Ý Nghĩa Đời Người

Cảnh Giới Nhị Quả A La Hán — Giảng Tại Kim Sơn Tự Ngày 14/10/1987

Sơ quả A La Hán gọi là "Nhập lưu". Có sơ nhập, cũng có chánh nhập. Sơ nhập là mới đắc được một chút tin tức tốt. Hiểu rõ duyên cảnh của sáu trần, hư vọng không thật, cho nên không chấp trước, không nhập sắc thanh hương vị xúc pháp, mà nhập vào dòng Thánh nhân pháp tánh. Sơ đắc được trí Thánh nhân tức là sơ đắc, trí huệ chưa thâm hậu. Cho nên phải tiếp tục tu hành dụng công. Người chứng được Sơ quả, khi đi thì chân không đụng đất, nhưng vì chưa hoàn toàn rời khỏi đất, cho nên còn bảy lần sinh tử, nhưng đã đoạn được 88 sử kiến hoặc của ba cõi, gọi là "nhập học vị".

Nhị quả Tư Đà Hàm, gọi là "Nhất Lai", còn một lần sinh lên trời, một lần sinh xuống nhân gian. Đi thì như gió. Những thô hoặc đã đoạn, nhưng tế hoặc còn chưa đoạn hết.

Đã đoạn dục giới trước sáu phẩm tư hoặc, gọi là "hữu học vị". Cho nên không thể bỏ dở giữa đường, con đường trung đạo tự vẽ, được ít cho là đủ, dừng ở Hóa thành, đến không được chỗ "Bảo Sở". Phải từ từ, đừng quên dụng công tu hành, nhưng đừng miễn cưỡng lâu dài. Đừng giống như có một người Tống nhổ mầm giúp mau lớn. Mỗi rễ mầm nhổ lên một tấc, trốc gốc bày rễ, lỏng đất mầm khô, muốn giúp cho lớn nhanh, nhưng ngược lại mầm chết khô.

Nhị Quả La Hán phải từng bước, từng bước, hướng về trước dụng công, nhưng đừng tham nhanh, phải có tâm nhẫn nại: Sinh nhẫn và pháp nhẫn. Có sức nhẫn nại thì công phu ngày càng tiến bộ, được phần tương ưng mới chứng Nhị quả. Sơ quả Thánh nhân đi bộ, thì chân hỏng mặt đất khoảng một gang tay. Nhị quả Thánh nhân công phu lại cao hơn một chút. Đến, đi, không có âm thanh. Đi thì như gió, thong thả mà đi, nhưng rất nhanh, cho nên chứng quả đều có chứng cứ, không thể mạo xưng.

Việc "khai ngộ". Ai ai cũng đều có thể khai ngộ. Có tiểu ngộ và đại ngộ. Tiểu ngộ thì tự nhiên hiểu biết một chút. Chưa hoàn toàn hiểu biết. Khai đại ngộ thì biết từ đâu đến? Chết đi về đâu? Sinh như thế nào? Chết như thế nào? Sinh tử tự do, muốn sinh thì sinh, muốn chết thì chết, không ràng buộc quái ngại, thấy rõ như chỉ tay, không còn kéo bùn mang nước, buông không đặng, nhìn không thủng, suốt ngày đến tối lay quay trong mê hồn trận.

Không mê tức là khai ngộ. Theo lý tức là đốn ngộ, nhưng trên sự tướng phải tu hành. Cho nên: "Lý thì đốn ngộ, sự phải tiệm tu". Luôn luôn hồi quang phản chiếu. Thế nào là chiếu? Cũng giống như ánh sáng mặt trời, mặt trăng, chiếu xuống thì màn đen hắc ám liền tiêu trừ. Tự tánh quang minh bị dục niệm vô minh che đậy, như núi Tu Di đè lên trí quang, không thể hiển lộ. Cho nên mắt nhìn sự vật không rõ ràng. Gọi là "tán quang" (quang minh trí huệ bị phân tán).

Tu hành thì phải hồi quang phản chiếu. Thu thập "tán quang" lại. Chiếu trong tâm có bao nhiêu rác rến phải khử trừ? Có bao nhiêu bảo bối phải giữ gìn. Nếu hồi quang phản chiếu, thì phiền não ngày càng giảm, vô minh ngày càng rõ, thì trí huệ vốn có sớm sẽ hiện tiền.

Pháp Thân Ăn Mặc Ngủ — Giảng Ngày 31/10/1987 Tại Kim Sơn Tự.

Tọa thiền tu định, là cho pháp thân chúng ta lương thực. Nhục thân của chúng ta hằng ngày phải ăn cơm, mặc quần áo, ngủ nghỉ, bận rộn bôn ba cũng vì y, thực, thùy (quần áo, ăn uống, ngủ nghỉ). Một ngày không ăn cũng không đặng, một ngày không mặc đồ cũng không đặng, một ngày mà không ngủ nghỉ cũng không đặng. Ba điều này đều không thể thiếu được. Ai ai cũng đều như thế, thiếu một không thể được. Nhưng pháp thân cũng phải ăn, mặc và ngủ.

Ngồi thiền là cho pháp thân ăn uống thiên nhiên, hấp thụ chất dinh dưỡng trong hư không, khiến cho pháp thân tăng trưởng khoẻ mạnh. Ngồi thiền nếu nhập định rồi, tức là pháp thân đang ngủ nghỉ. Nếu không nhập định, thì pháp thân không ngủ nghỉ. Y phục của pháp thân là nhẫn nại. Hay nhập định thì pháp thân sống lại, tĩnh tọa lâu thì pháp thân sẽ đắc được pháp vị, hấp thụ chân chánh dinh dưỡng trong hư không. Chúng ta tu hành, hằng ngày cần mặc y nhẫn nhục, vào nhà Như Lai (nhập định), ngồi tòa Như Lai. Đây là những thứ mà hằng ngày pháp thân không thể không từ dưỡng.

"Bớt một lời thị phi

Thêm một câu niệm Phật

Đánh niệm đầu chết rồi

Pháp thân mới sống lại".

Hiện tại pháp thân bị vô minh phiền não che đậy, cho nên không thể hiện tiền. Nhưng nhục thân chẳng phải chân thật. Pháp thân mới là chân thật với pháp thân chư Phật, không khác biệt. Như vậy đi tìm pháp thân ở đâu? Pháp thân không rời khỏi nhục thân, nhục thân chúng ta đã có đủ pháp thân. Nhưng người chỉ biết nhục thân, mà không biết có pháp thân, cho nên lãng quên. Ví như bầu trời vốn trong xanh tốt đẹp, hốt nhiên có một đám mây che lấp mặt trời. Người chưa từng thấy mặt trời, thì cho rằng trời vốn là âm khí trầm trầm. Đồng với lý ấy, người không biết có pháp thân, thì cho rằng chỉ có nhục thân tồn tại.

Ngày và đêm vốn vận hành với nhau, cùng nhau tan trường, ban ngày có lúc dài thêm một chút, ban đêm có lúc cũng dài thêm một chút. Khi tâm tánh con người bừng sáng, thì tự tánh thái dương hiển lộ. Nếu như suốt ngày phiền não, thì pháp thân trong nhục thân bị vùi lấp, không thể hiển lộ, thì không có ánh sáng mặt trời. Nếu người ít phiền não, thì trí huệ tự nhiên sẽ hiện tiền, như mặt trời trên không, chiếu sáng hết thảy, thấu hiểu mọi việc. Trí huệ thì không cần suy nghĩ tưởng tượng, nhưng rất sáng suốt, việc đến thì ứng, việc đi thì tĩnh. Giống như tấm gương, khi cảnh giới đến, thì hiện ở trong gương; khi cảnh giới đi, thì trong gương không lưu lại dấu vết. Cho nên Phật có "Đại viên cảnh trí", không chỗ nào mà không chiếu, không chỗ nào mà không rõ.

Chúng ta thường ngồi thiền nhập định, thì pháp thân huệ mạng hiện tiền. Nếu chúng ta không thường ngồi thiền nhập định, thì như mây mù ngày càng dày, che lấp trí huệ vốn có. Trí huệ vốn có, tức là không điên đảo, không vì năm dục vật bên ngoài làm mê hoặc. Sáng suốt thanh tịnh như trời xanh, vạn dặm không một bợn mây. Nếu như muốn đạt đến trình độ như vậy, thì phải từ từ ngày ngày chuyên nhất, tu thiền định công phu, không phải mới ngồi một chút, liền đi ra ăn uống, dạo cảnh. Cho nên:

"Nhãn quán hình sắc nội vô hữu,

Nhĩ thính trần sự tâm bất tri"

Nghĩa là:

Mắt thấy hình sắc chẳng dính mắc,

Tai nghe chuyện đời tâm chẳng hay.

Mọi Sự Nhẫn Nhục Đều Chịu Được — Giảng Tại Kim Phong Tự Seatle Ngày 25/02/1987

Trước hết chúc các vị năm mới vui vẻ!

Tôi vốn muốn đến đây rất sớm, nhưng Chùa Kim Sơn làm lễ khai quang, cũng có rất nhiều người xin hẹn gặp tôi, cho nên mỗi ngày đều có người đến gặp tôi, do đó không có thì giờ đến đây được. Lần này nhàn rỗi trong sự bận rộn. Tôi đến đây trước, ngày mai sáng sớm phải đi Ottawa, Canada. Từ Ottawa lại đến Calgary, thứ hai từ Calgary lại đến Vancouver. Vì đại học Vancouver có một số mời tôi thuyết giảng.

Đến đây thấy các vị đều rất thành tâm lễ Phật, niệm Phật, lại còn lễ lạy sớm, như vậy thật quá tốt. Nhưng tôi nói với các vị: "Bất luận bạn lạy Phật cũng tốt, lễ sám cũng tốt, tụng Kinh cũng tốt, tức là làm cho tánh nóng giận thay đổi bớt". Người có tánh nóng giận thì khổ, người không có tánh nóng giận thì an vui. Người có tánh nóng giận, thì có phiền não, người không có tánh nóng giận, thì thường hoan hỉ. Sự nóng giận này là kẻ địch lợi hại nhất của chúng ta, giống như người sinh ra các thứ bệnh. Tại sao lại sinh ra? Vì có nóng giận. Hết thảy mọi việc đều không thuận lợi. Tại sao? Cũng vì có tánh nóng giận, do đó nếu ai không có nóng giận, thì luôn luôn an vui, đều yên ổn. Nhưng không ai chú ý điểm này, cho rằng tùy tiện nổi nóng, thì sẽ giúp cho sự việc. Trên thực tế, việc gì tốt, khi bạn nóng giận, thì cũng xấu. Cho nên điều quan trọng nhất, là đừng có nóng giận, đừng có phiền não.

Người học Phật pháp, phải có tâm nhẫn nại, nếu có người chưởi mắng chúng ta, thì chúng ta xem như họ đang ca hát, hoặc họ đang nói với chúng ta một ngôn ngữ nào đó, mà chúng ta không hiểu. Vì mình không chưởi người, nếu kẻ khác chưởi mình, mình cũng không hiểu, cũng không biết. Nếu có người chưởi mắng chúng ta, đó là cho chúng ta thêm phân bón, khiến mảnh đất của mình tốt thêm. Do đó chúng ta là người học Phật pháp, phải có tâm nhẫn nại, thì mới có đức hạnh, nhẫn được tức là đạo. Nhẫn không được cũng phải nhẫn, nếu chịu không được, thì có phiền não. Nhẫn được thì bất cứ cảnh giới gì đến, cũng đều nhẫn thọ được. Đây là thấu hiểu được Phật pháp. Nếu bạn không thể nhẫn, không thể chịu được, thì bạn không hiểu Phật pháp.

Bởi vậy chúng ta "Đừng sinh phiền não, tâm chớ nghi". Luôn luôn đừng sinh phiền não, cũng đừng sinh tâm hoài nghi. Thường thường phải lo cho chính mình, đừng lo cho người khác. Thường phải nhận mình không đúng, đừng có tranh biện. "An nhiên thanh tịnh trí huệ sinh". Bạn luôn luôn bình an thì sẽ phát sinh trí tuệ. "Minh tâm tức là tâm của bạn hiểu biết sáng suốt. Bất cứ sự việc gì, cũng đều không khó khăn. "Thấy tánh chẳng còn tâm ưu sầu". Người kiến tánh thì không biết tâm lo buồn là gì. "Phật quang không chỗ nào mà chẳng chiếu đến". Cho nên có câu:

"Nước tâm trong trăng hiện

Ý định trời không mây

Tâm bình trăm nạn tiêu

Ý định vạn sự tốt".

Quang minh của Phật không phải là không chiếu đến bạn, nhưng nếu tâm của bạn như nước đục, dơ bẩn, thì mặt trăng không thể hiện được. Nếu tâm của chúng ta thanh tịnh, thì như mặt trăng hiện trong nước, Phật tánh liền hiện tiền. "Ý định trời không mây". Ý của bạn có định lực, thì giống như bầu trời không có mây. Tại sao quang minh của Phật không chiếu đến chúng ta? Vì "Lo buồn sân hận tâm vẫn đục". Bạn lại có lo buồn, có phiền não, có oán, có hận, đủ thứ trong tâm, cho nên trong tâm vẫn đục, thì chẳng có trí huệ. Chúng ta ai không có phiền não, thì người đó không nóng giận, chắc chắn sẽ sinh đại trí huệ, khai mở đại trí huệ.

Học Phật pháp không cần học nhiều, nếu học được không nóng giận, không sân hận, thì đó là Phật pháp. Cho nên nói:

"Mọi việc đều tốt đẹp

Nóng giận khó chuyển hóa

Nếu thật không nóng giận

Như được báu vô giá

Lại không có oán người

Mọi việc đều như ý

Phiền não sẽ không sinh

Oan nghiệt làm gì có?

Hết thấy người không đúng

Khổ mình chẳng còn nữa".

Chúng ta thọ khổ thì hết khổ, hưởng phước thì tiêu phước, đây rất là đơn giản, rất hiện thực. Nếu hiểu rõ thì hiểu được Phật pháp, không cần đi tìm đâu cho xa, chỉ ở ngay trước mắt hằng ngày của bạn. Đó là cảnh giới bạn phải chuyển nó, nếu không nó sẽ chuyển bạn, phải luôn luôn như như bất động, liễu liễu thường minh. Như thế thì sẽ hiểu biết Phật pháp.

Khai Quang Thánh Tượng Bồ Tát Văn Thù Và Phổ Hiền — Giảng Tại Chùa Kim Phật Ngày 10/05/1987

Các vị thiện tri thức! Hôm nay là ngày rất cát tường.

Chúng ta cùng tham gia lễ khai quang Bồ Tát Văn Thù và Bồ Tát Phổ Hiền, thật là may mắn. Người học Phật phải chân thật mà học tập, chớ tạo tội nghiệp trong Phật giáo. Tại sao con người không thành Phật? Vì làm các việc thiện, việc ác hỗn tạp, có lúc nghĩ muốn làm việc thiện, nhưng bên trong lại xen một chút ác, có lúc trong ác lại có thiện, cho nên thị phi hỗn tạp, thị phi không rõ ràng.

Chúng ta làm việc trong Phật giáo phải phân minh, nhân quả thiện ác rõ ràng. Nếu biết mà cố phạm tội thì tăng gấp ba. Trên thế giới, tại sao có những người mới sinh ra mà mắt đã mù, tai điếc, không tai, không chân, hoặc sinh ra rất ám độn? Là vì họ làm Phật giáo đồ, thì thiện ác không phân biệt rõ ràng, không rõ nhân quả, cho nên làm nhiều việc sai lầm. Tuy Phật từ bi, cũng không cách chi cứu họ được, cho nên đừng phỉ báng Phật Pháp Tăng Tam Bảo trong Phật giáo, nếu không tương lai sẽ đọa địa ngục, không thể thoát ra được. Nếu có ngày ra, thì khi thọ quả báo trong địa ngục rồi, sẽ đầu thai làm ngựa, trâu, dê, gà, chó, heo .v.v... thọ khổ trong đường súc sinh rồi, mới có thể tái sinh làm người. Tuy làm người, nhưng sáu căn không đủ, mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, đều không linh thông, ngu si đến cực điểm. Những kẻ điếc, mù, câm, trên thế giới, đều là những kẻ trong quá khứ phỉ báng Tam Bảo. Cho nên chúng ta ở trong Phật giáo nhất định phải:

"Đừng làm các điều ác

Hãy làm các việc lành".

Đó mới là chân chánh Phật giáo đồ. Nếu không thể "chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành", tuy nhiên tin Phật, nhưng còn nhiều tâm tham, tâm sân, tâm cầu, tâm ích kỷ, tâm tự lợi, tâm lường gạt, sẽ không có cảm ứng với đạo. Chúng ta hôm nay tham gia lễ khai quang của Bồ Tát Văn Thù và Bồ Tát Phổ Hiền. Từ nay đem những thói hư tật xấu từ trước đốt sạch hết, sau này tiếp tục làm những việc thiện, bỏ những điều ác. Những người tham gia lễ khai quang phải khai mở tâm quang minh, hiện tại phải quang minh, từ trước hồ đồ, hiện tại không hồ đồ nữa. Nếu hiểu nhân quả thị phi thì có trí huệ. Nếu bạn có trí huệ, thì làm người mới đem nhân cách kiến lập lại. Sau cùng, hy vọng những người tham gia điển lễ, hết thảy đều cát tường như ý, thân thể kiện khang, vạn sự toại tâm, tinh thần vui vẻ.

Chân Linh Dung Hội Giáo Chủ — Ngày 11/08/1987

Bài này giữa Phật giáo và Thiên Chúa giáo hỗ tương vấn đáp. Hòa thượng Tuyên Hoá Vạn Phật Thành và Đại Vệ Thần Phụ Thiên Chúa giáo.

Giảng tại Gia Châu Bách Gia Lai Tông Giáo và học giả liên nghị hội.

1. Thiên Chúa giáo Đại Vệ Thần Phụ:

Mục đích hôm nay thảo luận là cầu nguyện. Cầu nguyện là một thứ cảm kích gốc ở trong thân tâm. Tuy tôi đứng về lập trường Cơ Đốc giáo để thảo luận cầu nguyện, nhưng những lời nói và bản thân kinh nghiệm thể hội, hy vọng với thánh chúng trong hội, bao quát hết thảy các tôn giáo đồ đều sản sinh tác dụng. Cầu nguyện là tự nhiên nhất trong tâm con người, là một thứ phản ứng thành thật nhất, thấu qua sự cầu nguyện tiếp cận với Thần chân linh. Ta, người cầu nguyện phải dùng hết thần lực, không thể bán tín bán nghi, phô trương bề ngoài, mà phải đạt thẳng nguồn gốc của tâm, thì có thể đồng gốc với thiên hạ, đồng thể với vạn vật.

Trong quá trình nhân sinh trong linh tánh, hay phát sinh một số thể hội siêu thường, khiến chúng ta tất sinh khó quên. Nhà tâm lý học có nói: "Điên phong kinh lịch".

Những năm gần đây, giới khoa học và nhà tâm lý học tây phương, nỗ lực phát quật lĩnh vực tánh linh nhân loại, mới nhảy vào lĩnh vực tôn giáo linh tánh. Thứ "Điên phong kinh lịch" này, có thể đề thẳng tâm linh và hào quang Thượng đế, là tâm thái hoạt động rất sùng cao. Trong khoảng sát na, khiến chúng ta đối với vấn đề nhân sinh suốt nhiên quán thông! Lúc này không ta, không người, nhìn thấy hết thảy sự tướng bản thể, không điều kiện tiếp nạp chân lý bản lai diện mục, liền có thể tiếp linh quang với Thượng đế. Nếu không cầu nguyện, tôi dám đoạn định, không thể biết Thượng đế. Do đó, cầu nguyện là hướng chân lý giác tánh, không đoạn thâm nhập tìm tới một quá trình. Một vị Thiền sư có nói: "Các tôn giáo hỗ tương học tập, mục đích không phải là so sánh chỗ tương đồng của hết thảy tôn giáo, mà là tìm đến một cảnh địa thật cứu kính, nguyện hết thảy tôn giáo bắt tay hợp tác, trở về cội nguồn đạt đến nguồn gốc tự tánh chân tâm của chúng ta".

Hòa Thượng Tuyên Hóa giảng: "Các vị thiện tri thức! Vị Thần phụ này vừa mới nói đạo lý cầu nguyện tận thiện tận mỹ, là trên vấn đề tiếp linh với Thượng đế, khiến tôi nghe rồi tâm tánh sung mãn hoan hỉ, mà tôi biết các bạn cũng rất vui vẻ, cho nên hiện tại tôi nói vài câu khiến các vị trong tâm không được cao hứng. Vì quá cao hứng, mới không hợp với đạo lý cầu nguyện. Cầu nguyện thì phải trang nghiêm yên tĩnh, tất cung tất kính, như vị bạn hữu này nói, phải đem ra vạn phần khẩn thiết chí thành, như đối với Phật Trời, như Lâm sư bảo.

Cầu nguyện tức cũng là hối cải, sửa lỗi làm mới. Trước khi chưa cầu nguyện, thì trong tâm phải quét cho thật sạch tham sân si. Nếu dùng tâm tham để cầu nguyện, thì không thể có cảm ứng đạo giao. Nếu dùng tâm sân để cầu nguyện, cũng không có cảm ứng. Nếu dùng tâm si để cầu nguyện, thì đừng nói đến cảm ứng. Cho nên trước khi chưa cầu nguyện, phải trừ khử tâm kiêu ngạo, tâm đố kỵ .v.v... Giống như lòng bác ái của Gia Tô, "ái địch", quét sạch hết thảy niệm ác, sau đó bạn mới tiếp quang với Gia Tô. Lúc này bạn nói cái gì, Thượng đế cũng tiếp nạp (thính chúng vỗ tay). Nếu người dùng tâm đố kỵ chướng ngại và tổn người lợi mình để cầu nguyện, thì dù hết hơi mỏi cổ, cũng không có thể cảm ứng! Duy chỉ có phương pháp cải ác hướng thiện, mới có thể tiếp cận với chân thần (với Phật). Người nếu muốn thấy chân thần, chân Phật, hoặc chân Thánh nhân, thì trước phải khử trừ nội tâm đen tối, để báo ân các vị Thánh Hiền dạy dỗ chúng ta. Cho nên các đệ tử tốt, các môn đồ tốt, của các giáo chủ phải cung kính và làm lợi ích cho kẻ khác, chứ chẳng phải lợi ích cho chính mình. Quan trọng nhất là "Thôi công lãm tội", không tự mãn, đừng cho rằng mình làm những việc tốt đó, mà sinh tâm kiêu ngạo, cho đến luôn luôn đừng có tâm tự mãn, hoặc tâm kiêu ngạo.

Không luận là bạn tin Thiên Chúa, Gia Tô, tin Phật, hoặc tin Hồi giáo, đều phải hiểu rõ tinh thần phán giáo của đức Giáo chủ, nếu hiểu rõ mới là chân chánh cầu nguyện. Nếu bạn có thể "Thôi công lãm tội", tức là hóa thân của giáo chủ, là người đại biểu. Thế nào là "Thôi công lãm tội? Tức là trong lúc cầu nguyện, hoặc đối với Phật, hoặc đối với Thánh nhân khác, thệ rằng: "Tội của hết thảy chúng sinh, tôi nguyện ý lãnh chịu, ngược lại tôi có bao nhiêu lợi ích và công đức, tôi đều hoàn toàn hồi hướng cho hết thảy chúng sinh, khiến cho họ lìa khổ được vui, liễu sinh thoát tử, đắc đại an lạc, đại thọ mạng, đại trí huệ". Phải quên mình mà vì chúng sinh cầu nguyện. Không những chỉ vì chúng sinh ở thế giới này, mà cho đến chúng sinh tận hư không khắp pháp giới, đều bao quát ở trong đó. Nếu cầu nguyện như thế, thì tôi tin rằng, không những Gia Tô Thiên Chúa, mà cho đến Phật, hoặc Mặc Hãn Mạc Đức (Hồi giáo) cũng đều hoan hỉ (thính chúng vỗ tay).

Các vị hân hoan mà vỗ tay như thế, cũng vì linh quang các giáo chủ phổ chiếu, khiến cho các vị đều đại hoan hỉ, nhưng các vị nên nhớ, từ bi của Phật, bác ái của Gia Tô, thanh chân nhân chủ của Mặc Hãn Mạc Đức, không luận bạn là tôn giáo đồ nào, đều phải làm con cho tốt của giáo chủ ấy, đừng khiến cho giáo chủ vì chúng ta mà tháo tâm, đừng quên sự khốn khổ gian nan của vị giáo chủ đương thời phán giáo, phải nhớ báo ân. Bất luận tin phụng một tôn giáo nào, đều phải làm theo giáo chủ, y giáo phụng hành.

Trước kia Vu Bân Xu Cơ, chủ tịch hội Thiên Chúa giáo của Trung Quốc, viếng thăm Chùa Kim Sơn ở San Francisco, lần đầu gặp mặt, tôi nói: "Vu Bân Xu Cơ, bạn có thể làm một vị Phật giáo đồ trong Thiên Chúa giáo chăng!" Ông ta nghe rồi rất kinh ngạc. Sau đó tôi lại nói: "Vu Bân Xu Cơ, bạn đừng kinh ngạc, tôi tự nguyện làm một vị Thiên Chúa giáo đồ trong Phật giáo (thính chúng vỗ tay). Chúng ta hai người thấu hiểu với nhau, minh bạch mục đích phán giáo của giáo chủ chúng ta, không phải vì tranh chấp với tôn giáo khác mới thành lập. Chúng ta hai tôn giáo không tranh, thì nhân loại thế gian sẽ không còn chiến tranh, thì thế giới sẽ hòa bình, bạn nói như vậy có tốt hay chăng?"

Vu Bân Xu Cơ nghĩ một lát rồi nói: "Tốt! Chúng ta hãy làm như thế ". Vốn ông ta ngước lên chẳng thấy có cửa nẻo, do đó về sau liền mở cửa, đến Vạn Phật Thành ở một tuần.

Tôi nói với Vu Bân Xu Cơ! Tương lai Vạn Phật Thành sẽ thành lập một viện nghiên cứu tôn giáo thế giới, chỉ là tính chất nghiên cứu, chứ chẳng phải là so sánh các sở trường của tôn giáo, mỗi tôn giáo đều có sở đoạn của nó. Chúng ta phải thủ trường bổ đoạn (giữ cái hay, sửa cái dở), hỗ tương cung kính thương nhau, đó đây khuyên gắng. Lại mời ông ta làm viện trưởng viện nghiên cứu tôn giáo, không biết ông ta gượng nói thật hay là cười chơi, ông ta đáp: "Ở đây vốn là chỗ của bạn, nay lại đem ra làm viện tôn giáo thế giới. Tốt! Những viện khác có thể có, như Thiên Chúa, Gia Tô, Do Thái giáo v.v... đều có thể thành lập, chỉ duy nhất không cho bạn làm Phật đường, Ngài cảm thấy thế nào?"

Tôi nói: "Tôi tuyệt đối y giáo phụng hành! Không có Phật giáo trong đạo tràng Phật giáo, tốt!"

Ông ta kinh ngạc nói: "Bạn là Phật giáo đồ, tại sao không vì Phật giáo mà tranh địa vị?"

Tôi nói: "Địa vị tôi không cần tranh, có địa vị hay không, đối với tôi mà nói đều giống nhau!" Đây tức là đương thời tôi và Vu Bân Xu Cơ một phen đối thoại, hôm nay mượn cơ hội này, nói cho mọi người biết (thính chúng vỗ tay).

Sau đây là hai vị chủ giảng hỗ tương đối đáp.

Đại Vệ Thần Phụ: Tôi rất cảm kích Hòa Thượng ban cho một thời pháp. Hòa Thượng vì chúng sinh mà thọ khổ, thứ tâm này thật là quảng đại không thể so sánh được! Tôi nhớ một vị Thầy Do Thái nói: "Ai cách ly Thượng đế gần hơn tôi, hy vọng họ mau đến chỗ Thượng đế. Ai cách ly Thượng đế xa hơn tôi, cũng hy vọng họ sớm đến chỗ Thượng đế ". Lời Hòa Thượng nói phải chăng đồng với lý này? Thứ cầu nguyện này so với sự cảm kích thù thắng hơn, tâm lượng rộng lớn hơn!

Hòa Thượng Tuyên Hóa: Ông ta là người Do Thái, tôi là người Trung Quốc, rõ ràng chúng ta đều ở trong hư không, tôi cũng không nhất định phải phúc đáp ông ta phải, hoặc không phải.

Thần phụ: Hòa Thượng nói chịu khổ thế cho hết thảy chúng sinh, đem tội khổ của kẻ khác làm tội khổ của chính mình, tức là dùng lực lượng một người đề cao hết thảy mọi người. Đây mới là vì người mà phục vụ trách nhiệm, khiến tôi thâm cảm bái phục, đây là thái độ thương người như mình, vì thương mình mà thương người khác. Hiện tại tôi muốn biết ngoài việc cầu nguyện của Phật giáo đồ, phải chăng còn làm lợi ích chúng sinh bên ngoài, vì dân phục vụ? Có tư tuởng như thế hay chăng?

Hòa thượng Tuyên Hóa: Không những có tư tưởng này, mà còn phải chân chánh thực hành! Cho nên tại Vạn Phật Thành, những người xuất gia và đa số các người tại gia cư sĩ, đều ăn ngày một bữa, còn lại hai bữa ăn bố thí cho những kẻ đói trên thế gian.

Thần phụ rất cảm kích, Ngài trả lời: Nhưng vì thời gian không đủ, tôi chỉ còn một câu hỏi nữa sẽ hỏi sau.

Hòa Thượng Tuyên Hóa: Tôi hy vọng ông đừng hỏi nữa, vì tôi không hiểu tiếng Anh, giống như kẻ câm. Nếu hỏi một vị hiểu tiếng Anh so với hỏi tôi còn nhiều thời gian.

(Có một người hỏi Hòa Thượng, có vấn đề gì nữa hỏi Thần phụ chăng?).

H.T. Tuyên Hóa: Nếu như tôi muốn làm đồ đệ hoặc giáo đồ của bạn, bạn muốn chăng?

Thần phụ: Tôi đáp rất đơn giản, xin lỗi, tôi tuyệt đối không thể muốn!

H.T. Tuyên Hóa: Vậy tôi là một người dư thừa, không người muốn. (thính chúng cười to và vỗ tay).

(Thính chúng hỏi tự do)

Thính chúng hỏi: Trong một đạo tràng, vì có người xuất gia tu đạo, cho nên linh khí xung mãn. Câu hỏi của tôi tức nhiên là trong việc cầu nguyện đã có linh khí, lợi ích vạn vật, phải chăng còn phải cần làm thiện bên ngoài?

H.T. Tuyên Hóa: Tu đạo phải nội công ngoại quả, không thiên về một bên. Lập công bên ngoài, thì không chấp trước công bên ngoài mới được; bên trong tu đức, phải thanh tâm quả dục; tự tịnh ý mình, bớt dục vọng mới lợi mình. Nếu trừ khử đi tâm tham thì lợi người.

Thính chúng hỏi: Bác ái của Gia Tô và từ bi của Phật giáo có chỗ nào bất đồng?

Thần phụ: Chân chánh cầu nguyện, tức là phát từ bi trong nội tâm của mình, cho nên không cần phân biệt là bác ái của Gia Tô, hoặc từ bi của Phật giáo. Nếu nói trên lập trường Cơ Đốc giáo, thì vấn đề không ở trên thân giáo chủ Cơ Đốc, mà là tại bản thân người cầu nguyện. Là ai đang cầu nguyện? Chúng ta hướng người đó cầu nguyện? Chúng ta và thần có quan hệ gì? Nếu khiến chân tâm và thần hợp làm một thể, tức có thể thọ thần giáo hóa, cũng có thể giáo hóa kẻ khác. Đây tức là từ bi Cơ Đốc giáo, tinh thần bác ái vậy.

Thính chúng hỏi: Cầu nguyện và tham thiền đả tọa có gì bất đồng?

H. T. Tuyên Hóa: Bạn nghĩ nó đồng thì đồng, nghĩ không đồng thì không đồng.

Thần Phụ: Đây là câu trả lời rất hay, nhưng tôi cũng muốn nói ra ý kiến của tôi: Cầu nguyện và tham thiền giống nhau, cũng đồng thời xu hướng một mục đích.

Câu hỏi cuối cùng: Có người hỏi Phật tham thiền đả tọa như thế nào? Làm một Phật giáo đồ như thế nào? Phật nói: "Muốn lợi mình, trước hết phải giúp người; muốn lợi người, thì phải tham thiền". Như vậy phải tu trì như thế nào?

H. T. Tuyên Hóa: Giữa ta và người phân biệt quá nhiều; lợi người tức lợi mình, lợi mình tức cũng lợi người, công đức giống nhau. Cuối cùng chúc các vị, không luận bạn là giáo đồ của tôn giáo nào, đừng nên quên tâm ban đầu, phát nguyện làm một giáo đồ tốt. Đạo thì phải hành, không hành sao có đạo, đức thì phải làm, không làm sao có đức! Hy vọng các vị dũng mãnh tinh tấn, khiến cho các tôn giáo thế giới phát dương quang đại, người người đều thành Phật.

Sáu Con Đường Vào Cửa Phật — Giảng Ngày 23/08/1987 Tại Giáo Hội Đại Học Thánh Hà Tây

Các vị thiện tri thức! Mọi người tụ hội tại giảng đường này, đối với Phật giáo nhất định có hứng thú. Người có hứng thú, đối với Phật pháp nhất định có chỗ thấu hiểu, nhưng còn có một vài bước đầu vào cửa.

Vì tình hình như vậy, tôi giảng Phật pháp rất nông cạn. Tuy nông cạn, nếu bạn chân thật hành trì, thì rất cao thâm khó dò được. Nhưng tôi trước phải nói thẳng với các vị, vì những gì tôi nói ra, sẽ có người không hài lòng, để các vị có tâm lý chuẩn bị. Chỗ đoản xứ của tôi là gì? Là khi thuyết giảng, có người không muốn nghe. Tuy có người không muốn nghe, nhưng tôi vẫn muốn nói, mọi người nếu không có tâm lý chuẩn bị, sợ đến lúc chịu không được, thì bỏ chạy mất!

Tại sao những lời tôi nói, có người không muốn nghe? Vì ai ai cũng thích nghe lời hay ý đẹp. Nhưng tông chỉ của tôi là: "Người bỏ thì tôi giữ, người giữ tôi cũng vậy", không tranh với người khác. Do đó những lời người khác không muốn nói, thì tôi kiểm lại nói, những gì người khác muốn nói, thì tôi để họ nói, không biết bạn hoan hỉ hay không? Đây là tông chỉ của tôi. Tôi muốn đối trị tật bệnh của con người. Ai có chứng bệnh gì, tôi đều nói ra, mà phần đông không thích nghe những tật bệnh. Vậy cứu kính thì mọi người có tật bệnh gì? Đó là bệnh ích kỷ, bệnh ích kỷ này, toàn nhân loại đều phạm. Nếu mọi người không có tâm ích kỷ, thì thế giới không có vấn đề gì hết, mọi người đều đại công vô tư, chánh trực không thiên lệch, vì nhân loại đem lại phước lợi, nhưng bạn tìm trên thế gian này, loại người như thế có được bao nhiêu? Lời tôi nói tuyệt đối chính xác, tuyệt đối không phải uốn nắn tạo tác, nhưng không có người thừa nhận.

Không những phạm tật bệnh ích kỷ, mọi người còn phạm tật bệnh tranh, tham, hướng ngoại truy cầu, tự lợi và nói dối. Có người nói: "Hòa Thượng, Ngài giảng những thứ này tôi sớm đã hiểu rồi, nhưng tôi không tranh, thì người khác tranh; tôi không tham, thì người khác tham; cho đến tôi không nói dối, thì người khác cũng nói dối. Sao Ngài kêu tôi và người từ bỏ? Mọi người đều làm như thế, tôi cũng làm như thế với họ!"

Tôi hỏi bạn: "Nếu như những người này đều đi vào cầu tiêu, bạn cũng đi vào cầu tiêu với họ chăng? Cho đến tương lai họ đều biến thành trùng trong phân, bạn cũng muốn theo họ chăng? Trên thế gian đều phạm những mao bệnh không ngoài tranh, tham, cầu, ích kỷ, tự lợi, nói dối. Nhất là nói dối, mọi người đều cảm thấy thiên công địa đạo là tiền vốn của họ. Một ngày mà họ không nói dối, thì cảm thấy ăn không ngon, ngủ không yên, nhất định phải làm cho được, thì họ mới yên vui".

"Hòa Thượng! Những lời Ngài nói hoàn toàn không hợp". Nếu như bạn đem lương tâm bạn ra, tâm công bình chánh trực để suy xét, những lời của tôi là hợp với toàn thế giới nhất. Đề mục của chúng ta hôm nay là "Phật giáo nhập môn", nghĩa là vào cửa Phật. Từ chỗ nào mà vào? Tức là từ sáu con đường ở trên. Con người có sáu đường luân hồi. Nếu đi trên sáu con đường "Không tranh, không tham, không cầu, không ích kỷ, không tự lợi, không nói dối" này, thì nhất định sẽ đạt đến sự giác ngộ. Đây là con đường thành Phật phải đi qua. Mỗi người muốn học Phật, trước hết phải giảm bớt sáu tật bệnh này. Tôi không thể kêu bạn lập tức đừng tranh, tham, cầu, ích kỷ, tự lợi, nói dối, nhưng bạn nên giảm bớt, ngày càng ít, thì càng gần Phật, nếu mỗi ngày càng tăng, thì rời Phật càng ngày càng xa!

Tại sao tôi nói với các vị những lời như thế? Vì từ khi tôi sinh ra, thì tôi đã đi trên con đường này. Đây là con đường dài đăng đẳng, đến nay còn chưa đi hết. Cho nên tôi muốn bày ra, đem kinh nghiệm và tâm đắc của tôi nói với mọi người, tin hay không tin đều do bạn. Nhưng tôi cảm giác rất có nhân duyên với các bạn, tôi xem các bạn từ vô lượng kiếp đến nay, đều là cha mẹ tổ tiên, chư Phật vị lai, người nam là cha ta, người nữ là mẹ ta, chúng ta có một phần tinh thần bất khai. Do đó tôi không thể không nói lời thật, không biết các bạn nghe hay không, đây là thiên thức của tôi, trách nhiệm của tôi.

Mọi người nắm vững sáu đại tông chỉ này, thì trên con đường này, lái xe cũng tốt, lái thuyền cũng tốt, đi máy bay cũng tốt, thậm chí đi bộ cũng tốt, mọi sự đều thuận lợi, cát tường như ý. Nhưng phải thêm dầu, thêm nhiên liệu. Trên thân của bạn đã có sẵn mỏ khoáng sản, không cần tìm kiếm bên ngoài. Nhiên liệu là gì? Tức là đừng nóng giận, nếu không nóng giận, thì trên sáu con đường này tơ hào không có tai nạn, đều bình an, bạn muốn đi đến đâu, đều an toàn đạt được mục đích. Muốn đến Thiên đường, liền đến Thiên đường gặp Chúa Giê Su; muốn đến Phật quốc, liền đến Phật quốc, gặp Phật Di Đà, Phật Thích Ca, toại tâm sở nguyện, mà không vượt ngoài khuôn phép. Tóm lại, bạn muốn đi trên sáu con đường này, thì đầu tiên đừng có tâm sân hận.

"Hòa thượng, ngài càng giảng càng không hợp lý!" Đừng khẩn cấp lắm, bạn nghe không hợp, thì học từ từ sẽ hợp. Nếu không biết thế nào là không hợp, thì làm sao biết thế nào là hợp? Thử nghĩ xem, trẻ con càng ngày càng lớn, cây cũng càng ngày càng cao lớn. Từ chỗ không hiểu, từ từ học rồi sẽ hiểu.

Do đó, tuy nói sự hiểu biết của tôi không nhiều, nhưng cũng không ít! Cái hiểu biết mà tôi hiểu là gì? Tức là nhiều thiệt thòi, không lợi dụng người ta. Nếu bạn thật minh bạch rồi, thì biết thiệt thòi tức là được lợi, được lợi tức là thiệt thòi.

Có người hỏi một vị thiện tri thức rằng: "Ăn chay đáo để thì có lợi ích gì? Không ăn chay đáo để thì bất lợi chỗ nào?"

Vị thiện tri thức đáp: "Bạn ăn chay là người sống thiệt thòi, không ăn chay thì chết rồi thiệt thòi."

Ý nghĩa như thế nào? Ăn chay thì người sống thiệt thòi, vì chưa thể tràn đầy sự thèm muốn đồ ngon, không thể hưởng phước khẩu vị. Nhưng nếu không ăn chay, ăn rất nhiều thịt, chết rồi thì phải đến âm phủ tính sổ. Đến thời thì tính xem bạn một đời ăn bao nhiêu thịt heo? Bao nhiêu thịt bò? Nếu trong thân thể rỉ ra nhiều thành phần thịt heo, thì đầu thai làm heo; nếu rỉ ra nhiều thành phần thịt bò, thì đầu thai làm bò. Phải xem hãng xưởng của bạn là lỗ vốn? Hay là lời? Nếu lỗ vốn thì đầu thai làm heo, làm dê, làm bò, để trả nợ. Nếu lời, vì lúc còn sống thì bạn không ăn thịt chúng sinh, nên không mắc nợ chúng, chết rồi thì không có liên quan gì với chúng.

"Hòa thượng, những lời ngài nói khiến tôi không vui vẻ!" Tôi nói những lời thật, cho nên bạn không vui, vậy thì bạn có thể đi nghe những lời giả dối. Bây giờ bạn không muốn nghe. Đợi tương lai chết rồi mới ăn năn, sao sớm không nghe tôi khuyên, nhưng đã quá muộn màng!

Bằng lương tâm của tôi nói lời thật với các bạn, mọi người đừng nên tham ngon miệng, tham hưởng thụ, chết rồi thì sẽ không bị lừa.

"Bất cứ Ngài nói gì, tôi cũng không thể làm được!" Vậy thì tốt, bạn tự lo liệu, cũng không sai! Chân lý thì ai ai cũng không dễ gì tin. Vì con người u mê quá sâu nặng. Không ai muốn tin, cũng không muốn nghe. Bất quá thì pháp như thế. Nếu ai ai cũng tin chân lý thì mọi người sớm đã thành Phật, không thể có nhiều chúng sinh như thế.

Bây giờ thì nói về ý nghĩa chữ nhục (thịt). Có bài kệ rằng:

"Trong chữ thịt có hai người

Người bên trong chiếu người bên ngoài Chúng sinh lại ăn thịt chúng sinh Nghĩ kỹ thì người ăn người".

"Trong chữ thịt có hai người". Một người ở trong bụng (người bị ăn, đời nay làm súc sinh, thịt bị người nuốt vào bụng); một người ở bên ngoài, thực ra chữ thịt vốn là từ chữ khẩu mà ra, nhìn xem người này ra, hay là vào? Có người nghe tôi nói như thế, cho rằng kỳ diệu. Đương nhiên! Nếu như hiểu rõ kỳ diệu, thì không thể trôi nổi trong biển nghiệp.

"Người bên trong chiếu người bên ngoài". Một người đang ăn thịt, thì cảm giác quá ngon, còn người bị ăn, thì cảm giác quá khổ. Người ăn thịt và người bị ăn, chẳng ai biết ai. Cho nên người ăn thịt, cảm giác thịt rất thơm ngon. Người bị ăn thì cảm giác khổ vô cùng. Đây là đạo lý mạnh hiếp yếu. Miếng thịt bị bạn nuốt vào bụng, chỉ tiếc rằng linh hồn không còn nữa, không thể chạy được, nếu không, nó nhất định sẽ chạy ra khỏi miệng của bạn.

"Chúng sinh lại ăn thịt chúng sinh". Kẻ mạnh thì ăn kẻ yếu. Tạm thời không nói đến vấn đề thiệt thòi, hay không thiệt thòi. Mọi người nghĩ xem, chúng ta đều thương mạng sống, tại sao lại muốn đoạt mạng sống kẻ khác, để duy trì mạng sống của mình? Có người nói "Vật dưỡng nhơn, con vật sinh ra để cho chúng ta ăn". Vậy cũng có thể nói ngược lại "Nhơn dưỡng vật". Con người cũng có thể làm mồi cho loài thú, ví như sài lang, hổ báo gặp gỡ và cũng muốn ăn thịt chúng ta? Thì các bạn nghĩ sao?

"Suy nghĩ kỹ thì người ăn người". Tôi cho các bạn ăn thịt tôi, mọi người có thể ăn, nhưng bạn không dám ăn. Tại sao? Vì tôi không phải heo, mà là người. Nếu mọi người cho tôi ăn thịt các vị, tôi cũng không dám ăn, vì mọi người cũng là người, cho nên không thể hỗ tương cắn nuốt. Khi nào thay đầu đổi mặt, không nhận ra, thì mới ăn. Tục ngữ có câu: "Những gì mình không muốn, thì đừng cho người khác". Hiện nay, người lại nói rằng: "Những gì mình không muốn, hãy thí cho người khác". Cho nên họ đi ăn thịt mà lương tâm không hổ thẹn. Tôi hỏi mọi người: Bạn ăn hay không ăn tôi? Mọi người không dám ăn, vì tôi là người. Nếu không phải người, thì hỗ tương ăn với nhau cũng không biết chừng. Vì tôi không muốn người ta ăn tôi, nên tôi nhất định không ăn người. Tôi không muốn người ta ăn tôi, nhưng tôi lại ăn người, bạn nói như vậy có đạo lý chăng?

Mọi người nghe rồi hãy phân tích xem, phải đạo thì tiến, trái đạo thì lùi; thiện thì theo, không thiện thì sửa, nếu cảm thấy vô dụng thì hãy quên đi; nếu cảm thấy hữu dụng, thì vĩnh viễn đừng quên những lời nói trên.

Nghiệp Và Tình — Giảng Tại Vạn Phật Thành Ngày 24/10/1987

"Nghiệp nặng tịnh mê là phàm phu, Nghiệp sạch tình không tức là Phật".

Phật thì nghiệp đã hết sạch, tình thì cũng chẳng còn nữa. Thế nào là nghiệp sạch tình không? Thật ra khó mà nói hết được, chỉ nói những ý chính là thanh tâm quả dục, không nổi nóng, cảnh giới nghịch đến, thì thuận theo mà thọ. Nghiệp thì dần dần tiêu mất, tình cũng dần dần không còn tơ hào nữa. Chúng ta phần đông nghiệp lực rất nặng, tình cũng quá mê, ngày ngày bận rộn, từ sáng đến tối cũng vì sinh hoạt mà bôn ba bận rộn.

Chúng ta nghĩ kỹ xem, từ xưa đến nay, mọi người cũng đều vì đời sống sinh hoạt mà bận rộn. Từ nhỏ rồi lớn lên, lớn lên rồi già, già rồi thì chết. Đều ở trong khổ sinh, già, bệnh, chết, làm lay chuyển. Tại sao? Vì tình mê hoặc, mà không có trí huệ chân chánh. Có trí huệ chân thật, thì không thể vì tình làm mê. Bạn nhìn xem tại sao trên thế gian quá nhiều khổ não? Cũng vì chữ tình. Vì có tình, cho nên có nghiệp chướng, nghiệp thì làm cho tăng thêm tình.

Nghiệp gọi là gì? Nghiệp tức là y tựa vào trách nhiệm của con người, y tựa trách nhiệm trên sinh mạng, y tựa trách nhiệm trên tinh thần. Nghiệp thì không có hình tướng, cho nên nhìn không thấy, nghe không đặng, ngửi không mùi. Nếu như nghiệp có hình tướng, thì sớm đã đầy khắp hư không. Vì không có hình tướng, cho nên nghiệp chướng của bạn nhiều, thì bạn tự gánh lấy trách nhiệm; nghiệp chướng của ai nhiều, thì người đó tự gánh lấy; nghiệp chướng của tôi nhiều, thì tôi tự gánh lấy. Mỗi người tạo nghiệp khác nhau, thu vào trong kho tàng của mỗi người, tức là thu vào trong ruộng thức thứ tám. Kho tàng này có thần thông, nghiệp nặng cũng buông xả đặng, nghiệp nhẹ cũng buông xả đặng. Đó là không lớn, không nhỏ, cũng không có gì phân biệt, đó là của chính bạn chứ không phải kẻ khác, ai lấy cũng chẳng được, cướp đi cũng chẳng được.

Nghiệp có nghiệp thiện và nghiệp ác. Nghiệp thiện viên mãn thì thành Phật, nghiệp ác viên mãn, thì đọa địa ngục, chuyển ngạ quỷ, làm súc sinh. Do đó, bạn có nghiệp thì thọ quả báo. Thọ quả báo thì oán trời trách đất nói: "Ông trời không công bằng", mà không nhận rằng mình làm không tốt, cứ oán trách bên ngoài. Bạn phải minh bạch những gì mà mình thấy gặp, những gì mà mình có được, đều là do nhân đã tạo từ quá khứ. Hiện tại đã kết quả. Cho nên: "Trồng nhân gì thì được quả đó", trồng nhân lành thì kết quả lành, trồng nhân ác thì kết quả ác. Không thể trồng cam mà kết quả ớt, không thể trồng ớt mà kết quả dưa. Hiểu rõ: "Nhân nào quả đó", thì không thể oán trời trách đất, cũng không thể trách người. Cũng như bạn mượn tiền thì trả tiền, nếu không trả, thì cuối cùng nhân đó vẫn tồn tại. Tuy tạm thời chưa trả xong, tương lai cũng phải trả. Cho nên: "Giết người thì đền mạng, thiếu nợ thì trả tiền". Không những quốc pháp như thế, mà Phật pháp cũng như thế. Do đó, mỗi người phải tùy duyên mà tiêu nghiệp cũ, đừng tạo nghiệp mới.

Thế nào là tình không? "Người chẳng phải là gỗ đá, ai mà chẳng có tình". Tình này có hình tướng thì bị tình mê hoặc. Một khi mê hoặc, thì ai ai cũng bị nhiễm khổ cho là vui, không có phiền não, thì tìm phiền não để thọ. Không phiền não, thì tăng thêm một chút phiền não để thọ. Không khổ thì nghĩ tưởng một chút khổ để thọ. Tình không thì chính mình phải giảm bớt tham, sân, cầu, ích kỷ, tự lợi, nói dối. Bạn biết được "cước đạp thập địa", hiểu rõ sáu đại tông chỉ, thì bạn sẽ dần dần tình không.

Phật Thích Ca "Ba A Tăng Kỳ tu phước tu huệ, trăm kiếp trồng tướng tốt", không phải dễ dàng mà nghiệp sạch tình không được. Không phải một lần liền không được, mà là phải thực hành. Chúng ta đều bỏ giác hợp trần, quên mất trí huệ, chấp trước để cho cảnh giới sáu trần làm lay chuyển. Muốn nghiệp sạch tình không, thì đừng bị sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, sáu trần làm giao động, được như thế thì có giới lực, có giới lực thì sinh định lực, có định lực thì có huệ lực. Có trí huệ thì không thể bị tình làm mê, không bị tình làm mê thì không thể bị nghiệp dắt đi. Nghiệp nhẹ thì sạch từng chút từng chút, nói thì dễ, nhưng làm thì khó. Tuy là khó, chúng ta cũng đừng cho là khó, hãy nỗ lực thực hành.

Lược Nói Phẩm Tịnh Hạnh Của Kinh Hoa Nghiêm — Giảng Tại Kim Phong Tự Ngày 01/11/1987

Phẩm Tịnh Hạnh trong Kinh Hoa Nghiêm Đại

Phương Quảng Phật có nói rằng:

"Bồ Tát tại gia

Xin nguyện chúng sinh

Biết nhà tánh không

Không có bức bách".

Đây là nói phương pháp Bồ Tát tại gia tu hành. Bồ Tát ứng vô lượng thân, có lúc thị hiện làm ông vua, trưởng giả, hoặc quan lớn, có lúc hiện thân Tỳ Khưu, Tỳ Khưu ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ. Có thể hiện đủ loại thân, quán sát căn cơ, vì người thuyết pháp. Hiện thân xuất gia, thì độ người xuất gia; hiện thân tại gia, thì độ người tại gia.

"Nhà" vốn không có thực thể, là một giả danh, nhưng phần đông chấp vào cái nhà này. Không biết bản tánh của nhà là không, chỉ là một danh từ mà thôi. Nếu giảng theo chữ Trung Hoa, phân khai chữ "nhà" thì rất khó nghe. Phía trên chữ "nhà" là bảo cái, phía dưới là chữ "thỉ", tức con heo. Có gia đình thì là chỗ đọa lạc, bên trong có thể là súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục, hợp mà làm một. "Không có bức bách". Các vị nghĩ xem, trong nhà thì có phiền não tranh giành ồn ào. Tục ngữ có nói: "Nhà nhà có tám màn kịch, có hội ca xướng, hội không ca xướng". Hội ca xướng thì không tạo tội nghiệp, không ca xướng, thì tạo tội không ít. Hay làm kịch trường, thì biết hết thảy đều là hư vọng không thật, không có chấp trước, bất quá gặp trường làm kịch. Cho nên không tranh, không tham, không cầu, không ích kỷ, không tự lợi, không nói dối, như vậy thì sẽ được sinh về ba đường lành, là cõi trời, cõi người, cõi A Tu la.

Cõi trời, cõi người, có thể nói là đường lành, A Tu La, có lúc hợp với cõi trời, cõi người, gọi là ba đường lành; có lúc hợp với súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục, gọi là bốn đường ác. Tại sao nói A Tu La là một trong bốn đường ác? Vì bản tánh thích đấu tranh, tức là đấu tranh kiên cố. Trong nhân đạo, súc sinh, ngạ quỷ, đều có A Tu La, như ngựa hại cả bầy, hoành hành xung đột, không giữ quy cụ của ngựa, tức là A Tu La trong loài ngựa. Tóm lại, phàm là thích đấu tranh, một ngày không tranh với cái này, thì cũng giành cái nọ, tức là tánh bức bách.

Có tiền, thì có tánh bức bách có tiền, không có tiền, thì có tánh bức bách không có tiền. Người không có tiền, thì có vấn đề về ăn uống, quần áo, chỗ ở .v.v… đây là tánh bức bách. Người có tiền cũng có vấn đề, luôn thấy không công bình, hoặc nói "Phần của bạn to, phần tôi nhỏ", hoặc "Bạn dùng nhiều, tôi dùng ít". Đây cũng là tánh bức bách. Cho nên đoạn trên có nói "Biết nhà tánh không, không có bức bách". Vì con người đối với hết thảy đều coi là thật, đối với tiền cũng coi là thật, một khi coi là thật, thì phiền não sẽ đến. Thật ra chỉ muốn duy trì đời sống thì đủ rồi, nhưng tâm con người như hố không đáy. Cổ nhân nói rất chí lý rằng:

"Suốt ngày bận rộn chỉ vì đói Được ăn no rồi lại nghĩ đến quần áo".

Con người từ sáng đến tối, bôn ba chỉ vì tìm ba bữa ăn, sợ đói, ăn no rồi, thì lại nghĩ đến quần áo. Nếu quần áo không đẹp, thì kiếm thêm tiền mua đồ đẹp. Quần áo, thức ăn đủ rồi, thì lại đi tìm ý trung nhân, ngày đêm luôn chuyên tâm nhất chí nghĩ tưởng. Phải chi chúng ta lạy Phật được thành tâm như thế, thì Phật nhất định gia bị cho chúng ta, tiếc thay không có ai lạy Phật thành tâm như thế!

"Trong phòng còn thiếu người vợ đẹp" (hoặc chồng tốt).

Lúc này trăm phương ngàn kế đi tìm đối tượng. Làm sao dò xét sự vui thích của đối phương.

"Cưới xong vợ đẹp và thiếp xinh

Lại không quan chức bị người khinh

Năm phẩm, bốn phẩm hiềm quan nhỏ Ba phẩm hai phẩm cũng hiềm thấp".

Làm dân thì bị người khinh khi, nhưng quan nhỏ lại không muốn làm, vì không đủ quyền thế.

"Nhất phẩm đương triều làm tể tướng

Làm được tể tướng chê chưa đủ

Khi được làm vua, lại nghĩ muốn đánh cờ với Thần Tiên".

Khi làm được tể tướng, thì còn cảm thấy không đủ, còn muốn làm hoàng đế, tổng thống. Khi được làm hoàng đế rồi, lại nghĩ: "Ôi! Nếu được đánh cờ với thần tiên thì vui biết mấy". Cho nên nói:

"Nhân tâm bất túc xà thôn tượng".

Nghĩa rằng:

"Tâm con người không biết đủ, như rắn nuốt voi".

Chúng ta nếu biết nhà tánh vốn là không, vinh hoa phú quý đều như giấc mộng, thì hà tất phải lo buồn phiền não như thế, ăn không ngon, ngủ không yên. Như vậy thì buồn lo không sao tả hết được. Đó là đạo lý rất bình thường, ai ai cũng biết, nhưng ai ai cũng sinh chấp trước, phá mê không được. Nếu phá được, thì bỏ mê về với giác ngộ. Ngàn xưa đến nay, gia đình vẫn trường cửu, tồn tại không có biến hóa? Nếu hiểu được, còn có gì để chấp trước? Cho nên nói: "Xin nguyện chúng sinh, biết nhà tánh không, không có bức bách". Nếu không hiểu thì thành ra tinh thần cô phụ trách nhiệm. Cho nên chúng ta phải biết vấn đề gia đình.

Nói như thế, không phải là không cần gia đình! Không phải. Chỉ là đừng sinh tâm chấp trước, phàm việc gì qua được thì tốt. Tục ngữ có câu:

"Lông kê hữu thực thang oa cận

Dã hạc vô lương thiên địa khoan".

Nghĩa rằng: "Gà ở trong chuồng tuy có thức ăn, nhưng gần nồi nước sôi (không biết chết lúc nào), con hạc ngoài đồng hoang, tuy không có thức ăn, nhưng trời đất rộng bao la (sống tự tại).

Phẩm Tịnh Hạnh lại nói:

"Bồ Tát tại gia

Xin nguyện chúng sinh

Việc lành nơi Phật

Hộ dưỡng hết thảy".

Đây là nói về việc hiếu thuận cha mẹ. Bồ Tát tại gia biết hiếu thuận cha mẹ, do đó phát nguyện hết thảy chúng sinh, cũng hiếu thuận với Phật, nhưng chúng sinh chưa thấy Phật, cho nên xem cha mẹ như Phật. Như vậy mới là hiếu thuận. Người xưa có nói "Cha mẹ như Phật sống", không hiếu thảo với cha mẹ, mà muốn học Phật có sở thành tựu, thì không có lý.

Cho nên hiếu thuận cha mẹ, tức là tin Phật. Tin Phật thì phải từ căn bản mà dụng công. Hiếu thảo với cha mẹ, tức là thêm phân bón, thêm xăng dầu, cho con cháu đời sau. Nếu người không hiếu thảo, thì đời sau sẽ khô héo. Cho nên có câu:

"Trong trời đất chúng sinh lấy hiếu làm đầu

Một chữ hiếu cả nhà yên Hiếu thuận thì sinh con hiếu thuận Người biết hiếu thuận tất người hiền".

Điều quan trọng nhất là hiếu thuận với cha mẹ, đó mới là chân chánh thương yêu giúp đỡ gia đình. Có bài thơ rằng:

"Thấy người sớm vào chợ

Mua bánh lại mua kẹo

Không nghe dâng cha mẹ Đều nói dụ bầy con".

Người già nghe rồi đều ghen tị nói: "Con của tôi thật là như thế, đều mua đồ vật cho con của nó, mà không mua cho cha mẹ". Bạn muốn con cái mua đồ vật cho bạn chăng? Vậy thì bạn biến thành con nít! Nếu bạn biến thành con nít, thì con của bạn cũng sẽ mua đồ vật lại dụ bạn. Bạn tối ngày không vui thừ mặt ra, thì con cái thấy bạn sẽ phát sợ, cũng không mua đồ vật cho bạn ăn. Có những người làm con nói với tôi rằng: "Không phải con không muốn hiếu thuận với cha mẹ, nhưng thật ra cha mẹ đều nặng mặt ra, con có nhìn cũng chẳng dám nhìn". Đây thật là ông nói ông có lý, bà nói bà có lý. Nếu không có ông, không có bà, thì ai cũng chẳng có lý.

Trong Phẩm Tịnh Hạnh lại nói:

"Bồ Tát tại gia

Vợ con xum họp

Nên nguyện chúng sinh

Oán thân bình đẳng

Vĩnh lìa tham trước".

Người không thái quá, thì là bất cập, đều không thể oán thân bình đẳng. Đa số đều dùng tình cảm để xử sự, thì chưa được kẻ oán người thân bình đẳng. Nếu như oán thân bình đẳng, thì không thương, không ghét, xem như đồng nhau, cho nên đại công vô tư. Tại sao phải vĩnh lìa tham trước? Vì có tham dục, cho nên sinh chấp trước. Nếu như oán thân bình đẳng, tức không chấp trước, không chấp trước, thì không phiền não. Phiền não do chấp trước mà đến. Cho nên Phật nói: "Tất cả chúng sinh đều có phật tánh, đều có thể thành Phật". Điểm này là chỗ khác nhau giữa Phật giáo và các tôn giáo khác, là dân chủ nhất. Bạn tu hành thì bạn thành Phật, tôi tu thì tôi thành Phật, ai tu thì người đó thành Phật, ai không tu, thì người đó sẽ đọa lạc súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục, ba đường ác.

Phật lại nói: "Đều vì vọng tưởng chấp trước, cho nên không thể chứng đắc". Có chấp trước thì không thể thành Phật. Người đều bôn ba mệt nhọc, khổ tâm kinh doanh, chấp quốc gia, chấp nhà cửa, chấp thân thể, thiệt thòi một chút cũng không chịu, cảm thấy chịu không đặng, do đó mà nhiều phiền não sinh ra.

Tôi thường nói, mình không nên cứ nói đạo lý của mình, mà không nghĩ tưởng đến người khác. Mình nên nhận lỗi của mình, cho nên:

"Nhận thật lỗi của mình

Đừng nói lỗi của người".

Đừng nói người đúng, hay không đúng, phải hỏi chính mình đúng, hay không đúng? Phóng tư tưởng rộng lớn, thấy lỗi của người, tức lỗi của mình. Lỗi sai của người, là vì tôi chưa làm đúng.

"Lỗi người tức lỗi ta

Đồng thể gọi đại bi".

Chúng ta nên thương người như thương mình, thậm chí thương người hơn so với mình, đó mới là đại bi tâm, không có tâm phân biệt. Làm được như thế thì chiến tranh cũng chẳng còn.

Người và người không tranh, thì Liên Hiệp Quốc cũng sẽ tự tiêu mất, vì sợ người có tranh, nên mới có Liên Hiệp Quốc, cũng không thể nói làm thì thối hưu, vì căn bản không có cơ hội, các nước cũng không dùng buộc giao hội phí.