Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh

Phẩm Thứ 7: Tất Thành Chánh Giác — Nhất Định Thành Chánh Giác

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo ở trước đức Phật nói lên "bốn mươi tám đại nguyện " rồi viết ra bài kệ để diễn đạt hạnh nguyện chí thành của mình. Lúc đó có mưa hoa trên trời rơi xuống và mặt đất rung chuyển, trong không trung lại có lời ngợi khen nhất định thành Phật.

Chú

1. Chánh giác: tức là quả vị Phật.

KINH

Phật cáo A Nan, nhĩ thời Pháp Tạng tỳ kheo thuyết thử nguyện (1) dĩ, dĩ kệ tụng (2) viết.

Giải

Đức Phật Thích Ca nói với tôn giả A Nan rằng: ‘’Lúc Pháp Tạng tỳ kheo nói lên "bốn mươi tám đại nguyện " rồi dùng bài kệ để diễn đạt tâm nguyện của mình.

Chú

1. Thử nguyện: chỉ bốn mươi tám đại nguyện.

2. Kệ tụng: bài kệ bốn câu mỗi câu có năm chữ.

KINH

Ngã kiến siêu thế chí (1)

Tất chí vô thượng đạo (2)

Tư nguyện (3) bất mãn túc

Thệ bất thành Đẳng giác

Giải

Tôi (Pháp Tạng tỳ kheo) đã lập lời nguyện siêu xuất thế gian quyết định thành tựu Phật đạo vô thượng. Nếu bốn mươi tám đại nguyện này không thành thì tôi quyết không thành Phật.

Chú

1. Siêu thế chí: chí nguyện vượt trội hơn tất cả trong thế gian, không những vượt hơn Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát mà còn vượt hơn chư Phật.

2. Vô thượng đạo: con đường thành Phật.

3. Tư nguyện: bốn mươi tám đại nguyện.

KINH

Phục vi đại thí chủ (1)

Phổ tế chư cùng khổ (2)

Linh bỉ chư quần sanh

Trường dạ vô ưu não (3)

Xuất sanh chúng thiện căn

Thành tựu Bồ đề quả (4).

Giải

Lúc tôi thành Phật tôi muốn làm đại thí chủ cho tất cả chúng sanh trong mười pháp giới; cứu giúp cho họ hết khốn khổ cùng cực (phước huệ chưa tròn và vô minh chưa hết ); làm cho tất cả chúng sanh vĩnh viễn thoát ly đêm dài ưu khổ của vô minh và ra khỏi sanh tử; làm cho chúng sanh phát sanh các thiện căn và thành tựu quả vị Phật.

Chú

1. Đại thí chủ: cho chúng sanh ba thứ tài thí, pháp thí, và vô úy thí .

2. Chư cùng khổ: chỉ chúng sanh không có trí huệ chịu khổ trong tam giới lục đạo.

3. Trường dạ vô ưu não: trường dạ, ví cho chúng sanh trầm luân trong sanh tử vô minh không hiểu biết cũng như đêm dài đen tối. Ưu não là sự đau buồn khổ não.

4. Bồ đề quả: quả vị Phật.

KINH

Ngã nhược thành Chánh giác

Lập danh Vô Lượng Thọ

Chúng sanh văn thử hiệu

Câu lai ngã sát trung

Như Phật kim sắc thân

Diệu tướng (1) tất viên mãn.

Giải

Nếu tôi thành Phật, danh hiệu là Vô Lượng Thọ; chúng sanh trong mười phương thế giới chỉ cần nghe đến danh hiệu này rồi vui mừng nghe theo lời chỉ dạy mà tu tập thì đều có thể vãng sanh về Cực Lạc thế giới. Người sanh về thế giới Cực Lạc có đầy đủ 'tử ma chân kim sắc thân' và ba mươi hai tướng tốt như Phật vậy.

Chú

1. Diệu tướng: ba mươi hai tướng tốt

KINH

Diệc dĩ đại bi tâm

Lợi ích chư quần phẩm (1)

Ly dục thâm chánh niệm (2)

Tịnh huệ (3) tu phạm hạnh

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện: Người sanh về thế giới Cực Lạc đều giống tôi, đều lấy tâm đại bi làm lợi ích cho tất cả chúng sanh. Vì muốn lợi tha, trước hết phải tu tập xa lìa tất cả sự tham dục trong thế gian, đi vào chánh niệm, lấy trí huệ tu tập hạnh thanh tịnh vô dục.

Chú

1. Chư quần phẩm: chỉ phẩm loại từ Đẳng giác Bồ Tát cho đến chúng sanh trong địa ngục.

2. Ly dục thâm chánh niệm: xa lìa tham dục và có tư tưởng quan niệm chính xác (thích hợp với sự thật chân tướng trong vũ trụ).

3. Tịnh huệ: Do tâm thanh tịnh phát sanh ra trí huệ.

KINH

Nguyện ngã trí huệ quang

Phổ chiếu thập phương sát

Tiêu trừ tam cấu minh (1)

Minh tế chúng ách nạn (2)

Tất xả tam đồ khổ

Diệt chư phiền não ám (3)

Khai bỉ trí huệ nhãn (4)

Hoạch đắc quang minh thân (5)

Bế tắc chư ác đạo

Thông đạt thiện thú môn

Vị chúng khai pháp tạng

Quảng thí công đức bảo (6)

Giải

Nguyện cho quang minh trí huệ vô lượng của tôi phổ chiếu khắp mười phương cõi Phật, tiêu trừ tham sân si ba thứ cấu nhiễm của chúng sanh, cứu giúp chúng sanh trong mười pháp giới thoát khỏi tai nạn khổ ách. Làm cho chúng sanh đều được giác ngộ, xa lìa sự đau khổ trong ba đường ác, diệt trừ phiền não hắc ám, giúp cho họ khôi phục lại trí huệ vốn có sẳn trong tự tánh, và chứng được quang minh pháp thân thanh tịnh giống như của chư Phật. Ngăn chận con đường dẫn đến những cõi ác, mở ra cánh cửa đi vào Cực Lạc thế giới tốt đẹp nhất, cánh cửa nhất định thành Phật. Diễn nói những diệu pháp cho chúng sanh tất cả đều vì mục đích giúp cho chúng sanh biết được công đức của pháp môn niệm Phật thành Phật.

Chú

1. Tam cấu minh: chỉ tham sân si và vô minh, không có trí huệ chân thực.

2. Minh tế chúng ách nạn: (minh tri tế độ) cứu giúp những sự khổ não tai ách.

3. Phiền não ám: ví cho vô minh phiền não che phủ sự quang minh của tự tánh, làm cho người ta ngu muội.

4. Trí huệ nhãn: một trong ngũ nhãn; trí huệ đức năng vốn có của chúng sanh cũng giống như của Như Lai.

5. Quang minh thân: Thanh tịnh trí huệ thân.

6. Công đức bảo: Niệm Phật là công, vãng sanh là đức; vãng sanh là công, bất thoái là đức; bất thoái là công, thành Phật là đức. Bảo là ví cho công đức vô lượng của câu niệm Phật.

KINH

Như Phật vô ngại trí (1)

Sở hành từ mẫn hạnh

Thường tác thiên nhân sư

Đắc vị tam thế hùng (2)

Thuyết pháp sư tử hống (3)

Quảng độ chư hữu tình

Viên mãn tích sở nguyện (4)

Nhất thiết giai thành Phật

Giải

Nguyện cho tôi có trí huệ vô ngại tự tại như của chư Phật, lấy đại từ bi làm lợi ích cho tất cả chúng sanh; thường làm thầy cho người và trời, làm anh hùng trong tam giới; thuyết pháp như sư tử hống, quảng độ tất cả chúng sanh; làm tròn bốn mươi tám lời nguyện, giúp cho tất cả chúng sanh bình đẳng thành Phật trong một đời.

Chú

1. Vô ngại trí: Phật trí không có chướng ngại.

2. Tam thế hùng: Phật đoạn tuyệt tất cả phiền não không sợ bất cứ chuyện gì, bởi vậy nên xưng là anh hùng trong tam giới.

3. Thuyết pháp sư tử hống: ví cho đức Thế tôn thuyết pháp có thể làm cho đại chúng chấn động ngoại đạo hàng phục.

4. Tích sở nguyện: chỉ cho bốn mươi tám lời nguyện của Pháp Tạng tỳ kheo.

KINH

Tư nguyện nhược khắc quả (1)

Đại thiên ứng cảm động

Hư không chư thiên thần

Đương vũ (2) trân diệu hoa

Giải

Nếu lời nguyện của tôi có thể thành tựu viên mãn, tất cả người trời thần tiên trong tam thiên đại thiên thế giới đều cảm động, và chư vị thiên thần trên không trung cũng vui mừng, hiện ra tướng tốt, làm cho những loại hoa xinh đẹp hiếm có trên trời rơi xuống (để chứng minh cho những lời nguyện này đều thành tựu viên mãn).

Chú

1. Tư nguyện nhược khắc quả: nếu như những lời đại nguyện trên có thể thành tựu thực hiện được.

2. Vũ: nghĩa là từ không trung rớt xuống.

KINH

Phật cáo A Nan: ‘’Pháp Tạng tỳ kheo thuyết thử tụng dĩ, ứng thời (1) phổ địa lục chủng chấn động (2), thiên vũ diệu hoa, dĩ tán kỳ thượng, tự nhiên âm nhạc không trung tán ngôn, quyết định tất thành Vô Thượng Chánh Giác.

Giải

Đức Phật Thích Ca nói với tôn giả A Nan rằng: Lúc Pháp Tạng tỳ kheo nói xong lời đại nguyện rồi, lập tức liền có điềm tốt cảm ứng xuất hiện. Mặt đất hiện ra sáu thứ chấn động. Hoa trên trời rơi xuống và trên không trung lại có âm nhạc tự nhiên phát ra và nói Pháp Tạng tỳ kheo nhất định thành tựu Vô Thượng Chánh Giác.

Chú

1. ¬Ứng thời: lúc cảm ứng xảy ra.

2. Lục chủng chấn động: sáu thứ chấn động: động, khởi, dũng, chấn, hống, kích. Động là rung động; khởi là nhô lên; dũng là rung như làn sóng; ba thứ trên đây là sự chuyển biến về hình dạng. Chấn là có âm thanh; hống là tiếng nổ lớn; kích là tiếng của vật va chạm với nhau; ba thứ này là sự chuyển biến về âm thanh.

Phẩm Thứ 8: Tích Công Lũy Đức — Tích Lũy Công Đức

KINH

A Nan, Pháp Tạng tỳ kheo ư Thế Tự Tại Vương Như Lai tiền, cập chư Thiên nhân đại chúng chi trung, phát tư hoằng thệ nguyện (1) dĩ. Trụ chân thật huệ (2), dũng mãnh tinh tấn, nhất hướng chuyên chí (3) trang nghiêm diệu độ (4) sở tu Phật quốc khai khuyếch (5) quảng đại, siêu thắng độc diệu (6), kiến lập thường nhiên (7), vô suy vô biến.

Giải

Đức Phật Thích Ca nói với tôn giả A Nan rằng: Pháp Tạng tỳ kheo ở trước đức Phật Thế Tự Tại Vương và những người và trời trong đại chúng ở pháp hội này phát lên lời thệ nguyện rộng lớn như vậy rồi. Sau đó an trú trong trí huệ chân thực, dũng mãnh tinh tấn tu trì, một lòng một dạ trang nghiêm cõi nước Tịnh Độ. Cõi Phật tu thành này tên là Cực Lạc thế giới rộng lớn vô cùng vô tận, thù thắng hơn những cõi nước Phật khác. Những người trong hàng ngũ thừa vãng sanh về đây đều bình đẳng thành Phật, cho nên gọi là 'độc diệu'. Tất cả vạn sự vạn vật ở đây đều tự nhiên thường hằng, vĩnh viễn không hư không hoại.

Chú

1. Hoằng thệ nguyện: chỉ bốn mươi tám đại nguyện

2. Chân thật huệ: trí huệ chân thật.

3. Nhất hướng chuyên chí: chí tâm một lòng một dạ hướng về phía trước.

4. Diệu độ: hoàn cảnh sinh hoạt tu học vô cùng xinh đẹp hoàn hảo, đây là chỉ Cực Lạc thế giới.

5. Khai khuyếch: rộng lớn mênh mông.

6. Siêu thắng độc diệu: Hàng ngũ thừa: người, trời, Thanh Văn, Duyên Giác, và Bồ Tát đồng vào cõi nước Cực Lạc, cho nên gọi là 'siêu thắng'. Chỉ có ngũ thừa đại chúng ở thế giới Cực Lạc vãng sanh bất thoái bình đẳng thành Phật cho nên gọi là 'độc diệu'.

7. Thường nhiên: vĩnh viễn không suy hoại biến đổi.

KINH

Ư vô lượng kiếp, tích thực đức hạnh (1), bất khởi tham sân si dục chư tưởng (2) bất trước sắc thanh hương vị xúc pháp (3) đãn nhạo ý niệm, quá khứ chư Phật sở tu thiện căn, hành tịch tịnh hạnh (4), viễn ly hư vọng (5) y chân đế môn (6) thực chúng đức bổn.

Giải

Đoạn kinh văn này cho đến chữ "thanh tịnh vô nhiễm" đều là nói rõ sự tu hành của Pháp Tạng tỳ kheo trong thời gian tu hạnh Bồ Tát trước khi thành Phật; Pháp Tạng tỳ kheo trong vô lượng kiếp về trước đã tích lũy vun bồi đức hạnh rồi. Đức hạnh này là trong tâm không khởi lên niệm tham sân si, bên ngoài không tham trước sắc thanh hương vị xúc pháp. Trong tâm chỉ ngưỡng mộ những thiện căn mà chư Phật quá khứ đã tu tập. Bởi vậy trong khi tu hành thì bên trong không khởi tâm động niệm, bên ngoài không bị ngoại cảnh chi phối mê hoặc, làm theo hạnh tịch tịnh, xa lìa tất cả sự hư vọng, y cứ vào phương pháp và con đường tu học chân thật, vun bồi tất cả những đức hạnh căn bản.

Chú

1. Tích thực đức hạnh: tích thực là tích lũy vun bồi; đức hạnh là hành trì thân khẩu ý ba nghiệp thanh tịnh.

2. Tham sân si dục chư tưởng: tham là mong cầu quá đáng; sân là oán hận những người và sự việc nào không hợp ý của mình; si là ngu si, không hiểu biết; dục là dục vọng.

3. Bất trước sắc thanh hương vị xúc pháp: không chấp trước vào sáu trần, sáu trần là những sự và ngoại cảnh mà sáu căn tiếp xúc đến. Sắc trần là những gì mà mắt nhìn thấy đựơc; thanh trần là những gì mà tai nghe được; hương trần là những gì mà mũi ngửi được; vị trần là những gì mà lưỡi nếm được; xúc trần là những gì mà thân cảm giác được; pháp trần là những gì mà ý phân biệt được. Đây là những thứ ô nhiễm tâm thanh tịnh bởi vậy gọi là 'trần'.

4. Tịch tịnh hạnh: tích cực tự độ hóa tha diễn nói đạo lý cho người khác và trong tâm không khởi vọng tưởng phân biệt; bên ngoài không chấp trước vào cảnh trần và trong tâm không khởi động niệm thì gọi là tịch tịnh hạnh.

5. Hư vọng: hư giả không thiệt.

6. Chân đế môn: phương pháp chân chính tu hành thành Phật.

KINH

Bất kế chúng khổ, thiểu dục tri túc (1) chuyên cầu bạch pháp (2) huệ lợi quần sanh, chí nguyện vô quyện (3), nhẫn lực thành tựu (4).

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo không đếm kể đến những sự khổ não, ít ham muốn, luôn luôn biết đủ, một lòng chỉ mong thiện pháp, làm lợi ích chân thật cho tất cả chúng sanh. Những lời nguyện phát ra rồi không khi nào biết mệt chán, thành tựu được sức nhẫn nhục.

Chú

1. Thiểu dục tri túc: không ham muốn nhiều, tuy ít nhưng mà cũng thấy đủ.

2. Bạch pháp: thiện pháp. Người cổ Ấn độ lấy màu trắng tượng trưng cho thiện màu đen tượng trưng cho ác.

3. Vô quyện: không mệt mỏi.

4. Nhẫn lực thành tựu: nhẫn là nhẫn chịu được thuận và nghịch cảnh (hoàn cảnh về vật chất, nhân sự, và sự tu học); công phu nhẫn nhục viên mãn gọi là nhẫn lực thành tựu.

KINH

Ư chư hữu tình, thường hoài từ nhẫn. Hòa nhan ái ngữ (1), khuyến dụ sách tấn (2). Cung kính Tam Bảo, phụng sự sư trưởng, vô hữu hư ngụy siểm khúc (3) chi tâm.

Giải

Thường có tâm từ bi nhường nhịn đối với tất cả chúng sanh; Luôn luôn vui vẻ khi đối xử với mọi người, dùng ngôn ngữ chân thành quan tâm chăm sóc để khuyên răn khích lệ giúp cho chúng sanh thoát khổ và được an lạc. Cung kính Tam Bảo, phụng sự thầy giáo; làm theo lời dạy bảo và không có bề ngoài cung kính nhưng bên trong thì chống đối.

Chú

1. Hòa nhan ái ngữ: dung nhan ôn hòa, lời nói quan tâm chân thành thương mến.

2. Khuyến dụ sách tấn: khuyên bảo khích lệ.

3. Siểm khúc: nịnh hót và xuyên tạc sự thật.

KINH

Trang nghiêm chúng hạnh (1), quỹ phạm (2) cụ túc. Quán pháp như hóa (3), tam muội thường tịch (4). Thiện hộ khẩu nghiệp, bất cơ tha quá. Thiện hộ thân nghiệp, bất thất luật nghi. Thiện hộ ý nghiệp, thanh tịnh vô nhiễm.

Giải

Hành vi cử chỉ trong đời sống hàng ngày của Pháp Tạng tỳ kheo tương ứng với phúc đức trí huệ (viên mãn cụ túc phúc đức trí huệ) như vậy gọi là trang nghiêm. Ngôn hạnh của ngài có thể làm mô phạm cho tất cả chúng sanh trong mười pháp giới ‘trang nghiêm chúng hạnh, quỹ phạm cụ túc’ đây là có được từ ‘quán pháp như hóa, tam muội thường tịch’. Bởi vì do quán sát biết được vạn pháp như mộng huyễn nên mới dứt trừ được vọng tưởng, phân biệt, và chấp trước, đạt được sự hưởng thọ chơn chánh tịch mặc thanh tịnh. Tự nhiên trong đời sống hàng ngày có thể giữ được khẩu nghiệp, không để ý đến lỗi lầm của người khác, giữ được thân nghiệp, không phạm giới luật oai nghi, giữ được ý nghiệp, không khởi vọng tưởng phân biệt, tâm luôn thanh tịnh trong sạch.

Chú

1. Chúng hạnh: lục độ vạn hạnh, tất cả hành động trong đời sống hàng ngày.

2. Quỹ phạm: quy tắc mô phạm.

3. Quán pháp như hoá: dùng trí huệ để quan sát sự việc và vạn vật trong thế gian tất cả cũng như bong bóng ảo ảnh không có thật, biến đổi không ngừng và không có thực sự tồn tại.

4. Tam muội thường tịch: tam muội là hưởng thọ chân chánh; thường tịch là hằng thường thanh tịnh đến cực điểm. Ở đây là nói sự hưởng thọ bình thường trong đời sống, thân tâm luôn luôn giữ được thanh tịnh.

KINH

Sở hữu quốc thành (1), tụ lạc (2), quyến thuộc, trân bảo, đô vô sở trước. Hằng dĩ bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí huệ, lục độ chi hạnh, giáo hóa an lập chúng sanh (3), trú ư vô thượng chân chánh chi đạo (4).

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo đối với tất cả đô thị lớn, thôn ấp nhỏ, gia đình họ hàng, và trân bảo trên thế gian đều không chấp trước. Ngài đều đem những thứ này để bố thí. Ngài đem sáu hạnh tu học của Bồ Tát là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, và trí huệ đem giáo hóa vô lượng chúng sanh, làm cho tất cả chúng sanh đều có thể vãng sanh an trú ở tây phương Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Quốc thành: đô thị lớn.

2. Tụ lạc: thôn ấp nhỏ.

3. Giáo hóa an lập chúng sanh: đem phương pháp sinh hoạt tu học dạy cho mọi người trong xã hội, giúp chúng sanh dứt ác làm thiện, chuyển phàm thành thánh. An lập là kiến lập Bồ đề tâm.

4. Trú ư vô lượng chân chánh chi đạo: an trú trong con đường cứu cánh viên mãn thành Phật.

KINH

Do thành như thị chư thiện căn (1) cố, sở sanh chi xứ, vô lượng bảo tàng (2), tự nhiên phát ứng (3). Hoặc vi trưởng giả cư sĩ (4), hào tánh tôn quý (5) hoặc vi Sát lợi quốc vương (6), Chuyển luân thánh đế. Hoặc vi Lục dục thiên chủ, nãi chí Phạm vương.

Giải

Do vì Pháp Tạng tỳ kheo thành tựu được những thiện căn kể trên, quả báo của ngài là chỗ ngài sanh ra có kho tàng phước đức trí huệ vô lượng tự nhiên hiện ra. Ngài được đời đời tôn quý, tài đức cao lớn, tài sản dồi dào. Hoặc làm quốc vương đại thần, Chuyển luân thánh đế, Lục dục thiên vương, hoặc là Đại phạm thiên vương.

Chú

1. Do thành như thị chư thiện căn: do thành tựu được những công đức tích lũy thành các thiện căn.

2. Bảo tàng: kho tàng trí huệ phước đức.

3. Phát ứng: khai phát hiển hiện; kho tàng vô lượng công đức cảm ứng hiển hiện.

4. Trưởng giả: người lớn tuổi có đức cao và giàu có. Cư sĩ: người tại gia tu học theo Phật.

5. Hào tánh tôn quý: quý tộc

6. Sát lợi quốc vương: Sát lợi hoặc là Sát đế lợi là tên chung của hoàng tộc.

KINH

Ư chư Phật sở, tôn trọng cúng dường, vị tằng gián đoạn. Như thị công đức thuyết bất năng tận.

Giải

Có thể đến chỗ của chư Phật, cung kính cúng dường chư Phật không gián đoạn. Những công đức kể trên vô lượng vô biên nói không hết.

KINH

Thân khẩu thường xuất vô lượng diệu hương. Do như chiên đàn (1), ưu bát la hoa (2), kỳ hương phổ huân vô lượng thế giới. Tùy sở sanh xứ sắc tướng đoan nghiêm. Tam thập nhị tướng (3), bát thập chủng hảo (4), tất giai cụ túc. Thủ trung thường xuất vô tận chi bảo, trang nghiêm chi cụ (5). Nhất thiết sở tu, tối thượng chi vật, lợi lạc hữu tình.

Giải

Thân và miệng của Pháp Tạng tỳ kheo thường thường phát ra vô lượng diệu hương giống như hương chiên đàn và hương của hoa ưu bát la. Mùi hương này có thể bay khắp vô lượng thế giới. Không kể nơi nào ngài sanh ra ngài cũng có sắc tướng đoan chánh trang nghiêm, có đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp. Đôi tay của ngài có vạn năng thường làm ra rất nhiều khí cụ trang nghiêm. Những khí cụ này đều là thứ người ta thường cần và thích sử dụng nhất. Tài nghệ của ngài có thể làm lợi ích cho tất cả chúng sanh, làm lợi lạc cho đại chúng, xã hội, quốc gia, và thế giới.

Chú

1. Chiên đàn: tên một loại gỗ thơm.

2. Ưu bát la hoa: dịch ra là hoa sen màu sanh.

3. Tam thập nhị tướng. xin coi phẩm thứ 6, nguyện thứ tư ‘‘Tam thập nhị tướng nguyện".

4. Bát thập chủng hảo: tám mươi vẻ đẹp, còn gọi là bát thập tùy hình hảo, xin coi "Giáo thừa pháp số".

5. Thủ trung thường xuất vô tận chi bảo, trang nghiêm chi cụ: hàm ý của câu này là nói Pháp Tạng tỳ kheo có đầy đủ tài nghệ, hai tay khéo léo có thể phục vụ làm lợi ích cho quần sanh.

KINH

Do thị nhân duyên năng linh vô lượng chúng sanh, giai phát A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề tâm.

Giải

Vì nhân duyên của các thứ công đức kể trên của Pháp Tạng tỳ kheo nên có thể cảm hóa được vô lượng vô số chúng sanh đều phát tâm thành Phật.

Nhận định:

Phẩm này nói đến sự tu học của Pháp Tạng tỳ kheo sau khi phát bốn mươi tám đại nguyện. Trải qua vô lượng kiếp tích lũy công đức, y báo và chánh báo đầy đủ thù thắng trang nghiêm. Tất cả chúng sanh từ đó mới phát tâm thành Phật.

Phẩm Thứ 9: Viên Mãn Thành Tựu

Giải

Phần trước giới thiệu sự tu hành của Pháp Tạng tỳ kheo trong thời gian hành Bồ Tát đạo. Phẩm này nói rõ sự thành công viên mãn và quả báo của ngài sau khi thành Phật.

KINH

Phật cáo A Nan: ‘’Pháp Tạng tỳ kheo tu Bồ Tát hạnh, tích công lũy đức vô lượng vô biên. Ư nhất thiết pháp nhi đắc tự tại, phi thị ngữ ngôn phân biệt chi sở năng tri. Sở phát thệ nguyện viên mãn thành tựu. Như thật an trú (1) cụ túc trang nghiêm, oai đức (2) quảng đại thanh tịnh Phật độ.’’

Giải

Đức Phật nói với tôn giả A Nan rằng: Pháp Tạng tỳ kheo tu lục độ vạn hạnh của Bồ Tát, tích lũy vô lượng vô biên công đức nên có thể đạt được đại tự tại trong mọi sự việc. Quả báo này không thể dùng ngôn ngữ tư tưởng diễn đạt mà có thể hiểu được. Bốn mươi tám đại nguyện của ngài đã làm tròn, cõi Cực Lạc đã hoàn thành; tất cả đều an trú trong chân như thật tướng của nhất chân pháp giới, đầy đủ oai đức trang nghiêm, cõi Phật thanh tịnh rộng lớn không bờ bến.

Chú

1. Như thật an trú: an trú trong thật tướng của các pháp.

2. Oai đức: oai là có ý chiết phục; đức là có ý nhiếp thọ.

KINH

A Nan văn Phật sở thuyết, bạch Thế tôn ngôn: ‘’Pháp Tạng Bồ Tát thành Bồ đề giả vi thị quá khứ Phật da? Vị lai Phật da? Vi kim hiện tại tha phương thế giới da? ‘’.

Giải

Tôn giả A Nan nghe đức Phật nói xong nên mới hỏi đức Thế tôn: Pháp Tạng Bồ Tát tu hành thành Phật, ngài là Phật quá khứ? Phật tương lai? hay là Phật hiện tại đang thị hiện ở tha phương thế giới?

KINH

Thế tôn cáo ngôn: ‘’Bỉ Phật Như Lai (1), lai vô sở lai, khứ vô sở khứ (2), vô sanh vô diệt (3) phi quá hiện vị lai.

Giải

Đức Phật đáp rằng: Pháp thân của đức Phật A Di Đà ở khắp nơi, không có đến, không có đi, chưa từng sanh, chưa từng diệt; không thể nói là Phật quá khứ, Phật hiện tại, hoặc là Phật ở thời vị lai.

Chú

1. Bỉ Phật Như Lai: chỉ đức Phật A Di Đà.

2. Lai vô sở lai, khứ vô sở khứ: Pháp thân của Phật ở khắp nơi nên nói là không có đi không có đến.

3. Vô sanh vô diệt: nghĩa là không sanh không diệt, đây là cảnh giới cứu cánh niết bàn của chư Phật.

KINH

Đản dĩ thù nguyện (1) độ sanh, hiện tại Tây phương, khứ Diêm phù đề (2) bách thiên câu chi na do tha Phật sát, hữu thế giới danh viết Cực Lạc (3)

Giải

Bởi vì muốn thực hiện lời nguyện độ sanh cho nên đức Phật A Di Đà mới thị hiện ở Tây phương cách thế giới của chúng ta mười vạn ức cõi nước chư Phật. Thế giới này có tên là thế giới Cực Lạc.

Chú

1. Thù nguyện: thực hiện lời thệ nguyện trong quá khứ.

2. Diêm phù đề: là thế giới của chúng ta.

3. Cực Lạc: thế giới của đức Phật A Di Đà, nơi đây không có sự khổ, chỉ có sự vui.

KINH

Pháp Tạng thành Phật, hiệu A Di Đà (1), thành Phật dĩ lai, ư kim thập kiếp, kim hiện tại thuyết pháp, hữu vô lượng vô số Bồ Tát Thanh Văn chi chúng cung kính vi nhiễu.

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo đã giác ngộ triệt để cứu cánh thành Phật, danh hiệu là A Di Đà Phật. Ngài thành Phật đến nay đã qua mười kiếp rồi. Có vô lượng vô biên Bồ Tát, Thanh Văn thánh chúng ở thế giới Cực Lạc, đại chúng cung kính đi nhiễu quanh và nghe đức Phật thuyết pháp.

Chú

1. A Di Đà: tên tiếng Ấn Độ, dịch ra nghĩa là Vô Lượng. Trong những thứ vô lượng, lấy vô lượng quang vô lượng thọ làm tượng trưng. Đây là tên đức Phật ở thế giới Cực Lạc.

Phẩm Thứ 10: Giai Nguyện Tác Phật — Đều Phát Nguyện Thành Phật

Giải

Phần trước nói về sự tu nhân chứng quả của đức Phật A Di Đà. Phẩm này nói về chúng sanh nghe đức Phật Thích Ca thuyết pháp chỉ phát nguyện vãng sanh đều được bình đẳng thành Phật.

KINH

Phật thuyết A Di Đà Phật vi Bồ Tát cầu đắc thị nguyện thời, A Xà Vương tử dữ ngũ bách đại trưởng giả văn chi giai đại hoan hỷ.

Giải

Đức Thế tôn giới thiệu thời gian lúc đức Phật A Di Đà còn là Bồ Tát và sự tu hành chứng quả của ngài. Lúc bấy giờ A Xà Vương tử và năm trăm vị trưởng giả tham gia trong pháp hội này nghe xong rồi đều sanh tâm vui mừng.

KINH

Các trì nhất kim hoa cái (1), câu đáo Phật tiền tác lễ, dĩ hoa cái thượng Phật dĩ, khước tọa (2) nhất diện thính kinh, tâm trung nguyện ngôn: ‘’Linh ngã đẳng tác Phật thời giai như A Di Đà Phật’’.

Giải

Họ đều mỗi người cầm lọng hoa vàng cùng một lúc đem đến trước Phật cúng dường lễ bái đức Phật xong rồi lui về chỗ ngồi của mình tiếp tục nghe kinh. Lúc bấy giờ tâm của họ đều có một nguyện vọng, hy vọng lúc mình tương lai thành Phật tất cả đều giống đức Phật A Di Đà.

Chú

1. Kim hoa cái: lọng hoa vàng.

2. Khước tọa: thoái lui ngồi xuống.

KINH

Phật tức tri chi, cáo chư tỳ kheo: ‘’Thị vương tử đẳng hậu đương tác Phật bỉ ư tiền thế trụ Bồ Tát đạo, vô số kiếp lai, cúng dường tứ bách ức Phật. Ca Diếp Phật (1) thời bỉ đẳng vi ngã đệ tử. Kim cúng dường ngã phục tương trị (2) dã’’.

Giải

A Xà Vương tử và tùy tùng trong tâm phát nguyện rồi thì đức Phật liền biết ý nguyện đó và nói cho tỳ kheo trong đại chúng nghe. A Xà Vương tử và năm trăm trưởng giả sau này nhất định thành Phật. Họ từ nhiều kiếp trước đều có tu tập Bồ Tát hạnh an trú trong Bồ Tát đạo, trải qua vô số kiếp đã từng cúng dường bốn trăm ức đức Phật tu nhiều công đức. Ở vào thời của đức Phật Ca Diếp ra đời, những người này là đệ tử của ta. Hôm nay họ cúng dường ta, chúng ta lại gặp mặt lần nữa; đây thật là một nhân duyên hết sức thù thắng.

Chú

1. Ca Diếp Phật: Đức Phật thứ ba trong hiền kiếp (ngay trước đức Phật Thích Ca).

2. Tương trị: tương ngộ.

KINH

Thời chư tỳ kheo văn Phật ngôn giả, mạc bất đại chi hoan hỷ.

Giải

Lúc bấy giờ những tỳ kheo tham dự pháp hội này nghe đức Phật nói xong đều mừng cho A Xà Vương tử và năm trăm vị trưởng giả.

Phẩm Thứ 11: Quốc Giới Nghiêm Tịnh — Cõi Nước Trang Nghiêm Thanh Tịnh

Giải

Phẩm này đức Thế tôn giới thiệu hoàn cảnh trang nghiêm thanh tịnh ở Cực Lạc thế giới.

KINH

Phật ngữ A Nan: ‘’ Bỉ Cực Lạc giới vô lượng công đức cụ túc trang nghiêm.

Giải

Đức Phật nói với tôn giả A Nan rằng: Cực Lạc thế giới có đầy đủ vô lượng công đức và trang nghiêm, tất cả đều hoàn hảo không có thiếu thốn.

KINH

Vĩnh vô chúng khổ (1) chư nạn (2) ác thú ma não chi danh.

Giải

Cực Lạc thế giới vĩnh viễn không có các điều khổ não và cũng không có tam tai bát nạn. Không có ba đường ác và cũng không có tên của ma não.

Chú

1. Chúng khổ: Chỉ các thứ khổ (tam khổ, bát khổ).

2. Chư nạn: Chỉ thiên tai nhân họa (tam tai bát nạn)

KINH

Diệc vô tứ thời (1) hàn thử, vũ minh (2) chi dị. Phục vô đại tiểu giang hải, khưu lăng khanh khảm (3) kinh cước sa lịch (4) Thiết vi (5) Tu di (6) thổ thạch đẳng sơn.

Giải

Ở Cực Lạc thế giới không có bốn mùa, mùa lạnh, mùa nóng, mùa mưa, mùa khô không có thời tiết thay đổi. Cũng không có sông biển, đồi núi, ao hồ, sỏi đá, cây có gai, núi Thiết vi, núi Tu di, đất đá, hoàn cảnh địa lý khác biệt.

Chú

1. Tứ thời: xuân hạ thu đông

2. Vũ minh: chỉ ngày mưa trời âm u.

3. Khưu lăng: Núi cao. Khanh khảm: ao nước sâu

4. Kinh cước: cây có gai. Sa lịch: đá nhỏ.

5. Thiết vi: chỉ núi bao quanh một thế giới; thế giới là một đơn vị trong tam thiên đại thiên thế giới.

6. Tu di: dịch là Diệu Cao, tên của núi ở trung tâm một tiểu thế giới.

KINH

Duy dĩ tự nhiên thất bảo (1) hoàng kim vi địa, khoan quảng bình chánh, bất khả hạn cực, vi diệu kỳ lệ (2) thanh tịnh trang nghiêm, siêu du thập phương nhất thiết thế giới.’’

Giải

Hoàn cảnh vật chất ở thế giới Cực Lạc đều làm bằng thất bảo. Mặt đất làm bằng vàng, diện tích rộng lớn vô cùng không thể tính đếm được. Tất cả mọi thứ ở đây đều xinh đẹp kỳ diệu hoa lệ thanh tịnh trang nghiêm vượt hơn mười phương thế giới khác.

Chú

1. Thất bảo: vàng, bạc, pha lê, thủy tinh, hổ phách, ngọc, mã não. Chữ thất đây hàm ý viên mãn đầy đủ. Thất bảo cũng có nghĩa là vô lượng trân bảo.

2. Kỳ lệ: kỳ đặc hoa lệ.

KINH

A Nan văn dĩ, bạch Thế tôn ngôn: ‘’Nhược bỉ quốc độ vô Tu di sơn, kỳ Tứ thiên vương thiên (1) cập Đao lợi thiên (2) y hà nhi trú?’’

Giải

Tôn giả A Nan nghe đức Phật nói xong liền hỏi đức Phật rằng: Nếu như Cực Lạc thế giới không có núi Tu di, cõi trời Tứ Thiên Vương và trời Đao Lợi hình thành thì ở nơi nào?

Chú

1. Tứ Thiên Vương thiên: chỉ từng trời thứ nhất ở cõi Dục giới, ở bên hông núi Tu di.

2. Đao Lợi thiên: từng trời thứ hai ở cõi Dục giới, ở trên đỉnh núi Tu di. Hai cõi trời này đều là "Điạ cư thiên" (cư trú ở trên mặt đất).

KINH

Phật cáo A Nan: ‘’Dạ ma, Đâu suất (1) nãi chí Sắc, Vô sắc giới nhất thiết chư Thiên y hà nhi trú?’’ A Nan bạch ngôn: ‘’Bất khả tư nghì nghiệp lực (2) sở chí.’’

Giải

Đức Phật hỏi lại tôn giả A Nan rằng: ‘’Trời Dạ ma và trời Đâu suất cho đến các cõi trời Sắc giới, Vô sắc giới dựa vào và trụ ở chỗ nào?’’ Tôn giả A Nan đáp: ‘’Dựa vào công lực thiền định của chúng sanh mà trụ.’’

Chú

1. Dạ ma: từng trời thứ ba ở cõi Dục giới. Đâu suất: từng trời thứ bốn ở cõi Dục giới. Từ trời Dạ ma trở lên đều là ‘Không cư thiên’ (cư trú ở trên hư không).

2. Nghiệp lực: ở đây chỉ công phu thiền định.

KINH

Phật ngữ A Nan: ‘’Bất tư nghì nghiệp (1), nhữ khả tri da? nhữ thân quả báo (2) bất khả tư nghì. Chúng sanh nghiệp báo (3) diệc bất khả tư nghì. Chúng sanh thiện căn bất khả tư nghì. Chư Phật thánh lực (4), chư Phật thế giới diệc bất khả tư nghì. Kỳ quốc chúng sanh công đức thiện lực (5), trụ hạnh nghiệp địa (6) cập Phật thần lực, cố năng nhĩ nhĩ.’’

Giải

Đức Phật nói với tôn giả A Nan rằng: ‘’Phạm vi bao gồm trong nghiệp lực bất khả tư nghì rất sâu rất lớn, ông biết không? Quả báo tự thân của ông không thể suy lường được; tại sao lại có vô lượng vô biên thế giới? Tại sao lại có sự khác biệt trong tam đồ lục đạo? Tại vì nghiệp nhân quả báo của chúng sanh sai khác không thể suy lường được. Thiện căn học Phật của chúng sanh cũng không thể suy lường được. Đại nguyện đại hạnh và công đức chân thật của tất cả chư Phật ở trong thập phương ba đời thành tựu nên trí huệ, từ bi, đức năng, cõi nước cũng không thể suy lường được. Chúng sanh ở thế giới Cực Lạc đều phát Bồ đề tâm dùng một câu niệm Phật nhập vào biển nguyện Di Đà; cho nên họ có thể an trú trong cõi nước làm thành từ đại nguyện, đại hạnh, và đại nghiệp của đức Phật A Di Đà. Thế giới Cực Lạc là dựa trên công đức, thiện lực của chúng sanh và bổn nguyện oai lực của đức Phật A Di Đà mà được tạo thành, cho nên không cần dựa vào núi Tu di cũng có thể tự nhiên an trú được’’.

Chú

1. Nghiệp: chỉ ý tạo tác. Phần lớn chỉ hành vi, ngôn ngữ, và tư tưởng.

2. Quả báo: chỉ sự thiện ác trong thời quá khứ chiêu cảm nên kết quả trong hiện tại.

3. Nghiệp báo: chỉ nghiệp nhân thiện hay ác tạo nên quả báo vui hay khổ.

4. Thánh lực: chỉ oai lực của chư Phật.

5. Thiện lực: Làm theo phương pháp tu thiện tạo nên năng lực và công dụng tốt đẹp.

6. Hạnh nghiệp địa: chỉ cõi nước làm thành từ đại nguyện đại hạnh đại nghiệp của đức Phật A Di Đà.

KINH

A Nan bạch ngôn: ‘’Nghiệp nhân quả báo, bất khả tư nghì, ngã ư thử pháp thật vô sở hoặc, đãn vị tương lai chúng sanh phá trừ nghi võng (1) cố phát tư vấn.’’

Giải

Ngài A Nan nói: Đối với nghiệp nhân quả báo không thể suy lường của chúng sanh, con không có chút gì nghi ngờ nhưng vì chúng sanh sau này nhất là chúng sanh ở trong thời mạt pháp, tình ái chấp trước của họ rất là sâu dày thường hay nghi ngờ. Con vì muốn giúp cho họ phá trừ nghi hoặc nên mới thỉnh Phật giải thích rõ ràng.

Chú

1. Nghi võng: chỉ sự nghi hoặc nhiều và phức tạp.

Phẩm Thứ 12: Quang Minh Biến Chiếu — Hào Quang Chiếu Khắp

Phẩm thứ 12: Quang minh biến chiếu (Hào quang chiếu khắp)

Giải

Phẩm này giới thiệu oai lực thần diệu của hào quang của đức Phật A Di Đà phổ chiếu khắp mười phương thế giới chư Phật.

KINH

Phật cáo A Nan: ‘’A Di Đà Phật oai thần quang minh, tối tôn đệ nhất, thập phương chư Phật, sở bất năng cập, biến chiếu đông phương hằng sa Phật sát, nam tây bắc phương tứ duy (1) thượng hạ, diệc phục như thị.

Giải

Đức Phật nói với tôn giả A Nan rằng: Oai thần và hào quang của đức Phật A Di Đà vô cùng trang nghiêm xinh đẹp, tất cả chư Phật ở mười phương thế giới đều không thể sánh bằng. Hào quang của đức Phật A Di Đà phổ chiếu vô lượng vô số cõi nước chư Phật ở đông phương. Tất cả phương nam, tây, bắc, đông nam, tây nam, đông bắc, tây bắc, thượng phương, và hạ phương cũng đều như vậy.

Chú

1. Tứ duy: đông nam, tây nam, đông bắc, tây bắc.

KINH

Nhược hóa đỉnh thượng viên quang, hoặc nhất nhị tam tứ do tuần, hoặc bách thiên vạn ức do tuần. Chư Phật quang minh, hoặc chiếu nhất nhị Phật sát, hoặc chiếu bách thiên Phật sát. Duy A Di Đà Phật quang minh phổ chiếu vô lượng vô biên vô số Phật sát.

Giải

Nếu nói về viên quang hóa hiện ở trên đỉnh của chư Phật có khi có một hai ba bốn do tuần, hoặc là một trăm, một ngàn, một vạn, một ức do tuần. Còn hào quang chư Phật, có Phật chiếu một hoặc hai cõi Phật, có Phật chiếu trăm ngàn cõi Phật. Duy nhất chỉ có hào quang của đức Phật A Di Đà phổ chiếu tới vô lượng vô biên vô số cõi Phật.

KINH

Chư Phật quang minh sở chiếu viễn cận, bổn kỳ tiền thế cầu đạo sở nguyện công đức đại tiểu bất đồng. Chí tác Phật thời, các tự đắc chi, tự tại sở tác, bất vi dự kế.

Giải

Hào quang của chư Phật chiếu gần hay xa là căn cứ vào lời phát nguyện ở lúc còn tu tập hạnh Bồ Tát và công đức tu hành lớn nhỏ không đồng. Đến khi thành Phật thì quả báo của mỗi vị không bằng nhau. Đây đều là sự thành tựu tự nhiên chứ không phải sự an bài dự tính hồi trước.

KINH

A Di Đà Phật quang minh thiện hảo thắng ư nhật nguyệt chi minh, thiên ức vạn bội, quang trung cực tôn Phật trung chi vương.

Giải

Hào quang của đức Phật A Di Đà vô cùng xinh đẹp kỳ diệu, còn sáng hơn ánh sáng của mặt trăng mặt trời gấp ngàn vạn ức lần. Bởi vậy cho nên đức Phật Thích Ca tán thán hào quang của đức Phật A Di Đà là tôn quý nhất trong hào quang của chư Phật, là vị vua trong những vị Phật. Sự tán thán của đức Phật Thích Ca là đại diện cho tất cả chư Phật tán thán đức Phật A Di Đà.

KINH

Thị cố Vô Lượng Thọ Phật, diệc hiệu Vô lượng quang (1) Phật, diệc hiệu Vô biên quang (2) Phật, Vô ngại quang (3) Phật, Vô đẳng quang (4) Phật, diệc hiệu Trí huệ quang (5), Thường chiếu quang (6), Thanh tịnh quang (7), Hoan hỷ quang (8), Giải thoát quang (9), An ổn quang (10), Siêu nhật nguyệt quang (11), Bất tư nghì quang (12).

Giải

Bởi vậy cho nên Vô Lượng Thọ Phật (A Di Đà Phật) còn có hiệu Vô lượng quang Phật, Vô biên quang Phật, Vô ngại quang Phật, Vô đẳng quang Phật, cũng có hiệu là Trí huệ quang Phật, Thường chiếu quang Phật, Thanh tịnh quang Phật, Hoan hỷ quang Phật, Giải thoát quang Phật, An ổn quang Phật, Siêu nhật nguyệt quang Phật, Bất tư nghì quang Phật.

Chú

1. Vô lượng quang: quang đại biểu cho trí huệ. Quang minh trí huệ của Phật không thể hạn lượng nên xưng là Vô lượng quang.

2. Vô biên quang: hào quang của Phật phổ chiếu rộng lớn vô biên.

3. Vô ngại quang: hào quang của Phật tự tại không có chỗ nào không chiếu đến, không có chướng ngại.

4. Vô đẳng quang: hào quang của Phật thanh tịnh, không có ánh sáng nào có thể sánh bằng.

5. Trí huệ quang: hào quang của Phật có thể phá tất cả vô minh phiền não.

6. Thường chiếu quang: hào quang của Phật không có gián đoạn phổ chiếu tất cả chúng sanh.

7. Thanh tịnh quang: hào quang của Phật có thể làm cho chúng sanh đoạn trừ tham sân si phiền não làm cho thân tâm thanh tịnh.

8. Hoan hỷ quang: hào quang của Phật từ bi phổ chiếu cho chúng sanh có được tâm hoan hỷ

9. Giải thoát quang: hào quang của Phật có thể làm cho chúng sanh tiêu trừ nghiệp tội, giải thoát sanh tử, được đại tự tại.

10. An ổn quang: hào quang của Phật có thể làm cho chúng sanh an lạc thực sự trong tam giới.

11. Siêu nhật nguyệt quang: hào quang của Phật vô cùng tốt đẹp vượt hơn tất cả ánh sáng trong thế gian.

12. Bất tư nghì quang: hào quang của Phật vô cùng tốt đẹp không thể suy lường được.

KINH

Như thị quang minh, phổ chiếu thập phương nhất thiết thế giới. Kỳ hữu chúng sanh ngộ tư quang giả, cấu diệt thiện sanh (1), thân ý nhu nhuyễn (2). Nhược tại tam đồ cực khổ chi xứ, kiến thử quang minh giai đắc hưu tức (3) mạng chung giai đắc giải thoát.

Giải

Mười hai thứ hào quang thù thắng kỳ diệu của đức Phật A Di Đà phổ chiếu khắp mười phương thế giới. Chúng sanh nào có duyên thấy được hào quang này tất cả phiền não đều tiêu diệt, thiện căn tăng trưởng, thân ý nhu nhuyễn. Cho đến chúng sanh nào đang trong ba ác đạo đang chịu đựng sự khổ cùng cực, nếu thấy được hào quang này đều được chấm dứt sự thọ khổ. Sau khi mạng chung đều được giải thoát (thoát ly cõi khổ).

Chú

1. Cấu diệc thiện sanh: Tham sân si phiền não tiêu diệt, thiện căn tăng trưởng.

2. Thân ý nhu nhuyễn: thân khẩu ý ba nghiệp nhu hòa, thuận theo lời chỉ dạy của đức Phật.

3. Hưu tức: ở đây nghĩa là chấm dứt sự thọ khổ.

KINH

Nhược hữu chúng sanh, văn kỳ quang minh, oai thần, công đức, nhật dạ xưng thuyết, chí tâm bất đoạn, tùy ý sở nguyện, đắc sanh kỳ quốc.’’

Giải

Chúng sanh nào có duyên với đức Phật, nghe biết đến hào quang, oai thần, và công đức của đức Phật Vô Lượng Thọ, nếu có thể dùng tâm chí thành không gián đoạn ngày đêm xưng dương tán thán thì được oai lực của đức Phật A Di Đà hộ niệm, tùy theo tâm nguyện của mình vãng sanh Cực Lạc thế giới.

Phẩm Thứ 13: Thọ Chúng Vô Lượng — Thọ Mạng Và Đại Chúng Vô Lượng

Phẩm thứ 13: Thọ chúng (1) vô lượng. (Thọ mạng và đại chúng vô lượng)

Giải

Phẩm này nói rõ thọ mạng vô lượng của đức Phật A Di Đà, nhân số ở thế giới Cực Lạc vô lượng. Những người vãng sanh về thế giới Cực Lạc đều có thọ mạng vô lượng cũng giống như đức Phật A Di Đà vậy.

Chú

1. Thọ chúng: thọ mạng của đại chúng

KINH

Phật ngữ A Nan, Vô Lượng Thọ Phật thọ mạng trường cửu bất khả xưng kế

Giải

Đức Phật nói với tôn giả A Nan rằng: Thọ mạng của đức Phật A Di Đà rất dài không thể nói và tính kể được.

Chú

1. Xưng kế: xưng thuyết kế toán; nói và đếm.

KINH

Hựu hữu vô số Thanh Văn chi chúng, thần trí đỗng đạt (1), oai lực tự tại (2) năng ư chưởng trung trì nhất thiết thế giới.

Giải

Thế giới Cực Lạc có vô số Thanh Văn đại chúng, họ đều có thần thông trí huệ oai lực tự tại vô ngại. Ở đây đưa ra một thí dụ: họ có thể dung nạp thâu gồm tất cả thế giới vào trong lòng bàn tay.

Chú

1. Thần trí đỗng đạt: thần thông trí huệ thông đạt thấu suốt.

2. Uy lực tự tại: oai đức lực lượng tự tại vô ngại.

KINH

Ngã đệ tử trung Đại Mục Kiền Liên, thần thông đệ nhất, tam thiên đại thiên thế giới sở hữu nhất thiết tinh tú chúng sanh (1), ư nhất trú dạ, tất tri kỳ số.

Giải

Đức Phật nói: Trong nhóm đệ tử của ta, Đại Mục Kiền Liên là thần thông đệ nhất. Có bao nhiêu tinh cầu trong một tam thiên đại thiên thế giới, bao nhiêu chúng sanh trên những tinh cầu này; Mục Kiền Liên có thể đếm kể rõ ràng trong một ngày một đêm.

Chú

1. Tinh tú chúng sanh: chúng sanh trên mỗi tinh cầu. (tú là tập hợp những tinh cầu.)

KINH

Giả sử thập phương chúng sanh tất thành Duyên Giác. Nhất nhất Duyên Giác, thọ vạn ức tuế. Thần thông giai như Đại Mục Kiền Liên. Tận kỳ thọ mạng kiệt kỳ tri lực, tất cộng suy toán, bỉ Phật hội trung, Thanh Văn chi số, thiên vạn phần trung bất cập nhất phần.

Giải

Giả sử chúng sanh trong thập phương đều thành Duyên Giác, mỗi vị Duyên Giác có thọ mạng dài đến vạn ức tuổi và có thần thông giống như Đại Mục Kiền Liên vậy. Trong thời gian dài như vậy và dùng hết trí lực của họ gộp chung lại để tính toán số lượng của chúng Thanh Văn ở Cực Lạc thế giới. Số lượng mà họ có thể tính ra được cũng không bằng một phần trăm triệu của dân số ở Cực Lạc thế giới.

KINH

Thí như đại hải, thâm quảng vô biên, thiết thủ nhất mao, tích vi bách phân, toái như vi trần, dĩ nhất mao trần, triêm hải nhất trích, thử mao trần thủy, tỷ hải thục đa? A Nan, bỉ Mục Kiền Liên đẳng sở tri số giả, như mao trần thủy, sở vị tri giả, như đại hải thủy.

Giải

Tỷ như biển lớn rộng sâu vô cùng, giả sử lấy đầu một sợi lông cắt nhỏ ra thành một trăm phần, mỗi phần nhỏ như một hạt bụi. Lấy một hạt lông nhỏ này thấm nước; giọt nước nhỏ này so sánh với nước trong biển lớn thì cái nào nhiều? Đức Phật nói với tôn giả A Nan, số người Thanh Văn ở thế giới Cực Lạc mà những vị Duyên Giác có thần thông giống như ngài Mục Kiền Liên tính toán ra cũng giống như giọt nước nhỏ ở trên vậy; số lượng chưa tính ra được cũng giống như số nước trong biển lớn vậy.

KINH

Bỉ Phật thọ lượng, cập chư Bồ Tát, Thanh Văn, thiên nhân, thọ lượng diệc nhĩ, phi dĩ toán kế tỷ dụ chi sở năng tri.

Giải

Thọ mạng của đức Phật A Di Đà vô lượng; thọ mạng của tất cả Bồ Tát Thanh Văn Thiên nhân ở Cực Lạc thế giới cũng vô lượng giống như đức Phật vậy. Số lượng này không thể tính toán hoặc tỷ dụ mà đếm biết được.

Phẩm Thứ 14: Bảo Thọ Biến Quốc — Cây Báu Khắp Cõi Nước

Phẩm thứ 14: Bảo thọ biến quốc (Cây báu khắp cõi nước)

Giải

Phẩm này giới thiệu những cây báu ở Cực Lạc thế giới. Những cây này do nhiều thứ trân bảo tự nhiên hợp thành và có ở khắp mọi nơi trên thế giới Cực Lạc.

KINH

Bỉ Như Lai quốc đa chư bảo thọ hoặc thuần kim thọ, thuần bạch ngân thọ, lưu ly thọ, thủy tinh thọ, hổ phách thọ, mỹ ngọc thọ, mã não thọ, duy nhất bảo thành bất tạp dư bảo.

Giải

Ở Cực Lạc thế giới có rất nhiều cây báu, có cây toàn bằng vàng làm thành, có cây toàn bằng bạch kim, có cây toàn bằng lưu ly, có cây toàn bằng thủy tinh, có cây toàn bằng hổ phách, có cây toàn bằng ngọc đẹp, có cây toàn bằng mã não. Các cây này đều thuần một thứ châu báu làm thành không có xen tạp thứ báu khác.

KINH

Hoặc hữu nhị bảo, tam bảo, nãi chí thất bảo chuyển cộng hiệp thành. Căn hành chi cán thử bảo sở thành; hoa diệp quả thật, tha bảo hóa tác. Hoặc hữu bảo thọ hoàng kim vi căn, bạch ngân vi thân, lưu ly vi chi, thủy tinh vi tiêu, hổ phách vi diệp, mỹ ngọc vi hoa, mã não vi quả. Kỳ dư chư thọ phục hữu thất bảo hỗ vi căn cán chi diệp hoa quả chủng chủng cộng thành.

Giải

Cây báu ở Cực Lạc thế giới xinh đẹp đến không thể hình dung được. Có cây có hai thứ báu, ba thứ báu, cho đến bảy thứ báu hợp thành. Rễ cây, thân cây, nhánh cây do một thứ báu làm thành; lá cây và hoa trái thì do các thứ báu khác làm thành. Như có cây thì rễ cây bằng vàng, thân cây bằng bạc, nhánh cây bằng lưu ly, ngọn cây bằng thủy tinh, lá cây bằng hổ phách, hoa bằng ngọc đẹp, quả bằng mã não làm thành. Ngoài ra còn có những cây khác cũng bằng bảy thứ châu báu này nhưng mà rễ cây, thân cây, nhánh cây, ngọn cây, lá cây, và hoa quả mỗi thứ làm bằng một loại châu báu khác nhau.

KINH

Các tự dị hàng, hàng hàng tương trị, hành hành tương vọng, chi diệp tương hướng, hoa thật tương đương, vinh sắc quang diệu, bất khả thắng thị.

Giải

Những cây báu ở Cực Lạc thế giới phân ra thành hàng thành loại. Mỗi hàng cây thẳng tắp có khoảng cách bằng nhau; cành cây nhánh cây đối xứng với nhau, lá cây và hoa quả cũng ở vị trí thích hợp với nhau. Các cây báu này màu sắc rực rỡ xinh đẹp vô cùng.

KINH

Thanh phong thời phát, xuất ngũ âm thanh (1) vi diệu cung thương tự nhiên tương hòa; thị chư bảo thọ châu biến kỳ quốc.

Giải

Gió mát đúng giờ thổi lên, lá cây cành cây theo gió mà rung động tự nhiên tạo thành năm thứ âm thanh vi diệu. Năm thứ âm thanh này có cung điệu tao nhã hòa hợp với nhau. Những thứ cây báu như sự miêu tả kể trên có khắp mọi nơi trên thế giới Cực Lạc.

Chú

1. Ngũ âm thanh: Ngũ âm là cung, thương, giốc, chủy, vũ. Đây là năm âm giai căn bản của nhạc luật cổ đại. Tính thêm biến cung, biến chủy thì thành bảy note trong âm nhạc hiện đại.

Phẩm Thứ 15: Bồ Đề Đạo Tràng

Giải

Phẩm này giới thiệu cây Bồ đề ở kế bên giảng đường của đức Phật A Di Đà.

Chú

1. Bồ đề chỉ cây Bồ đề. Đạo tràng là nơi đức Phật A Di Đà giảng kinh.

KINH

Hựu kỳ đạo tràng hữu Bồ đề thọ cao tứ bách vạn lý. Kỳ bổn (1) chu vi ngũ thiên do tuần, chi diệp tứ bố nhị thập vạn lý.

Giải

Ở giảng đường của đức Phật A Di Đà có cây Bồ đề cao bốn triệu dặm. Thân cây rất lớn có chu vi lớn đến năm ngàn do tuần. Bóng mát của tàng cây phủ bốn hướng rộng đến hai trăm ngàn dặm.

Chú

1. Kỳ bổn: thân cây chính.

KINH

Nhất thiết chúng bảo tự nhiên hợp thành, hoa quả phu vinh (1), quang huy biến chiếu. Phục hữu hồng, lục, thanh, bạch chư ma ni bảo (2), chúng bảo chi vương dĩ vi anh lạc (3). Vân tụ bảo tỏa (4) sức chư bảo trụ (5); kim châu linh đạc (6) châu táp điều gian (7). Trân diệu bảo võng, la phú (8) kỳ thượng. Bách thiên vạn sắc hỗ tương ánh sức (9) vô lượng quang viêm (10) chiếu diệu vô cực (11). Nhất thiết trang nghiêm tùy ứng nhi hiện.

Giải

Cây Bồ đề làm bằng nhiều loại châu báu hợp thành; hoa quả trên cây rất sum sê và phát ra ánh sáng chiếu khắp nơi; lại có các loại ma ni châu màu hồng, màu xanh, màu xanh dương, và màu trắng. Dùng loại châu báu quý nhất là ma ni để làm đồ trang sức. Có ‘vân tụ bảo’ làm thành đồ trang sức treo trên thân cây. Có chuông nhỏ làm bằng vàng và trân châu treo ở trên những khoảng trống giữa những nhánh cây. Ngoài ra còn có lưới châu bao khắp trên cây bồ đề. Những trân bảo bao trùm trên cây Bồ đề phát ra hàng trăm hàng ngàn hàng vạn màu sắc, ánh sáng rực rỡ chiếu sáng khắp nơi không bờ bến. Những hình tướng màu sắc xinh đẹp này tùy tâm niệm của chúng sanh mà hiện ra.

Chú

1. Phu vinh: phu: khai phóng; vinh: sum sê tươi tốt.

2. Ma ni bảo: dịch là như ý bảo.

3. Anh lạc: đồ trang sức làm từ châu báu.

4. Vân tụ bảo toả: vân tụ bảo là tên của một thứ châu báu; tỏa là khóa, ở đây chỉ một loại cấu trúc nối liền với nhau.

5. Bảo trụ: thân cây chính.

6. Kim châu linh đạc: chuông nhỏ làm bằng vàng và trân châu.

7. Châu táp điều gian: treo khắp ở những khoảng trống ở giữa các nhánh cây.

8. La phú: che phủ.

9. Hỗ tương ánh sức: chiếu sáng hòa hợp với nhau.

10. Quang viêm: ánh sáng chiếu rọi.

11. Vô cực: Không có giới hạn.

KINH

Vi phong từ động (1), xuy chư chi diệp diễn xuất vô lượng diệu pháp âm thanh. Kỳ thanh lưu bố biến chư Phật quốc. Thanh sướng ai lượng (2) vi diệu hòa nhã (3). Thập phương thế giới âm thanh chi trung tối vi đệ nhất.

Giải

Gió thổi nhè nhẹ lay động cành lá trên cây Bồ đề phát ra vô lượng vi diệu âm thanh vang ra khắp mười phương Phật quốc. Nghe được âm thanh này thì cảm thấy sảng khoái thanh tịnh, từ tâm trí huệ tự nhiên sanh khởi; âm thanh này vi diệu hòa nhã an lạc không có âm thanh nào trong mười phương thế giới có thể sánh bằng.

Chú

1. Từ động: rung động nhẹ.

2. Thanh sướng ai lượng: thanh tịnh sảng khoái; người nghe có thể phát tâm từ bi khai mở trí huệ.

3. Hòa nhã: an hòa tao nhã.

KINH

Nhược hữu chúng sanh, đổ Bồ đề thọ, văn thanh khứu hương, thưởng kỳ quả vị, xúc kỳ quang ảnh, niệm thọ công đức, giai đắc lục căn thanh triệt (1), vô chư não hoạn. Trụ bất thoái chuyển chí thành Phật đạo.

Giải

Nếu có chúng sanh nhìn thấy được cây bồ đề, nghe được âm thanh vi diệu, ngửi được hương thơm, thưởng thức được mùi vị của cây trái quý báu, thân thể tiếp xúc được với ánh sáng của nó, và nghĩ đến công đức của cây này đều có thể đạt được lục căn thanh tịnh, đoạn dứt phiền não và lo âu, do đó có thể an trú trên sự bất thoái chuyển cho đến khi viên mãn thành Phật.

Chú

1. Thanh triệt: thanh tịnh và minh triệt (hiểu rõ)

KINH

Phục do kiến bỉ thọ cố, hoạch tam chủng nhẫn: nhất âm hưởng nhẫn (1), nhị nhu thuận nhẫn (2), tam giả vô sanh pháp nhẫn (3)

Giải

Cũng nhờ nhân duyên thấy được cây Bồ đề lập tức đắc được ba thứ cảnh giới mà sơ địa cho tới cửu địa Bồ Tát chứng được. Từ âm hưởng (nhất, nhị, và tam địa), nhu thuận (tứ, ngũ, lục địa), vô sanh pháp (thất, bát, cửu địa) mà chứng biết được chân tướng của vũ trụ nhân sanh.

Chú

1. Âm hưởng nhẫn: tin những lý khó tin mà không nghi hoặc gọi là nhẫn. Nghe pháp ngộ đạo, biết được tất cả pháp không thật, cũng như tiếng vang từ trong vách núi hay thung lũng.

2. Nhu thuận nhẫn: gặp cảnh thuận không khởi tâm vui mừng, gặp cảnh nghịch không khởi tâm sân hận. Từ trong cảnh thuận nghịch mà chứng biết được sự thật của nhân sanh vũ trụ.

3. Vô sanh pháp nhẫn: Dùng trí huệ chân thật an trú trong chân tướng không sanh không diệt. Ba thứ nhẫn kể trên đều là cảnh giới của Bồ Tát từ sơ địa cho tới cửu địa chứng được.

KINH

Phật cáo A Nan: ‘’Như thị Phật sát, hoa quả thọ mộc, dữ chư chúng sanh nhi tác Phật sự (1). Thử giai Vô Lượng Thọ Phật oai thần lực (2) cố, bổn nguyện lực (3) cố, mãn túc nguyện (4) cố, minh liễu, kiên cố, cứu cánh nguyện (5) cố.’’

Giải

Đức Phật nói với tôn giả A Nan: ‘’Cây báu và hoa trái ở Cực Lạc thế giới đều biết làm Phật sự, có thể làm cho người nhìn thấy cây này đều phá mê khai ngộ, thiệt là hiếm có và không thể suy lường được. Đây đều là do oai thần lực, bổn nguyện lực, nguyện làm hoàn tất, nguyện trí huệ thành tựu, nguyện kiên cố, nguyện cứu cánh của đức Phật Vô Lượng Thọ làm thành.’’

Chú

1. Phật sự: chỉ sự giảng kinh thuyết pháp giúp cho chúng sanh phá mê khai ngộ.

2. Oai thần lực: chỉ oai thần của đức Phật A Di Đà.

3. Bổn nguyện lực: chỉ bốn mươi tám lời nguyện của đức Phật A Di Đà.

4. Mãn túc nguyện: chỉ bốn mươi tám lời nguyện được thực hiện hoàn tất.

5. Minh liễu nguyện: nghĩa là trí huệ; chỉ cho lời nguyện của đức Phật A Di Đà đều là trí huệ thành tựu nên. Kiên cố nguyện: chỉ nguyện này có sức mạnh luôn luôn tinh tấn không thoái chuyển. Cứu cánh nguyện: đại nguyện giúp chúng sanh có thể bình đẳng thành Phật trong một đời.