Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh

Phẩm Thứ 4: Pháp Tạng Nhân Địa

Phẩm thứ 4: Pháp Tạng Nhân địa (1)

Giải

Phẩm này nói về sự việc ở nhân địa lúc Pháp Tạng tỳ kheo phát tâm tu học.

Chú

1. Pháp Tạng: Pháp là mọi sự việc trong thế gian và xuất thế gian. Tạng là hàm chứa. Trong tự tánh hàm chứa tất cả vạn pháp bởi vậy xưng là Pháp Tạng. Pháp Tạng là pháp danh của đức Phật A Di Đà lúc chưa thành Phật. Nhân địa chỉ thời gian từ khi phàm phu phát tâm tu học đến trước lúc viên mãn thành Phật.

KINH

Phật cáo A Nan: quá khứ vô lượng bất khả tư nghì, vô ương số (1) kiếp, hữu Phật xuất thế, danh Thế Gian Tự Tại Vương (2) Như Lai (3), Ứ¬¬ng Cúng (4) Đẳng Chánh Giác (5) Minh Hạnh Túc (6) Thiện Thệ (7) Thế Gian Giải (8) Vô Thượng Sĩ (9) Điều Ngự Trượng Phu (10) Thiên Nhân Sư (11) Phật (12) Thế Tôn (13) tại thế giáo thọ (14) tứ thập nhị kiếp thời vị chư thiên cập thế nhân dân thuyết kinh giảng đạo.

Giải

Phật nói với Tôn giả A Nan: Vô lượng kiếp trong thời quá khứ không thể đếm kể được có một đức Phật ra đời tên là Thế Gian Tự Tại Vương Như Lai, ¬¬Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Đức Phật này ra đời giáo hóa chúng sanh trong 42 kiếp, thường thường vì chư thiên và người ở thế gian giảng kinh thuyết pháp.

Chú

1. Vô ương số: số lượng rất lớn, chỉ thời gian rất dài.

2. Thế Gian Tự Tại Vương: Tên này có nghĩa là trong mọi hoàn cảnh trong thế gian đều có thể tự tại an lạc.

3. Như Lai: đức Phật đời nay cũng giống như cổ Phật. Sau đây là mười tên của chư Phật, tất cả chư Phật đều có đủ mười đức tính này.

4. ¬¬Ứng cúng: Phật là vị có đầy đủ đức hạnh và trí tuệ viên mãn xứng đáng được tất cả chúng sanh cúng dường.

5. Đẳng chánh giác: bình đẳng giác ngộ chân chánh chân tướng của nhân sanh vũ trụ.

6. Minh hạnh túc: trí huệ đức hạnh cụ túc. Đức Phật có đầy đủ trí huệ và đức hạnh.

7. Thiện Thệ: thiện là thiện xảo; thệ là vĩnh viễn xa rời vọng tưởng phiền não chấp trước. Đức Phật có thể giáo hóa chúng sanh mà không phân biệt chấp trước.

8. Thế Gian Giải: Đức Phật đối với tất cả các pháp ở thế gian đều hiểu rõ.

9. Vô Thượng sĩ: Phật có đầy đủ đức hạnh.

10. Điều Ngự Trượng phu: điều phục và chế ngự. Đức Phật dùng sức lực của một bậc đại trượng phu mà thuyết pháp để điều phục và chế ngự tất cả phiền não của chúng sanh.

11. Thiên Nhân Sư: Đức Phật là bậc thầy của loài người và chư thiên.

12. Phật: xin coi phần chú ở phần đầu trong đề kinh.

13. Thế Tôn: tôn xưng vị có đầy đủ mười trí đức kể trên, nghĩa là vị đạo sư được tôn kính nhất trong thế gian. Mười danh xưng trên là danh xưng riêng của Phật. Thế Tôn là danh xưng tóm hết những ý trên.

14. Giáo thọ: giáo hóa chúng sanh

KINH

Hữu đại quốc chủ danh Thế Nhiêu Vương (1), văn Phật thuyết pháp, hoan hỷ khai giải, tầm phát vô thượng chân chánh đạo ý. Khí quốc quyên vương (3) hành tác sa môn (4) hiệu viết Pháp Tạng tu Bồ Tát đạo (5).

Giải

Thời đó có một vị quốc vương tên là Thế Nhiêu Vương thường đi nghe Phật thuyết pháp. Mỗi khi nghe xong thì sanh tâm rất hoan hỷ và hiểu rõ những đạo lý mà Phật thuyết giảng. Nhà vua phát Bồ đề tâm bỏ ngôi vua, xuất gia tu hành theo đức Phật Thế Gian Tự Tại Vương, và lấy pháp danh là Pháp Tạng. Ngài tu theo hạnh Bồ Tát.

Chú

1. Thế Nhiêu Vương: Hình dung vị vua này trị quốc rất hay và thành tựu đến mức dân giàu nước mạnh

2. Tầm phát vô thượng chân chánh đạo ý: là phát tâm vô thượng Bồ đề (tâm muốn thành Phật và cứu độ chúng sanh.)

3. Khí quốc quyên vương: xả bỏ ngôi vua.

4. Hành tác sa môn: sa môn là danh xưng của người xuất gia tu hành; có nghĩa là chuyên cần tu giới định huệ diệt trừ tham sân si.

5. Tu Bồ Tát đạo: tất cả những pháp môn mà chúng sanh tu học để giác ngộ thành Phật.

KINH

Cao tài dũng triết (1) dữ thế siêu dị (2) tín giải minh ký (3) tất giai đệ nhất. Hựu hữu thù thắng hạnh nguyện (4), cập niệm huệ lực (5) tăng thượng kỳ tâm (6) kiên cố bất động. Tu hành tinh tấn vô năng du (7) giả.

Giải

Tài năng và trí huệ của Pháp Tạng tỳ kheo nhiều hơn mọi người trong thế gian. Tín tâm, năng lực lý giải và sức ghi nhớ của Pháp Tạng tỳ kheo đều là hạng nhất. Pháp Tạng tỳ kheo có hạnh nguyện lớn, có đầy đủ niệm huệ lực có thể tăng trưởng tín tâm, nguyện tâm, hành tâm và làm cho ông ta có ý chí kiên cố không có thoái chuyển. Sự tu hành tinh tấn của Pháp Tạng tỳ kheo không có ai hơn được.

Chú

1. Cao tài dũng triết: cao tài là tài đức hơn người; dũng là chí nguyện lớn; triết là hiểu biết tất cả những đạo lý sâu rộng. Câu này ngợi khen Pháp Tạng tỳ kheo có tài đức hơn người, có chí nguyện lớn muốn cứu giúp chúng sanh và hiểu biết tất cả đạo lý.

2. Dữ thế siêu dị: vượt hơn những người trong thế gian.

3. Tín giải minh ký: Tín là tin những lời Phật nói và tin mình có năng lực tiếp nhận lời dạy của Phật. Giải là hiểu những gì mình tin. Minh là hiểu, ký là không quên.

4. Thù thắng hạnh nguyện: thù thắng là đặc thù siêu thắng. Hạnh là hành vi, nguyện là tâm nguyện. Ở đây là nói hạnh nguyện của Pháp Tạng tỳ kheo lớn hơn tất cả nguyện của chư Phật phát ra khi còn chưa thành Phật.

5. Niệm huệ lực: Niệm lực và huệ lực của ngũ căn và ngũ lực. (Căn nghĩa là có thể sanh ra tất cả Phật pháp. Ngũ căn là

a. Tín: thâm tín bất nghi, (tin sâu và không nghi ngờ).

b. Tấn: tinh tấn bất thoái, (tinh tấn không thoái chuyển).

c. Niệm: ý niệm bất vọng, (ý niệm không vọng tạp).

d. Định: nhất tâm chuyên chú, (một lòng không loạn).

e. Huệ: trí huệ. Lực là những thiện pháp sanh ra mà có tác dụng mạnh và có thể đoạn trừ phiền não. Đây là những điều kiện cần thiết để đoạn trừ phiền não và sanh trí huệ.

6. Tăng thượng kỳ tâm: tăng thêm tín tâm, nguyện tâm, và hạnh tâm.

7. Du: siêu việt

KINH

Vãng nghệ (1) Phật sở, đảnh lễ trường qùy, hướng Phật hiệp chưởng, tức dĩ già tha (2) tán Phật, phát quảng đại nguyện, tụng viết

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo trở về chỗ ở của đức Phật Thế Gian Tự Tại Vương cung kính chắp tay quỳ xuống đảnh lễ đức Phật dùng kệ tụng tán thán đức Phật, đối trước Phật phát lời thệ nguyện rộng lớn. Nội dung bài kệ là:

Chú

1. Vãng nghệ: đi đến.

2. Già tha: dịch là "cô khởi tụng"; cô khởi nghĩa là không có lập lại; tụng là tán tụng, giống như bài thơ

KINH

Như Lai vi diệu sắc đoan nghiêm (1)

Nhứt thiết thế gian vô hữu đẳng

Quang minh vô lượng chiếu thập phương

Nhật nguyệt hỏa châu giai nặc diệu (2)

Giải

Thân tướng của đức Phật đoan chánh trang nghiêm không có người nào trên thế gian này sánh bằng. Trí huệ của đức Phật quang minh vô lượng phổ chiếu mười phương thế giới. Ánh sáng của mặt trăng, của mặt trời, của lửa từ hỏa châu đều thua hào quang của đức Phật, cũng như đem ngọn đèn đốt dưới ánh sáng chói lọi của mặt trời.

Chú

1. Sắc đoan nghiêm: Thân tướng đoan chánh trang nghiêm.

2. Nặc diệu: ánh sáng mờ ẩn không có hiện ra

KINH

Thế tôn năng diễn nhất âm thanh

Hữu tình các các tùy loại (1) giải

Hựu năng hiện nhất diệu sắc thân

Phổ sử chúng sanh tùy loại kiến

Giải

Đức Thế tôn có thể dùng một thứ âm thanh đặc biệt để thuyết pháp. Mỗi loài chúng sanh nghe được cũng giống như nghe tiếng nói của mình vậy và hiểu được lời nói của đức Phật. Đức Phật có thể hiện ra thân tướng kỳ diệu. Tất cả chúng sanh khi thấy đức Phật thì thấy đức Phật cũng có thân tướng giống như đồng loại của mình vậy, vả lại đó là hình tướng đẹp mà mình thích nhất. Hai bài kệ trên đây tán thán thân tướng hào quang sáng ngời của đức Phật. Bảy bài sau đây là lời thệ nguyện rộng lớn của Pháp Tạng tỳ kheo.

Chú

1. Tùy loại: tùy theo ngôn ngữ khác nhau của mọi loài chúng sanh

KINH

Nguyện ngã đắc Phật thanh tịnh thanh (1)

Pháp âm phổ cập vô biên giới

Tuyên dương giới định tinh tấn môn (2)

Thông đạt thậm thâm vi diệu pháp (3)

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện hy vọng mình có âm thanh thanh tịnh giống như Phật, để có thể đem âm thanh thuyết pháp này truyền đến vô biên thế giới, tuyên dương những đại thừa pháp môn như Tam học và Lục độ, mục đích là để cho tất cả chúng sanh đều có thể thông đạt hiểu rõ hoàn toàn về chân tướng của vũ trụ nhân sanh.

Chú

1. Thanh tịnh thanh: âm thanh không có lỗi lầm, xa lìa tất cả phiền não.

2. Giới định tinh tấn môn: Giới Định chỉ Tam học (Giới, Định, và Huệ). Tinh tấn chỉ Lục độ (Lục độ là sáu môn học của Bồ Tát, gồm có Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, và Trí huệ).

3. Thậm thâm vi diệu pháp: vi diệu pháp chỉ chung những phương pháp tu học để hiểu rõ chân tướng của vũ trụ nhân sanh.

KINH

Trí huệ quảng đại thâm như hải.

Nội tâm thanh tịnh tuyệt trần lao (1)

Siêu quá vô biên ác thú môn (2)

Tốc đáo Bồ Đề cứu cánh ngạn (3)

Vô minh tham sân giai vĩnh vô (4)

Hoặc tận quá vong (5) Tam muội lực.

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện có trí huệ rộng lớn vô biên, nội tâm thanh tịnh, đoạn tuyệt tất cả phiền não, vượt thoát ra khỏi chín pháp giới, mau thành tựu quả vị viên mãn cứu cánh vô thượng như Phật, diệt trừ vô minh, tham, sân, không còn mê hoặc, không còn làm ra hành động tội lỗi; đây đều là hiệu quả của sự tu học niệm Phật tam muội.

Chú

1. Tuyệt trần lao: đoạn diệt tất cả phiền não.

2. Vô biên ác thú môn: ngoài ba đường ác địa ngục ngạ quỷ súc sanh, phàm là phiền não chưa đoạn diệt đều gọi là ác thú. Bởi vậy chín pháp giới (Bồ Tát, Duyên Giác, Thanh Văn, Thiên, Nhân, A tu la, Súc sanh, Ngạ quỷ, và Điạ ngục) cũng còn nằm trong ác thú. Chỉ có cảnh giới của Phật mới có quả báo viên mãn tốt nhất.

3. Bồ đề cưú cánh ngạn: chỉ viên mãn thành Phật.

4. Vô minh tham sân giai vĩnh vô: tất cả phiền não đều diệt hết. Vô minh là ngu si không hiểu rõ sự thật. Vô minh tham sân là ba thứ phiền não căn bản: tham sân si.

5. Hoặc tận quá vong: không còn tạo ra tất cả vô minh phiền não, tội lỗi sai lầm

KINH

Diệc như quá khứ vô lượng Phật

Vi bỉ quần sanh đại đạo sư (1)

Năng cứu nhất thiết chư thế gian (2)

Sanh lão bịnh tử chúng khổ não

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện muốn giống như vô lượng chư Phật trong quá khứ làm đại đạo sư cho chúng sanh trong chín pháp giới, tu hành thành Phật mới có năng lực cứu độ chúng sanh, diệt trừ những phiền não do sanh lão bịnh tử gây ra.

Chú

1. Bỉ quần sanh đại đạo sư: bỉ quần sanh chỉ cho tất cả chúng sanh trong chín pháp giới. Đại đạo sư là người có thể dẫn dắt chúng sanh tu hành bình đẳng thành Phật.

2. Nhất thiết chư thế gian: cũng chỉ cho chúng sanh trong chín pháp giới.

KINH

Thường hành bố thí cập giới nhẫn

Tinh tấn định huệ lục ba la (1)

Vị độ hữu tình linh đắc độ (2)

Dĩ độ chi giả sử thành Phật

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện muốn thường thường tu tập hạnh Bồ Tát không gián đoạn: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, và trí huệ. Giúp những chúng sanh còn trong lục đạo luân hồi dạy cho họ thoát ly sanh tử. Giúp cho những chúng sanh đã thoát ly sanh tử thì được mau chóng thành Phật.

Chú

1. Thường hành bố thí cập giới nhẫn. Tinh tấn định huệ lục ba la. Hai câu này chỉ cho sáu môn tu hành chánh (lục độ) của hàng Bồ Tát:

a. Bố thí: có ba thứ:

i. Tài thí: dùng tài vật giúp đỡ chúng sanh. Quả báo là giàu có không thiếu thốn.

ii. Pháp thí: Truyền dạy Phật pháp và thế gian pháp cho chúng sanh. Quả báo là có trí huệ và thông minh.

iii. Vô úy thí: giúp cho chúng sanh thoát ra sự sợ hãi khủng bố. Quả báo là sống lâu khỏe mạnh.

b. Trì giới: gộp lại có ba thứ:

i. Nhiếp luật nghi giới: Phật dạy những điều không nên làm; những điều ác không nên làm;

ii. Nhiếp thiện pháp giới: Phật dạy những điều nhất định phải làm; những điều thiện nên làm;

iii. Nhiêu ích hữu tình giới: những điều làm lợi ích cho chúng sanh; như phổ độ chúng sanh.

Trì giới bao gồm luôn sự tôn trọng giữ gìn phong tục tập quán, quan niệm đạo đức, và luật lệ của quốc gia.

c. Nhẫn nhục: Nên nhẫn có rất nhiều thứ. Đại khái có ba thứ:

i. Những thứ do người khác làm hại.

ii. Những thứ do thiên nhiên làm hại.

iii. Những thứ khó khăn gặp phải trong sự tu hành.

d. Tinh tấn: Tinh là thuần và không tạp. Tấn là tiến tới không lui. Có ba thứ:

i. Phi giáp tinh tấn: có chí nguyện lớn, không sợ khó khăn.

ii. Nhiếp thiện tinh tấn: tu những điều thiện không chán.

iii. Lợi lạc tinh tấn: khuyến hóa chúng sanh không chán. Ngoài ra còn bốn thứ:

i. Những điều ác chưa xảy ra ráng đừng cho nó xảy ra.

j. Những điều ác đã xảy ra ráng chặn đứng, đừng cho nó tiếp tục.

k. Những điều thiện chưa xảy ra ráng làm cho nó xảy ra.

l. Những điều thiện đã xảy ra ráng làm cho nó tiếp tục tăng trưởng

e. Thiền định: Thiền là chữ viết tắt của chữ 'thiền na'; định là dịch từ chữ 'tam muội'. Ở ngoài không chấp tướng là thiền; Ở trong không động tâm là định. Thiền định là nhất tâm chuyên chú không tán loạn, là nội tâm thanh tịnh, đối với ngoại cảnh không khởi vọng tưởng chấp trước.

f. Trí huệ: dịch từ chữ 'bát nhã'; có ba thứ:

i. Văn tự bát nhã: Những kinh điển của Phật nói và những bài luận của Tổ sư soạn ra có thể mở mang trí huệ của chúng sanh.

ii. Quán chiếu bát nhã: Quán chiếu suy xét theo phương pháp nghĩa lý dạy trong kinh điển và sự tu tập hằng ngày.

iii. Thật tướng bát nhã: bổn thể của vạn pháp trong vũ trụ và trí huệ vốn có của tự tánh của chư Phật và chúng sanh.

Ba la: chữ viết tắt của chữ "ba la mật đa", dịch ra là "đáo bỉ ngạn" có nghĩa là cứu cánh viên mãn. Y theo sáu điều cương lĩnh (lục độ) nêu trên mà tu tập thì có thể đạt được Phật quả cứu cánh viên mãn.

2. Đắc độ: đạt được siêu thoát sanh tử luân hồi.

KINH

Giả linh cúng dường hằng sa thánh (1)

Bất như kiên dũng (2) cầu chánh giác

Giải

Phật nói giả sử có người cúng dường chư Phật, Bồ Tát, La hán số lớn như cát trong sông Hằng cũng không bằng tự mình kiên quyết phát tâm cầu thành Phật đạo. Ý ở đây là khuyên chúng ta nên niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ thành Phật không thoái chuyển.

Chú

1. Hằng sa thánh: Chỉ thánh nhân nhiều như số cát trong sông Hằng ở Ấn Độ.

2. Kiên dũng: kiên quyết dũng mãnh.

KINH

Nguyện đương an trú tam ma địa

Hằng phóng quang minh chiếu nhất thiết.

Cảm đắc quảng đại thanh tịnh cư (1).

Thù thắng trang nghiêm vô đẳng luân (2)

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện muốn thường thường an trú trong tam ma địa, hằng phóng hào quang nhiếp thọ tất cả chúng sanh trong mười phương thế giới. Dùng đại nguyện tu hành của mình cảm ứng tạo thành một cõi Phật rộng lớn thanh tịnh. Cõi Phật Tịnh Độ này thù thắng trang nghiêm; tất cả cõi Tịnh Độ của chư Phật đều không sánh bằng.

Chú

1. Cảm đắc quảng đại thanh tịnh cư: tu hành đúng đắn có thể cảm ứng hiển hiện từ trong tự tánh thành tựu được một cõi Phật rộng lớn thanh tịnh. Đây là cõi Cực Lạc hiện nay.

2. Vô đẳng luân: luân là đồng loại. Ở đây là nói cõi Cực Lạc tốt đẹp thù thắng trang nghiêm không đâu sánh bằng.

KINH

Luân hồi chư thú chúng sanh loại (1)

Tốc sanh ngã sát thọ an lạc

Thường vận từ tâm bạt hữu tình (2)

Độ tận vô biên khổ chúng sanh

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện muốn độ thoát chúng sanh trong lục đạo luân hồi, để họ mau vãng sanh về thế giới Cực Lạc rộng lớn thanh tịnh hưởng thọ cứu cánh an lạc. Và thường dùng đại từ đại bi đại nguyện đại lực để cứu giúp chúng sanh, thệ nguyện độ tận vô lượng vô biên chúng sanh khổ nạn trong lục đạo luân hồi

Chú

1. Luân hồi chư thú chúng sanh loại: Luân hồi: chỉ cho chúng sanh từ vô thỉ đến nay vào sanh ra tử trong lục đạo tam giới như bánh xe lăn chuyển không bao giờ ngừng; chư thú chúng sanh loại: chỉ cho các loại chúng sanh trong lục đạo

2. Bạt hữu tình: cứu vớt chúng sanh hữu tình.

KINH

Ngã hành (1) quyết định kiên cố lực

Duy Phật thánh trí năng chứng tri (2)

Túng sử thân chỉ chư khổ trung

Như thị nguyện tâm vĩnh bất thoái

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện nói: Nguyện hạnh của tôi vĩnh viễn cứng rắn không lay chuyển, chỉ có trí huệ của Phật mới có thể làm chứng. Cho dù thân tôi có gặp nhiều thứ tai nạn cực kỳ gian khổ, những lời phát nguyện trên đây vĩnh viễn không thoái chuyển. Phẩm này nói rõ sự phát nguyện của Pháp Tạng tỳ kheo lúc xuất gia. Phẩm sau nói rõ về Pháp Tạng tỳ kheo y chiếu theo những lời phát nguyện này mà nỗ lực tinh tấn tu hành.

Chú

1. Ngã hạnh: Hạnh nguyện của Pháp Tạng tỳ kheo.

2. Duy Phật thánh trí năng chứng tri: Phật là chỉ Thế Gian Tự Tại Vương Phật; thánh trí là trí huệ của Phật; chứng tri là chứng minh.

Phẩm Thứ 5: Chí Tâm Tinh Tấn

Phẩm thứ 5: Chí tâm (1) Tinh tấn

Giải

Dùng tâm chí thành mà tu hành tinh tấn.

Chú

1. Chí tâm: tâm chân thành đến cực điểm.

KINH

Pháp Tạng tỳ kheo thuyết thử kệ dĩ, nhi bạch Phật ngôn: ‘’Ngã kim vị Bồ Tát đạo, dĩ phát vô thượng chánh giác chi tâm thủ nguyện tác Phật tất linh như Phật.

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo đối trước đức Phật Thế Gian Tự Tại Vương nói những bài kệ xong rồi lại nói với Phật rằng: con nay vì Bồ Tát đạo, đã phát tâm chân chánh giác ngộ, phát nguyện thành Phật, nguyện tất cả tâm hạnh cũng giống như Phật

KINH

Nguyện Phật vị ngã quảng tuyên kinh pháp (1), ngã đương phụng trì (2), như pháp tu hành (3) bạt chư cần khổ sanh tử căn bản (4), tốc thành vô thượng chánh đẳng chánh giác.

Giải

Cầu xin Thế tôn vì con thuyết giảng kinh pháp tường tận rõ ràng, con nhất định y theo giáo pháp mà tu hành, cắt bỏ tất cả gốc rễ của sanh tử, tất cả ác nghiệp, đoạn trừ tham sân si phiền não, hy vọng mau chóng thành Phật.

Chú

1. Kinh pháp: chỉ cho những lời nói và bài viết mà chư Phật vì tất cả chúng sanh giảng giải chân tướng của nhân sinh vũ trụ

2. Phụng trì: tiếp nhận một cách cung kính

3. Như pháp tu hành: Như pháp là y theo lời Phật dạy; tu là sửa đổi, hành là hành động; tu hành là sửa đổi những tư tưởng, sự hiểu biết, và hành vi sai lầm của mình.

4. Bạt chư cần khổ sanh tử căn bản: bạt là nhổ bỏ; cần khổ là những sự làm ra sự khổ; sanh tử căn bản là chỉ tâm tham sân si là gốc rễ của sanh tử. Nghĩa câu này là cắt bỏ tất cả những hành vi tạo ra ác nghiệp và gốc rễ của sanh tử.

KINH

Dục linh ngã (1) tác Phật thời, trí huệ quang minh, sở cư quốc độ, giáo thọ danh tự (2) giai văn thập phương, chư thiên nhân dân cập quyên nhụ loại, lai sanh ngã quốc, tất tác Bồ Tát. Ngã lập thị nguyện, đô thắng vô số chư Phật quốc giả, ninh khả đắc phủ?’’

Giải

Hy vọng là lúc con thành Phật, hào quang và trí huệ của con, chỗ ở và quốc độ của con, danh hiệu của con đều có thể truyền khắp cõi Phật ở mười phương. Tất cả chúng sanh ở trong sáu đường ở mười phương thế giới phát nguyện sanh về cõi nước của con đều làm Bồ Tát. Con lập nguyện này vượt trội hơn tất cả thế giới của chư Phật, không biết có được như ý nguyện không?

Chú

1. Dục linh ngã: Hy vọng làm cho tôi

2. Giáo thọ danh tự: chỉ danh hiệu sau khi thành Phật và danh hiệu của Quan Âm và Thế Chí Bồ Tát.

KINH

Thế Gian Tự Tại Vương Phật, tức vị Pháp Tạng nhi thuyết kinh ngôn: ‘’Tỷ như đại hải, nhất nhân đẩu(1) lượng, kinh lịch kiếp số, thượng khả cùng (2) để. Nhân hữu chí tâm cầu đạo, tinh tấn bất chỉ, hội đương khắc quả (3) hà nguyện bất đắc.

Giải

Đức Phật Thế Gian Tự Tại Vương nói với Pháp Tạng tỳ kheo rằng tỷ dụ như biển lớn và sâu, một người dùng cái đấu để đo lường nước biển, trải qua nhiều kiếp thì có thể lường được nước trong biển cả. Nếu như có người có chí nguyện cứng rắn chí tâm cầu đạo tinh tấn dũng mãnh không ngừng nghỉ nhất quyết có thể chứng được quả vị Phật vậy còn nguyện gì mà không có thể làm thành được.

Chú

1. Đẩu: đồ dùng để đong gạo

2. Cùng: tận

3. Hội đương khắc quả: hội là tất nhiên; khắc là đạt được; quả là nguyện vọng đạt được viên mãn, tất nhiên chứng được quả vị Phật.

KINH

Nhữ tự tư duy, tu hà phương tiện, nhi năng thành tựu Phật sát trang nghiêm. Như sở tu hành nhữ tự đương tri, thanh tịnh Phật quốc, nhữ ưng tự nhiếp.

Giải

Đức Phật nói: ông hãy suy nghĩ cho kỹ, tu pháp môn phương tiện gì để có thể thành tựu được các sự trang nghiêm trong cõi Phật. Phải tu hành đúng theo phương pháp như thế nào, ông tự mình phải nên biết; và nên kiến tạo cõi nước Phật độ thanh tịnh như thế nào, ông cũng nên tự mình lựa chọn và quyết định.

KINH

Pháp Tạng bạch ngôn: ‘’Tư nghĩa hoằng thâm (1), phi ngã cảnh giới, duy nguyện Như Lai, ¬¬Ứng Chánh Biến Tri (2) quảng diễn chư Phật vô lượng diệu sát (3) nhược ngã đắc văn, như thị đẳng pháp, tư duy tu tập (4), thệ mãn sở nguyện.’’

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo trả lời: Phật mới nói những nghĩa lý quá thâm sâu, cảnh giới và đầu óc của con đây không thể hiểu được, xin đức Phật vì con mà kể rõ vô lượng vô biên cõi Phật trang nghiêm. Nếu như con được nghe diệu pháp rồi, con sẽ suy nghĩ và tu tập tinh tấn để làm tròn đại nguyện.

Chú

1. Tư nghĩa hoằng thâm: chỉ nghĩa lý của những gì đức Phật vừa nói ra.

2. Như Lai, ¬¬Ứng Chánh Biến Tri: ¬¬Ứng Cúng Chánh Biến Tri: danh hiệu thứ ba và cũng là đại diện cho mười danh hiệu của đức Phật.

3. Diệu sát: chỉ cho cõi Phật vi diệu trang nghiêm.

4. Tư duy tu tập: tư duy là hiểu sâu, tu tập là tu hành và thực tập. Sửa đổi hành vi sai lầm và thực tập trong đời sống hàng ngày.

KINH

Thế Gian Tự Tại Vương Phật tri kỳ cao minh (1), chí nguyện thâm quảng, tức vị tuyên thuyết nhị bách nhất thập ức chư Phật sát độ (2) công đức nghiêm tịnh, quảng đại viên mãn chi tướng (3), ứng (4) kỳ tâm nguyện, tất hiện dữ chi, thuyết thị pháp thời kinh thiên ức tuế.

Giải

Đức Phật Thế Gian Tự Tại Vương biết Pháp Tạng tỳ kheo có đức hạnh cao thượng, trí huệ thâm sâu, phát nguyện rộng lớn vô cùng, nên nói những công đức thù thắng, diệu tướng thanh tịnh trang nghiêm rộng lớn viên mãn của những cõi Phật trong mười phương. Đức Phật vì muốn thỏa mãn tâm nguyện của Pháp Tạng tỳ kheo nên dùng năng lực thần kỳ đem thế giới của chư Phật hiện ra cho Pháp Tạng tỳ kheo thấy tận mắt. Lại thuyết pháp cho Pháp Tạng tỳ kheo nghe trong thời gian dài đến một ngàn ức năm. (Người lúc đó có mạng sống rất dài).

Chú

1. Cao minh: chỉ đức hạnh cao thượng, trí huệ rộng lớn.

2. Nhị bách nhất thập ức chư Phật sát độ: Nhị bách nhất thập ức: đây không phải là con số cụ thể, mà có nghĩa là tất cả những cõi Phật trong tận hư không. Trong Phật pháp thường dùng số bảy, mười, mười sáu, hai mươi mốt để đại biểu cho sự viên mãn hoàn toàn.

3. Công đức nghiêm tịnh, quảng đại viên mãn chi tướng: công là nhân lúc tu tập, đức là quả báo sau này; công đức chỉ cho sự việc nhân quả trong cõi nước của Phật. Nghiêm tịnh là chỉ cho vật chất nhân sự hoàn cảnh trong cõi nước của Phật thanh tịnh tốt đẹp; quảng đại viên mãn chỉ cho cõi nước của Phật to lớn hoàn hảo không có thiếu sót.

4. ¬Ứng: nghĩa là vừa lòng.

KINH

Nhĩ thời Pháp Tạng văn Phật sở thuyết, giai tất đổ kiến, khởi phát vô thượng thù thắng chi nguyện (1). Ư bỉ thiên nhân thiện ác, quốc độ thô diệu (2), tư duy cứu cánh (3) tiện nhất kỳ tâm (4) tuyển trạch sở dục, kết đắc (5) đại nguyện.

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo nghe đức Phật giới thiệu và nhìn thấy tất cả những thế giới chư Phật ở mười phương rồi phát khởi thệ nguyện rộng lớn, hiểu rõ hoàn toàn những hoàn cảnh sinh hoạt về tinh thần và vật chất ở những thế giới này. Sau đó chuyên tâm lựa chọn những gì mà mình hy vọng có trong một thế giới thanh tịnh tốt đẹp và làm ra bốn mươi tám lời nguyện vĩ đại.

Chú

1. Thù thắng chi nguyện: bốn mươi tám lời nguyện nói ở phẩm thứ sáu

2. Ư bỉ thiên nhân thiện ác, quốc độ thô diệu: bỉ là chỉ cho cõi nước của chư Phật ba đời; thiên nhân thiện ác chỉ cho hoàn cảnh nhân sự (chánh báo); quốc độ thô diệu chỉ cho hoàn cảnh vật chất (y báo)

3. Tư duy cứu cánh: hoàn toàn hiểu rõ.

4. Tiện nhất kỳ tâm: tức là nhất tâm, tâm không có dị niệm.

5. Kết đắc: nghĩa là hình thành, làm ra.

KINH

Tinh cần cầu sách (1), cung thận bảo trì tu tập công đức mãn túc ngũ kiếp (2). Ư bỉ nhị thập nhất câu chi (3) Phật độ, công đức trang nghiêm chi sự, minh liễu thông đạt, như nhất Phật sát, sở nhiếp Phật quốc siêu quá ư bỉ.

Giải

Sau khi Pháp Tạng tỳ kheo phát nguyện rồi, nỗ lực tu tập không ngừng vì muốn làm ra một chỗ có hoàn cảnh tu học tốt đẹp cho tất cả chúng sanh. Cung kính thận trọng nhất tâm chuyên chú làm theo lời dạy của đức Phật; tích lũy công đức trong vòng năm kiếp. Đối với công đức trang nghiêm ở trong hai trăm mười ức cõi nước của chư Phật hết thảy đều hiểu rõ hoàn toàn cũng như hiểu rõ một cõi nước của một đức Phật vậy. Cho nên Pháp Tạng tỳ kheo kiến lập nên thế giới Cực Lạc tự nhiên vượt trội hơn tất cả những cõi nước chư Phật.

Chú

1. Cầu sách: tìm tòi

2. Tu tập công đức mãn túc ngũ kiếp: tu hành học tập; công đức chỉ cho sự tu tập thành tựu bốn mươi tám lời nguyện. Pháp Tạng tỳ kheo tu tập không ngừng trong năm kiếp để hoàn thành bốn mươi tám lời nguyện, giúp cho tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới tu học thành Phật.

3. Nhị thập nhất câu chi: Số hai mươi mốt ở đây có ý là viên mãn. 'Câu chi' là tiếng Ấn độ, dịch ra là 'thiên vạn'; nhị thập nhất câu chi là số hai trăm mười ức nêu lên ở đoạn trước.

KINH

Ký nhiếp thọ dĩ, phục nghệ Thế Tự Tại Vương Như Lai sở, khể thủ lễ túc (1), nhiễu Phật tam táp (2) hiệp chưởng nhi trụ (3) bạch ngôn Thế tôn: ‘’ Ngã dĩ thành tựu trang nghiêm Phật độ, thanh tịnh chi hạnh ‘’(4)

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo làm thành thế giới Cực Lạc xong rồi đi đến trước đức Phật Thế Gian Tự Tại Vương đê đầu đảnh lễ. Đi nhiễu quanh Phật ba vòng, hành lễ xong chắp tay nói: ‘’Con đã làm thành thế giới Cực Lạc rồi (y báo trang nghiêm) và cũng hoàn thành sự tu trì rất là thanh tịnh (chánh báo trang nghiêm).’’

Chú

1. Khể thủ lễ túc: nghi lễ cung kính nhất trong Phật giáo. Khể thủ là đầu áp xuống đất; lễ túc là đem đầu áp xuống chân.

2. Nhiễu Phật tam táp: đi nhiễu quanh Phật ba vòng, cũng là nghi lễ cung kính trong Phật giáo.

3. Hiệp chưởng nhi trụ: hai tay chắp lại đứng một chỗ; chắp tay biểu lộ sự nhất tâm cung kính.

4. Thanh tịnh chi hạnh: làm cho tâm không có tạp niệm; sự hành trì mà thân tâm và cảnh giới đều thanh tịnh.

KINH

Phật ngôn thiện tai! kim chánh thị thời nhữ ưng cụ thuyết (1), linh chúng (2) hoan hỷ. Diệc linh đại chúng (3) văn thị pháp dĩ, đắc đại thiện lợi (4) năng ư Phật sát (5) tu tập nhiếp thọ (6) mãn túc vô lượng đại nguyện. (7)

Giải

Đức Phật tán thán PhápTạng tỳ kheo: Hôm nay đúng là thời điểm ông nên nói rõ để cho đại chúng hoan hỷ, và để cho những người ở trong tương lai có duyên nghe được bộ kinh này, trong một đời có thể bình đẳng thành Phật. Chúng sanh ở mười phương có thể sanh về thế giới Cực Lạc tu tập nhiếp thọ để hoàn thành đại nguyện thành Phật của mình và cũng là hoàn thành đại nguyện phổ độ chúng sanh của ông.

Chú

1. Nhữ ưng cụ thuyết: ông nên nói rõ.

2. Linh chúng: để cho những người cùng tu học với Pháp Tạng tỳ kheo.

3. Đại chúng: chữ này ở đây chỉ cho những Bồ Tát Thanh Văn trong đại hội giảng kinh này và tất cả những người có duyên nghe được kinh này trong tương lai.

4. Đại thiện lợi: chỉ cho bổn nguyện của đức Phật A Di Đà: "thập niệm tất sanh, bất thoái thành Phật" có thể làm cho chúng sanh trong mười phương trong một đời thành tựu được sự giải thoát rốt ráo bình đẳng viên mãn.

5. Phật sát: chỉ cho thế giới Cực Lạc.

6. Nhiếp thọ: nhiếp thủ thọ trì; lấy bổn nguyện của đức Phật A Di Đà cộng với sự tu trì làm thành công đức của mình.

7. Mãn túc vô lượng đại nguyện: Làm thỏa mãn một nguyện của chúng sanh muốn sanh về cõi Cực Lạc thì cũng là thỏa mãn tất cả đại nguyện.

Phẩm Thứ 6: Phát Đại Thệ Nguyện

Phẩm thứ 6: Phát đại thệ nguyện (1)

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo tuân theo lời dạy của đức Phật Thế Gian Tự Tại Vương, nói ra những đại nguyện của mình đã phát tâm.

Chú

1. Đại thệ nguyện: chỉ cho hai mươi bốn chương, bốn mươi tám nguyện trong phẩm này

KINH

Pháp Tạng bạch ngôn: ‘’Duy nguyện Thế Tôn, đại từ thính sát (1).

Giải

Pháp Tạng tỳ kheo bạch với đức Phật: ‘’Xin đức Thế Tôn đại từ đại bi vì con mà giám định (nghe con nói mà xem xét sự thành tâm của con).

Chú

1. Thính sát: giám định.

KINH

Ngã nhược chứng đắc Vô Thượng Bồ Đề, thành Chánh Giác dĩ, sở cư Phật sát, cụ túc vô lượng bất khả tư nghì công đức trang nghiêm (1).

Giải

Nếu lúc tôi chứng được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác thành Phật, chỗ ở của tôi (thế giới Cực Lạc) có vô lượng vô biên những thứ công đức trang nghiêm không thể nghĩ bàn được. Tất cả sự việc vật chất và hoàn cảnh sinh hoạt tu học đều vượt hơn tất cả cõi nước chư Phật.

Chú

1. Công đức trang nghiêm: công đức chỉ cho 'thập niệm tất sanh' (mười niệm nhất quyết phải vãng sanh), sanh tới thế giới Cực Lạc thì nhất định thành Phật; trang nghiêm chỉ cho sự việc vật chất và hoàn cảnh sinh hoạt tu học ở thế giới Cực Lạc đều vượt hơn tất cả cõi nước chư Phật

KINH

Vô hữu địa ngục, ngạ quỷ, cầm thú, quyên phi nhụ động (1) chi loại.

Giải

Đây là lời nguyện thứ nhất "Quốc vô ác đạo nguyện". Nguyện cõi nước của tôi (thế giới Cực Lạc) không có ba đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.

Nhận định

Chúng sanh tạo ác nghiệp tham sân si sẽ có quả báo sanh vào ba đường ác rất khổ này. Nguyện này nói rõ thế giới Cực Lạc không có người tạo tham sân si ác nghiệp.

Chú

1. Cầm thú, quyên phi nhụ động: chỉ cho chúng sanh trong loài súc sanh.

KINH

Sở hữu nhất thiết chúng sanh, dĩ cập diệm ma la giới (1), tam ác đạo (2) trung lai sanh ngã sát thọ ngã pháp hóa tất thành A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề, bất phục cánh đọa ác thú. Đắc thị nguyện nãi tác Phật bất đắc thị nguyện bất thủ Vô Thượng Chánh Giác’’.

Giải

Đây là lời nguyện thứ nhì "Bất đọa ác thú nguyện". Thế giới Cực Lạc không những không có ba đường ác, thậm chí những chúng sanh từ địa ngục phát nguyện sanh về cõi nước của tôi, được tôi giáo hóa, giả sử họ đến mười phương thế giới cúng dường chư Phật giáo hóa chúng sanh cũng vĩnh viễn không đọa vào ba đường ác và đều có thể viên mãn thành Phật trong một đời. Nếu nguyện này thực hiện rồi tôi mới thành Phật, nếu chưa thực hiện được tôi không thành Phật.

Chú

1. Diệm ma la giới: chỉ địa ngục, nơi khổ nhất trong mười pháp giới.

2. Tam ác đạo: chỉ súc sanh, ngạ quỷ, địa ngục; còn gọi là tam ác thú.

KINH

Ngã tác Phật thời, thập phương thế giới sở hữu chúng sanh linh sanh ngã sát giai cụ tử ma chân kim sắc thân (1)

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba "Thân tất kim sắc nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới vãng sanh về thế giới Cực Lạc của tôi đều có thân thể vĩnh viễn không hư hoại.

Chú

1. Tử ma chân kim sắc thân: tử ma chân kim là vàng ròng, vàng hạng nhất; nghĩa ở đây là thân Phật không hư không thay đổi.

KINH

Tam thập nhị chủng đại trượng phu tướng (1)

Giải

Đây là lời nguyện thứ tư "Tam thập nhị tướng nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới vãng sanh về thế giới Cực Lạc của tôi đều có đầy đủ ba mươi hai tướng đại trượng phu.

Chú

1. Tam thập nhị chủng đại trượng phu tướng: còn gọi là Tam thập nhị tướng; Phật thị hiện có đầy đủ những thứ tướng tốt cao qúy trong thế gian này:

1. Lòng bàn chân bằng phẳng

2. Bàn chân có bánh xe ngàn cọng

3. Ngón tay thon dài

4. Tay chân mềm mại

5. Tay chân có màng nối các ngón lại.

6. Tay chân đầy đặn, mập mạp.

7. Lưng bàn chân, mu bàn chân no tròn, đầy đặn

8. Thân người như con nai chúa

9. Tay dài quá gối

10. Nam căn ẩn kín

11. Tướng người to lớn, vạm vỡ

12. Lỗ chân lông hiện sắc xanh

13. Lông trên thân mọc hướng lên trên rất đẹp đẽ

14. Thân thể vàng rực

15. Thân thường tỏa ánh sáng xa đến một trượng (mười thước Tàu, chừng 2, 3 thước Tây)

16. Da mướt

17. Bảy chỗ phẳng phiu, đày đặn

18. Hai nách đầy đặn

19. Thân người như sư tử

20. Thân thẳng

21. Vai tròn đày.

22. Bốn mươi răng

23. Răng trắng, đều đặn, khít khao

24. Răng trắng (bốn răng nanh trắng sạch)

25. Hai bên gò má như sư tử

26. Nước miếng có chất thơm ngon

27. Lưỡi rộng dài

28. Giọng nói vang xa như Phạm thiên

29. Tròng mắt xanh biếc hơi ánh đỏ.

30. Lông mi như trâu chúa, bò chúa.

31. Lông xoáy giữa hai chân mày (bạch hào)

32. Chóp nổi cao trên đỉnh đầu.

KINH

Đoan chánh tịnh khiết (1) tất đồng nhất loại, nhược hình mạo sai biệt hữu hảo xú giả bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ năm "Thân vô sai biệt nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới vãng sanh về thế giới Cực Lạc của tôi đều có dung mạo tươi đẹp, thân tâm thanh tịnh, thân tướng đều giống nhau, thân hình dung mạo đều không khác nhau, đều không có phân biệt đẹp xấu. Ba nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Đoan chánh thanh khiết: dung mạo đoan chánh, thân tâm thanh khiết.

KINH

Ngã tác Phật thời, sở hữu chúng sanh, sanh ngã quốc giả, tự tri vô lượng kiếp thời túc mạng (1) sở tác thiện ác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ sáu "Túc mạng thông nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc đều có thể biết được những điều thiện ác quả báo của mình trong vô số kiếp về trước.

Chú

1. Túc mạng: sanh mạng trong vô số kiếp về trước.

KINH

Giai năng đỗng thị triệt thính (1) tri thập phương khứ lai hiện tại chư sự. Bất đắc thị nguyện bất thủ chánh giác.

Giải

Giai năng đỗng thị là nguyện thứ bảy "Thiên nhãn thông nguyện"; triệt thính là nguyện thứ tám ‘‘Thiên nhĩ thông nguyện". Pháp Tạng tỳ kheo nói: lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh sanh về thế giới Cực Lạc đều có thiên nhãn và thiên nhĩ thông, có thể biết sự việc trong mười phương thế giới trong quá khứ hiện tại và vị lai. Ba thứ nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Đỗng thị: chỉ thiên nhãn thông, thấy tất cả sự vật rõ ràng không bị chướng ngại. Triệt thính: chỉ thiên nhĩ thông, nghe tất cả âm thanh trong mọi tần số.

KINH

Ngã tác Phật thời, sở hữu chúng sanh, sanh ngã quốc giả, giai đắc tha tâm trí thông (1), nhược bất tất tri ức na do tha bách thiên (2) Phật sát chúng sanh tâm niệm giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ chín "Tha tâm thông nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc của tôi đều có ‘‘Tha tâm trí thông". Nếu không thể hoàn toàn biết được tâm niệm của chúng sanh ở trong vô lượng vô biên cõi Phật, tôi sẽ không thành Phật.

Chú

1. Tha tâm trí thông: Có thể hiểu biết được tâm niệm của người khác.

2. Ức na do tha bách thiên: Na do tha là đơn vị đo lường của Ấn độ hồi xưa bằng với mười triệu. Nghĩa ở đây là số lượng rất lớn.

KINH

Ngã tác Phật thời, sở hữu chúng sanh, sanh ngã quốc giả, giai đắc thần thông tự tại (1) ba la mật đa (2).

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười "Thần túc thông nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc của tôi đều có đầy đủ thần thông tự tại, có đại viên mãn không có chướng ngại.

Chú

1. Thần thông tự tại: có khả năng bay, phân thân, biến hóa tự tại.

2. Ba la mật đa: nghĩa là viên mãn.

KINH

Ư nhất niệm khoảnh (1) bất năng siêu quá ức na do tha bách thiên Phật sát, châu biến tuần lịch cúng dường chư Phật giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười một "Biến cúng chư Phật nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc của tôi nếu trong một thời gian rất ngắn mà không có thể đi đến cõi nước ở mười phương du ngoạn và cúng dường chư Phật thì tôi nguyện không thành Phật. Cúng dường chư Phật là tu phước to lớn; nghe Phật thuyết pháp là khai mở trí huệ rộng lớn.

Chú

1. Nhất niệm khoảnh: một thời gian rất ngắn

KINH

Ngã tác Phật thời, sở hữu chúng sanh, sanh ngã quốc giả, viễn ly phân biệt (1) chư căn tịch tịnh (2) nhược bất quyết định thành đẳng chánh giác, chứng đại niết bàn giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười hai "Định thành chánh giác nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh sanh về thế giới Cực Lạc của tôi đều xa lìa tất cả tâm phân biệt, sáu căn tịch nhiên an tịnh, nếu như không thể quyết định thành Phật, thì tôi sẽ không thành chánh giác. Nguyện này là đức Phật A Di Đà bảo đảm cho người sanh về thế giới Cực Lạc nhất định trong một đời sẽ thành Phật.

Chú

1. Viễn ly phân biệt : phân biệt là đối với tất cả sự vật và đạo lý khởi lên sự suy nghĩ biện bác sai lầm.

2. Chư căn tịch tịnh: chư căn chỉ cho sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý; tịch là xa lìa phiền não, tịnh là tuyệt trừ vọng tưởng.

KINH

Ngã tác Phật thời, quang minh vô lượng, phổ chiếu thập phương, tuyệt thắng chư Phật, thắng vu nhật nguyệt chi minh, thiên vạn ức bội.

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười ba "Quang minh vô lượng nguyện". Lúc tôi thành Phật, nguyện cho hào quang của tôi không thể hạn lượng, phổ chiếu cõi Phật ở mười phương, hào quang này nhất định sáng hơn hào quang của tất cả chư Phật, sáng hơn ánh sáng của mặt trời và mặt trăng ngàn muôn ức lần.

KINH

Nhược hữu chúng sanh kiến ngã quang minh chiếu xúc kỳ thân mạc bất an lạc, từ tâm tác thiện, lai sanh ngã quốc. Nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười bốn "Xúc quang an lạc nguyện". Lúc tôi thành Phật, nếu có chúng sanh thấy được hào quang của tôi, hào quang chiếu xoi trùm khắp thân thể của chúng sanh đó thì không thể nào không được an lạc, tự nhiên sẽ dùng tâm từ bi để làm việc thiện, tương lai sẽ vãng sanh về Cực Lạc thế giới. Hai nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

KINH

Ngã tác Phật thời, thọ mạng vô lượng, quốc trung Thanh Văn, Thiên, Nhân vô số, thọ mạng diệc giai vô lượng.

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười lăm "Thọ mạng vô lượng nguyện". Lúc tôi thành Phật, thọ mạng của tôi vô lượng, vô số Người Trời và Thanh Văn đều có vô lượng thọ mạng giống tôi.

KINH

Giả linh tam thiên đại thiên thế giới (1) chúng sanh, tất thành Duyên Giác, ư bách thiên kiếp tất cộng kế giảo (2); nhược năng tri kỳ lượng số giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười sáu "Thanh Văn vô số nguyện". Lúc tôi thành Phật, số người chứng Thanh Văn vô số. Giả sử số chúng sanh trong một đại thiên thế giới đều chứng Duyên Giác, những người này dùng thời gian dài một trăm ngàn kiếp hợp lại để tính số Thanh Văn, thọ mạng và số lượng của người và trời ở Cực Lạc thế giới. Nếu họ có thể tính ra số lượng và thọ mạng này, tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Tam thiên đại thiên thế giới: Trong kinh Phật nói lấy núi Tu di làm trung tâm của một đơn vị thế giới (Cư sĩ Hoàng Niệm Tổ nói núi Tu di là cái "động đen" ở trung tâm của ngân hà) Một ngàn cái đơn vị thế giới hợp lại thành một tiểu thiên thế giới. Một ngàn tiểu thiên thế giới hợp lại thành một trung thiên thế giới. Một ngàn trung thiên thế giới hợp lại thành một đại thiên thế giới. Một đại thiên thế giới này còn gọi là tam thiên đại thiên thế giới

2. Kế giảo: là tính toán

KINH

Ngã tác Phật thời, thập phương thế giới vô lượng sát trung, vô số chư Phật nhược bất cộng xưng thán ngã danh (1) thuyết ngã công đức quốc độ chi thiện (2) giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười bảy "Chư Phật xưng thán nguyện". Lúc tôi thành Phật, vô số chư Phật ở mười phương thế giới nếu như không xưng dương tán thán danh hiệu của tôi và diễn nói giới thiệu công đức và những sự tốt đẹp của thế giới Cực Lạc, tôi nguyện không thành Phật. (Chỉ tất cả chư Phật đều vì chúng sanh tuyên dương khen ngợi ba cuốn kinh của Tịnh Độ, khuyên chúng sanh niệm Phật để cầu sanh Tịnh Độ).

Chú

1. Xưng thán: xưng dương và tán thán. Ngã danh: chỉ danh hiệu và công đức của đức Phật A Di Đà.

2. Quốc độ chi thiện: chỉ y báo và chánh báo trang nghiêm của thế giới Cực Lạc

KINH

Ngã tác Phật thời, thập phương chúng sanh, văn (1) ngã danh hiệu, chí tâm tín nhạo (2) sở hữu thiện căn (3) tâm tâm hồi hướng (4) nguyện sanh ngã quốc, nãi chí thập niệm (5), nhược bất sanh giả, bất thủ chánh giác, duy trừ ngũ nghịch (6) phỉ báng chánh pháp (7).

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười tám ‘‘Thập niệm tất sanh nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới nghe đến danh hiệu của tôi chỉ dùng tâm chí thành tin sâu ngưỡng mộ tu học pháp môn niệm Phật. Và dùng những thiện căn mà mình tu tập được chí thành hồi hướng phát nguyện cầu sanh cõi nước của tôi, không kể người đó niệm Phật được nhiều hay ít, thậm chí đến khi lâm chung xưng niệm mười câu Phật hiệu đều được vãng sanh Cực Lạc thế giới. Nếu như không thể vãng sanh tôi nguyện không thành Phật. Nhưng mà trừ những người phạm tội ngũ nghịch và tội phỉ báng chánh pháp thì không thể vãng sanh.

Chú

1. Văn: nghe đến. Trong chữ này bao gồm ý tín thọ phụng hành.

2. Chí tâm: tâm chân thành. Tín nhạo: vui thích tin theo

3. Thiện căn: chỉ ba nghiệp thân khẩu ý đoạn trừ hết phiền não tham sân si. Những sự tốt đẹp phát sanh từ sự tinh cần thanh tịnh.

4. Tâm tâm: tâm thuần nhất. Hồi hướng: hồi chuyển thú hướng. Đem những thiện căn công đức chuyển đến những người khác.

5. Thập niệm: Lúc lâm chung niệm liên tục mười câu Phật hiệu.

6. Ngũ nghịch: năm tội nặng giết cha, giết mẹ, giết A La Hán, phá hòa hợp tăng, làm Phật đổ máu.

7. Phỉ báng chánh pháp: Phá hoại công kích Phật pháp; phỉ là nói xấu người khác; báng là ác ý công kích người khác.

KINH

Ngã tác Phật thời, thập phương chúng sanh, văn ngã danh hiệu, phát Bồ đề tâm (1) tu chư công đức (2), phụng hành lục ba la mật, kiên cố bất thoái, phục dĩ thiện căn hồi hướng, nguyện sanh ngã quốc.

Giải

Đây là lời nguyện thứ mười chín "Văn danh phát tâm nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới nghe đến danh hiệu của tôi, có thể phát Bồ đề tâm, dùng tâm thanh tịnh để tu tất cả những điều thiện, hành trì lục ba la mật của hàng Bồ Tát (bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, bát nhã). Lòng tin của họ vững chắc không thoái chuyển, và dùng tất cả thiện căn từ sự tu tập này hồi hướng phát nguyện cầu xin về Cực Lạc thế giới.

Chú

1. Bồ đề tâm: Bồ đề là tiếng Ấn độ, dịch ra nghĩa là 'giác ngộ'. Bồ đề tâm là tâm cầu giác ngộ thành Phật. Ngẫu Ích đại sư nói "Phát nguyện niệm Phật cầu sanh Cực Lạc thế giới là phát đại Bồ đề tâm".

2. Công đức: dùng tâm thanh tịnh để tu tất cả những điều thiện là công và nhất định thâu được kết quả tốt đẹp là đức.

KINH

Nhất tâm niệm ngã, trú dạ (1) bất đoạn, lâm thọ chung thời, ngã dữ chư Bồ Tát chúng (2) nghinh hiện kỳ tiền, kinh tu du gian (3), tức sanh ngã sát, tác A duy việt trí (4) Bồ Tát. Bất đắc thị nguyện, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi "Lâm chung tiếp dẫn nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới nghe đến danh hiệu của tôi, nhất tâm chuyên cần niệm suốt ngày đêm. Những người đó đến lúc mạng chung, tôi và chúng Bồ Tát hiện ra trước mặt họ, tiếp dẫn họ vãng sanh, trải qua một thời gian rất ngắn thì đã sanh tới Cực Lạc thế giới thành A duy việt trí Bồ Tát và chứng được ba thứ bất thoái chuyển. Hai nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Trú dạ: trú là ban ngày, dạ là ban đêm.

2. Chư Bồ Tát chúng: chỉ Quán Âm, Thế Chí, và những Bồ Tát ở Cực Lạc thế giới có duyên với người vãng sanh.

3. Tu du gian: chỉ một thời gian rất ngắn.

4. A duy việt trí: là tiếng Ấn độ dịch ra là: Bất thoái chuyển, danh xưng cho hàng Bồ Tát ở Thất địa và trên nữa.

KINH

Ngã tác Phật thời, thập phương chúng sanh, văn ngã danh hiệu, hệ niệm (1) ngã quốc, phát Bồ đề tâm, kiên cố bất thoái, thực chúng đức bổn (2) chí tâm hồi hướng dục sanh Cực Lạc, vô bất toại (3) giả. Nhược hữu túc ác (4) văn ngã danh tự, tức tự hối quá (5) vi đạo tác thiện, tiện trì kinh giới (6) nguyện sanh ngã sát, mạng chung bất phục cánh (7) tam ác đạo, tức sanh ngã quốc. Nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi mốt "Hối quá đắc sanh nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới nghe đến danh hiệu của tôi, nhất tâm chuyên niệm Cực Lạc thế giới y chánh trang nghiêm, phát Bồ đề tâm, lòng tin vững chắc không thoái chuyển, đem sự trì niệm danh hiệu Phật vun bồi công đức, và dùng tâm chí thành hồi hướng cầu sanh Cực Lạc thế giới, không thể nào mà không được mãn nguyện. Nếu người này trong quá khứ tạo tội cực ác, nghe được danh hiệu của đức Phật A Di Đà lập tức sửa đổi những sự sai lầm cũ, thọ trì làm theo lời dạy trong kinh điển, phát nguyện cầu sanh về Cực Lạc thế giới. Người này lúc mạng chung sẽ không phải trải qua tam ác đạo, lập tức vãng sanh về cõi Cực Lạc. Nếu không được như vậy, tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Hệ niệm: để tâm chuyên chú vô một chỗ.

2. Thực chúng đức bổn: thực là bồi thực (vun trồng); chúng đức bổn là căn bản của các thứ công đức, là một câu A Di Đà Phật. Thực chúng đức bổn nghĩa là trì danh niệm Phật.

3. Toại: nghĩa là mãn nguyện.

4. Túc ác: ác nghiệp trong quá khứ nhiều đời.

5. Hối quá: xấu hổ sửa đổi.

6. Đạo: chỉ con đường thành Phật. Tác thiện: làm những sự lợi ích cho chúng sanh. Tiện trì kinh giới: làm theo lời giáo huấn trong kinh điển.

7. Cánh: kinh lịch.

KINH

Ngã tác Phật thời, quốc vô phụ nữ.

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi hai "Quốc vô nữ nhân nguyện". Lúc tôi thành Phật, cõi nước của tôi không có phụ nữ. Tất cả những phụ nữ vãng sanh về Cực Lạc thế giới đều có đầy đủ ba mươi hai tướng đại trượng phu.

KINH

Nhược hữu nữ nhân, văn ngã danh tự, đắc thanh tịnh tín (1) phát Bồ đề tâm yếm hoạn nữ thân, nguyện sanh ngã quốc, mạng chung tức hóa nam tử, lai ngã sát độ.

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi ba "Yếm nữ chuyển nam nguyện". Lúc tôi thành Phật, nếu có người nữ, nghe đến danh hiệu của đức Phật A Di Đà, liền có được tín tâm thanh tịnh và phát Bồ đề tâm, chán ghét thân nữ, phát nguyện vãng sanh về Cực Lạc thế giới. Người đó lúc mạng chung lập tức chuyển hóa thành người nam sanh về nước của tôi

Chú

1. Thanh tịnh tín: tín tâm không có ô nhiễm hoài nghi.

2. Yếm hoạn: chán ghét.

KINH

Thập phương thế giới chư chúng sanh loại (1) sanh ngã quốc giả, giai ư thất bảo trì liên hoa (2) trung hóa sanh, nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi bốn "Liên hoa hóa sanh nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới, phàm những người sanh đến Cực Lạc thế giới đều hóa sanh từ hoa sen trong ao thất bảo. Ba nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Chư chúng sanh loại: tất cả chúng sanh trong chín pháp giới.

2. Liên hoa: hoa sen.

KINH

Ngã tác Phật thời, thập phương chúng sanh, văn ngã danh hiệu, hoan hỷ tín nhạo lễ bái quy mạng (1) dĩ thanh tịnh tâm tu Bồ Tát hạnh (2) chư thiên thế nhân mạc bất chí kính.

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi lăm ‘‘Thiên nhân lễ kính nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới sau khi nghe đến danh hiệu của đức Phật A Di Đà thì sanh tâm hoan hỷ tin tưởng ưa thích pháp môn niệm Phật và chí thành lễ bái quy y, dùng tâm thanh tịnh tu tập hạnh Bồ Tát: tam phước, lục hòa, tam học, lục độ, Phổ hiền Bồ Tát thập nguyện. Tuy là những người này không phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ, sự hành trì của họ đã được chư thiên tôn kính.

Chú

1. Quy mạng: dùng toàn thân tâm chí thành quy y.

2. Bồ Tát hạnh: những hạnh của Bồ Tát tự hành hóa tha: tam phước, lục hòa, tam học, lục độ, thập nguyện

KINH

Nhược văn ngã danh, thọ chung chi hậu, sanh tôn quý gia (1) chư căn vô khuyết (2)

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi sáu "Văn danh đắc phúc nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới sau khi nghe đến danh hiệu của đức Phật A Di Đà thì sanh tâm hoan hỷ vui mừng tin theo, tuy là không phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ, sau khi thọ mạng hết rồi sẽ được sanh vào nhà tôn quý, sáu căn đầy đủ, tướng mạo xinh đẹp, có được quả báo phước đức lớn.

Chú

1. Tôn quý gia: nhà tích thiện tích đức.

2. Chư căn vô khuyết: sáu căn đầy đủ.

KINH

Thường tu thù thắng phạm hạnh (1), nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi bảy ‘‘Tu thù thắng hạnh nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh ở mười phương thế giới sau khi nghe đến danh hiệu của đức Phật A Di Đà thì sanh tâm hoan hỷ vui mừng tin theo, lễ bái quy mạng, tuy là không phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ, nhưng mà kiếp sau cũng còn có thể tiếp tục tu học pháp môn niệm Phật. Ba nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Thù thắng phạm hạnh: những hạnh thanh tịnh vô dục. Ở đây chỉ pháp môn niệm Phật.

KINH

Ngã tác Phật thời, quốc trung vô bất thiện danh (1)

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi tám "Quốc vô bất thiện nguyện". Lúc tôi thành Phật, ở thế giới Cực Lạc không những không có sự việc không thiện, những tên và chữ không tốt cũng không nghe tới.

Chú

1. Bất thiện danh: tên không tốt, thí dụ như: tam ác đạo, tam độc.

KINH

Sở hữu chúng sanh, sanh ngã quốc giả, giai đồng nhất tâm, trụ ư định tụ (1).

Giải

Đây là lời nguyện thứ hai mươi chín ‘‘Trụ chánh định tụ nguyện". Lúc tôi thành Phật, chúng sanh ở mười phương thế giới vãng sanh về thế giới Cực Lạc, đều có đồng tâm đồng đức trụ ở nơi chánh định (quyết định thành Phật trong một đời).

Chú

1. Định tụ: chỉ lý luận "chánh định tụ sở y cứ": phương pháp tu chính xác vì vậy nhất định chứng quả

KINH

Viễn ly nhiệt não (1) tâm đắc thanh lương, sở thọ khoái lạc, do như lậu tận tỳ kheo (2)

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi "Lạc như lậu tận nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc vĩnh viễn xa rời tất cả phiền não, tâm được mát mẻ tự tại, những cảm thọ vui mừng rất là thù thắng giống như những lậu tận tỳ kheo.

Chú

1. Nhiệt não: phiền não

2. Lậu tận tỳ kheo: lậu tận là hết sạch phiền não. Lậu tận tỳ kheo là tỳ kheo chứng được A La Hán.

KINH

Nhược khởi tưởng niệm (1) tham kế thân (2) giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi mốt "Bất tham kế thân nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc đối với tất cả sự việc trong thế gian và xuất thế gian đều không khởi tâm phân biệt, đối với thân thể cũng không khởi tâm niệm chấp trước. Bốn nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Khởi tưởng niệm: sanh tâm phân biệt chấp trước.

2. Tham kế thân: đối với thân thể sanh tâm phân biệt chấp trước.

KINH

Ngã tác Phật thời, sanh ngã quốc giả, thiện căn vô lượng, giai đắc Kim cang Na la diên thân (1) kiên cố chi lực.

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi hai "Na la diên thân nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc đều có đủ vô lượng thiện căn, bởi vậy có được thân kim cang bất hoại có đủ thể lực vô cùng mạnh mẻ.

Chú

1. Kim cang Na la diên thân: "Na la diên" nghĩa là cứng rắn không hư hoại. Ở đây chỉ cho thân kim cang bất hoại của Phật.

KINH

Thân đỉnh giai hữu quang minh chiếu diệu, thành tựu nhất thiết trí huệ, hoạch đắc vô biên biện tài (1).

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi ba "Quang minh huệ biện nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc đều giống như Phật, trên đỉnh đầu cũng có hào quang chiếu sáng, có đủ trí huệ thành tựu viên mãn, có biện tài vô ngại như Phật có thể thuyết pháp cho chúng sanh.

Chú

1. Vô biên biện tài: chỉ biện tài vô ngại của Phật.

KINH

Thiện đàm chư pháp bí yếu (1), thuyết kinh hành đạo (2), ngữ như chung thanh nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi bốn ‘‘Thiện đàm pháp yếu nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc đều có thể khế lý và khế cơ mà diễn thuyết những sự thâm sâu tinh yếu trong Phật pháp. Cũng như diễn thuyết bộ kinh 'Vô Lượng Thọ' này. Lấy cử chỉ ngôn ngữ chân thành chỉ dạy cho tất cả chúng sanh, âm thanh thuyết giảng cũng giống như tiếng chuông có thể vang thật xa, có thể cảnh giác chúng sanh bỏ ác tu thiện, xa lìa khổ não, đạt được hạnh phúc. Ba nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Thiện đàm: Những lời nói ra đều khế lý và khế cơ. Chư pháp bí yếu: những điểm chính yếu trong tất cả các pháp.

2. Thuyết kinh: giảng kinh thuyết pháp là ngôn giáo (dùng lời nói để giảng dạy). Hành đạo: làm theo lời dạy trong kinh là thân giáo (dùng cử chỉ hành động để giảng dạy). Thuyết kinh hành đạo là dùng cử chỉ hành động ý niệm để giáo hóa chúng sanh

KINH

Ngã tác Phật thời, sở hữu chúng sanh, sanh ngã quốc giả, cứu cánh tất chí nhất sanh bổ xứ (1).

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi lăm ‘‘Nhất sanh bổ xứ nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc đều có thể cứu cánh chứng được quả vị nhất sanh bổ xứ Đẳng Giác Bồ Tát, quyết định thành Phật trong một đời.

Chú

1. Nhất sanh bổ xứ: đẳng giác Bồ Tát sắp thành Phật (hậu bổ Phật vị)

KINH

Trừ kỳ bổn nguyện (1) vị chúng sanh cố, bị hoằng thệ khải (2) giáo hóa nhất thiết hữu tình, giai phát tín tâm tu Bồ đề hạnh, hành Phổ Hiền đạo, tuy sanh tha phương thế giới, vĩnh ly ác thú hoặc nhạo thuyết pháp, hoặc nhạo thính pháp, hoặc hiện thần túc (3) tùy ý tu tập (4) vô bất viên mãn, nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi sáu "Giáo hóa tùy ý nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc đều nhất định chứng được quả vị nhất sanh bổ xứ, thêm vào sự muốn hoàn thành bổn nguyện, họ dựa vào nguyện lực hoằng thệ vững chắc để giáo hóa chúng sanh. Họ làm cho chúng sanh phát tâm tin tưởng Phật pháp, sửa đổi hành vi tư tưởng sai lầm, tu tập theo mười lời nguyện của Phổ Hiền Bồ Tát cầu sanh Cực Lạc. Những Bồ Tát này thị hiện ở tha phương thế giới để giáo hóa chúng sanh nhưng không phải chịu quả báo của lục đạo luân hồi. Họ thị hiện ra thân phận những người đi thuyết pháp, người đi nghe pháp, hoặc thị hiện thần thông làm lợi ích cho chúng sanh. Không kể là thị hiện ra thân phận và dùng pháp môn gì để giáo hóa chúng sanh đều có thể dùng những phương tiện thích hợp làm cho chúng sanh tùy ý hoan hỷ tu tập. Mục đích sau cùng đều là dẫn dắt chúng sanh phát nguyện vãng sanh về Cực Lạc thế giới; những lời hoằng thệ nguyện này đều viên mãn tốt đẹp. Hai nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Bổn nguyện: lời thệ nguyện của Bồ Tát phát ra khi chưa thành Phật.

2. Bị hoằng thệ khải: ví dụ cho Bồ Tát dùng lời thệ nguyện hoằng pháp làm áo giáp trong lúc ra vào tam giới lục đạo luân hồi để giáo hóa chúng sanh.

3. Thần túc: thần túc thông.

4. Tùy ý tu tập: tùy ý nguyện dùng các thứ phương tiện để hướng dẫn chúng sanh tu học.

KINH

Ngã tác Phật thời, sanh ngã quốc giả, sở tu ẩm thực, y phục, chủng chủng cúng cụ (1) tùy ý tức chí, vô bất mãn nguyện.

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi bảy "Y thực tự chí nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc, những thứ cần thiết về tinh thần vật chất trong sinh hoạt hằng ngày như đồ ăn uống, y phục, đồ dùng đều tùy sở thích hiện ra không có thứ gì mà không hợp ý thích.

Chú

1. Chủng chủng cúng cụ: chỉ hương hoa, tràng phan, bảo cái, anh lạc, ngoạ cụ, thiên nhạc

KINH

Thập phương chư Phật ứng niệm thọ kỳ cúng dường, nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi tám "Ứng niệm thọ cúng nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả chúng sanh vãng sanh về thế giới Cực Lạc, nếu muốn cúng dường chư Phật, mười phương chư Phật đều có thể do tâm niệm này thọ nhận cúng dường. Hai nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

KINH

Ngã tác Phật thời, quốc trung vạn vật (1) nghiêm tịnh, quang lệ, hình sắc thù đặc cùng vi cực diệu, vô năng xứng lượng. Kỳ chư chúng sanh, tuy cụ thiên nhãn, hữu năng biện kỳ hình sắc, quang tướng, danh số, cập tổng tuyên thuyết giả bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ ba mươi chín "Trang nghiêm vô tận nguyện". Lúc tôi thành Phật, tất cả sự vật ở thế giới Cực Lạc trang nghiêm thanh tịnh xinh đẹp vô cùng, hình thể màu sắc rực rỡ, tất cả đều vi diệu đến cực điểm không thể nào đo lường được. Chúng sanh ở thế giới Cực Lạc tuy là có đủ thiên nhãn thông, nếu có thể nói rõ hình trạng màu sắc tên hiệu và số lượng của tất cả sự vật ở thế giới Cực Lạc, và nếu có người có thể nói ra hết những thứ này thì tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Quốc trung vạn vật: chỉ y báo hoàn cảnh cư trú sinh hoạt tu học ở thế giới Cực Lạc

KINH

Ngã tác Phật thời, quốc trung vô lượng sắc thọ (1) cao hoặc bách thiên do tuần (2), đạo tràng thọ cao tứ bách vạn lý. Chư Bồ Tát trung tuy hữu thiện căn liệt giả (3) diệc năng liễu tri.

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi "Vô lượng sắc thọ nguyện". Lúc tôi thành Phật, thế giới Cực Lạc có rất nhiều cây báu có vô lượng màu sắc rực rỡ. Chiều cao của những cây này có cây cao một trăm do tuần, có cây cao một ngàn do tuần. Cây Bồ đề ở kế bên đạo tràng cao bốn triệu dặm. Những Bồ Tát ở thế giới Cực Lạc mà có thiện căn thấp kém đều có thể hiểu được những sự trang nghiêm của những cây báu này.

Chú

1. Vô lượng sắc thọ: chỉ những cây báu ở thế giới Cực Lạc đều là bảy thứ châu báu hợp thành, ánh sáng rực rỡ màu sắc xinh đẹp vô cùng cho nên gọi là "sắc thọ"

2. Do tuần: đơn vị đo lường của Ấn độ hồi xưa. Có ba thứ:

a. đại do tuần: cỡ tám chục dặm (dặm của Trung quốc)

b. trung do tuần: cỡ sáu chục dặm

c. tiểu do tuần: cỡ bốn chục dặm

3. Thiện căn liệt giả: chỉ người hạ hạ phẩm vãng sinh

KINH

Dục kiến chư Phật tịnh quốc trang nghiêm tất ư bảo thọ gian kiến, do như minh cảnh, đổ kỳ diện tượng, nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi mốt "Thọ hiện Phật sát nguyện". Lúc tôi thành Phật, chúng sanh ở thế giới Cực Lạc, nếu muốn nhìn thấy sự trang nghiêm của người, sự việc, và cảnh giới của chư Phật ở mười phương thì đều nhìn thấy được ở khoảng giữa của các hàng cây báu, nhìn thấy rõ ràng cũng như nhìn thấy hình tướng của mình hiện rõ ở trong tấm kiếng sáng. Nếu nguyện trên không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

KINH

Ngã tác Phật thời, sở cư Phật sát, quảng bác (1) nghiêm tịnh quang oánh (2) như cảnh, triệt chiếu (3) thập phương vô lượng vô số bất khả tư nghì. Chư Phật thế giới chúng sanh đổ giả sanh hy hữu tâm (4) nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi hai "Triệt chiếu thập phương nguyện". Lúc tôi thành Phật, thế giới Cực Lạc rộng lớn vô cùng trang nghiêm thanh tịnh ánh sáng trong suốt cũng giống như trong tấm kính vậy, có thể soi chiếu vô lượng vô số cõi Phật không thể đếm kể được ở mười phương. Chúng sanh ở mười phương thế giới nếu có thể thấy được ánh sáng ở thế giới Cực Lạc thì đều phát tâm Bồ đề cao qúy vô thượng. Nếu nguyện trên không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Quảng bác: rộng lớn vô biên.

2. Quang oánh: ánh sáng trong suốt.

3. Triệt chiếu: Ở đâu cũng chiếu tới.

4. Hy hữu tâm: chỉ vô thượng thù thắng Bồ đề tâm.

KINH

Ngã tác Phật thời, hạ tùng địa tế, thượng chí hư không, cung điện, lâu quán, trì lưu, hoa thọ, quốc độ sở hữu nhất thiết vạn vật giai dĩ vô lượng bảo hương hiệp thành. Kỳ hương phổ huân thập phương thế giới; chúng sanh văn giả giai tu Phật hạnh (1), nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi ba "Bảo hương phổ huân nguyện". Lúc tôi thành Phật, ở thế giới Cực Lạc từ dưới đất lên đến hư không, những cung điện, lầu các, ao nước, cây cối, hoa và tất cả vạn vật đều có vô lượng hương thơm hợp thành; hương thơm này có thể bay khắp mười phương thế giới. Tất cả chúng sanh nếu có thể ngửi được hương thơm này tự nhiên thân tâm được thanh tịnh và tu học theo những hạnh thanh tịnh thù thắng của đức Phật dạy. Nếu nguyện trên không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Tu Phật hạnh: tu tập hành vi viên mãn giác ngộ.

KINH

Ngã tác Phật thời, thập phương Phật sát chư Bồ Tát chúng văn ngã danh dĩ giai tất đãi đắc (1) thanh tịnh (2) giải thoát (3) phổ đẳng tam muội (4) chư thâm tổng trì trụ Tam ma địa chí ư thành Phật.

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi bốn "Phổ đẳng tam muội nguyện". Lúc tôi thành Phật, Bồ Tát ở mười phương cõi Phật nghe được danh hiệu của tôi rồi đều có thể chứng được thanh tịnh tam muội, giải thoát tam muội, phổ đẳng tam muội, và tự nhiên biết được tổng cương lĩnh của tất cả các pháp, có thể an trú ở trong niệm Phật tam muội cho đến lúc viên mãn thành Phật.

Chú

1. Đãi đắc: tùy tức đạt được.

2. Thanh tịnh: thanh tịnh tam muội. Hưởng thọ sự an vui khi xa lìa tất cả ô nhiễm chấp trước.

3. Giải thoát: giải thoát tam muội. Hưởng thọ sự an vui tự do tự tại khi xa lìa tất cả phiền não trói buộc.

4. Phổ đẳng tam muội: phổ biến bình đẳng, niệm Phật tam muội. Tất cả chúng sanh trong chín pháp giới đều có thể y theo pháp môn này bình đẳng thành tựu.

KINH

Định trung thường cúng vô lượng vô biên nhất thiết chư Phật, bất thất định ý (1), nhược bất nhĩ giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi lăm "Định trung cúng Phật nguyện". Lúc tôi thành Phật, Bồ Tát ở mười phương thế giới nghe được danh hiệu của tôi đều có thể trụ trong chánh định, thường ở trong chánh định cúng dường thập phương vô lượng vô biên tất cả chư Phật mà không mất đi sự chánh định này. Nếu nguyện trên không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Bất thất định ý: thường thường có thể giữ được tâm thanh tịnh, không bị ngoại cảnh chi phối, đây là cảnh giới của Bát địa Bồ Tát trở lên.

KINH

Ngã tác Phật thời, thập phương thế giới chư Bồ Tát chúng văn ngã danh giả, chứng ly sanh pháp (1), hoạch đà ra ni.

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi sáu "hoạch đà ra ni nguyện". Lúc tôi thành Phật, Bồ Tát ở mười phương thế giới nghe được danh hiệu của tôi đều có thể chứng được pháp môn vĩnh viễn xa lìa sanh tử, thoát ly mười pháp giới, chứng nhập vào nhất chân pháp giới, đồng thời có thể hiểu được tổng cương lĩnh của tất cả các pháp, khế lý khế cơ diễn nói diệu pháp cho tất cả chúng sanh.

Chú

1. Chứng ly sanh pháp: pháp viễn ly lục đạo sanh tử, thoát ra khỏi sanh tử trong thập pháp giới.

KINH

Thanh tịnh hoan hỷ đắc bình đẳng trụ (1) tu Bồ Tát hạnh cụ túc đức bổn (2) ứng thời bất hoạch nhất nhị tam nhẫn (3).

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi bảy "Văn danh đắc nhẫn nguyện". Lúc tôi thành Phật, Bồ Tát ở mười phương thế giới nghe được danh hiệu của tôi thân tâm tự nhiên được thanh tịnh hoan hỷ, đạt được bình đẳng trụ giống như Phật, dùng tâm hạnh của Bồ Tát làm lợi ích cho chúng sanh tự nhiên có đủ căn bản công đức của quả vị Phật; tức khắc đạt được âm hưởng nhẫn, nhu thuận nhẫn, và vô sanh pháp nhẫn. (Coi giải thích của ba thứ nhẫn này ở sau phẩm mười lăm).

Chú

1. Đắc bình đẳng trụ: an trú trong bình đẳng tam muội của chư Phật. (bình đẳng là Phật pháp giới).

2. Cụ túc đức bổn: chỉ đầy đủ công đức căn bản của quả vị Phật: thanh tịnh, bình đẳng, và giác.

3. Nhất nhị tam nhẫn: nhẫn là có thể tin những gì khó tin mà không nghi hoặc. Nhất nhị tam nhẫn là âm hưởng nhẫn, nhu thuận nhẫn, và vô sanh pháp nhẫn.

KINH

Ư chư Phật pháp bất năng hiện chứng bất thoái chuyển (1) giả, bất thủ chánh giác.

Giải

Đây là lời nguyện thứ bốn mươi tám "Hiện chứng bất thoái nguyện". Lúc tôi thành Phật, Bồ Tát ở mười phương thế giới nghe được danh hiệu của tôi thì có thể viên mãn chứng đắc được quả vị tam bất thoái chuyển. Ba nguyện trên nếu không thực hiện được tôi nguyện không thành Phật.

Chú

1. Chứng bất thoái chuyển: chỉ viên mãn ba thứ bất thoái chuyển:

a. Vị bất thoái:chỉ quả vị tu hành không thoái chuyển. Tức là tiểu thừa sơ quả Tu đà hoàn, không có thoái chuyển trở lại phàm phu.

b. Hành bất thoái: chỉ Bồ Tát độ sanh hành trì không có thoái chuyển trở lại quả vị tiểu thừa.

c. Niệm bất thoái: chỉ niệm niệm phải viên thành Phật quả, không còn thoái chuyển về mười pháp giới.