Đại Tập 7 · Bộ A-hàm VII · Kinh Tạp A-hàm · Số 3

Kinh Ương- Quật- Ma- La- Quyển II

KINH ƯƠNG-QUẬT-MA-LA

QUYỂN II

Bấy giờ Phạm Thiên vương chủ thế giới Ta-bà, phóng ánh sáng lớn chiếu đến nước Xá-vệ, nhất tâm chắp tay đảnh lễ dưới chân Phật.

Sau khi cúng dường Đức Như Lai và Ương-quật-ma-la, Phạm thiên nói kệ:

Lạ thay! Con đang gặp đại chiến

Như hai sư tử dũng mãnh tranh

Lạ thay! Điều Ngự Thiên Nhân Sư

Như Lai khéo điều Ương-quật-ma

Cũng như rắn độc thấy thầy rắn

Liền phun hơi độc dáng hung tợn

Thầy liền điều phục rắn nằm im

Bậc Thầy ba cõi cũng như vậy

Điều phục Ương-quật-ma hung ác

Con lạy Thầy thuốc của ba cõi

Đại thần thông lực, bất tư nghì

Con xin đảnh lễ Vua Tự Tại

Thiên vương tạo dựng thật lạ lùng

Dùng pháp tạo dựng Ương-quật-ma

Thật là tối thắng khó thí dụ

Thế nên Ngài hiệu Vô Thí Tôn Nay,

Ương-quật làm nghiệp thù thắng

Trụ giới điều phục rất thanh tịnh

Thân tâm an ổn, không sợ hãi

Cũng như bản chất của vàng ròng

Vàng Diê- phù, tinh chất cực đẹp

Cầu mong Như Lai thương nhận lấy

Cho Ương-quật-ma mặc y trời

Để con được chứng đại Bồ-đề

Ương-quật mặc y đắc phạm hạnh

Thanh tịnh cứu cánh tâm thanh tịnh.

Khi ấy Ương-quật-ma-la nói với Phạm Thiên:

–Ngươi là người nào mà nhiều lời lắm miệng vậy bảo Ương-quật-ma-la dùng y của ngươi để tu tập phạm hạnh lâu dài. Ngươi đáng bị hủy nhục, ngươi là ác Phạm, phi Phạm, chẳng giống Phạm. Ngươi là muỗi ruồi đến đây nói là Phạm. Phạm nghĩa là gì? Thế nào là nghiệp Phạm thiên trong thế gian? Chả lẽ ta mặc y phục của muỗi ruồi mà tu tập Phạm hạnh hay sao? Ta không phải là người làm việc tầm thường. Ta cũng không thể tùy theo ý muốn của người khác. Ta cũng không làm người mắc nợ. Như người huyễn thuật (Giáp đầu la, người huyễn thuật ở ngoại quốc làm phi nhân để vui chơi, bay qua lại nhanh chóng trong không trung) bay đi bay lại nhanh chóng, ngươi là ruồi muỗi nhỏ nhoi cũng vậy, đi thọ vui cõi Phạm, rồi trở lại đọa vào đây, không biết Bồ-tát thọ sanh với công đức chân thật, phi pháp cho là pháp, nên các người không giác, mê hoặc luân chuyển trong sanh tử. Than ôi! Phạm thiên, ngươi thật biết lời nói thiện ác: “Ương-quật-ma-la gây nghiệp ác lớn”. Ngươi là ruồi muỗi, ác Phạm, nào biết gì? Cần phải tu học hành động của Bồ-tát.

Phạm vương đáp Ương-quật-ma-la:

–Hiện nay ngươi sát hại chín trăm chín mươi chín người, vẫn thấy ngươi cương cường, chim dữ như Điêu, Thứu không dám lại gần. Ngươi không phải là kẻ cương cường thì nơi nào lại thật có sự cương cường? Ngươi không phải là ma ác thì nơi nào thật có ma ác? Này Ương-quật-ma-la, ngươi chớ phóng dật, hãy tạo phương tiện trừ diệt các nghiệp ác đã làm. Lành thay! Đức Như Lai thật đại bi, mới có thể độ những chúng sanh hung bạo như Ương-quật-ma-la này.

Ương-quật-ma-la nói với Phạm vương:

–Ác phạm ruồi muỗi, ngươi sẽ đi về đâu? Ngươi sẽ bị luân chuyển trong nơi mê muội nào mà không biết chúng sanh thiện ác chết đọa nơi cõi ác. Như có người đi đến rừng rậm, thấy trên cây có lửa đom đóm, nên sợ hãi lui về, bảo với người trong thành rừng kia bị cháy. Có những người đến đó xem, thấy là lửa đom đóm, không phải cháy rừng. Nay, ác Phạm, ngươi cũng như vậy, bảo ta ngu si thì chính

tự dối mình và dối người khác. Ngươi và người khác sau này sẽ tự biết là tích tụ huyễn. Thí như có người ngu si đi đến rừng rậm, thấy hoa cây Vô ưu, vội la là lửa, sợ hãi trở về. Sau khi về thành, người ấy bảo với mọi người, rừng kia bị đốt cháy. Mọi người đến xem, biết không phải là lửa, ngươi ruồi muỗi thấp hèn cũng như vậy. Ngươi và người khác sau này sẽ tự biết thiện và bất thiện, cũng sẽ tự biết là tích tụ huyễn, đừng phát ra những lời không chân thật này nữa. Ngươi hãy im lặng, đừng học theo kiểu nói dối.

Lúc ấy Tứ thiên vương hộ thế đến gặp Đức Phật, cúng dường Đức Phật và Ương-quật-ma. Sau khi cúng dường, họ hướng về Như Lai và Ương-quật-ma-la, nói kệ:

Lạ thay, rất hy hữu

Thế hùng đang đại chiến

Hỏi đáp nghĩa đệ nhất

Tuệ quang trừ si ám

Lạ thay! Thiện Điều Ngự

Vô Thượng Thiên Nhân Sư

Ngài có Vô lượng lực

Nên hiệu là Như Lai

Hoa bát đàm đệ nhất

Thanh tịnh và nhu hòa

Nước bẩn không nhiễm ô

Thế nên con đảnh lễ

Nay con quy y Phật

Nhất tâm mong cầu thỉnh

Làm cho Ương-quật-ma

Nhận bát của chúng con

Nay Quật-ma tốt đẹp

Như trăng giữa không trung

Ương-quật-ma trang nghiêm

Tịnh giới sáng tròn đầy.

Ương-quật-ma-la nói với Tứ thiên vương:

–Ngươi là hạng ruồi muỗi tiểu trùng nào? Chỉ là hộ thế mà tự cống cao, tuyên bố sẽ cúng cho ta bát trời, sẽ thấy hủy nhục, các ngươi

hãy chờ xem việc khó làm của ta, chút nữa ta tự hiện ôm bình bát, cần gì phải dùng bát phóng dật này làm gì, mà lấy việc hộ thế để tự khen mình. Gọi là hộ thế, nghĩa là có thể điều phục các hiện tượng ác, chẳng phải hộ thế gian, hộ pháp chân thật, mà gọi là hộ thế. Như có người nghe tiếng Câu-kỳ-la, lại thấy hình nó, vừa thấy con quạ nên sanh mê hoặc, liền nói: “Câu-kỳ-la, Câu-kỳ-la”. Các ngươi cũng như vậy, phi pháp cho là pháp, thủ hộ phi pháp, như người kia thấy con quạ cho là Câu-kỳ-la. Các ngươi nên hộ pháp, đừng hộ thế gian. Này ruồi muỗi Tứ thiên vương hãy im lặng.

Bấy giờ ma ác Ba-tuần đến gặp Đức Phật, sau khi cúng dường, ngồi qua một bên, hướng đến Ương-quật-ma-la nói kệ:

Ngươi hãy mau xuất gia

Dối trá vào thành ta

Ta không nghĩ đến ngươi

Lại cho thoát địa ngục.

Ương-quật-ma-la nói kệ đáp:

Ma tặc cẩu đi đi

Ruồi muỗi không sợ nói

Và chưa bị năm buộc

Ba-tuần hãy đi xa

Đừng để ta chút nữa

Đá vào ngươi, chó xấu

Ai khi không, vô ngã

Tùy ý chơi cung điện

Như vua Kim sí điểu

Ở trên đỉnh Tu-di

Hạ xuống xem biển lớn

Các rồng cùng đi dạo

Bồ-tát vua Kim sí

Dạo chơi trên địa ngục

Thích uống nước giải thoát

Cúi xem chúng sanh khổ

Ma tặc cẩu hãy im

Lắng nghe pháp cam lộ

Sau đó về cõi trời

Tùy ý hưởng dục lạc.

Lúc ấy thần Ma-hê-thủ-la hiển bày sự cúng dường to lớn đối với Như Lai và Ương-quật-ma-la, rồi đứng qua một bên, vui mừng cung kính, nói kệ:

Con lạy sát chân Ngài

Mừng cung kính nói kệ

Như Lai diệu sắc thân

Như hoa Ưu-bát-la

Răng như hoa sen trắng

Mắt sạch sen nghìn cánh

Trí tuệ không nhiễm ô

Sạch hơn Phân-đà-lợi

Lạ thay! Ương-quật-ma

Thù thắng rất hy hữu

Ở địa vị phàm phu

Mà hàng phục được ma

Sẽ mau thành chánh giác

Cứu độ khắp thế gian.

Ương-quật-ma-la nói kệ đáp:

Ngươi, loài ti tiện nào

Dối xưng Ma-hê-la

Giả danh là Tự tại

Không đúng vua Tự tại

Nay làm sao ngươi biết

Ta ở hạng phàm phu

Quỷ Tỳ-xá nanh dài

Hãy mau đáp lời ta

Hình sắc ngươi xấu xí

Như người đang bệnh nặng

Lại vì khắp thế gian

Giảng rộng cách trị bệnh

Bệnh mình không cứu được

Làm sao trị cho người

Ngươi là ruồi muỗi nhỏ

Si mê cũng như vậy

Không biết tự tánh mình

Sao biết tâm người khác

Mà nói Ương-quật-ma

Ở địa vị phàm phu

Ngươi không được quán đảnh

Cho vua Tự tại khác

Không biết, hãy im đi

Chút nữa ngươi sẽ thấy.

Khi đó ngay nơi gốc cây Như Lai ngồi, có vị thần cây thấy Ương-quật-ma-la nên tâm sanh kính tín, nói kệ khen:

Ương-quật-ma mau đến

Bậc dũng trí kiên cố

Thỉnh mặc lấy pháp y

Cúng dường bữa ăn đầu

Cho Ương-quật, Như Lai

Sẽ chứng quả đệ nhất.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Phật chẳng ăn bao giờ

Thanh văn cũng như vậy

Nay ông cúng cho ai?

Mau giải quyết nghi này.

Thọ thần nói kệ hỏi:

Như Lai thường thọ trai

Thanh văn cũng như vậy

Kiên tâm muốn xuất gia

Không nên nói vọng ngữ

Phải bỏ hư ngụy đi

Gian trá chẳng thanh tịnh

Người nào vượt một pháp

Đó chính là vọng ngữ

Không thoát khỏi đời sau

Không ác nào không làm.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Ngươi dòng họ ti tiện

Nay còn muốn nói gì

Ngươi hãy tự quan sát

Người nữ bị Phật chê

Thế gian, ai nói dối?

Ai là nói chân thật

Ai tham ăn trong đời

Ai bệnh chết trong đời

Như Lai thảy đầy đủ

Đại ngã công đức thật

Chúng sanh không thể biết

Thế nên là nói dối

Không ăn mà nói ăn

Thế nên là nói dối

Hãy còn không xuất gia

Huống chi thọ cụ túc

Không biết lời ẩn dụ

Thế nên là nói dối

Đã không có xuất gia

Huống chi thọ cụ túc

Ta không vượt một pháp

Mà ngươi vượt vô lượng

Mau hướng đến Thế Tôn

Sám hối lời hư vọng.

Thọ thần nói kệ hỏi:

Ngươi vì lý do nào

Nói ta hạng ti tiện

Mang thân quỷ Tỳ-xá

Làm sao biết nam nữ.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Ví như vua Chuyển luân

Tòa trang sức châu báu

Chó hôi vừa nằm lên

Trở thành nơi bất tịnh

Ngươi với tính thấp hèn

Tạm dùng pháp phương tiện

Trở lại nơi thân nữ

Tâm đắm say năm dục

Nay ngươi nên tìm cách

Mau bỏ thân nữ cẩu

Đừng giữ tướng nam nữ

Cần tu pháp không tịch

Tu tập pháp không rồi

Chóng được tính nam tử.

Bấy giờ Tôn giả Xá-lợi-phất và Đại Mục-kiền-liên, như ngỗng chúa dùng sức thần thông bay tới, đến nơi đảnh lễ sát chân Phật, ngồi qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la, tâm sanh tùy hỷ.

Đại Mục-kiền-liên nói kệ:

Bậc dũng tuệ siêu tuyệt

Khéo tu nghiệp thù thắng

Hãy mau đi theo Phật

Xuất gia tu tịnh giới

Cùng các vị phạm hạnh

Đằng vân đến Kỳ viên

Mong Phật cho phép ngay

Xuất gia thọ cụ túc

Làm cho khắp thế gian

Tất cả đều chiêm ngưỡng

Vượt không như ngỗng chúa

Trong sáng như trăng tròn.

Ương-quật-ma-la dùng kệ hỏi:

Thần thông đời là gì?

Gốc thần thông là gì?

Bậc thần lực đệ nhất

Mau giải nghi của con.

Đại Mục-kiền-liên nói kệ đáp:

Ai tu tập tịnh xả

Thường thí giày dép xe

Tỳ-kheo trì tịnh giới

Xa lìa không sử dụng

Với hai sự việc này

Mau chứng thần thông lực.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Than ôi! Đại Mục-liên

Tu tập hạnh ruồi muỗi

Không thể biết phân biệt

Chân thần thông đệ nhất

Ruồi muỗi đằng vân đến

Không biết nên im lặng

Thường lợi mình và người

Mong an ổn chúng sanh

Tu phương pháp như vậy

Mau đắc thượng thần thông

Thuyết pháp an ủi người

Hoặc lúc gặp khổ nạn

Xả thân để cứu hộ

Mau chứng thượng thần thông

Ta hãy mau thi hành

Rộng độ các chúng sanh

Đến nơi rừng Kỳ-đà

Sẽ đắc đại thần thông

Không hạn lượng như vậy

Gọi là chiếc xe lớn

Vô lượng và vô biên

Đó là các Như Lai.

Ương-quật-ma-la nói kệ này xong, liền nói kệ hỏi Xá-lợi-phất:

Xin hỏi Xá-lợi-phất

Đại trí tuệ của đời

Trí tuệ từ đâu sanh

Mau giải nghi ngờ này.

Xá-lợi-phất nói kệ đáp:

Khéo hộ trì năm giới

Thành tựu đại trí tuệ

Qua đời thọ thân sau

Trí tuệ thường cùng sanh

Tiếng khen vang khắp nơi

Trí tuệ không lay động.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Phật dạy thường, không diệt

Từ đó sanh đại trí

Phật dạy đại trí tuệ

Từ đó sanh thuyết pháp

Than ôi! Xá-lợi-phất

Tu tập hạnh muỗi ruồi

Không thể phân biệt biết

Nghĩa trí tuệ chân thật

Hèn thay, tuệ ruồi muỗi

Không biết hãy im lặng.

Khi đó Tôn giả A-nan đến chỗ Phật, đảnh lễ sát chân Phật, đứng qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la, sanh tâm hoan hỷ, nói kệ:

Lành thay! Ương-quật-ma

Đã tu nghiệp thù thắng

Ta tùy hỷ với ông

Mau thông chín bộ kinh.

Ương-quật-ma-la nói kệ hỏi:

Như Lai xưng tán thầy

Bậc đa văn đệ nhất

Thế nào là đa văn

Đa văn từ đâu khởi?

Tôn giả A-nan nói kệ đáp:

Tụng tập chín bộ kinh

Dạy cho người tất cả

Từ đó đắc đa văn

Giữ hết, khó nghĩ bàn.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Khen ngợi chư Như Lai

Rốt ráo thường bất diệt

Đây gọi là đệ nhất

Đa văn trong thế gian

Than ôi! A Nan-đà

Tu tập hạnh ruồi muỗi

Không thể biết phân biệt

Cửa đi vào đa văn

Tệ thay! Trí ruồi muỗi

Không biết nên lặng im.

Lúc ấy Tôn giả La-hầu-la đến gặp Đức Phật, đảnh lễ sát chân Phật, đứng qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la, tâm sanh tùy hỷ, nói kệ đáp:

Lành thay! Ương-quật-ma

Đã tu thắng công đức

Nay tôi xin tùy hỷ

Kính giới, mau thọ trì.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Như Lai khen ngợi thầy

Người kính giới đệ nhất

Thế nào là thế gian

Cung kính giới thanh tịnh

Thầy là con của Phật

Mau giải nghi cho tôi.

La-hầu-la nói kệ:

Tất cả lời Phật dạy

Nhất tâm kính thọ trì

Đó chính là thế gian

Cung kính giới đệ nhất.

Ương-quật-ma-la lại nói kệ:

Nếu nói chư Như Lai

Thế gian đệ nhất thường

Đây gọi là thế gian

Cung kính giới tối thượng

Than ôi! La-hầu-la

Tu tập hạnh ruồi muỗi

Không biết được đệ nhất

Chân thật cung kính giới

Tệ thay! Kính theo ruồi

Không biết nên im lặng.

Bấy giờ, Tôn giả A-na-luật đến gặp Phật, đảnh lễ sát chân Phật rồi ngồi qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la, sanh tâm tùy hỷ, nói kệ:

Lạ thay! Ương-quật-ma

Khéo tu nghiệp thù thắng

Nay tôi xin tùy hỷ

Mau chóng đắc thiên nhãn.

Ương-quật-ma nói kệ hỏi:

Như Lai khen ngợi thầy

Là đệ nhất thiên nhãn

Thế nào là thiên nhãn

Thiên nhãn từ đâu sanh

Ngài hãy mau giải đáp

Đoạn trừ nghi của tôi?

Khi ấy A-na-luật nói kệ đáp:

Thường ưa cho đèn sáng

Thuyết pháp dạy mọi người

Do đó được thiên nhãn

Nhìn suốt không chướng ngại.

Ương-quật-ma-lại nói kệ:

Pháp tạng sâu của Phật

Tinh cần phương tiện dạy

Chỉ rõ không che đậy

Mắt cứu cánh tối thắng

Than ôi! A-na-luật

Tu tập hạnh ruồi muỗi

Không thể biết phương tiện

Thù thắng sanh thiên nhãn

Tệ thay! Mắt ruồi muỗi

Không biết hãy lặng im.

Lúc ấy Tôn giả Sa-môn Đà-sa đến gặp Đức Phật, đảnh lễ sát chân Phật, ngồi qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la, sanh tâm tùy hỷ, nói kệ khen:

Lạ thay! Ương-quật-ma

Khéo tu nghiệp thù thắng

Nay tôi xin tùy hỷ

Cần phải tu nhẫn nhục.

Ương-quật-ma nói kệ hỏi:

Thế nào là thế gian

Thành tựu đệ nhất nhẫn

Làm sao sanh nhẫn nhục

Hãy giải đáp nghi này?

Sa-môn Đà-sa nói kệ đáp:

Tay phải thoa chiên-đàn

Tay trái bị chặt đứt

Tâm bình đẳng không động

Thì sanh nhẫn tối thượng

Đây gọi là thế gian

Nhẫn, điều phục tối thượng.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Ai nói Như Lai tạng

Hiển thị khắp thế gian

Vô tri, ác, tà kiến

Xả ngã, tu vô ngã

Nói là chánh pháp Phật

Nghe họ nói không sợ

Lìa mạn, bỏ thân mạng

Rộng nói Như Lai tạng

Đây gọi là thế gian

Nhẫn, điều phục tối thượng

Than ôi! Sa-môn Đà

Tu tập hạnh ruồi muỗi

Không thể biết phương pháp

Phát sanh nhẫn tối thượng

Ruồi muỗi cũng chịu đựng

Khổ đói khát, nóng lạnh

Tệ thay! Nhẫn ruồi muỗi

Không biết nên lặng im.

Lại có Tôn giả Mãn Nguyện Tử đến gặp Phật, đảnh lễ sát chân Phật, đứng qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la, tâm rất hoan hỷ, nói kệ:

Lành thay! Tu thắng nghiệp

Tôi phát tâm tùy hỷ

Vì tất cả chúng sanh

An ủi diễn thuyết pháp.

Ương-quật-ma-la nói kệ hỏi:

Như Lai tán dương thầy

Bậc thuyết pháp đệ nhất

Thế nào là thuyết pháp

Thế nào là biết nghĩa

Xin bậc giỏi thuyết pháp

Hãy giải đáp chỗ nghi?

Mãn Nguyện Tử nói kệ đáp:

Chư Phật và Thanh văn

Pháp bất đắc của Thánh

Chánh giác khéo thông đạt

Rộng vì chúng sanh nói.

Nói như vậy có nghĩa gì? Nghĩa là tất cả chư Phật trong quá khứ đã dùng hết các phương tiện cầu trong tất cả các pháp, không có tưởng chấp về chúng sanh, ngã, nhân, thọ mạng. Hiện tại, vị lai, tất cả chư Phật và tất cả Thanh văn, Duyên giác trong ba đời, cũng dùng hết các phương tiện dốc cầu trong tất cả các pháp nhưng đều không

có tưởng chấp về ngã, nhân, chúng sanh, thọ mạng. Ta cũng như vậy, vì chúng sanh giảng nói nhưng luôn xa lìa tưởng chấp về chúng sanh, ngã, nhân, thọ mạng, nói pháp vô ngã, nói pháp không; như vậy là thuyết pháp.

Ương-quật-ma-la nói với Mãn Nguyện Tử:

–Than ôi! Mãn Nguyện Tử, tu tập hạnh ruồi muỗi, không iết thuyết pháp. Thương thay ruồi muỗi không biết thì im đi. Không biết Như Lai nói ẩn dụ là pháp vôngã, rơi vào đèn ngu si như thiêu thân lao vào lửa. Chỗ bất đắc của chư Phật Như Lai, nghĩa là tất cả chư Phật Thế Tôn trong quá khứ đối với tất cả chúng sanh dùng hết phương tiện cầu Như Lai tạng không, bất khả đắc. Tất cả chư Phật Thế Tôn trong hiện tại, đối với tất cả chúng sanh dùng hết phương tiện cầu Ngã tính là không, bất khả đắc. Tất cả chư Phật Thế Tôn trong vị lai, đối với tất cả chúng sanh dùng hết phương tiện cầu Tự tánh là không, bất khả đắc. Tất cả Thanh văn, Duyên giác trong ba đời, đối với tất cả chúng sanh dùng hết phương tiện cầu Như Lai tạng không, cũng là bất khả đắc. Đây là chân nghĩa nơi câu kệ của Như Lai.

Lại nữa, chỗ bất đắc của chư Phật Như Lai, nghĩa là tất cả chư Phật Thế Tôn trong quá khứ đối với tất cả các pháp, dùng hết phương tiện để cầu ngã của thế gian, như ngón tay cái, gạo mè, hạt cải, xanh vàng đỏ trắng, dài ngắn vuông tròn, so sánh như vậy với các loại tướng trạng, hoặc nói là tại tâm, hoặc trên dưới rốn, hoặc nói nơi đầu mắt, hoặc các phần trên thân, hoặc nói khắp thân, cũng như nước miếng, như vậy với vô lượng các loại vọng tưởng. Như thế tục tu tập ngã, cũng nói thường trú an lạc yên nghỉ. Như vậy dùng ngã để so sánh, tất cả chư Phật và Thanh văn, Duyên giác đều không nhận biết đúng về pháp ấy để thuyết cho chúng sanh. Đây là ý nghĩa chân chính nơi câu kệ của Như Lai, chẳng phải lời nói theo vọng tưởng của ông. Lại nữa, chỗ bất đắc của chư Phật Như Lai là tất cả chư Phật Thế Tôn trong quá khứ, hiện tại và vị lai dùng hết phương tiện cầu Như Lai tạng vô tác, tánh Như Lai là vô tác, có vô lượng tướng hảo thanh tịnh trang nghiêm đối với tất cả chúng sanh. Tất cả Thanh văn, Duyên giác trong ba đời có Như Lai tạng, mà mắt không thấy, nên giảng nói về nhân duyên, như La-hầu-la kính trọng giới nên nhìn kỹ nước sạch thấy trùng không rõ là

trùng hay không phải trùng hay vi trần; nhìn kỹ thật lâu mới thấy là trùng vi tế. Thập địa Bồ-tát cũng như vậy, quán sát tự tánh ngay trong thân phát sanh như vậy về vô lượng các tánh, các loại dị kiến. Tạng của Như Lai cũng vậy, thật khó vào, khuyên giải nói cho người thật khó hơn, nghĩa là trong thời thế ác độc thịnh hành, không tiếc thân mạng mà vì chúng sanh thuyết giảng Như Lai tạng. Thế nên ta nói chư vị Bồ-tát Ma-ha-tát là bậc hùng trong loài người tức là Như Lai, như A-na-luật thiên nhãn đệ nhất thấy rõ thật dấu chân chim trong hư không; cùng đi với người mắt thịt, nhưng người mắt thịt không thể thấy, chỉ tin vào A-na-luật nên biết có dấu chân chim. Phàm phu Thanh văn, Duyên giác cắt thịt tin kinh Phật thuyết có Như Lai tạng, thì làm sao thấy được thật tính cảnh giới của Phật. Thanh văn, Duyên giác còn tin vào người khác, huống chi phàm phu mù bẩm sanh làm sao tự biết được nếu không nhờ người khác.

Trước đây ta nghe Đức Phật giảng về cõi đất này, vào thời kiếp sơ có bốn mùi vị. Khi ấy chúng sanh ăn bốn mùi vị như ngày nay ăn từ đất, vì huân tập đã lâu nên đến nay vẫn không bỏ được. Người từng tu tập Như Lai tạng của các Đức Như Lai trong quá khứ cũng như vậy, do tu tập đã lâu, nên nay vẫn còn tin và ưa thích tu tập lâu dài để báo ân Như Lai. Lại nữa trong đời vị lai, người được nghe thuyết về Như Lai tạng, nghe rồi tin thích, như người ăn đất ngày xưa. Người tin thích là con của Đức Như Lai, báo ân Như Lai. Chẳng phải như chúng sanh khác thì như chim Kiêu từ xưa đến nay không có hổ thẹn, không báo ân nuôi dưỡng, theo thói quen nên nay vẫn như vậy. Các chúng sanh kia cũng thế, trong thời quá khứ không có hổ thẹn, nên ngày nay không có hổ thẹn và vị lai không có hổ thẹn, nghe Như Lai tạng không sanh tin thích, trước đây không tin ưa thì hiện nay và vị lai không tin ưa. Ví như con vượn hình dáng rất xấu xí, thường có nhiều sợ hãi, tâm chúng xao động như sóng cuộn, do thói quen từ xưa nên nay vẫn không ổn định. Các chúng sanh kia cũng như vậy, quá khứ, hiện tại, vị lai, tâm thường hèn mọn nóng nảy, nghe Như Lai tạng không tin ưa. Như chim cú mèo ngày mù đêm thấy, ưa tối ghét sáng, các chúng sanh kia cũng như thế, ưa tà ghét chánh, không thích thấy Phật và Như Lai tạng, cả trong quá khứ, vị lai, hiện tại cũng không tin ưa, như chim cú mèo ưa tối ghét

sáng. Như người từ lâu tu tập tà kiến, thâm nhiễm giáo thuyết bất chính của ngoại đạo, vì huân tập đã lâu nên nay không bỏ được. Các chúng sanh kia cũng như thế, từ lâu đã huân tập về lời dạy ẩn dụ vô ngã, như kẻ phàm ngu kia nhiễm các tà thuyết, cả trong ba đời không hiểu mật giáo, nghe Như Lai tạng không tin ưa, chẳng phải như chúng sanh khác. Người nào quá khứ đã từng gặp chư Phật cúng dường phụng sự, vừa được nghe Như Lai tạng chỉ trong khoảng thời gian rất ngắn, duyên với nghiệp thiện này, các căn thuần thục, phú quý, tự tại thù thắng phát sanh. Nay các chúng sanh này vẫn còn thuần thục, phú quý, tự tại thù thắng có được là do quá khứ từng được gặp chư Phật và được nghe qua Như Lai tạng. Vào đời vị lai, họ nghe Như Lai tạng cũng sẽ tin ưa, như thuyết tu hành, các căn thuần thục, phú quý, tự tại, sắc lực đầy đủ, trí tuệ sáng suốt, phạm âm thanh tịnh, ai cũng ưa thích, hoặc làm Chuyển luân Thánh vương, hoặc làm vương tử, đại thần, đầy đủ hiền đức, xa rời các kiêu mạn, chế ngự ngủ nghỉ, tinh cần tu học, không có các phóng dật, và các công đức khác đều được thành tựu; hoặc làm Thích, Phạm, Hộ thế Tứ thiên vương đều do từng nghe Như Lai tạng, nên đạt đến công đức như vậy, thân thường an ổn không có bệnh, khổ, được sống lâu, mọi người yêu kính, được nghe đầy đủ pháp thường trụ Cam lộ Đại Bát-niết-bàn của Như Lai, kiên cố an ổn trụ lâu dài trong thế gian, tùy thuận thế gian cùng nhau hỷ lạc, biết các Như Lai không từ dục sanh, rộng vì thế gian khai thị diễn thuyết, nhờ công đức lợi ích của trí tuệ này, sanh ra nơi nào con cháu cũng đông đủ, cha mẹ sống lâu, thường thụ hưởng tất cả an lạc của Trời, Người, đều đầy đủ tộc tánh thù thắng. Đây là nhờ nghe biết tất cả chúng sanh đều có Như Lai tạng thường trụ. Trong ba đời ở cõi Trời, Người thường được đầy đủ tất cả an lạc, do nghe Như Lai tạng thường trụ vậy. Chúng sanh nào trong ba đời, sanh trong năm đường thọ thân không đầy đủ, luân chuyển sanh tử thọ tất cả khổ, đều do khinh mạn Như Lai tạng. Chúng sanh nào đã phụng sự, thân cận cúng dường qua nhiều đời Đức Phật mới có thể được nghe Như Lai tạng mà tin ưa thọ trì không phỉ báng. Người nào có thể như thật khuyên giải, giảng thuyết, phải biết người ấy chính là Như Lai. Những chúng sanh nào quay lưng lại chư Phật, nghe Như Lai tạng liền sanh hủy báng, những chúng sanh ấy tự thiêu đốt hạt giống của

mình. Than ôi! Khổ thay, khổ thay! Kẻ bất tín thật đáng thương cả trong ba đời, Những người thuyết pháp nên thuyết như vầy, xưng tán Như Lai thường trụ chân thật. Nếu người thuyết pháp mà không thuyết như vậy, chính là vứt bỏ Như Lai tạng. Người này không được ngồi tòa sư tử, như kẻ Chiên-đà-la không được đi xe voi của nhà vua. Tất cả chư Phật bằng hết các phương tiện cầu Như Lai tạng bất sanh. Bất sanh là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh, trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật bằng hết các phương tiện cầu tự tánh chân thật. Chân thật tánh là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh, trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật dùng hết phương tiện cầu tự tánh thường. Thường tánh là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh, trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật dùng hết phương tiện cầu Như Lai tạng hằng. Hằng tánh là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh, trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật dùng hết phương tiện cầu Như Lai tạng không thay đổi. Tánh không thay đổi là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật dùng hết phương tiện cầu Như Lai tạng tịch tĩnh. Tánh tịch tĩnh là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh, trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật với hết phương tiện cầu Như Lai tạng bất hoại, tánh bất hoại là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật với hết phương tiện cầu Như Lai tạng không thể phá. Tánh không bị phá là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật với hết phương tiện cầu Như Lai tạng không bệnh. Tánh không bệnh là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật với hết phương tiện cầu Như Lai tạng không già chết. Tánh không già chết là Phật tánh, đối với tất cả chúng sanh trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Tất cả chư Phật với hết phương tiện cầu Như Lai tạng vô cấu. Tánh vô cấu là Phật tánh, đối với vô lượng chúng sanh trang nghiêm bằng vô lượng tướng hảo thanh tịnh. Như dầu và nước không lẫn vào nhau, cũng vậy, vô lượng phiền não che đậy Như Lai tánh nhưng không có

sự việc Phật tánh lẫn với phiền não. Nhưng Phật tánh ở trong phiền não như đèn để trong bình, bình vỡ thì đèn hiện. Bình là phiền não, đèn là Như Lai tạng. Người thuyết Như Lai tạng hoặc là Như Lai hoặc là Bồ-tát hoặc là Thanh văn đều có thể diễn thuyết tùy theo khả năng người nghe, hoặc có phiền não, hoặc không phiền não. Này Mãn Nguyện nên biết, ta nói người này chính là Chánh giác phá tan vô số bình phiền não của người thọ, sau đó có thể làm cho thấy tự tánh của mình, như thấy trái xoài trong bàn tay. Như mặt trời mặt trăng bị mây che nên ánh sang không hiện. Sau khi thoát khỏi mây che thì ánh sáng của chúng hiển lộ. Như Lai tạng cũng như vậy, bị phiền não che nên tánh Không hiển hiện. Khi thoát khỏi phiền não thì ánh sáng rực rỡ chiếu khắp. Phật tánh sáng sạch cũng như nhật nguyệt. Thương thay! Mãn Nguyện, tu hạnh ruồi muỗi không biết thuyết pháp, hãy im lặng đi đi.

Bấy giờ Tôn-đà-la Nan-đà đến gặp Đức Phật, lạy sát chân Ngài đứng qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la tâm sanh hoan hỷ, nói kệ khen:

Lành thay Ương-quật-ma

Đã tu nghiệp thù thắng

Nên tìm phương tiện cầu

Thân sắc vàng của Phật.

Ương-quật-ma nói kệ hỏi:

Thế Tôn khen ngợi thầy

Đệ nhất về dung mạo

Thế nào là thế gian

Sắc đẹp đặc biệt nhất

Nhờ đâu được sắc đẹp

Xin giảng giải nghi này?

Tôn-đà-la Nan-đà nói kệ:

Rửa tay chắp mười ngón

Đảnh lễ xá-lợi Phật

Thường cúng dường người bệnh

Nhờ đó được sắc đẹp.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Thân Phật không gân cốt

Làm sao có xá-lợi

Như Lai không xá-lợi

Pháp thân thắng phương tiện

Như Lai, không nghĩ bàn

Chưa tin làm tin ưa

Nên dùng phương tiện khéo

Thị hiện có xá-lợi

Phương tiện lưu xá-lợi

Đây là các pháp Phật

Thế gian từ xưa nay

Cúng dường Phạm tự tại

Thiên tử và Thiên nữ

Với các loại hình tượng

Vì họ không quy y

Xây dựng tháp xá-lợi

Nếu có những chúng sanh

Hiểu biết phương tiện này

Nhân phương tiện trí này

Được sắc đẹp đoan chính

Không như thầy đã nói

Vọng tưởng về nhân đẹp

Than ôi! Tôn-đà-la

Không biết về diệu sắc

Chỉ đủ sắc ruồi muỗi

Không biết nên im lặng.

Lại có Tôn giả Ưu-ba-ly đến chỗ Đức Phật, lạy sát chân Phật, đứng qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la, sanh tâm hoan hỷ, nói kệ khen:

Lạ thay! Ương-quật-ma

Đã tu nghiệp thù thắng

Tôi phát tâm tùy hỷ

Người nên tu tịnh luật.

Ương-quật-ma-la nói kệ hỏi:

Như Lai khen ngợi thầy

Bậc trì luật đệ nhất

Thế nào giỏi trì luật

Mau giải quyết nghi này?

Ưu ba ly nói kệ:

Không làm tất cả ác

Thực hành tất cả thiện

Tinh tấn tu tịnh tâm

Đây là giỏi trì luật.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Phá pháp, hủy giới cấm

Tỳ-kheo ác phạm luật

Cần phải thu sáu vật

Và tất cả tư cụ

Cấm chế và xử trị

Phương tiện điều phục họ.

Vật dùng tu phạm hạnh

Chẳng cho phá giới dùng

Ví như đại quốc vương

Có đao quý hộ thân

Nếu hàng thịt sử dụng

Theo pháp phải lấy lại

Vật quý giá của vua

Không được thuộc người ác

Vật cần phải nhận giữ

Của người tu phạm hạnh

Không thuộc người phá pháp

Thế nên phải thu lại.

Đây gọi là thế gian

Khéo trì luật đệ nhất

Không phạm Đột-kiết-la

Cũng chẳng trái uy nghi

Người trì luật như vậy

Đầy đủ lời Phật dạy

Như Lai xem tất cả

Đều như La-hầu-la

Than ôi! Ưu-ba-ly

Tu tập hạnh ruồi muỗi

Không hiểu khéo giữ luật

Không biết hãy im lặng.

Bấy giờ Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi đến chỗ Phật, đảnh lễ sát chân Ngài, đứng qua một bên, thấy Ương-quật-ma-la, sanh tâm tùy hỷ, nói kệ khen:

Lành thay! Ương-quật-ma

Đã tu nghiệp thù thắng

Nay nên tu đại không

Các pháp vô sở hữu.

Ương-quật-ma nói kệ hỏi:

Pháp vương tử Văn-thù

Ông thấy không đệ nhất

Vì sao trong thế gian

Khéo thấy pháp không tịch.

Không không có nghĩa gì

Xin giải quyết nghi ấy?

Văn-thù-sư-lợi nói kệ đáp:

Chư Phật như hư không

Tướng hư không chẳng có

Chư Phật như hư không

Tướng hư không không sanh

Chư Phật như hư không

Tướng hư không không sắc

Pháp cũng như hư không

Pháp thân Phật vi diệu

Trí tuệ như hư không

Trí thân Phật vĩ đại

Trí Như Lai vô ngại

Không thể giữ và xúc

Giải thoát như hư không

Hư không không có tướng

Như Lai là giải thoát

Vắng lặng, không hề có

Này Ương-quật-ma-la,

Làm sao thấu tỏ được.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Như có kẻ ngu si

Thấy mưa đá vọng tưởng

Cho là ngọc lưu ly

Nhặt lấy để mang về

Đặt vào trong bình kín

Giữ gìn như ngọc thật

Không lâu chúng tan hết

Thầm tưởng ngọc không thật

Gặp lưu ly thật khác

Vẫn tưởng là không thật.

Này Văn-thù, cũng vậy

Cực lực tu không tịch

Thường tư duy về không

Phá hủy tất cả pháp

Giải thoát thật, bất không

Mà lại tưởng cực không

Như thấy mưa đá tiêu

Lầm tưởng ngọc cũng tan

Nay ông cũng như vậy

Tưởng về không quá sâu

Đã thấy pháp Không rồi

Cho bất không là không

Có pháp đúng là không

Có pháp là bất không

Tất cả các phiền não

Cũng như hạt mưa đá

Phá tất cả bất thiện

Như mưa đá tan rã

Như lưu ly báu, thật

Là Như Lai thường trụ

Như lưu ly báu, thật

Là giác ngộ giải thoát

Sắc hư không là Phật

Phi sắc là nhị thừa

Sắc giải thoát là Phật

Phi sắc là nhị thừa

Sao nói tướng cực không

Lại là chân giải thoát

Văn-thù hãy nghĩ kỹ!

Hãy tư duy phân biệt!

Như làng xóm trống rỗng

Sông cạn bình hết nước

Có tất cả vật dụng

Trống rỗng nên gọi không

Như Lai chân giải thoát

Bất không cũng như vậy

Vượt qua tất cả lỗi

Nên nói giải thoát không

Như Lai thật bất không

Lìa tất cả phiền não

Và các ấm Trời, Người

Thế nên gọi là không

Ô hô! Hạnh ruồi muỗi

Chẳng biết nghĩa Chân không

Ngoại đạo cũng tu không

Ni-càn hãy im lặng.

Văn-thù-sư-lợi nói kệ hỏi:

Này Ương-quật-ma-la

Ngươi vì lý do nào

Khủng bố chúng Thanh văn

Khinh miệt các Phật tử

Ý hung bạo lẫy lừng

Dữ tợn như mãnh hổ

Ai là hạnh ruồi muỗi

Sao nói ác như thế?

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Như kẻ nghèo khiếp nhược

Đi lại trong đồng vắng

Bỗng nghe hơi mãnh hổ

Sợ hãi vội chạy nhanh

Thanh văn và Duyên giác

Không biết Ma-ha-diễn

Vừa nghe hương Bồ-tát

Sợ hãi cũng như vậy.

Ví như vua sư tử

Ở sâu trong hang núi

Bước đi thì rống lớn

Các thú khác đều sợ

Bậc hùng trong loài người

Bồ-tát sư tử rống

Tất cả chúng Thanh văn

Và các thú Duyên giác

Học vô ngã đã lâu

Mê nơi pháp ẩn dụ

Nói ngã như chó sủa

Chẳng ai đáp ứng lại

Huống chi lại lắng nghe

Không bằng tiếng sư tử.

Văn-thù-sư-lợi nói kệ hỏi:

Ngươi là ruồi muỗi nhỏ

Gây ra hành động ác

Nếu ngươi thật Bồ-tát

Thì ma ở nơi nào!

Than ôi! Người thế gian

Không thể tự giác tri

Không tự tỉnh lỗi mình

Chỉ thấy ác của người

Này Ương-quật-ma-la

Ngươi gây biết bao tội.

Ương-quật-ma-la nói kệ đáp:

Than ôi! Nay người đời

Hai hạng phá chánh pháp

Kẻ thuyết không cực đoan

Kẻ lại thuyết có ngã

Hai hạng người này làm

Nghiêng, che chánh pháp Phật

Ô hô! Này Văn-thù

Không biết ác, phi ác

Không biết hạnh Bồ-tát

Sư tử khác ruồi muỗi

Lạ thay! Ta biết được

Các Bồ-tát vô úy

Văn-thù hãy lắng nghe

Phật khen hạnh Bồ-tát

Như ảo thuật sư giỏi

Làm những pha ảo thuật

Chặt, cắt, ăn chúng sanh

Biểu diễn cho mọi người

Chư Phật và Bồ-tát

Hành động cũng như huyễn

Thị hiện thay đổi thân

Khi sanh, khi Niết-bàn

Hoặc vào kiếp đau bệnh

Xả thân làm thức ăn

Hoặc ở vào kiếp lửa

Mặt đất chảy ra nước

Chúng sanh chấp vào thường

Làm họ biết vô thường

Hoặc ở kiếp đao binh

Thị hiện thêm binh lính

Giết giặc, đoạn mạng chúng

Số lượng thật vô cùng

Mà thật không não hại

Cũng như làm huyễn thuật

Cả thế giới ba ngàn

Đưa vào trong hạt cải

Không một chúng sanh nào

Bị chèn ép bất an

Bốn biển, núi Tu-di

Vào một lỗ chân lông

Đều không bị chèn ép

Hiện trở lại chỗ cũ

Hoặc dùng một ngón chân

Lay thế giới mười phương

Chúng sanh vẫn an ổn

Thế nên các Phật pháp

Hoặc làm Phạm thiên chủ

Tứ thiên vương hộ thế

Vô lượng tướng khác nhau

Làm an ổn chúng sanh

Vương tử hay đại thần

Chủ làng hay thương gia

Trưởng giả hay cư sĩ

Hòa hợp an chúng sanh

Hoặc làm các Thiên nhân

Chuyển hóa tà kiến họ

Đời này, tất cả đời

Nên gọi là bổn sanh

Ví như ảo thuật sư

Thấy ảo thuật giết người

Chẳng khi nào buồn rầu

Than thở là đại ác

Vì người ảo thuật gia

Hiểu rõ tính ảo thuật

Ta nay cũng như vậy

Thị hiện giết chúng sanh

Vì điều kẻ hủy pháp

Thật không người bị hại

Như Đức Phật Thế Tôn

Hóa hiện kiếp đao binh

Nay ta cũng như vậy

Khéo tu hạnh Bồ-tát

Than ôi! Này Văn-thù

Tu tập hạnh ruồi muỗi

Không có chí long tượng

Đại trí tuệ hơn đời.

Thế Tôn với nhất thiết trí, nhất thiết kiến, hướng đến Văn-thù-sư-lợi nói kệ:

Như Ương-quật-ma nói

Hạnh Bồ-tát như vậy

Hãy biết kẻ phàm kia

Mà cứu độ chúng sanh

Họ là Đại Bồ-tát

Dũng mãnh như các ông

Lành thay, này Văn-thù

Phải biết công đức họ.

Phật lại nói kệ khen:

Lành thay! phương tiện khéo

Thù thắng hùng trong đời

An ổn cho chúng sanh

Hiện sức tinh tấn lớn

Nay Ta sẽ diễn thuyết

Để thành A-la-hán

Các công đức như vậy

Nghiệp thiện và tinh tấn

Dựa tất cả chúng sanh

Đến an lạc vĩnh viễn.

Khi ấy Xá-lợi-phất bạch Phật:

–Thế Tôn, cầu xin Ngài thương xót cho tất cả chúng sanh, chỉ dạy cho con, những người muốn mau chứng quả A-la-hán, dùng công đức gì, hạnh nghiệp gì, tinh tấn gì, để tạo lợi ích, an lạc cho tất cả chúng sanh?

Thế Tôn nói kệ đáp:

Khi cha mẹ hòa hợp

Con nhập vào thai mẹ

Tâm cha mẹ hoan hỷ

Được công đức tùy thuận

Tinh tấn rất sáng lạ

Thế gian rất phong phú

Vua hoan hỷ vô cùng

Mẹ mộng thấy đẹp lạ

Con sanh nhà giàu có

Oán địch sanh lòng từ

Bảy tuổi đi đến trường

Thầy bạn không tranh cãi

Người phục vụ hoan hỷ

Cùng siêng làm việc nhà

Đến năm hai mươi tuổi

Lục súc đều không tranh

Xem nhau như cha mẹ

Có rất nhiều sữa thơm

Lớn thay, con hiền minh

Không tham, sân, ghét, mạn

Gian dối và hư ngụy

Nói sai và gây hại

Trẻ con, không uy nghi

Nghiệp ác, ác bất thiện

Từ hiếu với cha mẹ

Tôn trưởng và thầy dạy

Gặp các bậc Trưởng thượng

Cung kính chắp tay chào

Thân cận trung, thanh niên

Vui chơi cùng trẻ nhỏ

Cung kính khéo chu cấp

Thương mến kẻ đau khổ

Bỏ ác, biết hổ thẹn

Thường tu tập chính pháp

Không tập huyễn thuật chơi

Thường ưa gặp chư Phật

Chú trọng học kinh luật

Học tập giỏi các minh

Tránh xa rượu, cờ bạc

Cung kính Bậc Tối Thắng

Biết đủ trong ăn ngủ

Không thích việc bất tịnh

Được trời, người mến yêu

Tất cả đều cung kính

Công đức lớn như thế

Nhiều không thể ví dụ

Công đức nghiệp tinh tấn

Vậy sẽ thành Chánh giác.

Xá-lợi-phất nên biết

Ương-quật-ma-la này

Có những pháp như vậy

Sẽ mau thành chính giác

Làm sao người như vậy

Lại có những điều ác

Ương-quật có rất nhiều

Các công đức đặc biệt

Uy hùng như Văn-thù

Siêu tuyệt chẳng tầm thường

Xem tất cả chúng sanh

Tưởng như là con một

Nên biết Ương-quật-ma

Là bậc Đại Bồ-tát

Nguyện độ người chưa độ

Thế gian là của ta

Nếu muốn phát thắng nguyện

Cứu độ khắp thế gian

Mà làm hạnh bất thiện

Là việc không thể có.

Thế Tôn nói kệ tiếp:

Hiện làm trời Nhật nguyệt

Phạm vương chủ chúng sanh

Địa, thủy, hỏa, phong, không

Vô lượng đức như thế

Bồ-tát bậc uy hùng

Như vậy độ chúng sanh.

Đại Mục-kiền-liên nói kệ khen:

Lạ thay! Ương-quật-ma

Công đức lớn như vậy

Vừa gặp Phật Thế Tôn

Vượt lên tất cả hữu.

Ương-quật-ma-la nói kệ hỏi:

Đại Mục-liên, vì sao

Có các hạng chúng sanh

Không gặp Phật Thế Tôn

Có thể biết chánh pháp?

Đại Mục-kiền-liên nói kệ đáp:

Như Phật Thế Tôn thuyết

Có ba hạng người bệnh

Ba hạng là tà định

Chánh định và bất định

Thế nào là tà định?

Là Phật không giáo hóa

Thế nào là Chánh định?

Như là Đại Ca-diếp…

Bất định, Phật chưa có

Giác ngộ được thật pháp.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Người chớ nói như thế

Thượng tọa Đại Ca-diếp

Khi Phật chưa xuất hiện

Đã nhập chân thật pháp

Tại vì sao như vậy?

Như Lai thường trụ đời

Người nào hành chánh pháp

Trong nhà luôn có Phật

Nhờ mưa sông có nước

Không mưa sông cạn khô

Người trí giỏi phương tiện

Cần phải khéo quan sát

Không mưa, sông có nước

Thật không có việc này

Phải biết trên mưa xuống

Nên sông chảy không ngừng

Vì vậy, này Mục-liên

Thế và xuất thế gian

Tất cả các thắng pháp

Đều do Phật giảng dạy

Thế nên Đại Ca-diếp

Nhờ Phật được xuất gia.

Đại Mục-kiền-liên nói kệ hỏi:

Nếu các vị Như Lai

Thường trụ trong thế gian

Ta và các chúng sanh

Sao không thấy ở đây?

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Chỉ cho Ca-diếp biết

Cũng như mưa nơi khác

Vậy nên đời không Phật

Chúng sanh không tự độ

Trực tiếp gặp chư Phật

Thì mới được giải thoát

Ví như có người nào

Vào thiền trong phòng kín

Trời trăng chiếu sáng đến

Nhưng họ vẫn không thấy

Cũng vậy này Mục-liên

Đừng nói đời không Phật

Tất cả các Như Lai

Thường trụ ở thế gian

Tế độ hết quần sanh

Xuất gia thọ cụ túc

Thế nên tà hay chánh

Không xen lẫn bất định.

Đại Mục-kiền-liên nói kệ:

Thế gian có năm giới

Phật ra đời cũng vậy

Ương-quật-ma-la nói kệ đáp:

Cho đến thế gian có

Giới, uy nghi tùy thuận

Thế gian, xuất thế gian

Nên biết do Phật dạy.

Đại Mục-kiền-liên nói kệ hỏi:

Vì sao bệnh thế gian

Nói chia làm ba loại

Có bệnh uống thuốc hết

Có bệnh không thuốc trị

Và có người bị bệnh

Uống thuốc nhưng không hết

Thế nên những người bệnh

Phân biệt thành ba loại.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Ý nghĩa này không đúng

Không nên nói ba loại

Trị được, không trị được

Chỉ có hai, không ba

Ai phân biệt thành ba

Cũng là Thanh văn thừa

Nếu các Thanh văn thừa

Phật nói thừa ruồi muỗi

Bởi vì họ không biết

Nên phân thành ba loại

Gọi là kẻ tà định

Là hạng Nhất xiển đề

Chánh định là Như Lai

Bồ-tát và nhị thừa

Mục-liên cần phải biết

Hai hạng rất ít có

Là Đức Phật Thế Tôn

Cùng với Nhất xiển đề

Như Lai, Bậc Tối Thượng

Không còn gì trên nữa

Hạng thấp hèn cùng cực

Chính là Nhất xiển đề

Ví như Đại Bồ-tát

Mãn mười Ba-la-mật

Xiển đề cũng như vậy

Đầy đủ mười hạnh ác

Bồ-tát xả thân cho

Đầu, mắt, máu, tủy, não

Xương chất hơn Tu-di

Rất nhiều, không thể tính

Xiển đề cũng như vậy

Cho đầy đủ hạnh ác

Sanh vào đường ngạ quỷ

Tham dục rất mãnh liệt

Tâm luôn luôn tham dục

Nhiều phụ nữ đáp ứng

Và sanh rất nhiều con

Ngày đêm không được vui

Quá khổ vì đói khát

Nên phải ăn con mình

Có loài ngạ quỷ khác

Hóa thành Bà-la-môn

Do nghiệp ác đời trước

Theo bắt trẻ con ăn

Phóng túng tùy ý muốn

Có loại tự ăn mình

Đây là Nhất xiển đề

Đầy đủ các hạnh ác

Thế nên Phật Thế Tôn

Bậc Vô Thượng Hy Hữu

Hạng cực hạ hy hữu

Đó là Nhất xiển đề

Tà định là xiển đề

Chánh định là Như Lai

Trụ địa các Bồ-tát

Và Thanh văn, Duyên giác.

Khi ấy, Thế Tôn hướng về Ương-quật-ma-la nói kệ:

Ương-quật-ma đến đây

Xuất gia thọ tam quy.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Xe này là xe lớn

Gọi là trí vô ngại

Một xe một quy y

Phật đệ nhất nghĩa y

Phật pháp là một nghĩa

Như Lai diệu pháp thân

Tăng số về Như Lai

Như Lai tức là Tăng

Pháp và Tỳ-kheo Tăng

Cả hai phương tiện y

Như Lai phi phương tiện

Là đệ nhất nghĩa y

Thế nên, hôm nay con

Quy y nơi Như Lai

Trong các chỗ quy y

Phật là chân thật y

Như muốn ăn ngó sen

Cần phải giữ chân thật

Bỏ chân ăn hư ngụy

Tự tha không lợi ích

Người ngu si như thế

Ngàn thầy không cứu được

Bỏ một chân thật y

Tu theo phương tiện y

Chúng ngu si như vậy

Ngàn Phật không cứu được.

Thế Tôn bảo Ương-quật-ma-la:

–Ông hãy thọ trì đồng chân tịnh giới.

Ương-quật-ma-la nói kệ hỏi:

Đồng chân nghĩa là gì

Cụ túc giới là gì

Chân Sa-môn là gì

Thế nào là phước điền?

Đức Thế Tôn im lặng không đáp.

Ương-quật-ma-la lại nói kệ:

Ai không biết một y

Là đệ nhất nghĩa y

Không thể biết hai y

Là phương tiện kiến lập

Nên biết người như vậy

Là thế gian đồng chân

Chưa thọ giới cụ túc

Sao gọi là Sa-môn

Không biết một quy y

Làm sao tịnh quy y?

Ai không biết Như Lai

Là đệ nhất nghĩa y

Quy y không thanh tịnh

Sao gọi là Sa-môn

Không biết chân thật y

Sao gọi là phước điền

Với hai quy y này

Chân thật và phương tiện

Không biết rõ sai biệt

Là thế gian đồng chân.

Khi ấy Thế Tôn bảo Ương-quật-ma-la:

–Ông hãy thọ trì giới không sát sanh.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Con quyết định không thể

Thọ trì giới không giết

Con sẽ thường thọ trì

Đoạn tuyệt mạng chúng sanh

Nói chúng sanh ở đây

Là vô lượng phiền não

Ai thường giết phiền não

Gọi là giữ giới sát.

Thế Tôn lại bảo Ương-quật:

–Như vậy thì thọ trì giới không nói dối.

Ương-quật-ma-la nói kệ đáp:

Con quyết định không thể

Thọ trì không nói dối

Đối với tất cả pháp

Thọ trì lời nói dối

Thọ trì lời hư vọng

Chính là chư Phật pháp

Lời hư vọng ở đây

Là tất cả pháp Không

Lại có pháp hư vọng

Thanh văn cùng Duyên giác

Hành động của Bồ-tát

Tùy thuận theo chúng sanh

Lại có pháp hư vọng

Ta vượt khỏi thế gian

Thọ trì giới cụ túc

Đắc thành A-la-hán

Ta nhận những ăn uống

Tạo cho họ bố thí

Hoặc qua lại kinh hành

Chín lỗ chảy bất tịnh

Ta thọ dụng giày dép

Tăm, y phục, thuốc thang

Đói khát và ngủ nghỉ

Cắt móng tay, cạo tóc

Các bệnh khổ trong thân

Tùy bệnh mà uống thuốc

Ta sẽ nhập Niết-bàn

Như củi hết lửa tắt

Như vậy với tất cả

Các pháp hư ngụy khác

Là do ta phương tiện

Truyền cho khắp thế gian

Thường ngay trong lúc ấy

Vọng ngữ là bất tịnh

Nay thuyết thật và chân

Mục-liên hãy lắng nghe

Pháp thật và chân ấy

Chính là Như Lai tạng

Thân đệ nhất nghĩa thường

Thân Phật bất tư nghị

Đệ nhất không thay đổi

Thân thường hằng cũng vậy

Thân đệ nhất nghĩa tịnh

Diệu pháp thân chân thật

Bất tư nghị như thế

Thân ấy làm sao hiện

Vì vậy pháp ngụy sanh

Thế nên chư Phật dạy

Viễn ly các hư ngụy

Nên gọi Bậc Toàn Giác

Cũng như người chăn bò

Khi bò nghé bị chết

Lột da che nghé khác

Làm bò mẹ hoan hỷ

Như Lai cũng như vậy

Luôn tùy thuận thế gian

Ai với những người điếc

Làm dấu theo người điếc

Mà thuyết pháp cho họ

Như người chăn bò kia

Chúng sanh có suy nghĩ

Như Lai đồng thế gian

Như kẻ chăn bò kia

Dùng vô lượng cách thức

Nhiều phương pháp khéo léo

Hướng dẫn chúng quần sanh

Nếu người chăn bò kia

Không thay bằng nghé khác

Sữa bò mẹ không chảy

Vậy nên lập phương tiện

Như Lai cũng như vậy

Nếu hiện thân tự tánh

Thì khắp cả thế gian

Ai có thể thấy được

Nên dùng phương tiện khéo

Thị hiện tùy thế gian

Làm giải thoát khắp cả

Đó là các Phật pháp

Vậy nên con từ nay

Thường làm việc hư ngụy

Cho đến giết chúng sanh

Tất cả trong hư vọng

Không thọ rời hư vọng

Là giới tịnh của con.

Thế Tôn bảo Ương-quật-ma-la:

–Ông nên thọ giới không uống rượu.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Con cũng không có thể

Giữ giới không uống rượu

Thường giữ giới uống rượu

Ngày đêm luôn phóng dật

Vì vậy kêu gào lớn

Luân hồi trong năm đường

Nhất hướng rất vui thích

Thế nên gọi là rượu.

Từ xe lớn kia sanh

Rượu vô thượng Phật tạng

Nay con uống rượu này

Đủ tự khuyên chúng sanh

Thường trụ không thay đổi

Lành thay! Hoan hỷ uống

Nói lớn tám loại tiếng

Say sưa không cùng tận.

Thế Tôn bảo Ương-quật-ma-la:

–Ông hãy thọ tịnh giới không dâm dục.

Ương-quật-ma-la nói kệ:

Con cũng không có thể

Thọ trì giới không dâm

Con sẽ thường thọ trì

Tham luyến yêu người khác

Thường đến nhà dâm nữ

Hoan lạc cùng với họ

Thiền lạc chính là vợ

Pháp chân đế là con

Tâm từ bi là gái

Pháp Không làm nhà cửa

Vô lượng Ba-la-mật

Lấy làm tòa cao rộng

Phiền não làm lính canh

Thức ăn, lời ẩn dụ

Tổng trì là vườn hoa

Trang trí hoa giác chi

Pháp ngữ là rừng cây

Trí giải thoát là quả

Những cái gọi thế gian

Là thắng lạc đệ nhất

Tuệ là pháp tự tánh

Chẳng phải cảnh người ngu.

Thế Tôn bảo Ương-quật-ma-la:

–Ông nên thọ trì giới không trộm cắp.

Ương-quật-ma-la nói kệ đáp:

Con cũng không có thể

Thọ trì giới không trộm

Thường lấy của không cho

Cướp tài vật người khác

Không cho là giác ngộ

Không có người trao cho

Không cho mà tự lấy

Con lấy của không cho

Phật dưới gốc Bồ-đề

Không đắc cũng không mất

Đây là pháp tự tánh

Tối thắng không gì hơn.

Phật bảo Ương-quật-ma-la:

–Ông hãy thọ giới không ca múa.

Ương-quật-ma-la nói kệ đáp:

Con thường tập múa nhạc

Hát kệ Càn-thát-bà

Nêu bày Như Lai tạng

Tán dương khen lành thay

Đối với chư Phật kia

Nghe Như Lai thường trụ

Bằng diệu âm thường tụng

Kinh điển của xe lớn

Cũng như là kỹ nhạc

Khẩn-na, Càn-thát-bà

Vô lượng âm thanh hay

Cúng dường các quyển kinh

Nếu các chúng sanh ấy

Thường cúng dường như vậy

Tất cả Phật thọ ký

Vị lai đồng một hiệu.