Đại Tập 14 · Bộ Bản Duyên V · Số 192–198

Phật Bổn Hạnh Kinh - Quyển VI

PHẬT BỔN HẠNH KINH

(PHẬT BỔN HẠNH TÁN TRUYỆN)

QUYỂN VI

Phẩm 27: ĐIỀU-ĐẠT VÀO ĐỊA NGỤC

Phật, Bậc Thầy trời người

Thân tâm đều thanh tịnh

Thương người xuống sông tắm

Mặc áo tắm đứng trông.

Bấy giờ, Phật Thế Tôn

Bèn xuống dòng sông trong

Giống như vua mặt trời

Tắm ở ao Thiên hoa,

Cũng như cột kim cang

Dùng báu mầu trang hoàng,

Như Thiên sư điêu khắc

Các tướng đều sáng đủ

Thân hình Phật Thế Tôn

Cũng xinh đẹp như thế.

Do hạnh lành đời trước

Thợ giỏi đã tạo thành

Trăm tướng phước đức đủ

Thiện đời trước in rõ,

Hoặc như ngón tay đẹp

Hoặc như phát âm thanh

Để nói hạnh lành xưa.

Hình tướng Phật như thế

Trùng trên không, dưới nước…

Nhìn đều sinh ngạc nhiên

Đều tự bỏ hờn oán

Đối nhau bằng tâm Từ

Chẳng ăn thịt nhau nữa

Mắt đắm nhìn Thế Tôn

Ngắm ngài không thỏa mãn.

Thời, Phật bảo A-nan:

“Xem các loài vật ấy

Đều cùng nhìn tướng Phật

Tuy trùng thú không tuệ

Không phân biệt lành, dữ

Quán thân tướng Phật đẹp

Như nhìn ảnh trong gương

Đã gieo giống gốc lành”.

A-nan bạch Phật rằng:

“Thưa hãy xem Điều-đạt

Đốt cháy bản thân mình

Người họ Thích siêng tu

Học pháp nương hư không

Được vua A-xà-thế

Thờ làm thầy trên hết

Thọ ân sủng vô cùng

Cung kính như hiền tài

Không xét nhân do đâu

Muốn biến thành kẻ ác?”

Thời, Phật bảo A-nan:

“Bố thí khắp, học rộng

Tịnh hạnh, siêng tự giữ

Tâm luôn Nghĩ việc ác

Chắc chắn không thể giữ.

Tâm ác, quen các ác

Quên mất hạnh lành ấy

Tự nhơ cội gốc lành

Người ngu được vinh lộc

Tự rất lấy làm mừng

Chỉ chuốc lấy tự sát

Như con la có mang

Do đó tự tiêu diệt,

Cội gốc các điều lành

Không còn mảy may thiện

Cứu ra bỏ không đành

Có thể giúp ra khỏi.

Lòng ta thương chúng sinh

Lòng Từ đối tất cả

Lên núi, vào hỏa ngục

Cứu những người khổ ách

Không tiếc thân mạng mình.

La-vân là con Ta

Điều-đạt lăn đá hại

Thương cả hai như nhau.

Không lâu ở Vương xá

Hạnh ác đã dẫy đầy

Điều-đạt bị bệnh nặng

Chữa trị bằng mọi cách

Rồi lại bảo đệ tử:

“Nay nên đem ta sang

Chỗ vua nước Ma-kiệt

Là bạn thân của ta.”

Bấy giờ, các đệ tử

Tìm cách cáng đưa ông

Kiệu ba bậc ấy gãy

Té rơi gối bị thương

Lại thay kiệu ngồi khác.

Kiệu đến cửa cung vua

Đi đường gặp nhiều thứ

Các điềm hiện chẳng lành;

Trâu đực rống lên đón

Vừa húc đất vừa đi

Chân sau hất tung đất

Bốc bụi bẩn lên người,

Đàn quạ gọi ở trên

Giống như tiếng nói người

Rằng: “Mưu đồ của ông

Chẳng làm người hài lòng”.

Đến cửa liền tâu vua

Vua ra lệnh cho quan:

“Người ác gần cửa tử

Lại đến mê hoặc nhau

Hắn dùng ác đốt ta

Trở lại tự thiêu đốt

Như mưa đá hại vật

Làm tiêu mất tất cả

Trở lại tội chúng sinh

Chúng ta không nên thấy.

Người thân không màng đến

Mọi người đã bỏ rơi

Chống báng Phật Thế Tôn

Vì tế trời Cát tường

Nếu vào ngục Vô trạch

Sợ liên lụy chúng ta.

Có người kính trọng ta

Các khanh tự yêu mạng

Thì mau phải ra khỏi

Ác lại gặp đây rồi.

Ta thường khen Phật đức

Theo cầu nguyện thầy trời

Thề rằng nơi sinh ra

Không ở chung bạn ác,

Quan hầu lệnh thị vệ

Mau đuổi những người tội.”

Tâm Điều-đạt dua nịnh

Khoe với các đệ tử:

“Như ta tự suy Nghĩ

Chỉ Phật với ta thân

Có thể cứu nạn vậy

Ngoài ra không nhờ ai

Mau đem ta đến Phật.”

Lá rụng trở về cội

Như hạt rơi đất mọc

Đất nuôi dưỡng, cưu mang

Các đệ tử cho rằng

Thầy lầm lẫn vô cùng

Có ác ý đối Phật

Phạm các thứ tội lỗi.

Điều-đạt nghi sợ nói:

“Ta tuy trái phạm Phật

Không hề bỏ người ác

Vì người lành không nhờ.”

Bấy giờ đệ tử hắn

Thấy thầy như vậy thì

Vì sợ Điều-đạt nên

Vội lên kiệu ra đi.

Chấn động thành Vương xá

Mọi người tụ lại xem

Thời, đuổi theo Điều-đạt

Mới giải được hoài nghi

Thấy Điều-đạt gặp nạn

Nhan sắc rất tiều tụy

Thường làm ác bất kể

Nên nay gặp họa thôi.

Như tàu biển sắp lật

Vào miệng cá Ma-kiệt,

Giống như cờ lớn đổ

Sắp rơi trên mặt đất,

Thí như mổ dê nhà

Dụ phước trời đều ứng

Điều-đạt nguy như thế

Đi vào miệng cửa tử.

Như nhật trùm bóng núi

Mau dần che mặt đất

Điều-đạt hành ấm xấu

Theo đuổi phủ không khắp,

Các người xem trong thành

Thấy điềm ứng như thế

Mọi người chuyền nhau nói:

“Trên đất nặng oán thù

Thường làm ác với Phật

Mặt dày không thẹn ư?

Làm sao mà gặp Phật?

Trong có tráo trở đây

Chứa nhóm sự hao tổn

Vậy không nên nhìn coi.”

Có người rất kinh sợ

Hoặc có người xót thương

Có người rơi nước mắt

Có người đứng lặng nhìn

Có người khen ngợi Phật

Công đức tâm Từ bi

Nên mới dung thọ được

Kẻ độc ác như vầy.

Đệ tử hắn mệt nhọc

Dừng lại nghỉ, thở than

Sự mang nặng đất ấy

Làm sao kham nổi được.

Vừa dừng lại giây lát

Mọi người đã bao quanh

Màu vẻ chết đã ứng

Dần dần vì đó hiện

Phút chốc đất chấn động

Tiếng vang khắp cõi nước:

“Ta chẳng thắng người ác

Như giác ngộ cõi đời.”

Bấy giờ, trong hư không

Có tiếng sấm chấn động

Lại có biết bao thứ

Âm hưởng ác đáng sợ

Các trời bảo thần đất:

“Hạnh ác đã đến gần

Nên đất động lên tiếng

Bày duyên đối xấu ác

Không thắng ác hạnh kia.”

A-nan bạch Phật rằng:

“Điều-đạt đã đến rồi

Xin được gặp Thế Tôn!”

Thời, Phật dùng tiếng Phạm

Mà bảo A-nan là:

“Điều-đạt tội rất nặng

Không thể đến gặp Ta

Dù gió tỳ-lam thổi

Cũng không thể lay động

Dù cho rồng dắt dẫn

Rồng tuyệt nhiên không lay.”

Phật nói lời quyết định:

“Điều-đạt không gặp Ta”

Tức thời run xuất hạn

Nhan sắc liền biến xấu

Giống như chim cánh vàng

Muốn bắt rồng chúa ăn

Vì chết đã tìm bắt

Run rẩy không tự dừng

Gặp sứ Diêm vương triệu

Sợ hãi không biết gì,

Đất nứt như miệng cá

Trong đó lửa đỏ ngời

Há miệng rất đáng sợ

Như muốn nuốt Điều-đạt.

Lửa cháy bốc như lửa

Hừng hực liếm thiêu thân

Bị lửa nóng trói buộc

Lôi cuốn đến đường ác

Giơ cao cả hai tay

Lớn tiếng xưng danh Phật

Gọi rằng: “Trời trong trời

Chỗ chúng sinh cậy nương

Thường có tâm thương xót

Đối tất cả chúng sinh.

Con tuy ngu, nhiều lỗi

Nhân từ chẳng biến đổi

Như núi chúa Tu-di

Gió không thể thổi ngã

Lòng Từ ái vô lượng

Soi sáng đời xưng hô.

Nếu được Ngài soi chiếu

Mong đợi chút dừng nghỉ

Để ngộ cõi Tam thiên.

Lên tiếng Phạm âm vang

Duyên tiếng mầu sâu này

Được thoát khổ địa ngục

Nguyện được Phật Thế Tôn

Đất bụi bám chân Ngài

Đem đội trên đỉnh đầu

Hoặc sẽ được cứu giúp.

Thế Tôn không tự đến

Xin sai đệ tử khác Ca-diếp,

A-na-luật Xá-lợi-phất,

Mục-liên Cầu được các vị ấy.

Còn hiền đệ A-nan

Tình cốt nhục dòng họ

Làm sao bỏ nhau được

Anh em cùng khổ não

Chúng Tăng cũng như vậy

Từ vua đến các quan

Người quen và họ hàng

Chỉ trừ có kẻ ác

Không bao giờ bỏ con

Không ai rời một chút

Như bóng mãi theo hình.”

Người đông đầy mặt đất

Các trời chật hư không

Đều đứng xem Điều-đạt

Lăn lóc trong khổ đau

Giống như hai lực sĩ

Cùng giao đấu với nhau

Lực sĩ đối duyên trước

Trong chúng bắt Điều-đạt

Trời, người đồng thanh kêu:

“Vinh Lộc nay ở đâu?

Báo lành dữ rõ ràng

Bị lửa kéo dắt đi.”

Bấy giờ vô số người

Bỗng sợ ác đối này

Phật còn không cứu được

Huống chi là người khác

Xưng Phật cúi mình lễ

Hết lòng tự quy y

Chưa kịp nói nửa lời

Liền bị lửa bủa vây

Lửa như dáng Anh lạc

Lan khắp cả thân thể

Bỗng nhiên liền biến mất

Như cá đói nuốt mồi

Chợt đến ngục Vô-trạch.

Bấy giờ quỷ ngục tốt

Đầu cháy rất đáng sợ

Sức mạnh, thân như núi

Tâm độc, rất tức giận

Vôïi vã liền tìm đến

Lùng bắt mang đi mất,

Như chim vàng bắt rồng

Dùng dây sắt cháy nóng

Trói ngược cả hai tay

Lôi đi chửi thậm tệ

Đem đến tâu Diêm-la

Rằng: “Đây vật tệ ác

Hung bạo ở thế gian

Mang hờn ghen, nịnh hót

Nghịch chánh lý, ác hung

Nhớ ác, không phản tỉnh

Không từ, chuyên làm ác

Chủ tâm tìm hay dở

Không thẹn, kết oán thù

Độc chuyên quyền, cậy thế.

Thác loạn vượt chân lý

Chánh pháp nói phi pháp.

Phi pháp nói chánh pháp

Sông hay vắng lặng kia

Thể báu tuệ tràn đầy

Phật như núi Tu-di

Y lăn đá muốn giết.

Nước định ý thanh tịnh

Các biển, vực Thánh hiền

Vốn lặng trong lại sâu

Hắn quậy dơ bẩn lên.

Vô tội sinh oán sát

Tỳ-kheo-ni Liên Hoa

Nhổ hết cội gốc lành

Đều khiến không còn sĩt.

Tối như đồng sương phủ

Các lành ngày một tổn

Ví như trăng lặn mất

Tan chuyển vận tối tăm

Chứa tội đất đã nuốt

Nay đến miệng ác đối

Vua nên xử tội ấy

Tội nặng không thể tha”.

Vua nghe ngục tốt tâu

Phải dùng pháp xử đoán

Vua nổi giận nhiếc mắng

Cùng dạy bảo rõ ràng:

“Ôi! Người dòng giàu sang

Làm những việc thấp kém

Con cháu vua Cam Giá

Ngươi đã làm tan hoang.

Phải chăng ngươi điên dại

Gây ra tội lớn lao

Không uống pháp cam lộ

Tự nuốt độc hại kia

Làm việc hung ác ấy

Muốn cắn gậy ta ư?

Muốn nuốt chày Thiên đế

Hay muốn nắm hư không?

Ngươi bị dục trói buộc

Tính tháo lộng như gió

Đem dục làm việc ấy

Nên hết lòng làm ác.

Ngươi muốn dùng bàn tay

Mà che ánh dương Phật

Lại muốn dùng ngón tay

Nâng Tu-di của Phật

Ngươi muốn uống biển cả

Khiến cạn hết không còn

Việc đến tự cột chặt.”

Nói rồi sai ngục tốt

Bèn làm việc đáng làm

Quỷ tốt lớn tiếng thét

Người tội đều kinh hãi

Tự nói chuyền với nhau:

“Nay kẻ làm ác đến

Nhờ duyên vật ác này

Sẽ lợi ích chúng ta

Bao nhiêu thứ khổ đau

Đều đến trong hội này

Cùng trị vật ác độc,

Lột da, đâm mài giã

Thái thịt bỏ cối nghiền

Tiêu tan thân thể ấy.”

Quỷ tốt như nói trên

Độc trị khiến đầy đủ

Ép ngặt các khổ đau

Quỷ ngục dùng lửa đốt

Cây sắt banh miệng ra

Đồng sôi rót vào miệng

Phải nuốt hòn sắt nóng.

Các địa ngục Đô hợp

Ở trong đó khổ sở

Đi đến ngục Vô trạch

Gia hại Điều-đạt kia.

Ngục Vô trạch thiêu đốt

Cùng người tội phải chịu

Tội riêng của Điều-đạt

Tranh nhau mà hiện ra.

Núi Kim cang đảo lộn

Lửa trào càng nóng hơn

Rớt trên đầu Điều-đạt

Khiến thân nát như bụi,

Núi như biết giận dữ

Thường tự đứng, tự ngã

Âm thanh như xướng họa

Đập nát xương cốt kia.

Người tội nghe tiếng ấy

Đều sợ hãi kinh hoàng

Bốn phía chạy tứ tán

Không còn đất lánh thân

Che mặt mày, vỗ đất

La lớn, bảo nhau rằng:

“Làm ác sao quá đổi!

Khiến đều chịu khổ đau

Điều ác nay đã đến

Vác nặng rất ương đối

Do chúng sinh ác này

Làm chúng ta thêm đau.”

Điều-đạt đau đớn quá

Bảo các người tội rằng:

“Đau đớn ở cùng khắp

Đâu riêng một mình ta?”

Các quỷ coi giữ ngục

Đều mắng Điều-đạt là:

“Hãy nghe tội ác ngươi

Kẻ bạo ngược tàn độc

Thuốc của Nhất Thiết Trí

Tuệ pháp báu rất nhiều.

Mười tám hang núi Phật

Ao vực của từ bi

Núi Phật mầu như thế

Người dùng núi mà ném

Vì thế mắc tội lỗi

Các núi mưa trên ngươi.”

Tự nhiên núi Kim cang

Mưa trên đầu Điều-đạt

Núi cao, chày cháy bỏng

Rơi như mưa không dứt

Làm thân hắn nát vụn

Rồi sống lại như cũ

Bấy giờ lại kêu la

Kinh động trong địa ngục.

Voi đá có trăm chân

Như núi một do-diên

Đen như mây mù tối

Nhanh hơn gió kiếp tận

Kêu thét như sấm động

Điều-đạt thấy kinh hoàng

Gào thét lớn thất thanh

Liền nói lên lời này:

“Các ngươi sao ác quá

Dùng voi ép bức ta!

Đến muốn khủng bố chết

Nay đến dày xéo nhau”.

Quỷ địa ngục hỏi hắn:

“Biết đạp ngươi hay không?

Ngươi dùng voi khủng bố

Nên bị tội voi dày.”

Trong giây lát lại có

Quỷ ngục thân bằng sắt

Hình dáng lớn như núi

Mang chày sắt cháy hồng

Một do-tuần vuông vức

Đi đến chỗ Điều-đạt

Dỡ năm trăm chày sắt

Giáng xuống đầu Điều-đạt

Giã nát thân Điều-đạt

Giống như kiến con nhỏ.

Quỷ ngục, giận mắng rằng:

“Nói sao hết tội này

Ngươi phá người đắc đạo

Cô Liên Hoa là đầu

Đã phạm tội lỗi này

Nay chày giã đầu ngươi

Lại có xe sắt cháy

Trâu kéo thân than đỏ

Tay chân buộc xe sắt

Phân ra làm hai phần

Đánh xe đi hai ngã

Xé tan thân Điều-đạt

Mỗi xe chia thân ấy

Đau đớn không nói được.

Quỷ địa ngục lại mắng:

“Nay xe mới xé ngươi

Phân ra làm hai mảnh

Đúng ra xé thân ngươi

Tám mươi sáu ngàn muôn

Thánh chúng ngươi chê bai

Chia rẽ làm hai bộ

Nên nay xẻ thân ngươi.”

Tiếng Điều-đạt vọng đến

Ngục Hồng hoa xa xôi

Cù-hòa-ly nghe tiếng

Liền tìm đến mắng rằng:

“Thà gặp lửa dữ đốt

Kiếm bén độc bên trong

Hổ mang, trăn, ác độc

Đừng gặp bạn ác tà.

Tìm phương tiện cứu giúp

Có thể thoát tội này

Bạn ác không phương tiện

Nên địa ngục đành chịu

Bị quỷ giữ ngục kia

Không đợi đường giải thoát.

Có bốn thứ phương tiện

Thuật ấy lại không làm

Tổn hại danh xưng

Như ngày cạn nước

Tiêu các hạnh lành

Như lửa cháy đồng

Hại trí tuệ sáng

Như hoa gặp sương

Bẩn hoại mùi hương

Giới cấm tâm tịnh

Che lấp ánh sáng tâm

Như trăng lúc nguyệt thực.

Điều-đạt gốc là bạn

Đối ta bằng oán độc

Ngục tốt gia độc trị

Cất tiếng kêu đau đớn”

Điều-đạt nghe tiếng hỏi:

“Tiếng Cù-hòa-ly ư?”

Ngục tốt mắng ngược lại:

“Đó là lửa địa ngục

Đã vào trong tội lỗi

Lại phải hỏi làm gì?

Do ngươi người bạn ác

Cuồng đặt ngục Hồng hoa

Vì tà đạo, phản nghịch

Hầm gian nan phải sa.

Ngươi là lái tàu ác

Dắt vào dòng nước ngược

Trước, sau quanh quẩn mãi

Vĩnh viễn không lối ra”.

Điều-đạt đau đớn nói:

“Cù-hòa-ly đã đến

Còn các bạn thân khác

Đều đến địa ngục chăng?

Bạn ác sao quá vậy?

Dẫn ta vào đường ác

Đến ở trong địa ngục

Mà cũng dẫn ta theo.”

Mục-liên, đệ tử Phật

Thần thông được tự tại

Xót thương ba đường ác

Nhân đi gặp Điều-đạt

Thấy vua A-xà-thế

Vua cúi đầu cung kính

Lễ chân Mục-kiền-liên

Sau đó bèn hỏi rằng:

“Được đi xem đường ác

Nguyện xin thầy nói cho

Việc thấy Điều-đạt ác

Chịu thứ khổ đau nào?”

Mục-liên đáp vua rằng:

“Khổ đau Điều-đạt chịu

Nỗi đau khổ đầy đủ

Không thể nói hết đâu!

Có tám địa ngục lớn

Ngục có mười sáu thành

Trăm hai mươi tám ngục

Hợp chung các khổ ấy,

Chỉ riêng ngục A-tỳ

Dụ khổ các ngục này

Khổ không an giây lát

Nên gọi ngục Vô-trạch

Chịu khổ rất tệ ác

Thống khổ chồng chất lên

Lụi đền trả tội khác

Không bao giờ ngừng nghỉ.

Mười sáu ngục lửa cháy

Vây đốt thân người tội

Bị các tên đau khổ

Bắn trúng đích không chừa.

Lúc ấy, vua Diêm-ma

Trách Điều-đạt đủ điều

Ngục tốt lại mắng nhiếc

Thảy đều tâu với vua.”

Vua nghe lòng bỗng sợ

Toàn thân đều nổi ốc

Kinh sợ hướng Mục-liên

Chắp tay và cúi mình,

Lòng vua liền héo rũ

Như hoa gặp lửa hừng

Mặt nước mắt ràn rụa

Như hoa sen gặp mưa

Vừa bi thương vừa sợ

Hướng về Mục-kiền-liên

Tự trách mình từ trước

Làm nhiều việc bất thiện

Nếu lòng biết hổ thẹn

Tránh xa bạn ác rồi

Nay ăn năn ngàn muôn

Như roi thúc ngựa hay.

Ý giống như dầu mè

Gặp thơm thì bèn thơm

Gặp hôi thì chịu hôi

Tâm ông cũng như thế.

Mục-liên tâu vua rằng:

“Biết hối hận bậc nhất

Hối trách bệnh đã thấm

Thuốc hay Phật chữa khỏi.”

Vua nghe ngài dạy bảo

Rất sợ hãi địa ngục

Xin nương nhờ Đức Phật

Như bệnh theo thầy hay

Lệnh lập lầu quán báu

Trang hoàng bằng ngọc quý

Như điện Thiện pháp trời

Bốn bên có lan can

Bốn phía thềm thang báu

Bốn phía bốn ao tắm

Hoa bằng bốn chất báu

Các thứ đẹp nhiệm mầu.

Ở trên có cây báu

Các vua đều kỹ xảo

Cung Đế Thích, Đao-lợi

Như cây Trú độ trời

Lập tòa cao bên dưới

Như vua trời Đao-lợi

Ở dưới cây Trú độ

Tòa đại ngự Đế Thích

Vua thỉnh Phật vào cung

Phật ra như mặt trời

Phát ngàn ánh sáng mầu

Vua đích thân ra đón Cờ,

phướn, lọng bốn báu

Hoa hương các kỹ nhạc

Đủ thứ báu nhiệm mầu

Thành kính dâng lên Phật,

Tức thời đánh tất cả

Hai mươi ức cái trống

Các trời đều tung hoa

Như mưa che khắp đất.

Phật tức thời đi đến

Lên điện ngồi tòa cao

Giống như vua trời Phạm

Ngồi cung Phạm bậc nhất.

Vua vô vàn ý kính

Hình dung rất đẹp lành

Như mặt cung điện trời

Ở bên núi Tu-di

Tay cầm bình nước vàng

Rót rửa tay Như Lai

Tay ngó sen của Phật

Tướng bánh xe sáng ngời.

Vua tự dâng thức ăn

Món ăn ngon trăm vị

Rất thơm ngon, thanh tịnh

Như món ăn trời dâng.

Phật cùng các đệ tử

Sau khi thọ trai xong

Súc miệng, rửa bình bát

Thanh tịnh như ý Phật.

Lầu quán, điện cao vời

Chúng sinh nhiều vô số

Như các trời ngắm Phật.

Ở cung Trú độ thọ

Vua trời lòng sầu thảm

Cùng các trời đi đến

Tự quán sẽ bị đọa

Thọ thân trong thai lừa

Vua sầu thảm như vậy

Nhìn kỹ khổ địa ngục.

Đại Quốc vương Ma-kiệt

Cùng các vị thể nữ

Phục sức rất đẹp đẽ

Sáng chói như ánh chớp

Theo bên vua mà đến

Cung kính lễ Thế Tôn

Hoặc cầm các hoa báu

Hoặc cầm hoa vàng bạc

Lúa vàng hoặc lúa bạc

Đủ các thứ châu báu;

Lại có các thể nữ

Tay cầm đồ vàng bạc

Đều đựng đầy nước thơm

Và bình báu cát tường

Chứa nước thơm dang tiếng

Vẩy sạch đất bụi bặm

Biết bao hoa nhiều màu

Tung rải khắp mặt đất

Đem y phục nổi tiếng

Chuỗi ngọc báu đủ loại

Đều cởi ra dâng cúng

Chất gom đầy mặt đất.

Vua cùng với đại chúng

Gieo mình trước Như Lai:

“Phật từ giúp chúng sinh

Xin rủ thương loài ác.”

Phật thấy các trời người

Lòng đều sinh lo sợ

Đại chúng số ngàn ức

Đều mong muốn được độ

Tức thời nói họ nghe

Pháp yếu rất sâu nhiệm

Nước cam lộ bốn đế

Pháp quyết định giải thoát.

Có sáu ức chúng sinh

Hiểu đế thấy dấu đạo

Vô số chúng sinh khác

Đều phát tâm đại đạo.

❧

Phẩm 28: HIỆN NHŨ BỘ LỰC

Phật nhập vào Vô dư

Diệt đau đớn của thân

Cùng đệ tử La-hán

Rời thành Duy-da-ly

Đi qua các làng xóm

Khoan thai theo thứ lớp

Giác ngộ các chúng sinh

Khiến trồng gốc đức lành

Vì vô số chúng sinh

Hiển bày hạnh lành xưa

Độ thoát vô lượng số

Khiến uống vị cam lộ.

Lần đến thành Thành hữu

Nơi Lực sĩ sinh ra

Cùng với các đệ tử

Dừng nghỉ tại xứ ấy.

Cách nơi ấy không xa

Thành Câu-di-na-kiệt

Trong cửa thành có núi

Năm trăm Lực sĩ nhóm

Cùng họp lại bàn luận:

“Núi này chướng ra thành

Nên cùng họp sức dời

Tỏ chúng ta mạnh hơn

Để tiếng tăm đời sau

Trùm khắp cả bốn phương

Sức tinh tấn đầy đủ

Không lúc nào đứt đoạn”.

Bàn rồi bèn ra thành

Đem voi, ngựa, trâu xanh

Mang dây thừng, cây gỗ

Cùng nhau đến dưới núi

Lập ra đủ mọi cách

Cột núi vào con vật

Tay thì nắm dây kéo

Dùng cây gỗ đẩy bồi

Cùng nhau lớn tiếng hô

Đồng thời xuất toàn lực

Tiếng lớn vang cả nước

Không thể lay động núi.

Phật dẫn các đệ tử

Thứ lớp đến chỗ này

Các Lực sĩ thấy Phật

Tỏa ánh sáng màu vàng

Như ngàn mặt trời mọc

Ba mươi hai tướng mầu,

Thấy Phật họ mừng rỡ

Bỏ núi, đến chỗ Phật

Cung kính làm lễ Phật

Đi quanh phải ba vòng

Phật nhân đó hỏi họ:

“Vì sao các tráng sĩ

Nhóm họp ở đây thế?”

Họ cùng bạch Phật rằng:

“Chúng con sống ở đây

Thuộc dòng họ Lực sĩ

Núi này cản cửa thành

Chúng con cùng họp bàn

Muốn dời ngọn núi ấy

Khiến đường vào thành phẳng.

Hầu để tiếng mai hậu

Hiển bày sức Lực sĩ

Nên dùng voi, gia súc

Và hết sức lực mình

Đã tận dụng phương tiện

Mà núi vẫn không lay”.

Phật cùng với đại chúng

Đi đến chân núi này

Thu gọn lại y phục

Dùng tay trái nhấc núi

Để vào bàn tay phải

Rồi ném lên hư không

Lên mãi tận trời Phạm.

Trong núi phát tiếng nói:

“Thế gian đều vô thường

Các pháp đều vô ngã

Chỉ vô vi diệt khổ.”

Núi từ trên hạ xuống

Trở về tay phải Phật

Phật dùng miệng thổi tan

Nát vụn ra thành bụi

Rồi lại gom nhóm lại

Trở lại ngọn núi cũ

Đem dời đến chỗ khác

Bấy giờ các Lực sĩ

Thấy Thế Tôn Đại sĩ

Lòng vô vàn mừng rỡ

Toàn thân đều nổi ốc

Lòng thêm cung kính Phật

Đến làm lễ chân Phật

Quỳ xuống, chắp tay bạch:

“Thưa Đấng Trời trong trời

Sức lực dùng vừa rồi

Là năng lực Nhũ bộ

Là năng lực thần thông

Hay định lực của đạo?”

Phật bảo các tráng sĩ:

“Lắng nghe lời Ta nói

Tay trái Ta nhấc núi

Đặt trong bàn tay phải

Ném lên hư không ấy

Là năng lực Nhũ bộ

Lên đến tận trời Phạm

Trong núi phát tiếng nói

Thế gian đều vô thường

Tất cả đều vô ngã

Riêng vô vi diệt khổ.”

Lại chắp tay bạch rằng:

“Xin Đấng Trời trong trời

Hoan hỷ giảng nói lại

Sức bú mớm cha mẹ

Thì có hạn lượng thôi.”

Phật bảo các Lực sĩ:

“Các ngươi có muốn nghe

Sức Nhũ bộ Phật chăng?”

Đáp rằng: “Dạ muốn nghe!

Sức Nhũ bộ Thế Tôn”.

Phật dạy: “Hãy nghe đây!

Sức mười con trâu thường

Bằng một con trâu xanh,

Sức mười con trâu xanh

Bằng một con trâu mao,

Sức mười con trâu mao

Bằng một con độc giác,

Sức mười con độc giác

Bằng một con voi thường,

Sức mười con voi thường

Bằng một voi sổ sinh,

Sức mười voi sổ sinh

Bằng một con tả tượng,

Sức mười con tả tượng

Bằng một con hương tượng,

Sức mười con hương tượng

Bằng một đại đức tượng,

Sức mười đại đức tượng

Bằng một voi ngà chày,

Sức mười voi ngà chày

Bằng sức một long tượng,

Như sức mười long tượng

Bằng lực sĩ vai rộng,

Mười lực sĩ vai rộng

Bằng sức một Thiên tiết,

Mười lực sĩ Thiên tiết

Bằng một trời Sĩ thừa,

Ba trăm hai mươi sĩ

Bằng một lóng tay Phật.

Sức bú mớm cha mẹ

Sức bú mớm của Phật

Trạng thái giống như vậy.

Các Đức Phật quá khứ

Và các Phật vị lai

Và hiện nay như Ta

Tất cả đều bình đẳng;

Bình đẳng âm thanh xưng

Bình đẳng lượng tướng tốt

Bình đẳng phước báo ứng

Bình đẳng giác trí tuệ

Bình đẳng giới định ý

Chỉ hai việc không bình

Hình tướng và tuổi thọ”.

Bấy giờ các Lực sĩ

Cúi đầu lễ chân Phật

Chắp tay bạch Phật rằng:

“Nay thấy sức bú mớm

Cha mẹ của Thế Tôn

Nguyện rủ lòng xót thương

Giảng nói chúng con nghe

Phước lực công đức Phật”.

Phật bảo các Lực sĩ:

“Người muốn nghe, lắng tai!”

“Thưa chúng con muốn nghe”

Phật bảo các Lực sĩ:

“Khắp cả Diêm-phù-đề

Sức phước đức chúng sinh

Sánh với một phía thành,

Sức Chuyển luân thánh vương

Sức phước đức gốc lành

Gấp thêm trăm và gấp ngàn

Không được so sánh nhau.

Vua Chuyển luân hai phương

Vua Chuyển luân ba phương

Vua Chuyển luân bốn phương,

Thiết luân một phương hiện

Đồng luân hai phương hiện

Ngân luân ba phương hiện

Kim luân bốn phương hiện

Bánh xe có ngàn căm

Bảy báu xen lẫn nhau

Chiếu sáng như mặt trời.

Sức phước đức hai phương

Ví như trước đã bồi

Vua phước lực ba phương

Cũng dụ kiến hiểu vậy

Phước lực vua bốn phương

Dụ để chúng sinh hiểu,

Sức phước đức chúng sinh

Trăm lần, ngàn muôn lần

Kể sức công đức ấy

Không bao giờ ví được.

Giả sử khiến bốn cõi

Tất cả loài chúng sinh

Đều là vua Chuyển luân

Hợp sức phước đức này

Tất cả sức công đức

Của bốn vị vua trời

Trăm ngàn, hàng ức muôn

Không bao giờ ví được.

Người khắp bốn vua trời

Đều làm bốn vua trời

So sánh sức phước đức

Của vua trời Đế Thích

Trăm ngàn, hàng ức muôn

Không thể ví dụ được.

Các vị trời Đao-lợi

Đức như trời Đế Thích

Không sánh vua trời Diệm

Tất cả sức công đức

Trăm ngàn muôn ức lần

Không thể ví dụ được.

Giả sử các trời Diệm

Phước như vua trời Diệm

Không sánh sức phước đức

Của vị vua trời Gia.

Nếu có sức phước đức

Khiến các trời Đâu-thuật

Đức như vua trời này

Không sánh sức công đức

Của vua trời Hóa lạc.

Đức của vua Hóa lạc

Không sánh sức phước đức

Vua trời Ứng hóa thanh.

Các trời Ứng hóa thanh

Phước lực như vua trời

Không sánh sức công đức

Của Phạm thiên bậc nhất.

Giả sử các trời Phạm

Như Phạm lực bậc nhất

Sức công đức không bằng

Với vị trời Đại Phạm.

Vô số không thể kể

Không bằng sức công đức

Của một vị Duyên giác

Trăm ngàn muôn vạn ức

Không thể nào ví dụ.

Tam thiên đại thiên giới

Tất cả loài chúng sinh

Đức lực như Duyên giác

Không bằng một Bồ-tát.

Tất cả sức phước đức

Loài chúng sinh mười phương

Đều khiến thành Bồ-tát

Sức phước đức đầy đủ

Không được sức công đức

Của một tướng Đức Phật

Trăm ngàn muôn ức ức

Không thể nào ví dụ.

Chư Phật ở quá khứ

Cùng chư Phật vị lai

Và Ta trong hiện tại

Đức lực đều bình đẳng

Âm bằng, xưng lượng bằng

Tướng bằng, phước đức bằng

Các pháp báo ứng bằng

Chỉ tuổi thọ không đồng.”

Bấy giờ các Lực sĩ

Cúi đầu lễ chân Phật

Quỳ thẳng, chắp tay bạch:

“Bạch Đấng Trời trong trời

Đã thấy sức bú mớm

Nghe đủ sức phước đức

Cúi xin được nghe lại

Sức trí tuệ của Phật.”

Phật bảo các Lực sĩ:

“Người thích nghe, lắng tâm

Nay Ta sẽ nói đủ

Sức trí tuệ của Phật.

Cõi Diêm-phù-đề này

Rộng bảy ngàn do-diên

Hình đất có ba góc:

Phương Tây Cù-da-ni

Rộng tám ngàn do-diên

Hình đất là vuông vức.

Phương Đông Phất-vu-đãi

Rộng chín ngàn do-diên

Hình đất như trăng khuyết.

Phương Bắc Uất-đơn-việt

Rộng một muôn do-tuần

Địa hình như trăng tròn.

Địa vực bốn phương ấy

Các cỏ cây, tre trúc

Đều dùng để làm bút,

Nước tất cả biển lớn

Sâu rộng dài ba trăm

Ba mươi sáu muôn dặm

Dùng nước hòa làm mực.

Núi Tu-di vào đất

Dưới đến mé kim cang

Cũng lại có ba trăm

Ba mươi sáu muôn dặm

Ngang mặt nước trở lên

Cũng lại có ba trăm.

Ba mươi sáu muôn dặm

Bốn phương bốn báu thành

Phương Bắc bằng vàng ròng

Phương Đông bằng bạc trắng

Phương Nam lưu ly xanh

Phương Tây bằng thủy tinh

Giống như núi Tu-di

Đều khiến thành lụa trắng

Viết hết bút cây cối

Cạn hết nước các biển

Ghi hết lụa trắng này

Không tả hết trí tuệ

Đệ tử Xá-lợi-phất

Nhật nguyệt sáng soi chiếu.

Ngàn cõi nước như thế

Ngàn mặt trời, mặt trăng

Bốn ngàn các địa vực

Ngàn Đông, Tây, Nam, Bắc

Ngàn núi chúa Tu-di

Và bốn ngàn vua trời

Ngàn Đế Thích Đao-lợi

Ngàn vua trời Đâu-thuật

Ngàn vua trời cõi Diệm

Ngàn vua trời Hóa lạc

Ngàn trời Hóa tự tại

Và ngàn các vua trời

Gọi là ngàn thế giới

Ngàn thế giới như vậy

Đó gọi là tiểu thiên,

Ngàn ngàn tiểu thiên giới

Gọi đệ nhị trung thiên,

Đệ nhị trung thiên ấy

Đủ số một ngàn ngàn

Thì đó gọi tên là

Cõi Tam thiên đại thiên.

Giả sử cõi Tam thiên

Đại thiên thế giới ấy

Tất cả loài chúng sinh

Tuệ như Xá-lợi-phất

Đem sánh trí tuệ Phật

Gấp trăm và gấp ngàn

Muôn muôn ức ức lần

Không thể tính, thí dụ

Sức tuệ Phật như thế.

Các Phật thời quá khứ

Và các Phật vị lai

Như Ta là hiện tại

Tất cả đều bình đẳng

Bằng âm, bằng danh xưng

Bằng đức, bằng tướng hảo

Bình đẳng các báo ứng.”

Bấy giờ các Lực sĩ

Cúi đầu lễ chân Phật

Chắp tay, bạch Phật rằng:

“Bạch Đấng Trời trong trời

Đã thấy sức bú mớm

Nghe sức tuệ công đức.

Cúi xin Ngài giải thích

Sức thần túc của Phật.”

Phật bảo các lực sĩ:

“Người thích nghe, lắng lòng.”

“Thưa vâng, xin muốn nghe.”

Phật bảo các tráng sĩ:

“Xưa lương thực thiếu thốn

Người dân đều nghèo đói

Các đệ tử khất thực

Không thể tự nuôi thân

Ngồi thiền ý không định

Không thể tu pháp lành,

Thời đệ tử Mục-liên

Bèn tìm đến chỗ Ta

Cúi đầu lễ chân Phật

Rồi lui sang một bên

Chắp tay bạch Phật rằng:

“Nhớ xưa nghe Phật dạy

Đất này đều ăn được

Vì chúng sinh bạc phước

Đất màu mỡ chìm xuống

Sỏi, đá, cát nổi lên

Như con nay biết rõ

Đất màu mỡ ở dưới

Chúng sinh đáng thương xót!

Nay muốn lấy đất này

Đảo trên đem xuống dưới

Đảo dưới đem lên trên.”

Ta liền quở Mục-liên:

“Chớ nhọc làm việc ấy

Chúng sinh này đời trước

Không tu các gốc lành

Không có công đức kia

Xứng ăn đất màu mỡ.”

Đệ tử Mục-kiền-liên

Dùng tay trái nâng lên

Đất Tam thiên thế giới

Đặt trong bàn tay phải

Mang để ở cõi khác

Tất cả loài chúng sinh

Không loài nào hay biết

Cũng không tâm sợ hãi.

Cõi Tam thiên đại thiên

Thế giới như thế ấy

Tam thiên thế giới này

Đầy các loại chúng sinh

Thần lực như Mục-liên

So thần lực Phật thân

Thì trăm ngàn muôn ức

Không thể ví dụ được.

Dù chúng sinh mười phương

Thần lực như Duyên giác

Thần lực các đệ tử

Và thần lực Phật thân

So sánh ý lực Phật Trăm,

ngàn muôn ức lần

Vô lượng không tính kể

Không thể ví dụ được.”

Bấy giờ, các Lực sĩ

Cúi đầu lễ chân Phật

Chắp tay bạch Phật rằng:

“Bạch Đấng Trời trong trời

Đã thấy sức bú mớm

Sức thần túc phước tuệ

Xin nói sức định ý

Giải thích cảnh giới ấy”

Phật bảo các Lực sĩ:

“Người thích nghe, lắng tâm.”

“Thưa, chúng con xin nghe!”

Phật bảo các Lực sĩ:

“Bốn phía núi Tu-di

Các rồng bay lên không

Đồng thời tuôn mưa lớn.

Khắp cùng bốn thiên hạ

Nước ở bốn phương ấy

Đều chảy vào biển cả

Phật đều phân biệt biết

Các giọt nước mưa này:

Trước rơi xuống nơi nào

Vùng nào, làng xóm nào

Nhà nào, vườn ruộng nào

Cây nào, cành nhánh nào

Hoa nào và trái nào?

Vì chảy vào biển cả

Của bốn phương vực này

Tất cả nước đã có

Sức định ý của Phật

Đều phân biệt biết được

Nguồn gốc các giọt nước

Từ nơi nó đã sa.

Đó là định ý Phật

Sức thần rất nhiệm mầu.

Các Phật đời quá khứ

Các Phật đời vị lai

Như nay Ta nói pháp

Tất cả đều bình đẳng

Bằng âm, bằng xưng lượng

Bằng đức, bằng tướng tốt

Bình đẳng pháp báo ứng

Chỉ hai việc không bằng

Hình thể và tuổi thọ.

Tại sao lại không bằng?

Lúc người đời sống lâu

Vì thân người cao lớn

Phật cũng tùy thế tục

Sống lâu, thân cao lớn.

Người đời mạt chết yểu

Thân hình xấu, nhỏ con

Nên các Phật ra đời

Có hai điều không bằng.”

Phật bảo các lực sĩ:

“Ta đã vì các ông

Giảng nói giải thích đủ

Sức bú mớm của Phật

Sức phước đức, trí tuệ

Sức thần thông định ý

Các năng lực đã nói

Vào chiều tối hôm nay

Bị sức mạnh vô thường

Sẽ kích phá hoại diệt.

Những người như vậy thảy

Thế gian là vô thường

Tất cả loại có hình

Đều là pháp chia lìa

Diệt vong và tan hoại

Có thành ắt có hoại

Có sinh phải có chết

Có nhóm phải có tan

Có đứng phải có rơi.”

Phật vì các Lực sĩ

Nhân đó nói yếu kệ:

“Hữu vi là vô thường

Sinh khởi là diệt tận

Các hưng suy tự nhiên

Siêng cầu an vắng lặng.

Hữu vi là vô thường

Sinh khởi là diệt tận

Phật là Bậc Tối Tôn

Tuổi thọ cũng chung tâïn.

Đời sống ngắn ngủi ấy

Như mộng bỗng trôi qua

Buông lung không siêng tu

Ngu này đáng thương xót.

Như nước trên núi cao

Chảy nhanh không trở lại.

Mạng người cũng như thế

Đã qua không trở lại.

Như cung bắn tên rồi

Đã đi không quy về

Mạng người cũng như thế

Đã đi không trở lại.

Nguồn gốc của các khổ

Phải siêng cầu diệt khổ

Biết tám đường Hiền thánh,

Uống cam lộ ngọt ngon.”

Lúc Phật nói kệ xong

Cõi Tam thiên đại thiên

Đất rung chuyển sáu cách

Vô số các vị trời

Bỗng rời cung điện mình

Đến đầy lấp không gian

Mưa các hương hoa trời

Bột vàng, bạc, chiên-đàn

Chư Thiên trổi kỹ nhạc.

Phạm thiên lễ chân Phật

Chắp tay ở trước Phật

Nhân đó nói kệ rằng:

“Các Phật khó gặp gỡ

Ý Chánh Giác khó có

Như hoa Ưu-đàm-bát

Phật lại còn khó hơn.

Thích Sư Tử trên người

Khỏe mạnh càng khó gặp

Cùng các chúng trời người

Nay chắp tay kính lễ.”

Trời Đế Thích khi ấy

Bước đến lễ chân Phật

Quỳ thẳng ở trước Phật

Nhân nói bài tụng này:

“Khiến con được mắt tịnh

Sáng soi đuốc pháp đây

Đóng kín cửa đường tà

Không sợ rơi đường ác,

Thầy Đại Bi cõi thế

Vì thương xót chúng sinh

Nên cùng các chúng trời

Ở trước chắp tay lễ.”

Thời, sáu muôn vị trời

Thấy đế được dấu đạo

Lễ Phật, nhiễu ba vòng

Rồi trở về cõi trời.

Lúc ấy người trong hội

Quy mạng Đấng Tam Tôn

Phật pháp các Hiền thánh

Từ đây đến cuối đời

Giữ giới, tu mười lành

Xuất gia, rời thế tục

Thọï giới làm Sa-môn

Thấy đế, chứng vắng lặng

Trở về đạo Bất hoàn

Hoặc thành Vô trước chân

Hoặc phát ý Duyên giác

Hoặc phát tâm Đại đạo

Vô hạn không thể lường.

Lại có loài chúng sinh

Chưa từng có gốc lành

Chỉ mới phát tâm đạo

Vô số các chúng sinh

Nhớ Phật, thầy trời người

Siêng nhiếp thân, miệng, ý

Nay sẽ về vô vi

Thấy rồi! Quá kinh sợ!

Tu hành lìa các khổ

Thân người rất khó được

Như cứu lửa trên đầu

Nhân đó làm điều lành

Siêng tu không biếng nhác

Lìa khỏi các khổ não

Được vô vi mát mẻ.

Phật Bổn Hạnh Kinh - Quyển VII

PHẬT BỔN HẠNH KINH

(PHẬT BỔN HẠNH TÁN TRUYỆN)

QUYỂN VII

Phẩm 29: ĐẠI DIỆT

Thời, Phật cùng đại chúng

Đi đến rừng Song thọ

Phật sai A-nan đến

Song thọ bày giường nằm

Thế Tôn liền lên võng

Nằm nghiêng hông bên phải

Mặt hướng về phương Tây

Đầu hướng Bắc, gác chân.

Thời Hiền giả Tu-bạt

Tu nhân, dứt tháo tánh

Muốn gặp Phật xin độ

Đến thưa với A-nan:

“Tôi biết Thầy trời người

Sắp đến lúc Niết-bàn

Nên nay đến khó gặp

Biết rõ tất cả pháp

Nay muốn xin làm lễ

Làm sao dứt gốc khổ?

Nếu nay không được gặp

Như mặt trời vào tối

Xin A-nan thông báo”.

Tâm A-nan buồn phiền

Liền bảo với Tu-bạt:

“Giờ không phải lúc gặp”

Phật dùng Nhất thiết trí

Chiếu suốt người đáng độ

Tướng mạo trăm phước đức

Tâm Từ nhìn Tu-bạt

Phật dùng lời êm dịu

Bảo với A-nan rằng:

“Hãy cho người đó vào

Ta ra đời vì thiện”.

Tu-bạt được thỏa nguyện

Rất vui mừng hớn hở

Liền đến chỗ Đức Phật

Nhất định được giải thoát.

Lúc bấy giờ, Tu-bạt

Khiêm kính tôn Phật đức

Cúi mình làm lễ Phật

Từ tốn bạch Thế Tôn:

“Thầy trước biết thế gian

Rằng Ngài từ đắc đạo

Mình đã được giải thoát

Lại còn độ chúng sinh

Nguyện gặp xin chỉ bày

May ra được giác ngộ

Nên đến lễ kính Ngài

Chẳng dám xưng trí lực”.

Phật thấy Tu-bạt đến

Với lòng rất kính vui

Đem đường Hiền thánh nói

Diệt khổ, bày vô vi.

Bấy giờ Tu-bạt nghe

Tức thời được giải thoát

Ý tà mê giác ngộ

Liền được đạo, giải thoát

Kiến chấp điên đảo xưa.

Vì từ sinh tử mê

Sáu mươi hai đảo kiến

Bị thế tục nhận chìm

Vị ấy hết không thừa.

Bạch y được đắc đạo

Lậu hết thành La-hán

Vượt bờ, không lại qua.

Biết Phật sắp ra đi

Sinh yêu thương khắp đời

Khát ái, cả hai diệt

Diệt ý, các khổ kết

Hiểu những điều Phật nói

Lời dạy sâu chân chánh

Để dứt tâm nhiễm đắm

Tâm định không còn lậu,

Biết sinh tử cõi thế

Tu-bạt tư duy kỹ

Cho thế gian đoạn diệt

Nhãn kiến này trừ ngay.

Đời vốn là diệt vong

Ý biết như vậy rồi

Thế gian có thường kiến

Tà nghi chợt dứt bỏ

Điều chấp giữ trước đây,

Bỏ tà kiến điên đảo

Nghe lời Phật chân thiện

Mở từ tâm thọ trì.

Nhân vì ở đời trước

Các căn lành đã tu

Nguyện vào thành Nê-hoàn

Nên mau chóng giải thoát,

Đã được lành vô vi

Trừ tối, giác chánh chân

Hiểu mãi pháp cam lộ

Trừ hết các trần lao.

Thời, thấy Phật Thế Tôn.

Muốn bỏ vào vắng lặng

Với lòng Từ nhìn Phật

Trong tâm liền Nghĩ rằng:

“Đáng lẽ ta không nên

Nhìn Phật xả thọ mạng

Đuốc sáng khắp thế gian

Chỗ chúng sinh nương tựa

Ban lành cho tất cả.

Con nguyện xả thân trước

Xin Đấng Trời trong trời

Ngưng xả thọ giây lát”.

Thiện tâm phát vô lượng

Năm vóc gieo xuống đất

Cúi đầu lễ chân Phật

Sinh tâm định như núi

Tức thời liền chóng diệt

Giống như mây lớn giăng

Mưa cam lộ tuôn khắp

Tắt ngấm lửa đồng nhỏ.

Phật truyền bảo Tỳ-kheo

Cúng dường thân Tu-bạt

Đệ tử Phật sau rốt

Độ vào thành Nê-hoàn.

Nhân đó tựa hông phải

Nằm lên trên giường đây

Muốn xả bỏ thân Phật

Đã hết số tuổi thọ.

Lúc ấy vào đầu đêm

Trăng sao dần bớt sáng

Chim thú trong rừng lặng

Phật bảo các đệ tử:

“Các thầy kính trọng giới

Như ngọn đèn tôn sư

Sau khi Ta rời thế

Thuận theo chớ trái phạm

Nhiếp tịnh thân, miệng, ý

Xả lợi cầu an ổn

Ruộng vườn, chứa tôi tớ;

Không kho lẫm, làm vườn

Không trồng các cây cối

Cũng chớ gây tổn thương.

Không được vì thân mình

Xây vách cao, tường nổi

Không ngước xem lịch số

Không hòa hợp thuốc thang

Biết thời hạn, tiết thực

Sửa mình, không mong kính.

Không tự giấu lỗi xấu

Không sống bằng bùa chú

Không làm sứ cho vua

Không xem tướng, tốt xấu.

Sau các thầy sẽ đủ

Y thực và thuốc thang

Thường nhiếp tâm biết đủ

Chịu khổ, giữ tiết hạn

Các thầy chỉ siêng năng

Vâng giữ giới cấm này

Cội gốc giới Cụ túc

Nê-hoàn đều chuyên chở.

Từ đó sinh định tuệ

Giới cấm đủ hài hòa

Giữ gìn cho đầy đủ

Trí tuệ càng tăng thêm.

Dứt bỏ các trần lao

Duyên này đến Nê-hoàn.

Lời này ấn phong giới

Vì người biết giữ giới

Giới ấy đủ không thiếu

Đầy đủ không sai sĩt

Thì kia lành thanh tịnh

Thoát trần lao vắng lặng.

Người không có giới cấm

Thì không phải Sa-môn

Vì lập giới cấm địa

Thành Sa-môn khéo mầu.

Đã đầy đủ tịnh giới

Tâm không theo các dục

Cố gắng giữ tâm trụ

Nhẫn nhục, không khởi sân,

Như trâu đành bỏ cỏ

Buông lung Nghĩ theo tà

Sai mất giới cấm tịnh

Điên đảo rất suy hao.

Nếu gặp phải giặc dữ

Một đời thân chịu khổ

Nếu chạy theo các dục

Đời này và đời sau

Chịu đủ các khổ độc,

Cho nên chớ theo dục

Kẻ mừng khi được dục

Sau ắt gặp khổ to.

Người không nên sợ hãi

Lửa hừng hực đốt cháy

Chớ sợ hổ mang độc

Và giặc ác hung bạo

Hại đoạt mạng con người

Phải sợ ý ngu si

Như ngu thấy núi mật

Không Nghĩ nạn nát thân.

Như voi say không móc

Nhảy nhĩt như khỉ vượn

Tâm ngày đêm theo dục

Không theo các pháp mầu

Người không dứt tâm ấy

Chân chẳng được nghỉ ngơi.

Đã điều phục được tâm

Chẳng tà lệch Nê-hoàn.

Được ăn như uống thuốc

Không nên Nghĩ chán ưa

Có được thức ăn ngon

Cũng cho thân khỏi đói.

Cũng như ong hút hoa

Lấy tinh vị của hoa

Xin ăn nên vừa phải

Không để mất kính tin

Không phiền người ưa thí

Chớ nên chứa để nhiều

Kẻ cho nhiều thì chán

Chứa của nhiều thì mệt.

Các thầy ngày đêm siêng

Phương tiện nên gắng lên

Chớ buông lung ngủ nghỉ

Tổn hao mạng khó được

Khắp đời bị chết thiêu

Ai suốt đêm ngủ yên

Kẻ thù luôn vây hãm

Khủng bố đâu yên được.

Nên bỏ cấu trần lao

Được ngủ yên đêm dài

Trần lao che yên ngủ

Tỉnh ngủ diệt trần lao.

Hổ thẹn là y phục

Chuỗi ngọc móc giữ voi

Người không tâm hổ thẹn

Các đức lành bỏ đi

Người có tâm hổ thẹn

Đó mới gọi là người

Mặt dày không biết thẹn

Thì đó là súc vật.

Nếu cắt rời chi thể

Tâm cũng không rối loạn

Cũng không trái giới cấm

Miệng chửi mắng tục tằn

Thì giới là nhẫn nhục

Sức mạnh giới là đây.

Không nhịn lời thô tục

Không được rốt giải thoát

Mất tên pháp nhuế hoại

Lòng lành vui kẻ thù

Không nên thuận tâm độc

Phải dừng lại cho mau

Kẻ thù của các lành

Không gì qua tức giận

Mau mau đừng bị dụ

Hoại giới, hủy lòng nhân.

Tại gia nhiều ái đắm

Tội lỗi sân không nặng

Giữ giới sân càng nặng

Như nước lạnh ra lửa

Cạo tóc mặc pháp y

Ôm bát đi khất thực

Oai nghi gương cho đời

Không nên có tâm sân.

Mạn tăng thì lành giảm

Người tại gia còn vậy

Huống xuất gia lìa đắm

Người điều phục tâm định

Pháp trung bình chánh chân

Không hề có tà ngụy

Chánh pháp tạo việc lành

Tà ngụy là dối lừa.

Chứa của, Thánh buồn lo

Ít muốn là lìa khổ

Cho nên đệ tử Ta

Ít cầu thêm các lành.

Các thầy phải biết đủ

Đó là tâm an định

Biết đủ, nhân gian vui

Kẻ tham, sinh khổ nàn

Giàu, tham lam thành nghèo

Nghèo, biết đủ thành giàu

Tham rong ruổi không chán

Người biết đủ được thương.

Người muốn cầu giải thoát

Không nương chỗ ồn náo

Trời Đế Thích sẽ xuống

Kính lễ Bậc độc cư

Các thầy bỏ thân ái

Khổ thân ái dừng ngay

Bỏ nhà luyến thân ái

Như voi già sa lầy.

Người ý chí tinh tấn

Mọi việc không nghi nan

Tính nước tuy mềm mại

Chảy hoài xuyên thủng đá

Kéo lửa mà ngưng nghỉ

Không thể được lửa đâu!

Siêng kéo thì tìm lửa

Tinh tấn gặp lửa mau

Nên phải lập tinh tấn

Hướng về cửa Nê-hoàn.

Tà trái đạo vô vi

Các thầy chớ nên làm

Giữ chí không lầm loạn

Các tà không được vào.

Bạn Sa-môn giữ chí

Thất chí mất các lành

Chí mặc giáp trượng đủ

Địch đâu thể thắng được

Lòng chuyên mặc giáp đức

Trần lao không thể thắng.

Người chuyên tinh định ý

Hiểu rõ đời tử sinh

Cho nên phải định ý

Định ý, khổ không sinh,

Như muốn qua dòng nước

Nương cầu nổi bắc sang

Muốn qua tất cả khổ

Định ý, thuyền bậc nhất.

Nếu các thầy lìa tuệ

Nay cố bày thế pháp

Có vậy thì được độ

Pháp ngoài thì không thích

Không gọi là bỏ nhà

Giáp, thuốc hay lợi khí

Thuyền bè qua sông nước

Tuệ đưa qua sinh tử.

Cho nên thường nghe pháp

Phải theo lời dạy pháp

Bậc tuệ có chánh kiến

Người không tuệ tối tăm.

Tâm chạy theo trần lao

Sẽ không được giải thoát

Người xét muốn cầu độ

Siêng dứt bỏ trần lao

Sa-môn phải điều tâm

Dứt bỏ tâm buông lung

Tâm vua trời điều lạc

A-tu-luân thì không.

Ta dạy các thầy thiện

Các thầy phải siêng tu

Lập ra nhiều phương tiện

Để giúp đến Nê-hoàn.

Giữa núi non vắng lặng

Nhà rảnh rang rừng sâu

Ở đó tu định ý

Ta đi không hận lòng.

Thầy thuốc đem hết thuật

Hòa hợp nhiều thuốc thang

Người bệnh uống được khỏi

Thuốc không uống tại mình;

Đạo Sư dẫn đường chánh

Người theo không lo lắng

Người sai lầm bị tổn

Chẳng đoái hoài các nạn.

Ta đã vì các thầy

Giảng nói bốn Chánh đế

Kẻ còn nghi thì hỏi

Nay là lúc hỏi han.”

Lúc Phật lệnh như vậy

Đệ tử lặng không thưa

A-na-luật Nghĩ biết

Ở giữa đại chúng thưa:

“Mặt trời có thể lạnh

Trăng có thể nóng lên

Bốn đế chân chánh này

Không bao giờ sai chạy.

Khổ đế, khổ bức bách

Duyên ái thì khổ sinh

Lời các Phật nói ra

Diệt tận đế, diệt ái

Tám đường chánh cam lộ

Vắng lặng là Nê-hoàn.

Biết chúng Sa-môn này

Phật cuối cùng đã độ

Người chưa độ trong hội

Trẻ già mới vào đạo

Phật nói sơ La-hán

Như đường tối sáng lòa

Họ đã được giải thoát

Ra khỏi vòng sống chết

Họ đều mang bi hận

Thầy diệt sao quá nhanh.”

Phật nghe lời chánh đế

Của Na-luật như vậy

Muốn kiên định ý chúng

Từ bi nói lời này:

“Giả sử có kiếp thọ

Rồi cũng sẽ cùng tận

Ta đem lành ban đủ

Sống lâu để làm gì?

Trên trời và dưới thế

Kẻ đáng độ đã độ

Nửa độ, nửa bày đạo

Chuyển giáo pháp được trụ.

Các thầy phải tự chế

Không cần nhớ Nghĩ ta

Chỉ siêng nói phương tiện

Không gặp khổ chia lìa,

Dùng đèn tuệ trừ tối

Biết đời không bền chắc

Rũ trọn lòng vui vẻ

Giống như hết hoạn nạn.

Người trí thoát hung suy

Xa lìa kẻ tệ ác

Bỏ được hai họa ấy

Thì đâu có âu lo?

Các thầy siêng tu thiện

Tất cả rồi sẽ chết

Ta vào thành Nê-hoàn

Bây giờ đã đến lúc

Bấy giờ hành xả thọ

Là lời cuối của Ta”.

Lúc ấy Phật tư duy

Thiền ly dục bậc nhất

Xuất thiền bậc nhất rồi

Tư duy thiền đệ nhị

Trải bốn thiền như thế

Như thế trải qua khắp

Qua lại trong chín thiền

Thuận nghịch tận đầu mối.

Thế Tôn, Trời trong trời

Trở lại thiền bậc nhất

Ra khỏi thiền bậc nhất

Trở lại đến Tứ thiền

Khi Phật tư duy kỹ

Nghịch thuận trải thiền quán

Lại từ đây xuất thiền

Ý Ngài hơi chấn động

Sau đó xả thọ hành

Chợt vào thành Nê-hoàn.

Phật vừa xả thọ hành

Đất rung chuyển sáu cách

Không trung có đuốc lớn

Như kiếp tận lửa cháy

Bốn phương lửa cháy lớn

Giống như A-tu-la

Đốt trời, rừng, cây, đầm

Gọi là Ái Tận Lạc

Mưa đá to cõi ấy

Chớp sáng như phun lửa

Khắp đời như lửa lớn

Sấm rền rất đáng sợ

Gió bụi mù nổi lên

Cây gãy, núi băng đổ

Giống như gió kiếp tận

Gãy đổ nát vô hạn.

Mặt trời không ánh sáng

Trăng sao đều tối đen

Nhật nguyệt đều không sáng

Giống như bị phủ bùn

Đông, Tây không phân biệt

Không biết được ngày đêm

Thế gian tối trùm khắp

Sông nước chảy ngược dòng.

Phật nằm bên Song lâm

Buồn cảm hoa rơi rụng

Sông ngòi nước đều nóng

Giống như nồi nước sôi

Song thọ vì đó héo

Nghiêng che thân Thế Tôn.

Vua rồng năm đầu lớn

Đau buồn thân buông dài

Hoặc buồn bã nhìn Phật

Khóc lóc mắt đều đỏ

Tức thời phun hơi nóng

Xông hơi độc không lường

Đốt nóng cổ họng ấy

Như nhả hoạn trong lòng

Thấy đời đều vô thường

Tự ngăn, trở ưu sầu

Tự ý vua theo đến

Niệm Phật ngăn khóc gào.

Các vua trời Tịnh cư

Hiểu đạo, tâm điều định

Lặng yên không khóc gào

Thương đời hoặc sinh diệt

Thần Chấp lạc bậc nhất

Thần Đại lực Long vương

Thiên thần Ái trọng pháp

Bi cảm chật hư không

Khắp nơi buồn che kín

Thảm thương chướng khắp cùng

Tiếng lớn của các loại

Đầy khắp cả thế gian.

Ma đã được toại nguyện

Cùng ác binh vui mừng

Vũ điệu như sấm động

Đủ loại tiếng lớn vang

Kêu to truyền lệnh rằng:

“Cường địch chúa ta vong

Từ nay ai có thể

Vượt qua cảnh giới này.”

Cây Phật đức gãy đổ

Như voi lớn gãy ngà

Như núi cao sụp đổ

Trâu lớn sừng rơi rồi.

Nay Phật xả thọ mạng

Các trời, người thế gian

Không còn chỗ quy ngưỡng

Mất cây nương như vậy.

Như hư không không nhật

Như nước mất kho tàng

Như ao hoa phủ sương

Các hoa đều tổn thương,

Thế Tôn xả thân mạng

Lặng ẩn vào Nê-hoàn

Tất cả loài hữu hình

Không khỏi mất tinh vinh.

❧

Phẩm 30: THÂN VÔ VI

Khi ấy từ không trung

Cung báu trời chiếu sáng

Dùng xe ngàn voi chở

Lơ lửng ở trên trời

Lòng kính chăm nhìn Phật

Thân hình xả thọ nằm

Cảm động mà buồn than

Liền nói lời giã từ

Rằng: “Ở nơi sinh tử

Tất cả đều vô thường

Mới sinh ra hưng thịnh

Rồi suy tổn diệt vong

Quanh quẩn tìm vui sướng

Các nỗi khổ liền sinh

Đều diệt hết các khổ

Vui vô vi bậc nhất

Các thứ củi sinh tử

Đốt cháy không còn dư.

Lửa tuệ, khói danh đức

Cùng khắp trời, thế gian

Nước vô thường chợt đến

Diệt ánh sáng của Phật

Giống như lửa đồng mạnh

Chợt gặp trận mưa lớn.”

Lại có đấng Thiên tiên

Tâm mẫn thiện điều lương

Cư trú cung Tịnh cư

Thanh tịnh dứt các dục

Nhìn Phật rất ái kính

Gào khóc như mây mưa

Lòng nặng như Tu-di

Liền nói lời như vầy:

“Thế gian không hề có

Người sinh mà không tử

Xưa nay chưa từng có

Người sinh mãi còn hoài

Thượng, trung, hạ thông suốt

Nhất định ai cũng hay

Ngài còn không được khỏi

Thì ai được sống hoài.

Ngài dẫn đường cõi thế

Dứt tà, bày đường chân

Mắt tuệ là bậc nhất

Nhìn đời khắp dưới trên

Đời tuệ diệt như vậy

Sẽ lại trụ đường tà

Giống như mù không mắt

Lạc mất đường bằng phẳng”.

Đệ tử có mắt trời

Tên là A-na-luật

Lòng yêu ghét đã hết

Dứt sinh tử, trần lao

Thấy Phật đã diệt độ

Thế gian sẽ tối tăm

Các căn đều vắng lặng

Liền khen lời như vầy:

“Ở trong đại sinh tử

Tuệ Nghĩa không được thông

Thế gian như hơi sương

Giây lát không còn hiện

Chày vô thường cứng chắc

Đâïp Tu-di báu Phật

Bỗng nhiên đổ nát hết

Nay rơi xuống mặt đất.

Thế gian sao khinh bạc

Không một chỗ đáng nương

Lao xao không vững chắc

Xao động hợp lại tan

Pháp khắp đời diệt vong

Không tôi ta, như mộng.

Phật Sư Tử hàng phục

Voi trần lao tự ngã

Chưa đuổi kịp dấu đạo

Sao không sợ việc ấy?

Xem đời không chỗ nương

Như chùm bọt sương mai.

Phật hiệu Thiên Nhân Sư

Trụ lớn bằng kim cang

Bỗng nhiên ngã xuống đất

Sức lực ở tại đâu?

Sáu giống sinh năm nhánh

Một mầm năm thứ quả

Đều tưới ba cây này

Ý nhọc bền khó chặt,

Voi sức mạnh của Phật

Bỗng hủy cây trần lao

Tan nát không còn nữa

Sau đó tự đổ nhào.”

Thiên Mục cầm kim cang

Vua trời mong trời mưa

Thiết lập ra chánh pháp

Dứt khổ ấy mát mẻ

Đức xưng càng rộng lớn

Trùm khắp cả thế gian:

“Thầy các bậc Thánh hiền

Vắng lặng mà diệt ẩn

Đức danh vang cùng khắp

Thấm nhuần pháp nhiệm mầu.

Giống như mưa mùa thu

Nước sông về tràn đầy

Thiên Sư thương cứu giúp

Tự ý vua về theo

Trao cho đạo vô vi

Ẩn thân như trời lặn

Nổi mây giáng mưa ấy

Thu đông mưa tuyết sương

Cháy hừng hực lửa mạnh

Sao còn bị diệt vong?

Như tế xong lửa tắt

Nay lửa thầy các trời

Diệt tan lặng không sáng

Thế gian còn tăm tối

Dứt hy vọng giải thoát

Trái bổn nguyện mất vui

Đức lành tốt lưu truyền

Vang khắp cả mười phương.

Mang bốn tâm Đại từ

Thương chúng như con đỏ

Ai cũng được lành ấy

Vì sao vắng lặng diệt?

Được đạo mầu không đắm

Sở sinh của các Phật

Các pháp lành vô ngại

Vắng lặng mà tự giác

Dùng thân túc nhẹ nâng

Biết thân là khổ nàn

Do vậy phải mau chóng

Xả thân an vô vi

Trừ hết tâm u tối,

Như ánh sáng mặt trời

Dứt bỏ tâm dâm cấu

Như mưa bụi đất trôi

Không còn gặp các khổ

Không bị phiền não bức.

Đã độ rộng vô biên

Biển sâu không đáy bờ

Xuất hiện ra nơi đời

Dứt các khổ độc hại

Xót thương cõi thế gian

Mong cầu được vắng lặng.

Các tướng đẹp rực rỡ

Lặng như vua Phạm thiên

Trí tuệ lớn đầy đủ

Làm Thầy của trời, người

Dùng lành chuyển chúng sinh

Dứt trần lao lìa ác,

Ngày đêm thêm các lành

Như mặt trăng mới mọc

Thường nuôi lớn các lành

Đức xưng rộng khắp nơi

Khi tại gia đã hiểu

Huống gì xuất gia rồi.

Thuở xa xưa đã thệ

Sẽ chiến đấu trần lao

Xót thương kẻ nghèo hèn

Thệ nguyện đã tràn đầy

Phật dùng tâm bình đẳng

Ăn không từ vị dở

Cũng không hề tham đắm

Đối với các vị ngon.

Tuệ thí khó xả bỏ

Người không thể xả bỏ

Không nhận lấy của người

Cũng không cầu lợi ích

Tướng tốt đại danh xưng

Tự nhiên như tiếng vang

Rộng chọn các ý lành

Quyết định đối đức lành

Nên hiện tướng mạo đẹp.

Người thấy dứt ba cấu

Nói ra thành pháp luật

Nuôi lớn lành chúng sinh

Dùng tướng sáng nhịn nhục

Kẻ oán là trần lao

Chứa công đức vô lượng

Cũng không khỏi vô thường.

Nhiều đời chứa công đức

Được báo không hạn lượng

Quyết định được chánh đạo

Như củi hết lửa tắt

Chỉ chúng sinh đường lành

Chặt hết rừng trần lao

Chế ngự được tất cả

Sự trói buộc sinh tử.

Bỏ tám thắng, năm đường.

Nhìn thấy rõ ba đường

Chặt ba xét rõ ba

Nhân được ba mắt tịnh,

Ẩn một biết rõ một

Đợi một đến bảy lớp

Tan hết không còn dư

Là thệ đối vô ngại

Đem cam lộ cho đời

Lời nói dứt giận dữ

Dùng lành thấm chúng sinh

Người khó ngộ ở đời.

Thường trồng các gốc lành

Không đem ác cho người

Dựng cao cờ Chánh pháp

Đối tất cả thế gian,

Vườn Nai chuyển pháp luân

Khắp thế gian vui mừng

Thành tựu các giải thoát

Dứt bỏ các tự ái.

Thấy điều chưa từng thấy

Khắp hợp với thanh tịnh

Biết những việc khó biết

Các pháp chưa từng biết,

Dạy đời là vô thường

Nơi sinh đến có khổ

Dạy đời là vô ngã

Không mê hoặc dài kia,

Dựng cờ phướn Chánh pháp

Xô ngã núi cống cao

Giống như cột bảy báu

Đổ ngã khi cúng tế.

Mặt hủy lòng không hận.

Không vui với lời khen

Chán sinh Thiên thọ phước

Phương tiện cầu bất sinh

Tự vượt biển sinh tử

Lại độ thoát tất cả

Tự dùng tuệ để giác

Lại giác ngộ chúng sinh.

Như mây nhuần khi giác

Như hoa lá núi rừng

Kiến giải như nhật xuất

Rồi trao cho chánh kiến

Tuy sinh ở thế gian

Nhưng không nhiễm việc đời

Từng trải đường hiểm đời

Nhưng không cùng chung đường.

Tâm không hề phạm lỗi

Được đạo lành còn diệt

Khắp đời gặp gian nan

Không chỗ nương, đáng thương

Ngu si che mắt họ

Không hề được đoái hoài,

Không Nghĩ lập phương tiện

Cầu ra khỏi sinh tử

Khổ sinh, già, bệnh, chết

Ép bức đời không khỏi

Chỉ Phật cứu được khổ

Trao cho uống cam lộ.

Thuở xưa binh Thiên ma

Không thể thắng Thiên sư

Tự nhiên sức vô thường

Vô thường chợt thắng sư!

Tai Thế Tôn nghe được

Tiếng Tam thiên thế giới

Sức thần túc thăng giáng

Cho đến trời Phạm cư,

Biết tâm niệm chúng sinh

Cho đến ngục Vô trạch

Các sinh tử khởi diệt

Đều xét đế thấy rõ.

Thiên Sư từ mới sinh

Xoay vần khắp các nẻo

Nhớ rõ như mắt thấy

Tận cội nguồn tử sinh

Đầy đủ tuệ sáu thông

Có đủ giác quyết định

Nay đều vứt bỏ hết

Bỏ thân còn thọ hành.

Ái đời theo sinh tử

Ai nói pháp khiến dứt?

Người đời ngu không trí

Ai sẽ đem tuệ giác?

Như xe không người lái

Thuyền bè không kẻ chèo

Bệnh nặng rời thầy thuốc

Làm sao tự giữ gìn?

Như lời không thành tín

Không giác ý cầu trí

Vương giả mất nghi vệ

Làm lành không nhẫn nhục

Đã lìa bốn việc ấy

Công kia không hiển bày.

Nay Phật bỏ cõi thế

Không giúp việc khó thành

Như tháng năm, tháng sáu

Trời trong, không gió mây

Nắng quá thiêu rụi cỏ

Cho đến các côn trùng.

Những chúng sinh đáng độ

Nay sẽ đều gặp nạn

Thế Tôn xả thọ mạng

Sao mà đau khổ quá!”

Thời, các trời buồn bã

Thương xót nói lời này

Dâm, nộ, si giảm bớt

Khen thầy dứt sinh tử

Đệ tử chưa giải thoát

Thì bi thiết khóc gào.

Người đã được giải thoát

Nghĩ kỹ sự hưng suy

Tiếng tăm vang các nước

Các lực sĩ Câu-di

Buồn bã vội vàng đến

Nhóm trong rừng Song thọ

Bi thương tự gieo mình

Khen các công đức Phật

Tiếng than rất đau buồn

Như ngỗng gặp diều hâu.

Đến thấy Phật mất sáng

Vắng lặng không biết gì

Họ đồng thanh gào khóc

Oằn oại như cá cạn.

Thấy Phật nằm yên nghỉ

Chi thể đều duỗi ngay

Như vua Chuyển luân mất

Các nước đều than khóc

Nhân dân nhiều vô số

Ra thành đến chỗ Phật;

Đủ già trẻ, bé lớn

Tâm buồn đau cuồng loạn

Hoặc xé rách y phục

Đau đớn miệng cắn răng

Hoặc tự bứt đầu tóc

Cào cấu cả mặt mày.

Lại có vô số người

Áo não tự gieo mình

Đấm ngực mà kêu trời

Khen Phật đức vô lượng:

“Than ôi! Thầy trời người

Nơi chúng sinh nương tựa

Sao bỏ đi nhanh chóng?

Dứt hẳn không còn mong!”

Đại chúng buồn than khóc

Không còn sức chịu đựng

Vua của các lực sĩ

Đau đớn gào than rằng:

“Thầy giác ngộ thế pháp

Đã nằm không còn dậy

Giống như đại quân bãi

Cờ lớn không còn hiện

Việc phải làm đã làm

Nên giác Phật đã giác

Ở đời giống như mắt

Nay bỗng chợt nhắm mãi.

Phật là cầu độ khổ

Để giúp người qua sông

Cầu lớn bỗng bị gãy

Lấy gì qua khổ đau?

Ánh tuệ Phật chiếu sáng

Lòng tỏ, tinh tấn ngời.

Xưa mặt trời Phật hiện

Làm sáng khắp đất trời

Nay ánh sáng tiềm ẩn

Ở núi lớn vô vi

Thế gian rồi lại sẽ

Chìm vào mãi tối tăm.”

Hoặc buồn bã nói sảng

Hoặc sầu muộn nhìn chăm

Hoặc khóc đến tắt tiếng

Hoặc úp mặt dưới đất

Chúng sinh ôm nhiều não

Tướng gào khóc không đồng

Nhưng ai cũng luyến mộ

Đau đớn lòng nóng bỏng,

Rồi xe kiệu trang trí

Bằng bảy báu, ngà voi

Các lực sĩ nâng Phật

Đặt lên kiệu báu này.

Hương hoa đủ thứ quý

Biết bao thức diệu kỳ

Các lực sĩ kêu khóc

Cúng dường xá-lợi Phật.

Các thiếu nữ quý tộc

Thân đẹp, tay mảnh mai

Tay cầm màn bảy báu

Đẹp đẽ như lụa trời

Lọng báu xen châu sáng

Hoặc cầm báu rủ châu

Hoặc cầm quạt bằng báu

Cúng dường xá-lợi Phật.

Các lực sĩ nâng kiệu

Kêu khóc mắt đỏ hoe

Trên không tiếng sấm vang

Vui xứng tai vừa ý.

Trời tung các hoa ý

Liên tục như mưa sa

Hoa trời rơi xuống đất

Tươi như vừa nở ra.

Các trời chật hư không

Các báu cúng dường Phật

Nói những lời buồn khổ

Khen ngợi công đức Phật.

Các thần nữ Chấp nhạc

Vẩy nước thơm chiên-đàn

Tung y báu, Anh lạc

Cúng dường xá-lợi Phật.

Các lực sĩ nâng kiệu

Rước đến tận trong thành

Trời người cung kính lễ

Theo luyến mộ, khóc than.

Cờ phướn báu bằng lụa

Trang hoàng thành quách kia

Hương hoa và kỹ nhạc

Cúng dường xá-lợi Phật.

Cúng dường nâng kiệu báu

Theo cửa Tây ra thành

Đến Tây thành liền qua

Đáy nước dòng sông báu

Lên dưới cội Cam thọ

Dùng các thứ gỗ thơm

Chất thành giàn củi lớn

Và nhiều loại hương thơm

Hoa hương biết bao loại

Và các thứ trạch hương.

Mọi người đều cầm đuốc

Châm giàn hỏa thiêu Phật

Ba lần đốt giàn hỏa

Lửa không chịu bừng lên

Mọi người đều nghi hoặc

Không biết được nguyên nhân.

Đại Ca-diếp không xa

Nhớ thương đến thăm Phật

Do vậy mà lửa đốt

Cùng thổi không bùng lên.

Khi Ca-diếp vội đến

Kính lễ Đức Phật xong

Khi ấy giàn hỏa Phật

Liền tự nhiên cháy bừng,

Trần lao không tổn Phật

Nay bị lửa cháy thiêu

Cơ thể tuy cháy hết

Xương như cũ không tiêu.

Bấy giờ các lực sĩ

Đem sữa rưới tắt lửa

Dùng nước thơm rửa xương

Bình vàng đựng xá-lợi,

Như Thiên đế ngày trước

Muốn đốt núi Kim cang

Do ông công đức lớn

Nên lửa không thể đốt

Nay dù lửa thật dữ

Không thể đốt xương Phật.

Các lực sĩ xoay vần

Nói dụ này bảo nhau:

“Bốn tâm bình đẳng sinh

Dập tắt lửa dâm dục

Xương Phật mát mẻ lặng

Lòng chúng ta cháy tiêu.

Các trời, thần, lực sĩ

Không thể thắng thân Phật

Nay bỗng gặp vô thường

Chúng ta gánh vác làm

Sức Phật mạnh không sánh

Tiếng vang khắp mười phương

Tại sao phải hoảng hốt?”

Đầy ở trong bình vàng

Phật sáng như mặt trời

Chưa từng có cống cao

Gặp phải lửa vô thường

Chỉ để lại xương thần

Dùng chày tuệ Kim cang

Đập vỡ núi trần lao

Gặp khổ không xả nhẫn,

Tâm vững chắc không động

Nhổ hết các gốc khổ

Dứt, không còn thọ thân

Thân nhiệm mầu như vậy

Mãi mãi ở trong lửa.

Nơi lực sĩ thường đến

Lực phục khiến người khóc

Người nào đến quy phục

An ủi làm người vui

Giả sử gặp gian nan

Đủ sức không than khóc

Tự Nghĩ công đức Phật

Kêu khóc nhận xá-lợi.

Có sức mạnh vũ dũng

Chí tự đại tinh ròng

Kêu khóc trở vào thành

Dứt cống cao, khiêm nhượng

Phướn lọng bày đại điện

Làm tòa cao bảy báu

Đặt xá-lợi lên đó

Mọi người lễ cúng dường.

❧

Phẩm 31: TÁM VUA CHIA XÁ-LỢI

Các lực sĩ bi cảm

Ở tại trên điện vua

Cúng dường xá-lợi Phật

Như thế qua nhiều ngày

Bảy vua các nước gần

Mỗi vua sai sứ sang

Đều cùng đồng một lúc

Đến họp nhau dưới thành.

Họ thông báo lệnh vua

Cho các lực sĩ nghe

Họ giải bày cung kính

Xin được chia xá-lợi.

Các lực sĩ đáp rằng:

“Phật diệt độ nước tôi

Tự cúng dường xá-lợi

Không thể chia người khác.”

Bấy giờ sứ các nước

Nghe rồi đến phản đối.

Lực sĩ giữ xá-lợi

Lại ỷ sức mạnh mình

Nếu sứ không chịu về

Thì sẽ dùng uy lực

Trong tâm đều cống cao

Không chịu chia xá-lợi.

Các sứ về phục mạng

Các vua đều sinh tâm

Tức thời dấy binh chúng

Đến thành kia rất mau

Dùng vô số binh chúng

Bao vây thành Lực sĩ.

Quân tiến vào thành ấy

Như mưa dồn sóng dữ.

Nhân dân vào thành chống

Ai cũng đều sợ hãi

Dân chúng rất đông đúc

Thành không thể dung chứa.

Quân lính vua bảy nước

Tiếng voi rống, ngựa hí

Chấn động cả thành quách

Dân chiến đấu như sóng.

Bấy giờ quân bảy vua

Đều ở bộ phận mình

Tinh luyện rất mạnh mẽ

Chiến sĩ và ngựa voi…

Bấy giờ vua bảy nước

Ra sức bày trận đồ

Bốn thứ binh chiến đấu

Bộ binh, voi, ngựa, xe.

Lực sĩ cũng bố trận

Trên thành để chống cự

Sửa sang lại hào rãnh

Lấp kín các cửa thành

Liền bèn đều xây dựng

Cờ quân trận đại hành

Các thường dân trong nước

Ai cũng đều sợ hãi.

Bấy giờ vua bảy nước

Bàn nhau đồng một lòng

Cùng với vô số binh

Đủ khí giới bén nhọn

Giống như bảy ngôi sao

Đồng xuất hiện trong đêm,

Binh chúng của bảy vua

Cùng lúc đến dưới thành

Người đông bụi vàng dậy

Che kín cả mắt người

Mùi thối của voi chết

Nghẹt mũi không thở được,

Tiếng trống, còi vang dậy

Điếc tai không còn nghe,

Trẻ em và phụ nữ

Đều hoảng sợ, thất sắc.

Đối hỏa công, đối địch

Nước đồng, sắt đang sôi

Đội mũ trụ, mặc giáp…

Trang bị chờ chiến đấu

Voi ngựa đều mặc giáp

Đội chiến trận chỉnh tề

Lực sĩ thà mất mạng

Không chịu chia xá-lợi

Dù thành có bị diệt

Vẫn chiến đấu ngoan cường.

Các Lực sĩ một dạ

Quyết định đánh không lui

Đều đứng ở trên thành

Từ lầu chắn cách địch

Thấy các vua ngoài thành

Quân binh nhiều vô số

Thế quân có uy thế

Đồng thời reo hò vang,

Tiếng hò reo cùng lúc

Tiếng vang cả đất trời

Rút kiếm múa sáng ngời

Lấp lánh như mặt trời

Hoặc lao đi mạnh mẽ

Nhắm thành vội đến nơi

Quân ngoài thấy lực sĩ

Chuẩn bị tự sửa soạn

Quyết định muốn chiến đấu

Không có ý thoái lui

Họ đều cùng giã biệt

Vợ con để lên đường.

Vợ con các chiến sĩ

Đều sợ hãi trong lòng

Lại có các cha mẹ

Tâm rất yêu thương con

Thấy con mặc áo giáp

Sắp sửa ra chiến trường

Đều rơi lệ kêu khóc

Chú cây, thỉnh thần kỳ.

Con thấy cha mẹ buồn

Tâm đều sinh nghi ngờ.

Hoặc có các phụ nữ

Lặng lẽ lòng buồn bã

Hoặc giữ cung tên chồng

Khóc ngăn không cho đi

Thấy vợ con kêu khóc

Lòng quả cảm hăng say

Họ giật lấy cung tên

Quyết chiến đấu không nghi.

Các Lực sĩ tự cậy

Ý quyết muốn chiến đấu

Như chứa rắn trong bình

Lòng giận dữ lẫy lừng

Tâm ý đều quyết định

Hẳn muốn đánh không nghi.

Bảy vua cùng bày bố

Đối trận sẽ đương đầu

Đều sửa soạn chiến đấu

Dùng lính bốn thứ binh

Binh voi và binh ngựa

Xa binh cùng bộ binh.

Có Phạm chí quý tộc

Tên là Hương Thảo Tánh

Tuệ rộng lớn, nhân từ

Can ngăn các vua rằng:

“Xem uy thế các vua

Kiếm bén, lợi khí đầy

Muốn hàng phục địch mạnh

Diệt hết cả thành này.

Người trong thành tự giữ

Không dễ dàng thắng được

Các Lực sĩ trong thành

Đều cùng đồng một lòng

Như nay lại vây hãm

Ý hẳn muốn chiến thắng.

Cúi xin các đại vương

Thu về lại thiên uy.

Xét trong thành ấy có

Người làm lành điều lương

Các vua đều chung nhau

Tội gì chuốc thêm phiền

Dùng sức mạnh chiến đấu

Phần thắng không riêng ai.

Như khi bị vây hãm

Phương tiện thắng địch ngoài

Rắn độc tự cứu mạng

Vào hang sâu ẩn mình

Vô cớ thọc hang sâu

Chết hoặc bị nọc độc!

Tự biết có uy thế

Có thể làm chúng sợ

Nhóm họp vào thành trốn

Vững chắc tu giữ mình

Tuy vốn sức yếu kém

Vào thành sức thành mạnh

Như đèn lửa sắp tắt

Thêm củi dầu lại cháy.

Nếu trong thành kia có

Bậc thần chân giữ giới

Dùng giới đức lớn ấy

Địch ngoài tự tiêu tan.

Như xưa vua Trọng Oán

Dốc hết sức toàn quân

Vua Thanh Minh có đức

Thắng kẻ địch bên ngoài,

Các vua đời quá khứ

Dùng sức mở cõi bờ

Tình kia muốn buông thả

Tiếng tăm mình vang xa

Vua ăn lộc chợt mất

Như trâu uống nước băng.

Các vua đều đã qua

Vậy nên phải Nghĩ kỹ

Lý chân chính thế gian

Lập phương tiện hòa đồng

Được xá-lợi là quý!

Dùng sức tên thắng địch

Sinh thù nghịch lại phiền

Dùng hòa thuận dễ thắng

Không bao giờ sinh phản.

Tuy nói là ngu dại

Thật không thể nhận nạp

Các vua tuy sức mạnh

Tiêu diệt được địch yếu

Nhưng đã kính trọng Phật

Phụng pháp là trên hết.

Nay nên nhớ Nghĩ Phật

Thực hành hạnh nhẫn nhục.”

Bấy giờ Phạm chí kia

Đều thể nhận biết được

Lời hòa thuận chân chánh

Tâm Từ ngăn các vua

Các vua đều hồi tâm

Tâm mạnh mẽ sôi sục.

Bấy giờ các vua bèn

Thuận đáp Phạm chí rằng:

“Lời nói thật đúng lúc

Hòa thuận biết phương tiện

Nay đã nói lý lành

Đôn hậu và trước sau

Ông nên biết chúng tôi

Sức tâm ngộ pháp lành

Trong tâm có mong cầu

Không nhọc việc thế tục

Hoặc dùng nguyện, dùng sức

Hoặc dùng tức giận hờn

Đã tranh nay chiến đấu

Cả hai sẽ đối đầu.

Nay ý của chúng ta

Chỉ cầu công đức Phật

Cầm gậy tìm xá-lợi

Không tham tài bảo nước.

Xưa kia các liệt sĩ

Cống cao tự đại gây

Chiến tranh ở rừng tiên

Tử thương khó kể xiết,

Phật dạy khắp thế gian

Diệt trần lao tự đại

Thì sao chẳng vì Phật

Yêu mạng mỏng manh chi?

Xưa kia các tiên đế

Mê đắm sắc hiền nữ

Bị hiền nữ mê hoặc

Khởi binh chinh phạt nhau

Các vua chết vô số,

Phật dạy răn thế gian

Dứt bỏ ý tham dâm

Sao ta chẳng vì Phật

Yêu mạng mỏng manh chi?

Trước đây có huynh đệ

Ngu ganh khởi tranh giành

Trở lại chém giết nhau

Chết hết không còn ai,

Phật xuất hiện ở đời

Dứt trừ tâm ngu ganh

Thì sao không vì Phật

Mà tiếc mạng không tranh?

Xưa, lực sĩ Thủ Tý

Ôm hiềm, kết sân giận

Liền dùng đến võ lực

Muốn diệt các dòng vua,

Phật xuất hiện ở đời

Dứt bỏ hết nhuế hại

Chúng ta vì Đức Phật

Yêu mạng này làm chi?

Xưa kia, Hoa Thượng Tử

Hiệu là Thập Đầu Thần

Khư khư đắm sắc dục

Duyên tan mất thân mạng,

Phật xuất hiện thế gian

Mở tất cả kết buộc

Chúng ta vì Đức Phật

Tiếc mạng này làm gì?

Xưa kia những kẻ ngu

Ngu giành nước có trùng

Vì hắn ngu si quá

Muốn trùng giết hại nhau,

Phật xuất hiện ở đời

Dứt tất cả ngu si

Chúng ta vì Đức Phật

Ngu yêu thân làm gì?

Xưa nay ngu không đạt

Giành các vật hôi nhơ

Không một chút bền chắc

Hại nhau không tính kể,

Phật ra đời trừ loạn

Chúng ta vì Đức Phật

Sẽ đấu với Diêm-la

Đâu giống đời đánh nhau

Tâm chúng ta bền vững

Không vì nghi chiến đấu!

Xin phiền ngài vào thành

Đến chỗ các lực sĩ

Hết lòng tìm cách để

Đem ý ta trần tình

Việc này xin giao ngài.

Nếu nhất định chiến đấu

Chúng ta mài tên bén

Quyết tâm sẽ giao chiến.

Nghe ngài nói pháp lành

Lời nói thật chánh chân

Nơi tâm liền hư mất

Tâm ác độc giận sân

Như rắn độc bị chú

Độc hại diệt không còn.”

Lúc bấy giờ, Phạm chí

Vâng giáo lệnh các vua

Liền đi vào trong thành

Đến chỗ các lực sĩ

Xin gặp các lực sĩ

Quý trọng người có thế

Liền dùng ý khiêm nhường

Nói giáo lệnh các vua:

“Binh các vua ngoài thành

Đều sửa soạn khí giới

Đội mũ sắt, mặc giáp

Sáng rỡ như mặt trời

Phát tâm đồng lên tiếng

Phải dùng hết võ lực!

Ý mạnh như sư tử

Giương mắt hướng nhìn thành

San sát cùng phô trương

Cung, tên mạ vàng báu

Ý mạnh không mệt mỏi

Ngày đêm không cởi giáp

Tâm bỗng chợt nhớ về

Pháp từ minh của Phật

Nên dùng Nghĩa nhường nhau

Chứ không sợ đánh nhau

Không vì tranh đất đai

Kéo đến dưới thành này!

Không tham lam tự đại

Đến không vì giận hờn

Vì kính công đức Phật

Mà đến thành này vậy.

Khách vì Nghĩa lành đến

Người chủ nên kính đãi

Phật là thầy tất cả

Chúng ta đồng kính thờ,

Muốn cúng dường xá-lợi

Nên họ đến thành này

Cũng vì pháp huynh đệ

May được chia xá-lợi

Khiến chúng sinh khắp nơi

Thảy đều được cúng dường.

Người sẻn tiếc tài sản

Thì không lấy làm xấu

Người sẻn tiếc pháp lành

Đó mới đáng hổ thẹn,

Nếu yêu tiếc tài vật

Sẽ bị gọi nhơ xấu

Dứt sẻn tiếc làm lành

Được Thánh hiền khen ngợi.

Nếu nhất định các ngài

Không chịu chia xá-lợi

Thì nay nên rời thành

Để cùng khách đấu tranh

Ở trong thành đóng cửa

Không xuất chiến phân tranh

Thì đó không phải vua

Không quý, không dũng sĩ.

Ý các vua ngoài thành

Đều hướng về đây nói

Bọn họ có tâm tốt

Nghĩa tình hai bên bằng,

Lại có ý riêng tư

Muốn hướng về các vua

Mong các ngài lóng nghe

Xin nói pháp chân chánh

Xin các ngài chớ nên

Nhất định chiến đấu nhau

Xưa nay trong chiến đấu

Không lợi, không Nghĩa nhân.

Phật, Thầy trời thường khen

Đức nhẫn nhục bậc nhất

Nay vì sao các ngài

Giận bừng bừng đòi chiến

Vì sáu dục gây chiến

Vì của báu tranh giành?

Nếu vì vậy mà tranh

Sự lý còn thông cảm

Vì lý do phước đức

Và pháp lành ngợi khen

Nếu cùng gây oán hờn

Thì Nghĩa này phải xét!

Thường dùng tâm Từ bi

Tính điều hòa yên ổn

Đạo giáo Phật, Thầy trời

Lòng Từ hộ chúng sinh

Còn giết hại chúng sinh

Mà kính thờ Thế Tôn

Thì không có Nghĩa lợi

Việc này không nên vậy.

Các ngài nên mở ý

Chia xá-lợi các vua

Pháp lành nên truyền bá

Nhân kia không làm trước

Nếu có thể làm được

Thì không có chiến tranh

Sẽ được hai Nghĩa lành

Phước đức và tiếng tăm.

Kia có, chỉ mình thấy

Rời chánh, theo đường tà

Người lành tìm mọi cách

Phải dắt vào đường chánh

Các vua tìm nhiều cách

Muốn xây dựng pháp lành

Muốn dẫn dắt thế gian

Đến con đường người trời.

Thế Tôn thường khen ngợi:

Các thí, thí pháp hơn

Hễ đến là làm thầy

Chỗ khen của người trời.

Xem khắp các thế gian

Không ít người thí tài

Người đem pháp bố thí

Thì khi có, khi không

Pháp thí được khen rộng

Yên ổn khắp thế gian.”

Các chúng lực sĩ ấy

Nghe lời pháp lành này

Trong lòng thấy hổ thẹn

Lặng nhìn nhau đăm đăm

Rồi dùng lời ái kính

Nói với Phạm chí rằng:

“Ngài bày phương tiện khéo

Thân yêu kính mọi người

Vì Phạm chí không dối

Siêng xây dựng pháp lành

Hàng phục được chúng tôi

Vào đường người làm lành,

Như cỡi ngựa không điều

Không cho vào chiến trường

Bèn có thể theo ý

Như thầy đã mở bày

Rất thương, rất kính tin

Chúng ta đáng theo vậy

Chợt bỏ lời khéo can

Trung thứ, chính thực ấy

Việc bại gặp gian nan

Về sau hối không kịp.”

Tức thời lấy bình vàng

Đem chia xá-lợi Phật

Làm tám phần riêng biệt

Sao cho thật đều nhau.

Bấy giờ các lực sĩ

Lấy một phần trong đó

Trao bảy phần còn lại

Cho bảy vị quốc vương.

Khi ấy các lực sĩ

Đãi các vua như khách

Các vua được xá-lợi

Buồn vui trở về nước.

Lúc đó vua bảy nước

Mỗi vị ở nước mình

Cho quân xây tháp thần

Cao đến tận chân mây.

Phạm chí Thảo Hương Tánh

Muốn xây tháp chỗ mình

Liền xin các lực sĩ

Chiếc bình đựng xá-lợi.

Các Phạm chí trong nước

Xin tro than Thế Tôn

Cùng nhau gom nhóm lại

Cung kính xây tháp thần.

Các vua ban đầu xây

Tám tháp thần xá-lợi

Ở cõi Diêm-phù-đề

Đức vòi vọi như núi,

Phạm chí đã xây dựng

Tháp bình vàng thứ chín

Là tháp tro than Phật

Đủ mười thứ nguy nga.

Vô số các vị trời

Các vua, các Phạm chí

Đều ngày đêm siêng năng

Ca ngợi lễ tháp Phật

Hoa hương, phướn lọng báu

Bày biện cúng dường tháp

Trang hoàng tháp tốt đẹp.

Như hương xông sườn núi

Các làng, nước gần bên

Vô số người nhóm họp

Hoặc vui buồn kêu khóc

Lễ bái, kính tháp thần

Họ cùng theo luyến mộ

Nhớ thương công đức Phật.

Đau khổ buồn đắng cay

Mất hẳn sao khổ quá?

Ban điều lành cho đời

Chỗ chúng sinh tựa nương

Dẫn lối người lạc đường

Bệnh nặng thầy thuốc hay.

Nắng xuân cho người lạnh

Ao mát cho người nóng

Che chở cho ba cõi

Bỗng nhiên vắng lặng rồi!

Ba cõi mất che chở

Không chỗ nương, đáng thương!

Sẽ quên mất đường chánh

Theo tà gặp gian nan

Đời mất chánh nghiêng tà

Trôi dạt ba đường ác

Đời còn ai sức mạnh

Chế ngự được khiến về?

Các chúng sinh thế gian

Bị ngu si che mắt

Lửa tham dâm, giận tức

Bị kiến chấp thiêu đốt,

Mọi chúng sinh trên đời

Bị bệnh nặng trần lao

Thế Tôn tâm Từ khắp

Thầy thuốc hay ba cõi.

Mặt trời Phật sáng chói

Khi Ngài mới xuất hiện

Phát ánh sáng rực rỡ

Soi Tam thiên thế giới

Mở bày khắp cõi đời

Hoa sen của trời, người

Giống như hoa các ao

Nhờ ánh trời mà nở.

Các trời và người đời

Cùng các đại quốc vương

Buồn khóc than, luyến tiếc

Nhìn tháp khen Phật đức:

“Ôi! Bậc che chở đời

Thầy từ bi bậc nhất!

Chợt bỏ lại chúng sinh

Ra đi sao nhanh quá!

Ánh sáng mặt trời Phật

Bỗng nhiên sao vụt tắt

Sương ngu phủ kín đời

Sẽ từ đâu thấy rõ?

Ai thương dẫn chúng sinh

Bày con đường chánh đế

Để đến thành Nê-hoàn

Vắng lặng không lo sợ?”

❧

Khi lực sĩ Mật Tích

Rộng vì các trời người

Lần lượt nói pháp này

Tuyên dương đức hạnh Phật

Các trời nghe lời nói

Bỗng khắp mình nổi ốc

Suy Nghĩ lý đã nói

Nhớ Nghĩ công đức Phật.

“Chứa nhóm gốc các lành

Vô hạn, không thể lượng

Khó mà tính số kiếp

Đã chứa nhóm hạnh lành,

Hành sáu độ vô cực

Như ao sâu, biển cả

Các báu đức tướng, tuệ

Sung mãn và đầy tràn.

Nay trong hiền kiếp này

Ngàn Bồ-tát ra đời

Giả sử các La-hán

Tuệ như Xá-lợi-phất

Trọn kiếp khen Phật đức

Cũng không thể nào hết

Huống ta trí nông cạn

Bày kiến văn hạn hẹp.

Thời, người trời trong hội

Nghe ngài nói pháp xong

Trong lòng chợt tỏ ngộ

Như tận mặt thấy Phật.

Mọi người đều cảm thương

Bùi ngùi luyến nhớ Phật

Chí nguyện theo Đại thừa

Dốc lòng tâm vững chắc

Cúi đầu quy mạng Phật

Rồi bỗng nhiên bay đi.