Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh

Phẩm Thứ 26: Lễ Cúng Thính Pháp — Lễ Cúng Nghe Pháp

Giải

Phẩm này nói về những Bồ Tát ở mười phương vãng sanh về Cực Lạc thế giới lễ bái, nghe thuyết pháp, và cúng dường đức Phật A Di Đà.

KINH

Phục thứ A Nan, thập phương thế giới chư Bồ Tát chúng, vị dục chiêm lễ Cực Lạc thế giới Vô Lượng Thọ Phật. Các dĩ hương hoa tràng phan bảo cái vãng nghệ Phật sở cung kính cúng dường thính thọ kinh pháp tuyên bố đạo hóa (1) xưng tán Phật độ công đức trang nghiêm.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: Những Bồ Tát ở mười phương thế giới nghe đến danh hiệu của đức Phật A Di Đà mà có thể sanh tâm vui mừng. Họ mong muốn chiêm bái đức Phật A Di Đà ở Cực Lạc thế giới, họ đem hương hoa tràng phan bảo cái lễ vật đến Cực Lạc thế giới, lấy lòng thành kính để cúng dường đức Phật Vô Lượng Thọ, nghe pháp và tiếp nhận những lời dạy của đức Phật. Sau đó đi về thế giới của mình tuyên dương truyền bá chánh đạo để giáo hóa chúng sanh xưng tán công đức trang nghiêm của Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Tuyên bố đạo hóa: tuyên bố là tuyên dương truyền bá; đạo hóa là đem chánh đạo để giáo hóa chúng sanh.

KINH

Nhĩ thời Thế tôn tức thuyết tụng viết:

Giải

Lúc bấy giờ đức Thế tôn nói lên bài kệ như sau:

KINH

Đông phương chư Phật sát

Số như Hằng hà sa

Hằng sa Bồ Tát chúng

Vãng lễ Vô Lượng Thọ

Nam Tây Bắc tứ duy

Thượng hạ diệc phục nhiên

Hàm dĩ tôn trọng tâm

Phụng chư trân diệu cúng

Giải

Tám câu kệ trên nói rằng những cõi Phật ở hướng đông nhiều như số cát sông Hằng. Mỗi cõi Phật này lại có số Bồ Tát nhiều như số cát sông Hằng đi đến Cực Lạc thế giới lễ bái cúng dường và nghe đức Phật A Di Đà thuyết pháp. Ngoài ra còn có hướng nam, tây, bắc, đông nam, đông bắc, tây nam, tây bắc, hướng trên, và hướng dưới tất cả là chín hướng; mỗi hướng đều có số thế giới nhiều như số cát sông Hằng, mỗi thế giới lại có Bồ Tát số nhiều như số cát sông Hằng. Họ đều đem lòng thành kính và đem các thứ lễ vật trân quý cúng dường A Di Đà Phật và đại chúng trong pháp hội.

KINH

Sướng phát hòa nhã âm (1)

Ca thán tối thắng tôn (2)

Cứu đạt (3) thần thông huệ

Du nhập thâm pháp môn (4)

Văn Phật thánh đức danh (5)

An ổn đắc đại lợi (6)

Chủng chủng cúng dường trung

Cần tu vô giải quyện.

Quán bỉ thù thắng sát (7)

Vi diệu nan tư nghì

Công đức phổ trang nghiêm

Chư Phật quốc nan tỷ

Nhân phát vô thượng tâm

Nguyện tốc thành bồ đề.

Giải

Trong đoạn này mười phương Bồ Tát tán thán đức Phật A Di Đà và họ đều phát nguyện mau thành Phật. Chúng Bồ Tát nhiều vô số kể ở mười phương thế giới phát ra âm thanh hòa nhã ca tụng tán thán đức Phật A Di Đà có thần thông trí huệ cứu cánh viên mãn. Chúng sanh nghe đến danh hiệu của đức Phật A Di Đà đều có thể an ổn đạt được lợi ích lớn là viên mãn thành Phật. Nghe đến danh hiệu rồi đều có thể tinh tấn tu trì trong khi làm các thứ cúng dường, không có tâm giải đãi và chán nản. Các Bồ Tát này thấy cảnh giới thù thắng xinh đẹp ở Cực Lạc thế giới đều cảm thấy vui mừng không thể tả xiết. Đây đều là công đức trang nghiêm của đức Phật A Di Đà và tất cả chúng sanh ở Cực Lạc thế giới. Họ tán thán ca ngợi Cực Lạc thế giới là không có chỗ nào trong mười phương thế giới có thể sánh bằng. Bởi vậy cho nên họ đều phát tâm vô thượng Bồ đề hy vọng mau chóng thành Phật ngay trong đời này.

Chú

1. Sướng phát hòa nhã âm: sướng là vui mừng; hòa nhã âm là âm thanh an hòa tao nhã.

2. Tối thắng tôn: chỉ đức Phật A Di Đà.

3. Cứu đạt: cứu cánh thông đạt.

4. Du nhập thâm pháp môn: du là tự tại vô ngại; thâm pháp môn là chỉ cho đức Phật A Di Đà hiểu rõ thấu suốt thật tướng gốc rễ của các pháp.

5. Thánh đức danh: chỉ danh hiệu của đức Phật A Di Đà.

6. Đại lợi: sự lợi ích lớn khi vãng sanh bất thoái thành Phật.

7. Thù thắng sát: chỉ Cực Lạc thế giới.

KINH

Ứng thời Vô lượng tôn (1)

Vi tiếu hiện kim dung

Quang minh tùng khẩu xuất

Biến chiếu thập phương quốc

Hồi quang hoàn nhiễu Phật,

Tam táp tùng đỉnh nhập (2)

Bồ Tát kiến thử quang

Tức chứng bất thoái vị.

Thời hội nhất thiết chúng,

Hỗ khánh sanh hoan hỷ.

Giải

Đức Phật A Di Đà phóng hào quang làm lợi ích cho những Bồ Tát này từ mười phương lại lễ cúng nghe pháp. Ngay lúc những Bồ Tát này phát nguyện thì đức Phật A Di Đà mỉm cười từ miệng phát ra hào quang biến chiếu mười phương cõi nước chư Phật. Sau đó ánh hào quang quay trở lại, quay chung quanh đức Phật ba vòng rồi bay vào Phật đảnh. Chỗ này là biểu thị cho đức Phật quán đảnh thọ ký cho mười phương Bồ Tát. Những Bồ Tát này thấy được hào quang của đức Phật lập tức chứng được quả vị và có được ba thứ không thoái chuyển. Lúc bấy giờ những Bồ Tát này rất là hoan hỷ vui mừng.

Chú

1. ¬Ứng thời: chỉ lúc những Bồ Tát phát nguyện. Vô lượng tôn: là đức Phật A Di Đà.

2. Tùng đỉnh nhập: hào quang bay vào đỉnh đầu Phật. Ở đây có ý là quán đảnh thọ ký.

KINH

Phật ngữ phạm lôi chấn (1)

Bát âm (2) sướng diệu thanh.

Giải

Hai câu này là đức Phật Thích Ca tán thán âm thanh khi thuyết pháp của đức Phật A Di Đà rất là thanh tịnh trong sáng như sấm sét chấn động, có thể truyền đi mười phương, và rất vi diệu viên mãn, có đầy đủ bát âm nói diệu pháp cho chúng sanh.

Chú

1. Phật ngữ: chỉ âm thanh thuyết pháp của đức Phật A Di Đà. Phạm: nghĩa là thanh tịnh. Lôi chấn: tỷ dụ là âm thanh vang xa và chấn động đến tâm thức của người nghe.

2. Bát âm: tám thứ viên mãn của âm thanh của Phật:

a. âm thanh tốt nhất: không có âm thanh nào sánh bằng.

b. âm thanh êm dịu: nhu nhuyễn ở đây nghĩa là từ bi có thể làm cho người nghe sanh tâm vui mừng xả bỏ cá tính cứng cỏi.

c. âm thanh điều hoà: có thể điều hòa tâm của chúng sanh, làm cho chúng sanh xả bỏ phiền não tăng trưởng trí huệ.

d. âm thanh không sai: pháp Phật nói không có thể sai lầm.

e. âm thanh không giống nữ phái: âm thanh của Phật có đầy đủ tứ vô uý làm cho người nghe kính phục, làm ma ngoại phải quy thuận.

f. âm thanh tôn huệ: âm thanh làm cho người nghe tôn trọng khâm phục và mở mang trí huệ.

g. âm thanh thâm viễn: âm thanh của Phật có thể làm cho người nghe cảm động.

h. âm thanh vô tận: âm thanh có ý nghĩa rộng sâu vô tận.

KINH

Thập phương lai chánh sĩ

Ngô tất tri bỉ nguyện (1)

Chí cầu nghiêm Tịnh Độ

Thọ ký đương tác Phật

Giác liễu nhất thiết pháp,

Do như mộng huyễn hưởng

Mãn túc chư diệu nguyện (2)

Tất thành như thị sát.

Tri độ như ảnh tượng

Hằng phát hoằng thệ tâm,

Cứu cánh Bồ đề đạo,

Cụ chư công đức bổn (3)

Tu thắng Bồ đề hạnh (4)

Thọ ký đương tác Phật,

Thông đạt chư pháp tánh,

Nhất thiết không vô ngã,

Chuyên cầu tịnh Phật độ,

Tất thành như thị sát.

Giải

Đoạn này là lời của đức Phật Thích Ca giải thích lời khai thị của đức Phật A Di Đà cho hàng Bồ Tát ở mười phương: Này các Bồ Tát đến từ mười phương thế giới, ta đã hiểu rõ tâm nguyện của các vị. Tất cả đều là một lòng một dạ cầu được trang nghiêm cõi nước Phật, hy vọng ta thọ ký cho các vị thành Phật. Các vị muốn hoàn thành đại nguyện này thì phải giác ngộ hiểu rõ tất cả các pháp đều như mộng như huyễn như tiếng vang (tiếng dội trong hang núi) đều không chân thật. Nếu muốn thành tựu được cõi nước thanh tịnh trang nghiêm như vậy thì phải làm tròn lời đại nguyện mà mình đã phát ra. Tuy là biết rằng tất cả pháp trong thế gian đều không thật, biết là cõi nước mà mình cầu cũng như bóng như chớp, đức Phật A Di Đà cũng khuyên mọi người phải nên luôn luôn phát hoằng nguyện đi cứu độ tất cả chúng sanh. Nếu như muốn thành tựu Bồ đề tâm Bồ Tát hạnh cứu cánh viên mãn thì phải có đủ tất cả cái vốn căn bản của tất cả công đức, đây chính là giới định huệ tam học và lục độ. Và còn phải tu tập mười đại nguyện của Phổ hiền Bồ Tát. Như vậy mới có thể tiếp thọ được sự thọ ký của mỗi vị thành Phật. Đức Phật A Di Đà dạy cho họ phải hiểu rõ chân tướng của các pháp, hiểu rõ tất cả pháp đều là không, vô ngã, sau đó phải làm hết trách nhiệm phận sự của mình, chuyên tâm cầu Tịnh Độ, nhất định sẽ thành tựu được cõi Phật trang nghiêm giống như Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Ngô: là A Di Đà Phật tự xưng. Bỉ nguyện: tâm nguyện của Bồ Tát.

2. Chư diệu nguyện: chỉ bốn lời thệ nguyện lớn.

3. Công đức bổn: chỉ giới định huệ và lục độ.

4. Bồ đề hành: hành vi giác ngộ vô thượng.

KINH

Văn pháp nhạo thọ hành (1)

Đắc chí thanh tịnh xứ,

Tất ư Vô lượng tôn

Thọ ký thành Đẳng Giác (2).

Giải

Kể từ đoạn này trở đi là đức Thế tôn khen ngợi chúng Bồ Tát sau khi nghe đức Phật A Di Đà thuyết pháp rồi đạt được các sự lợi ích. Chúng Bồ Tát ưa thích pháp môn này, hoan hỷ nghe pháp rồi làm theo. Vì thế cho nên tâm của họ càng ngày càng thanh tịnh; chỉ cần tu đến lúc tâm thanh tịnh thì trí huệ sẽ phát sanh, nhất định sẽ được đức Phật A Di Đà thọ ký thành Phật.

Chú

1. Nhạo thọ hành: Ham thích vui mừng nghe theo và làm theo lời chỉ dạy.

2. Đẳng giác: chánh đẳng chánh giác, chỉ Phật quả.

KINH

Vô biên thù thắng sát (1)

Kỳ Phật bổn nguyện lực.

Văn danh dục vãng sanh

Tự chí bất thoái chuyển

Bồ Tát hưng chí nguyện (2)

Nguyện kỷ quốc vô dị

Phổ niệm độ nhất thiết

Các phát Bồ đề tâm

Xả bỉ luân hồi thân

Cụ linh đăng bỉ ngạn.

Giải

Cõi Cực Lạc tốt đẹp vi diệu, bổn nguyện của đức Phật A Di Đà là hy vọng chúng sanh ở mười phương thế giới nghe đến danh hiệu Di Đà và người nào phát nguyện cầu vãng sanh thì đều chứng được ba thứ không thoái chuyển, một đời thành Phật. Bồ Tát ở mười phương phát đại nguyện muốn làm lợi ích cho chúng sanh hy vọng đất nước của mình cũng giống như Cực Lạc thế giới, nhất định phải dùng tâm đại từ đại bi phổ biến nhiếp thọ tất cả chúng sanh, hy vọng họ cũng phát Bồ đề tâm y theo pháp môn này mà tu học thì có thể thoát khỏi luân hồi và thành Phật.

Chú

1. Thù thắng sát: chỉ Cực Lạc thế giới.

2. Hưng chí nguyện: phát đại nguyện muốn thành Phật và làm lợi ích cho tất cả chúng sanh.

KINH

Phụng sự vạn ức Phật (1)

Phi hóa (2) biến chư sát,

Cung kính hoan hỷ khứ,

Hoàn đáo An dưỡng quốc (3).

Giải

Các vị đại Bồ Tát vãng sanh về Cực Lạc thế giới rồi đều được bổn nguyện oai thần của đức Phật A Di Đà gia trì liền có thể dùng tâm cung kính tâm hoan hỷ bay tới mười phương thế giới cúng dường chư Phật nghe kinh pháp và có thể giáo hóa tất cả chúng sanh ở mười phương quốc độ, khuyến khích họ niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, xong rồi lại trở về Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Vạn ức Phật: đây không phải là chỉ một số nhất định mà là chỉ tất cả chư Phật ở tận hư không khắp pháp giới.

2. Phi hóa: bay đi tự tại giáo hóa chúng sanh.

3. An dưỡng quốc: chỉ Cực Lạc thế giới.

Phẩm Thứ 27: Ca Thán Phật Đức — Khen Ngợi Công Đức Chư Phật

Giải

Phẩm này nói về các Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới thường ca tụng tán thán công đức của chư Phật.

KINH

Phật ngữ A Nan: ‘’Bỉ quốc Bồ Tát thừa Phật oai thần ư nhất thực khoảnh (1), phục vãng thập phương vô biên tịnh sát cúng dường chư Phật.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: ‘’Các Bồ Tát ở Tây phương Cực Lạc thế giới có oai thần của đức Phật A Di Đà gia trì nên có thể đi đến vô lượng vô biên thế giới ở mười phương để cúng dường chư Phật nghe kinh pháp rồi trở lại Cực Lạc thế giới trong một thời gian rất ngắn.

Chú

1. Nhất thực khoảnh: chỉ thời gian ăn một buổi cơm, ở đây hình dung một thời gian rất ngắn.

KINH

Hoa hương tràng phan cúng dường chư cụ ứng niệm tức chí giai hiện thủ trung. Trân diệu thù đặc, phi thế sở hữu, dĩ phụng chư Phật cập Bồ Tát chúng.

Giải

Họ dùng các thứ lễ vật như hương hoa tràng phan để cúng dường chư Phật. Các thứ lễ vật này đều tùy tâm niệm của mình liền hiện ra trong tay. Các thứ lễ vật này rất là trân diệu hiếm có, trong thế gian không kiếm được. Họ dùng các lễ vật này để cúng dường chư Phật và chúng Bồ Tát.

KINH

Kỳ sở tán hoa, tức ư không trung hợp vi nhất hoa. Hoa giai hướng hạ, đoan viên châu táp (1). Hóa thành hoa cái, bách thiên quang sắc, sắc sắc dị hương, hương khí phổ huân. Cái chi tiểu giả mãn thập do tuần. Như thị chuyển bội (2) nãi chí biến phú tam thiên đại thiên thế giới. Tùy kỳ tiền hậu dĩ thứ hóa một. Nhược bất cánh dĩ tân hoa trùng tán, tiền sở tán hoa chung bất phục lạc. Ư hư không trung cộng tấu thiên nhạc, dĩ vi diệu âm ca thán Phật đức.

Giải

Các thứ hoa vừa rải lập tức hiện ra ở không trung hợp thành một đóa hoa; cả đóa hoa hướng xuống làm thành một cái lọng hoa. Hoa có trăm ngàn màu sắc, mỗi thứ hoa lại có các thứ diệu hương khác nhau, hương thơm này bay tỏa khắp mười phương thế giới. Những lọng hoa này nhỏ nhất cũng đến mười do tuần rồi tự nhiên lớn dần ra cho đến khi có thể che phủ tam thiên đại thiên thế giới. Những đóa hoa làm thành lọng hoa này biến mất trước sau rất có thứ tự. Nếu không đem hoa mới rải trong hư không, hoa rải trước đó đều không biến mất. Trong hư không lại có thiên nhạc hòa tấu những âm thanh vi diệu ca tụng và tán thán công đức vô lượng của chư Phật.

Chú

1. Đoan viên châu táp: đoan nghĩa là chánh; táp nghĩa là vòng quanh. Đoan viên châu táp nghĩa là hoa rải vào không trung rất có thứ tự hình thành một vòng tròn làm thành một cái lọng hoa.

2. Chuyển bội: lớn dần ra không ngừng.

KINH

Kinh tu du gian, hoàn kỳ bổn quốc. Đô tất tập hội thất bảo giảng đường. Vô Lượng Thọ Phật, tắc vi quảng tuyên đại giáo, diễn sướng diệu pháp, mạc bất hoan hỷ, tâm giải đắc đạo (1).

Giải

Các vị Bồ Tát này đồng thời cúng dường mười phương chư Phật xong rồi, trải qua một thời gian rất ngắn liền trở về Cực Lạc thế giới tụ tập ở giảng đường thất bảo. Đức Phật A Di Đà nói pháp đại thừa cho chúng Bồ Tát, diễn thuyết pháp môn niệm Phật cho họ nghe. Các vị Bồ Tát nghe xong không có ai là không hoan hỷ và tất cả đều thông suốt hiểu rõ thánh đạo.

Chú

1. Tâm giải đắc đạo: tâm khai ý giải chứng quả vị Phật, ngộ được thánh đạo.

KINH

Tức thời hương phong xuy thất bảo thọ, xuất ngũ âm thanh. Vô lượng diệu hoa tùy phong tứ tán. Tự nhiên cúng dường như thị bất tuyệt. Nhất thiết chư Thiên (1) giai tê (2) bách thiên hoa hương, vạn chủng kỹ nhạc (3), cúng dường bỉ Phật, cập chư Bồ Tát Thanh Văn chi chúng. Tiền hậu vãng lai hy di (4) khoái lạc.

Giải

Lúc bấy giờ có gió thổi đem đến hương thơm thổi vào các cây thất bảo phát ra âm thanh vi diệu như nhạc hòa tấu. Lại có rất nhiều hoa đẹp bay theo gió hương thơm rải khắp mọi nơi. Những thứ cúng dường tự nhiên này tiếp tục hoài không ngừng. Và tất cả chư Thiên đều đem trăm ngàn thứ hương hoa và vạn thứ âm nhạc lại cúng dường đức Phật A Di Đà và chúng Bồ Tát Thanh Văn hiện diện trong pháp hội. Họ trước sau đi đến đều rất là vui mừng sung sướng.

Chú

1. Chư thiên: ở đây không phải chỉ chư thiên ở tam giới mà chỉ chúng Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới đi đến mười phương thế giới thị hiện làm người và người trời để giáo hóa chúng sanh.

2. Tê: mang

3. Kỹ nhạc: biểu diễn ca vũ hý kịch.

4. Hy di: vui mừng.

KINH

Thử giai Vô Lượng Thọ Phật bổn nguyện gia oai. Cập tằng cúng dường Như Lai, thiện căn tương tục, vô khuyết giảm (1) cố, thiện tu tập (2) cố, thiện nhiếp thủ (3) cố, thiện thành tựu (4) cố.

Giải

Những người trời nói trên đã có cúng dường mười phương chư Phật, có nhân duyên thù thắng nghe Phật thuyết pháp đều là do oai đức bổn nguyện của đức Phật A Di Đà gia trì; và trong những đời trước họ đã cúng dường vô lượng chư Phật làm cho thiện căn này không ngừng tăng trưởng. Họ làm thế nào để tăng trưởng thiện căn của mình vậy? Họ hoàn toàn noi theo lời dạy trong kinh này để tu tập, nhiếp thọ, thành tựu, và làm cho thiện căn của mình không ngừng tăng trưởng. (Điều này chúng ta nên hiểu rõ và làm theo)

Chú

1. Vô khuyết giảm: có thể tin, hiểu, và làm theo những lời dạy trong kinh này.

2. Thiện tu tập: có thể hoàn toàn tu tập theo pháp môn Tịnh Độ.

3. Thiện nhiếp thủ: làm theo công đức của Phật A Di Đà.

4. Thiện thành tựu: lấy danh hiệu Di Đà để làm thành tựu viên mãn định huệ của mình, viên chứng vô thượng Phật quả.

Phẩm Thứ 28: Đại Sĩ Thần Quang — Thần Thông Và Hào Quang Của Chư Bồ Tát

Giải

Phẩm này nói rõ về thần thông và hào quang của chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới. Trong số chư Bồ Tát này đặc biệt nói rõ về Quan Thế Âm và Đại Thế Chí Bồ Tát; hai vị đại sĩ này có oai thần quang minh và công đức làm lợi ích cho chúng sanh lớn hơn tất cả các vị Bồ Tát khác.

Chú

1. Đại sĩ: đại Bồ Tát.

KINH

Phật cáo A Nan, bỉ Phật quốc trung, chư Bồ Tát chúng, giai tất đỗng thị, triệt thính bát phương, thượng hạ, khứ lai, hiện tại chi sự. Chư thiên nhân dân dĩ cập quyên phi nhụ động chi loại, tâm ý thiện ác, khẩu sở dục ngôn, hà thời độ thoát, đắc đạo vãng sanh, giai dự tri (1) chi. Hựu bỉ Phật sát chư Thanh Văn chúng, thân quang nhất tầm (2) Bồ Tát quang minh chiếu bách do tuần.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: chúng Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới được bổn nguyện của đức Phật A Di Đà gia trì đều có khả năng hoàn toàn thấy rõ nghe thấu tất cả sự việc ở mười phương, quá khứ, hiện tại, và vị lai. Đối với chúng sanh trong lục đạo: chư thiên, người, và các loài động vật ở các thế giới khác, trong tâm họ phát ra những tâm niệm thiện ác tà chánh, những lời muốn nói ra, và khi nào được độ thoát, khi nào được vãng sanh Cực Lạc thế giới, chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới đều có thể biết trước. Chúng Thanh Văn ở Cực Lạc thế giới có hào quang chiếu sáng hơn một sải tay, còn chúng Bồ Tát có hào quang chiếu sáng một trăm do tuần.

Chú

1. Dự tri: biết trước.

2. Thân quang nhất tầm: thân quang là hào quang; nhất tầm dài cỡ bằng hai cánh tay dang ra (một sải).

KINH

Hữu nhị Bồ Tát tối tôn đệ nhất. Oai thần quang minh, phổ chiếu tam thiên đại thiên thế giới. A Nan bạch Phật: ‘’Bỉ nhị Bồ Tát kỳ hiệu vân hà?’’. Phật ngôn: ‘’Nhất danh Quan Thế Âm, nhất danh Đại Thế Chí. Thử nhị Bồ Tát, ư Ta bà giới (1), tu Bồ Tát hạnh, vãng sanh bỉ quốc, thường tại A Di Đà Phật tả hữu. Dục chí thập phương vô lượng Phật sở, tùy tâm tắc đáo, hiện cư thử giới, tác đại lợi lạc (2).

Giải

Có hai vị đại Bồ Tát đáng để mười phương đại chúng tôn kính, oai thần và quang minh của hai vị này chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới. A Nan hỏi Phật: ‘’Tên của hai vị đại Bồ Tát này là gì?’’ Đức Phật trả lời: ‘’Một là Quan Thế Âm, hai là Đại Thế Chí. Hai vị đại Bồ Tát này tu Bồ Tát hạnh ở thế giới Ta bà. Lúc vãng sanh về Cực Lạc thế giới thường thường ở bên cạnh đức Phật A Di Đà. Họ muốn đến mười phương quốc độ để giáo hóa chúng sanh đều có thể tùy tâm muốn là đến được. Hiện tại họ đang ở thế giới Ta bà của chúng ta giáo hóa chúng sanh cầu sanh Tịnh Độ.’’

Chú

1. Ta bà giới: Ta bà tiếng Ấn độ dịch ra là kham nhẫn. Tại vì chúng sanh ở thế giới này ở trong hoàn cảnh có mười điều ác, phải chịu đựng phiền não của tham sân si tam độc mà không chịu thoát ra, bởi vậy cho nên có tên là thế giới Kham nhẫn.

2. Đại lợi lạc: lợi ích và an lạc lớn: chỉ cho lợi ích của sự niệm Phật vãng sanh Cực Lạc thế giới một đời nhất định thành Phật.

KINH

Thế gian thiện nam tử thiện nữ nhân (1) nhược hữu cấp nạn khủng bố đản tự quy mạng Quan Thế Âm Bồ Tát, vô bất đắc giải thoát giả.’’

Giải

Người thiện nam và thiện nữ ở trong thế gian nếu khi gặp chuyện khẩn cấp nguy nạn lo sợ, chỉ cần nhất tâm hướng về và niệm danh hiệu Quan Thế Âm Bồ Tát thì đều được thoát ra khỏi tất cả tai nạn.

Chú

1. Thiện nam tử, thiện nữ nhân: tiêu chuẩn 'thiện' ở thế gian là: hiếu dưỡng cha mẹ, tôn kính sư trưởng, từ tâm không sát hại sinh vật, tu mười nghiệp thiện.

Phẩm Thứ 29: Nguyện Lực Hoằng Thâm — Nguyện Lực To Lớn

Giải

Phẩm này nói rõ nguyện lực to lớn tự hành hóa tha của chúng Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới.

KINH

Phục thứ A Nan! Bỉ Phật sát trung, sở hữu hiện tại, vị lai, nhất thiết Bồ Tát giai đương cứu cánh nhất sanh bổ xứ.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: ‘’Tất cả những Bồ Tát hiện tại và vị lai vãng sanh về Cực Lạc thế giới đều nhất định chứng được quả vị nhất sanh bổ xứ.

KINH

Duy trừ đại nguyện nhập sanh tử giới (1) vị độ quần sanh, tác sư tử hống (2), hoàn đại giáp trụ (3), dĩ hoằng thệ công đức nhi tự trang nghiêm. Tuy sanh ngũ trược ác thế (4), thị hiện đồng bỉ, trực chí thành Phật, bất thọ ác thú. Sanh sanh chi xứ thường thức túc mạng.

Giải

Trừ khi là vì đại nguyện muốn phổ độ tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới, những Bồ Tát này thị hiện ở trong sáu đường luân hồi vì độ quần sanh, vì chúng sanh làm tiếng hét của sư tử, mang áo giáp lớn, dùng công đức của lời nguyện giáo hóa chúng sanh làm sự trang nghiêm của mình. Tuy là họ thị hiện làm đồng loại như chúng sanh sống trong đời ngũ trược ác thế, cho đến khi thị hiện thành Phật đều không có sự thọ khổ thật trong đời ác trược. Họ là những Bồ Tát theo lời nguyện trở lại độ chúng sanh, khi đến chỗ nào thị hiện đều biết được túc mạng đời trước của mình.’’ (Đây là ý nghĩa chân thật của câu: chúng sanh không thành Phật tôi cũng không thành Phật).

Chú

1. Sanh tử giới: chỉ lục đạo luân hồi.

2. Tác sư tử hống: tỷ dụ cho sự giảng kinh thuyết pháp.

3. Hoàn đại giáp trụ: Mặc áo giáp, ở đây tỷ dụ cho sự nghiêm trì giới luật, thị hiện đức vô úy hùng dũng.

4. Ngũ trược ác thế: ngũ trược là: mạng trược, chúng sanh trược, phiền não trược, kiến trược và kiếp trược.

a. Mạng trược: chúng sanh do phiền não tích lũy, thân tâm mỏi mệt, thọ mạng ngắn ngủi.

b. Chúng sanh trược: người trong thế gian làm ác nhiều, thân tâm không tịnh, không hiểu đạo lý.

c. Phiền não trược: người trong thế gian tham ái dục, sân hận đấu tranh nhiều.

d. Kiến trược: người trong thế gian có sự hiểu biết không đúng, không làm theo chánh đạo.

e. Kiếp trược: tỷ dụ cho thời đại khổ ác, thế gian loạn lạc, ôn dịch, chiến tranh không ngừng xảy ra. Ác: chỉ cho chúng sanh tạo ra mười nghiệp ác nên chịu quả khổ trong đời ác trược.

KINH

Vô Lượng Thọ Phật ý dục độ thoát thập phương thế giới chư chúng sanh loại, giai sử vãng sanh kỳ quốc. Tất linh đắc nê hoàn (1) đạo. Tác Bồ Tát giả linh tất tác Phật. Ký tác Phật dĩ chuyển tương giáo thọ, chuyển tương độ thoát, như thị triển chuyển, bất khả phục kế.

Giải

Tâm ý của Vô Lượng Thọ Phật là vì muốn độ thoát tất cả chúng sanh trong mười phương thế giới làm cho họ đều được vãng sanh về Cực Lạc thế giới và chứng được niết bàn. Ngài độ thoát những chúng sanh tu Bồ Tát đạo làm cho họ đều được thành Phật. Thành Phật xong rồi trở lại thế gian để giáo hóa chúng sanh giúp cho chúng sanh thoát ly ra khỏi sự sanh tử trong tam giới. Số người lần lượt được giáo hóa và độ thoát này không có thể nào tính đếm được. Những người vãng sanh về Cực Lạc thế giới rất khó mà tính đếm được.

Chú

1. Nê hoàn: niết bàn

KINH

Thập phương thế giới, Thanh Văn Bồ Tát, chư chúng sanh loại, sanh bỉ Phật quốc, đắc nê hoàn đạo, đương tác Phật giả, bất khả thắng số. Bỉ Phật quốc trung, thường như nhất pháp (1), bất vi tăng đa. Sở dĩ giả hà, do như đại hải vi thủy trung vương. Chư thủy lưu hành, đô nhập hải trung. Thị đại hải thủy ninh vi tăng giảm.

Giải

Số người Thanh Văn Bồ Tát và chúng sanh ở mười phương thế giới vãng sanh về Cực Lạc thế giới chứng được niết bàn đạo đang thành Phật không có cách nào tính đếm được. Tây phương Cực Lạc thế giới là nhất chân pháp giới luôn luôn hằng thường không thay đổi. Số người vãng sanh về Cực Lạc thế giới càng nhiều thì cũng không thấy có sự tăng gia thêm. Tại sao vậy? Cũng như biển lớn là vua của tất cả loại nước, tất cả nước trong sông hồ đều chảy ra biển cả, như thế nước trong biển cả có tăng thêm không?

Chú

1. Nhất pháp: nhất chân pháp giới.

KINH

Bát phương thượng hạ, Phật quốc vô số. A Di Đà quốc trường cửu quảng đại minh hảo khoái lạc tối vi độc thắng. Bổn kỳ vi Bồ Tát thời, cầu đạo sở nguyện, lũy đức sở chí, Vô Lượng Thọ Phật, ân đức bố thí, bát phương thượng hạ, vô cùng vô cực, thâm đại vô lượng, bất khả thắng ngôn.

Giải

Trong số cõi nước chư Phật ở mười phương thế giới, cõi nước của đức Phật A Di Đà thọ mạng vô cùng dài lâu, đất nước rộng lớn vô biên, thanh tịnh quang minh, sự tốt đẹp trang nghiêm, chúng sanh vui vẻ đều là hạng nhất. Đây đều là do lúc A Di Đà Phật còn tu Bồ Tát đạo phát nguyện rộng lớn viên mãn và tích lũy công đức trải qua vô lượng kiếp tạo nên. Ân đức bố thí cho mười phương chúng sanh của đức Phật A Di Đà lớn vô cùng vô tận. Công đức này thiệt là rộng lớn vô lượng vô biên ngay cả chư Phật cũng không nói hết được.

Phẩm Thứ 30: Bồ Tát Tu Trì

Giải

Phẩm này nói rõ về sự tu tập hành trì của chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới.

KINH

Phục thứ A Nan! Bỉ Phật sát trung nhất thiết Bồ Tát thiền định, trí huệ, thần thông, oai đức, vô bất viên mãn.

Giải

Đức Phật lại nói với ngài A Nan: ‘’Chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới đều có thiền định, trí huệ, thần thông, oai đức tất cả đều đầy đủ viên mãn’’.

KINH

Chư Phật mật tạng (1) cứu cánh minh liễu. Điều phục (2) chư căn, thân tâm nhu nhuyễn (3), thâm nhập chánh huệ (4), vô phục dư tập (5), y Phật sở hành, thất giác thánh đạo (6), tu hành ngũ nhãn (7) chiếu chân đạt tục (8), nhục nhãn giản trạch (9), thiên nhãn thông đạt (10) pháp nhãn thanh tịnh (11), huệ nhãn kiến chân (12), Phật nhãn cụ túc (13), giác liễu pháp tánh (14).

Giải

Chúng Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới đối với lời nói chân thật thâm mật của chư Phật (Nam mô A Di Đà Phật), đều có thể hiểu rõ thông suốt. Tự nhiên có thể điều khiển lục căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) vĩnh viễn rời xa các sự ác, được thân tâm thanh tịnh nhu hòa và tùy thuận theo chánh đạo. Như vậy có thể thâm nhập vào trí huệ chân thật của Như Lai, không còn tập khí phiền não. Noi theo lời dạy của đức Phật A Di Đà, tu tập thất giác thánh đạo, ba mươi bảy phẩm trợ đạo. Và tu tập ngũ nhãn của Phật quả, chiếu kiến chân tâm bản tánh, hiểu rõ vạn pháp trong vũ trụ. Nhục nhãn có thể lựa chọn pháp môn niệm Phật; thiên nhãn có thể thấy rõ nghiệp báo sanh tử của chúng sanh trong mười phương thế giới; pháp nhãn thanh tịnh có thể thấy rõ tất cả các pháp, tâm lý, và hành vi của tất cả chúng sanh; huệ nhãn có thể soi rõ sự thật của chân tướng vũ trụ; Phật nhãn có đầy đủ công năng, viên mãn không khiếm khuyết, giác ngộ bản tánh của tất cả các pháp.

Chú

1. Chư Phật mật tạng: chỉ danh hiệu A Di Đà Phật. Mật tạng: là lời nói chân thật, thâm mật, huyền bí của pháp thân Như Lai; thánh nhân tiểu thừa không thể hiểu đựơc.

2. Điều phục: điều hòa ba nghiệp thân khẩu ý, chế ngự tiêu diệt tất cả hành động ác.

3. Nhu nhuyễn: tâm nhu hòa mà tùy thuận vào chánh đạo.

4. Thâm nhập chánh huệ: khế nhập vào trí huệ chân thật.

5. Dư tập: tập khí dư thừa còn lại.

6. Thất giác thánh đạo: Thất giác là thất giác chi: trạch pháp, tinh tấn, hỷ, thanh an, niệm, định, và hành xả. Thánh đạo: bát chánh đạo: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, và chánh định. Ở đây nêu lên thất giác chi, bát thánh đạo là bao gồm luôn ba mươi bảy phẩm trợ đạo.

7. Ngũ nhãn: Nhục nhãn, thiên nhãn, huệ nhãn, pháp nhãn, Phật nhãn. Chỉ có Phật mới có đầy đủ ngũ nhãn; Phật có đủ trí huệ đức năng viên mãn.

8. Chiếu chân đạt tục: chân là chân lý của nhân sanh vũ trụ, cũng là chân như bản tánh; chiếu chân nghĩa là minh tâm kiến tánh trong thiền tông. Tục: y báo và chánh báo trang nghiêm của mười pháp giới. Đạt tục là thấy rõ thông suốt vạn sự vạn vật trong mười pháp giới.

9. Nhục nhãn giản trạch: mắt thịt của phàm phu có thể nhìn thấy sắc tướng hiện trước mắt. Bồ Tát vì đại chúng thị hiện cho nên xưng là 'giản trạch'.

10. Thiên nhãn thông đạt: ở đây chỉ thiên nhãn của Phật có thể thấy rõ nghiệp quả của sự sanh tử tuần hoàn của chúng sanh trong mười phương hằng sa thế giới.

11. Pháp nhãn thanh tịnh: pháp nhãn của Phật có thể thấy rõ các pháp của thế gian và xuất thế gian.

12. Huệ nhãn kiến chân: huệ nhãn của Phật có thể thấy rõ sự thật chân tướng của mọi sự việc trong vũ trụ.

13. Phật nhãn cụ túc: Phật nhãn không chỗ nào không thấy, hiểu rõ sự lý nhân quả của mọi sự việc, đầy đủ các công năng kể trên.

14. Pháp tánh: chỉ bổn tánh bổn thể của tất cả mọi sự việc.

KINH

Biện tài tổng trì, tự tại vô ngại, thiện giải thế gian vô biên phương tiện, sở ngôn thành đế, thâm nhập nghĩa vị, độ chư hữu tình, diễn thuyết chánh pháp, vô tướng vô vi, vô phược vô thoát (1), vô chư phân biệt, viễn ly điên đảo.

Giải

Chư đại Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới đều có đầy đủ biện tài vô ngại, có thể hiểu rõ những điều cương yếu của tất cả các pháp, biết rõ căn tánh và dục lạc của tất cả chúng sanh. Cho nên có thể thuyết pháp một cách lưu loát rõ ràng; những bài pháp này chân thực đúng đắn, có thể thấm vào nghĩa lý pháp vị. Vì độ chúng sanh mà diễn thuyết chánh pháp; nội dung của chánh pháp là: không tướng, vô vi, không trói, không mở, không có các thứ phân biệt chấp trước, xa lìa các thứ điên đảo vọng tưởng.

Chú

1. Vô phược vô thoát: phược là trói buộc, ở đây ví cho vô minh phiền não. Thoát là giải thoát. Vô phược vô thoát là không có phiền não trói buộc và cũng không có giải thoát, đây mới là cứu cánh giải thoát.

KINH

Ư sở thọ dụng giai vô nhiếp thủ (1). Biến du Phật sát, vô ái vô yếm, diệc vô hy cầu bất hy cầu tưởng, diệc vô bỉ ngã vi oán chi tưởng.

Giải

Chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới đối với các sự thọ dụng đều không tham đắm. Họ đi khắp mười phương thế giới giáo hóa chúng sanh, trong cảnh thuận không tham ái, trong cảnh nghịch không ghét bỏ, không có ý niệm mong cầu và cũng không có ý niệm không mong cầu, không có phân biệt ta và người, càng không có ý niệm thân sơ ân oán.

Chú

1. Nhiếp thủ: ở đây có nghĩa là tham đắm.

KINH

Hà dĩ cố? Bỉ chư Bồ Tát, ư nhất thiết chúng sanh, hữu đại từ bi lợi ích tâm cố. Xả ly nhất thiết chấp trước, thành tựu vô lượng công đức, dĩ vô ngại huệ, giải pháp như như (1). Thiện tri tập diệt âm thanh phương tiện (2), bất hân thế ngữ (3), nhạo tại chánh luận (4).

Giải

Tại sao vậy? Tại vì chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới có tâm từ bi muốn làm lợi ích cho tất cả chúng sanh. Bởi vậy cho nên có thể xa lìa tất cả phân biệt chấp trước, có đầy đủ thành tựu vô lượng công đức trang nghiêm. Dùng trí huệ vô ngại soi thấu tất cả sự thật của vạn pháp, hiểu rõ nghĩa lý của khổ tập diệt đạo. Dùng âm thanh phương tiện giáo hóa chúng sanh, không thích đàm luận chuyện vô nghĩa ở thế gian, thích giảng chân lý ở ngoài thế gian.

Chú

1. Giải pháp như như: chữ như đầu chỉ chân như bản tánh, chữ như cuối chỉ tất cả vạn pháp. Giải pháp như như nghĩa là hiểu rõ triệt để tất cả chân tướng của sự (hiện tượng) và lý (bản thể) của vạn pháp.

2. Thiện tri tập diệt âm thanh phương tiện: tập diệt là tập đế và diệt đế trong tứ đế. Tứ đế là:

a. Khổ đế: sự thật là đời sống con người có nhiều sự khổ.

b. Tập đế: nguyên nhân của sự khổ của nhân sanh.

c. Diệt đế: nói rõ thành Phật thì mới diệt trừ tất cả khổ nạn.

d. Đạo đế: phương pháp đi đến thành Phật viên mãn.

Tứ đế này bao gồm hết nhân quả trong thế gian và xuất thế gian. Tập là nhân duyên của các pháp trong thế gian. Khổ là quả báo của các pháp trong thế gian. Đạo là nhân duyên để ra khỏi thế gian. Diệt là quả báo chứng được khi ra khỏi thế gian. Thiện tri tập diệt là hiểu rõ triệt để sự lý nhân quả trong thế gian và xuất thế gian. Âm thanh phương tiện: nói rõ tứ đế là chư Phật thiện xảo phương tiện mà nói ra.

3. Thế ngữ: nói chuyện vô nghĩa trong thế gian.

4. Chánh luận: nói và giải thích chân tướng của vũ trụ nhân sanh.

KINH

Tri nhất thiết pháp, tất giai không tịch. Sanh thân phiền não (1), nhị dư câu tận (2), Ư tam giới trung, bình đẳng cần tu, cứu cánh nhất thừa (3), chí ư bỉ ngạn (4), quyết đoạn nghi võng, chứng vô sở đắc (5), dĩ phương tiện trí (6), tăng trưởng liễu tri, tùng bổn dĩ lai, an trú thần thông, đắc nhất thừa đạo, bất do tha ngộ.

Giải

Chúng Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới hiểu được tất cả các pháp trong và ngoài thế gian đều là hư vọng, rốt ráo là không có cái gì được, không lấy được cái gì, bình đẳng không tịch. Tất cả khổ báo và phiền não đều cắt đứt hết, ở trong tam giới tu tập giáo pháp nhất thừa bình đẳng cứu cánh viên mãn, cho đến khi đi đến bờ bên kia (niết bàn). Nhất quyết cắt đứt tất cả sự trói buộc của nghi hoặc và chứng vô sở đắc. Dùng phương tiện trí huệ thích hợp để làm tăng trưởng sự hiểu biết và phương pháp giáo hóa chúng sanh, an trú trong trí huệ thần thông. Tất cả những thứ này thật ra là tự tánh của họ vốn sẵn có tự nhiên bộc phát ra. Nhất thừa Phật quả mà họ chứng được cũng tự nhiên hiện ra từ tự tâm của họ chứ không phải cầu được từ bên ngoài.

Chú

1. Sanh thân phiền não: sanh thân là thân sanh tử và cũng là thân chịu khổ báo; phiền não phát ra từ những tư tưởng và sự hiểu biết sai lầm.

2. Nhị dư câu tận: sanh thân là khổ báo, phiền não là nghiệp nhân; hai thứ này đều đoạn dứt hết nên gọi là 'nhị dư câu tận'.

3. Nhất thừa: giáo pháp duy nhất có thể làm cho chúng sanh thành Phật.

4. Bỉ ngạn: bờ bên kia, ở đây tỷ dụ cho Phật quả tối cao vô thượng.

5. Vô sở đắc: biết rõ tất cả pháp vốn không có bổn thể chỉ có tướng mộng ảo, cho nên đối với tất cả các pháp không chấp trước không phân biệt.

6. Phương tiện trí: trí huệ thích hợp để giáo hóa chúng sanh.

Phẩm Thứ 31: Chân Thật Công Đức

Giải

Trong phẩm này đức Thế tôn nói mười lăm thí dụ để nói rõ công đức chân thật tự lợi và lợi tha của chúng Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới, khích lệ chúng ta phát nguyện cầu sanh Cực Lạc thế giới.

KINH

Kỳ trí hoằng thâm, thí như cự hải, Bồ đề cao quảng, dụ nhược tu di, tự thân oai quang siêu ư nhật nguyệt, kỳ tâm khiết bạch do như tuyết sơn.

Giải

Trí huệ của chúng Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới to lớn sâu rộng cũng như biển lớn không bờ bến. Giác ngộ tâm của họ cao lớn như núi Tu di. Oai đức hào quang ánh sáng phát ra từ thân của họ sáng hơn mặt trời mặt trăng. Tâm thanh tịnh của họ trong trắng như núi tuyết.

KINH

Nhẫn nhục như địa, nhất thiết bình đẳng. Thanh tịnh như thủy, tẩy chư trần cấu. Xí thạnh như hỏa thiêu phiền não tân (1). Bất trước như phong, vô chư chướng ngại.

Giải

Tâm nhẫn nhục của Bồ Tát giống như mặt đất vậy, có thể bình đẳng bao dung tất cả. Họ tu giới định huệ thanh tịnh hạnh giống như nước vậy, có thể rửa sạch các thứ bụi bậm cấu nhiễm. Trí huệ giống như ngọn lửa lớn đang cháy hừng hực có thể đoạn trừ phiền não giống như lửa đốt củi vậy. Trong đời sống hàng ngày giống như gió vậy, không có chấp trước và chướng ngại, được tự tại.

Chú

1. Tân: củi để đốt, ở đây tỷ dụ phiền não.

KINH

Pháp âm lôi chấn giác vị giác cố. Vũ cam lồ pháp nhuận chúng sanh cố. Khoáng nhược hư không, đại từ đẳng cố. Như tịnh liên hoa ly nhiễm ô cố. Như Ni câu thọ (1) phú ấm đại cố. Như kim cang chử (2) phá tà chấp cố. Như Thiết vi sơn, chúng ma ngoại đạo (3) bất năng động cố.

Giải

Pháp âm của Bồ Tát khi thuyết pháp giống như sấm chớp vậy có thể làm chấn động thức tỉnh chúng sanh còn chưa giác ngộ. Lại giống như nước cam lồ có thể làm tươi nhuận thiện căn của chúng sanh. Tâm lượng của họ lớn như hư không có thể từ bi bình đẳng đối đãi tất cả chúng sanh. Họ đi đến mười phương thế giới giáo hóa chúng sanh cũng giống như hoa sen vậy, mọc trong bùn mà không bị ô nhiễm, xa rời ngũ dục lục trần phiền não chấp trước. Đức đại từ đại bi của Bồ Tát giống như cây 'Ni câu' vậy, có thể làm cho chúng sanh xa lìa sự nóng bức của phiền não và đạt được mát mẻ tự tại. Trí huệ của họ giống như cái chùy kim cang vậy, có thể đoạn trừ phiền não tà kiến chấp trước của chúng sanh. Tín tâm và nguyện lực của họ kiên cố vững chắc như núi Thiết vi vậy, tất cả tà ma ngoại đạo đều không thể lay động được.

Chú

1. Ni câu thọ: một loại cây ở Ấn độ có cành lá sum sê tàn cây rất lớn.

2. Kim cang chử: binh khí của thần Kim cang, thí dụ cho sự bén nhạy của trí huệ có thể diệt trừ phiền não chấp trước của chúng sanh.

3. Ngoại đạo: những lời răn dạy mà trái ngược lại với chân lý.

KINH

Kỳ tâm chánh trực, thiện xảo quyết định, luận pháp vô yếm, cầu pháp bất quyện. Giới nhược lưu ly (1), nội ngoại minh khiết. Kỳ sở ngôn thuyết, linh chúng duyệt phục. Kích pháp cổ (2) kiến pháp tràng (3) diệu huệ nhật (4), phá si ám, thuần tịnh ôn hòa (5), tịch định minh sát (6). Vi đại đạo sư, điều phục tự tha.

Giải

Bồ Tát nhất tâm chánh trực, chân thành an trú ở trong pháp nhất thừa. Dùng phương tiện thích hợp để thuyết pháp cho chúng sanh; đồng thời có năng lực tinh tấn cầu pháp. Nói pháp không bao giờ mệt nhọc. Bồ Tát giữ giới luật thận trọng cũng giống như lưu ly. Bên trong nội tâm thanh tịnh, bên ngoài oai nghi đầy đủ. Những lời thuyết pháp làm cho tâm người vui vẻ thán phục. Đánh trống pháp, treo cao cờ pháp, phóng ánh sáng trí huệ, nói rộng diệu pháp phá trừ sự si mê đen tối của chúng sanh. Nội tâm của Bồ Tát hoàn toàn thanh tịnh, oai nghi ôn hòa, xa lìa vọng tưởng phân biệt chấp trước, hiểu rõ tất cả sự việc, nên có thể làm đại đạo sư cho chúng sanh, có thể điều phục cho mình và cho mọi người.

Chú

1. Lưu ly: một thứ châu báu có thể chất trong suốt, ở đây thí dụ cho sự thanh tịnh.

2. Pháp cổ: thí dụ cho lời nói Bồ Tát giáo hóa chúng sanh truyền bá rất rộng.

3. Pháp tràng: thí dụ cho tạo lập đạo tràng; thí dụ cho oai đức và sức nhiếp thọ của Bồ Tát có thể phá tan sự ác sự tà vạy.

4. Huệ nhật: thí dụ cho ánh sáng trí huệ của Bồ Tát có thể chiếu soi vô minh đen tối.

5. Thuần tịnh ôn hòa: nội tâm thanh tịnh không nhiễm, oai nghi hòa nhã.

6. Tịch định minh liễu: buông bỏ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước và hiểu rõ chân tướng của nhân sanh vũ trụ.

KINH

Dẫn đạo quần sanh, xả chư ái trước. Vĩnh ly tam cấu, du hí thần thông. Nhân duyên nguyện lực (1) xuất sanh thiện căn. Tồi phục nhất thiết ma quân (2), tôn trọng phụng sự chư Phật. Vi thế minh đăng, tối thắng phước đìền, thù thắng kiết tường, kham thọ cúng dường.

Giải

Bồ Tát hướng dẫn chúng sanh buông xả các thứ tham ái chấp trước, hoàn toàn xa lìa tham sân si. Họ sanh hoạt tự tại vui vẻ trong mười phương thế giới, du hí ở trong sự thần kỳ thông đạt tất cả các pháp. Bồ Tát tin sâu, nguyện thiết, nhất tâm niệm Phật, làm thành công đức chân thật này. Do nhân duyên niệm Phật có thể phát sanh ra các thứ thiện căn, thoát ly lục đạo luân hồi, hàng phục các thứ tà ma ngoại đạo, tôn trọng và phụng sự lời giáo huấn của chư Phật. Bồ Tát cũng như ngọn đèn sáng trong thế gian có thể chiếu soi phá bỏ tất cả si mê đen tối, là ruộng phước tốt nhất trong thế gian, thù thắng kiết tường. Họ đáng được tất cả chúng sanh cúng dường.

Chú

1. Nhân duyên nguyện lực: nhân lực là những hành động thiện tu từ trước có thể sanh ra các sự tốt đẹp (thiện pháp). Duyên lực là khi ở gần thiện tri thức có thể nghe biết được Phật pháp. Nguyện lực là có thể phát nguyện. Ba thứ này ở đây chỉ 'tín, nguyện, trì danh'.

2. Ma quân: tất cả tà ma, ngoại đạo, phiền não.

KINH

Hách dịch hoan hỷ (1), hùng mãnh vô úy (2). Thân sắc tướng hảo, công đức biện tài, cụ túc trang nghiêm, vô dữ đẳng giả.

Giải

Chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới có hào quang oai đức sáng rực, nội tâm tươi mát, thanh tịnh, tự tại, pháp hỷ sung mãn. Họ tinh tấn không ngừng, thuyết pháp vô uý, đầy đủ thân tướng tốt đẹp, công đức trang nghiêm, khả năng diễn đạt rất khéo léo, không ai có thể so sánh được (nghĩa là dẫn dắt làm cho chúng sanh phát sanh lòng tin).

Chú

1. Hách dịch hoan hỷ: hách dịch là minh thịnh (sáng rực, dồi dào) hình dung Bồ Tát oai đức hào quang sáng rực hoan hỷ, nội tâm thanh tịnh tự tại hòa nhã.

2. Hùng mãnh vô úy: Bồ Tát tinh tấn hùng dũng thuyết pháp vô úy.

KINH

Thường vi chư Phật sở cộng xưng tán, cứu cánh Bồ Tát chư ba la mật, nhi thường an trú bất sanh bất diệt chư Tam ma địa, hành biến đạo tràng (1), viễn nhị thừa cảnh (2).

Giải

Chư Phật ở mười phương thường tán thán ca ngợi chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới đã đến cảnh giới quả vị cứu cánh viên mãn mà thường an trú trong chánh định bất sanh bất diệt. Tận hư không khắp pháp giới không chỗ nào mà không hiện không khi nào mà không có, mà vĩnh viễn không lạc vào cảnh giới nhị thừa.

Chú

1. Hành biến đạo tràng: đạo tràng chỉ cho tất cả cõi nước của chư Phật. Hành biến đạo tràng nghĩa là chư Bồ Tát và các cõi nước chư Phật, tông tích ở khắp mọi nơi ở khắp mọi lúc.

2. Viễn nhị thừa cảnh: vĩnh viễn không rơi vào cảnh giới của Thanh Văn và Bích Chi Phật.

KINH

A Nan, ngã kim lược thuyết, bỉ Cực Lạc giới, sở sanh Bồ Tát, chân thật công đức, tất giai như thị. Nhược quảng thuyết giả, bách thiên vạn kiếp, bất năng cùng tận.

Giải

Đức Thế tôn nói với ngài A Nan: hôm nay ta chỉ là giới thiệu giản lược công đức lợi ích chân thật của tất cả chư Bồ Tát vãng sanh về Tây phương Cực Lạc thế giới đều là như vậy. Nếu mà nói rõ thì qua trăm ngàn vạn kiếp cũng nói không hết.

Phẩm Thứ 32: Thọ Lạc Vô Cực — Thọ Mạng Và Sự Vui Sướng Không Hạn Lượng

Giải

Phẩm này nói rõ thọ lượng và sự vui vẻ của những người vãng sanh về Cực Lạc thế giới đều không có giới hạn. Nói rõ người ở đó có đời sống rất là tốt đẹp thù thắng. Ở đây khuyên chúng ta nên phát tâm cầu sanh Tịnh Độ để thân cận chư thượng thiện nhân.

Chú

1. Thọ lạc vô cực: thọ lượng và khoái lạc không có hạn lượng.

KINH

Phật cáo Di Lặc Bồ Tát, chư Thiên nhân đẳng, Vô Lượng Thọ quốc, Thanh Văn Bồ Tát, công đức trí huệ, bất khả xưng thuyết. Hựu kỳ quốc độ vi diệu, an lạc, thanh tịnh nhược thử (1). Hà bất lực vi thiện (2) niệm đạo chi tự nhiên (3).

Giải

Đức Phật nói với Di Lặc Bồ Tát và đại chúng trong hội, trí huệ và công đức của chư Thanh Văn Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới không thể dùng ngôn ngữ của chúng ta mà có thể tán thán nói hết được. Hoàn cảnh sinh hoạt tu học của họ, sự tinh vi kỳ diệu của cõi nước Cực Lạc đạt đến sự an lạc thanh tịnh như vậy. Mức độ thù thắng trang nghiêm tốt đẹp không có cõi nước nào ở trong mười phương thế giới có thể so sánh bằng. Cõi nước tốt đẹp như vậy, tại sao tất cả chúng sanh không nỗ lực tu thiện và không nguyện cầu sanh Tịnh Độ vậy? Nếu như tin chắc và phát nguyện niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, tự nhiên sẽ được sanh về. Một khi sanh về Tịnh Độ liền khôi phục lại được sự thanh tịnh tự nhiên của tự tánh. Từ đó có thể biết được niệm Phật chính là niệm tự tánh.

Chú

1. Nhược thử: nếu như.

2. Thiện: niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ là điều tốt đẹp (thiện) nhất.

3. Niệm đạo chi tự nhiên: Niệm đạo là niệm danh hiệu của đức Phật A Di Đà. Tự nhiên nghĩa là niệm Phật có thể khôi phục lại bản chất thanh tịnh tự nhiên của tự tánh.

KINH

Xuất nhập cúng dường (1) quán kinh hành đạo (2) hỷ nhạo cửu tập (3) tài mãnh trí huệ. Tâm bất trung hồi (4), ý vô giải thời. Ngoại nhược trì hoãn, nội độc sử cấp. Dung dung (5) hư không, thích đắc kỳ trung (6). Trung biểu tương ưng (7) tự nhiên nghiêm chỉnh (8).

Giải

Các Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới có thể hóa thân hiện ở mười phương thế giới cúng dường chư Phật mà không bị chướng ngại gì. Lúc trở lại thì có thể hợp lại thành một thân để cúng dường Bổn sư A Di Đà Phật. Họ có thể thấu suốt hiểu rõ lời dạy của Phật và có thể làm theo lời dạy đó trong đời sống thường ngày. Thực hành như vậy trong một thời gian dài thì tự nhiên thể nhập vào cảnh giới của chư Phật, được pháp hỷ sung mãn, biểu hiện ra tài năng dõng mãnh. Tín tâm của họ vững chắc không thoái chuyển; lại có thể tin sâu nguyện thiết, dõng mãnh tinh tấn, không có tâm giải đãi. Sự tu hành của các Bồ Tát, ở ngoài hiện ra rất là thung dung nhàn rỗi, trong tâm thiệt ra là đang dụng công tu hành. Tâm lượng như vậy có thể bao dung tất cả như hư không. Trong sự tu hành không gấp cũng không chậm, chỉ vừa đúng mức ở trung đạo. Cho nên có thể trong ngoài phối hợp tương ưng với nhau, không cần an bài sắp xếp mà tự nhiên thành tựu. Đây cũng hiện rõ ra oai nghi của các Bồ Tát này tự nhiên chỉnh tề.

Chú

1. Xuất nhập cúng dường: xuất là bay đi cúng dường chư Phật ở thế giới khác; nhập là về cúng dường Bổn sư A Di Đà Phật.

2. Quán kinh hành đạo: quán là quán chiếu; quán kinh là triệt để thấu suốt lời giáo huấn, lý, sự, tánh, tướng, nhân, quả trong kinh Phật. Hành đạo là đem lời dạy này ứng dụng vào đời sống hàng ngày.

3. Hỷ nhạo cửu tập: hỷ nhạo là thâm nhập vào một pháp môn, pháp hỷ khoái lạc. Cửu tập là thực tập trong thời gian dài.

4. Trung hồi: tu học nửa chừng rồi hối hận thoái chuyển.

5. Dung dung: chữ dung đầu là danh từ chỉ cho tâm lượng; chữ dung thứ nhì là động từ chỉ cho bao dung.

6. Thích đắc kỳ trung: thích nghĩa là thích hợp vưà đúng. Trung chỉ trung đạo.

7. Trung biểu tương ưng: trung chỉ nội tâm; biểu chỉ ngoại biểu (bề ngoài). Ở đây nghĩa là Bồ Tát trong tâm thích hợp với trung đạo, trong ngoài tương ưng với nhau.

8. Tự nhiên nghiêm chỉnh: quy luật tự nhiên của tất cả các pháp đều trang nghiêm tề chỉnh.

KINH

Kiểm liễm (1) đoan trực, thân tâm khiết tịnh, vô hữu ái tham. Chí nguyện (2) an định, vô tăng khuyết giảm (3). Cầu đạo hòa chánh (4), bất ngộ khuynh tà (5). Tùy kinh ước lịnh (6) bất cảm tha điệt (7). Nhược ư thằng mặc (8), hàm vi đạo mộ (9).

Giải

Các Bồ Tát thường kiểm điểm giữ gìn hành động của mình trong đời sống hàng ngày; luôn luôn nhắc nhở để hành vi của mình luôn đoan chánh và nội tâm luôn chánh trực. Bởi vậy cho nên họ đạt được thân tâm thanh tịnh, không có tất cả phiền não tập khí. Bồ Tát có thể cương quyết tu theo pháp môn Tịnh Độ, quyết không do dự đổi ý. Lúc giáo hóa chúng sanh cũng dùng câu Phật hiệu này. Lại thường tri túc thường lạc, khi tự hành hóa tha họ đều giữ được tâm niệm hòa bình trung chánh, nên không bị các thứ cảnh giới của tà tri tà kiến làm mê hoặc. Bồ Tát y theo lời dạy trong kinh điển mà giữ gìn ba nghiệp thân khẩu ý. Vì thế cho nên tư tưởng hành vi của họ đều không làm trái ngược lời dạy của chư Phật, không có một chút nào sai trái. Dùng lời dạy của Phật làm mức đo lường, họ ngưỡng mộ con đường của vô thượng bồ đề, và cũng là một lòng một dạ mong cầu rốt ráo thành Phật.

Chú

1. Kiểm liễm: kiểm điểm và thu liễm (giữ gìn).

2. Chí nguyện: tâm nguyện trên cầu Phật đạo dưới hóa độ chúng sanh.

3. Vô tăng khuyết giảm: không tăng không thiếu không giảm, biết đủ thường vui.

4. Cầu đạo hòa chánh: đạo chỉ tâm bình đẳng, chánh trực; hòa là hòa bình; chánh là trung chánh, trung đạo.

5. Bất ngộ khuynh tà: ngộ ở đây là mê hoặc; khuynh tà chỉ tà tri tà kiến (sự hiểu biết không đúng)

6. Tùy kinh ước linh: làm theo lời dạy, lý luận, giáo giới trong kinh điển của Phật mà hạn chế hành vi của mình.

7. Tha điệt: làm sai trái ngược lại.

8. Thằng mặc: mực thước quy củ.

9. Đạo mộ: ngưỡng mộ con đường Bồ đề thành Phật.

KINH

Khoáng vô tha niệm, vô hữu ưu tư, tự nhiên vô vi (1), hư không vô lập (2), đạm an vô dục (3), tác đắc thiện nguyện (4), tận tâm cầu sách. Hàm ai từ mẫn (5), lễ nghĩa đô hiệp. Bao la biểu lý (6) quá độ (7) giải thoát.

Giải

Tâm lượng của các Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới rất rộng lớn, không có vọng niệm, không có âu lo, nhớ nhung. Hành vi của họ hoàn toàn phát xuất từ tự tánh, không có một chút gì giả tạo. Tâm của họ thanh tịnh giống như hư không, không có dính mắc một sự việc gì. Trong sanh hoạt thường ngày rất là đạm bạc an nhàn, không có dục vọng, tự tại tùy duyên. Trong tâm họ chỉ có đại nguyện muốn độ chúng sanh thành Phật. Đối với thiện nguyện này, họ tận tâm tận lực dùng phương tiện thích hợp để hoằng dương Phật pháp, dùng tâm thanh tịnh, bình đẳng, đại từ, đại bi để phổ độ tất cả chúng sanh. Phương pháp mà Bồ Tát dùng để độ chúng sanh đều thích hợp với đạo đức, nhân tình, phong tục, và lễ nghĩa của thế gian. Trí huệ của Bồ Tát bao gồm hết sự và lý của thế gian và xuất thế gian. Bởi thế cho nên độ chúng sanh có thể dung thông không có chướng ngại. Bồ Tát tu tập theo pháp môn niệm Phật và có thể giải thoát trong một đời. Họ cũng áp dụng pháp môn này làm lợi ích cho tất cả chúng sanh và làm cho chúng sanh cũng được giải thoát nội trong một đời này.

Chú

1. Tự nhiên vô vi: là bản tánh tự nhiên thanh tịnh không có một chút gì giả tạo.

2. Vô lập: chỉ một pháp cũng không lập.

3. Đạm an vô dục: đạm bạc an nhàn, không có dục vọng phát sanh từ tham sân si.

4. Thiện nguyện: đại nguyện muốn quảng độ chúng sanh.

5. Hàm ai từ mẫn: chỉ tâm đại từ đại bi.

6. Bao la biểu lý: bao la nghĩa là bao dung; biểu chỉ tất cả sự tướng; lý chỉ đạo lý.

7. Quá độ: siêu quá độ thoát.

KINH

Tự nhiên bảo thủ (1), chân chân (2) khiết bạch, chí nguyện vô thượng, tịnh định an lạc (3). Nhất đán khai đạt minh triệt (4), tự nhiên trung tự nhiên tướng (5), tự nhiên chi hữu căn bổn (6), tự nhiên quang sắc tham hồi (7) chuyển biến tối thắng.

Giải

Tự tánh của Bồ Tát bảo trì không thay đổi, bản tánh chân như chân chánh thanh tịnh trong sạch; họ có tâm nguyện cao cả, trên cầu Phật đạo dưới hóa độ chúng sanh. Bởi vậy cho nên tâm của họ thanh tịnh, như như không động, an nhiên tự tại. Họ có thể trong một sát na hoát nhiên khai ngộ, minh tâm kiến tánh. Khai ngộ rồi có thể hiểu thấu cảnh giới của nhất chân pháp giới hiển hiện ra trong tự tánh và có thể hiểu rõ tự tánh bản thể của mọi sự vật trong vũ trụ. Chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới nhờ sức gia trì của đức Phật A Di Đà, đức năng của tự tánh lập tức hiện ra và tự nhiên phóng ra vô lượng ánh sáng. Những ánh sáng này hòa hợp với nhau làm thành một khối. Màu sắc của ánh sáng biến hóa vô cùng, trong ánh sáng lại hóa ra vô số Phật, chư Phật lại phóng ra vô lượng ánh sáng. Những hóa Phật trong ánh sáng này có thể phổ độ tất cả chúng sanh ở mười phương từ phàm phu chuyển biến thành Phật. Đây là một sự chuyển biến rất là thù thắng.

Chú

1. Bảo thủ: giữ gìn không thay đổi.

2. Chân chân: chữ chân đầu tiên chỉ chân như bản tánh, chữ chân sau chỉ tuyệt đối.

3. Tịnh định an lạc: chỉ như như bất động, an nhiên tự tại.

4. Nhất đán khai đạt minh triệt: nhất đán là bất thình lình; khai đạt là khai ngộ thông đạt; minh triệt là hiểu rõ thấu suốt.

5. Tự nhiên tướng: chỉ nhất chân pháp giới, thanh tịnh an nhiên.

6. Tự nhiên chi hữu căn bản: tự nhiên chỉ cảnh giới sự tướng trong mọi sự việc trong vũ trụ; căn bản chỉ bản thể của tự tánh.

7. Tham hồi: tham nghĩa là xen kẽ; hồi nghĩa là biến hóa không ngừng.

KINH

Uất đan (1) thành thất bảo, hoành lãm (2) thành vạn vật, quang tinh minh (3) câu xuất, thiện hảo thù vô tỷ. Trước ư vô thượng hạ (4), đỗng đạt vô biên tế (5).

Giải

Tất cả những sự thọ dụng và vật chất ở Bắc Cu Lô châu đều có tự nhiên và đều làm bằng thất bảo. Ở đây lấy sự tự nhiên này để hình dung y báo và chánh báo trang nghiêm ở Cực Lạc thế giới (cũng tự nhiên hình thành). Đây đều là nhờ đại nguyện của đức Phật A Di Đà và tâm thanh tịnh của chư Bồ Tát vãng sanh về Cực Lạc thế giới hợp lại mà có được. Tại vì chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới có tự tâm thanh tịnh (thân tâm thanh tịnh thì thế giới thanh tịnh) nên tất cả vạn vật ở Cực Lạc thế giới đều hiện ra rất là hoàn hảo tốt đẹp. Những sự hoàn hảo tốt đẹp này là không có chỗ nào trong mười phương thế giới có thể sánh bằng. Chư Bồ Tát có tâm thanh tịnh bình đẳng, minh tâm kiến tánh, cho nên tự tánh tự nhiên phát sanh ra trí huệ cứu cánh viên mãn; đối với tất cả vạn pháp trong mười phương thế giới đều có thể thấu triệt thông suốt không có bị giới hạn. Những đoạn kinh trên đây đều là tán thán công đức chân thật trong tự tánh của chư Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Uất đan: tiếng Ấn độ nghĩa là Bắc Cu Lô châu.

2. Hoành lãm: hoành chỉ mười phương; lãm là thâu tóm lại.

3. Quang tinh minh: quang minh, tinh diệu, minh tịnh. Quang tinh minh nghĩa là chân thiện mỹ.

4. Trước ư vô thượng hạ: trước nghĩa là minh hiển; thượng hạ chỉ bình đẳng pháp. Trước ư vô thượng hạ ở đây nghĩa là minh tâm kiến tánh.

5. Đỗng đạt vô biên tế: là thấy rõ thấu triệt thông suốt không bị giới hạn.

KINH

Nghi các cần tinh tấn, nỗ lực tự cầu chi, tất đắc siêu tuyệt (1) khứ, vãng sanh vô lượng thanh tịnh A Di Đà Phật quốc. Hoành tiệt ư ngũ thú (2), ác đạo tự bế tắc. Vô cực chi thắng đạo (3), dị vãng nhi vô nhân. Kỳ quốc bất nghịch vi, tự nhiên (4) sở khiên tùy.

Giải

Đức Phật khuyến khích chúng ta mỗi người đều nên cần mẫn tinh tấn nỗ lực cầu vãng sanh. Chỉ cần chúng ta chịu nỗ lực nhất định có thể vãng sanh Tây phương Cực Lạc thế giới. Sau khi vãng sanh rồi thân cận đức Phật A Di Đà, tất nhiên siêu thoát lục đạo, ác đạo tự nhiên bị chận đứng. Cực Lạc thế giới tốt đẹp như vậy, vãng sanh cũng không khó, nhưng mà không có người muốn đi! Cực Lạc thế giới rất dễ vãng sanh, tại sao không có người muốn đi vậy? Chỉ vì chúng sanh bị thói quen ác từ vô lượng kiếp đến nay và bị nhiều thứ phiền não làm chướng ngại lôi kéo đi, cho nên không phát được đại nguyện cầu vãng sanh.

Chú

1. Siêu tuyệt: siêu thoát luân hồi, đoạn tuyệt sanh tử.

2. Hoành tiệt: chặn lại, cắt đứt. Ngũ thú: lục đạo luân hồi.

3. Vô cực chi thắng đạo: chỉ pháp môn niệm Phật vãng sanh bất thoái thành Phật.

4. Tự nhiên: tập quán ác từ nhiều đời tích lũy lại.

KINH

Quyên chí (1) nhược hư không, cần hành cầu đạo đức (2), khả đắc cực trường sanh, thọ lạc vô hữu cực, hà vi trước thế sự, nao nao (3) ưu vô thường.

Giải

Chúng ta nên xả bỏ tất cả việc trong thế gian, buông bỏ thân tâm và cả thế giới, không dính mắc bận bịu một thứ gì cũng như hư không, một lòng một dạ niệm Phật, chỉ cầu vãng sanh Cực Lạc thế giới rồi không thoái chuyển và thành Phật. Sau khi vãng sanh Tịnh Độ rồi, thọ mạng và sự sung sướng đều không cùng tận giống như Phật. Tuy là vãng sanh có những sự lợi ích không có gì sánh bằng như vậy, tại sao chúng ta còn tham đắm danh lợi của cải ngũ dục lục trần ở thế gian? Tất cả những thứ này đều là vô thường tại sao còn tiếp tục âu lo bận tâm như vậy?

Chú

1. Quyên chí: xả bỏ những sự theo đuổi theo dục vọng ở thế gian.

2. Đạo đức: đạo chỉ cho sự trì danh niệm Phật là nhân; đức chỉ cho sự vãng sanh Cực Lạc thế giới là quả.

3. Nao nao: cạnh tranh đua đòi.