Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh

Phẩm Thứ 16: Đường Xá Lâu Quán — Giảng Đường Tinh Xá Lầu Các Cung Điện

Giải

Phẩm này giới thiệu giảng đường, lâu các, chỗ ở và hoàn cảnh của đức Phật A Di Đà và chư Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc.

KINH

Hựu Vô Lượng Thọ Phật giảng đường (1), tinh xá (2), lâu quán lan thuẫn (3) diệc giai thất bảo tự nhiên hóa thành. Phục hữu bạch châu ma ni dĩ vi giao lạc (4) minh diệu vô tỷ. Chư Bồ Tát chúng sở cư cung điện diệc phục như thị.

Giải

Đức Phật nói với tôn giả A Nan: ‘’Giảng đường thuyết pháp của đức Phật Vô Lượng Thọ, tịnh xá cư trú, và tất cả lầu các cung điện đều từ thất bảo tự nhiên hóa hiện ra, lại có ngọc ma ni trắng làm giây chuyền trang trí phát ra ánh sáng xinh đẹp rực rỡ không gì sánh bằng. Cung điện của các Bồ Tát cũng giống như của đức Phật vậy. Bởi vậy cho nên cõi Cực Lạc là một pháp giới bình đẳng.

Chú

1. Giảng đường: chỗ giảng kinh thuyết pháp.

2. Tinh xá: chỗ ở của những người tinh tấn tu hành.

3. Lâu quán lan thuẫn: lâu đài lan can.

4. Giao lạc: giao hộ võng lạc, đan thành mạng lưới.

KINH

Trung hữu tại địa giảng kinh, tụng kinh giả; hữu tại địa thọ kinh (1), thính kinh giả; hữu tại địa kinh hành (2) giả, tư đạo (3), cập tọa thiền (4) giả, hữu tại hư không giảng tụng thọ thính giả, kinh hành, tư đạo cập tọa thiền giả.

Giải

Đại chúng ở Cực Lạc thế giới luôn luôn dụng công tu hành. Có người giảng kinh, tụng kinh, thọ kinh, và nghe kinh ở trên mặt đất. Cũng có người đi kinh hành. duy tư đạo lý, và tọa thiền ở trên mặt đất. Lại có người thích giảng kinh, tụng kinh, thọ kinh, nghe kinh, đi kinh hành, và tọa thiền ở trên không trung. Ở đây có ý nói là ở Cực Lạc thế giới tu tập pháp môn nào cũng không có chướng ngại.

Chú

1. Thọ kinh: có thể tiếp thọ lý luận và giáo huấn trong kinh và thực hành những sự giáo huấn này.

2. Kinh hành: vừa đi vừa niệm Phật.

3. Tư đạo: suy nghĩ nghĩa lý trong kinh điển.

4. Tọa thiền: Tĩnh tọa tu thiền định. An trú tâm tại một chỗ không cho nó tán loạn.

KINH

Hoặc đắc Tu đà hoàn (1) hoặc đắc Tư đà hàm (2) hoặc đắc A na hàm (3) A La Hán (4). Vị đắc A duy việt trí giả, tắc đắc A duy việt trí. Các tự niệm đạo (5) thuyết đạo (6) hành đạo (7) mạc bất hoan hỷ.

Giải

Đoạn kinh trước nói về tình huống khi tu hành, đoạn này nói về quả vị chứng đắc được khi tu hành. Có người đắc được Tu đà hoàn, được Tư đà hàm, được A na hàm, được A La Hán quả. Người chưa đắc được A duy việt trí (ba thứ không thoái chuyển: vị, hành, và niệm) thì chứng được A duy việt trí. Số thánh chúng này tự niệm đạo, giảng thuyết đạo, hành đạo, tùy ý tự tại không ai không vui mừng hoan hỷ.

Chú

1. Tu đà hoàn: dịch là Dự lưu, nghĩa là người từ hàng phàm phu mới bước lên hàng thánh; là sơ quả La hán, đã đoạn dứt được những kiến giải sai lầm trong tam giới.

2. Tư đà hàm: dịch là Nhất lai; người đã đoạn dứt được sáu phẩm đầu tiên trong chín phẩm tư hoặc trong dục giới; là nhị quả La hán và còn phải trở lại thọ sanh tử một lần trong dục giới. Tư hoặc là những tư tưởng sai lầm đối với tất cả người và sự việc.

3. A na hàm: dịch là Bất lai; người đã đoạn dứt được ba phẩm chót trong chín phẩm tư hoặc trong dục giới; là tam quả La hán và không còn phải trở lại thọ sanh tử trong dục giới. (cũng có tên là Bất lai quả)

4. A La Hán: là tứ quả La hán, quả vị cao nhứt của Tiểu thừa; Có ba nghĩa:

a. Sát tặc: đoạn tận tất cả kiến tư phiền não trong tam giới; tặc ở đây có nghĩa là phiền não.

b. Ứng cúng: đáng được người và trời cúng dường.

c. Vô sanh: giải thoát khỏi sanh tử, không phải luân hồi trong tam giới.

5. Niệm đạo: ở đây nghĩa là niệm danh hiệu đức Phật A Di Đà.

6. Thuyết đạo: thuyết kinh giảng đạo xưng dương công đức trang nghiêm của đức Phật A Di Đà.

7. Hành đạo: dùng thân hành trì.

Phẩm Thứ 17: Tuyền Trì Công Đức — Công Đức Của Ao Báu

Giải

Phẩm này giới thiệu công đức thù thắng của ao suối ở thế giới Cực Lạc.

KINH

Hựu kỳ giảng đường tả hữu, tuyền trì (1) giao lưu.

Giải

Ở hai bên trái và phải của giảng đường có ao nước 'tứ thông bát đạt'. Đây là nói chung về công đức của ao báu ở thế giới Cực Lạc.

Chú

1. Tuyền trì: chỉ ao có bảy thứ báu.

KINH

Tung quảng thâm thiển giai các nhất đẳng (1), hoặc thập do tuần, nhị thập do tuần, nại chí bách thiên do tuần, trạm nhiên hương khiết (2), cụ bát công đức (3).

Giải

Chiều ngang, chiều dài, và chiều sâu cạn của ao báu đều có phối hợp tương xứng với nhau. Có ao thì lớn mười do tuần, có ao hai mươi do tuần, cho đến một trăm ngàn do tuần. Nước trong ao trong, thơm, sạch có đầy đủ tám thứ công năng để làm thiện căn tăng trưởng ( tẩy sạch, mát mẻ, ngọt ngào, mềm dịu, nhuận trạch (thấm nhuần), an hòa, giải khát, làm tăng trưởng thiện căn)

Chú

1. Tung quảng thâm thiển, giai các nhất đẳng: tung là đường thẳng theo chiều bắc nam, ở đây chỉ chiều dài; quảng chỉ chiều ngang. Chiều dài chiều ngang chiều sâu cạn của ao thất bảo đều có thể thay đổi tùy theo ý mỗi người.

2. Trạm nhiên hương khiết: nước trong ao trong trẻo, có mùi thơm, có công đức khiết tịnh tẩy sạch.

3. Cụ bát công đức: Nước trong ao có đầy đủ tám thứ công đức: tẩy sạch, mát mẻ, ngọt ngào, mềm dịu, nhuận trạch (thấm nhuần), an hòa, giải khát, làm tăng trưởng thiện căn.

KINH

Ngạn biên vô số chiên đàn hương thọ, kiết tường quả thọ (1) hoa quả hằng phương, quang minh chiếu diệu. Tu điều (2), mật diệp, giao phúc (3) ư trì, xuất chủng chủng hương, thế vô năng dụ, tùy phong tán phức (4) duyên thủy lưu phân.

Giải

Ở bên bờ ao báu có vô số cây chiên đàn hương và cây trái kiết tường; hoa quả trên cây luôn có hương thơm và ánh sáng chiếu rọi. Cành lá sum sê phủ trên ao báu phát ra nhiều thứ mùi thơm kỳ diệu. Những thứ hương thơm này không có mùi thơm nào trên thế gian có thể sánh bằng. Hương thơm này theo gió bay tỏa khắp nơi và theo giòng nước chảy tỏa ra một mùi thơm rất là kỳ diệu.

Chú

1. Kiết tường quả thọ: vốn xuất xứ từ Ấn độ, hình giống trái dưa, màu vàng đỏ giống thạch lựu của Trung quốc.

2. Tu đìều: cành cây nhỏ dài.

3. Giao phúc: che phủ kín

4. Phức: hương thơm rất nồng.

KINH

Hựu phục trì sức thất bảo, địa (1) bố kim sa. Ưu bát la hoa, Bát đàm ma hoa, Câu mâu đầu hoa, Phần đà lợi hoa (2), tạp sắc quang mậu, di phú thủy thượng.

Giải

Những ao nước này đều dùng thất bảo trang hoàng, đáy ao trải đầy cát vàng. Trong ao nước có các thứ hoa sen màu xanh, hồng, vàng, trắng, và vô lượng màu sắc và ánh sáng khác. Các thứ ánh sáng và màu sắc này chiếu sáng rực rỡ trên mặt ao báu.

Chú

1. Địa: ở đây chỉ đáy ao.

2. Ưu bát la hoa: tiếng Ấn độ, là hoa sen màu xanh lam. Bát đàm ma hoa: hoa sen màu hồng. Câu mâu đầu hoa: hoa sen màu vàng. Phần đà lợi hoa: hoa sen màu trắng. Ở đây chỉ là nói sơ lược; bốn màu này hợp lại làm thành vô lượng màu sắc.

3. Di phú: che đầy.

KINH

Nhược bỉ chúng sanh quá dục (1) thử thủy, dục chí túc giả, dục chí tất giả, dục chí yêu dịch (2), dục chí cảnh giả, hoặc dục quán thân, hoặc dục lãnh giả, ôn giả, cấp lưu giả, hoãn lưu giả, kỳ thủy nhất nhất tùy chúng sanh ý, khai thần duyệt thể (3), tịnh nhược vô hình bảo sa ánh triệt, vô thâm bất chiếu.

Giải

Nếu chúng sanh ở Cực Lạc thế giới tắm trong ao báo muốn nước trong ao cao tới chân, tới đầu gối, tới thắt lưng, tới nách, tới cổ; hoặc muốn nước lạnh một chút, ấm một chút, nước chảy nhanh chảy chậm nước trong ao báu liền thay đổi tùy theo ý muốn của chúng sanh đó. Đặc biệt hơn nữa là nước trong ao có thể làm cho tâm thần sảng khoái, tăng trưởng trí lực, thân thể khỏe mạnh. Nước trong ao trong vắt thanh khiết như hư không không có hình trạng. Nước trong vắt thấy xuyên thấu đến đáy ao, cát vàng ở dưới đáy ao chiếu sáng lấp lánh không kể là sâu bao nhiêu cũng đều chiếu sáng thấy rõ ràng.

Chú

1. Dục: mộc dục là tắm gội.

2. Yêu: thắt lưng, dịch: nách.

3. Khai thần duyệt thể: tinh thần sảng khóai, thân thể khỏe mạnh.

KINH

Vi lan từ hồi (1), chuyển tương quán chú (2) ba dương vô lượng vi diệu âm thanh. Hoặc văn Phật Pháp Tăng (3) thanh, ba la mật thanh (4), chỉ tức tịch tịnh thanh (5) vô sanh vô diệt thanh (6) thập lực vô uý thanh (7) hoặc văn vô tánh vô tác vô ngã (8) thanh, đại từ đại bi hỷ xả thanh (9) cam lộ quán đảnh thọ vị thanh (10).

Giải

Sóng lăn tăn trên mặt ao báu chuyển hướng dội ngược chậm lại. Những lớp sóng nhỏ này có thể phát ra vô lượng âm thanh kỳ diệu nói ra pháp âm có thể làm cho người nghe nghe được pháp âm ưa thích của mình. Lại có thể nghe được âm thanh Phật Pháp Tăng, âm thanh ba la mật, âm thanh chỉ tức tịch tịnh, âm thanh vô sanh vô diệc niết bàn, âm thanh luận đạo thật trí thập lực vô úy, hoặc pháp âm vô tánh vô tác vô ngã, âm thanh đại từ đại bi hỷ xả, âm thanh cam lộ quán đảnh thọ vị của mật pháp. Nói tóm lại, nghe được âm thanh của nước chảy trong ao báu ở Cực Lạc thế giới thì bạn muốn nghe pháp gì liền nghe được pháp đó. Cũng có thể nói vô lượng pháp môn Đại, Tiểu, Quyền, Thiệt đều có thể nghe được.

Công năng của ao báu giải thích tới đây tạm ngưng, phần sau là sự lợi ích khi nghe âm thanh thuyết pháp của nước trong ao báu.

Chú

1. Vi lan từ hồi: sóng nhỏ lăn tăn dội ngược trở lại.

2. Chuyển tương quán chú dòng nước chảy đi gặp dòng nước chảy ngược lại tạo thành sóng. Nước có thể dâng lên hư không rồi chảy xuống.

3. Phật, Pháp, Tăng: đại biểu cho Giác, Chánh, Tịnh là những điều chính yếu trong sự tu tập.

4. Ba la mật thanh: ba la mật nghĩa là cứu cánh viên mãn, ở đây chỉ sáu môn tu của hàng Bồ Tát. Nghĩa là ở Cực Lạc thế giới có thể nghe được pháp âm đại thừa viên mãn của Bồ Tát.

5. Chỉ tức tịch tịnh thanh: Chỉ là đình chỉ; tức là dập tắt các thứ vọng tưởng; tịch tịnh là ở trong không động tâm, bên ngòai không chấp tướng. Đây là công phu tu hành của tất cả các pháp môn trong Phật pháp.

6. Vô sanh vô diệt thanh: pháp âm không sanh không diệt của chân lý niết bàn.

7. Thập lực vô uý thanh: đây là cảnh giới chứng đắc của chư Phật. Sóng trong ao báu ở Cực Lạc thế giới có thể phát ra những pháp âm thù thắng như thế. Thập lực là mười năng lực đặc thù của quả vị Phật:

a. Thị xứ phi xứ trí lực.

b. Tri tam thế nghiệp báo lực.

c. Tri chư thiền giải thoát trí lực.

d. Tri chư căn thắng liệt trí lực.

e. Tri chủng chủng giải trí lực.

f. Tri chủng chủng giới trí lực.

g. Tri nhất thiết chí xứ đạo trí lực.

h. Tri thiên nhãn vô ngại trí lực.

i. Tri túc mạng vô lậu trí lực.

j. Tri vĩnh đoạn tập khí trí lực.

Vô úy, còn gọi là vô sở úy, đây là sự an nhiên tự tại của đức Phật khi ngài thuyết pháp. Tất cả có bốn thứ:

a. Nhất thiết trí vô sở úy.

b. Lậu tận vô sở úy.

c. Thuyết chướng đạo vô sở úy.

d. Thuyết tận khổ đạo vô sở úy.

8. Vô tánh vô tác vô ngã: vô tánh: tất cả các pháp đều không có thực thể; vô tác: còn gọi là vô vi, lìa tất cả những thứ tạo tác của hữu vi; vô ngã: tất cả các pháp đều tùy nhân duyên biến hóa ra. Thân thể chúng ta là từ ngũ uẩn giả hợp tạo thành, chịu nghiệp lực chi phối, duyên sanh duyên diệt, không có cái gì gọi là thân thường còn của ta hết.

9. Đại từ đại bi hỷ xả thanh. Từ bi hỷ xả là tứ vô lượng tâm.

a. Từ: làm cho chúng sanh được vui

b. Bi: cứu giúp chúng sanh thoát khổ

c. Hỷ: sanh tâm vui mừng khi thấy người khác thoát khổ.

d. Xả: trong tâm bình đẵng không có chấp trước; xả bỏ tất cả những phân biệt người thân kẻ oán; xả bỏ tất cả tham sân si phiền não.

10. Cam lồ quán đảnh thọ vị thanh: cam lồ là thuốc trường sanh bất tử của người trên trời; ở đây hàm ý cho pháp bất sanh bất diệt; quán đảnh: quán là từ bi gia trì, đảnh là tối cao vô thượng. Phật lấy tâm từ bi đem pháp vô thượng truyền cho Bồ Tát gọi là quán đảnh. Bồ Tát thọ nhận pháp này thì gọi là quán đảnh thọ vị.

KINH

Đắc văn như thị chủng chủng thanh dĩ, kỳ tâm thanh tịnh, vô chư phân biệt, chánh trực bình đẳng, thành thục thiện căn. Tùy kỳ sở văn, dữ pháp tương ưng. Kỳ nguyện văn giả, triếp (1) độc văn chi. Sở bất dục văn, liễu vô sở văn, vĩnh bất thoái ư A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề tâm.

Giải

Người ở Cực Lạc thế giới có thể nghe được những diệu pháp âm thanh phát ra từ sóng nước trong ao báu. Nghe rồi thì thân tâm thanh tịnh, không có tất cả các vọng tưởng, phân biệt, chấp trước; tâm được chánh trực bình đẳng liền thành tựu tất cả thiện căn công đức. Tùy âm thanh mình nghe được liền được cùng căn tánh của mình tương ứng khế hợp với niết bàn. Khi muốn nghe những pháp môn nào thì đều nghe được pháp môn đó; nếu không muốn nghe thì sẽ nghe không được. Pháp âm đều có thể tùy tâm sở dục. Bồ Tát ở cõi Cực Lạc lúc nào cũng tu học Phật pháp không bao giờ gián đoạn. Bởi vậy cho nên sanh vào Cực Lạc thế giới thì vĩnh viễn không thoái lui và đánh mất tâm thành Phật.

Chú

1. Triếp: thường, là, thì.

KINH

Thập phương thế giới chư vãng sanh giả, giai ư thất bảo trì liên hoa trung, tự nhiên hóa sanh. Tất thọ thanh hư chi thân, vô cực chi thể (1) bất văn tam đồ ác não khổ nạn chi danh, thượng vô giả thiết, hà huống thật khổ. Đản hữu tự nhiên khoái lạc chi âm, thị cố bỉ quốc danh vi Cực Lạc.

Giải

Tất cả những chúng sanh vãng sanh về Cực Lạc thế giới đều tự nhiên hóa sanh từ hoa sen ở trong ao thất bảo đều có thân thanh hư, thể chất vô cực. Ở đó không nghe tới những danh xưng như tam đồ ác đạo và khổ nạn. Không nghe đến khái niệm của sự khổ nói chi là sự khổ thiệt. Ở thế giới Cực Lạc có âm thanh vui vẻ tự nhiên bởi vậy mới có tên là Cực Lạc.

Chú

1. Thanh hư chi thân vô cực chi thể: thanh hư nghĩa là không cần ăn uống để nuôi dưỡng. Thân đó cũng giống như hư vô, không chỗ nào mà không đi tới được không có chướng ngại. Vô cực là không có già chết; thể chất này vô cùng hiếm có và có thọ mạng vô lượng.

Phẩm Thứ 18: Siêu Thế Hy Hữu — Siêu Việt Và Hiếm Có

Giải

Phẩm này giới thiệu dân chúng và hoàn cảnh sinh hoạt ở Tây phương Cực Lạc thế giới đều vô cùng hiếm có và vượt trội hơn tất cả những thế giới khác trong mười phương.

KINH

Bỉ Cực Lạc quốc sở hữu chúng sanh dung sắc vi diệu, siêu thế hy hữu, hàm đồng nhất loại, vô sai biệt tướng. Đản nhân thuận dư phương (1) tục cố hữu thiên nhân chi danh.

Giải

Tất cả những chúng sanh vãng sanh về Cực Lạc thế giới đều có dung mạo sắc tướng trang nghiêm vi diệu vượt trội hơn tất cả những chúng sanh trong thế giới khác. Vô cùng hiếm có. Dung mạo của mỗi người đều giống đức Phật A Di Đà không khác chút nào. Nhưng mà vì tùy thuận tập tục của tha phương thế giới nên mới còn có danh xưng người trời.

Chú

1. Dư phương: Những thế giới ở ngoài Cực Lạc thế giới.

KINH

Phật cáo A Nan: ‘’Tỷ như thế gian bần khổ khất nhân, tại Đế vương biên, diện mạo hình trạng ninh khả loại hồ? Đế vương nhược tỷ Chuyển luân thánh vương, tắc vi bỉ lậu, do bỉ khất nhân tại đế vương biên dã. Chuyển luân thánh vương oai tướng đệ nhất tỷ chi Đao lợi thiên vương hựu phục xú liệt. Giả linh Đế thích (1) tỷ đệ Lục thiên tuy bách thiên bội bất tương loại dã. Đệ lục thiên vương nhược tỷ Cực Lạc quốc trung Bồ Tát Thanh Văn quang nhan dung sắc tuy vạn ức bội bất tương cập đãi.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: ‘’Tỷ dụ như người hành khất nghèo khổ trong thế gian đứng kế bên ông vua thì diện mạo, hình tướng, khí chất của người đi xin ăn không thể nào so sánh với ông vua đựơc. Cũng như vậy đem ông vua so sánh với Chuyển Luân Thánh Vương thì ông vua xấu xa hơn nhiều cũng giống như người đi xin ăn đứng kế bên ông vua vậy. Chuyển Luân Thánh Vương có đầy đủ ba mươi hai tướng tốt, oai đức sắc tướng đệ nhất, nhưng nếu so sánh với Đao Lợi thiên vương ở trời Dục giới thì vẫn còn thua xa. Giả sử sự trang nghiêm của vua Đế Thích tăng lên trăm ngàn lần nhưng khi so sánh với Tha Hóa Tự Tại Thiên vương trên cõi trời thứ sáu ở Dục giới thì cũng vẫn còn thua xa. Nếu dung mạo của Tha Hóa Tự Tại Thiên vương có thể tăng lên vạn ức lần nhưng khi so sánh với hàng Bồ Tát và Thanh Văn ở thế giới Cực Lạc thì cũng không thể sánh bằng.

Chú

1. Đế thích: vua của cõi trời Đao lợi.

KINH

Sở xử cung điện, y phục, ẩm thực do như Tha Hóa Tự Tại Thiên vương. Chí ư oai đức giai vị (1) thần thông biến hóa nhất thiết thiên nhân bất khả vi tỷ, bách thiên vạn ức bất khả kế bội.

Giải

Cung điện, y phục, đồ ăn thức uống của chúng sanh ở thế giới Cực Lạc cũng giống như sự hưởng thụ của Tha Hóa Tự Tại Thiên vương vậy, tùy tâm ý muốn đều hiện ra đầy đủ một cách tự nhiên. Những thứ này đều do bổn nguyện thần thông của đức Phật A Di Đà biến hóa ra. Oai đức phẩm vị và các thứ thần thông biến hóa thì chư thiên ở mười phương thế giới đều không thể sánh bằng. Không phải chỉ nhiều hơn trăm ngàn vạn ức lần mà là số lần nhiều hơn này tính toán không ra.

Chú

1. Giai vị: giai cấp phẩm vị: chỉ bốn cõi và chín phẩm vị vãng sanh ở thế giới Cực Lạc.

KINH

A Nan ưng tri, Vô Lượng Thọ Phật Cực Lạc quốc độ như thị công đức trang nghiêm bất khả tư nghì.’’

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: A Nan, ông nên biết Cực Lạc thế giới của đức Phật A Di Đà có các thứ công đức trang nghiêm như trên đã nói thật là không thể nghĩ bàn.’’

Phẩm Thứ 19: Thọ Dụng Cụ Túc — Thọ Dụng Đầy Đủ

Giải

Phẩm này nói về cảnh giới sinh hoạt của đại chúng ở thế giới Cực Lạc, tất cả sự thọ dụng đều viên mãn đầy đủ.

KINH

Phục thứ Cực Lạc thế giới sở hữu chúng sanh hoặc dĩ sanh, hoặc hiện sanh, hoặc đương sanh, giai đắc như thị chư diệu sắc thân, hình mạo đoan nghiêm, phúc đức vô lượng, trí huệ minh liễu, thần thông tự tại.

Giải

Tất cả chúng sanh ở Cực Lạc thế giới hoặc là đã vãng sanh rồi, hoặc là hiện tại vãng sanh, hoặc là tương lai sẽ vãng sanh đều có đầy đủ vi diệu sắc thân mà như trên đã nói vượt trội hơn đệ lục Thiên vương vô số lần. Họ có tướng mạo đoan chánh trang nghiêm, phúc đức không có hạn lượng, trí huệ minh liễu, thần thông tự tại vô ngại.

KINH

Thọ dụng chủng chủng nhất thiết phong túc. Cung điện phục sức (1) hương hoa phan (2) cái, trang nghiêm chi cụ, tùy ý sở tu, tất giai như niệm.

Giải

Vãng sanh về Cực Lạc thế giới các thứ thọ dụng hàng ngày đều phong phú đầy đủ. Cung điện phục sức hương hoa phan cái trang nghiêm tùy ý muốn đều hiện ra ở trước mặt. Chỉ cần động một ý niệm là có đầy đủ. Đoạn này nói sinh hoạt vật chất phong phú.

Chú

1. Phục sức: y phục và đồ trang sức.

2. Phan: cái phướng

KINH

Nhược dục thực thời, thất bảo bát khí (1), tự nhiên tại tiền. Bách vị ẩm thực tự nhiên doanh mãn. Tuy hữu thử thực, thật vô thực giả, đản kiến sắc văn hương dĩ ý vi thực. Sắc lực tăng trưởng nhi vô tiện uế. Thân tâm nhu nhuyễn vô sở vị trước. Sự dĩ hóa khứ, thời chí phục hiện.

Giải

Đến giờ ăn, chén bát làm bằng thất bảo tự nhiên hiện ra trước mặt. Vô lượng số đồ ăn mỹ vị tự nhiên hiện ra đầy đủ. Những chúng sanh mới vừa vãng sanh tuy là vẫn còn thói quen ăn uống nhưng mà thực sự khi vãng sanh về Cực Lạc thế giới thì không còn phải ăn uống nữa. Họ chỉ cần thấy đồ ăn và ngửi được mùi thơm thì ý niệm kể là đã ăn rồi. Tinh thần và thể lực tự nhiên tăng trưởng. Cũng tại vì dùng ý để làm thức ăn cho nên không có sự bài tiết nhơ bẩn. Thân thể nhu nhuyễn, đốí với thức ăn không tham trước. Dùng ý để ăn xong rồi, đồ ăn uống tự nhiên biến đi. Khi nào đến giờ ăn, những hiện tượng ăn uống này lại hiện ra. Đoạn này nói lên sự ăn uống tự tại ở Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Bát khí: dụng cụ ăn uống (chén đũa).

KINH

Phục hữu chúng bảo diệu y (1), quan đái (2) anh lạc, vô lượng quang minh bách thiên diệu sắc, tất giai cụ túc tự nhiên tại thân.

Giải

Chúng sanh ở thế giới Cực Lạc có các thứ quần áo đặc biệt kỳ diệu làm bằng thất bảo, mũ nón, dây lưng, anh lạc đều phát ra vô lượng ánh sáng, trong ánh sáng có trăm ngàn thứ màu sắc rực rỡ đặc biệt trang nghiêm không cần phải cắt may mà có dùng tự nhiên.

Chú

1. Chúng bảo diệu y: y phục làm bằng nhiều thứ báu vật.

2. Quan đái: nón và dây lưng.

KINH

Sở cư xá trạch xứng kỳ hình sắc, bảo võng (1) di phú, huyền chư bảo linh, kỳ diệu trân dị, châu biến hiệu sức (2). Quang sắc hoảng diệu (3) tận cực nghiêm lệ. Lâu quán lan thuẫn, đường vũ phòng các, quảng hiệp phương viên. Hoặc đại hoặc tiểu, hoặc tại hư không, hoặc tại bình địa, thanh tịnh an ổn, vi diệu khoái lạc, ứng niệm hiện tiền, vô bất cụ túc.

Giải

Phòng ốc nhà ở của chúng sanh ở Cực Lạc thế giới bất luận hình trạng màu sắc kích thước lớn nhỏ đều phối hợp hài hòa với nhau tương xứng với tâm ý của mỗi người. Phiá trên nhà ở có lưới châu treo vô số chuông báu vô cùng xinh đẹp cực kỳ trang nghiêm, màu sắc ánh sáng chiếu rọi rực rỡ. Lan can của những từng lầu, phòng ốc nhà cửa rộng hẹp vuông tròn cao thấp lớn nhỏ đều thuận theo tâm ý của chúng sanh. Hoặc ở trên mặt đất hoặc ở trên hư không đều an ổn làm cho người ở đây vui vẻ thanh tịnh. Tất cả những hoàn cảnh này đều do ý niệm liền sanh ra không có thứ gì mà không viên mãn đầy đủ.

Chú

1. Bảo võng: lưới kết bằng các thứ châu báu.

2. Châu biến hiệu sức: tô điểm trang sức lẫn nhau khắp cả mọi nơi.

3. Quang sắc hoảng diệu: ánh sáng chiếu rọi, trong ánh sáng có màu sắc, trong màu sắc có ánh sáng soi chiếu lẫn nhau.

Phẩm Thứ 20: Đức Phong Hoa Vũ — Gió Đức Mưa Hoa

Giải

Phẩm này giới thiệu công năng của gió và sự trang nghiêm của mưa hoa ở Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Đức phong: gió có công năng diệt tội xóa sạch nhơ bẩn.

2. Hoa vũ: hoa bay tụ lại giống như mưa.

KINH

Kỳ Phật quốc độ, mỗi ư thực thời (1), tự nhiên đức phong từ khởi, xuy chư la võng cập chúng bảo thọ xuất vi diệu âm. Diễn thuyết Khổ, Không, Vô thường, Vô ngã chư Ba la mật.

Giải

Ở Cực Lạc thế giới, cứ đến một thời gian nhất định thì tự nhiên có gió công đức thổi lên. Gió thổi đến lưới châu và cây báu phát ra nhiều thứ âm thanh vi diệu; âm thanh này thuyết các pháp Tiểu thừa Khổ, Không, Vô thường, Vô ngã và các pháp Đại thừa Ba la mật.

Chú

1. Thực thời: lấy thời gian ăn cơm của thế giới chúng ta làm tỷ dụ một thời gian cố định.

KINH

Lưu bố vạn chủng ôn nhã đức hương (1). Kỳ hữu văn giả, trần lao cấu tập (2) tự nhiên bất khởi.

Giải

Gió công đức này còn thổi lên các hương thơm ôn hòa tao nhã chánh trực. Người ta ngửi được hương thơm này thì tự nhiên phiền não tập khí không thể phát sanh lên được.

Chú

1. Ôn nhã đức hương: hương thơm ôn hòa, rời xa ái dục, và có thể trừ phiền não.

2. Trần lao cấu tập: chỉ phiền não tập khí.

KINH

Phong xúc kỳ thân, an hòa đìều thích, do như Tỳ kheo đắc Diệt tận định (1)

Giải

Gió này thổi đến thân thể người ta làm cho người đó có cảm giác rất là an lạc điều hòa tâm ý. Sự an lạc này cũng giống như hàng Tỳ kheo chứng được Diệt tận định vậy.

Chú

1. Diệt tận định: Diệt tận chỉ đoạn dứt kiến tư phiền não. Diệt tận định chỉ cho cảnh giới của A La Hán chứng được.

KINH

Phục xuy thất bảo lâm thọ, phiêu hoa thành tụ, chủng chủng sắc quang, biến mãn Phật độ. Tùy sắc thứ đệ nhi bất tạp loạn. Nhu nhuyễn quang khiết như Đâu la miên (1) túc lý kỳ thượng, một thâm tứ chỉ, tùy túc cử dĩ, hoàn phục như sơ.

Giải

Gió công đức thổi lay động những cây báu, hoa rơi xuống rất có thứ tự. Hoa tùy màu bay thành tụ chung màu với nhau phủ đầy cõi đất Phật. Hoa cùng màu rơi chung xuống làm thành khuôn mẫu rõ ràng không có tạp loạn; hoa rất nhu nhuyễn phát ánh sáng thanh tịnh cũng như Đâu la miên vậy. Tỷ dụ chân đạp lên hoa thì hoa lún xuống bốn ngón tay, khi rút chân lên thì hoa hết lún rồi phồng lên như cũ trở lại. Ở đây nói lên tính chất co dãn của hoa và nói lên sự trang nghiêm của mưa hoa khi rơi xuống mặt đất.

Chú

1. Đâu la miên: chỉ một loại hoa nhứ ở Ấn độ; hoa nhử là sợi tơ ở cây hoa; (theo Phật Quang Tự Điển, đâu la miên thường là sợi tơ tước từ những thân cây có hoa như bạch dương); ở đây hình dung sự nhu nhuyễn mềm mại.

KINH

Quá thực thời hậu, kỳ hoa tự một, đại địa thanh tịnh, cánh vũ (1) tân hoa. Tùy kỳ thời tiết (2) hoàn phục châu biến dữ tiền vô dị, như thị lục phản.

Giải

Trải qua một thời gian cố định sau đó hiện tượng mưa hoa tự nhiên chấm dứt. Không kể là hoa hiện hay hoa biến mất, mặt đất cũng thanh tịnh như thường. Sau một thời gian nhất định hoa lại rơi xuống phủ đầy mặt đất cũng giống như trước. Cứ như vậy tuần hoàn lập đi lập lại sáu lần kể như là một ngày.

Chú

1. Cánh: lại (lập lại). Vũ: ý ở đây là rơi xuống.

2. Thời tiết: chỉ vào thời cổ Ấn độ một ngày đêm được chia ra thành sáu giờ: sơ nhật, trung nhật, hậu nhật, sơ dạ, trung dạ, hậu dạ.

Phẩm Thứ 21: Bảo Liên Phật Quang — Hoa Sen Báu Và Hào Quang Phật

Giải

Phẩm này giới thiệu hoa sen ở Cực Lạc thế giới và hoa sen phát ra ánh sáng, trong ánh sáng có hóa Phật hiện ra thuyết pháp độ chúng sanh.

KINH

Hựu chúng bảo liên hoa châu mãn thế giới. Nhất nhất bảo hoa bách thiên ức diệp. Kỳ hoa quang minh vô lượng chủng sắc, thanh sắc thanh quang, bạch sắc bạch quang, huyền (1) hoàng châu tử, quang sắc diệc nhiên. Phục hữu vô lượng diệu bảo bách thiên ma ni, ánh sức (2) trân kỳ, minh diệu nhật nguyệt. Bỉ liên hoa lượng hoặc bán do tuần, hoặc nhất nhị tam tứ nãi chí bách thiên do tuần. Nhất nhất hoa trung xuất tam thập lục bách thiên ức quang (3).

Giải

Có hoa sen làm bằng các thứ châu báu phủ đầy khắp cõi Cực Lạc thế giới. Mỗi một hoa sen có đủ trăm ngàn ức cánh hoa. Ánh sáng của hoa sen báu có vô lượng diệu sắc, hoa sen xanh phát ra ánh sáng màu xanh, sen trắng phát ánh sáng trắng, cho đến màu đen huyền, vàng, đỏ, tía cũng đều như vậy. Lại có vô lượng các thứ diệu báu và trăm ngàn thứ châu ma ni tất cả đều màu sắc lấp lánh ánh sáng rực rỡ. Hoa sen có loại lớn nửa do tuần, có loại một, hai, ba, hoặc bốn do tuần, có loại lớn đến trăm ngàn do tuần. Hoa sen phát ra ba mươi sáu trăm ngàn ức ánh sáng, ánh sáng chói lọi rực rỡ kỳ diệu vô cùng.

Chú

1. Huyền: màu đen.

2. Ánh sức: ánh chiếu trang sức.

3. Xuất tam thập lục bách thiên ức quang: tam thập lục đại diện cho bốn cõi và chín phẩm. Bách thiên ức đại diện cho vô lượng vô biên. Mỗi phẩm có trăm ngàn ức hoa sen; mỗi hoa sen phát ra vô lượng ánh sáng màu sắc. Hợp lại là có ba mươi sáu trăm ngàn ức ánh sáng.

KINH

Nhất nhất quang trung, xuất tam thập lục bách thiên ức Phật. Thân sắc tử kim tướng hảo thù đặc. Nhất nhất chư Phật hựu phóng bách thiên quang minh phổ vị thập phương thuyết vi diệu pháp. Như thị chư Phật các các an lập vô lượng chúng sanh ư Phật chánh đạo (1).

Giải

Hoa sen báu phát ra vô lượng ánh sáng, mỗi ánh sáng lại hiện ra ba mươi sáu trăm ngàn ức vị Phật. Thân Phật đều là thân ‘tử ma chân kim’ vô cùng xinh đẹp trang nghiêm thù thắng. Mỗi vị hóa Phật trong ánh sáng này lại phát ra trăm ngàn ánh sáng. Các vị hóa Phật lại giảng thuyết pháp môn Tịnh Độ, giảng rõ đạo lý của pháp môn niệm Phật thành Phật cho chúng sanh trong mười phương thế giới.

Chú

1. Phật chánh đạo: ở đây chỉ pháp môn Tịnh Độ.

Phẩm Thứ 22: Quyết Chứng Cực Quả — Nhất Quyết Chứng Quả Vị Phật

Giải

Phẩm này giải thích rõ tại sao có thể chứng được Phật quả cứu cánh viên mãn.

Chú

1. Cực quả: Phật quả cứu cánh viên mãn.

KINH

Phục thứ, A Nan, bỉ Phật quốc độ, vô hữu hôn ám hỏa quang, nhựt nguyệt tinh diệu trú dạ chi tượng. Diệc vô tuế nguyệt kiếp số chi danh. Phục vô trụ trước gia thất ư nhất thiết xứ, ký vô tiêu thức danh hiệu (1), diệc vô thủ xả phân biệt, duy thọ thanh tịnh tối thượng khoái lạc.

Giải

Đức Phật lại nói với ngài A Nan: Cực Lạc thế giới không có hoàng hôn, đen tối lửa sáng, không có mặt trăng mặt trời, không có ngôi sao, không có hiện tượng ngày đêm, cũng không có quan niệm của năm, tháng, ngày, và thời gian. Đối với chỗ ở cung điện không có chấp trước lưu luyến. Cho nên tại tất cả chỗ ở này không có danh xưng thành thị đường phố, không có số nhà bảng hiệu. Trong tất cả cảnh giới không có phân biệt chấp trước, chỉ có hưởng thọ sự thanh tịnh tự tại vô cùng vui vẻ.

Chú

1. Tiêu thức danh hiệu: ký hiệu danh xưng hiệu số.

KINH

Nhược hữu thiện nam tử thiện nữ nhân (1), nhược dĩ sanh, nhược đương sanh (2), giai tất trụ ư chánh định chi tụ (3) quyết định chứng ư A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề. Hà dĩ cố? Nhược tà định tụ (4) cập bất định tụ (5) bất năng liễu tri kiến lập bỉ nhân (6) cố.

Giải

Những người thiện nam thiện nữ có đầy đủ tín nguyện hạnh trong mười phương thế giới hoặc đã vãng sanh, hoặc đương vãng sanh đều trụ ở trong chánh định quyết định sẽ chứng được Phật quả viên mãn. Tại sao người ở trong tà định và bất định không có thể chứng quả? Tại vì họ không biết rõ nguyên nhân chánh của pháp môn niệm Phật thành Phật đới nghiệp vãng sanh của đức Phật A Di Đà. Y theo chánh nhân này niệm Phật không hoài nghi, không xen tạp, không gián đoạn, đầy đủ tín nguyện vãng sanh sẽ quyết định không thoái chuyển một đời thành Phật.

Chú

1. Thiện nam tử thiện nữ nhân: những người đầy đủ thiện căn phước đức nhân duyên y cứ vào tiêu chuẩn của kinh này là có đầy đủ tín, nguyện, hạnh mà niệm Phật.

2. Nhược dĩ sanh: người đã vãng sanh về Cực Lạc thế giới. Nhược đương sanh: người có đầy đủ tín nguyện hạnh mà chưa vãng sanh tương lai nhất định sẽ vãng sanh.

3. Chánh định chi tụ: tu hành y theo lý luận phương pháp chính xác quyết định chứng quả. (tụ nghĩa là loại).

4. Tà định tụ: tu hành y theo lý luận phương pháp sai lầm quyết định không thể chứng quả.

5. Bất định tụ: Đi theo thiện tri thức trong chánh định tụ mà tu hành thì sẽ biến thành chánh định tụ. Đi theo người trong tà định tụ mà tu hành thì sẽ biến thành tà định tụ.

6. Bỉ nhân: chỉ chánh nhân của sự đới nghiệp vãng sanh về Cực Lạc thế giới. Y theo chánh nhân này mà tu hành nhất định sẽ được vãng sanh.

Phẩm Thứ 23: Thập Phương Phật Tán — Mười Phương Chư Phật Tán Thán

Giải

Phẩm này nói rõ mười phương chư Phật đều tuyên dương ca ngợi tán thán pháp môn niệm Phật thù thắng này.

KINH

Phục thứ A Nan, đông phương hằng hà sa số thế giới, nhất nhất giới trung như hằng sa Phật, các xuất quảng trường thiệt tướng (1) phóng vô lượng quang thuyết thành thật ngôn xưng tán Vô Lượng Thọ Phật bất khả tư nghì công đức.

Giải

Đức Phật lại nói với ngài A Nan: các thế giới nhiều như số cát sông Hằng ở phương đông, mỗi thế giới lại có chư Phật số nhiều như số cát ở sông Hằng, mỗi vị Phật đều biến ra tướng lưỡi rộng dài, phóng vô lượng quang nói lời chân thật không giả dối, và đều xưng dương ca ngợi tán thán công đức không thể nghĩ bàn của đức Phật A Di Đà.

Chú

1. Quảng trường thiệt tướng: một tướng tốt trong 32 tướng tốt của đức Phật; lưỡi rộng dài nhu nhuyễn hồng mỏng. Khi kéo dài ra có thể che phủ hết mặt tới tóc. Đây là quả báo tốt của khẩu nghiệp thanh tịnh trong vô lượng kiếp.

KINH

Nam Tây Bắc phương hằng sa thế giới chư Phật xưng tán diệc phục như thị. Tứ duy thượng hạ hằng sa thế giới chư Phật xưng tán diệc phục như thị.

Giải

Nam phương, Tây phương, Bắc phương cũng có hằng hà sa số thế giới, mỗi thế giới lại có chư Phật số nhiều như số cát ở sông Hằng, đều xưng dương tán thán công đức của đức Phật A Di Đà. Và các phương đông nam, tây nam, đông bắc, tây bắc, thượng phương, và hạ phương cũng có hằng hà sa số thế giới, mỗi thế giới lại có chư Phật số nhiều như số cát ở sông Hằng, đều xưng dương tán thán công đức không thể nghĩ bàn được của đức Phật A Di Đà.

KINH

Hà dĩ cố, dục linh tha phương sở hữu chúng sanh, văn bỉ Phật danh, phát thanh tịnh tâm, ức niệm thọ trì (1) quy y (2) cúng dường nãi chí năng phát nhất niệm tịnh tín (3), sở hữu thiện căn chí tâm hồi hướng nguyện sanh bỉ quốc. Tùy nguyện giai sanh, đắc bất thoái chuyển, nãi chí Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Giải

Tại sao mười phương chư Phật đều xưng dương tán thán Vô Lượng Thọ Phật vậy? Mục đích là hy vọng tất cả chúng sanh ở tha phương thế giới nghe đến danh hiệu và các công đức của đức Phật A Di Đà đều có thể phát ra lòng tin thanh tịnh và không hoài nghi, nhất tâm nghĩ đến Phật, niệm Phật, thọ trì danh hiệu A Di Đà Phật. Làm cho họ quy y cúng dường A Di Đà Phật, cho đến có thể phát ra một niệm tin thanh tịnh, đem công đức thiện căn tu được, lấy lòng thành hồi hướng phát nguyện vãng sanh tây phương Cực Lạc thế giới. Nếu như có thể y theo những điều như trên mà tu hành đều có thể tùy nguyện vãng sanh, chứng được ba điều không thoái chuyển cho đến khi chứng được cứu cánh viên mãn của quả vị Phật.

Chú

1. Ức niệm thọ trì: ức là nhớ công đức của Phật; niệm là niệm danh hiệu Phật; thọ trì là tín thọ kiên trì không gián đọan.

2. Quy y: thân tâm quy hướng y theo không rời.

3. Nhất niệm tịnh tín: chỉ tín tâm tương tục nối liền không xen tạp niệm khác. (nhất niệm chỉ tâm)

Phẩm Thứ 24: Tam Bối Vãng Sanh — Ba Bậc Vãng Sanh

Giải

Phẩm này chủ yếu nói những người vãng sanh về Cực Lạc thế giới tùy theo công phu niệm Phật sâu hay cạn thì sanh vào các phẩm cao thấp; nói chung thì có ba phẩm: thượng phẩm, trung phẩm, và hạ phẩm.

Chú

1. Tam bối: ba bậc: thượng, trung, và hạ.

KINH

Phật cáo A Nan: ‘’Thập phương thế giới chư thiên nhân dân, kỳ hữu chí tâm nguyện sanh bỉ quốc phàm hữu tam bối.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: ‘’Tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới, họ có phát tâm chân thành nguyện vãng sanh Cực Lạc thế giới nói chung thì phân thành ba phẩm loại là thượng phẩm, trung phẩm, và hạ phẩm.

KINH

Kỳ thượng bối giả, xả gia khí dục (1), nhi tác sa môn (2), phát Bồ đề tâm, nhất hướng chuyên niệm A Di Đà Phật (3) tu chư công đức (4) nguyện sanh bỉ quốc.

Giải

Những người vãng sanh về thượng phẩm phải xuất gia ly dục tu hành. Quan trọng nhất là phát vô thượng Bồ đề tâm, một lòng niệm A Di Đà Phật, sau đó phụng hành lục độ ba la mật của hàng Bồ Tát, và phát nguyện vãng sanh về Cực Lạc thế giới. Đây là điều kiện để vãng sanh về thượng phẩm.

Chú

1. Xả gia khí dục: gia có bốn thứ:

a. Điền trạch chi gia. (nhà cửa ruộng vườn).

b. Phiền não chi gia.

c. Tam giới chi gia.

d. Sanh tử chi gia.

Xả gia nghĩa là xả bỏ bốn thứ nhà này.

Ly dục là xa lìa tất cả dục vọng.

2. Sa môn: chỉ người tu hành mà chuyên cần tu giới định huệ và diệt tắt tham sân si.

3. Phát Bồ đề tâm nhất hướng chuyên niệm A Di Đà Phật: đây là điều kiện căn bản của chúng sanh trong chín pháp giới vãng sanh về Cực Lạc thế giới. Tâm này là tâm nhất quyết phải trong đời hiện tại này phải vãng sanh về Cực Lạc thế giới.

4. Tu chư công đức: tu hành lục độ ba la mật.

KINH

Thử đẳng chúng sanh, lâm thọ chung thời, A Di Đà Phật, dữ chư thánh chúng, hiện tại kỳ tiền. Kinh tu du gian, tức tùy bỉ Phật vãng sanh kỳ quốc, tiện ư thất bảo hoa trung tự nhiên hóa sanh. Trí huệ dũng mãnh thần thông tự tại.

Giải

Những chúng sanh hội đủ những điều kiện trên khi lâm chung thì đức Phật A Di Đà và chư thánh chúng Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới hiện trước mặt chúng sanh đó. Trong một thời gian rất ngắn lập tức theo A Di Đà Phật vãng sanh về Cực Lạc thế giới hóa sanh vào hoa sen trong ao thất bảo. Một khi vãng sanh rồi thì có trí huệ dũng mãnh và thần thông tự tại.

KINH

Thị cố A Nan, kỳ hữu chúng sanh dục ư kim thế kiến A Di Đà Phật giả, ưng phát Vô thượng Bồ đề chi tâm, phục đương chuyên niệm Cực Lạc quốc độ. Tích tập thiện căn ưng trì hồi hướng, do thử kiến Phật sanh bỉ quốc trung, đắc bất thoái chuyển nãi chí Vô thượng Bồ đề.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: nếu có chúng sanh nào muốn ngay trong đời này thấy được đức Phật A Di Đà thì nên phát Bồ đề tâm vô thượng; rồi chuyên nghĩ đến y báo và chánh báo trang nghiêm của Cực Lạc thế giới, phụng hành lục ba la mật (bố thí, trì giới, tinh tấn, nhẫn nhục, thiền định, và trí huệ), học làm thầy của người và hành động làm gương cho người khác, tích lũy công đức, đem tất cả công đức hồi hướng cầu sanh về Cực Lạc thế giới. Có những nhân lành như trên đây nhất định sẽ vãng sanh, hoa nở thấy Phật chứng được ba thứ không thoái chuyển mãi cho đến khi chứng được vô thượng Phật quả. Đây là giới thiệu nhân và quả của sự vãng sanh về thượng phẩm.

KINH

Kỳ trung bối giả, tuy bất năng hành tác sa môn, đại tu công đức, đương phát vô thượng Bồ đề chi tâm, nhất hướng chuyên niệm A Di Đà Phật tùy kỷ tu hành chư thiện công đức phụng trì trai giới (1) khởi lập tháp tượng (2). Phạn thực sa môn (3) huyền tăng nhiên đăng (4) tán hoa thiêu hương (5) dĩ thử hồi hướng nguyện sanh bỉ quốc.

Giải

Người vãng sanh trung phẩm tuy là không thể làm sa môn tu công đức lớn giống như người thượng phẩm vãng sanh, cũng phải phát Bồ đề tâm vô thượng một lòng niệm danh hiệu A Di Đà Phật, tùy phương tiện của mình tích lũy công đức. Tỉ dụ như phụng trì trai giới, xây tháp dựng tượng, cúng dường trai tăng, phục vụ xã hội, thắp hương trải hoa, dùng những công đức này hồi hướng phát nguyện vãng sanh Tây phương Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Trai giới: trai nghĩa là thanh tịnh tâm; giới là thân khẩu ý không phạm lỗi lầm tuân theo lời dạy của đức Phật.

2. Khởi lập tháp tượng: tháp là tháp tự đạo tràng; tượng là tượng Phật. Khởi lập tháp tượng ở đây là xây dựng đạo tràng, tạo tượng Phật, huấn luyện nhân tài cho Phật giáo hoằng pháp lợi sanh.

3. Phạn thực sa môn: cúng dường tứ sự (đồ ăn, y phục, ngoạ cụ, thuốc men) cho người xuất gia.

4. Huyền tăng nhiên đăng: tăng là tràng phan, huyền tăng ngụ ý là hoằng pháp lợi sanh; nhiên đăng nghĩa là thiêu đốt mình để thắp sáng cho mọi người, ở đây nghĩa là hy sinh chính mình phục vụ cho xã hội đại chúng.

5. Tán hoa thiêu hương: tán hoa nghĩa là trang nghiêm đạo tràng, tu tập bố thí Phật pháp, làm gương cho người khác và làm đẹp xã hội. Hương nghĩa là hương của giới, định, huệ; thiêu hương nghĩa là dùng hương của giới, định, huệ làm sạch thân tâm và hoàn cảnh của mình.

KINH

Kỳ nhân lâm chung, A Di Đà Phật hóa hiện kỳ thân, quang minh tướng hảo, cụ như chân Phật, dữ chư đại chúng tiền hậu vi nhiễu, hiện kỳ thân tiền, nhiếp thọ đạo dẫn, tức tùy hóa Phật vãng sanh kỳ quốc. Trụ bất thoái chuyển, vô thượng Bồ đề công đức trí huệ (1) thứ như thượng bối giả dã.

Giải

Người này khi lâm chung, hóa thân của đức Phật A Di Đà hiện ra trước mặt. Tuy là hóa thân nhưng hào quang tướng tốt cũng giống như của đức Phật A Di Đà vậy. Lại có những Bồ Tát thánh chúng của cõi Cực Lạc đứng ở chung quanh đức Phật. Hóa Phật và chư thánh chúng nhiếp thọ và dẫn dắt người này. Người này lập tức theo hóa Phật vãng sanh về Cực Lạc thế giới. Vãng sanh rồi cũng trú ở trong ba sự không thoái chuyển vô thượng bồ đề. Chỉ là công đức và trí huệ của người vãng sanh trung phẩm thua người vãng sanh thượng phẩm một bậc. Đây là nhân và quả của sự vãng sanh về trung phẩm.

Chú

1. Công đức trí huệ: công là đoạn hoặc công phu; đức là phẩm vị sau khi vãng sanh. Trí huệ là đức năng có sẳn trong tự tánh.

KINH

Kỳ hạ bối giả, giả sử bất năng tác chư công đức, đương phát vô thượng Bồ đề chi tâm, nhất hướng chuyên niệm A Di Đà Phật. Hoan hỷ tín nhạo bất sanh nghi hoặc dĩ chí thành tâm nguyện sanh kỳ quốc.

Giải

Người hạ phẩm vãng sanh giả sử không thể tu được những công đức của người thượng phẩm và trung phẩm nói ở trên, cũng phải phát Bồ đề tâm vô thượng, một lòng niệm danh hiệu A Di Đà Phật. Người này hoan hỷ, tin sâu, ưa thích tu tập pháp môn này và tuyệt không có nghi hoặc. Lại còn phải dùng tâm chân thành hồi hướng phát nguyện nguyện sanh Tây phương Cực Lạc thế giới.

KINH

Thử nhân lâm chung, mộng kiến bỉ Phật (1), diệc đắc vãng sanh. Công đức trí huệ thứ như trung bối giả dã.

Giải

Người này khi lâm chung thấy đức Phật lại tiếp dẫn cảm giác cũng như cảnh tượng trong giấc mộng vậy. Người này cũng có thể vãng sanh Tây phương Cực Lạc thế giới. Công đức và trí huệ thấp hơn người trung phẩm vãng sanh. Đây là nhân và quả của sự vãng sanh về hạ phẩm.

Chú

1. Mộng kiến bỉ Phật: ở đây mộng kiến không phải thấy trong giấc mộng mà là khi lâm chung thấy đức Phật lại tiếp dẫn cảm giác cũng như cảnh tượng trong giấc mộng vậy.

KINH

Nhược hữu chúng sanh trụ đại thừa (1) giả, dĩ thanh tịnh tâm, hướng Vô Lượng Thọ, nãi chí thập niệm (2) nguyện sanh kỳ quốc. Văn thậm thâm pháp (3), tức sanh tín giải, nãi chí hoạch đắc nhất niệm tịnh tâm, phát nhất niệm tâm, niệm ư bỉ Phật.

Giải

Nếu có chúng sanh tuy là không chuyên tu pháp môn niệm Phật mà tu tập bất kỳ một pháp môn nào trong đại thừa Phật pháp mà có thể dùng tâm thanh tịnh quy hướng về đức Phật Vô Lượng Thọ. Không kể là lúc thường ngày tu thêm phương pháp niệm mười danh hiệu Phật hoặc là lúc lâm chung chuyên niệm mười niệm, chỉ cần người này phát tâm chân thật nguyện sanh Tây phương Cực Lạc thế giới, đức Phật và chư thánh chúng cũng lại tiếp dẫn. Sau khi người này nghe được pháp môn niệm Phật rồi lập tức sanh lòng tin và hiểu rõ, chỉ cần lúc bình thường công phu tu hành đắc lực và đạt được một niệm thanh tịnh tâm, dùng tâm nhất niệm này chuyên niệm A Di Đà Phật thì người này cũng có thể vãng sanh. Như thế mới thấy pháp môn niệm Phật rất là rộng lớn. Chúng sanh trong chín pháp giới không luận là tu theo pháp môn nào chỉ cần hồi hướng cầu sanh Tịnh Độ, không có người nào mà không bình đẳng vãng sanh bất thoái thành Phật.

Chú

1. Trụ đại thừa: chỉ người không chuyên tu pháp môn niệm Phật, mà chuyên tu một trong những pháp môn khác trong đại thừa Phật pháp.

2. Nãi chí thập niệm: tối thiểu là mười niệm. Mười niệm ở đây có hai thứ 'mười niệm lúc bình thường' và 'mười niệm lúc lâm chung'.

3. Văn thậm thâm pháp: nghe đến pháp môn "niệm Phật, vãng sanh, bình đẳng bất thoái thành Phật ".

KINH

Thử nhân lâm mạng chung thời, như tại mộng trung, kiến A Di Đà Phật, định sanh bỉ quốc, đắc bất thoái chuyển, Vô thượng Bồ đề.’’

Phẩm Thứ 25: Vãng Sanh Chánh Nhân — Nguyên Nhân Chánh Của Sự Vãng Sanh

Giải

Phẩm này nói rõ thêm về ba bậc vãng sanh.

Chú

1. Chánh nhân: nhân hành của tam bối vãng sanh.

KINH

Phục thứ A Nan, nhược hữu thiện nam tử thiện nữ nhân văn thử kinh điển, thọ trì độc tụng thư tả cúng dường trú dạ tương tục cầu sanh bỉ sát. Phát Bồ đề tâm trì chư cấm giới, kiên thủ bất phạm, nhiêu ích hữu tình, sở tác thiện căn, tất thí dữ chi, linh đắc an lạc. Ức niệm Tây phương A Di Đà Phật cập bỉ quốc độ. Thị nhân mạng chung, như Phật sắc tướng chủng chủng trang nghiêm, sanh bảo sát trung, tốc đắc văn pháp, vĩnh bất thoái chuyển.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan: nếu có người thiện nam thiện nữ nghe được kinh này rồi có thể thọ trì đọc tụng viết ra cúng dường ngày đêm liên tục không ngừng cầu sanh Tây phương Cực Lạc thế giới. Lại có thể phát Bồ đề tâm gìn giữ giới luật và luật pháp của quốc gia, kiên trì không phạm giới và đóng góp cống hiến nhiều cho xã hội. Đem công đức của mình tu được toàn bộ bố thí cho chúng sanh làm cho họ được an lạc. Đồng thời tự mình phải luôn luôn nghĩ nhớ đến y báo và chánh báo trang nghiêm của thế giới Cực Lạc. Người này khi lâm chung được đức Phật và chư thánh chúng lại tiếp dẫn; khi đã vãng sanh về tây phương Cực Lạc thế giới thì sắc tướng dung mạo trang nghiêm giống như đức Phật A Di Đà vậy, lập tức thấy Phật nghe pháp vĩnh viễn không thoái chuyển. Đoạn này bổ sung cho đoạn nói về nhân và quả của thượng phẩm vãng sanh.

KINH

Phục thứ A Nan, nhược hữu chúng sanh dục sanh bỉ quốc tuy bất năng đại tinh tấn thiền định tận trì kinh giới yếu đương tác thiện. Sở vị nhất bất sát sanh (1), nhị bất thâu đạo (2), tam bất dâm dục (3) tứ bất vọng ngôn (4), ngũ bất ỷ ngữ (5), lục bất ác khẩu (6), thất bất lưỡng thiệt (7), bát bất tham (8), cửu bất sân (9), thập bất si (10). Như thị trú dạ tư duy Cực Lạc thế giới A Di Đà Phật chủng chủng công đức chủng chủng trang nghiêm, chí tâm (11) quy y đảnh lễ cúng dường. Thị nhân lâm chung bất kinh bất bố, tâm bất điên đảo, tức đắc vãng sanh bỉ Phật quốc độ.

Giải

Đức Phật lại nói với ngài A Nan: nếu có chúng sanh muốn vãng sanh về Cực Lạc thế giới trong sinh hoạt tu học hàng ngày tuy là không thể tinh tấn tu tập thiền định như người thượng phẩm vãng sanh; lại không thể hoàn toàn phụng trì làm theo nghĩa lý và lời dạy trong kinh điển nhưng nhất định phải đoạn trừ ác nghiệp tu mười thiện nghiệp. Mười thiện nghiệp là:

1. Không sát sanh

2. Không trộm cắp.

3. Không dâm dục.

4. Không vọng ngữ.

5. Không nói lời thêu dệt.

6. Không nói lời độc ác.

7. Không nói lưỡi hai chiều.

8. Không tham.

9. Không sân hận.

10. Không si mê.

Trên căn bản làm theo mười thiện nghiệp này, sau đó ngày đêm suy nghĩ tưởng niệm các thứ công đức của đức Phật A Di Đà và các thứ y báo chánh báo trang nghiêm ở Cực Lạc thế giới. Nhất tâm quy y đảnh lễ và cúng dường A Di Đà Phật. Tu tập như thế này đến khi lâm chung nhất định được bổn nguyện của đức Phật A Di Đà gia trì không kinh hoàng sợ sệt, tâm không điên đảo, không rối loạn, lập tức vãng sanh Tây phương Cực Lạc thế giới. Đoạn này bổ sung cho đoạn nói về nhân và quả của trung phẩm vãng sanh.

Chú

1. Bất sát sanh: không giết hại sanh mạng của mọi loài chúng sanh.

2. Bất thâu đạo: trộm cắp là không cho mà lấy. Đồ vật gì mà chủ không đồng ý không kể là dùng phương pháp gì để chiếm lấy nó làm của mình thì cũng kể là trộm cắp. Ngược trở lại là không trộm cắp.

3. Bất dâm dục: đối với người khác phái không nghĩ và làm điều bất lễ.

4. Bất vọng ngôn: nói lời chân thật không gạt người.

5. Bất ỷ ngữ: không nói lời thêu dệt để gạt gẫm người.

6. Bất ác khẩu: không nói lời độc ác khó nghe.

7. Bất lưỡng thiệt: không nói lưỡi hai chiều.

8. Bất tham: đối với đồ mình thích không quá tham cầu.

9. Bất sân: đối với sự không như ý không sanh tâm sân hận.

10. Bất si: biết rõ sự thật chân tướng nhân quả của mọi sự việc.

11. Chí tâm: một lòng chuyên chú.

KINH

Nhược đa sự vật, bất năng ly gia, bất hạ (1) đại tu trai giới, nhất tâm thanh tịnh. Hữu không nhàn thời, đoan chánh thân tâm, tuyệt dục khử ưu (2), từ tâm tinh tấn. Bất đương sân nộ, tật đố, bất đắc tham xan (3) khan tích, bất đắc trung hối, bất đắc hồ nghi (4). Yếu đương hiếu thuận, chí thành trung tín, đương tín Phật kinh ngữ thâm, đương tín tác thiện đắc phúc, phụng trì như thị đẳng pháp bất đắc khuy thất (5).

Giải

Nếu như họ có nhiều chướng duyên, không thể buông xả chuyện đời, lại không có thời gian tu trì trai giới để làm cho tâm thanh tịnh thì cũng nên lợi dụng khi nào có thời gian nhàn rỗi thì làm cho thân tâm đoan chánh, cắt đứt lòng ham muốn, buông bỏ những sự ưu phiền; đối với người khác phải từ bi, đối với mình phải nỗ lực tinh tấn tu trì. Gặp chuyện không vừa ý thì tâm không nên giận hờn; biết được người khác có được lợi lộc thì đừng có ganh ghét đố kỵ; không tham ăn đồ ngon; đừng bỏn xẻn và không chịu bố thí. Đối với pháp môn mình đang tu học đừng có đang tu rồi hối hận và đừng nên hoài nghi. Nên hiếu thuận với cha mẹ; khi làm việc tiếp xúc với người và sự việc phải thành thật tận tâm làm hết trách nhiệm và phải có lòng tin ngay thẳng. Phải nên tin lời Phật nói trong kinh điển, nghĩa lý vô cùng thâm sâu rộng lớn. Tin chắc là trồng nhân tốt thì gặp quả tốt; không làm sai nhân quả báo ứng. Làm theo những nguyên tắc nêu trên và ghi nhớ nằm lòng suốt đời không phạm sai lầm.

Chú

1. Hạ: thời gian rảnh rỗi nhàn hạ.

2. Tuyệt dục khử ưu: cắt đứt sự quyến rũ mê hoặc của ngoại cảnh; buông xả những phiền não từ tham sân si được mất.

3. Tham xan: tham ăn đồ ngon.

4. Hồ nghi: hoài nghi. Hồ ly thường nghi ngờ nên dùng chữ hồ để hình dung người có tâm nghi ngờ nặng.

5. Khuy thất: khuy nghĩa là làm không tròn bổn phận; thất nghĩa là quên.

KINH

Tư duy thục kế (1), dục đắc độ thoát, trú dạ thường niệm nguyện dục vãng sanh A Di Đà Phật thanh tịnh Phật quốc. Thập nhật thập dạ nãi chí nhất nhật nhất dạ bất đoạn tuyệt giả thọ chung giai đắc vãng sanh kỳ quốc.

Giải

Thường suy nghĩ ghi nhớ trong lòng dùng phương pháp gì để ra khỏi lục đạo luân hồi? Còn phải ngày đêm nhớ Phật niệm Phật một lòng một dạ chỉ muốn vãng sanh về cõi nước thanh tịnh của đức Phật A Di Đà. Nếu có thể trong một năm lợi dụng những ngày nghĩ phép đem tâm thanh tịnh tu tập mười ngày mười đêm. Hoặc là mỗi tháng chọn ngày nghĩ tu một ngày một đêm. Không hồ nghi, không xen tạp, không gián đoạn khi niệm danh hiệu Phật. Khi mạng chung thì có thể vãng sanh về tây phương Cực Lạc thế giới. Đoạn này bổ sung cho đoạn nói về nhân và quả của hạ phẩm vãng sanh.

Chú

1. Tư duy thục kế: suy nghĩ kỹ càng, tính toán rõ ràng.

KINH

Hành Bồ Tát đạo chư vãng sanh giả giai đắc A duy việt trí. Giai cụ kim sắc tam thập nhị tướng; giai đương tác Phật. Dục ư hà phương Phật quốc tác Phật tùng tâm sở nguyện. Tùy kỳ tinh tấn tảo vãn cầu đạo bất hưu hội đương đắc chi bất thất kỳ sở nguyện dã.

Giải

Những người không chuyên tu pháp môn niệm Phật mà chuyên tu những pháp môn đại thừa Bồ Tát khác đem công đức tu hành của mình hồi hướng cầu sanh về Cực Lạc thế giới. Những sự thọ dụng ngôi thứ của những người này đều bằng nhau, đều được quả vị ba thứ không thoái chuyển (Bồ Tát thất địa trở lên). Và có đầy đủ sắc thân 'tử ma chân kim' và ba mươi hai tướng tốt đại trượng phu, một đời viên mãn thành Phật. Không kể chúng sanh ở thế giới nào mong ước được Phật giáo hóa thì những người ở thế giới Cực Lạc sẽ thị hiện đến thế giới đó thành Phật. Còn khi nào thành Phật thì phải tùy trình độ tinh tấn của mỗi người có chậm có mau khác nhau. Họ đều không ngừng cầu đạo tuy là có sự sớm trể khác nhau nhưng tuyệt không có đánh mất chí nguyện thành Phật, nhất định trong đời này phải thành Phật. Đoạn này bổ sung nói rõ về nhân và quả của người tu tập những pháp môn đại thừa khác rồi hồi hướng cầu sanh về Cực Lạc thế giới.

KINH

A Nan, dĩ thử nghĩa lợi cố, vô lượng vô số bất khả tư nghì vô hữu đẳng đẳng vô biên thế giới, chư Phật Như Lai, giai cộng xưng tán Vô Lượng Thọ Phật sở hữu công đức.

Giải

Đức Phật nói với ngài A Nan vì sự lý và lợi ích của ba phẩm vãng sanh kể trên, mười phương chư Phật đều tán thán ca ngợi công đức không thể nghĩ bàn của đức Phật A Di Đà.