khổ

Nơi thế gian ấy bèn hiển hiện

Chỉ sợ các hành đều vô thường

Khiến các chúng sinh khởi nhàm lìa.

Thuở đó chúng sinh trong cõi ấy

Lìa các tướng khổ, già, bệnh, chết

Tất cả đều nương một giáo pháp

Đồng chán vô thường tu thắng hạnh.

Chúng sinh cõi đó đương lúc ấy

Tai chẳng còn nghe âm thanh khác

Chỉ nghe bất tịnh, vô thường, khổ

Vô ngã, tịch diệt, không, vô tướng

Cam lộ, Niết-bàn và Bồ-đề

An ổn, thanh lương, vô thượng lạc

Những tiếng thắng diệu như vậy thảy

Hằng thường luôn luôn mà được nghe.

Lúc đó không còn âm vang khác

Hoặc cây, hoặc vách, hoặc đất trống

Hoặc là trên không và chùa miếu

Chỉ nghe những câu vi diệu kia.

Nghe rồi tất cả đều đắc đạo

Ở nơi sinh tửu được giải thoát

Đều do thần lực của Như Lai

Đủ tám công đức âm thanh diệu.

Lúc đó không có tâm tạp độc

Những là tham dục và giận tức

Cũng không ngu si phát tiếng ác

Lời thô bức não đến bên tai.

Tất cả nhàm trái nơi sinh tử

Hướng đến Niết-bàn đường thẳng lớn

Cõi ấy tất cả đều đúng không

Phật và chúng sinh đều diệt độ.

Đây là thần lực của Phật ấy

Phát chí nguyện rộng chẳng nghĩ bàn

Đã ở quá khứ do-tha kiếp

Vì cầu Bồ-đề tu đạo hạnh.

Bao nhiêu chúng sinh tại nước ấy

Tất cả sẽ đều được làm Phật

Chư Phạm thiên này phát nguyện rộng

Đều do quan sát câu tịch diệt

Đều được chứng biết nghĩa thậm thâm

Hiểu rõ đường cát tường của Phật,

Chỗ họ tu học đều thông đạt

Làm Đạo Sư tại các thế gian.

Họ quan sát được chúng sinh không

Chẳng sinh lòng giải đãi, nhàm mỏi

Do đó nhập được các pháp tánh

Tu tập Bồ-tát thắng diệu hạnh.

Kinh Đại Bảo Tích - Quyển 68 - Pháp Hội 16: Bồ-Tát Thấy Thật (Phần 8) - Phẩm 20: Trời Quang Âm Được Thọ Ký

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 68

Hán dịch: Đời Bắc Tề, Tam tạng Pháp sư Na-liên-đề-da-xá.

Pháp hội 16: BỒ-TÁT THẤY THẬT (Phần 8)

Phẩm 20: TRỜI QUANG ÂM ĐƯỢC THỌ KÝ

Bấy giờ có năm mươi tám ngàn vạn chúng trời Quang âm thấy A-tu-la, Câu-lâu-la, cho đến các Phạm thiên cúng dường Phật được thọ ký, họ đều vui mừng hớn hở vừa lòng. Họ để hở vai áo bên phải, gối phải chấm đất, chắp tay lễ Phật cung kính bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Có Tam-muội tên Chiếu diệu nhất thiết pháp. Nếu Đại Bồ-tát học Tam-muội này thì được quang minh trong tất cả pháp, được chứng nhập pháp môn Bồ-tát tạng. Đại Bồ-tát hiểu biết rõ rồi thì được vô biên biện tài, vô ngại biện tài, tương tục biện tài, nhiều thứ biện tài, mỹ diệu biện tài, chân thiện biện tài, tương ưng biện tài, giải thoát biện tài, vi tế biện tài, bất cộng biện tài, thậm thâm biện tài, cho đến được biện tài của Như Lai.

Bạch Thế Tôn! Thế nào gọi là Chiếu diệu nhất thiết pháp Tam-muội? Bồ-tát vì nhập pháp môn này nên niệm các giác quán biết tất cả pháp không giác lìa giác, pháp không giác ấy khắp tất cả chỗ, không một pháp nào là hay giác sát. Vì sao? Vì tánh tự lìa. Nếu pháp không tánh thì làm sao có thể giác biết tất cả pháp. Đã không giác tri thì rồi nhập vào môn chữ A được biện tài trên. Bồ-tát ấy nhập môn chữ A rồi được vô biên biện tài, chữ A vô biên, chữ A chẳng phải phổ biến, chữ A vô tác, chữ A chẳng phải hữu vi, chữ A chẳng phải thành tựu, chữ A không phải sự, chữ A không chỗ nương, chữ A không động chuyển, chữ A chẳng phải lược, chữ A chẳng phải rộng, chữ A chẳng phải phân biệt, chữ A chẳng phải các sự thành, chữ A chẳng xuyên qua được, chữ A chẳng phải sắc, chữ A chẳng thể

hiển thị được, chữ A chẳng xem được, chữ A không ai thấy được, chữ A chẳng suy nghĩ được, chữ A tánh bất định, chữ A chẳng phải bị biết, chữ A chẳng phải hay biết, chữ A chẳng lường được, chữ A chẳng tự hiển thị được, chữ A chẳng hiển thị được cái khác, chữ A chẳng phải nghĩ bàn, chữ A chẳng đi, chữ A chẳng đến, chữ A chẳng phải gần, chữ A chẳng phải xa, chữ A chẳng phải lời nói, chữ A chẳng phải là pháp có thể nói được, chữ A chẳng phải danh, chữ A chẳng phải dụng, chữ A chẳng phải hiện tiền, chữ A chẳng phải che ngăn, chữ A chẳng phải di chuyển, chữ A chẳng cải đổi được, chữ A chẳng phải sai biệt, chữ A không hai, chữ A chẳng phải sinh, chữ A chẳng phải hư vọng, chữ A chẳng phải chân thật, chữ A chẳng thể nêu bày, chữ A chẳng phải sinh diệt, chữ A chẳng phải thanh tịnh. Chữ A chẳng phải là pháp có thể tịnh, chữ A chẳng phải chấp trì, chữ A chẳng phải nhiếp lấy cái khác, chữ A chẳng phải vứt bỏ, chữ A chẳng phải vì pháp khác mà làm, chữ A chẳng làm pháp khác, chữ A chẳng sinh, chữ A chẳng diệt, chữ A chẳng hay sinh pháp khác, chữ A chẳng hay diệt pháp khác, chữ A chẳng phải sinh chẳng phải chẳng sinh, chữ A chẳng làm sinh nhân cho pháp sinh cũng chẳng làm duyên cho bất sinh, chữ A chẳng phải y tựa chẳng phải chẳng y tựa, chữ A chẳng phải giả chẳng phải chẳng giả, chữ A chẳng phải từ chẳng phải chẳng từ, chữ A chẳng phải hứa chẳng phải chẳng hứa, chữ A chẳng phải nắm bắt chẳng phải chẳng thể nắm bắt, chữ A chẳng phải không chẳng phải bất không, chữ A chẳng phải phân biệt chẳng phải bất phân biệt, chữ A chẳng phải tướng chẳng phải bất tướng, chữ A chẳng phải nguyện chẳng phải bất nguyện.

Bạch Thế Tôn! Các pháp đều là tướng như vậy, đó là vô tướng. Các pháp đều đồng một thật, đó là không thật; đều đồng một lý thú, đó là không lý thú; đều đồng một nhập, đó là không nhập; đều đồng một giả, đó là không giả; đều đồng một dụng, đó là vô dụng; đều đồng một thuyết, đó là không thuyết.

Bạch Thế Tôn! Tất cả các pháp không khởi vì chẳng thể nắm bắt. Các pháp chẳng phải có vì không có. Các pháp không sinh vì chẳng sinh. Các pháp vô diệt vì chẳng diệt. Là pháp vô vi vì không có tạo tác.

Bạch Thế Tôn! Tất cả các pháp đều đồng nhất như, phải biết như vậy.

Bạch Thế Tôn! Những pháp bất sinh ấy thế nào biết được sự dụng của pháp ấy. Ví như có người tác động trong chiêm bao, phải biết các pháp cũng như vậy. Vì sao? Vì sự tác động trong chiêm bao chẳng sinh, chẳng khởi cũng chẳng phải có. Chiêm bao dù chẳng thực, mà chẳng phải không giả danh nói là có chiêm bao làm. Tất cả các pháp cũng đều như vậy.

Bạch Thế Tôn! Ví như tiếng vang chỉ có giả danh. Các pháp chỉ là giả danh cũng như vậy.

Bạch Thế Tôn! Dụ như người ảo chỉ là giả danh. Phải biết các pháp cũng chỉ là giả danh như vậy.

Bạch Thế Tôn! Ví như bóng nắng chỉ là giả danh. Các pháp giả danh cũng như vậy.

Bạch Thế Tôn! Như hình ảnh trong gương chỉ có tác dụng tên gọi. Phải biết các pháp cũng như vậy.

Bạch Thế Tôn! Vì vui đẹp kẻ phàm ngu mà nói có sự chiêm bao, sự việc trong chiêm bao đều chẳng phải chân thật, sự ảo vọng của tiếng vang, sóng nắng cũng đều như vậy, chỉ có giả danh đều không có thật.

Bạch Thế Tôn! Chúng con hiểu biết ý nghĩa những pháp được Như Lai tuyên nói như vậy.

Chúng trời Quang âm nói kệ tán thán Đức Phật:

Thế Tôn khéo biết pháp nghĩa này

Và vô biên những thứ pháp khác

Như Lai có những hàng Phật tử

Được tiền của cha thường dạo chơi.

Người đời ít trí chẳng vào được

Vì luôn có tâm chấp ngã đó

Mười phương cầu ngã chẳng thể được

Ngã thể xưa nay tánh tự không.

Ví như sóng nắng chẳng phải nước

Ngu si thấy nắng tưởng là nước

Đều do vô trí sinh mê lầm

Hư vọng điên đảo chấp ngã nhân.

Họ mê lầm lời dạy của Phật

Nên họ chẳng hiểu nghĩa thú sâu

Phàm phu tâm thức như nắng nước

Chẳng thể biết được nghĩa các ấm.

Lòng ưa sinh tử dính tên độc

Các căn bị dòng nước mạnh cuốn

Đó đều cứu cánh không tự tánh

Vì si che lấp vọng thọ khổ.

Họ đều mất trí lòng mê loạn

Ở trong các khổ sinh tưởng vui

Tâm thường điên đảo thuận ba độc.

Các phiền não ấy rất đáng sợ

Tham dục, sân khuể và ngu si

Các kết sử này thường theo dõi.

Ham thọ vui nên sinh khát ái

Ngu si chẳng biết nên thọ khổ

Vô trí tùy thuận các phiền não

Như người ngu cõng kẻ thù đi.

Nghe pháp môn Không của Phật dạy

Lại sợ pháp Không mất giải thoát

Như người khiếp sợ tay cầm dao

Lẽ ra an ổn lại sinh sợ.

Thế Tôn đại trí đã thuyết pháp

Đó là môn chữ A vi diệu

Hay sinh trí tuệ thắng chân thật

Dường như đất bằng mọc cây lớn

Hàng phục ma oán vô lượng chúng

Hay ngộ Bồ-đề diệu an ổn

Dùng thuyền bè lớn tám Chánh đạo

Độ quần sinh nơi biển sinh tử.

Bao nhiêu Phật tử của Thế Tôn

Biết rõ giáo pháp của Như Lai

Chóng diệt phiền não các oán địch

Mau chứng Vô thượng đại Bồ-đề.

Đã tự giải thoát lìa tâm độc

Thấy các kẻ độc cho thuốc trí

Được đến quả bỉ ngạn cứu cánh

Được chỗ vô vi rất an vui.

Tất cả các pháp thảy đều không

Những thế ngoại luận vọng phân biệt

Người sáng bỏ ác lên đường chánh

Đều do xưa nay tu học lâu.

Lòng không chấp trước tức giải thoát

Các pháp thể tánh tự như vậy

Người hay biết rõ được như thế

Thành Phật đại lực Na-la-diên.

Không có trói buộc không ai trói

Các pháp tánh không đều cũng không

Chân như tịch diệt và phi như

Chẳng phải cấu uế chẳng phải tịnh.

Phiền não vô tướng cũng không đoạn

Bởi nó xưa nay tánh tự không

Biết pháp chân thật được như vậy

Người ấy sẽ được Nhất thiết trí.

Tự chứng giải thoát lại độ người

Tất cả chẳng sinh cũng chẳng diệt

Thế gian trời, người đều mê hoặc

Như cầm thú kia thấy nắng nước.

Hư vọng phân biệt sinh thèm khát

Tưởng thấy nam nữ thọ khổ não

Do nhiều thứ nghiệp sinh các loài

Do tâm gây tạo mà sai khác.

Tạo nghiệp có báo và thọ báo

Nghiệp ấy không có người năng tác

Chúng con hiểu Phật pháp như vậy

Là cảnh giới diệu của Như Lai.

Thế nên Như Lai tâm điều phục

Các căn tịch tĩnh hay nhẫn nhục

Thế Tôn như pháp được cúng dường

Thanh tịnh vô cấu hết ô uế.

Đầy đủ công đức lìa tối tăm

Chỉ Phật hay làm mắt ba cõi

Nay con khen Phật cho được phước.

Chỉ có Đại Đạo Sư xuất thế

Thế Tôn Lưỡng Túc khối công đức

Biết được quả báo chúng con được.

Dùng thắng thiện căn vi diệu này

Hồi hướng tất cả các quần sinh

Nguyện họ ở nơi đời vị lai

Đều được thành tựu Nhất thiết trí.

Đức Thế Tôn biết chúng trời Quang âm thâm tâm đã tin ưa và biết họ tu hành biện tài đầy đủ, muốn khiến công đức căn lành của đại chúng lại sẽ lần lần thắng tấn tăng trưởng, Đức Phật liền hiện tướng mỉm cười.

Tuệ mạng Mã Thắng Tỳ-kheo nói kệ bạch hỏi Đức Phật:

Đại Bi Thiện Thệ chẳng không nhân

Mà hiện tướng cười rất hy hữu

Vô Thượng Sĩ hay lợi ích đời

Chánh giác trí tuệ siêu quần sinh.

Lưỡng Túc Thế Tôn khối công đức

Thương xót chúng sinh xin tuyên nói

Vì ai mà hiện mỉm cười ấy?

Ánh sáng thù thắng hiển thế gian.

Tất cả chúng sinh nếu được nghe

Tâm ý quyết định sẽ rất mừng

Tu hành nghiệp lành chứng quả Phật

Được lìa sinh tử đến Niết-bàn.

Các chúng trời, người thế gian này

Bị sinh tử khổ não bức bách

Xin độ quần sinh thoát biển khổ

Diễn nói tám Chánh thuyền bè lớn.

Chúng đây được nghe Đại Tiên nói

Đủ tám công đức đạo tối thắng

Nơi đây thế gian sinh mừng rỡ

Ưa tu nghiệp lành nguyện thành Phật,

Dũng mãnh tinh tấn có sức lớn

Nội tâm thanh tịnh lìa lưới nghi

Sẽ truyền pháp của Như Lai nói

Là chân Phật tử thọ Thánh giáo.

Chúng hội tại đây không nghĩ khác

Một lòng chime ngưỡng Đại Cù-đàm

Xin Phật tuyên nói sự thọ ký

Để chúng dứt hẳn lòng nghi hoặc

Chắp tay cung kính chánh ý niệm

Thảy đều mong muốn được lắng nghe.

Lành thay! Xin nói vị cam lộ

Những người khát pháp sẽ được uống.

Tất cả đại chúng tại hội này

Lòng sạch ưa mến thắng công đức

Chiêm ngưỡng diện Phật rất thù thắng

Dường như trẻ thơ nhìn mặt mẹ.

Đại Tuệ xin thọ ký chúng Trời

Giải bày nhân duyên Phật mỉm cười

Được nghe Như Lai thọ ký rồi

Thế gian sẽ được lợi ích lớn.

Ai ở nơi Phật thêm căn lành

Và đã phát nguyện được đầy đủ

Được tạng công đức thắng vi diệu

Nay con muốn nghe họ thọ ký.

Đại chúng chắc sinh lòng mừng vui

Vì được nghe Phật nói thọ ký

Quyết định sẽ đủ sức niệm tuệ

Và được tu hành Tam-muội định.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tuệ mạng Mã Thắng:

Lành thay! Việc hỏi của Mã Thắng.

Biện tài ứng cơ nay đúng lúc

Đây là thần thông của Như Lai

Do đó nay ông sinh trí tuệ.

Vì lợi ích đời nên thêm biện

Vì thế nay ông hay hỏi Phật

Nay Phật vì họ nói thọ ký

Vắng bặt các căn nhất tâm nghe

Chúng trời Quang âm tuệ thù thắng

Quá khứ đã cúng vô lượng Phật

Thấy thế gian này không ai cứu

Phát tâm rộng lớn muốn làm Phật

Tu trì chân hạnh thật vi diệu

Quyết định sẽ thành Nhất thiết trí.

Vì các chúng sinh cầu Phật đạo

Như mê lạc đường, dạy đường chánh

Được nghe Thế Tôn dạy như vậy

Tiếng Phật tối thắng không ngang bằng.

Người trí tuệ ưa Phật công đức

Quyết được cứu cánh đến bờ kia

Họ có trí lực biết căn lành

Quyết định sẽ được Phật Bồ-đề.

Mừng vui đã phát Bồ-đề nguyện

Như mẹ sinh trai rất hài lòng

Chúng trời vì người cầu Bồ-đề

Hiển thị đường xuất thế chánh chân.

Trong bất khả thuyết do-tha kiếp

Tu tập hạnh thắng diệu Bồ-tát

Giáo hóa chúng sinh hơn tinh tú

Đã an trí nơi Phật Bồ-đề

Đời sau đầy đủ Thế Gian Giải

Tự nhiên thành tựu Nhất thiết trí.

Cõi nước của họ bất khả thuyết

Thế giới lớn rộng có trăm ức

Các quốc độ ấy rất nghiêm tịnh

Vô lượng nhiều thứ thắng trang nghiêm.

Các chúng sinh trong cõi Phật ấy

Không ba đường ác và tám nạn

Tất cả đều phát tâm Bồ-đề

Thảy đều ở bậc không thoái chuyển.

Trong cõi nước các Như Lai ấy

Cũng lại chẳng có pháp Tiểu thừa

Chúng sinh thảy đều cầu Phật đạo

Bèn được thẳng đến bậc bất thoái.

Các chúng sinh trong cõi nước ấy

Tất cả thọ mạng đều bằng nhau

Tuổi đến mười ức hằng sa kiếp

Vì họ được gặp chư Phật vậy.

Nếu dạy chúng sinh do-tha cõi

Đều được chứng nhập tiểu Niết-bàn,

Nếu lại có người dạy một người

Hoặc nam hay nữ vào Đại thừa

Phước trước so sánh khối đức này,

Toán số thí dụ chẳng bằng được.

Vì thế người đã ở Đại thừa

Phải nên chuyển dạy cho người khác.

Mã Thắng nên biết vì cớ ấy

Như Lai xuất thế rất là khó

Như hoa Ưu-đàm rất khó gặp

Vô biên đại trí nói như vậy.

Bởi Thiện tri thức trí khéo sâu

Giỏi biết phương tiện chỉ đường chánh

An ổn vô thượng thắng Bồ-đề

Nếu ai mong cầu phải thân cận.

Từ miệng Phật nghe lời như vậy

Đầy đủ nghĩa vi diệu thậm thâm

Tất cả đại chúng đều vui mừng

Hớn hở sung mãn vừa lòng dạ.

Do-tha chư Thiên ở hư không

Đều rải Thiên y bay lần xuống

Đầy tiếng mừng khen khắp hư không

Kính lễ vô thượng đại thần lực

Trí diệu thanh tịnh độ thế gian

Hay trừ chúng sinh phiền não nhiệt.

Phật nói cam lộ dứt ba độc

Như thuốc A-già-đà tiêu độc

Được nghe trí tuệ dứt kết sử

Thế gian mê hoặc nhiều khổ não

Nơi sinh tử ấy sẽ được thoát

Vì nghe thắng pháp nơi Phật vậy.

❧

Phẩm 21: TRỜI BIẾN TỊNH ĐƯỢC THỌ KÝ

Bấy giờ có mười hai na-do-tha chúng trời Biến tịnh thấy A-tu-la, Câu-lâu-la, cho đến trời Quang âm cúng dường Phật được thọ ký, họ đều vừa lòng vui mừng hớn hở tự hiện oai lực bạch Đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Có Tam-muội tên Siêu quá nhất thiết pháp. Đại Bồ-tát được Tam-muội ấy rồi, ở nơi các phan duyên và tất cả sự đều sinh lạc thọ mà chẳng sinh khổ thọ. Giả sử ở trong địa ngục đạo khổ não cũng đều sinh ý tưởng vui vẻ, hoặc nơi súc sinh đạo thọ báo súc sinh cũng sinh ý tưởng vui, hoặc tại ngạ quỷ đạo thọ đói khát cũng sinh ý tưởng vui, hoặc ở trong A-tu-la đạo cũng sinh tưởng vui, hoặc trong loài người bị khổ cũng sinh ý tưởng vui mà chẳng hề sinh ý thống khổ. Giả sử bị chặt tay, chặt chân, lắt tai, xẻo mũi hay dao

gậy chém đập thân người, hoặc tù ngục giam cầm, treo ngược, xẻo da thịt như lột áo, cột trói thái thịt, chày giã ép nghiền như bã mía, chà đạp dập nát như lau cói, hoặc bị thiêu đốt như tim đèn như đuốc sáng, hoặc bị cho sư tử, cọp, sói xé ăn, hoặc bị rót nước dấm, nước cay vào miệng mũi, hoặc bị nung nấu hay thui đốt, hoặc cho voi ngựa chà đạp hoặc bị móc mắt, hoặc bị mâu xóc đâm giơ lên cao, hoặc bị chặt đầu, tất cả sự ấy đều sinh ý tưởng vui. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát ấy trong đêm dài tu hạnh Bồ-tát phát nguyện như vầy: Nếu có chúng sinh bố thí vật thực cho tôi, nguyện họ được vui Niết-bàn, nếu có chúng sinh đối với tôi bố thí cúng dường, lễ bái tôn trọng, cung kính khen tặng hoặc chê bai xua đuổi quở mắng đánh giết, đều nguyện cho tất cả đều được vui Niết-bàn và giác ngộ Vô thượng Bồ-đề.

Đại Bồ-tát ấy thành tựu tâm như vậy, đầy đủ nghiệp như vậy, cũng lại trọn vẹn nguyện như vậy, đối với tất cả chúng sinh đều sinh ý tưởng vui, thường hay tu tập luôn chẳng hở dứt. Do nghiệp báo ấy mà được Tam-muội Nhất thiết pháp lạc rất thiện thắng ấy. Lúc Đại Bồ-tát được Tam-muội ấy chẳng bị các ma nhiễu hoại, cũng chẳng bị các ma sự ràng buộc. Phải biết Đại Bồ-tát này được năm thứ tự tại. Những gì là năm? Một là thọ mạng tự tại, hai là sinh tự tại, ba là nghiệp tự tại, bốn là giác quán tự tại, năm là những món quả báo tự tại. Đại Bồ-tát này nếu muốn quá một đời chứng Vô thượng Bồ-đề, do nơi sức Tam-muội ấy nên liền có thể được chứng. Nếu chẳng thích mau chứng Vô thượng Bồ-đề thì có thể ở đời vô lượng a-tăng-kỳ kiếp cứu độ chúng sinh. Vì sao? Phải biết Đại Bồ-tát ấy an trụ đại thừa thường làm Đạo sư cho các Bồ-tát, nhiếp thọ tất cả các Bồ-tát khác. Đại Bồ-tát này nhàm lìa các loài mà vì độ chúng sinh nên lại sinh vào trong các loài, được cứu cánh sở học của tất cả Bồ-tát, được nhiếp thọ Bát-nhã ba-la-mật-đa, đầy đủ tất cả phương tiện khéo léo, biết các ma nghiệp, được pháp cứu cánh. Thừa oai thần của Phật, các Đại Bồ-tát ấy nơi tất cả pháp đều biết được hết.

Chúng trời Biến tịnh nói kệ tán thán Đức Phật:

Chúng con, tất cả trời Biến tịnh

Ở nơi Phật pháp đều biết hết

Đầu mặt quy kính Thiên Nhân Sư

Các căn tịch tĩnh như tịch diệt.

Hiểu rõ các nghĩa được cúng dường

Đấng Mâu-ni đã qua sinh tử

Con nay tán than Đại Đạo Sư

Hay hướng dẫn người chưa được dắt.

Các pháp tánh tướng chẳng cứu cánh

Cũng lại chẳng có chỗ nương trụ

Như Lai khéo biết sự vọng tưởng.

Như nhà ảo thuật biết sự ảo

Người trí hiểu rõ tiếng ngữ ngôn

Dụ như hang sâu dội tiếng vang

Thế Tôn tri kiến khéo như vậy.

Tất cả thế gian trời, người thảy

Không có chúng sinh, không thọ mạng

Cũng lại không nhân, không có ngã.

Đại Trí quan sát tất cả tưởng

Rõ thấu các tưởng đều về không

Lưỡng Túc Thế Tôn đại Từ bi

Hằng thường hành Từ chẳng tạm bỏ.

Tất cả thế gian các trời, người

Chẳng lường biết được trí Như Lai

Đạo Sư diễn nói duyên chúng sinh

Đó là Từ tâm, căn lành lớn.

Biết rõ tất cả các chúng sinh

Không có chúng sinh và mạng giả

Chúng con nơi đó không cấu trược

Tâm trí thanh tịnh lìa nghi hoặc.

Thế nên nơi Phật thắng trí tuệ

Cúng dường Đấng đáng thọ cúng dường

Ở trong mười phương thế giới kia

Tìm khổ rốt ráo chẳng có được.

Như Lai vô thượng trời trong trời

Tuyên dạy chúng sinh khởi tâm Từ

Đây chính là lời Như Lai dạy

Nay con được hiểu cũng như Phật.

Vì thế con đối Thế Gian Giải

Nay được cúng dường Bậc đáng cúng.

Đã không chúng sinh cũng không khổ

Thế nên không có được cứu độ

Đã khiến trừ được lòng ưu muộn

Bèn được mừng vui rất hớn hở.

Phật giáo như vậy chẳng nghĩ bàn

Chúng con đã được biết như thật

Thế nên nay tôi cúng dường Phật

Nguyện được trí vô thượng Như Lai.

Phật ở các loài chẳng thấy khổ

Niết-bàn cũng lại chẳng nắm bắt

Tăng thượng vứt bỏ đường sinh tử

Dùng đây lợi ích các thế gian.

Không khổ, không loài, không chúng sinh

Cũng không Niết-bàn để nương trụ

Biết được Phật pháp như vậy rồi

Thế nên chúng con nay cúng dường.

Phật đủ Từ, Bi và Hỷ, Xả

Vì chúng sinh thường chuyển diễn thuyết

Mà lại chẳng thấy có chúng sinh.

Được trụ nơi bốn Tâm vô lượng

Chẳng thấy có ai là phóng dật

Cũng lại chẳng thấy bất phóng dật

Biết được giáo pháp của Phật rồi

Nay con rộng cúng Đại Đạo Sư.

Vô Thượng Sĩ nơi thân lìa thân

Quán thân cứu cánh chẳng nắm bắt

Dù vậy chẳng phải chẳng nói niệm

Mà nói có niệm và thất niệm.

Thiện Thệ thường nói tu học niệm

Đó là quán than chánh Niệm xứ

Chúng con biết Phật pháp như thế

Nay được cúng dường Đấng cứu độ,

Thế Tôn quán thọ chẳng nắm bắt

Vì thọ không có thể tánh vậy

Cũng lại quán sát nơi thọ giả

Cứu cánh không có tánh chân thật,

Và quán người tu Niệm xứ ấy

Cứu cánh cũng lại chẳng nắm bắt

Chúng con biết Phật pháp như vậy

Nay được cúng dường Thiên Nhân Sư.

Quán tâm và quán tâm số pháp

Cứu cánh vô thể chẳng nắm bắt

Cũng lại chẳng thấy có tu niệm

Và không ai chánh trụ niệm xứ.

Phật nói niệm cùng tâm hòa hợp

Người cầu giải thoát phải tu học

Chúng tôi biết Phật giáo như vậy

Nay được cúng dường Chánh Biến Tri.

Như Lai chẳng thấy có các pháp

Cũng chẳng thấy có người tu pháp

Đại Thánh chỉ dạy tu tập niệm

Niệm ấy cũng lại tánh tự không,

Lại nói niệm cùng pháp hòa hợp

Muốn cầu giải thoát phải nên tu

Chúng con biết Phật pháp như vậy

Nay được cúng dường Nhất Thiết Trí.

Một Niệm xứ còn chẳng nắm bắt

Huống gì còn có ba và bốn

nghĩa là nơi Niệm trụ xứ ấy

Các Niệm xứ ấy thảy đều không.

Thế nên thật cầu chẳng nắm bắt

Cứu cánh không người thọ khổ lạc

Chúng tôi biết Thánh giáo như vậy

Nay được cúng dường Phật Thế Tôn.

Mâu-ni tuyên dạy bốn Chánh cần

Nếu có Tỳ-kheo chuyên tu tập

Thì có thể làm đường giải thoát

Sẽ được ra khỏi biển sinh tử,

Mà không ai thoát, không ai trói

Không Phật, không giáo, không Bồ-đề

Nhưng lại chẳng hoại giả danh dụng

Thế nên nay con cúng Đại Thánh.

Phật dạy bốn thứ Như ý túc

Đường an ổn giải thoát thắng diệu

Hàng chúng sinh các căn tịch tĩnh

Tu hành đạo này được Niết-bàn.

Như ý và túc cùng người tu

Chân thật quán sát chẳng nắm bắt

Nhưng chẳng đoạn tuyệt nêu có làm

Cảnh giới trí tuệ chẳng thấy có.

Trong giáo pháp Thế Tôn như vậy

Nơi đây chúng con đều biết cả.

Tâm trí thanh tịnh không cấu uế

Đều được xa rời các nghi hoặc

Dùng đây là cúng dường tối thượng

Đấng xứng đáng thọ sự cúng dường.

Thế nên diệu trí không sánh bằng

Nay con đều được dâng cúng dường.

Đấng Thế Gian Giải nói năm Căn

Xuất thế được đến đạo giải thoát

Cẩn thận chớ lười thường siêng tu

Đó là thẳng hướng đến Niết-bàn.

Căn và người tu thảy đều không

Cũng không giải thoát và người thoát

Nơi đây chúng con đều không nghi

Thế nên nay được cúng dường Phật.

Đạo Sư chỉ dạy năm thứ lực

Đường chánh đến được thành Niết-bàn

Hay dứt được hết phiền não phược

Khiến người bị trói được giải thoát.

Thể các lực ấy tánh tự không

Phiền não và Phật cũng đều không

Chúng con nơi đây không nghi ngờ

Thế nên nay được cúng Như Lai.

Đại Tiên diễn nói bảy Giác chi

Bồ-đề phần pháp đạo tối thắng

Hay mở sự trói các chúng sinh

Hướng đến Niết-bàn đường lớn thẳng

Không có trói buộc và giải thoát

Cũng không ai bị trói, được mở

Nơi đây chúng con không nghi hoặc

Thế nên nay được cúng dường Phật.

Thế Tôn tuyên dạy tám Chánh đạo

Hiển thị tất cả các quần sinh

Đây là gốc khổ các phiền não

Tu học Thánh đạo hay dứt trừ

Cả hai pháp ấy lìa đối trị

Đó là Thánh đạo và phiền não

Chúng con nơi đó đều không nghi

Thế nên được cúng Đấng đáng cúng.

Tu Xa-ma-tha và Xá-na

Đạo ấy hay hết các mé khổ

Chỉ bày thọ khổ tập khí dơ

Kiếp xa Thế Tôn đã trừ sạch.

Quả Xa-ma-tha và Xá-na

Tất cả thứ ấy thảy đều không

Chúng trời nơi đây lìa nghi hoặc

Vì thế chúng con nay cúng dường.

Phật nói bất tịnh trị tham dục

Từ tâm đối trị các sân khuể

Tỳ-bà-xá-na đối trị si

Như Lai hiển thị các chúng sinh

Đây đều vô tác không tạm dừng.

Thế nên không cấu cũng không tịnh

Chúng con nơi ấy đều không nghi

Thường thích cúng dường Đại Đạo Sư.

Mười nghiệp bất thiện của Phật nói

Chúng được gọi là nghiệp ác đạo

Sát sinh, thâu đạo và tà dâm

Vọng ngữ, lưỡng thiệt cùng ác khẩu

Ỷ ngữ, tham dục và sân khuể

Tối hậu thứ mười tên tà kiến.

Phật nói thứ ấy là bất thiện

Là nghiệp đạo ác của chúng sinh

Đã không chúng sinh cũng không hại

Cả chín nghiệp kia cũng đều không.

Không có đối trị các thiện ác

Vì tự tánh nó vốn không tịch

Nhưng đó chính là lời Phật dạy

Bởi vì chẳng hoại thể tánh pháp

Con nơi Phật tuệ cũng chẳng nghi

Nên nay cúng Bậc Vô Thượng Trí

Nếu người tu pháp Như Lai đó

Người ấy tức là chân Phật tử

Người ấy xứ xứ đều thọ vui

Hằng thường xa lìa các khổ não.

Đấng Thiện Thệ thắng trí như vậy

An ổn dẫn đạo các quần sinh

Chúng con nơi đây lìa lòng nghi

Nay đều cúng dường Đấng Ứng Cúng.

Chúng trời Biến tịnh nói kệ tán thán Đức Phật rồi đều yên lặng đứng một phía. Bấy giờ Đức Thế Tôn thấy chúng trời ấy đứng yên lặng và biết lòng thâm tín của họ nên hiện tướng mỉm cười.

Tuệ mạng Mã Thắng nói kệ bạch hỏi Đức Phật:

Nay Phật Thế Tôn trí thù thắng

Vì lợi ích đời hiện mỉm cười

Thập Lực Thế Hùng siêu tất cả

Mà hay hóa phục các đại chúng.

Đại Đạo Sư giỏi hiểu các pháp

Phật hiện tướng cười chẳng không nhân

Đấng Thế Gian Giải lòng không thiếu

Ngưỡng mong giải nói nghĩa mỉm cười.

Các đại chúng đây đều một lòng

Không có loạn tưởng, trụ chánh niệm

Lòng vui chiêm ngưỡng núi công đức

Chỉ muốn được nghe cung kính đứng

Nơi Đại Luận Sư tự tại, Phật

Nếu được nghe nói đều vui mừng

Giỏi hiểu các pháp trí quyết định

Sẽ được làm Phật độ quần sinh.

Nếu ai nơi Phật sinh tịnh tín

Chắc thành đại trí nhất thế gian

Lường biết câu cam lộ vi diệu

Người này thấy được khắp mười phương.

Ai ở trong kiếp đời vị lai

Sẽ được làm Phật thương thế gian?

Đấng Đại Đạo Sư diệu ngôn từ

Ngưỡng mong nói rõ cho chúng vui.

Nếu ở nơi Đấng Đại Thánh Hùng

Mà sinh kính tin lòng tôn trọng

Cũng ở chánh pháp sinh tín tuệ

Tất cả các ma chẳng động được.

Nếu hay sinh tín được quyết định

Tức là Phật tử từ tâm sinh

Ngưỡng mong Thế Tôn diễn nói pháp

Do đó đại chúng được trừ nghi.

Nếu có ai đối với chúng sinh

Tâm Từ che chở khắp thế gian

Trí tuệ kiên cố sẽ thành Phật

Bèn được an trụ Nhất thiết trí.

Đấng Vô Thượng trăm phước trang nghiêm

Ngưỡng mong giải bày trừ lưới nghi.

Chỉ muốn thọ trì pháp Thế Tôn

Như Lai vì họ hiện trạng cười

Mong được nghe Phật lời thiện xảo

Âm thanh tám đức rất vi diệu

Trước tự được đến nơi thiện đạo

Sau hay dẫn dắt các quần sinh.

Phật pháp vi diệu là như vậy

Phật tử an trụ ở trong ấy

Giống Phật Thế Tôn chẳng đoạn tuyệt

Chắc được ở lâu tại thế gian.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ đáp Tỳ-kheo Mã Thắng:

Mã Thắng nay ông hỏi cớ cười

Phật vì lợi ích các thế gian

Ông được phước đức vừa lòng mình

Phước ấy vô lượng chẳng hết được.

Người trí mới hay hỏi đúng lúc

Do đó lợi lớn các chúng sinh

Ông cùng tất cả hàng đại chúng

Mừng vui một lòng nghe Phật nói:

Chúng trời Biến tịnh hiện diện đây

Ở trong pháp Phật đều không nghi

Tất cả mừng vui lòng tịnh tín

Dùng kệ khen ngợi Phật công đức.

Trời ấy đã ở đời quá khứ

Cúng dường ngàn ức do-tha Phật

Cũng hỏi Phật ấy những nghĩa này

Trong tất cả pháp đều không nghi.

Do các nhân duyên thuở xưa ấy

Nay nói được kệ tán thán Phật

Cũng lại tịnh tâm, sẽ tán thán

Hiền kiếp tất cả chư Như Lai.

Trong kiếp Ưu-ba-la họ sẽ

Thành Phật Đại Lực Na-la-diên

Giáo hóa vô lượng số chúng sinh

Dẫn dắt vào nơi thành Niết-bàn.

Lúc chư Đại Thánh ấy thành Phật

Được danh hiệu Phật rất vi diệu

Nay ta vì ông nói hiệu ấy:

Đồng trong kiếp ấy đều làm Phật

Hiệu là Pháp Tràng Đẳng Chánh Giác

Thảy đều cứu độ chẳng nghĩ bàn

Na-do-tha chúng nhập Niết-bàn.

Các Như Lai ấy diệt độ rồi

Đốt thân lưu bố những xá-lợi

Đem xá-lợi ấy đều xây tháp

Đầy trong cõi nước như rải hoa.

Bấy giờ tất cả xá-lợi Phật

Mỗi mỗi thảy đều lưu bố rộng

Sau khi mỗi Đức Phật nhập diệt

Thảy đều lợi ích các thế gian.

Chẳng nghĩ bàn do-tha chúng sinh

Cúng dường xá-lợi Phật ấy rồi

Sẽ được cam lộ diệu Niết-bàn

Chư Phật ba đời đều tán thán.

Nếu ai xưng niệm tên Phật ấy

Thì được căn lành thắng vi diệu

Sẽ được thành tựu đạo hữu học

Gặp Phật chuyển được quả thù thắng.

Cũng như vô lượng chẳng nghĩ bàn

Đều ở chỗ ta trồng căn lành

Mừng ưa tin thích tâm thanh tịnh

Sẽ được gặp gỡ Phật Di-lặc

Chúng Thanh văn của chư Phật ấy

Từ Phật ấy đến chỗ chư Phật

Sẽ được gặp Phật nhập chúng hội

Đều do cúng dường xá-lợi ấy.

Được nghe lời Phật như vậy rồi

Tất cả đại chúng sinh hy hữu

Công đức thắng diệu có oai thần.

Chúng trời Biến tịnh Thanh tín sĩ

Và hàng đại chúng khắp vui vẻ

Thảy đều nhất tâm hướng Bồ-đề

Được biết Như Lai thế lực lớn

Thảy đều đảnh lễ chân Đức Phật.