Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 3/7

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Văn học và văn hoá

Nguồn Mạch Tinh Khôi

Dịch giả
Hòa Thượng Thích Bảo Lạc, Việt Dịch
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

THAM CỨU

Nguồn mạch tinh khôi 95 Tổ Đức lưu phương bất tư nghì Tông phong vĩnh chấn tục truyền di Phật pháp hưng long thừa kế nghiệp Hậu côn chí nguyện quyết phò trì

祖 德 留 芳 不 思 議

宗 風 永 振 續 傳 遺

佛 法 興 隆 承 繼 業

後 昆 志 願 決 付 持

Tổ đức hiển danh khó nghĩ bàn Tông môn chấn chỉnh mãn truyền ban Phật pháp kế thùa ngày sâu rộng Cháu con giữ vững đạo gia khang.

96 Nguồn mạch tinh khôi

HẠNH BỐ THÍ BA LA MẬT

oà Taùt Quaùn Theá AÂm với hạnh đại bi thöông yeâu khaép heát moïi loaøi chuùng sanh, khoâng phaân biệt daùng hình maø xem taát caû nhö con đẻ khoâng khaùc. Vì hạnh nguyện ban vui cứu khoå, độ sanh Đức Boà Taùt vaøo đời cứu nạn trừ nguy trong moïi trường hợp, hoaøn caûnh, cho duø gaëp phaûi ngaët ngheøo, nguy hieåm; keå caû ñeán taùnh mạng Ngaøi vaãn saün saøng ra tay cứu giuùp ñöa taát caû nạn nhaân tới thoaùt khoå, choán an toaøn, beán bồ an lạc. Quan AÂm Boà Taùt nhiệm maàu thay Trang nghieâm nhieàu kieáp daøy coâng tu Lướt sen hoàng nheï bước vaân du Quaùn chieáu maét hoà thu loàng loäng Nước cam loà dập vạn saàu thöông Nhaønh döông lieãu vững nöông tay naém

Nôi nôi caàu caûm ứng tuøy nghi Taïo thuyeàn từ cứu khoå trừ nguy.

Nguồn mạch tinh khôi 97 (Quan AÂm Boà Taùt diệu nan thuø... trong tập Tinh tuùy những baøi taùn Phật & Boà Taùt, Phaùp Baûo aán haønh 2005, Sa moân Thích Baûo Lạc dòch). Hoâm nay ngaøy 23 thaùng 3 naêm 2008, nhaèm ngaøy 16 thaùng 2 naêm Mậu Tyù, leã vía đản sanh Đức Boà Taùt, tại chuøa Phaùp Baûo – Sydney, chuùng toâi haân hạnh chaøo mừng quí vò vaø chö Phật tử thiện nam tín nữ veà dự leã vaø nghe phaùp. Sau ñaây xin mời quí vò theo doõi caâu chuyện tieàn thaân của Quaùn Theá AÂm Boà Taùt.

Trước ñaây coù moät vò vua sanh hạ được ba người con gaùi, moãi người moät veõ, khoâng người naøo gioáng người naøo, từ hình thức ñeán noäi dung caû ba chò em nhö xaây cho mình moät theá giới rieâng ñaëc thuø khoâng gioáng baát cứ moät người con gaùi naøo khaùc ñöông thời. Caû ba chò em ñeàu được chìu chuoäng, thöông yeâu nhö cöng trứng moûng của đức vua vaø hoaøng hậu. Lại được keû haàu người hạ saên soùc heát loøng, luùc nhoû ñoà chôi cung caáp khoâng thieáu thứ chi, mieãn sao vừa loøng con treû, laø caû trieàu noäi từ treân chí dưới ai cuõng haøi loøng. Những moân chôi giaûi trí, những khu vườn thưởng ngoạn taân kyø với kyø hoa dò thaûo, chim muoâng đủ loại; theo loái kieán truùc ñaëc biệt của hoaøng gia ñeå laøm vui loøng caùc con – nhö ba naøng tieân giaùng theá – neân caû ba người ñeàu choùng trưởng thaønh trong voøng tay thöông yeâu của hoaøng gia vaø thaàn daân cận thaàn. 98 Nguồn mạch tinh khôi Coâng chuùa ñaàu taùnh öa trang ñieåm, đánh phaán thoa son nhaát laø mode chöng diện laøm đẹp khoâng ai theo kòp. Moãi ngaøy đứng trước göông coâng chuùa sửa soạn chaûi chuoát uoán dôïn toùc sao cho đẹp, coù baát cứ moät sợi toùc naøo khoâng nhö yù muoán laø laøm lại từ ñaàu. Cứ nhö theá, coâng chuùa saêm se chaûi toùc caû chuïc laàn trong ngaøy. Veà quaàn aùo phaûi noùi đủ kieåu moãi ngaøy coâ thay ra maëc vaøo nhieàu boä theo tia naéng saùng tröa chieàu toái, với nhieàu kieåu khaùc nhau. Soá quaàn aùo đủ maøu saéc vaø nhieàu ñeán ñoåi khoâng phaûi caû chuïc maø coù tới caû traêm boä ñeå thích nghi theo từng muøa. Giaøy deùp cuõng vậy, cuõng nhö quaàn aùo moãi laàn thay laø moät laàn ñoåi giaøy cho hợp kieåu caùch của rieâng coâ. Caùc cung nữ trong cung ñeàu goïi laø “yeåu điệu coâng chuùa”. Trong khi coâng chuùa thứ hai öa giaøu sang phuù quí, thích aên ngon, ở đẹp vaø hưởng thuï maëc loøng. Coâ tuyeân boá laø phaûi thưởng thức cho heát taát caû những moùn ngon vật lạ (sôn haøo haûi vò) trong thieân hạ; cuõng nhö tận hưởng vinh hoa phuù quí treân đời. Trong moãi bửa aên phaûi coù 12 moùn thức aên rau caûi khaùc loại. Moãi ngaøy moùn aên phaûi thay ñoåi khoâng gioáng nhau. Haàu cận coâ coù haøng chuïc cung nữ tuùc trực hoâ ñaâu ứng đó, nhaát laø phaàn giaûi trí, những cung nhaân được tuyeån choïn phuïc vuï naøo đàn ca, muùa haùt suoát ngaøy khoâng dứt. Tieáng nhạc, lời ca du döông eâm dòu phaùt ra từ saùng ñeán chieàu vaø toái haàu nhö baát tuyệt. Sự Nguồn mạch tinh khôi 99 hưởng thuï của coâng chuùa khieán nhieàu người ganh gheùt laãn giận tức, nhöng cuõng đành baát lực, khoâng coù caùch naøo ñoåi khaùc hay chieám được ñòa vò aáy. Caùc cung nữ ñeàu goïi đó laø “Coâng chuùa phuù quyù”. Traùi ngược lại hai chò, coâng chuùa Ba hoaøn toaøn khoâng gioáng từ taùnh tình cho chí caùch cö xử; vaø đó cuõng laø ñeà taøi khaù “noùng” khieán cho nhieàu người baøn taùn vaø tra vaán khoâng ngớt. Coâng chuùa soáng giaûn dò, aên uoáng deã daøng; quaàn aùo, giaøy deùp, noùn muõ ñôn sô, nhö người daân thường, khoâng coù veõ gì phoâ tröông của người quyeàn quí. Coâng chuùa raát nhaân từ roäng lượng ñoái đãi với caùc cung nữ nhö tình chò em trong tinh thaàn hoøa nhaõ thaân thieát. Ñoái với quaàn chuùng noùi chung, coâng chuùa thöông giuùp những người ngheøo thieáu coâ theá. Vì theá, trong trieàu caùc cung nữ raát gaàn guõi vaø thaân thiện; ñeàu goïi laø “coâng chuùa nhaân từ”.

Caûnh soáng hoaøng gia hoøa lạc, eâm ñeàm thì moät hoâm bieán coá lại xaûy ra. Đó laø đức vua maéc phaûi chứng bònh nan y:

Treân löng moät veát theïo söng vuø thaønh bướu laøm mủ ñau nhức voâ cuøng. Mời đủ caùc danh y toaøn quoác tới trò liệu cuõng đành chòu boù tay, khoâng sao trò laønh bònh vua được.

Từ ngaøy naøy sang ngaøy khaùc, sức khoûe nhaø vua yeáu daàn roài ñau đốn traên trở treân giường bệnh, reân la suoát ngaøy ñeâm khoâng sao ngủ được. Khieán cho hoaøng hậu vaø baù quan vaên voõ trong trieàu ñeàu lo aâu maø khoâng nghó ra caùch 100 Nguồn mạch tinh khôi naøo hay phöông phaùp chi cứu chữa. Trong khi moïi người ñang baát lực vaø nghó tìm phöông caùch thì boãng moät hoâm tình cờ coù vò Hoøa Thượng ñi ngang qua coång ngoï moân, tự noùi raèng trò laønh được chứng bònh hieåm ngheøo của vua. Quaân giữ thaønh lập tức vaøo baåm baùo với Hoaøng hậu. Hoaøng hậu nghe coù người trò được bònh neân trong loøng voâ cuøng phaán khởi. Lieàn baûo voõ só:

- Haõy mau choùng mời oâng ta vaøo ngay!

Hoaøng hậu hoûi:

- Bạch Sö Phuï coù phöông thuoác gì chữa trò bệnh bệ hạ khoâng?

- Baàn taêng coù moân thuoác chæ caàn 2 vò nhöng khoù tìm e lònh baø tìm khoâng được maø thoâi!

- Chæ caàn laønh bònh vua laø đủ; coøn vaán ñeà toán keùm tieàn vạn bạc ngaøn hay tìm khaép sôn cuøng thủy tận, khoù khaên theá maáy vaø ở ñaâu ta cuõng tìm cho được, xin Sö Phuï cứ noùi phöông thuoác aáy ra ñi.

- Phöông thuoác của baàn taêng laø chæ caàn con maét vaø moät ngoùn tay người thaân của bệ hạ, hoøa 2 vò aáy lại với nhau.

- Hoaøng hậu nghe xong noåi giận noùi: moät người neáu moùc laáy con maét vaø chaët ngoùn tay, neáu khoâng cheát cuõng thaønh taøn pheá, coøn chi laø đời người ta!

Nguồn mạch tinh khôi 101 - OÂng từ ñaâu ñeán, coù phaûi yeâu taêng khoâng, lại ñoái trước boån hậu daùm noùi ñieàu quaùi gỗ meâ hoaëc. - Quaân ñaâu, ñem y ra cheùm ñaàu cho ta!

- Hai voõ só vaâng lệnh lập tức tới troùi Hoøa Thượng daãn ra trước ngoï moân chuaån bò cheùm. Chæ thaáy neùt maët Hoøa Thượng tónh taùo khoâng bieán saéc, nhìn xuoáng ñaát thong thaû noùi:

- Xin lònh baø bớt giận, baàn taêng đã noùi phöông thuoác, xin haõy cứ thử, neáu quaû nhö khoâng hiệu nghiệm, bònh bệ hạ khoâng laønh, luùc đó toâi xin chòu toäi cheùm ñaàu cuõng chöa muoän.

- Nghe noùi coù lyù, hoaøng hậu nguoâi giận vaø trong loøng nghó ngợi: nhöng bieát tìm ñaâu cho ra hai vò thuoác khoù tìm aáy baây giờ? Baø lieàn nghó ngay tới ba coâng chuùa, nhöng bieát phaûi laøm sao, vaø coâ naøo chòu hy sinh cứu mạng vua? Vì caû ba laø con vaø ñeàu laø nuùm ruoät của mình caû! Chæ muoán cứu taùnh mạng nhaø vua, hoaøng hậu chæ coøn caùch ñi thöông lượng caùc con. Trước nhaát, hoaøng hậu tới hoûi coâng chuùa ñaàu; trong luùc coâ ta lo bận roän trang ñieåm trước göông neân khoâng troâng thaáy meï tới đứng ở ñaèng sau. Giaây laùt, hoaøng hậu bước voâ phoøng noùi raèng: Naøy con, chứng bònh phuï vöông con đã tới luùc nguy kòch, đã mời qua nhieàu thaày vaø đủ caùch chữa trò nhöng ñeàu voâ 102 Nguồn mạch tinh khôi hiệu. Hoâm nay coù moät vò Hoøa Thượng tới noùi raèng caàn moät con maét vaø ngoùn tay người thaân của phuï vöông con taùn hoøa lại với nhau mới coù theå trò laønh được bệnh. Meï nghó: tình coát nhuïc của phuï vöông con, chæ coù 3 chò em maø con laø chò caû, con coù theå hy sinh moät phaàn thaân theå ñeå trò bònh phuï vöông; voán bieát ñaây laø noãi buoàn khoå của cha meï, mong con thaáu cho, con nghó sao ?

Coâng chuùa teù xæu khoùc nấc leân quyø xuoáng ñaát noùi:

thöa meï, con gaùi của meï ñoâi maét saùng nhö traêng thu, đẹp nhö tieân giaùng theá theá naøy, trong cung noäi khoâng ai đẹp baèng maét con. Baây giờ, neáu phaûi khoeùt moät con maét con treû neáu khoâng thaønh moät người độc nhaõn thì cuõng laø quaùi nhôn! Con của meï hai baøn tay thon daøi, traéng nhö bạch ngoïc, mười ngoùn nhö buùp maêng tô maø caét ñi moät ngoùn, haù chaúng thaønh taøn pheá cuoäc đời roài hay sao? Ñi tới caûnh naøy, chi baèng cheát phức ñi coøn sướng hôn!

“Caøng thuyeát phuïc bao nhieâu caøng khieán con muoán tìm tới caùi cheát”, Hoaøng hậu thaáy yù con cöông quyeát khoâng chòu, sợ daùm lieàu, neân thoâi khoâng noùi nữa! Hoaøng hậu ñeán hoûi coâng chuùa thứ hai, trong luùc coâ ñang hưởng thuï bửa côm với đủ phong vò ñaëc biệt. Vừa troâng thaáy meï, coâ hoûi ngay:

- Thöa meï hoâm nay meï tới gaëp con coù việc gì quan troïng?

Nguồn mạch tinh khôi 103 - Hoaøng hậu thoaùng buoàn noùi với con nhö đã noùi với người chò. Coâng chuùa nghe xong vật vaû bứt toùc, nước maét nước muõi nhoû daøi khoùc roáng leân noùi: “Ai cuõng ñeàu cho raèng ở hoaøng cung hưởng thoï vinh hoa phuù quí khoâng heát, coù ai bieát cho con moät coâng nöông xuaân saéc phaûi bieán theå thaønh moät người taøn pheá chòu khoå. Noùi xong, coâ voäi vaøng chạy ra cửa toan gieo mình xuoáng gieáng. Thaáy nhö vậy, hoaøng hậu ñaâm hoaûng keâu coâng chuùa trở lại vaø boû khoâng ñeà cập caâu chuyện nữa. Chæ coøn nhaém tới coâng chuùa thứ ba, hoaøng hậu ñi tới phoøng, coâng chuùa ñang naèm nghæ. Thaáy meï bước vaøo, coâng chuùa voäi ngoài dậy tieáp rước nieàm nở toû veû ñaëc biệt quan taâm tới bònh tình của phuï vöông, baø haêng haùi noùi roõ việc tới thaêm con. Nhìn vaøo maët meï coâng chuùa noùi: thöa meï, phuï vöông maéc chứng bònh hieåm ngheøo, mời khaép heát caùc danh y ñeàu khoâng theå trò laønh được, khieán loøng con treû nhö thieâu ñoát, hận vì khoâng theå ñem thaân con thay cha chòu khoå được. Nay đã coù phöông thuoác trò liệu bònh phuï vöông, con treû cho duø phaân thaân xeû thòt, roùc xöông cuõng xin tình nguyện, tieác gì moät con maét vaø moät ngoùn tay khoâng daùm hy sinh chứ? Noùi xong lieàn laáy dao moùc con maét vaø chaët moät ngoùn tay giao cho hoaøng hậu.

Hoaøng hậu baøng hoaøng sững soát trước sự việc chớp nhoaùng khieán con gaùi nay thaønh laø người taøn pheá; động 104 Nguồn mạch tinh khôi loøng thöông oøa khoùc leân trong nieàm ñau xoùt. Nhöng vì muoán cứu bònh vua, neân coá taâm đè neùn xuoáng sự thoáng thieát,hoaøng hậu moät maët cho người lập tức mời thaày chữa trò cho coâng chuùa, moät maët ñem hai moùn tới phoøng bònh của nhaø vua. - Hoøa Thượng được mời tới cung, tieáp laáy hai moùn vật con maét vaø ngoùn tay do hoaøng hậu trao. OÂng lập tức ñem baøo cheá thaønh phöông thuoác, roài ròt leân veát thöông của vua, lieàn thaáy maùu ræ ra ngoaøi. Sau đó ngöng haún, ñeán ngaøy thứ hai muït nhoït baét ñaàu se lại daàn daàn. Từ ngaøy thứ ba trở ñi, bònh của vua đã laønh laën haún. - Vua ñem loøng thaùn phuïc Hoøa Thượng laø moät bậc danh y taøi gioûi, vì chính caên bệnh nan y của mình qua nhieàu naêm chữa trò khoâng laønh. Vua trong loøng voâ cuøng phaán khởi bieát ôn, ñoái trước Hoøa Thượng noùi: “Sö Phuï laø tay thaàn y diệu dược, trò laønh chứng bònh thaâm nieân của quaû nhôn, ta voâ cuøng troïng thưởng, Ngaøi caàn chức quan, ta phaùi ñi nhậm chức, caàn tieàn bạc, vaøng ngoïc ta cung caáp ñaày đủ. Choïn thứ naøo noùi cho quaû nhôn bieát!”

- Hoøa Thượng mæm cười noùi: “Xin caûm tạ aân đức bệ hạ, đã coù loøng chieáu coá nghó tới baàn taêng. Baàn taêng soáng cuoäc đời du phöông raøy ñaây mai đó, boán bieån laø nhaø;

khoâng caàn chức quan, cuõng chaúng caàn vaøng bạc. Caùi thaân ngoại vật naøy chức tước, của tieàn ñoái với baàn taêng Nguồn mạch tinh khôi 105 cuõng thaønh voâ duïng; chæ caàn bệ hạ hieán cho moät người, khoâng bieát yù bệ hạ coù vui loøng chaáp thuận hay khoâng? - Nhaø vua nghe theá cười lớn noùi:

- Trong cung quaû nhôn caùc cung nữ, keû haàu ... coù caû haèng traêm haèng ngaøn ñaâu phaûi chæ moät, neáu Ngaøi caàn mười người hay traêm người, traãm quyeát khoâng tieác; chaúng hay Sö Phuï caàn người naøo? - Coâng chuùa Ba laø người đã hy sinh maét, tay trò laønh bònh cho bệ hạ, naøng aáy laø người roäng lượng toát nhaát treân đời, toâi caàn truyeàn cho coâ aáy phöông diệu thuật ñeå mai naøy ra cứu nhaân độ theá, theo toâi ñi vaân du ñaây đó trò bònh cho traêm hoï haàu cứu khoå nạn cho caû haøng traêm ngaøn vạn người.

- Vua lieàn nghó tới coâng chuùa Ba, laø đứa con gaùi uùt đã hieán maét, tay, trò bònh cho mình nay thaønh người taøn pheá; neáu nhö con ra ñi chòu khoå với naéng möa, aên uoáng thieáu thoán, cực nhoïc traêm beà ... ta sao đành nhaãn taâm cho được! Nhöng vua lại nghó tới Hoøa Thượng cứu mình nhö caûi tử hoaøn sanh; chaû leõ chæ moät yeâu caàu ñôn giaûn nhö theá maø lại từ choái sao đành, vua nhìn baâng quô roài noùi: “Coâng chuùa Ba nay trở thaønh người taøn pheá khoâng bieát yù noù coù thoûa thuận hay khoâng?” Vua sai người ñöa

106 Nguồn mạch tinh khôi coâng chuùa tới, ñoái trước con, vua noùi roõ yeâu caàu của Hoøa Thượng. Coâng chuùa Ba traû lời vua:

- Con treû nguyện theo Sö Phuï hoïc y thuật, vaân du khaép boán phöông tìm caùch trò traêm ngaøn bònh cho người đời. Vua thaáy con đã öng thuận, cuõng vui loøng chaáp thuận lời yeâu caàu của Hoøa Thượng. Hoøa Thượng baûo coâng chuùa:

- Taâm con löông thiện, duø maát moät maét vaø moät tay, nay ta cho con lại ngaøn maét vaø ngaøn tay. Noùi đoạn, Hoøa Thượng duøng tay voã leân mình coâng chuùa Ba ba caùi, lieàn thaáy nhaõn tinh bò maát của coâng chuùa boãng bừng saùng long lanh nhö hạt minh chaâu; ngoùn tay bò maát lieàn lại nhö cũ.

- Baáy giờ Hoøa Thượng lieàn bieán maát theo vaàn maây trong hö khoâng vaø chæ coøn lại moät mình coâng chuùa tay traùi caàm bình cam loà, tay phaûi caàm nhaønh döông lieãu đã được thaày truyeàn dạy phöông thuật cứu người giuùp đời nhö coù thô ca tuïng raèng:

Từ bi ngaøn maét ngaøn tay Quan AÂm cứu khoå độ ngay hữu tình

Phaân thaân đủ loại daùng hình

Phạm vöông, Ñeá Thích uy linh caùc Trời Nguồn mạch tinh khôi 107 Tuøy loaøi tuøy nghiệp tuøy cô Đó ñaây độ khaép choán nôi khoå naøn Tieáng keâu caàu, tieáng oaùn than AÂn caàn saên đón dòu daøng baûo khuyeân Thuyeàn từ cứu độ tuøy duyeân Với người laâm caûnh oan khieân đọa đày Nhö meï hieàn dạy con thô Vuït taàm tay voùi đợi chờ tin an Lại qua trong coõi nhaân hoaøn Loøng thöông raøo raït chứa chan aân laønh Bao dung độ khaép chuùng sanh Quan AÂm Boà Taùt taàm thanh cứu đời.

Những hoùa thaân của đức Boà Taùt vaøo đời cứu khoå trừ nguy hiện trong 32 thaân hình, coù khi hiện hình roàng, thaàn, dạ xoa, Caøn Thaùt Baø (nhạc thaàn), a tu la (phi thieân), khaån na la (thaàn ca haùt gioûi aâm nhạc), ma haàu la giaø (đại maõng thaàn), nhôn, phi nhôn; coù luùc hiện thaân cö só nam (Öu baø taéc), cö só nữ (Öu baø di), ñoàng nam, ñoàng nữ; coù khi hiện thaân trưởng giaû, baø la moân, thaân teå quan. Thaân Tyø kheo, Tyø kheo ni, thaân Phạm vöông, Ñeá Thích, Tứ Thieân Vöông, thaân vua, thaân đại thaàn; Thaân người

108 Nguồn mạch tinh khôi thöông nhaân daãn ñoaøn laùi buoân vượt đại döông tìm chaâu baùu, v.v ...Đức Boà Taùt ñöa tay cứu vớt những chuùng sanh ñang chìm ñaém giữa bieån đời ñieâu linh traàm thoáng, với bình nước cam loà vaø nhaønh döông lieãu, laø hai vật tuøy thaân cứu khoå nạn ñöa veà beán thanh löông giaûi thoaùt. Hôn luùc naøo heát, chuùng ta ñang soáng trong thời kyø baát an hoâm nay, phaûi trực diện với muoân vaøn thoáng khoå của chieán tranh, dòch bệnh, khủng boá, thieân tai, soùng thaàn, động ñaát, nuùi lửa, nhựt thực, nguyệt thực, thủy trieàu daâng ... thường trực ñe doïa mạng soáng con người, haõy hướng thiện taâm linh tu tập thiện phaùp, ngoû haàu hoùa giaûi những oan khieân nghiệt ngaõ vaây bủa chung quanh cuoäc soáng.

Kính chuùc quyù vò thaân taâm an lạc, tónh thức; tinh taán duõng maõnh tu tập ñeå ba nghiệp được thanh tònh, taâm Boà Ñeà kieân coá, maõi xứng đáng laø đệ tử của Tam Baûo. Xin caùm ôn quyù vò vaø caàu chuùc taát caû liệt quí vò được toaøn thaønh taâm nguyện.

Nam Moâ Đại Bi Quaùn Theá AÂm Boà Taùt.

Nguồn mạch tinh khôi 109

HỘ TRÌ CHÁNH PHÁP

iáo pháp của Đức Phật thực tiễn lợi lạc cũng phải có người gìn giữ truyền bá mọi người mới biết để tìm hiểu và thực hành. Vai trò hộ trì chánh pháp xưa nay do hai thành phần đệ tử của Phật đảm trách, đó là giới cư sĩ và hàng tăng ni. Phật pháp ví như vườn hoa có nhiều hương sắc, hoa đẹp hẳn nhiên nhiều người thích nhìn ngắm; lại cũng có lắm kẻ không ưa tìm cách làm hại, không để cho mọi người có dịp thưởng thức cái đẹp tự nhiên của trời đất. Việc làm thiếu suy nghĩ đó không phải là không xảy ra, bởi vì do cái tâm không đẹp của con người.

Phật pháp cũng như thế, mặc dù có lợi ích đem lại an vui giải thoát cho con người và cõi đời, nhưng không phải mọi người đều hết lòng trân quí, bảo vệ. Trong khi số người nhiệt thành muốn đem ánh sáng chánh pháp soi rọi vào cảnh đời lầm than đau khổ này, lại có những người khác bài bác không tin, cố tìm đủ cách ngăn chặn bằng nhiều hình thức nhiễu loạn, bức chế, đàn áp như lịch sử chứng minh qua những cuộc chiến tranh tôn giáo của nhân loại, những cơn pháp nạn xưa nay. Như vậy, người đứng ra bảo vệ Phật pháp phải đủ can trường và đầy nhuệ khí mới không thoái chí nản lòng trước những mưu đồ tiêu diệt đức tin của người Phật tử. Đức Phật là người biết trước, tương lai Phật pháp hẳn bị hủy hoại làm cho tiêu vong, nên Ngài 110 Nguồn mạch tinh khôi ân cần giao phó công việc tuy đơn giản nhưng phức tạp này cho những vị vua tín tâm Phật đạo. Bởi vì, chỉ có đức vua mới đủ uy tín và quyền hạn giải quyết vấn đề có tính cách tín lý hầu ít tạo thiệt hại có ảnh hưởng lớn trong quần chúng nói chung.

Theo kinh Bát Nhã nhân vương hộ quốc ghi: “Hộ” có 4 hình thức như sau: 1- Hộ thời là hổ trợ đúng lúc hợp thời 2- Hộ pháp tức giúp gìn giữ giáo pháp 3- Hộ thể giúp ủng hộ mọi mặt về hình thức 4- Hộ nạn ủng hộ lúc pháp gặp khó khăn hoạn nạn.

Sau Đức Phật nhập diệt từ 80 đến 100 năm có năm nhân vật thừa truyền giáo pháp, đó là các Ngài Ca Diếp, A Nan, Mạt Điền Địa, Thương Na Hòa Tu và Ưu Ba Cúc Đa. Ngay trong thời Phật tại thế cũng có những vị quốc vương cư sĩ hộ pháp đắc lực như vua Tần Bà Sa La ( Bimbisara), trưởng giả Tu Đạt ( Sudatta), nữ cư sĩ Tỳ Xá Khư ( Visakha)… đã hết lòng lo cho Đức Phật và tăng đoàn mọi mặt như thức ăn, đồ mặc, chỗ cư trú, nếp sống tu học, phát triển đạo giáo, bảo vệ Phật pháp. Hộ trì ngoài việc ủng hộ hy hiến vật tư, thì giờ, tâm huyết để duy trì nền đạo; còn phải hết lòng bảo vệ khi giáo pháp gặp nạn mới có thể cứu vãn tình thế qua cơn khủng hoảng để khỏi bị tiêu diệt. Sự cố riêng rẻ của cá nhân hay một nhóm người làm ảnh hưởng mất thanh danh Phật giáo, các nhà lãnh đạo hay Phật giáo nói chung, đó là cái tai nạn. Dưới chế độ quân Nguồn mạch tinh khôi 111 chủ chuyên chính hay cộng sản vô thần có chủ trương và sách lược nhầm tiêu diệt Phật giáo qua nhiều hình thức khác nhau làm cho những hoạt động Phật sự bị ngăn chận, đình đốn hay cấm chỉ, giới hạn; tăng ni bị sách nhiễu không được yên ổn tu hành, Phật tử bị theo dõi, điều tra, bắt bớ giam cầm vì hoạt động Phật giáo. Trong trường hợp như thế, người Phật tử tín tâm phải có tinh thần bảo vệ chánh pháp, đứng lên đòi lại quyền tự do tôn giáo trong đó có sự tự do tín ngưỡng của người tín tâm đối với đạo giáo. - Ý nghĩa cúng dường: Cúng dường theo nghĩa thông thường gồm có bốn thứ như: thức ăn, đồ mặc, ngọa cụ, thuốc men. Nhưng theo kinh Tô Tất Địa quyển 2: bốn loại cúng dường gồm: 1)

Hiệp chưởng tức là chấp tay trong sự cung kính 2) Dâng nước thơm hay hương hoa cúng Phật, Bồ Tát, La Hán 3)

Chân ngôn ấn khế hay niệm chú bắt ấn 4) Vận dụng tâm thành dâng lên cúng dường mười phương Tam Bảo. Còn như kinh Pháp Hoa có 10 loại cúng dường gồm: 1) Hoa 2) Hương 3) Anh lạc (chuỗi ngọc) 4) Mạt hương ( hương bột)

5) Đồ hương ( hương xoa – bôi), 6) Thiêu hương (hương thắp - đốt), 7) Tán cái: tràng phan hay lọng báu, cờ phuớn 8) y phục 9) Đàn sáo hay dụng cụ âm nhạc 10) Hiệp chưởng tức là chấp tay với sự chí tâm cung kính ( phẩm

Pháp Sư, kinh Pháp Hoa).

Nói cách ngắn gọn, cúng dường có hai loại:

112 Nguồn mạch tinh khôi 1- Tài cúng dường: là cúng dường tài vật, hương hoa, đèn nến, chuỗi anh lạc, phan lọng, cờ phướn, dụng cụ âm nhạc, thức ăn, đồ mặc, đốt thân cúng dường v.v… 2- Pháp cúng dường: như thuyết giảng giáo pháp làm lợi ích chúng sanh trong sự tu hành, để giải thoát phiền não, khổ đau. Đó là loại cúng dường đệ nhất đối với Tam

Bảo Trong cách thể hiện thứ nhất, đọc kinh sử ta thấy có ít nhất hai gương cúng dường cao thượng ngày nay còn truyền tụng. Đó là Bồ Tát Dược Vương, đốt thân cúng dường Phật. Ngài Dược Vương đã tu hành khổ hạnh trải qua muôn ngàn ức kiếp. Đức Phật Thích Ca dẫn tích xưa rằng, vào thời Đức Phật Tịnh Minh Đức, lúc bấy giờ Phật vì Bồ Tát Nhứt Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến và chư Thánh chúng mà nói kinh Pháp Hoa. Vì Bồ Tát Nhứt Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến đó ưa tu khổ hạnh, ở trong pháp hội của Đức Phật kia, Ngài tinh tấn tu hành, chỉ một lòng cầu thành Phật quả, và đã chứng được “ Hiện nhứt thiết sắc thân tam muội”. Ngài bèn tự nghĩ: “ Ta được Tam muội này đều do lực nghe kinh Pháp Hoa, nay ta nên cúng dường Phật Nhựt Nguyệt Tịnh Minh Đức và kinh Pháp Hoa”, bằng cách ở giữa hư không rưới bông hoa như mưa từ trên trời rơi xuống, gồm đủ thứ loại hoa quí giá trị cõi Ta Bà để cúng dường Phật. Cúng dường như thế rồi, từ tam muội xuất Ngài tự nghĩ rằng: “ Ta dầu dùng thần lực cúng dường Phật, chẳng bằng dùng thân cúng dường”.

Nghĩ đoạn, Ngài liền uống các chất dầu thơm như chiên Nguồn mạch tinh khôi 113 đàn, hương xông, hương ướp, trầm thủy giao hương; rồi lấy dầu thơm xoa thân, ở trước Đức Phật Nhựt Nguyệt Tịnh Minh Đức dùng y báu cõi trời tự quấn thân, rưới các thứ dầu thơm, dùng nguyện lực thần thông mà tự đốt thân. Được Đức Phật khen ngợi: đó là chân thật tinh tấn, là chân pháp cúng dường Như Lai, hơn hết thảy các thứ hoa hương chuỗi ngọc, hương đốt, hương bột, hương xoa, phan lọng bằng lụa cõi trời và ngay cả hương hải thử ngạn chiên đàn… dùng để cúng dường cũng không bằng được.

Bồ Tát Nhứt Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến làm việc cúng dường như thế rồi, sau khi mạng chung lại sanh trong quốc độ của Đức Phật Nhựt Nguyệt Tịnh Minh Đức, ở nơi nhà vua Tịnh Đức, bỗng nhiên ngồi xếp bằng mà hóa sanh, liền vì vua cha nói kệ xong bèn nói: “đại vương, Tôi nay lại nên cúng dường Đức Phật đó”.

Bấy giờ, Đức Nhựt Nguyệt Tịnh Minh Đức Phật bảo Bồ Tát Nhứt Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến rằng: “ Thiện nam tử! Giờ ta nhập Niết Bàn đã đến, giờ diệt tận đã đến, ông nên sắp đặt giường tòa. Ta trong đêm nay sẽ nhập Niết Bàn”. Sau khi Đức Phật nhập diệt, Bồ Tát thâu xá lợi đựng trong các bình báu, xây dựng tháp báu để cúng dường.

Nhưng Bồ Tát tự nghĩ: việc cúng dường như thế vẫn chưa đủ đền đáp ân đức sâu dày của Đức Phật, lòng từ của Đức Phật quá tối thượng, quá sâu mầu, quá vĩ đại, nên nghĩ cách đốt thân cúng dường xá lợi. Nghĩ xong, Ngài liền ở trước tám muôn bốn nghìn tháp quấn mình trong vải tấm dầu hương rồi cung kính đốt cánh tay để cúng dường Phật 114 Nguồn mạch tinh khôi mãn bảy muôn hai nghìn năm, khiến vô số chúng cầu Thanh Văn, vô lượng người phát tâm vô thượng Bồ Đề đều làm cho trụ trong “ Hiện nhứt thiết sắc thân tam muội”. Đức Phật bảo Ngài Tú Vương Hoa Bồ Tát rằng, Bồ Tát Nhứt Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến thuở đó, nay chính là Bồ Tát Dược Vương vậy. Ông ấy bỏ thân bố thí số nhiều vô lượng trăm nghìn muôn ức kiếp như thế. Tú Vương Hoa! Nếu người phát tâm muốn được đạo vô thượng chánh đẳng chánh giác, có thể đốt một ngón tay, nhẫn đến một ngón chưn để cúng dường tháp của Phật, hơn đem quốc thành, thê tử và cõi tam thiên đại thiên: núi, rừng, ao, suối, sông, các vật trân báu… mà cúng dường (kinh Pháp Hoa, phẩm Dược Vương Bồ Tát bổn sự thứ 23, từ trang 461 – 468, H.T Trí Tịnh dịch, bản in rất cũ, chỉ thấy đóng bìa đề Phật lịch 2538 (1994)) cho pháp vững trường tồn để lợi lạc vạn loài hữu tình trong suốt quá khứ, hiện tại mãi cho chí vị lai.

- Hạnh cúng dường:

Ngài A Na Luật là một trong 10 đệ tử lớn của Phật, em chú bác với Phật (Thích Ca), thuộc giòng họ Thích ở thành Ca Tỳ La Vệ, nước Ấn Độ cổ đại. Sau khi thành đạo, Đức Phật trở về quê hương, ngài A Na Luật cùng các ngài A Nan, Nan Đà, Ưu Ba Li v.v… trong thời gian ấy xuất gia theo làm đệ tử Phật. Sau khi xuất gia, A Na Luật tinh tấn tu hành, xứng đáng làm gương mẫu. Trong khi Phật thuyết pháp, tôn giả có lần ngủ gật nên bị Phật quở trách, tôn giả bèn phát nguyện không bao giờ ngủ nữa, vì thế mà Nguồn mạch tinh khôi 115 bị bệnh mắt đến nổi mù lòa. Nhưng nhờ tu hành, ngày càng tinh tấn, mắt tâm sáng dần, cuối cùng thành bậc có thiên nhãn đệ nhất trong hàng đệ tử Phật, có khả năng thấy suốt tất cả chúng sanh trong sáu đường, từ cõi trời xuống đến địa ngục ( theo từ điển Phật học Huệ Quang I, H.T Minh Cảnh chủ biên, nxb Tổng Hợp, Saigon ấn hành

2003).

Đại sư Trí Giả ( 538 – 597), vị Tổ thứ ba của tông Thiên Thai, khi đọc tụng phẩm Dược Vương Bồ Tát Bổn Sự của kinh Pháp Hoa đến đoạn: “ …Thị chân tinh tấn, thị danh chân pháp cúng dường Như Lai” ( Tâm chân tinh tấn ấy, mới được gọi là pháp chân thật cúng dường Như Lai), thì Ngài liền nhập vào định. Trong định, Ngài thấy pháp hội do Đức Phật giảng kinh Pháp Hoa trên núi Linh Thứu vẫn chưa tan.

Đại sư Trí Giả thấy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vẫn đang ngồi giảng pháp ở đó, chuyển bánh xe đại pháp giáo hóa vô lượng chúng sanh. Ngay đó, đại sư hoát nhiên nhập vào Pháp Hoa Tam muội và đạt được Nhất Triền Đà La Ni.

Sau khi Ngài xuất định, với trí tuệ lớn lao mà Ngài đã tự khai mở được – Ngài lập tông Thiên Thai. Đó là cảm ứng do niệm tưởng công đức của Bồ Tát Dược Vương khi đốt thân cúng dường Đức Phật (Kinh Thủ Lăng Nghiêm, H.T Tuyên Hóa giảng tại Vạn Phật Thành, Hoa Kỳ; Tỳ kheo T. Nhuận Châu dịch cuốn I, nxb tôn giáo, ấn hành 2006).

Những gương hy sinh to lớn của Bồ Tát Dược Vương, kinh Pháp Hoa hay Bồ Tát Nhứt Thiết Chúng Sanh Hỷ 116 Nguồn mạch tinh khôi Kiến - tiền thân Ngài hồi thời Đức Phật - Tịnh Minh Đức, trong hạnh nguyện đốt thân cúng dường ấy cho ta học hỏi, chiêm nghiệm, ứng dụng để củng cố, hộ trì và bảo vệ chánh pháp trong khả năng của mình như: củng cố tăng đoàn, chấn hưng môn phái, trang nghiêm Giáo Hội và bảo vệ đạo pháp. Người xuất gia là trưởng tử của Đức Như Lai nên thể hiện xứng đáng vai trò sứ giả:

1- Củng cố tăng đoàn: Lấy giới luật làm mạng mạch, nên ở bất cứ nơi nào hể giới luật còn được duy trì là Phật pháp còn tồn tại trên thế gian. Tăng đoàn là một đoàn thể xuất gia tỳ kheo chúng có kỹ cương quy tắc sống trong lục hòa pháp lữ, hợp lực cùng nhau trong tinh thần xây dựng cộng tồn. Câu tục ngữ như luôn luôn nhắc nhở người xuất gia cần phải ghi nhớ: “ hổ ly sơn hổ bại, tăng ly chúng tăng tàn”, thì không có lý do gì chư tăng không đoàn kết, để cùng nhau san sẻ những công tác Phật sự như hoằng pháp, giáo dục, đào tạo tăng tài, từ thiện, xã hội, thiết lập cơ sở v.v… và quan trọng hơn cả là đức kham nhẫn, từ bi, độ lượng, tinh tấn, dũng lực v.v… để vượt qua những chướng duyên cản trở trong tiến trình tu tập, hành đạo. Nếu không, hẳn bị hoàn cảnh chi phối làm thoái thất Bồ Đề tâm, và cũng tịt luôn cả mầm tuệ giác không thể nào phát triển nẩy nở được nữa. Hơn ai hết, người tu phải tự đề cao cảnh giác mình như giữ tròng con mắt, vào những lúc Phật giáo hưng thịnh, tăng đoàn được trọng vọng, ưu đãi người tăng sĩ không nên tự kiêu, cao ngạo để rồi quên bẳng vai trò, bổn phận, và trách nhiệm nặng trĩu trên đôi vai, làm cho Phật Nguồn mạch tinh khôi 117 giáo trì trệ, xuống dốc và dần dần đi tới chỗ mất uy tín. Lỗi không do người tín đồ, không phải giáo pháp, lại càng không phải do được người ta quá đề cao. Vấn đề còn lại, do tánh kiêu căng cố hữu mà người xuất gia không tự kềm chế, làm cho đoàn thể mất uy tín. Đó là điểm then chốt chúng ta cần phải cải thiện nếp sống tăng đoàn lành mạnh cho người Phật tử tín tâm nương tựa. Nói cách khác, tu và học là hai phạm trù cơ bản người xuất gia không thể lơ là xem nhẹ được. Không phải muốn làm thầy thiên hạ cứ vào chùa cạo tóc, mặc áo nhà tu là trở thành tu sĩ đâu. Đức Phật đã từng ân cần dặn bảo chư vị Tỳ kheo: “ chiếc áo không làm nên thầy tu” đó hay sao? Hãy lấy đó tự soi sáng thân tâm của mỗi hành giả để cho đoàn thể tăng luân được tồn tại trong cõi đời bẩn trược xấu ác này.

2- Chấn hưng môn phái:

Người xưa thường nói: “ muốn đi xa phải bước những bước gần cho thật vững chắc”. Thật là lời nói của cổ nhân bao giờ cũng vẫn còn giá trị. Muốn chấn hưng trước hết phải cần chấn chỉnh bên trong - nội bộ - cho ổn định, nghĩa là tự thân của mỗi vị tăng có đủ học hạnh kiêm ưu chưa?

Đủ khả năng đóng góp cho Phật giáo không? Sống trong chúng có hòa hài nhường nhịn? Có giữ đúng tôn ti trật tự với huynh đệ? Có lòng hiếu kính đối với tôn sư? xử sự có đúng cách với người Phật tử bổn đạo? Điều hành việc chùa, việc chúng có trôi chảy không? Trong đoản kỳ và trường kỳ người ấy thế nào? Và ngoài ra, có những vấn đề phức tạp thuộc về tâm sinh lý hết sức tinh tế làm sao nêu lên hết 118 Nguồn mạch tinh khôi được. Và đó lại là “ cân não” của vấn đề đạo đức người tu, chẳng hạn, tham đắm sắc dục, tham muốn tiền tài, vướng chấp danh vị là ba việc khá dày cộm làm thui chột tín tâm người xuất gia. Chấn chỉnh mỗi cá nhân được hoàn hảo, cũng tức là làm cho ngôi tự viện có uy tín sung thạnh hơn lên, bổn đạo lui tới tu học ngày càng đông và thêm phấn chấn. Và như vậy, lo gì Thầy Tổ, môn phái không mở rộng, chấn hưng, phát triển… tương xứng với câu: “ Tông phong vĩnh chấn, Tổ ấn trùng quang” ( Tông môn chấn chỉnh, ấn Tổ rọi bồi). Nơi hậu Tổ tôn thờ di ảnh những bậc khai sơn phá thạch, vác đá, đẵn gỗ, thồ gạch…với đôi bàn chân trần dãi nắng dầm mưa xây dựng nên cơ đồ cho có chỗ trú, nơi chốn tu niệm của đàn hậu côn. Và bao nhiêu vị tiền bối hữu công đã hy sinh đóng góp sức lực, tâm tư cho tiền đồ Phật giáo. Càng nhớ nghĩ đến các Ngài bao nhiêu, ta càng tủi thẹn bấy nhiêu, vì sức con người mỗi ngày càng cạn kiệt về hai phương diện: dẽo dai chịu đựng và trí nhớ cạn mòn! Sống ở thế kỷ hai mươi mốt hôm nay con người tự hào văn minh tiến bộ, nhưng so ra với bậc Thầy Tổ lớp trước ta chừng một vài trăm năm, hàng hậu duệ ngày nay không bằng một phần của các Ngài về mặt hành đạo, cũng như cách ứng xử tài tình với thiên nhiên, hoàn cảnh. Thế thì, muốn giữ gìn hay tô bồi môn phong, liệu ta có đủ lực, đủ tài tạo nên chất xúc tác cho các thế hệ kế thừa, như ta đang ân hưởng hôm nay? Câu trả lời không phải qua ngôn từ, bằng bút mực hay sách vở mà nhìn vào hiện thực, Nguồn mạch tinh khôi 119 người đệ tử xuất gia có lo chấn chỉnh đường lối tu hành lệch lạc, sửa sai những việc làm bất thiện, biết tàm quí, niệm ân Thầy Tổ, kiện toàn tánh đức, tinh tấn tu tập làm gương cho các lớp đàn em, cũng như khuyến khích lớp trẻ xuất gia và cố gắng đào tạo cho họ có vốn liếng Phật pháp khả dĩ để đem ứng dụng vào đời.

Người đệ tử xuất gia làm được bấy nhiêu đó cũng đủ nói lên được tâm nguyện của mình để không phụ “ chí xuất trần, làm rường cột cho ngôi nhà Phật giáo”. Và đó cũng là bản hoài báo đáp công ơn các bậc Tổ Đức trong muôn một. 3 – Trang nghiêm Giáo Hội:

Nói tới tổ chức Giáo Hội đừng nghĩ ai khác hơn mà nên lấy ta làm đơn vị điển hình. Có suy nghĩ như vậy, mỗi một tăng sĩ mới hết lòng lo xây dựng tổ chức, làm việc với và sống chết cho tổ chức. Cũng như một ngôi nhà xây nên nhờ các yếu tố cột, kèo, đòn tay, xiên, trính, mái ngói, đòn dông… mới chống đỡ được nắng mưa, gió bão, Giáo Hội là một tập hợp nhiều người với nhiều khả năng chuyên biệt góp sức tạo dựng thành, để duy trì, bảo vệ và phát triển đạo pháp.

Nhân sự của tổ chức Giáo Hội tùy theo vai vị hoặc được tuyển thỉnh người có khả năng, đạo hạnh, hay do bầu cử qua đại hội để chọn người xứng hợp điều hành công tác Phật sự. Hầu như công việc Phật sự Giáo Hội làm với tính cách tự nguyện, không được trả thù lao. Ngược lại, nhiều khi vì muốn được việc ( hiệu quả), công tác nhanh lẹ, cập nhật, người chịu trách nhiệm còn phải bỏ tiền chi dụng, 120 Nguồn mạch tinh khôi nhờ người khác phụ lực dù phải tốn kém cũng sẵn sàng, không chút đắn đo tiếc rẻ. Đây lại là thế yếu, điểm sơ hở của tổ chức, vì không ai kiểm soát công việc làm, có nhiều lúc do quá hăng say cũng làm hỏng việc, hoặc có người quá tự hào cũng đưa tổ chức tới chỗ kẹt, thế bí, nếu không nói là rối loạn như tình trạng của GHPGVNTN hiện nay đang trên đà không lối thoát. Để trở thành là một cán bộ trung kiên của Phật Giáo, người tác viên phải chịu khó học hỏi thuộc phạm vi chuyên môn để đãm bảo cho vai trò mình trách nhiệm. Ngoài yếu tố ấy ra, người phụ trách công việc còn cần phải hội đủ bốn đức tánh: thành thật, bao dung, từ ái và sáng tạo mới làm cho tổ chức phát triển được nhiều mặt. Nếu thiếu một trong các yếu tố đó, công việc trở nên trì tệ, thiếu hiệu quả, hay có thể là dậm chân tại chỗ; bị chỉ trích, phê phán… rồi chán nản bỏ cuộc.

Nhìn ở mặt tiêu cực là như thế, còn về phần tích cực mỗi thành viên phải cần vận dụng hết khả năng tham gia đóng góp để đưa tổ chức đi lên, hầu xứng đáng góp mặt với cộng đồng và nhiều đạo giáo khác. Trang nghiêm Giáo Hội mới nghe qua chừng như trừu tượng, nhưng chịu khó suy nghĩ ta nhận thấy đó chỉ là kết quả của hai điểm vừa trình bày trên mà thôi.

4 - Bảo vệ đạo pháp: Có người nêu ý kiến: người tu trong tay không có lấy một tấc sắt lấy gì để bảo vệ? Thật ra, từ bảo vệ mang ý nghĩa cao rộng hơn ta tưởng, quí hồ bằng cái tâm chân thật. Ta thử nhìn sang thế tranh đấu đời thường, Nguồn mạch tinh khôi 121 chuyện gì xảy ra cho Thánh Cam Địa tức là Thánh Gandhi của Ấn Độ. Nhà chính trị lãnh đạo cuộc vận động giành độc lập cho đất nước, người cha của dân tộc Ấn Độ độc lập, được tôn là “ linh hồn vĩ đại”. Ngài sinh tại Ba Ban Đạt ( Porbandar) miền tây Ấn Độ. Năm 1886, sang Anh học luật, sau khi về nước, hành nghề luật sư. Năm 1893 Ngài đi Nam Phi làm việc, thấy nhà đương quyền địa phương đối xử hết sức tàn tệ với đồng bào Ấn Độ của mình, bèn cực lực phản đối. Để giành lại quyền cơ bản của con người, và thủ tiêu chính sách kỳ thị chủng tộc, Cam Địa mở cuộc đấu tranh bất bạo động hơn hai mươi năm. Năm 1914, sau khi trở về Ấn Độ, Cam Địa trở thành người lãnh đạo phong trào vận động độc lập để giải phóng dân tộc, liên tục chống đối chủ nghĩa đế quốc của nước Anh. Trong thế chiến thứ nhất, Ngài chịu điều kiện tham chiến để đổi lấy nền tự trị cho Ấn Độ. Sau chiến tranh, nước Anh lấy cớ duy trì nền an ninh trật tự, năm 1918 đặt ra điều luật “đàn áp bạo động”, tiếp tục đàn áp mạnh hơn. Năm 1920, Cam Địa đưa ra cuộc vận động “bất hợp tác” (Non- cooperation Movement) đòi hỏi tự trị, bình đẳng dân tộc, đề cao hàng hóa trong nước, tẩy chay hàng hóa nước Anh. Kết quả là mấy lần vào tù, nhưng trước sau vẫn không nản chí, tiếp tục vận động bất hợp tác, dùng nguyên tắc bất bạo động chống đối đến cùng.

Trước sau vào tù hơn mười mấy lần và, ở tù lại tuyệt thực để chống đối, cuối cùng chính phủ Anh phải nhượng bộ. Tư tưởng căn bản của Cam Địa đại lược là nắm chắc 122 Nguồn mạch tinh khôi chân lý, không đổ máu, giữ gìn thân tâm thuần thiết. Dùng phương sách chính đáng không bạo động để đạt mục đích, khiến thế lực xấu xa phải lùi bước, cuối cùng dựa vào niềm tin ấy mà đã toàn thắng. Tức Cam Địa đã nhờ vào tinh thần kỹ luật của mình mới có thể ứng dụng phương sách chính đáng để thực hiện lý tưởng. Về sau, đảng Quốc Đại Ấn Độ vẫn tiếp tục phương án bất hợp tác của Cam Địa, khiến giai cấp công dân, và nông dân đều thức tỉnh và phấn chấn, nhờ đó mà củng cố cơ sở giành độc lập giải phóng dân tộc về mặt chính trị và xã hội.

Cuối cùng, vào năm 1947, nước Anh phải trả lại độc lập cho Ấn Độ, và từ đó, Cam Địa lại dồn hết năng lực vào việc giải quyết xung đột giữa Ấn Độ giáo và Hồi giáo, đi khắp nơi vận động sự hòa giải và khoan dung giữa hai tôn giáo. Năm 1948, Cam Địa đã bị một người Ấn Độ, đảng viên một đảng chính trị cấp tiến ám sát tại Tân Đề Ly vào ngày 29/01/1948, ông sanh năm 1869, thọ 80 tuổi ( Phật Quang đại từ điển I do H.T Quảng Độ dịch, hội VHGD Linh Sơn Đài Bắc - Đài Loan xuất bản năm 2000). Gương tranh đấu bất bạo động từ Thánh Cam Địa giúp ta rút tỉa một bài học bảo vệ đạo pháp cần phải cương quyết dấn thân, nắm vững chân lý, không gây thiệt hại đỗ máu, tu sửa thân tâm thanh tịnh, dù phải hy sinh vẫn không chùn bước, mới mong đạt được sự toàn thắng, ngỏ hầu góp phần bảo vệ chánh pháp hữu hiệu.

Với chủ đề “hộ trì” mà thật ra trong đó có sự bảo vệ giáo pháp, nhằm những lúc lâm nguy như bị đàn áp, bức Nguồn mạch tinh khôi 123 chế, tiêu diệt Phật giáo qua những thời kỳ pháp nạn như trong lịch sử và hiện nay dưới chế độ cộng sản đủ để chứng minh điều này.

124 Nguồn mạch tinh khôi

CHÂN HẠNH TINH TẤN

CÚNG DƯỜNG

úng dường là từ rất đẹp với nhiều ý nghĩa có hàm ý cung kính của người thực hiện trong cách biểu lộ qua món tặng phẩm đối với người nhận. Đây không phải là một việc làm thông thường mà là một hạnh tu cần đức tính kiên nhẫn, không phải ai cũng thực hiện được. Vì cần đòi hỏi trí tuệ, từ bi và lòng can đảm mới có thể bắt tay thực hiện được một việc tuy rất giản đơn, nhưng lại vô cùng phức tạp, do tâm con người chưa thuần gây ra, mà người thực hành không khéo lại chùn bước không theo đúng được như tâm nguyện.

Cúng dường là đọc từ chữ cung dưỡng mà thành; với thái độ khiêm cung, hiểu biết và chia sẻ muốn làm một việc có ích không nhắm tới lợi dưỡng cá nhân bất cứ dưới hình thức nào. Hy sinh tài lợi, kiến thức, năng khiếu, ngay cả mạng sống cho sự an lạc của tha nhân và mọi loài mà không bị mắc vướng vào người ban phát, vật đem cho và kẻ nhận. Với cái tâm vô cầu thực sự không còn phân biệt nhân, ngã, chúng sanh, thọ giả, hay nói khác là xem người thân, kẻ sơ bình đẳng, vượt ra khỏi biên giới chủng tộc, màu da, ngôn ngữ, sắc tướng, địa vị, tánh phái v.v… Đó là hạnh lợi tha của người thực hành Bồ Tát đạo. Tu tập công

Nguồn mạch tinh khôi 125 hạnh ấy cách trọn vẹn trong cõi đời đầy ma chướng, nhiều khổ đau, phiền lụy này là môn thần dược diệu dụng cứu thoát nhân sinh đang trong cơn nguy biến ngặt nghèo, là phục vụ lợi ích an lạc cho đồng loại hay cho vạn loài hữu tình nói chung, mà người có trí tuệ, từ bi mới đủ tâm lượng thực hiện được. Nó cũng cần tới dũng lực nữa để cho việc làm chánh đáng hầu thực hiện không thiên lệch, hèn kém, nhút nhát theo quan niệm cố chấp hẹp hòi cố hữu của mình từ bấy lâu nay mà không tự chế hay kiểm soát được.

Một cách cúng dường cụ thể để duy trì sự sống của giới xuất gia mà hàng Phật tử có thể cung ứng như: thức ăn uống, đồ mặc, quần áo, mền nệm, tọa cụ (ngồi thiền), thuốc thang… Thân thể kiện khang trong một tinh thần minh mẫn là điều cần thiết của người hành đạo, như đức Phật Thích Ca chủ trương và theo đuổi, cho ta bài học vô cùng cao quí. Những tín chủ giàu lòng nhân đức đối với tăng đoàn hồi thời kỳ Đức Phật, như những tấm gương soi sáng cho chúng ta mà vua Tần Bà Sa La (Bimbisara) là một ví dụ điển hình. Nhà vua phát tâm quy y Phật trở thành một đệ tử thuần thành của Tam bảo, không những dâng vật dụng cần thiết cúng dường Phật và chư Tăng, để có phương tiện trong việc hành đạo, mà ông còn nghĩ xa hơn với việc lợi ích cho nhiều người và phát triển đạo pháp sâu rộng trong quần chúng. Vua cho thành lập ngay tu viện Trúc Lâm bề thế, rộng rãi, qui củ ở thành Vương Xá (Rajagrha) tại Ma Kiệt Đà (Magadha) dâng cúng dường Đức Phật làm đạo tràng hoằng pháp. Mãi cho tới nay di 126 Nguồn mạch tinh khôi tích lịch sử vẫn còn khu rừng trúc này gần núi Linh Thứu, nằm về hướng Đông Bắc của kinh thành Vương Xá. Ông Cấp Cô Độc cũng là một thí chủ rất quan trọng của tăng đoàn thời Đức Phật. Ông là một trưởng giả triệu phú ở kinh đô Xá Vệ (Savatthi) thuộc vương quốc Kiều Tát La (Kosala) miền bắc Ấn Độ. Tên ông là Tu Đạt (Sudatta), vì thường hay cung cấp giúp đỡ những người nghèo khổ, cô đơn, danh tiếng vang xa khắp cả nước ai cũng biết, nên mọi người ưu ái tặng cho ông biệt danh “Cấp Cô Độc”, tức là người cứu giúp kẻ nghèo khó và đơn độc. Vì mến mộ uy đức của Đức Phật, ông phát nguyện lập một tu viện tại Xá Vệ cúng dường Phật và tăng đoàn để chư tăng có nơi tu học như một đạo tràng hoằng pháp tại Kiều Tát La. Phật hoan hỷ chấp nhận. Ông Tu Đạt tiến hành tìm địa điểm và lo việc xây cất, cũng như được Phật phái Ngài Xá Lợi Phất trực tiếp trông coi công trình xây cất trung tâm tu học bề thế thứ hai này. Trung tâm này có nhiều tên gọi như: Kỳ Viên tinh xá, Kỳ Hoàn tinh xá, Cấp Cô Độc viên, hay Kỳ

Thọ Cấp Cô Độc viên.

Từ khi tinh xá hình thành có cả nghìn chư tăng lưu trú học đạo tại đây, và đức Phật mỗi năm tới mùa an cư được chư tăng cung thỉnh một lần, cả thảy là 20 lần Phật đã an trú tại tinh xá Kỳ Hoàn. Đặc biệt, ông Cấp Cô Độc hầu như mỗi ngày đều đến tinh xá để thăm Phật và học hỏi, cũng như chăm sóc đời sống vật chất cho chư tăng.

Hàng Phật tử hộ đạo nhiệt thành ngoài một số những người tín tâm nam giới như thế, cũng có hàng nữ cư sĩ mộ Nguồn mạch tinh khôi 127 đạo không kém, như trường hợp bà Tỳ Xá Khư (Visakha) là thí chủ lớn nhất của tăng đoàn. Bà sinh trong gia đình nhà triệu phú Đạt Nan Xà Dạ (Dhananjaya) tại vương quốc Ương Già (Anga), sau dời về vương quốc Kiều Tát La (Kosala) ở Saketa, phía nam thành Xá Vệ. Riêng bà vẫn ở tại Ương Già với ông bà ngoại (cũng là một nhà triệu phú) cho tới khi khôn lớn. Bà có trí thông minh, khôn khéo và nhẫn nại, đã dẫn dắt gia đình nhà chồng (vốn theo đạo lõa hình) về với Phật đạo. Không những bà cung kính cúng dường vật thực cho Phật và chư tăng tại nhà buổi sáng mà buổi chiều bà thường đến tu viện để nghe pháp và thường hay giúp đỡ mỗi khi chư tăng cần dùng gì. Ngoài ra, bà cũng đóng góp rất đắc lực trong nhiều lãnh vực liên quan đến sự phát triển và ổn định Phật sự.

Nhờ lòng tín thành và sự đóng góp tâm, vật lực, Tỳ Xá Khư là người nữ thí chủ có công đức nhiều nhất trong các Phật sự, và đồng thời cũng là một tín đồ trung kiên bảo vệ giáo pháp của Đức Phật mà mãi cho tới nay tên bà vẫn còn được nhiều người nhắc đến.

Riêng về lãnh vực y dược thuở xưa còn thô sơ, thiếu thốn, nhưng người có tâm lo cho sức khỏe của Đức Phật và tăng đoàn là y sĩ Kỳ Bà. Ông là con vua Tần Bà Sa La và bà phi Ambapali (Am Ba Bà Lị), tức là cùng cha khác mẹ với thái tử A Xà Thế. Ông học ngành y từ năm 14 tuổi đến 23 tuổi tốt nghiệp và trở thành một vị lương y nổi tiếng, từng trị lành cho nhiều người bị bệnh hiểm nghèo. Ông gặp Phật từ lúc còn đang học tập, nhưng đã tỏ lòng kính 128 Nguồn mạch tinh khôi mến Phật, và ông hứa là sau khi học thành tài, sẽ về ở gần Phật để học hỏi giáo pháp. Do đó, ông chọn mua một khu vườn xoài rộng gần núi Linh Thứu, cất một tịnh xá để ở; và cũng cất cho Phật một tịnh xá để Phật ghé lại nghĩ ngơi sau những chuyến hoằng pháp nhiều ngày. Ông vừa là ngự y của vua Tần Bà Sa La, và đồng thời cũng là y sĩ thường trực của Phật và tăng đoàn. Nhờ thân cận Phật và chư tăng, ông biết rõ âm mưu muốn giết cha để chiếm đoạt ngôi vua của thái tử A Xà Thế, theo lời xúi sử của Đề Bà Đạt Đa; Đề Bà Đạt Đa cũng có ý định muốn hại Phật để tranh giành ảnh hưởng và chia rẻ tăng chúng. Ông theo sát mọi hành động của Đề Bà Đạt Đa, cũng như của thái tử để báo cáo lên Phật đề phòng. Sau khi bắt giam và sát hại vua cha là Tần Bà Sa La, vua A Xà Thế vô cùng hối hận. Do vậy, Kỳ Bà khuyên nhà vua nên đến yết kiến Phật. Lúc đầu ông ngần ngại, sau đó vua chịu đến gặp Phật. Kỳ Bà đã thỉnh Phật tới tịnh thất của ông, rồi ông đích thân đưa nhà vua tới đó. Qua những lời ân cần chỉ đạo của Phật, A Xà Thế đã hồi tâm, và cũng nhân đó xin quy y làm đệ tử của Phật.

Đó là một vài nhân vật nổi bật qua việc cúng dường tài vật trong giáo đoàn của Phật; nhưng cúng dường pháp, là đem giáo pháp hay những lời Phật dạy truyền giảng khắp nơi cho nhiều người được lợi lạc. Tuy vậy, việc truyền pháp còn gặp khó khăn gấp bội, nó không đơn giản chút nào cả. Bởi vì, ở đời phần nhiều người ta ưa sợ điều chánh, thích tin việc tà; lại muốn có nhiều ảnh hưởng, vây cánh, thế lực về phe nhóm mình, nên tìm đủ mọi cách hãm Nguồn mạch tinh khôi 129 hại người hiền, như lịch sử đã chứng minh mà qua đó, Đề Bà Đạt Đa, em chú bác ruột của Đức Phật, là một ví dụ điển hình nhất. Trước hết, muốn thực hiện được việc tuyên dương giáo pháp, người đệ tử phải hy sinh thì giờ, tiền bạc, sức lực và ngay như mạng sống cũng không là vấn đề mới mong hoàn thành được sứ mạng cao cả đó. Đức Phật, chư vị Bồ Tát, các bậc Thầy Tổ… là những gương sáng đem giáo pháp đến khắp mọi nơi chốn còn truyền lại cho tới ngày nay.

Một trong những đệ tử hàng đầu của Đức Phật hy sinh để hoằng pháp là tôn giả Phú Lâu Na (Purna) được ca tụng như nhà truyền giáo tiên phong trong lịch sử. Được biết dân chúng xứ Du Lô Na (Suraparanta) không được lương thiện mấy, nên chúng đệ tử cận kề Phật ai cũng ngán không dám tới đó thuyết pháp giáo hóa. Phú Lâu Na được sử liệu ghi lại, sau mùa an cư năm nọ kết thúc, bạch Phật rằng muốn đến Du Lô Na hoằng pháp. Không ngăn cản lời thỉnh cầu này của tôn giả, nhưng Đức Phật đã biết xứ kia dân tình như thế nào rồi, việc giáo hóa ở đó có thể nói muôn vàn khó khăn, ấy là chưa kể tới sự nguy hiểm nữa;

Ngài bảo:

- Này Phú Lâu Na, truyền pháp giáo hóa là bổn phận của người xuất gia Như Lai rất hoan hỷ. Nhưng nếu thầy đi tới Du Lô Na, Như Lai không yên tâm. Thầy nên chọn một nơi khác để hoàn thành chí nguyện có hơn không?

- Nhưng như lời Phật dạy, nơi nào có chúng sanh là chúng con đến được?

130 Nguồn mạch tinh khôi - Phú Lâu Na, như thầy biết, Du Lô Na là một nơi xa xôi hẻo lánh. Phương tiện đi lại không dễ dàng, dân tình khép kín, văn hóa chưa mở mang. Dân chúng ở đó vốn có tiếng là hung tàn và quen tánh bạo động. Hầu như người ở các nơi khác tới đó đều bị làm nhục khó có ai toàn tánh mạng trở về; huống chi họ biết được thầy là đệ tử của Như Lai, Như Lai e thầy đến đó sẽ có chuyện nguy hiểm xảy ra chăng? - Nhưng, bạch Thế Tôn, con thật không biết phải dùng lời gì để diễn đạt được lòng cảm kích của con đối với tình thương yêu bao la của Thế Tôn dành cho chúng con. Đây là lúc con cảm thấy cần phải xả thân phụng sự chánh pháp cũng như cúng dường cho chúng sanh để báo đáp ân đức của Phật trong muôn một. Vốn biết Du Lô Na là một nơi chưa được khai hóa nên con muốn tới độ dân chúng ở đó, xin Đức Thế Tôn hoan hỉ. Với tinh thần hy sinh cao cả vì pháp quên mình của một người đệ tử trung kiên như thế, dĩ nhiên Đức Phật không những hoan hỉ, Ngài còn động viên thêm tinh thần cho đại chúng, Phật hỏi: - Phú Lâu Na, chuyện gì xảy ra, nếu thầy đến xứ Du Lô Na giáo hóa mà người dân ở đó không chịu nghe mà còn mắng chửi, thầy nghĩ sao? - Bạch Thế Tôn, nếu họ chỉ mắng chửi con thì con nghĩ họ vẫn còn là người tốt chứ chưa đến nổi vì họ chưa dùng đến gậy gộc để đánh con.

Nguồn mạch tinh khôi 131 - Nhưng nếu họ dùng đến gậy gộc thì sao? - Bạch Thế Tôn, con nghĩ họ vẫn chưa dùng đến dao kiếm để đâm con bị thương tích nặng. - Nhưng nếu họ dùng dao kiếm đâm thầy đến bị thương tích?

- Bạch Thế Tôn, con nghĩ chỉ có vậy, họ vẫn còn là người tốt, vì dù sao cũng chưa đến nổi họ giết con. - Nhưng nếu họ giết chết thầy thì sao? - Bạch Thế Tôn! Nếu điều này xảy ra thì con lại càng cám ơn họ. Vì giết chết sắc thân này của con, tức là họ giúp con hoàn thành đạo nghiệp, giúp đưa con vào cảnh giới Niết Bàn. Điều chẳng may nếu việc này xảy ra đối với con không phải là điều chướng ngại, nhưng đáng tiếc là con chưa kịp làm gì để giúp ích cho họ mà thôi.

(Theo Mười Vị Đệ Tử lớn của Phật của H.T. Tịnh Vân, cư sĩ Hạnh Cơ dịch, chùa Liên Hoa Cali Hoa Kỳ ấn tống năm 2005).

Đó là gương bố thí pháp hay cúng dường pháp quên mình mà người con Phật nên học hỏi, áp dụng để Phật pháp được truyền bá sâu rộng khắp mọi nơi chốn. Thế nhưng hạnh vô uý cúng dường pháp là điều cao trọng hàng đầu mà không phải ai cũng làm được trong Phật pháp.

Theo như kinh sử còn truyền câu chuyện hy sinh hy hữu của Bồ Tát Dược Vương như sau: “ Theo kinh Quán Dược Vương Dược Thượng nhị Bồ Tát ghi, thì trong vô lượng vô biên kiếp quá khứ, có Đức Phật là Lưu Ly Quang Chiếu 132 Nguồn mạch tinh khôi Như Lai, cõi nước của Ngài tên là Huyền Thắng Phan. Sau khi Đức Lưu Ly Quang Chiếu Như Lai nhập diệt, trong thời tượng pháp, có tỳ kheo Nhật Tạng thông minh, đa trí, nói pháp Đại Thừa vô thượng thanh tịnh bình đẳng đại tuệ Như Lai cho đại chúng nghe. Bấy giờ trong thính chúng có trưởng giả Tinh Tú Quang nghe pháp Đại Thừa bình đẳng đại-tuệ, lòng sinh vui mừng, đem thuốc hay của núi tuyết cúng dường tỳ kheo Nhật Tạng và chúng tăng, đồng thời phát nguyện đem công đức ấy hồi hướng vô thượng Bồ Đề và nguyện rằng: Nếu có chúng sanh nào nghe tên tôi thì nguyện cho họ diệt trừ được ba thứ bệnh khổ”. Lúc ấy, người em của trưởng giả tên là Điện Quang Minh cũng theo anh đem đề hồ, thuốc hay cúng dường tỳ kheo Nhật Tạng và chúng tăng, cũng phát tâm đại Bồ Đề, nguyện được thành Phật.

Bấy giờ, đại chúng khen ngợi trưởng giả Tinh Tú Quang là Dược Vương, Điện Quang Minh là Dược Thượng. Đó là hai vị Bồ Tát Dược Vương và Dược

Thượng sau này.

Ngoài ra, kinh Pháp Hoa quyển 6, phẩm Dược Vương Bồ Tát bổn sự chép: ở thời quá khứ vô lượng hằng hà sa kiếp, có Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Như Lai, sống lâu tới bốn vạn hai nghìn kiếp. Bấy giờ, có một vị Bồ Tát tên là Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến tu tập khổ hạnh, tinh tấn kinh hành, một lòng cầu Phật quả, trải qua một vạn hai nghìn năm, chứng được Hiện Nhất Thiết sắc thân tam muội. Sau đó, Bồ Tát uống các thứ dầu thơm rồi quấn Nguồn mạch tinh khôi 133 mình trong vải cung kính đến trước Phật đốt thân để cúng dường Phật trong một nghìn hai trăm năm. Sau khi mệnh chung, hóa sanh vào nhà vua Tịnh Đức, nhận sự phó chúc của Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức Như Lai. Sau khi Đức Như Lai nhập diệt, Bồ Tát Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến dựng 84,000 bảo tháp, rồi trong khoảng 72,000 năm Bồ Tát tự đốt cánh tay cúng dường những tháp ấy. Vì Bồ Tát thấy rằng lòng từ của Đức Phật quá tối thượng, quá sâu mầu, quá vĩ đại, không có cách nào có thể báo đáp được ân đức ấy, nên Bồ Tát đã đem hết thân tâm và tính mạng của mình cúng dường lên Đức Phật. Bồ Tát Nhất Thiết Chúng Sanh Hỷ Kiến nay chính là Bồ Tát Dược Vương vậy”

( Phật Quang Đại Từ Điển, H.T Quảng Độ dịch trang 1387, Linh Sơn Đài Loan xuất bản năm 2000).

Cũng có trường hợp như đại sư Trí Giả (538-597), vị Tổ thứ ba của tông Thiên Thai – Trung Quốc – khi tụng kinh Pháp Hoa, phẩm Dược Vương Bồ Tát bổn sự đến đoạn: “ Tâm chân tinh tấn ấy, mới được gọi là pháp chân thật cúng dường Như Lai” (Thị chân tinh tấn, thị danh chân pháp cúng dường Như Lai), thì Ngài liền nhập vào định. Trong định, Ngài thấy pháp hội do Đức Phật giảng kinh Pháp Hoa trên núi Linh Thứu vẫn chưa tan.

Đại sư Trí Giả thấy Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vẫn còn đang ngồi giảng pháp ở đó, chuyển bánh xe đại pháp giáo hóa vô lượng chúng sanh. Ngay đó, đại sư hoát nhiên nhập vào Pháp Hoa tam muội và đạt được Nhất Triền Đà La Ni. Sau khi xuất định, với trí tuệ rộng lớn mà Ngài đã 134 Nguồn mạch tinh khôi tự khai mở được, Ngài xiển dương tông Thiên Thai. Đó là cảm ứng do niệm tưởng công đức của Bồ Tát Dược Vương khi đốt thân cúng dường Đức Phật (Kiến Thức căn bản Phật giáo, T. Bảo Lạc trang 318 và kinh Thủ Lăng Nghiêm, H.T. Tuyên Hóa giảng tại Vạn Phật Thành, Hoa Kỳ; Tỳ kheo T. Nhuận Châu dịch, nhà xuất bản tôn giáo ấn hành năm 2006. Cuốn I các trang 45 & 46).

Hạnh cúng dường pháp với tâm vô uý trong lịch sử truyền thừa còn nhiều mà chư vị Bồ Tát và các hàng đệ tử Phật đã hy sinh theo đúng tâm nguyện:” Phục vụ chúng sanh là cúng dường chư Phật”, là bản hoài của chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai đã, đang và sẽ thực hiện để truyền đạt Phật đạo an lạc giải thoát trong khắp các nẽo nhân gian ở thời kỳ pháp nhược ma cường này.

Thử nêu một vài suy nghĩ về hạnh cúng dường:

• Tinh tấn cúng dường: tức là việc cúng dường tâm không thoái lui, một khi có ý định là nhất quyết thực hiện cho bằng được mà không bị bất cứ một cản trở, chướng ngăn (duyên) nào. Nói đến chướng duyên gồm cả nội và ngoại, như bản thân không được lành mạnh lúc làm việc bố thí, gặp những trường hợp như mưa gió, lụt lội, hỏa hoạn, dịch bệnh hay kể cả chiến tranh… hoành hành. Tất cả những việc ấy không làm lui bước thoái chí nản lòng người hành đạo. Như kinh Pháp Hoa có bài kệ rằng:

“… Nếu có người tinh tấn thường tu tập lòng từ Nguồn mạch tinh khôi 135 chẳng hề tiếc thân mạng mới nên vì đó nói…”

(kinh Pháp Hoa, phẩm Thí Dụ thứ 3)

* Chân thật cúng dường: Cúng dường với tâm trong sạch sáng suốt, với thiện căn sẵn có, cần đòi hỏi người giàu sang dư dã mới đủ phương tiện làm việc cúng dường. Qua câu chuyện cổ tích bà già cúng đèn Phật thời xưa, đủ chứng minh lòng chí thành tha thiết. Chuyện kể: xưa có một bà lão nhà nghèo phải đi xin kiếm tiền độ nhựt. một hôm trên đường bà gặp đoàn xa giá của đức vua A Xà Thế chở dầu và vật phẩm tới tịnh xá Kỳ Viên cúng dường Phật. Bà cũng muốn cúng dường Đức Phật, nhưng không biết phải làm sao! Hôm đó xin được $2 tiền của người chủ bán hàng tốt bụng bố thí, thay vì để ăn trong ngày. Bà nói với chủ quán đong cho bà 2 đồng dầu. Người chủ quán ngạc nhiên hỏi: - Tại sao không mua thức ăn, bà mua dầu để làm gì?

- Nghe nói cúng ánh sáng cho Phật kiếp sau được sáng suốt hơn hiện tại, nên thà nhịn ăn hôm nay để cúng Phật, bà trả lời. Qua lời thật tình của bà, chủ quán cảm động đong thêm cho bà 3 đồng nữa, tất cả là 5 đồng tiền dầu. Bà đem số dầu ấy tới dâng lên cúng Phật, được Phật hoan hỷ chấp nhận. Bà rất vui trong lòng vì mãn nguyện, lễ Phật và chư tăng và bà phát nguyện rằng: “ Nếu sau này 136 Nguồn mạch tinh khôi tôi được chứng đạo vô thượng như Đức Phật thì ngọn đèn này sẽ cháy suốt đêm và sáng tỏ khác thường”, xong bà lui về. Những ngọn đèn của vua cúng cháy tới nửa đêm thì tắt lịm, trong khi thật là kỳ lạ ngọn đèn của bà cụ vẫn cháy cho tới sáng. Đức Phật sai ngài Mục Kiền Liên tới tắt ngọn đèn. Càng dập tắt ngọn đèn càng phực cháy lên cao. Lấy làm lạ, ngài Mục Kiền Liên đem hỏi Đức Phật nguyên nhân nào ngọn đèn bà già vẫn sáng suốt đêm, trong khi những ngọn khác lại tắt ngúm?

- Phật dạy: đó là ngọn vô tận đăng gió không làm tắt được, sức người không thổi được. Là công đức trí tuệ nên được chư Phật chứng minh, bà già cúng đèn này kiếp sau sanh vào gia đình giàu có, thoát khỏi kiếp nghèo hiện tại. * Cúng dường vô uý: tức là ban cho người tâm không sợ sệt mà hàng Bồ Tát thực hiện đem an lành ổn định đến cho mọi loài chúng sanh. Tâm lý chung của mọi người ở đời, không ai chẳng sợ. Ta sợ đủ thứ chuyện trong cuộc sống. Nhất là sợ chết, sợ ma, sợ thần quỷ v.v…

Người Phật tử phải tập tánh không chút sợ hãi, trái lại còn ban phát cho người, những loài vật khác cái không sợ để giúp ổn định và làm thăng hoa cuộc sống. Quán sát cái chết là lẽ tự nhiên của con người không ai tránh khỏi, sao còn hốt hoãng sợ hãi mỗi khi đề cập tới.

Trang bị đầy đủ các cách cúng dường như thế giúp ta hăng hái trên đường tu tập, cũng chính là san sẻ với mọi người kiến thức, kinh nghiệm, đức tin… trong việc xây dựng bản thân lành mạnh an vui, cũng như gia đình hài Nguồn mạch tinh khôi 137 hòa hạnh phúc và cộng đồng nhân loại sống chung hòa bình như trong đại gia đình hay như tình Linh Sơn cốt nhục của Đức Phật, bậc đạo sư của Phật đạo thuở nào.

138 Nguồn mạch tinh khôi

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.