Nguồn Mạch Tinh Khôi

Kết luận:

Như người thủy thủ hay hoa tiêu mang cả sứ mạng đem được bao nhiêu sinh mạng con người đi tới nơi về tới chốn an toàn. Không phải ai cũng có khả năng lái tàu và phi cơ được mà điều cần yếu là phải có năng khiếu và sở thích đầu tư cả tâm lực vào trong chuyên môn mới triển khai được hết cái tinh tế của nghiệp vụ. Thế thì người tăng sĩ lại càng mang cả một sứ mệnh thiêng liêng hơn, cao rộng hơn. Ở chỗ không những lo cho thế giới người sống mà còn lo cho cả thế giới của những kẻ khuất mặt nữa; không phải chỉ nhân loại mà còn vạn loại chúng sanh nữa. Ý thức hai vai Nguồn mạch tinh khôi 181 nặng oằn sứ mạng như thế, không thể lơ đểnh trong thiêng chức của mình.

182 Nguồn mạch tinh khôi

HỌC HỎI THUẬT SỰ

Nguồn mạch tinh khôi 183 Hải học vô nhai thậm hiển thâm Nhứt sanh thám thấu sảo tinh thuần Chung nhân tận lực bồi tri thức Tổng thị toàn vô tự bổn tâm.

學 海 無 涯 甚 顯 深

一 生 探 湊 稍 精 純

終 身 盡 力 培 知 識

總 是 全 無 字 本 心

Biển học mênh mông đến vô cùng Hết đời nghiền ngẫm há thấm nhuần Trọn kiếp gắng công rèn tri thức Rồi ra vô tự tâm vốn Không.

184 Nguồn mạch tinh khôi

PHÁP VỊ CÔNG ĐỨC

ài học thuộc lòng hồi lớp nhất, thể thơ song thất lục bát tôi còn nhớ như sau:

Đi ngày đàng sàng khôn học được Bước chân ra mỗi bước mỗi hay Đi cho biết đó biết đây Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn!

Kìa thế giới bao la quanh quất Người bao nhiêu là đất bấy nhiêu Sông to, núi lớn cũng nhiều Đường đi, lối lại trăm chiều ngổn ngang.

Người bốn giống: đen, vàng, đỏ, trắng Trời bốn phương: nam-bắc-đông-tây Non non, nước nước, mây mây Chẳng đi sao biết non nầy thổ kia.

Lục lại trong ký ức bài thơ 55 năm trước, tôi không thể nào nhớ nổi tác giả, nhưng chắc hẳn một điều là nhà thơ nay đã an trú nơi một cõi xa xăm nào đó trong vòng sanh tử luân hồi. Nhân đi nhiều nơi giúp ta học hỏi được nhiều điều quí báu, người viết muốn ghi lại đôi điều

Nguồn mạch tinh khôi 185 về cuộc hành hương và chiêm bái các Phật tích để quí độc giả dễ chọn lựa khi có quyết định muốn tham gia như: -Hành hương khác với du lịch ở những điểm nào? Có ít nhất 4 điểm khác biệt của việc hành hương: a) Chiêm bái các Phật tích như đi mỗi bước lạy một lạy hay ba bước lạy một lạy, đi kinh hành nhiễu Phật hay nhiễu tháp thờ xá lợi của Phật, chư Tổ… b) Tới mỗi thánh tích đều có tụng kinh, niệm Phật, phục nguyện, hồi hướng, và phần quan trọng là giảng giải sự tích hay lịch sử tại đó để mọi người cùng hiểu. c) Mỗi thành viên tham gia đoàn phải có áo tràng màu lam ( đối với nam, nữ Phật tử), tức áo lễ Phật tại chùa hay tại nhà, để gây được một sắc thái đặc biệt đối với những khách tham quan khác. d) Mỗi người đều chấp tay búp sen và niệm Phật trong bước đi khoan thai có hàng lối hẳn hoi trông thanh thoát nhẹ nhàng; tạo nên một sức mạnh khó có thể dùng vật để sánh ví, khiến cho nhiều người nể phục, cúi đầu, chấp tay xá chào… Tất cả du khách đều dừng lại nhường bước hay đứng nép qua một bên trong tư thế chấp tay, và nhất là những người có máy nhiếp ảnh chụp hình lia lịa không ngừng tay. Ngoài ra, đoàn áp dụng theo kỷ luật nhà binh đúng giờ giấc, cũng như ứng dụng giới luật vào đời sống ngay trong thực tế mỗi ngày, để mọi người có cơ hội thực tập và hành trì. - Ứng dụng giới luật vào đời sống: Trên xe bus đoàn hành hương đều có thời tụng kinh sáng ( nếu thời giờ thích hợp). Xe tôi ngồi có 38 người, ngày đầu thời kinh mai kéo dài tới 45 phút, vì đọc 5 đệ Kinh Thủ Lăng Nghiêm, Đại 186 Nguồn mạch tinh khôi Bi, Thập Chú, Kinh Bát Nhã, niệm Phật, hồi hướng v.v… Kết quả nghe ra chừng một phần ba người đọc được còn bao nhiêu đều lặng thinh. Rút kinh nghiệm, hôm sau tôi không tụng 5 đệ Lăng Nghiêm mà chỉ tụng tựa Lăng Nghiêm, Đại Bi, Thập Chú, hồi hướng. Lời kinh hòa với tiếng mõ, nhịp chuông trên xe lăn bánh nơi đường phố ban sáng làm cho tâm tư mọi người lắng đọng, thanh tịnh. Tài xế, tour guide cũng chú ý để hết tâm tư vào việc làm của họ và giữ im lặng.

Sau khi thời kinh chấm dứt, tôi phát hiện ra điều này, là hầu hết ai cũng bị ‘hớ’hay mắc lỗi, nói đúng ra là phạm giới thứ tư mà người Phật tử đã thọ. Tại sao tụng kinh sáng lại phạm giới? Vì trong lúc mọi người tụng, tôi nghe kỹ bài “Thượng lai…” tới câu: “Phúng tụng Lăng Nghiêm chư phẩm chú’. Mà thực tế mọi người chỉ tụng chú Đại Bi, thập chú chứ không tụng 5 đệ Lăng Nghiêm. Tại sao đọc:

‘Phúng tụng Lăng Nghiêm chư phẩm chú’, có phải đã tự dối với Phật Thánh không? Nghiệm ra điều này làm cho ai cũng thấy thấm thia, nhất là đối với những người Phật tử tâm thành. Thế là, bửa sau không ai mắc phải lỗi quấy đó nữa. Nhân đây, tôi khen và tán thán đại chúng đã ứng dụng bài học hiệu quả cho việc giữ giới của mình. Việc hành trì giới luật cứ như thế mà tiến, hẳn người Phật tử tránh phạm lỗi lầm ngay trong sinh hoạt hằng ngày. Và còn nhiều những việc trước mắt dạy ta những bài học sâu sắc mà không dễ gì tìm được trong kinh điển hay ở bất cứ trường lớp nào. Chẳng hạn đoàn tới khách sạn ‘Chương Trạch’ tại Nguồn mạch tinh khôi 187 Thái Nguyên nhân trong bửa điểm tâm trên mỗi bàn có đề câu này: ‘Lãng phí giả, gia thâu năm mươi doãn’, có nghĩa là người nào phung phí đồ ăn (nếu phát hiện ra được), phải đóng thêm cho reception 50 đồng. Chữ người lãng phí nói đây nhằm nói lên tánh tham lam của cái bao tử mà chủ nhân nó chủ động. Có câu nói: ‘Con mắt lớn hơn cái bụng’, để chế giễu người nào ăn không hết mà vẫn lấy đồ cho cố rồi bỏ, khiến người sau không có mà ăn. Cùng ngồi chung bàn có sư cô H.N. người Hoa, nhưng tiếng Việt chưa nhuần nhuyễn, cô nhờ tôi dịch câu trên cho đoàn cùng hiểu. Tôi dịch và rồi phân tích như sau: Vấn đề không chỉ đơn giản như thế, người nào lấy đồ ăn dư là phạm giới thứ hai, như đã phát nguyện trước Tam Bảo. Nếu ai cố tình phạm, lỡ khi bước ra cửa nhân viên lục xách tay phát hiện được, quả là ê ẩm cả đoàn! Việc làm thiếu suy nghĩ đó có ảnh hưởng không tốt đến tập thể người Việt nói chung, còn riêng cá nhân người trong cuộc cũng chỉ bị è cổ đóng phạt 50 Yuan tương đương với $7 US (Mỹ kim) và hổ trẻn tại chỗ. Và nếu có người bên cạnh biết, chắc là đương sự hối hận lâu dài, nếu không muốn nói là suốt đời. Khi nghe tới đó, có vị đã tự thốt lên: ‘Hôm qua, con có lấy 2 cái bánh bao bỏ túi xách mang ra khỏi nhà hàng, có phạm tội tham lam không?’. Vấn đề hết sức tinh tế, tôi liền trấn an ngay:

mỗi người chúng ta ai cũng đều có bịnh cả, nếu quý vị do bệnh duyên uống thuốc, cần phải có thức ăn nhử cái dạ dày, sau mới uống để thuốc khỏi công phạt, là quý vị không có lỗi chi cả. Thế là bà con trên xe ai cũng tỏ ra hoan hỷ theo cách giải thích nửa thực nửa hư của tôi. Và cũng từ ngày 188 Nguồn mạch tinh khôi đó cho đến ngày cuối chuyến đi, đoàn hành hương ( do ĐĐ. Nguyên Tạng. tu viện Quảng Đức Melbourne tổ chức) không ai mắc phải vào thói xấu quen thuộc như xưa nay nữa. Ngoài ra, chúng tôi còn đưa ra nhiều trò chơi giải trí bổ ích trên những đoạn đường bộ ngồi xe bus khoảng 5,6 tiếng đồng hồ như Đaị Đồng- Bắc Kinh, Bắc Kinh- Tứ Xuyên v.v…, chẳng hạn như ra chủ đề và chọn số người trình bày; thành lập ban giám khảo (4 người) chấm điểm, cũng như treo giải người nào đạt điểm cao. Cũng có lúc cả xe ai nấy viết câu hỏi và chúng tôi trả lời; đôi khi lại còn xen kẻ vào đó là chương trình ngâm thơ, vọng cổ, đố vui… Và cuối cùng là họa thơ theo thể cách: vần, điệu, đối ý, đối lời thể Đường luật thất ngôn bát cú (bài thơ mỗi câu 7 chữ và 8 câu) như bài Thánh tích Nga Mi sau:

Kim đỉnh ngàn năm mây trắng bay

Phổ Hiền Bồ Tát hạnh sâu dày Nga Mi Phật tích hằn in dấu Thắng cảnh danh sơn tải đạo mầu Bốn mùa cây cỏ luôn tươi tốt Dã thú muông cầm sống cạnh nhau Người vật hài hòa vun cội đức Phật quốc trần gian chính là đây.

Sông Thu

(Nga mi sơn ngày 6/11/2007)

Nguồn mạch tinh khôi 189 Với bài thơ trên đã có 9 bài họa lại, nhưng chưa đạt, dù vậy một giải thưởng khuyến khích cũng đã được phát cho anh Quảng Hội vào đêm chia tay (7/11/07) tại nhà hàng Đại tửu gia- Quảng Châu, cùng với 3 giải thưởng khác mà chủ đề như đã nêu trên. Ba Phật tử nhận được phần thưởng là Quảng Tiến (tức Thiện Kiên), Thanh Phi và anh Thiện Hưng. Những phần thưởng tuy không đáng giá là bao, nhưng về mặt tinh thần mới là quan trọng. Nhờ hăng say làm việc, sốt sắng tham gia những trò chơi nên đoàn hành hương từ người lớn tuổi- cụ già trên 80 tuổi, đến chú nhỏ tuổi- 25 tuổi, ai cũng đều phấn khởi, mạnh khỏe theo đuổi cho tới đoạn cuối, không ai bỏ cuộc.

- Tôn trọng điều lệ: bất cứ một tổ chức nào muốn thành công phải có một số qui định rõ trong Nội qui, qui chế, khế ước, giao kèo, hiến chế, hiến chương hay hiến pháp của một nước, để mọi người áp dụng hầu duy trì được cơ cấu tổ chức. Đây là một số điều qui định vô văn tự cần lưu ý các thành viên theo đoàn hành hương như:

- Chiếc nón lưỡi trai có hình lá cờ Úc do anh Tony cung cấp tại phi trường Sydney ngay hôm khởi hành vào sáng ngày 21/10/2007. Thành viên của phái đoàn ngoài bảng tên có hình đeo nơi cổ, lại thêm có chiếc nón made in Australia nữa, hẳn suốt chuyến đi không ai bị lạc là điều hiển nhiên. Đây cũng là một ký hiệu đặc biệt trong những chỗ đông người như chùa Linh Ẩn - nơi Ngài Tế Điên hành đạo- tại Hàng Châu; Thiên An Môn và cung điện 190 Nguồn mạch tinh khôi mùa hè hay Di Hòa Viên tại Bắc Kinh, nơi khách hành hương tấp nập như chỗ đô hội không bằng. Và còn nhiều nơi đông đảo khác nữa như Phổ Đà Sơn,Vô Tích với Đại Phật Di Đà cao 88 mét và một công viên rộng hằng chục ngàn hecta với nhà ngang dãy dọc, đường sá rộng thoáng, hay tượng Phật Di Lặc 71 mét điêu khắc trên ngọn núi tại Lạc Sơn- Thành Đô hơn 1000 năm qua do công đức của đại sư Hải Thông quyên giáo, và sau các đệ tử tiếp tục nối chí sư phụ hoàn thành, trải qua gần 50 năm mới tạo dựng xong pho tượng lịch sử mà du khách chỉ có thể dong thuyền trên dòng trường giang mới chiêm ngưỡng được hết toàn thân tôn tượng từ dưới chân lên tới đỉnh. Sau khi đi thuyền quan chiêm Đại Phật, chúng tôi đổ bộ lên bờ dùng lô ca chân lên đỉnh núi quán sát lại bức tượng một lần nữa.

Càng tới gần tượng Phật càng như xa hẳn ta, khách chỉ có thể đứng tới vai pho tượng để chụp hình mà không thấy được toàn diện như khi ta ngắm từ dưới dòng sông, nhất là qua ống kính máy chụp hình mà phải là nhà chuyên nghiệp mới lấy hết được toàn bức tượng. Nhân đây, người ta cũng nghe kể lại truyền thuyết cho rằng, ngã ba con sông: Mân giang, Thanh giang và Đại Độ hà này gặp nhau tại đây nên dòng nước xoáy rất mạnh. Tương truyền rằng nơi đây có thủy quái và sóng to gió lớn làm nhiều ngư phủ bị thiệt mạng về mùa nước lũ tháng 10 và tháng 11 hằng năm, cũng như người dân quanh vùng trước đây hể gặp mùa mưa bão là bị thiệt hại về nhà cửa, nhân mạng không ít.

Tiếng kêu than của dân chúng như lọt vào hư không không ai đoái hoài đáp ứng. Có lẽ nhờ tâm chí thành nầy của Nguồn mạch tinh khôi 191 nhiều người, nên có một tăng nhân từ phương xa đến và tìm tới ngọn Lăng Vân Sơn này lập am tu hành với ý định tạo tôn tượng đức Phật tầm cở để mượn thần lực qua Bồ Tát hầu hàng phục được thủy quái, khiến cho thuyền ghe qua lại không còn bị làm hại và đồng thời làm điểm tựa tâm linh cho người dân trong vùng qui ngưỡng. Do vậy, ngài Hải Thông luôn hy vọng và tin tưởng vào tâm thành của mình, hẳn được long thần hộ pháp và lực từ bi của Tam Bảo gia hộ. Một công trình quá to lớn cần đòi hỏi nhiều nguồn nhân lực, vật lực, nhất là tài chánh tìm ở đâu ra. Đối với một sơn tăng, chỉ vỏn vẹn có 3 y và một bình bát? Trong những thời công phu, tọa thiền buổi khuya Ngài luôn cầu nguyện cho dự án tạo dựng pho tượng Phật chóng thành; và ngày ngày Ngài thường đi đó đây khuyên giáo để mọi người phát tâm gieo duyên tạo phước. Việc quyên góp có lúc được lúc không, qua những mùa mưa nắng, tuyết giá đều phó mặc, người chỉ một mực nhiếp tâm trong chánh niệm. Nghe đâu quyên góp được gần một năm, công trình bắt đầu, mặc dù biết số tiền lúc đó như muối bỏ biển chẳng thấm vào đâu. Ngài tự nghĩ: còn nước còn tát, hể còn sức khoẻ và hơi thở ta nguyện đeo đuổi tới cùng không thối lui bỏ cuộc. Nhờ nguyện lực kiên thệ ấy của Ngài mà được mọi người đồng lòng trợ lực vào công việc tạo tượng. Ngài dừng chân tại những nơi chợ búa, phố phường với tấm bảng đề rõ mục đích ở trước mặt để kêu gọi mọi người phát tâm bố thí. Hạnh nguyện Ngài đã được nhiều người đáp ứng.

192 Nguồn mạch tinh khôi Lúc bấy giờ hai thợ điêu khắc tên là Thạch Thành và Thạch Hư được mời tới thương lượng, bàn thảo, đặt kế hoạch, Hòa Thượng bảo họ: ‘Tôi có ý định khắc trên ngọn Lăng Vân này một pho tượng đại Phật, mong hai vị họp lực, góp sức!’. Thạch Hư lại nhìn lên núi với tượng Phật, lòng đầy cao hứng, bèn thầm nghĩ: “ chà núi Lăng Vân này thập phần tú lệ có chùa Lăng Vân lại có đại Phật và như thế mỗi năm có nhiều người lui tới lễ Phật cúng bái cầu nguyện. Nếu ta khắc trên núi nhiều tượng nhiều kiểu với các hình Phật đủ loại, công việc làm của ta hẳn để lại hậu thế lâu dài!”. Từ đó lại có nhiều người yêu cầu ta khắc tượng càng ngày càng đông. Nghĩ tới đó y nói: “ Thủy quái ở Tam giang, thập phần hung ác, tôi nghĩ chỉ có cách khắc lên 1000 tượng Phật mới có thể trấn ngự được chúng”. Lúc ấy thấy Thạch Thành bên cạnh làm thinh không nói một lời, Hòa Thượng hỏi: “ Thầy Thạch Thành, ông có ý kiến chứ!”. Thạch Thành chẳng bận trả lời nhìn xuống đất nói:

“Theo tôi, có khắc thời nên khắc một tôn tượng Phật duy nhất, cao lớn tại trên núi nầy”. Thạch Hư nhìn lên núi nói:

“Núi nầy đã cao thẳm, vách núi lại sắc cạnh ( lởm chởm)

Ngài bảo điêu khắc tượng Phật lớn, biết khắc tới bao nhiêu tháng bao nhiêu năm cho xong?”.Thạch Thành nói:” núi nham thạch nầy đã trải qua thời gian phong ba vũ bão phải tạo tòa Phật tượng to lớn mới có thể trấn giữ quỉ quái ở Tam giang được”.Thế là cuộc thảo luận giữa ba người đã có được một điểm chung, là khắc tượng Phật lớn vào núi.

Công việc Phật sự to lớn này cần sự hy sinh không thể một sớm một chiều mà thành được; Và họ bận rộn bắt tay ngay Nguồn mạch tinh khôi 193 vào thực hiện như vẽ đồ án, tính kỹ thuật, độ bền, vật dụng làm tượng v.v… Hòa Thượng Hải Thông lo việc đi hóa duyên tại các nơi như Trường Giang, Nhạn Hà thời gian lâu. Đồng thời còn mời thêm được một số thợ điêu khắc và nhiều nhân công đem về.Số người này cùng hợp tác với Thạch Thành trong công việc điêu khắc đại Phật. Nhiều người lớn tuổi trong vùng mách nhau rằng lão Hòa Thượng mời người tới đây điêu khắc tượng đại Phật, trấn áp thủy quái ở Tam Giang, nên tự động kéo tới phụ lực, kẻ pha trà người đưa cơm tới hết lòng ủng hộ. Tại núi Lăng Vân người tới kẻ lui nhộn nhịp; ngàn lần huy động, ngàn tiếng đáp lời như sấm, chỉ trong thời gian núi đá đục rơi như mưa. Thủy quái ở dưới vực sâu mỗi ngày bị đá lăn phải hoảng kinh lẳng đi mất dạng.

Mặc dù, tượng tạc chưa xong, nhưng tín tâm của mọi người gia tăng thấy rõ. Và cũng kể từ đó một tòa tôn tượng đại Phật lồ lộ hiện ra làm cho gió yên sóng lặng, dân chúng đều rất hoan hỷ. Lúc đó tại Gia Châu có viên quan đầu tỉnh coi tiền bạc quí hơn sinh mạng, y nghĩ rằng lão Hòa Thượng tu tạo tượng Phật ra ngoài quyên góp được nhiều tiền. Có chủ tâm như vậy, nên một hôm y dẫn binh lính tới chùa Lăng Vân, đối trước Hòa Thượng đang chỉ huy khắc tượng Phật và nói: “Hòa Thượng to gan thật, ông tạc tượng Phật lớn không nộp đồ án xin phép quan sở tại trước mà tự ý khởi công, phá hoại núi rừng, xem thường phép nước, phạt ông một vạn lạng bạc, kỳ hạn 3 hôm phải nộp đủ.”

Lão Hòa Thượng nói: “Thưa quan, việc tạo tượng đại Phật 194 Nguồn mạch tinh khôi là để trấn áp loài thủy quái ở Tam Giang và trừ khổ nạn cho trăm họ. Đây là tiền tôi xin làm đại tượng Phật, cho dù một lạng cũng không ai được đụng tới!” Vị quan nghe Hòa Thượng trả lời cương quyết và dứt khoát như thế, bèn sợ và nói: “Nếu không chịu đóng tiền phạt, ta sẽ cho móc mắt ngươi.” Vì y nghĩ, nói như thế lão Hòa Thượng sợ bị móc mắt, hẳn giao tiền. Vừa nói xong, trên gương mặt lão Hòa Thượng không thay đổi sắc nhìn thẳng mặt đối phương nói: “Ta thà nguyện móc mắt đưa ông, chứ quyết không để một xu tạo tượng bị thất thoát!”. Nói xong, tự móc đôi mắt của mình và đem cặp tròng mắt nghiêm chỉnh bước tới giao nộp, thì ngay tức khắc từ đôi mắt bị móc ấy xẹt ra hai luồng ánh sáng như điện chớp, chỉa ngay vào mặt viên quan ấy, khiến y thất sắc. Bổng nhiên, cặp nhãn từ trên bàn bay thẳng tới rơi trúng đầu y, làm cho viên quan chức hoảng sợ bỏ chạy, mà quên phía sau là giốc đá lởm chởm và bên dưới là vực sâu thăm thẳm. Ngay lúc ấy, cặp mắt bay trở lại nhập vào đôi mắt Hòa Thượng nguyên vẹn như trước. Chứng kiến từ đầu mọi việc diễn tiến, viên chức tham quan ô lại kia, cho dù thân đồng da sắt đi chăng nữa cũng phải nể phục, không còn nở lòng đòi tiền Hòa Thượng nữa. Nghe đâu, về sau viên quan nọ bị tai nạn thảm khốc mà nhiều người cho là hậu quả việc làm ác đã đến lúc đền trả. Đây là một bài học để đời cho mọi người nói chung suy nghiệm, không cứ cá nhân đơn độc hay cậy thế dựa vào chức vị, quyền uy, thế lực hà hiếp, ức chế, thủ đoạn hèn mạt cướp đoạt, ăn chặn, kết vây cánh lấy của Nguồn mạch tinh khôi 195 công làm của tư, thiếu công bằng và không hợp đạo lý, đều phải trả mọi hậu quả hoặc sớm hay muộn.

Ngày xưa quả báo thì chầy Ngày nay quả báo ở ngay nhãn tiền.

Do tâm tham che mờ, ta chỉ muốn thu vào mà không muốn lơi ra. Hể càng cố giữ gìn của cải, tiền bạc bao nhiêu, càng vụt khỏi tầm tay ta không kiểm soát bấy nhiêu. Như lời Phật dạy, của cải thế gian thuộc về năm nhà: giặc cướp, nước trôi, lửa cháy, con hư phá tán và luật pháp gia hình. Lấy đó mà nghiệm xét, thật là lời dạy đầy tâm từ bi và vô cùng thấm thía cho con người ở khắp quốc độ Ta Bà này từ cổ chí kim từ đông sang tây vậy. Thế mới biết câu nói: Thiên võng khôi khôi, sơ nhi bất lậu (lưới trời lồng lộng, tuy thưa nhưng khó lọt) cũng đủ trả lời cho ai không tin lý nhân quả.

- Theo đúng giờ giấc qui định: Thời gian giới hạn có 18 ngày mà đoàn phải chu du hết 4 danh sơn Trung Quốc từ Đông (Ninh Ba) sang Tây (Thái Nguyên), từ Nam (Hàng Châu) đến Bắc (Đại Đồng- Bắc Kinh) xa hàng chục ngàn cây số, nếu không tranh thủ giờ giấc cũng khó mà đi cho khắp nơi được. Do chúng tôi ai nấy đều ý thức như vậy nên hầu như ngày nào cũng thức dậy lúc 5 giờ 30, điểm tâm vào 6,30 giờ và khởi hành lúc 7,30 giờ; còn lúc về thì vô định. Có hôm phải bỏ cả buổi ăn trưa như ngày 1/11/2007 từ Đại Đồng đi Bắc Kinh. Đoạn đường dài chỉ có 240 km2, đúng ra xe chạy chỉ mất 4 tiếng đồng hồ. Thế nhưng cái nạn kẹt xe, và thiếu xăng nên đoàn khởi hành 196 Nguồn mạch tinh khôi lúc 7,30 giờ sáng tại Đại Đồng mà tới Bắc Kinh đã là 13,30 giờ. Lại còn phải một màn đổi xe luôn tài xế và tour guide, cũng như chuyển hành lý sang xe nữa. Hành lý lúc đi chỉ có 72 va li mà tới đoạn này được hơn nữa phần đường đã lên tới 103 kiện lớn nhỏ. Quả là chiến tích kỳ công của đoàn quân A Di Đà đem về Cực Lạc quốc! Như trên ghi có hôm chúng tôi bỏ cả ăn trưa tranh thủ cho kịp thời gian. Bởi vì muốn xem được xá lợi răng Phật tại chùa Linh Quang- Bắc Kinh phải liên hệ sắp xếp hơn 8 tháng trước và giờ hẹn là 2,30 giờ ngày 1 tháng 11 năm 2007. Chùa này chìa khóa do 3 nơi giữ là chính quyền, Hiệp Hội Phật giáo Trung Quốc và vị trụ trì, nên nếu lở hẹn là khó có cơ hội, vì không được xem và đảnh lễ xá lợi. Có thể nói tháp thờ xá lợi chính quyền cho lính gác cẩn mật nên không có khách tham quan vào được bên trong mà chỉ viếng chùa rồi ra về. Riêng đoàn chúng tôi có đủ 2 cơ duyên may mắn: Phái đoàn chia ra thành 3 toán lên tháp cao chừng 30 mét trải thảm đỏ cầu thang từ dưới lên trên top. Vì không gian không đủ rộng nên nơi thờ xá lợi chỉ có thể đứng được vài chục người. Đặc biệt khác hơn hầu hết các chùa của Trung Quốc khác là khách muốn lên tháp phải bỏ giày dép lại bên dưới. Đây là điểm nổi bật đặc thù của ngôi tháp linh ( linh quang) Phật nha xá lợi như một quốc bảo của chính quyền Trung Quốc hiện tại. Toàn tháp nhỏ bên trong là khối vàng 32 kí lô do vua Càng Long hiến tặng vào thế kỷ thứ 17. Vì giá trị món quốc bảo nên công an, lính canh phải bảo vệ chặt chẻ kẻo kẻ tà tâm có ý đồ.

Muốn nhìn thấy xá lợi phải cần đèn pin với lượng sáng cực Nguồn mạch tinh khôi 197 mạnh. Và đặc biệt trong lồng kiếng ta còn thấy hình Đức Quán Thế Âm đứng như đi trong mây. Theo lời giải thích của nhân viên trách nhiệm ngôi tháp thì vào năm 1987 mới xuất hiện hình dạng Đức Quan Âm này. Tôi và Đại Đức Nguyên Tạng được mời ở lại chủ trì 3 thời kinh cho 3 toán trong đoàn xong mới xuống. Chỉ tụng thời kinh ngắn gồm Tâm Kinh Bát Nhã, tứ hoằng thệ nguyện và hồi hướng do yêu cầu của người bảo trì tháp. Sau khi lễ tháp xong, phái đoàn được mời vào một phòng khách dùng trà và đợi Hòa Thượng trụ trì ra tiếp phái đoàn như có hẹn. Hòa Thượng trụ trì hiệu là: Pháp Thường vui vẻ tiếp chuyện, ban đạo từ, chúc đoàn hành hương được nhiều thắng duyên và có dịp kết duyên với người Phật tử Trung Quốc. Vì tất cả người con Phật xem như con một nhà. Chứng minh đoàn, HT.

Thích Bảo Lạc thay đoàn cám ơn HT. trụ trì đã dành thời giờ quí báu tiếp đãi, tặng quà lưu niệm, và H.T cũng nhấn mạnh cầu chúc Phật giáo Trung Quốc ngày càng chấn hưng và không còn hình thức mê tín dị đoan như hiện nay, cũng như chúc H.T. trụ trì được cữu trụ Ta Bà và sớm thành đạo quả để hàng Phật tử được nương nhờ công đức.

Phái đoàn cùng chụp hình chung với Hòa Thượng để lưu niệm, và từ giả.

- Chay tịnh trong suốt chuyến hành hương: Đa phần thành viên đoàn đều phát nguyện ăn chay trên đường đi chiêm bái các Phật tích. Có lẽ nhờ nhân lành này mà được long thần hộ pháp gia hộ mọi người đi tới nơi về tới chốn bình an vô sự. Lại còn có những triệu chứng lành chung 198 Nguồn mạch tinh khôi quanh chuyến đi mà mọi người trong đoàn ai nấy đều cho rằng là hy hữu.

a) Trời mưa rồi lại nắng: ngày thứ tư của chuyến đi là 24/10/07, chúng tôi từ Ninh Ba đi xe bus tới Vô Tích. Trên đường đi trời đổ mưa tầm tả, tới bải đậu xe nơi Linh Sơn đại Phật trời càng mưa nặng hạt hơn nữa. Bắt buộc mỗi người phải mua một cây dù che và thế là người trên cả hai xe phái đoàn đều tiêu thụ được một số dù đáng kể. Chúng tôi tới đây cũng đã quá trưa rồi, lúc 13 giờ, việc đầu tiên là phải kiếm gì phụng sự cái bao tử trước đã. Sau khi cơm nước xong, đoàn ra trước cửa nhà hàng sắp hàng đôi trong đồng phục màu lam đi kinh hành trước sân đại Phật A Di Đà cao 88 mét và tụng thời kinh ngắn; trời tạnh hẳn mưa và bắt đầu có những tia nắng ấm chiếu dọi cảnh vật chung quanh.

b) Hoa Khai Kiến Phật: là một tác phẩm nghệ thuật phụ trong toàn cảnh Đại Phật. Cách kiến trúc thật là đặc biệt, trụ đá hình lục giác cao độ 25 m trên cùng là 6 cánh sen úp lại thành một búp sen lớn, bên trong là một tượng Phật đản sanh cao cở 5 m. Bên dưới chung quanh là hồ nước có 9 rồng uốn lượn và chờ tới giờ là phun nước, gọi là cửu long phún thủy. Nước phun từ thấp lên cao, từ yếu đến mạnh theo điệu nhạc hùng tráng và những cánh sen bắt đầu hé nở và Phật đản sanh hiện ra quay đi giáp một vòng như tôi để ý là 12 phút- và rồi khép lại. Như vậy, nếu du khách tới thăm không nhầm giờ thiêng làm sao chứng kiến được cảnh đẹp tuyệt vời này!

Nguồn mạch tinh khôi 199 Xem hoa khai kiến Phật xong, đoàn có dịp trình diễn một màn cũng khá ngoạn mục là phái nữ mặc quốc phục Việt Nam còn phái nam mặc veston thắt caravate complet trông cũng đẹp ra phết! Chúng tôi đứng hàng ngang choán cả mặt tiền để chụp hình. Bao nhiêu cặp mắt, những máy chụp hình làm việc liên tục không ngừng tay; còn khách tham quan đứng lại nhìn hay có người chấp tay búp sen ra chiều cung kính.

c) Kim Đỉnh lên rồi phải ở luôn đây: Ngày 5/11/07 chúng tôi đi xe treo lên viếng Kim Đỉnh của đạo tràng Phổ Hiền Bồ Tát. Tượng mới tạc năm 2005 cao 20 m và chùa Hoa Tạng cũng mới dựng lên cùng thời với bức tượng. Độ cao từ dưới đất lên tới Kim Đỉnh là 3072 m, nên có thể nói lên tới nơi rồi thấy cả trời xanh và một thế giới vô cùng huyền nhiệm. Trên đường núi xe chạy tới trạm xe treo mất hơn một tiếng đồng hồ với sương mù dày đặc; lại con đường cong queo chật hẹp nguy hiểm. Thầy Nguyên Tạng lưu ý anh tài xế lái xe cẩn thận, nhưng anh đâu có nghe được; tôi phải nói thêm “ chìn nì shạo shin” ( Xin ông làm ơn làm phước lái cẩn thận nhé!). Lúc này anh ta mới chịu hiểu và cười xòa. Ở đây tôi muốn nói là mọi người trong đoàn ai cũng nghĩ là theo như thời tiết xấu thế này, không tài nào thấy gì khi ta lên tới đỉnh. Thế nhưng, lạ thay, chúng tôi vừa đặt chân lên Kim Đỉnh thì trời nắng ráo và bầu trời trở nên quang đảng lạ thường. Thật là điều hết sức kỳ diệu! Chúng tôi không tin được bằng con mắt của mình, 200 Nguồn mạch tinh khôi nên phải dựa vào điều sau đây để tự khen và tán dương công đức của mọi thành viên phái đoàn.

- Hể tâm ta thành mọi việc đều thành tựu như ý nguyện. Kinh nghiệm cho tôi có được điều này là khi bắt tay vào làm bất cứ việc gì dù nhỏ hay lớn, nếu biết tâm thành là đạt được mục đích không có gì khó khăn trở ngại cả. Huống chi việc hành hương đã được sắp xếp, bàn thảo, chuẩn bị mọi việc từ gần một năm qua, hẳn chuyến đi phải được thông suốt là điều không ai còn lấy làm lạ nữa.

- Công đức tụng kinh niệm Phật: đức chúng như hải, nhờ số đông góp lại bằng sức lực, ý chí, niềm tin hay ngay cả tiền bạc tạo cho tập thể có một sức mạnh tinh thần mà không gì so sánh được. Trên đường đi chiêm bái- trừ bửa nào bận rộn- mỗi ngày có thời tụng kinh trên xe thật là hào hùng thanh thoát. Có phải việc này tạo thêm cho phái đoàn một thế đứng riêng, một cái gì đặc biệt thanh thoát nhẹ nhàng. Như cố thi sĩ Vũ Hoàng Chương đã viết:

Ngọc hay đá chẳng cần ai tạc Lụa hay tre không cần bút ai ghi Rồi mai sau còn chi Còn mãi chứ!

Và còn chuyến đi chưa đoạn kết, dù vậy, tác giả cũng mượn bài thơ” Tứ Đại danh sơn”, sáng tác tại khách sạn Chương Trạch, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây - Trung Quốc, tạm xem như phần kết luận bài này như sau:

Nguồn mạch tinh khôi 201 Tham quan tứ đại danh sơn Hành hương thánh tích ngã nhơn bào mòn Bước chân nào nệ thiệt hơn Noi gương thánh đức đáp ơn tổ thầy Đi cho biết đó biết đây Non sông tươi đẹp chốn này thần tiên Quan Âm, Địa tạng, Phổ Hiền Văn Thù, Kiều Giác, Tế Điên, Vô Hà Bố Đãi Hòa Thượng cười khà Cười bao người khóc lệ nhòa bất an Bon chen trong cõi nhân hoàn Vun dầy nghiệp hệ trần gian nổi chìm Buông tay rủ phủi lụy phiền Thân tâm thanh nhẹ kết duyên đạo mầu

Ngàn xưa mãi đến ngàn sau Đạo tràng bền vững đẹp màu nhân gian.

202 Nguồn mạch tinh khôi

ÂN ĐỨC BẬC ĐẠO SƯ

ất trời thay ổi, mùa ông Sydney n m nay ến trễ, so với mấy n m trước ây tiết trời vào tháng 5 ã lạnh c m c m. Thế nhưng n m nay như có iềm báo khác thường cho ến vào giữa tháng sáu trời mới trở lạnh, vừa có rét thổi vừa có mưa phùn lất phất càng làm cho cái lạnh thấm da tê cóng. Suốt tuần lễ nay từ thứ tư 11 ến chủ nhật 15 tháng 6 n m 2008, Phật tử tại Sydney nói riêng và tại Úc nói chung ã trực tiếp tới dự khóa học với ức ạt Lai Lạt Ma tại Olympic Park, hay gián tiếp qua mạng Internet. Phải ch ng ây là nhân duyên mùa ông này ến chậm cho khóa giảng pháp của bậc ạo sư chấm dứt?

iều ó chưa thể khẳng ịnh ược, ở ây bút giả nêu ra những điều cụ thể thực tế để quý ộc giả chiêm nghiệm trong tu tập, hầu cải thiện hay hơn, tốt hơn và lợi lạc nhiều hơn.

1- Thế Ngồi Liên Hoa Nguồn mạch tinh khôi 203 Với số tuổi 73 (Ngài sinh n m 1935), Ngài ạt Lai Lạt Ma giảng pháp liên tục 5 ngày, mỗi ngày 4 giờ ồng hồ, có hôm 5 tiếng như thứ bảy 14 và chủ nhật 15 tháng 6 n m 2008, thế nhưng phong thái Ngài vẫn tươi cười và khỏe khoắn. Ngồi trên lễ ài kế cạnh Ngài, tôi chứng kiến thế ngồi xếp bằng liên hoa vững chải, có hôm suốt 2 giờ đồng hồ, Ngài vẫn an nhiên tự tại, nhất là lúc bước xuống tòa chưa có dấu hiệu áng ngại cho sức khỏe của bậc ạo sư lắm. Ngài giảng dạy rất vui, ưa ra những ví dụ cụ thể mà hầu hết ều em mình ra làm iển hình. Ngài nói tôi hồi còn nhỏ cũng sợ ma như ai chứ qúy vị ừng tưởng tôi không sợ ma hả? Và tiếng cười dòn dã của Ngài vang ra cả hội trường làm cho thính chúng cười rộ lên theo với niềm ại hoan hỷ. Trong một thí dụ khác, Ngài kể rằng tôi có biết một người mà người này mang tên Sidharta là tên ức Phật.

ức Phật ã nhập Niết Bàn 2552 n m rồi, còn ức Phật tôi gặp mang thân phận của kiếp người chìm nổi trong hơn thua ược mất. Quý vị có phải là ức Phật ích thực trong tương lai hay chỉ cái danh như anh kia? Chủ đề của giảng khóa là: The Stages of The Meditation (Trình Tự Tu Thiền Định) ức ạt Lai Lạt Ma chú trọng tới pháp tu thiền từ thấp ến cao mà tác giả là ngài Liên Hoa Giới, một ạo sư lỗi lạc

204 Nguồn mạch tinh khôi Ấn ộ, là một trong 17 bậc đại hiền thánh thuộc cựu học viện Na Lan à của 2000 n m trước. Bên trong hội trường thật là thanh tịnh, không một tiếng nói chuyện riêng, không ai ược sử dụng iện thoại cầm tay cũng như máy quay phim. ó là iều tối thiểu mà người iều khiển chương trình ã nhắc nhở thính chúng trước mỗi buổi giảng pháp. 2- Pháp Hội Tiếp Xúc Thánh Hiền Sáng thứ tư 11 tháng 6 n m 2008, mở ầu giảng khóa, bậc ạo sư cho ọc tụng lời tôn kính 17 vị ại hiền thánh cựu học viện Na Lan à (A prayer to the 17 Great pandits of the Glorious Nalanda), từ ức Phật Thích Ca ến tôn giả Long Thọ, Bồ Tát Thánh Thiên, ngài Phật Hộ, ngài Thanh Biện, ại sư Nguyệt Xứng, Bồ Tát Tịch Thiên, phương trượng Nalanda Thiện Hải Tịnh Hội, A Xà Lê Liên Hoa giới, luận sư Vô Trước, Thế thân, luận sư Trần Na, luận sư Pháp Xứng, luận sư Giải thoát Quân, ngài Sư Tử Hiền, luận sư Đức Quang, luận sư Thích Ca Quang, Tôn Đức A

Ti Sa.

Nhờ các Ngài đặt nền móng, xiển dương giáo pháp Phật Đà tồn tại mãi tới ngày nay. Chúng ta là người thừa truyền giáo pháp phải có bổn phận duy trì và phát triển để báo ân Đức Phật, chư Tổ, các bậc danh sư thạc đức đã cống hiến tài năng, trí tuệ cho Phật giáo vững trụ tại thế Nguồn mạch tinh khôi 205 gian. Pháp hội diễn ra ngay trong lòng của xã hội văn minh khoa học kỹ thuật, nói chung là thuộc về vật chất, vẫn tôn trọng nguyên tắc Đạo đức mà số người tham dự đến 3,4 ngàn người, với một khung cảnh yên tĩnh, hòa bình, tỉnh thức, chắc hẳn sẽ đem lại lợi lạc và chuyển hóa cho nhiều người. Nhìn gương mặt mọi người ai nấy đều rạng rỡ, chứng tỏ tất cả học được bài học xây dựng, tin yêu và hòa hợp thật là cao quí biết bao nhiêu. Đó là nhìn mặt tích cực, còn nếu có ai để ý chịu khó theo dõi cảnh ngoài hội trường, với người hiểu biết sẽ cảm nghe ngại ngùng, đáng tiếc. Đó là một nhóm người biểu tình đứng trước cửa chính hô to những khẩu hiệu như:

- Dalai Lama give the religions freedom

- Dalai Lama stop lying Đạt Lai Lạt Ma hãy để cho tôn giáo tự do Đạt Lai Lạt Ma hãy chấm dứt dối trá!

Đám người cứ đứng đó suốt ngày, chờ giờ nghỉ trưa có đông người đi ra là hô lên những khẩu hiệu như thế. Có ai xúi sử hay chính những người ấy tự động làm hành động không bình thường này? Câu trả lời hẳn đã có sẵn với người quan tâm tới tình hình chính trị trở nên căng thẳng giữa Tây Tạng và Trung Quốc, trong cuộc đàn áp thảm khốc tại Lhasa, thủ đô Tây Tạng trong tháng 3 của năm này, gây chết chóc cho hàng trăm người, bảy chục người bị thương tích, tù đày đang còn là chứng tích ràng ràng của lịch sử thống trị Tây Tạng của Trung Cộng. Như lời Phật 206 Nguồn mạch tinh khôi dạy, thế gian này là cõi cư trú chung lẫn lộn với ác ma, quỷ sứ, thiên thần, người, súc sanh... nên khó tránh khỏi giữa thiện và ác. Phạm vi thu hẹp của hội trường nơi ngài Lạt Ma giảng pháp chỉ cách nhau giữa một lằn ranh bằng hàng rào và lớp cửa bên trong là giải thoát và phía ngoài là trầm luân, với nhiều hơn thua tranh chấp. Kể cũng bi hài thật cho cảnh đời kham nhẫn của kiếp con người mà kẻ phàm nhân luôn dằn vặt, còn bậc thánh giả Bồ tát muốn tiếp cận, lăn xả vào đưa hai tay cứu vớt, vỗ về những ai cần độ. Lời tụng thắp sáng tín tâm đoạn mở đầu viết rằng: “ Trước đấng chúa tể

Của khắp chư thiên Đản sinh từ lòng Đại bi thương xót Tất cả chúng sinh Trở thành nơi chốn Chở che tối thượng Với hạnh xả bỏ Cùng hạnh thành tựu Tròn đầy viên mãn Thuyết pháp duyên khởi Phổ độ chúng sinh Trước đức Mâu Ni Đại hùng đại lực Nguồn mạch tinh khôi 207 Như ánh mặt trời Đệ tử kính xin Cúi đầu đảnh lễ (Thubten Munsel - Hồng Như dịch)

3- Thính Chúng Tham Dự Thính chúng chia ra 2 thành phần tăng ni và người thường. Trong giới tăng ni cũng có nhiều sắc tộc như Tây Tạng, Nhật Bản, Đại Hàn, Việt Nam, Đài Loan, Thái, Lào, Tích Lan, Úc... và cũng thuộc các tông phái khác nhau như: Mahayana, Theravada, Kim cang thừa, Mật tông, Tịnh độ tông v.v... nhưng tất cả đều tôn thờ đấng Thích Ca Mâu Ni, bậc giáo chủ khai sáng, như không có sự tranh chấp gắt gao quyết liệt như một số các tôn giáo khác. Bằng chứng cuộc câu hội nghe pháp hôm nay là do cố gắng của mỗi tăng ni tự nguyện đến đây tạo thành một sức mạnh tinh thần hòa hợp như nước hòa lẫn trong sữa, không có chỗ cho giáo phái hay tông chi tồn tại, ít ra là suốt thời gian pháp hội. Thành phần thính chúng tại gia cũng thuộc nhiều sắc tộc khác nhau và chắc chắn cũng có những người thuộc các tôn giáo khác ngoài Phật giáo. Nhìn chung đa số thính chúng là người Tây phương hay người Úc tham dự. Họ là những người ở khắp các tiểu bang khác như: Queensland, Western Australia, South Australia, Victoria, Northern Teritory, Canberra, v.v... mà không phải chỉ có tại Sydney.

Như vậy đủ chứng tỏ cho thấy rằng ai cũng cầu học Pháp như nhau, tuy trong số cũng có một số ít người hiếu kỳ 208 Nguồn mạch tinh khôi muốn nhìn cho được Đức Đạt Lai Lạt Ma mà đây là cơ hội hy hữu. Đúng là một dấu hiệu đáng lạc quan cho Phật giáo nói chung trên thế giới trong thế kỷ 21 này.

Dân số Phật tử tại Úc gia tăng rõ rệt trong lần kiểm tra thống kê dân số năm 2004, cho thấy là 460,000 người tương đương với 2 % dân số. Phật giáo là tôn giáo phát triển nhanh đứng hàng thứ ba tại Úc, và cứ theo đà này trong tương lai nhiều người Úc quy hướng về đạo Phật . Đây cũng là điểm nổi bật mà như Ngài Đạt Lai Lạt Ma có nhìn thấy và cũng rất cảm tình với người Phật tử xứ Úc, nên trong lời chào mừng mở đầu khóa giảng 5 ngày tại Sydney, Ngài nói: “Tôi có nhân duyên năm tới đây sẽ sang nữa làm cho ai nấy rất là hoan hỉ”.

4- Nội Dung Khóa Học Trình tự Thiền (Stages of Meditation) của Đại sư Liên Hoa giới (Kalamashila) luyện tâm phải qua các tiến trình đãi lọc, lựa chọn như người gieo mạ, trước dọn đất sạch cỏ, cày xới, tưới bón, gieo hạt, chăm nom săn sóc... mới có mầm non, lên cây ra bông, và kết trái. Cũng như làm bất cứ viêc gì, ta cũng phải sẵn sàng các nhân tố cần thiết mới mong đạt đến mục tiêu mong cầu (muốn).

Muốn đạt được tuệ giác phải lấy tâm đại bi làm căn bản, tâm vị tha làm nhân, tâm Bồ đề làm phương tiện thiện xảo. Qua 4 lời nguyện rộng lớn của Bồ tát trên đường hành hoạt độ sanh như sau:

- Nguyện dứt sạch phiền não Nguồn mạch tinh khôi 209 - Nguyện học hết thảy pháp môn - Nguyện dấn thân cứu độ mọi loài - Và nguyện thành Phật đạo để đem lại lợi lạc pháp giới hữu tình.

Bồ tát phải phát nguyện dấn thân hành trì miên mật như thế hẳn tích tụ được đầy đủ công đức trí tuệ, có đủ công đức trí tuệ như người nắm chiếc phao nổi tức là nắm được toàn giác trong tiến trình tu tập, là kết quả như nhìn thấy trước mắt. Một tâm thức thấm nhuần tâm từ (ban vui) phải cần thiền quán đại bi (cứu khổ). Bởi lẽ, từ bi phải đi đôi với nhau như chim có đôi cánh mới bay xa được tự tại. Tâm bi chính là lời nguyện thứ ba: ước nguyện mong mỏi chúng sanh đều được thoát khổ, vì chúng sanh trong ba cõi luôn bị hành hạ bởi ba loại khổ. Đó là nỗi khổ hành hạ nóng cháy bị thiêu đốt trong địa ngục, đói khát trong loài ngạ quỷ và nỗi bất hạnh nhai nuốt lẫn nhau trong loài súc sanh. Quán chiếu nỗi đau của chúng sanh cũng là nỗi đau của mình để mà đem lòng thương cứu giúp, vì thương chúng sanh nên Bồ tát luôn gieo nhân lành mà được quả tốt. Vì nghĩ đến quả trước khi gieo nhân, phát tâm Bồ đề để rộng lượng cứu độ chúng sanh. Kinh Đại Bồ Tát Tạng ghi rằng: “Ai chưa từng nghe nói đến giáo pháp của Bồ tát tạng, chưa từng nghe nói đến giáo pháp giới luật xuất gia, lại nghĩ rằng chỉ cần đạt định là đủ, người ấy sẽ vì kiêu ngạo mà trở nên tăng thượng mạn. Như vậy, họ sẽ không thoát khỏi sinh, lão, bệnh tử, bần cùng, than khóc, đớn đau, khổ tâm và xáo trộn. Họ 210 Nguồn mạch tinh khôi cũng không thể giải thoát toàn bộ lục đạo luân hồi, không thể giải thoát khỏi núi khổ đau thân tâm. Các ông hãy ghi nhớ lời này, Như Lai nói rằng:” nghe giáo pháp này sẽ giúp các ông thoát khỏi tuổi già và cái chết”.

Như vậy, hành giả muốn đoạn diệt mọi chướng ngại để đạt đến trí tuệ thanh tịnh cần ở trong định để quán tuệ. Thực hành pháp tu chỉ quán, trước hết cần hội đủ điều kiện để thành tựu chỉ quán. Những điều tiên quyết đó là:

- Sống trong môi trường thích hợp - Thiểu dục tri túc - Không gánh vác quá nhiều việc - Giữ giới thanh tịnh - Dứt bỏ tham ái và mọi tư tưởng khái niệm khác.

Môi trường sống thích hợp cần phải hội đủ 5 yếu tố như: thuận tiện sống chung với người thân thuộc cùng chí hướng, không người ác, kẻ thù; nơi dễ kiếm việc làm cho cuộc mưu sinh; gần gũi bậc thiện trí thức giữ giới và tu tập;

chỗ không có những tai ương bịnh tật; chỗ ở thanh tịnh không bị người khác làm phiền.

Thiểu dục tri túc là không ham muốn nhiều mà biết đủ để dừng lại, không phí phạm đồ đạc, quần áo, gạo cơm một cách qúa đáng, trong khi những người khác thiếu ăn, thiếu mặc. Nghĩ tới đó ta phải biết hài lòng những gì mình có, không đua đòi, không bắt chước theo những mode mới, kiểu sang ngoài khả năng của mình. Nguồn mạch tinh khôi 211 Không gánh vác quá nhiều việc tức là đảm trách công việc ngoài sức quán soát kiểm tra mà phải xả bỏ những việc làm thế tục, xa lánh những việc thị phi, không làm những việc đồng bóng, bói toán...

Như vì một lý do nào không giữ trọn các giới ã thọ, lở phạm giới, phải biết n n n sám hối với tâm biết xấu hổ và thẹn thùng, tự hứa với lòng không tái phạm lại nữa. Đó là một cách và trường hợp hoàn toàn không phạm cả hai đều gọi là người thanh tịnh, vì quán xét biết các pháp không tự tánh trong nỗ lực tinh tấn tu thiền quán.

Tham ái i kèm tánh ích kỷ trong kiếp này làm cho con người lầm than khốn khổ, hành giả phải quán chiếu trừ dứt vọng tâm tham lam ích kỷ này, vì ý thức tới sự tai hại của kiếp luân hồi không trừ một ai. Quán chiếu loại trừ cái tôi tham luyến sự vật ể lần oạn diệt những tri kiến sai lầm. Mặt khác, nương vào bậc thánh giả, nghiêm chỉnh thỉnh cầu lời khai thị của các Ngài ể chiêm nghiệm tư duy. Dẫn kinh luận chứng minh: “Hành giả tham thiền thân tâm ều phải cho thanh tịnh như n m vóc: ầu, hai tay, hai chân chạm sát xuống ất ảnh lễ chư Phật và chư Bồ Tát khắp trong mười phương. Và quỳ gối thầm nguyện: “Con sẽ ộ hết thảy chúng sanh vào Niết Bàn giác ngộ, rồi khởi tâm ại bi, tâm Bồ Đề, nguyện ộ thoát tất cả chúng sanh. Xưng 212 Nguồn mạch tinh khôi tán chư Phật, sám hối nghiệp chướng và tùy hỷ công ức với mọi người”. Rồi khởi sự ngồi theo tư thế kiết già hay bán già, miễn sao ngồi lâu ược thoải mái, tránh dao động và tiếng hít thở khẻ nhẹ iều hòa. Có nhiều cách quán như n m uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức ều là không, là vô ngã, vô nhơn, vô chúng sanh, vô thọ giả và phải dùng Tuệ Ba La Mật quán chiếu. Như Kinh Giải Thâm Mật nêu rõ: Bồ Tát Quán Tự Tại muốn chứng pháp vô ngã, phải vận dụng tuệ Ba La Mật quán xét rõ: cái tôi không nằm ngoài các uẩn, các căn, các cảnh (Giới) và cũng không cùng tính chất với các uẩn...vì uẩn có nhiều và vô thường, còn cái tôi lại ược xem là ộc nhất và thường còn. Như vậy, khái niệm về “tôi” và “của tôi” ều hoàn toàn sai lầm... “Quán các pháp vô ngã như: tất cả các pháp nói chung, ều bao hàm trong n m uẩn (sắc, thọ, tưởng, hành, thức), mười hai xứ (6 c n và 6 trần), mười tám giới (12 xứ và 6 thức). Sắc tướng của uẩn, xứ và giới nói cho rốt lại, chẳng qua chỉ là sắc tướng của tâm. Đó là vì nếu phân chia sắc thể ra thành từng hạt tử cực vi, xét tánh chất của từng hạt tử ấy, cũng chẳng thể tìm ra ặc tính của sắc”. Nói cho rốt ráo, chính cái tâm cũng không thật có. Cái tâm này ây chỉ biết nhìn vào hình tướng hư vọng của sắc v.v... biểu hiện thành nhiều sắc thái, tâm như vậy làm sao có thể thật có cũng như sắc, v.v... chỉ

Nguồn mạch tinh khôi 213 là hư vọng, vì tâm không tách lìa sắc nên tâm cũng hư vọng. Cũng như sắc, v.v... Có nhiều sắc thái, ặc tính của sắc không phải một cũng không phải nhiều hơn một, tương tự như vậy, vì tâm không khác với sắc, nên ặc tính của tâm cũng không phải một, không phải nhiều hơn một. Do ó, ngay từ bản chất, tâm vốn như huyễn”.Dùng tâm quán chiếu như thế ể thấy vật ấy vốn không thật có, khi ấy hành giả nhập ịnh vô niệm. Ấy là chứng ược Tánh Không của vạn pháp. Cần phải vận dụng tuệ giác quán xét chân tướng của từng sự vật mà chỉ ơn thuần oạn diệt mọi hoạt ộng tâm thức sẽ vướng vào khái niệm, lại cũng không thể chứng biết ược ặc tánh Không vì thiếu mất ánh sáng trí tuệ. Nếu từ sự quán xét tánh NHƯ của từng pháp mà phát ược ngọn lửa giác, biết ược vạn pháp úng như sự thật, thì cũng như dùng củi cọ xát vào nhau mà thành lửa, lửa này sẽ thiêu rụi củi gỗ tư tưởng khái niệm. Đó là lời Phật dạy.

(Dẫn bản dịch trình tự tu thiền do Hồng Như dịch các tr.

16 và 17 bản rời phổ biến thu hẹp).

Người tu tập như kẻ ãi quặng tìm vàng, cần phải tinh cần và liên tục không ngưng nghỉ cho ến ạt ược vô thượng bồ đề. Từ nơi ịnh chứng ược tánh không không rời hạnh thí, không rời hạnh giới, không rời hạnh nhẫn,

214 Nguồn mạch tinh khôi không rời hạnh tấn, không rời hạnh ịnh, không rời hạnh tuệ, và không rời phương tiện, như lời kinh dạy. Bồ Tát phải nương vào thiện hạnh trong việc bố thí ể làm phương tiện ộ chúng sanh.

Tóm lại, hành giả vào ịa thứ nhất trong tiến trình tu tập cần huân tập tâm mình với hai loại tuệ giác siêu việt và trí tuệ phương tiện, nhờ ó ể tịnh hóa mọi chướng ngại vi tế nhất. Và ể bước vào các ịa cao hơn hành giả cần thanh tịnh ở những ạo vị thấp hơn, rồi lần bước vào trí giác siêu việt của Phật, lúc bấy giờ sẽ nhập biển toàn giác và hoàn thành tâm nguyện, mục tiêu.

5. Pháp Quán Đảnh và truyền pháp Khóa tu kết thúc bằng một buổi lễ truyền pháp quan trọng vào sáng chủ nhật ngày 15/6/08. Hội trường hôm nay đông hơn 4 ngày trước, số thính chúng lên đến 5000 người và ai nấy lắng lòng thanh tịnh chờ đón nhận một niềm vui mới. Buổi lễ diễn ra lúc 8.30 giờ, thay vì 9.30 giờ như những ngày trước đó. Thính chúng mỗi người được phát một cánh hoa nâng trên hai tay theo dõi lễ truyền Tam Quy ngũ giới, Bồ đề Tâm giới và Bồ Tát giới. Đa số đều xin thọ Bồ Tát giới theo hạnh nguyện vào đời để độ sanh của hàng Bồ Tát gần gủi hữu tình. Buổi lễ cũng chỉ mang tính cách tượng trưng mà không đi vào chi tiết, chẳng hạn như Bồ Tát giới gồm có 6 giới trọng và 28 giới khinh Nguồn mạch tinh khôi 215 không được nêu chi tiết mỗi giới, vì thì giờ có giới hạn. Những ai đã thọ Bồ Tát mà muốn hành trì cho đúng nên tìm đọc Kinh Phạm Võng Bồ Tát giới của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch hay bản dịch Anh ngữ là: “Moral Code of the Buddhisattvas Brahma Net Sutra” do Minh Thành và nhóm Văn Hiến tại New York dịch, bản ấn hành năm 2000. Buổi lễ rất nhẹ nhàng, đơn giản nhưng không kém phần trang nghiêm thanh tịnh. Điều này cũng làm gia tăng tín tâm của người thọ trì pháp rất nhiều và Bồ Đề tâm của mỗi một hành giả được gieo vào mãnh đất tâm của mình để từ đây mỗi ngày tuệ giác càng phát triển nẩy nở.Buổi chiều có lễ chúc Khánh Tuế Đức Đạt Lai Lạt Ma và tạ pháp của những vị đại diện pháp hội bằng tịnh tài, vật lưu niệm và lời chúc nguyện ngài vững trụ Ta Bà để hoằng dương Phật Pháp và lợi lạc hữu tình.

Trong lời pháp từ, Ngài nói: “Tôi vô cùng hoan hỷ thấy tất cả quý vị từ giới tăng ni đến hàng Phật tử tha thiết học hỏi giáo pháp do Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni truyền thừa và chư vị thánh tăng hiền giả Bồ Tát đã không ngừng làm cho mạch nguồn Phật Pháp lưu thông mãi mãi. Bằng chứng cụ thể suốt 5 ngày qua quý vị đã chịu khó lặn lội có người ở xa cách đây hằng ngàn cây số, vẫn có mặt trong buổi lễ hôm nay. Cầu chúc tất cả quý vị và tất cả chúng sanh đều được giải thoát và giác ngộ.

Hội trường Olympic Dome lúc 4 giờ chiều ngày chủ nhật 15/06/08 đã khép lại, nhưng hình ảnh và âm thanh giảng dạy, truyền pháp của bậc đạo sư vẫn còn đó. Những 216 Nguồn mạch tinh khôi ai đã có thời gian tu học Phật Pháp lâu năm cũng nhân dịp này rút tỉa thêm kinh nghiệm học hỏi quí báu. Còn những hành giả vừa được thọ pháp với Đức Đạt Lai Lạt Ma được nhân lành phát tâm cầu đạo giải thoát từ đây và mãi mãi trong những kiếp kế tiếp, nếu vững chí tu tập thiện pháp và thực hành Bồ Tát hạnh.

Chấp tay nguyện cầu Thế giới hòa bình Phật pháp xương minh

Chúng sinh an lạc Đạt Lai Bồ Tát Trường Thọ Khinh an Pháp giới hữu tình

Phật đạo trọn thành. Nguồn mạch tinh khôi 217

TRƯỞNG THÀNH

on đối với cha mẹ, đệ tử đối với thầy lúc nào cũng vẫn là con, là học trò. Sau này lớn lên đi vào đời cho dù làm bất cứ ngành nghề gì, hay có địa vị gì trong xã hội, đối với gia đình, con cũng vẫn xem cha mẹ như những bậc thiên thần phò hộ con qua những chặng đường quanh co nghiệt ngã trong cuộc đời. Nói cách khác, cha mẹ là hai vị Bồ Tát Văn Thù và Quán Thế Âm cho con trí tuệ và từ bi nâng đỡ vỗ về giúp con khỏi vấp ngã, chùn chân, nhụt chí qua bao nhiêu cạm bẩy, bão tố đang dàn trải như thiên la địa võng suốt chiều dài cuộc sống. Theo đúng nghĩa cụm từ: “Cha nghiêm mẹ từ” mà ăn ở cho phải đạo làm con, hay như câu:

Lấy điều ăn ở dạy con Dẫu mà gặp tiết nước non xây vần

Ở cho có đức có nhân Mới mong đời trị được ăn lộc trời

( Gia Huấn Ca - Nguyễn Trãi)

qua truyền thống lâu đời của người Việt Nam như tục ngữ còn truyền: “ Tiên học lễ, hậu học văn”, hoặc “giấy rách phải giữ lấy lề”. Thời cận đại, nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu trong đoạn mở đầu thơ Lục Vân Tiên có viết:

Trai thời trung hiếu làm đầu

Gái thời tiết hạnh là câu trau mình 218 Nguồn mạch tinh khôi ( Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu)

Như vậy, con luôn phải cần đến sự cố vấn đầy kinh nghiệm của cha mẹ, của thầy. Cho dù thế hệ hay thời đại các vị có yếu kém về kỹ thuật khoa học, nhưng có thừa “ túi khôn” như môn thần dược giúp ta giải tỏa được mọi thắc mắc, khó khăn trong trường đời. Muốn thành công ở đời hay trong đạo, con phải biết tham khảo hai vị cố vấn già dặn bên cạnh để được chỉ dẫn tận tình mà không nề hà công lao khó nhọc. Đừng vì lý do này hoặc lý do nọ mà thất thố, lỗi đạo với thầy, cũng như hai đấng từ thân mà mang tội vong ân, bất hiếu để ô danh với đời. Biết làm vui lòng bậc sanh thành hay sư phụ đó chính là ta đã đạt được nửa đoạn đường thành công trong đời này rồi. Thế nhưng, tuổi trẻ “ ăn chưa no, lo chưa tới”, làm sao nghĩ tới ân đức sâu nặng của những bậc mình thọ ân để mà đền đáp cho xứng đáng. Cũng bởi do nhiều yếu tố, nhưng điều dễ nhận ra nhất vẫn là tánh háo thắng, tâm tự hào của ta mà nhiều lúc quá đà không tự chế kịp, để gây di hại cho chính bản thân, và làm ảnh hưởng dây chuyền tới gia đình, giòng họ, thầy Tổ, tông môn không ít. Cho tới khi nhìn lại, nhận ra thì sự việc đã quá trễ không còn cứu vãn kịp thời được nữa!

Sinh trong một gia đình nề nếp, được đào tạo trong môi trường giáo dục tốt, người con được hấp thụ những tinh ba của huyết thống, giống giòng, hẳn cũng trưởng thành như một người mô phạm không vượt ra ngoài khuôn phép của tiền nhân. Sự giáo dục trong gia đình, học đường rất là quan trọng, cho nên ca dao có câu: Nguồn mạch tinh khôi 219 Dạy con từ thuở còn thơ Dạy trò từ lúc ban sơ nhập trường.

để cho người con, người học trò đệ tử đủ cơ duyên mở rộng tầm nhìn, sự hiểu biết đi vào đời xây dựng bản thân và rộng ra cho cộng đồng nói chung.

Trường hợp và hoàn cảnh tôi có khác. Tôi không dệt mộng tương lai bằng nhà cao cửa rộng, vợ đẹp con ngoan, hái ra nhiều tiền lắm của, có kẻ hầu người hạ, được đưa rước đón mời, nhứt hô bá ứng… mà thành một nhà tu đơn độc với chiếc bình bát và 3 pháp y. Sống rày đây mai đó nơi quê hương miền Trung – Duy Xuyên - Quảng Nam - Đà Nẳng, đến tu niệm ở chùa Non Nước – Ngũ Hành Sơn -với biển rộng, trời cao mênh mông cát trắng. Tôi lê gót chân tới Sài Gòn bằng phương tiện không mấy gì hiện đại cho lắm, với cổ xe đò cà rịch cà tang trên đoạn đường dài 900 Km phải mất tới 24 tiếng đồng hồ lên giốc xuống đèo thật là vất vả, cũng không kém sự nguy hiểm chực chờ, nếu tài xế bất cẩn tay lái hay ngủ gật là đưa cả bao nhiêu sinh mạng về chầu ông bà, là điều không ai dám bảo đảm không xảy ra! Từ Sài Gòn đến lục tỉnh: Bến Tre, Mỹ Tho, Trà Vinh (Vĩnh Bình), tôi đều nếm trải qua bao nhiêu vị trái ngọt, người hiền, thầy yêu, bạn quí, và nhất là những người Phật tử chân thành hết lòng lo cho đạo, nuôi lớn tăng sinh chúng tôi trong hoàn cảnh đất nước bất ổn trị an (1960 – 1963). Một bác sĩ Nguyễn Văn Khỏe, ông Huyện Luôn ( Hội trưởng hội Lưỡng Xuyên Phật học), bà Tư Phán… và còn nhiều người nữa, tôi quên tên. Những vị hộ 220 Nguồn mạch tinh khôi pháp ân nhân nầy của Phật học đường Lưỡng Xuyên, nay đã không còn trên cõi đời này nữa. Nhưng tôi biết chắc, với cái nhân lành của họ, quý vị ấy vẫn đang tiếp tục hạnh nguyện cao rộng của mình và đang trở lại hành hoạt đâu đây. Ngày 20/8/1963 cùng chung cộng nghiệp, tôi bị bắt tại chùa Xá Lợi và đưa về giam tại “ Trung tâm cải huấn” Thủ Đức, cho tới sau ngày cách mạng 1/11/1963 mới được tự do. Đến năm 1974, được có cơ duyên sang Nhật du học, và tới năm 1981 tôi lại một lần nữa di cư sang Úc định trú cho tới hôm nay. Nếu phải viết kỹ những sự kiện của chừng ấy móc điểm thời gian chắc hẳn thành tập hồi ký dày không dưới 300 trang.

Ở đây tôi muốn giới hạn, ghi lại đôi điều lúc hành điệu của hơn nửa thế kỷ về trước, như một kỷ niệm thân thương còn in đậm nét trong tâm khảm, cũng khó mà phai mờ qua dòng đời vô thường biến thiên nghiệt ngã. Tưởng cũng cần để ít phút trầm tư tưởng niệm các huynh đệ cùng chung lý tưởng, nhưng đã không cùng chung nhịp bước chân đi với cho tới thời điểm hiện tại. Đó là sư đệ Thích Thiện Ân bị thương trong biến cố VNQT và viên tịch sau 6 tháng điều trị ở nhà thương Chợ Rẩy, Đại Đức Thích Ngộ Minh ( Tuyên úy Phật giáo) đã bỏ mình trong lửa đạn chiến tranh. Và còn nhiều huynh đệ khác đã trở lại đời sống thế tục như Lâm Như Tạng ( hiện đang ở Úc), Phạm Viết Vân - Quảng Hạo, Huỳnh Văn Chấn - Ngộ Hạnh, Huỳnh Văn Bé – Minh Thiền(đang ở Việt Nam), Lương Hữu Hải – Tâm Phú ( hiện ở Santa Anna – Los Angeles – Nguồn mạch tinh khôi 221 Hoa Kỳ); các huynh Như Toàn, Bửu Lợi, Đức Viên (đều ở Hoa Kỳ), Thông Luận, Thanh Tịnh (Tạ Văn Đây) hiện đang sinh sống tại Việt Nam, Thông Hạnh (Qui Nhơn đã qua đời năm 2007).Với lớp chúng Huyền Trang của Phật học viện Huệ Nghiêm niên khóa 1963 – 1967 trên dưới 20 người, kẻ đã qua đời, người trở lại nhập thế như đã lượt nêu trên. Số còn lại nay kiểm lại không đủ trên đầu ngón tay. Thật quả đúng như lời Phật dạy: “ Người tu như hoa xoài trứng cá”. Xoài trổ bông rất nhiều, nhưng kết quả không được bao nhiêu; cũng như cá đẻ vô số trứng, nhưng nở chẳng được mấy con. Bởi do ngoại duyên của khí hậu hay những loài thủy tộc khác chận bắt và đoạt mất mạng sống của những chủng tử sắp thành hình. Đó cũng là quy luật chung của tiến trình sinh hóa đối với các loài vô tình và hữu tình chúng sanh trong cõi thế gian đầy nổi truân chuyên bất trắc này. Từ đó ta có cơ duyên quán chiếu sâu hơn định luật vô thường sanh trụ dị diệt – hay thành trụ hoại không, theo lời Phật dạy để tinh tấn tu tập rèn nội lực nhiều hơn mới có thể hoán chuyển được nghiệp lực.

Sống ở chùa lâu năm tôi mới lần hồi nhận ra được lòng thương yêu vô hạn của thầy. Thầy là người Mẹ hiền từ lúc nào cũng muốn cho chúng tôi trưởng thành. Thế nhưng, vì căn cơ và nghiệp duyên còn nặng, chúng tôi nào có hay biết, mãi đến khi ý thức được thì thầy đã cao niên không còn được nghe những lời dạy bảo bằng vàng như lúc trước. Sau đây là câu chuyện thời hành điệu của tôi 222 Nguồn mạch tinh khôi cuối thập niên năm mươi, xin kể hầu chư pháp lữ, cùng quý độc giả bốn phương.

Chùa Linh Ứng quê tôi xứ Quảng, nơi đất cày lên sỏi đá. Người dân làng đầu tắt mặt tối suốt quanh năm vất vả với mãnh ruộng khu vườn, vẫn không đủ gạo nuôi sống gia đình chờ đến mùa gặt năm sau. Gặp những năm mất mùa hoặc năm nhuần mười ba tháng, quả thật là khổ! Người ta phải chạy đôn chạy đáo lo gạo ăn từng bửa toát mồ hôi thật khổ sở, vẫn kham nhẫn chịu đựng qua các mùa mưa nắng, suốt từ năm này sang năm khác. Mãi cho tới bây giờ, sau hơn nửa thế kỷ - nay được gọi là kinh tế thị trường – dân quê tôi vẫn còn đeo mang khổ, nghĩa là cái nghèo vẫn cứ bám sát người dân cần cù chưa bao giờ thoát được. Gọi chùa quê cũng được, nhưng đúng ra phải gọi chùa núi, vì chùa nằm trên ngọn Kim Sơn thuộc Ngũ Hành Sơn, tỉnh Quảng Nam – Đà nẳng. Chúng tôi có tất cả là 17 huynh đệ cùng với sư phụ là 18 người, sống đầm ấm như một đại gia đình trên có thầy thương, dưới có huynh đệ quý mến nhau như tình anh em ruột thịt. Tuy nhiên, đất bằng có lúc cũng dậy sóng; tâm đạo chúng tôi chưa dày, nghiệp lực trĩu nặng, tập khí kết u nhiều đời, bản ngã to tướng, cố chấp hẹp hòi, yêu thương ích kỷ, cái nhìn hạn hẹp, tự kiêu tự đại…đôi khi trong chúng cũng xảy ra những cuộc tranh chấp không đâu, làm phải bận tâm thầy phân xử. Thầy là một mẫu người mô phạm mực trước, vui tánh, dễ dãi đối với mọi người, nhưng kỷ luật, nghiêm khắc đối với đệ tử. Nhất là thầy hay nóng tánh, khiến huynh đệ chúng tôi ai nấy đều Nguồn mạch tinh khôi 223 sợ xếp re. Cứ mỗi lần thầy đi đâu về, huynh nào loạn choạng gặp mặt trước coi như lãnh đủ.

Thầy rầy la đủ chuyện nào bỏ mấy chậu kiểng trước sân không tưới nước, nào rác dơ không chịu quét dọn, nào đồ đạc bỏ lung tung v.v… không chịu ghé mắt tới chi cả. Đó là câu trách thầy thường dùng “ các ông không chịu ghé mắt chi cả!” so với cảnh đẹp của Non Nước Ngũ Hành Sơn, có nhiều thi nhân cảm tác những vần thơ đẹp còn truyền. Như bài vịnh Ngũ Hành Sơn có đoạn như sau:

Cảnh trí nào hơn cảnh trí này Bồng lai âu cũng hẳn là đây Đá chen với núi màu năm sắc Chùa nực hơi hương khói lộn mây… ( Bà Bảng Nhãn - Quảng Nam)

Tại sao chúng tôi không cảm nhận được cái đẹp của cảnh thiên nhiên để hòa đồng trải rộng tấm lòng cho mọi người cùng được tươi mát? Trái lại, Thầy càng trách cứ chừng nào chúng tôi càng cảm thấy khó chịu. Trong chùa chúng tôi nhiều lúc hết bực huynh đệ, lại đến phiên thầy rầy la đủ chuyện, có đôi lúc cũng đâm ra chán nãn, giận hờn luôn cả thầy nữa. Thật quả là tâm phàm, mắt thịt, chúng tôi không thấy rõ:

Danh thắng trời nam chính cõi này Dấu tiên, gót Phật đủ nơi đây

Thiên nhiên cảnh vật đầy vi diệu 224 Nguồn mạch tinh khôi Gió thét, mưa gầm khó chuyển lay…

( H.T Thích Thiện Trí, Ất Mùi 1955) Cảnh vật khó chuyển lay, sao lòng chúng tôi lại dao động, để trần cảnh phủ giăng lay chuyển? Có thể nói, đôi khi con người còn thua xa với cảnh vật, mặc dù cảnh không mang tánh giác nào. Nhưng mà cảnh vật làm trợ duyên cần thiết cho con người đi tới, tiến bước hướng thượng. Nếu chúng ta biết dung hòa giữa tâm và vật, hẳn cảnh trần gian nầy là Tịnh Độ rồi chứ còn gì nữa!

…Nêu gương tuyệt đối ngàn muôn thuở Cũng chốn bồng lai cũng đạo tràng ( H.T Thích Thiện Trí, Ất mùi 1955) Có nhiều lần Thầy rầy một sư đệ tôi rằng: Ông chưa trưởng thành. Huynh lần đầu nghe chưa thấm, mấy lần sau thầy trách cũng từ “ trưởng thành” ấy, sư đệ tôi thấy có vấn đề trong lòng. Huynh giận thầy lắm, nhưng không dám bộc bạch, vì sợ ăn đòn. Huynh ấy tự nghĩ, mình đã lớn bằng này rồi chứ còn nhỏ nhoi gì nữa mà mỗi lần thầy rầy rà hoài cũng cứ chừng ấy câu lặp lại, như là điệp khúc nghe không muốn lọt tai. Huynh đem vấn đề tỏ bày cùng tôi, tôi cũng đâu hơn gì huynh đâu, vì tuổi tác chúng tôi ngang nhau kia mà! Vả chăng, tôi không bị rầy, nhưng trí giác tôi vẫn còn u ám bởi một màng vô minh dày đặc, tôi đâu có cách gì giúp huynh trong tình cảnh bi đát này được. Nếu tôi được chút trí tuệ như ngày nay, chắc là đã cứu vãn được tình thế, giúp huynh cải thiện lúc đó thì đâu đến nổi Nguồn mạch tinh khôi 225 sư đệ tôi phải bỏ cuộc thoái Bồ Đề tâm. Câu chuyện đơn giản chỉ có thế này: Nhân ngày lễ Vía Đức Bồ Tát Quán Thế Âm năm nọ, chùa tôi tổ chức lễ kỷ niệm rất trọng thể. Khách thập phương từ các phương xa đổ về dự hội đông vui tấp nập như ngày Tết âm lịch. Chùa phải chuẩn bị cơm nước cho khách hành hương tới dự lễ. Lúc bấy giờ chùa chưa có hệ thống dẫn nước vào hay đúng hơn, chưa có xi tặc xây để chứa nước mưa; Nước dùng cho đại lễ là cả một vấn đề vất vả, chúng tôi phải đi tha từng thùng nước từ dưới lên núi để mà xài. Sư đệ gánh nước mang vớ lên bậc cấp, lỡ sẫy chân trợt té, đỗ cả nước, ngã luôn cả người xây xát bị thương. Có vài huynh đệ cho thầy hay đầu đuôi câu chuyện. Thầy kêu lại phân tích cặn kẻ: bậc đá nhiều người đi mòn trơn trợt, đi chân không còn muốn té, huống gì gánh nặng trên đôi vai. Rồi nhân cơ hội Thầy la “ Sao con chưa trưởng thành vậy con?”. Mấy lần thầy rầy la trước huynh còn chịu đựng được. Lần này, sư đệ tôi ức quá, đã bị thương thân thể, lại còn bị thầy mắng đau nhức luôn cả tâm cang. Huynh chịu hết muốn nổi nữa rồi, tối đó sư đệ tôi bỏ ăn cơm lên giường nằm dật dựa, cứ ấm ức khóc hoài.

Sáng ra, huynh ra trước chúng tác bạch và xin thầy xuống núi. Thật là tệ hại và đáng thương cho một tâm hồn trong trắng chỉ biết tin đạo mà chưa hiểu đạo, nên mới ra nông nổi! Bình tâm suy xét kỹ lại, sư phụ la đúng, nhưng sư đệ tôi không bắt kịp được ý thầy nên cảm thấy bực bội, khó chịu. Thầy dạy đệ tử phải lớn lên theo ngày tháng đây không phải lớn cái thân xác nặng nề đầy những thứ tạp nhơ bẩn thỉu mà phải trưởng thành theo một nghĩa khác rộng 226 Nguồn mạch tinh khôi hơn, cao hơn. Đó là vóc dáng, khả năng tu tập, nội lực thiền quán, công phu hành trì và nhất là phần tuệ giác để ứng phó mọi nghịch cảnh trên bước đường dài hành đạo. Tới khi ta ý thức được thì mọi việc đã lỡ mất cơ hội rồi. Bây giờ đây tôi ngồi tiếc và thương không chỉ riêng sư đệ mà cho tất cả những pháp lữ của tôi, vì một phút vọng động lỡ lầm nào đó thoái tâm, bỏ cuộc làm hỏng cả cuộc đời tu niệm, và mầm tuệ giác cũng thui chột luôn từ đó, thử hỏi còn thương tiếc nào hơn! Và chừ trách ai đây hay tự trách? Thầy cao cả quá, lúc nào cũng muốn cho đệ tử trưởng thành. Thế nhưng huynh đệ cũng có người ngang bướng, cải lại không nghe để vướng bận lòng thầy không ít. Phải chi mỗi người chúng ta biết tự chế để khỏi có hối hận sau này. Nhất là những thói tật ngã mạn, tập khí xấu, sân si, kiêu ngạo, tự đắc, trước tướng, háo danh, ham lợi… chúng ta dễ dàng đem trút phủ trùm lên người khác, nhiều lúc như muốn làm nghẹt thở, chao đảo, nếu không muốn nói là tệ hại.

Mong tất cả người xuất gia làm được như thân tùng cao vút đứng vững giữa tiết trời đông giá buốt lá vẫn xanh, thân vẫn thẳng, lòng vẫn trong để mới đủ sức chống đỡ những trận phong ba bão táp cuộc đời lúc nào cũng như sẵn sàng làm bứng tung bật luôn cả gốc rể. Gói tròn những kỷ niệm thân thương của tuổi thơ, xin ghi lại đây mấy câu thơ của chính tác giả thay lời kết:

Quảng Nam có núi Ngũ Hành mây năm sắc phủ bao quanh bốn mùa Nguồn mạch tinh khôi 227 líu lo ca hót chim đua Bầu trời cảnh Phật ấy chùa Tam Thai Quan Âm động vẻ hùng oai Như quen mùi tục xét soi khách trần Xa xa mặt biển phù vân hiện ra Linh Ứng chùa am khác thường… ( trích: Về Thăm Xứ Quảng)

228 Nguồn mạch tinh khôi