Ý Nghĩa Đời Người

Trì Giới Thanh Tịnh Như Trăng Rằm — Giảng Ngày 24/05/1987

Hôm nay là ngày kỷ niệm 50 năm cầu Kim Môn (Cầu Goldengate ở San Francisco). Bình thường người đến ngồi thiền, phần đông chạy đến bên cầu để nhìn núi, ngắm biển. Tham thiền như thế, tức là không hiểu được chữ tham. Tham là phải nhìn thẳng vào ý niệm của mình, không ra, không vào, không sinh, không diệt, mới là công phu tham thiền. Người tham thiền, trước tiên phải trì giới:

Không sát sinh: Phải bồi dưỡng tâm từ bi, phàm là nhân sát, pháp sát, duyên sát, nghiệp sát, đều phải đoạn trừ.

Không trộm cắp: Không phạm nhân trộm, duyên trộm, pháp trộm và nghiệp trộm.

Không tà dâm: Nhân dâm, duyên dâm, pháp dâm, nghiệp dâm, cũng phải đoạn trừ.

Vọng ngữ: Khó nhất là trì giới này, bất tri bất giác rất dễ vi phạm.

Uống rượu: Tất cả nhân, duyên, pháp, nghiệp, đều phải đoạn trừ.

Có người hỏi: "Con chưa thọ năm giới, tại sao phải giữ?" Năm giới này là giới tự tánh, không màng bạn có thọ, hay không thọ, cũng phải giữ. Thọ giới là sự tướng, giữ giới là lý. Bạn nhất định phải giữ giới thanh tịnh, trên sự tướng mới được viên mãn, phải trì giới thanh tịnh như trăng rằm, tơ hào không thiếu khuyết, mới là bổn phận tham thiền. Nếu thói hư tật xấu quá nhiều, lại không sửa đổi, còn muốn tham thiền, cũng như nấu cát muốn thành cơm, không bao giờ có được. Không đoạn trừ sát, đạo, dâm, vọng, tửu, thì tình hình rất nghiêm trọng. Hiện tại phạm một chút, tương lai lại phạm nhiều, nhất định lời nói việc làm phải đi đôi, nếu như nói được, mà làm không được đó là kẻ làm loạn trong Phật giáo, nếu chưa nói mà làm được mới là chân Phật tử. Phải cung hành thực tiễn, lấy thân làm khuôn phép, mới có sự thành tựu. Bằng không bịt tai ăn cắp chuông, thì tự mình dối gạt mình.

Tham Thiền Minh Bạch Bổn Lai Diện Mục — Giảng Tại Vạn Phật Thành Ngày 20/12/1987

Đả thất gọi là "khắc kỳ thủ chứng", khí huyết con người trong bảy ngày phục lại, tinh khí thần trong bảy ngày có tuần hoàn. Cho nên trong bảy ngày này, không thể lười biếng giải đãi, không tham ăn, cũng không tham ngủ. Như vậy trong bảy ngày nhất định có biến hóa lớn. Gì là biến hóa lớn? Tức là khai ngộ. Khai ngộ tức là những việc từ trước không minh bạch, nay hoàn toàn thông đạt; những việc từ trước buông xả không đặng, nay buông xả đặng, những việc từ trước không nghĩ ra, nay đã nghĩ ra được. Nghĩ ra được, buông xả đặng, thì mới đắc được tự tại, mới chân chánh không tranh, chân chánh vô sở cầu, chân chánh không tham, không ích kỷ, không tự lợi, không nói dối. Tại sao? Vì đã đắc được gốc rễ, thì ngoài ra như: tài, sắc, danh, ăn, ngủ, đều là ngọn ngành. Chúng ta mỗi năm cử hành đả Phật thất, đả thiền thất, khiến cho chúng ta buông xả tất cả, chuyên tâm dụng công.

Muốn dứt sinh tử, muốn trở về cội nguồn, muốn bỏ mê về với giác, thì phải tranh thủ trong thời kỳ đả thất. "Tranh thủ" nói theo thế tục, tức là hướng thượng cầu tiến bộ, ý nghĩa trong Phật giáo là tinh tấn. Tuy chúng ta mỗi năm cử hành đả Phật thất, đả thiền thất, nhưng mọi người trong thời kỳ này sợ ăn khổ, giải đãi, lười biếng, hoặc là một cây hương, hai cây hương, ba cây hương, không tham gia, thì làm sao đối với Thường Trụ, đối với Đạo Tràng, đối với tất cả mọi người! Đó là thành phần hỗn tạp trong đạo, là ma trong đạo.

Ở trong đạo mà không tu đạo, là tạo nghiệp, vì tham sướng một thời phóng dật, mà lưu chuyển trong sinh tử, đọa lạc tam đồ, không biết phải trải qua bao lâu, mới có thể làm được thân người lại. Đợi đến được thân người lại, muốn minh bạch Phật pháp, thật không phải dễ.

"Thân người khó được

Phật pháp khó nghe

Thiện tri thức khó gặp

Sinh vào nước có

Phật pháp rất khó".

Có nhiều vấn đề khó khăn như vậy, mà chỉ vì một thời phóng dật, mà chúng ta đời đời kiếp kiếp đến nay, bỏ qua không nghĩ đến cha mẹ, sư trưởng, lục thân quyến thuộc. Họ đang đợi chúng ta thành đạo, để độ họ. Chúng ta gánh vác trách nhiệm rất trọng đại. Cho nên "Một người đắc đạo, chín tổ sinh thiên".

Ở trong đạo tràng không tu đạo, ngày ngày để thời gian trôi qua lãng phí, không phải chấp trước trên danh, thì cũng chấp trước trên lợi. Có vị Pháp sư bế quan, không nhìn truyền hình, không nghe đài, không biên thư, xem thư, hoặc gọi điện thoại, nghe điện thoại .v.v... Chỉ chuyên môn đọc Kinh Lăng Nghiêm, đọc Kinh Lăng Nghiêm xong, thì đọc Kinh Pháp Hoa, sống trong quốc gia thời đại khoa học phát đạt, thật là đáng quý. Còn chúng ta không bế quan, lêu lổng bên ngoài, gặp cơ hội đả thất, lại không vì sinh tử, dụng một phen công phu, thật khiến cho cha mẹ, lục thân đều rơi lệ.

Tuy chúng ta mỗi năm đả thất, nhưng trong quá khứ không có ai đả thất, cũng không lo dứt sinh tử, đều ở trong nhiễm khổ cho rằng vui sướng, nhận giặc làm con. Vì trong quá khứ không có đả thất, không chân chánh dụng công phu. Bây giờ các bạn có cơ hội, nếu bạn lại giải đãi lười biếng, không dụng công, bịt tai ăn cắp chuông, lại không nhận chân tu đạo, thì bạn vĩnh viễn không thể thoát khỏi lục đạo luân hồi. Nhất định phải bỏ cho được cái chết, bỏ cho được cái giả. Cho nên:

"Bỏ không được cái giả

Không thể được cái thật

Bỏ không được cái chết

Không thể được cái sống".

Cứ chấp túi da hôi thối cho là bửu bối, cuối cùng không thể thoát khỏi sinh tử, thì tinh thần vĩnh viễn không thể khôi phục lại trí huệ vốn có.

Tuy Phật tánh mỗi người với Phật giống nhau, không hai, không khác, nhưng bạn mê thì là chúng sinh, giác ngộ thì là Phật. Hiện tại chúng ta mê mờ ở trong biển khổ, lại không muốn tu, thì chẳng thể đến được bờ bên kia. "Biển khổ mênh mông, hồi đâu là bờ". Hồi đầu thì không tham đồ thế gian, phải chuyên tâm nhất chí, liễu sinh thoát tử, phải sớm sinh về thế giới Cực Lạc, hoa nở thấy Phật, mới là mục đích đả thất.

Đả thất chẳng phải như tác chiến. Phần đông đả thất, thường đi hóa duyên các nơi, nói cúng dường thì có công đức, muốn kiếm tiền các nơi. Chúng ta đả thất ở đây, thậm chí người bên ngoài cũng không biết, vì tại quốc gia này, căn bản không có người hiểu việc đả thất, cho nên quốc gia to lớn như thế, mà người đến tham gia đả thất, chỉ bất quá đếm không quá đầu ngón tay. Chúng ta cũng không tuyên truyền, không hóa duyên các nơi. Chúng ta chỉ yên lặng dụng công, nếu không nỗ lực, lại giải đãi làm biếng, ăn ngủ li bì, thì đó là tạo tội nghiệp, là đả thất ăn, chẳng phải là đả thiền thất.

Người xuất gia hoan hỉ đả thiền thất, tại sao? Vì đả thiền thất, được ăn ngon, ăn bánh bao, buổi tối lại được ăn nữa. Cho nên đả thiền thất, đả thất mọi người đều đến. Như Chùa Kim Sơn, chùa Cao Mân, khi đả thiền thất thì "thiền hòa tử" các nơi, tức là côn trùng các nơi đều đến. Nhưng trong côn trùng cũng có rồng, rắn, hỗn tạp. Buổi tối thì ăn bánh bao, cái bánh bao cân nặng khoảng nửa cân, ăn một cái thì đủ no. Nhân bánh bao thì tuyệt vời, bấy nhiêu đó cũng khiến người ta khởi vọng tưởng, mà bạn còn cảm giác ăn không ngon. Chúng ta ở đây tuy nhiên "Đả ăn" thì ít, nhưng "Đả ngủ" thì nhiều, hy vọng những thứ tật bệnh này đều sửa đổi.

Thuận Nghịch Đều Tinh Tấn — Giảng Ngày 13/06/1987

Phần đông những người tập ngồi thiền, chỉ trong một tuần lễ, thì cảm giác rất có tiến bộ, thân thể mạnh khoẻ, tinh thần cũng an vui, phiền não càng ngày càng ít, trí huệ càng ngày càng tăng trưởng, cũng không có lo buồn, sân hận, đây là biểu hiện công phu ngồi thiền tương ưng.

Có người lại ngồi thiền mà tâm bận ý loạn, vọng tưởng lăn xăn, càng ngồi càng áy náy, ngồi không yên. Vốn không có phiền não, nhưng nay ngồi lại sinh phiền não, vốn không lo buồn, nhưng khi ngồi lại sinh lo buồn, thậm chí có người ngồi ở đây, mà vọng tưởng về tiền bạc, vọng tưởng về dục niệm, hoặc là nghĩ: "Ngồi thiền chẳng ích lợi gì, không thể khiến cho tôi được tiếng tăm", hoặc nghĩ: "Ngồi thiền không bằng đến nhà hàng ăn đồ ngon vật lạ". Phần đông lại nghĩ: "Không bằng ở nhà mình ngủ nhiều hơn một chút, thoải mái hơn ở đây".

Người có hai loại, một là người có căn lành phát hiện, nghĩ muốn tu hành, buông xả mọi thứ, đợi đến khi căn lành thành thục liền thành Phật. Riêng có một hạng người nghiệp chướng sâu nặng, cho nên có câu:

"Muốn học giỏi, oan nghiệt tìm

Muốn thành Phật, trước thọ ma".

Ma đến nhiễu loạn tâm của bạn, xem ý chí của bạn có kiên cố chăng, có thật muốn ngồi thiền chăng, đến để khảo nghiệm bạn. Lúc đó bạn không nên bị cảnh chuyển, gặp thuận cảnh, nghịch cảnh, đều tinh tấn. Gặp thuận cảnh, phải cầu tiến về trước; gặp nghịch cảnh cũng phải cầu tiến về trước. Tức nhiên đã biết ngồi thiền là tốt, bất luận là vọng tưởng gì, ngồi xuống rồi cũng phải nhẫn, đây là công phu có tiến bộ, phải phát đại bồ đề tâm, tương lai nhất định sẽ thành Phật. Phải dùng kiên, thành, hằng, ba điều kiện này để khắc phục bất cứ cảnh giới nào.

Kiên: Phải có tâm kiên cố, bất cứ cảnh giới nào trước mặt, cũng phải khắc phục.

Thành: Cẩn thận sự việc, đối với tham thiền phải chí thành khẩn thiết, đừng có tâm hư ngụy.

Hằng: Thường hằng không đổi, nếu muốn làm việc gì, phải trước sau như một. Khi bắt đầu ngồi thiền, phải quán triệt thủy chung, hiểu biết triệt để, nhận thức bản lai diện mục, như thế mới liễu sinh thoát tử, mới đạt được quả Phật bồ đề.

Mọi người đừng quên ba điều kiện này và không nên quên "Thuận nghịch đều tinh tấn". Đây là tư tưởng và vốn liếng đến cõi Phật, khiến bạn nhất định đạt được mục đích.

Từ Bỏ Tâm Ý Thức — Giảng Ngày 14/06/1987

Chứng Đạo Ca của Vĩnh Gia Đại Sư có nói:

"Tổn pháp tài, diệt công đức

Đều do tâm ý thức ấy

Phải dùng cửa thiền liễu tâm này

Sớm ngộ vô sinh tri kiến lực".

Người tu đạo, không thể tổn pháp tài, diệt công đức. Nếu tổn pháp tài thì không có phước, không có huệ. Nếu diệt công đức, thì căn lành diệt mất. Pháp tài phải càng ngày càng sâu dày, công đức phải càng ngày càng tăng trưởng, thì sự tu đạo mới tương ưng. Tại sao pháp tài lại tổn? Công đức bị diệt? Vì bạn chuyên dùng tâm ý thức. Dùng tâm để tính toán, dùng ý để đo lường, dùng thức để phân biệt, bận rộn tối ngày, tính toán, đo lường, phân biệt, không ngừng, chuyên môn dụng công phu trên tâm ý thức, do đó mà tổn pháp tài, diệt công đức.

Tham thiền là tĩnh lự, tức là tâm niệm bất động, cho nên gọi là tĩnh. Thiền môn là một pháp môn hướng thượng, đơn đao vào thẳng, từ bỏ tâm ý thức, cho nên nói "Liễu khước tâm". Tâm này cũng bao quát sự hoạt động của ý thức, phải làm cho các thứ vọng tâm hoạt động ngưng bặt, mới gọi là tĩnh lự. Từ đó mới "Đốn ngộ vô sinh tri kiến lực", chứng được vô sinh pháp nhẫn, chứng được noãn, đỉnh, nhẫn, thế đệ nhất, bốn gia hạnh.

Noãn: Là ngồi được có chút hơi ấm.

Đỉnh: Là công phu đã đạt đến điểm trên đỉnh.

Nhẫn: Là lúc này rất khó nhẫn, nhưng cũng phải cố gắng nhẫn.

Thế đệ nhất: Là trở thành đại trượng phu trong thế gian và xuất thế gian.

Muốn chứng được bốn địa vị này, trước phải hiểu thế nào là tĩnh lự, tức là tâm ý thức bất động, ý nghĩ của chúng ta như sóng nước, không thể ngưng bặc. Ngồi thiền là muốn những ý nghĩ của tâm ý thức không dao động, khiến nó tự nhiên ngưng bặt, ngưng rồi tức là tĩnh lự, tĩnh đến cực điểm, liền sinh trí huệ, sinh trí huệ liền phát quang. Cho nên "Tĩnh cực quang thông đạt", tức cũng là "Đốn ngộ vô sinh tri kiến lực", có thể từ bỏ tâm ý thức, đắc được vô sinh tri kiến lực, mới khai mở đại trí huệ.

Do đó dụng công không nên tìm huyền diệu, cầu thần thông. Khi bạn đến được "Tĩnh cực quang thông đạt", thì có đại trí huệ, đối với vấn đề gì, đều có thể giải quyết được hết, không phí sức. Nếu thật có đại trí huệ, thì không còn điên đảo nữa. Đây là bước đầu công phu tọa thiền, do đó, mọi người ngồi thiền không nên khởi vọng tưởng, phải ngưng bặt hết thảy mọi vọng niệm mới đúng.

Tám Gió Thổi Không Lay — Giảng Ngày 20/06/1987

Ngồi thiền tức là "Tư duy tu". Từ ba chữ này quán ra, thì thấy rằng ngồi thiền không thể không có vọng tưởng, nhất định có vọng tưởng, cũng giống như sóng nước. Tại sao trong nước lại có sóng? Vì có gió. Tại sao chúng ta ngồi thiền lại khởi vọng tưởng? Vì trong tự tánh tồn tại hư vọng, hư vọng này như gió, còn vọng tưởng thì như sóng trong nước.

Hiện tại ngồi thiền phải tĩnh lự, tức là phải ngưng bặt gió vọng tưởng. "Tư duy tu" tức là phải giảm bớt vọng tưởng, ngưng bặt sóng trong tâm. "Tĩnh" tức là khiến cho tâm bất động. "Lự" tức niệm lự. Niệm lự không khởi, thì sinh định lực, định lực phát sinh, thì trí huệ hiện tiền, có trí huệ rồi, thì thấy rõ thật tướng của các pháp, tức "Một niệm không sinh toàn thể hiện". Tĩnh lự đến cực điểm, một tơ hào vọng tưởng cũng không còn, thì liền nhập định, trí huệ vốn có sẽ hiện tiền, mới thật hiểu biết đạo lý căn bản làm người, mà không bị vật bên ngoài làm dao động tâm của bạn, mới cho rằng: "Như như bất động, rõ ràng sáng suốt". Lúc này tám gió: Khen, chê, khổ, vui, được, mất, được khen, bị chê, không thể lay động tâm của bạn.

Nếu người khen bạn, chê bạn, hoặc gặp cảnh khổ

(nghịch), hoặc cảnh vui (thuận), hãy thản nhiên giữ thái độ "Thuận nghịch đều tinh tấn, khổ vui tâm không động". Lợi là việc lợi ích cho mình, mất là khiến bạn tổn thất; bị chê là hủy báng; được khen là tán thán. Nếu được "Tám gió thổi không lay, thì ngồi thẳng trên hoa sen". Không bị tám gió thổi lay động, là biểu hiện "Tư duy tu", "Tĩnh lự", không vì vật bên ngoài làm lung lay, mới hiểu rõ ngồi thiền như thế nào.

Chúng ta ngồi thiền phải càng ngày càng tinh tấn, không thể lâu ngày rồi sinh ra giải đãi, nếu giải đãi, thì không thể nào thành tựu. Cũng như đi học, phải sớm tối cố gắng, trải qua mười năm "Trước cửa lạnh" nhưng vẫn thản nhiên. Cho nên:

"Mười năm khổ nhọc không người hỏi

Khi thành danh rồi thiên hạ biết".

Người xưa lại nói rằng:

"Không thọ một phen luyện khổ công,

Sao được hương thơm ngát lỗ mũi".

"Mười năm khổ nhọc không người hỏi", phải chăng nghĩ rằng mình tương lai một khi thành danh thiên hạ đều biết? Không phải, họ luôn luôn tha thiết mài dũa kinh sử, không nghĩ rằng phải làm cho thiên hạ đều biết, nếu có ý nghĩa như thế tức là sai lầm.

Người tu "luyện khổ công", cũng không nghĩ tương lai "hương thơm ngát lỗ mũi". Tuy nhiên họ hiểu rõ ý nghĩa này, nhưng cũng không khởi vọng tưởng như vậy. Nếu khởi vọng tưởng như thế, thì vĩnh viễn không được thiên hạ biết, cũng không được thơm ngát lỗ mũi. Do đó chúng ta làm việc phải chân thật, phải đứng vững trên mặt đất, không thể cho rằng do may mắn mà được, không làm mà mong thu hoạch, đây đều là tư tưởng sai lầm. Muốn làm việc được thành công, thì không thể ngồi đợi. Làm việc không phải là không phí công phu, không làm mà mong thu hoạch. Ví như ăn cơm, đói thì phải từ từ ăn vào mới no. Không thể nuốt vào mà không nhai kỹ, không những không thể trị bệnh đói, mà còn khó tiêu hóa.

Chúng ta ngồi thiền phải càng ngày càng tinh tấn, như thế mới đúng là tư duy tu, là tĩnh lự.

Mộng Huyễn Bọt Bóng — Giảng Ngày 21/06/1987

Kinh Kim Cang có nói:

"Hết thảy pháp hữu vi

Như mộng huyễn bọt bóng

Như sương cũng như điện

Nên quán sát như thế".

Hữu vi là chỉ sự vật có hình tướng, sự tướng không cứu kính, tướng này chẳng phải thật, nhưng phần đông đều bị tướng giả này mê hoặc, không thể phân biệt được thật, hay giả, bỏ giác hợp trần, nhận giặc làm con. Do đó nguồn gốc tâm tánh vốn thanh tịnh, nhưng bị pháp ô nhiễm che lấp, cũng giống như tấm gương bỏ lâu không dùng, bụi bặm dính quá dày, không thể chiếu rõ hết thảy tướng bên ngoài. Đối với thật, giả, không nhận thức rõ ràng, cho nên hồ đồ để cho thời gian trôi qua lãng phí.

"Hết thảy pháp hữu vi". Bao quát hết thảy sự vật hữu hình, có biểu hiện sự tướng, đều là hư vọng không thật. "Như mộng huyễn bọt bóng", những pháp hữu vi này, như nằm mộng không chân thật, ảnh tượng như huyễn hóa, muôn hình ngàn trạng; lại như bọt nước, thấy thì có, nhưng thực chất vốn không, vì tự tánh nó vốn không, cũng như hình bóng, căn bản thể tánh không chân thật. "Như sương cũng như điện". Sương vào lúc sáng sớm khi mặt trời mọc chiếu vào thì khô ráo; điện cũng chỉ trong nháy mắt, đều không thực tại, nhưng con người không nhận thức, để bị tướng bên ngoài mê hoặc.

Có những người bị tiền tài mê hoặc, thậm chí bất chấp thủ đoạn để kiếm tiền, có những người bị sắc mê hoặc, ngày đêm truy cầu mãn túc sắc dục, có những người tham háo danh, bị danh sai khiến mà điên đảo, có những người buông xả không được vấn đề ăn, cả ngày chỉ nhớ ăn ngon, mặc đẹp (thực dục cũng bao quát quần áo trong đó). Còn có những người đối với tài, sắc, danh, ăn, họ có thể buông bỏ, nhưng không thể nào buông bỏ được ngủ nghỉ. Ngủ ít một chút, thì cảm giác mình ăn quá thiếu, nhất định phải ngủ cho đủ. Tài sắc danh ăn và ngủ là địa ngục năm căn, đều là pháp hữu vi. Vậy thì làm thế nào để giải quyết vấn đề này? Phải nhận thức hết thảy pháp hữu vi, như mộng huyễn bọt bóng, như sương cũng như điện. "Như" tức là giống như. Bạn có thể quán chúng như thế, nhìn thấu triệt chúng, giác ngộ chúng, đều không thực tại.

Nhìn xem trong lịch sử, từ xưa đến nay, có ai vĩnh viễn giữ được tiền tài chăng? Vĩnh viễn giữ được sắc đẹp chăng? Vĩnh viễn giữ được danh tốt chăng? Vĩnh viễn ăn đồ cao lương mỹ vị chăng? Vĩnh viễn ngủ không tỉnh dậy chăng? Tức nhiên quá khứ không ai có thể ôm giữ vĩnh viễn năm dục này. Tại sao bạn phải vì vấn đề này mà điên đảo? Nếu muốn không điên đảo, thì phải học trí huệ. Học trí huệ thì phải từ giới luật mà thực hành. Trì giới tất sẽ sinh định, từ định mà phát huệ. Đó là một công thức rất đơn giản.

Tĩnh Tọa Trong Chốc Lát — Giảng Ngày 27/06/1987

"Nếu có người tĩnh tọa trong chốc lát Còn hơn xây Hằng sa tháp bảy báu".

Trong chốc lát, bao gồm vô lượng đại kiếp. Vô lượng đại kiếp, không rời một niệm hiện tiền. Một niệm hiện tiền, không ra ngoài vô lượng đại kiếp. Nếu tĩnh tọa trong chốc lát, lúc này không thấy có tướng người, tướng ta, tướng chúng sinh, tướng thọ mạng, không một tơ hào vọng tưởng, một niệm không sinh, vạn duyên buông bỏ, thì lúc này dung nạp vô lượng đại kiếp làm một niệm, phóng một niệm làm vô lượng kiếp. Nếu tĩnh tọa trong chốc lát, hoặc nửa giờ, hoặc ba giờ, hoặc năm giờ, hoặc bảy ngày đêm. Lúc này thật sẽ đạt được:

"Trong thì không có thân tâm Ngoài thì không có thế giới".

Loại công đức này, so với bạn xây tháp Phật bằng bảy báu nhiều như số cát sông Hằng, hãy còn lớn hơn. Tại sao? Vì công đức kiến tạo tháp có hình tướng, cho nên cuối cùng sẽ đoạn diệt. Nếu đạt đến không còn thân tâm, không còn thế giới, thì lúc này trí huệ Bát Nhã của bạn sẽ hiện tiền, thứ công đức này nhìn không thấy, nghe không được, ngửi không có mùi vị, nhưng tánh giác bồ đề rõ ràng tồn tại.

Nếu trong khoảnh khắc, trong thời gian rất ngắn, không thấy có tướng người, không tướng ta, không tướng chúng sinh, không tướng thọ mạng, thì tương ưng với Phật tánh. Phật tánh vốn chiếu rõ thật tướng của các pháp, không sinh, không diệt, không dơ, không sạch, không tăng, không giảm, nhưng vì bị vô minh che lấp, ánh sáng mặt trời (trí huệ) vốn có không hiện tiền, bị mây che lấp, trời đất tối đen, cho nên phân biệt không rõ, lấy phải làm trái, lấy trái làm phải, nhận giặc làm con, vọng tưởng điên đảo cho nên luân hồi sinh tử.

Vào đời Đường, Ngài Ngưỡng Sơn tu tại Hồ Nam, đắc được định lực tĩnh tọa trong chốc lát. Ngài không màng đến vàng bạc châu báu, thân nhân bạn bè và hết thảy năm dục. Ngài Ngưỡng Sơn, tuy không cầu danh lợi, nhưng thời gian lâu rồi, ai ai cũng đều biết Ngài, rất nhiều người lên núi cúng dường, gần gũi Ngài để cầu phước, cầu huệ. Tin đồn này truyền đến thừa tướng Phỉ Hưu. Do đó thừa tướng cũng lên núi lễ bái, thấy trên núi chỉ có vỏn vẹn một lều tranh, không giường chiếu, không có gì cả, chỉ có cái bồ đoàn, Ngài thường thường dùng để ngồi. Người đến Ngài cũng không động, người đi Ngài cũng không màng, không nghênh đón, cũng không tiễn khách. Thừa tướng Phỉ Hưu lại nghĩ: "Vị tu hành này không có chùa, hiện tại mình có tiền, thôi thì làm một ngôi chùa cúng dường cho Ngài tu". Do đó sai bọn tùy tùng lấy ra ba trăm lạng bạc, nhưng Ngài Ngưỡng Sơn cũng không tiếp nhận, cũng không từ chối, thừa tướng Phỉ Hưu bỏ bạc trên đám cỏ rồi đi. Ba trăm lạng bạc hồi đó, tương đương với ba triệu đô la bây giờ. Ba năm sau, thừa tướng Phỉ Hưu nghĩ: "Chắc chùa đã xây xong rồi, đi xem cho biết". Lên đến núi thì thấy lều tranh vẫn còn, Chùa thì chẳng thấy đâu hết, thừa tướng Phỉ Hưu nghĩ: "Tôi cúng dường tiền, tại sao Ngài không làm Chùa, vẫn còn chịu khổ như cũ, không biết tiền đem đi đâu rồi?" Do đó bèn hỏi Ngài Ngưỡng Sơn:

"Thiền Sư, con cúng tiền cho Ngài làm Chùa, Ngài để đâu rồi?"

Ngài Ngưỡng Sơn nói: "Trước kia ông để ở đâu, thì lại đó tìm".

Thừa tướng Phỉ Hưu đi lại chỗ cũ xem, thì số tiền bạc vẫn còn nguyên. Thừa tướng Phỉ Hưu lại nghĩ:

"Vị tu hành này thật là lười biếng, cúng tiền Ngài cũng không dùng, tại sao càng tu càng ngu si?"

Lúc này Ngài Ngưỡng Sơn nói với thừa tướng:

"Ông cho rằng tôi không biết dùng tiền, ông hãy mang về dùng làm việc khác, tôi không nghĩ làm Chùa có hình tướng".

Thừa tướng sớm đã biết lai lịch của Ngài, mới phát tâm vì Ngài xây chùa. Tuy tạo Chùa xong, không biết bồi dưỡng trí tuệ của mình, thì không như Ngài Ngưỡng Sơn ở tại đó tạo "Chùa trí huệ". Nếu ai không động vọng niệm, không khởi vọng tưởng năm dục, đó mới là chân tu đạo. Người ngồi thiền phải học Ngài Ngưỡng Sơn, đối với tiền bạc không động tâm, đừng ngồi tại đó khởi vọng tưởng: "Tôi ngồi xong sẽ đi làm nghề gì, kiếm bao nhiêu tiền"? Hoặc ở tại đó tính tiền đậu hũ, ai còn thiếu tiền mấy miếng đậu hũ .v.v... Nếu muốn làm như thế, thì thà ở nhà làm, đừng đến Chùa làm. Do đó người muốn kiếm tiền, từ nay về sau phải kiểm điểm, đừng mang những thứ vọng tưởng lăng xăng ấy vào chùa.

Lão Tăng Một Khi Ngồi Tiêu Hết Vạn Lạng Vàng — Giảng Ngày 04/07/1987

Ngưỡng Sơn Lão Nhân có nói rằng:

"Lão Tăng một khi ngồi,

Tiêu hết vạn lạng vàng".

Ý nghĩa nói đến thừa tướng Phỉ Hưu, tuy ông ta biết xuất gia là tốt, nhưng vì làm thừa tướng không thể xuất gia. Bèn xây một ngôi Chùa lớn, chứa khoảng hơn 2000 vị Tăng. Lúc đó, có rất nhiều người xuất gia nghe tin Ngài Ngưỡng Sơn ở Hồ Nam xây một đạo tràng lớn, đều đến để tu học, thân cận Ngài Ngưỡng Sơn, ngày ngày ngồi thiền tập định, nghiêm trì giới luật.

Thừa tướng Phỉ Hưu thấy mình không có phần xuất gia, bèn cho con lên Chùa xuất gia. Đứa con này là hàn lâm học sĩ, tức là tốt nghiệp quốc lập học viện tối cao. Ngài Ngưỡng Sơn thấy vị hàn lâm xuất gia, cho pháp danh là pháp sư Pháp Hải, giao cho công việc gánh nước. Đương thời số người ở tu hơn 1000 người, phân công việc này cũng không nhẹ. Thời đó không có nước "robinet" như ngày nay, phải xuống giếng gánh về, từ sáng đến tối không có thời gian nghỉ ngơi. Sáng sớm 3 giờ dậy, đại chúng lên khóa lễ sáng, còn pháp sư Pháp Hải đã bắt đầu đi gánh nước. Như vậy trải qua mấy năm gánh nước, mà không có làm việc gì khác, thậm chí tụng Kinh, ngồi thiền, cũng chưa tham gia. Một vị hàn lâm mà phải vì đại chúng gánh nước, thật giống như bị thiệt thòi, nhưng pháp sư Pháp Hải cũng không từ nan, cố gắng đi làm.

Một ngày nọ, vị pháp sư Pháp Hải có chút nhàn rỗi, từ khi về Chùa không biết người xuất gia tu cái gì, cho nên pháp sư Pháp Hải lén đi đến thiền đường nhìn trộm, thấy trong thiền đường có một số người ngồi thiền ngay ngắn, có một số đầu gục lên gục xuống vì ngủ gục, riêng một số mở mắt nhìn đông nhìn tây. Pháp Sư Pháp Hải nghĩ rằng: "Mình hằng ngày gánh nước, làm đầu tắt mặt tối, các vị chỉ ngồi ngủ gục, hoặc mở mắt nhìn khắp nơi, làm sao nhận được sự cúng dường của tôi!" Do đó trong tâm buồn bực phiền não, ôm lòng oán giận.

Pháp sư Pháp Hải chỉ nghĩ như thế, chứ không nói ra, nhưng Ngài Ngưỡng Sơn đã biết rồi, bèn gọi vào phòng phương trượng nói: "Nhà ngươi ở đây đã được mấy năm, hiện tại ôm lòng oán giận, cho rằng những người xuất gia không đủ tư cách tiếp thọ sự cúng dường của nhà ngươi, nay không cho ngươi ở đây nữa, ngươi hãy thu thập hành lý đi ngay".

Pháp Sư Pháp Hải bị Chùa đuổi đi, liền từ giã sư phụ Linh Hựu Thiền Sư nói: "Sư Phụ, con không có tiền, không biết nên đi đâu?" Linh Hựu Thiền Sư liền cho tám đồng rưỡi tiền, nói rằng: "Ngươi muốn đi đâu cũng được, nhưng khi tiêu hết số tiền nầy thì dừng lại, nếu dùng chưa hết thì đừng dừng lại". Tám đồng rưỡi tiền lúc đó bằng 85 đồng bây giờ, cũng không nhiều.

Pháp sư Pháp Hải trên đường đi, không dám tiêu tiền, dọc đường chỉ đi khất thực, từ Hồ Nam đi đến Giang Tô, đi qua trấn giang nhìn thấy cạnh trường giang có một hòn đảo nhỏ, trên đảo có núi. Pháp sư Pháp Hải muốn ghé đi dạo núi, giơ tay kêu người chèo đò lại, hỏi phải tốn bao nhiêu tiền. Người chèo đò không muốn nhiều, cũng không muốn ít, chỉ muốn tám đồng rưỡi thôi.

Pháp Sư Pháp Hải đến núi đó, thấy núi không cao lắm, rất yên tĩnh cho nên đã lưu lại. Sau đó tìm được một hang động trên núi, phát hiện trong động có mấy hũ vàng, cho nên tên núi đổi là Kim Sơn. Pháp sư Pháp Hải bèn đem vàng ra làm Chùa, chuyên tâm tu thiền. Từ đó đến nay, đạo phong Chùa Kim Sơn đặc biệt nổi danh. Trong quyển Bạch Xà truyện, có nói về phương trượng Pháp sư Pháp Hải. Lúc đó pháp sư Pháp Hải chưa thọ giới cụ túc, còn là Sa Di, nhưng Ngài đã là một vị Tổ Sư khai sơn Chùa Kim Sơn.

Vừa mới nói về Ngài Ngưỡng Sơn: "Lão Tăng một khi ngồi, tiêu hết vạn lạng vàng". Đây là đối với pháp sư Pháp Hải mà nói. Pháp sư Pháp Hải vọng tưởng cho rằng những người xuất gia không đủ tư cách thọ sự cúng dường của pháp sư Pháp Hải, thật ra không phải vậy. Tại sao? Vì nếu có người hay tĩnh tọa, "Tĩnh cực quang thông đạt". Lại rằng: "Nếu có người tĩnh tọa trong chốc lát, hơn tạo Hằng sa tháp bảy báu", cho nên vạn lạng vàng cũng tiêu hết. Do đó, chúng ta tham thiền đừng xem nhẹ việc ngồi thiền. Người học Phật muốn thành Phật, tất phải tham thiền đả tọa, phải dụng công, đừng sợ chân đau, lưng ê, mới thành tựu. Cho nên cổ nhân nói rằng:

"Không thọ một phen lạnh thấu xương, Sao được hoa mai thơm ngát mũi".

Nhận Rõ Trách Nhiệm Làm Người — Giảng Ngày 05/07/1987

"Không thọ một phen lạnh thấu xương Sao được hoa mai thơm ngát mũi".

Người ở đời, phải biết trách nhiệm làm người như thế nào? Trách nhiệm con người là phục vụ cho kẻ khác, lợi ích cho kẻ khác. Xem hết thảy phúc lợi của người như phúc lợi của mình, xem hết thảy đau khổ của người khác, như đau khổ của chính mình. Đó là vì một số người tự nguyện, phúc lợi vậy, một số người kém may mắn, đau khổ vậy. Vì có quan hệ như thế, cho nên phúc lợi của mình, có thể nhường lại cho kẻ khác, còn đau khổ của kẻ khác, coi như của chính mình. Nếu làm được như thế, thì biết rõ trách nhiệm của mình. Mỗi lời nói cử chỉ hành động phải vì người phục vụ, tổn mình lợi người. Nhưng hiện tại con người lại làm ngược lại, họ chỉ biết vì mình mà phục vụ, tổn người lợi mình, với thiên thức vốn có và trách nhiệm trái ngược nhau.

Vua đời nhà Thương, lấy thiên hạ làm trách nhiệm của mình. Khi thấy một người đói, như chính mình chưa chiếu cứ tốt người này, khiến cho họ đói, thấy một người bị lạnh, như chính mình chưa chiếu cứ tốt người này, khiến cho họ lạnh. Vua thời xưa như vậy đó, lấy thiên hạ làm trách nhiệm của mình. Nếu có người chưa được an lạc hạnh phúc, tức là mình làm không tốt, chưa tận trách nhiệm, cho nên vua kia là hiền tướng.

Nếu chúng ta đều có thể nghĩ làm như thế, thì trên thế giới, hết thảy tai nạn đều không xảy ra. Hiện tại vì sao có thiên tai hoạn nạn? Vì tâm người không công bằng, không hiểu cách làm người, cho nên gây thành tai nạn nhân họa, và đủ thứ việc không như ý. Con người đã quên mất nguồn gốc, từ sáng đến tối, sống trong cơn say, chết trong ảo mộng, bận rộn chỉ vì mình mà tính toán, chứ không phải vì người khác. Cho nên thế giới càng ngày càng tệ hại. Truyền thống cố hữu đạo đức Trung Quốc, là phải lợi ích kẻ khác mà xem mình bé nhỏ. Cho nên thời xưa thái bình thịnh vượng. Hiện nay chúng ta cũng đừng đồi bại theo thế giới, đồng lưu hợp ô. Tư tưởng phải thuần chánh, hành vi phải cao thượng, đầu đội trời, chân đạp đất, chánh đại quang minh, là người làm lợi ích cho thế giới. Như vậy công phu bạn ngồi thiền cũng tương ưng, mỗi cử chỉ hành động cũng được hộ pháp thiện thần đến ủng hộ. Tại sao hiện nay không được thiện thần đến ủng hộ? Vì chúng ta còn chưa hiểu trách nhiệm của mình. Người học Phật phải nhận thức rõ ràng một chút về vấn đề này.

Thanh Tâm Quả Dục — Giảng Ngày 22/08/1987

Lý Bạch có nói rằng: "Trong trời đất, vạn vật chỉ sống tạm trú. Thời gian trăm đời, như khách qua đường. Phù sinh như giấc mộng, vui sướng được bao lâu?"

Con người sống trong khoảng giữa trời đất, là một trong tam tài. Tam tài là: Trời, đất và con người. Tam quang là: Mặt trời, mặt trăng và sao. Chữ Trời do chữ Nhị và chữ Nhân hợp thành, chữ Nhị đại biểu cho âm, dương, hai khí, chữ Nhân có hai phẩy, cũng tượng trưng cho âm, dương, hai khí. Cho nên cổ nhân nói: "Thiên là một đại thiên, người là một tiểu thiên". Trời và người tương thông với nhau. Nếu có thể hợp đức với trời đất, thì mặt trời, mặt trăng, hợp thành ánh sáng. Tứ thời hợp tự, quỷ thần hợp cát hung, liền là Thánh nhân. Tại sao chúng ta hiện tại chưa hợp đức với trời đất? Mặt trời, mặt trăng hợp với ánh sáng? Tứ thời hợp tự, quỷ thần hợp cát hung? Vì bị khách trần phiền não chướng ngại.

Khách trần là gì? Khách trần là đến từ bên ngoài, cho nên nói là "Khách", nếu là chủ nhân, thì không gọi là khách. Từ bên ngoài vào, lại muốn chiếm đoạt ông chủ, nhiễu loạn chủ nhân, khiến làm mất đi chủ tể, không có trí huệ. Khách trần tổng cộng có năm thứ: Tài, sắc, danh, ăn và ngủ. Dục là thứ nhiễm ô. Tự tánh chúng ta vốn sáng suốt như như bất động, liễu liễu thường minh, nhưng hiện tại bị dục niệm năm dục làm nhiễm ô, chi phối con người trở thành hồ đồ, thấy sắc thì tham sắc, thấy tài thì tham tài, thấy danh thì tham danh, thấy thức ăn ngon liền sinh tâm tham ăn đồ ngon, hoặc đã no, hoặc chưa no, lại cảm thấy mệt, liền muốn đi ngủ. Con người ở trong trận năm dục thoát ra không được, đánh không vỡ. Ngủ vẫn còn tưởng nhớ năm dục, tỉnh dậy lại cũng vì năm dục mà bận rộn, không được nghỉ ngơi, bận rộn đủ rồi thì ngủ, ngủ tỉnh rồi lại bận rộn nữa. Cổ nhân có nói: "Tri túc thường lạc", nếu không biết tri túc (biết đủ) thì khổ mãi. "Năng nhẫn tự an", nếu không thể nhẫn nại được, thì thường không được an lạc.

Ngồi thiền thì phải thanh tâm quả dục, đây là bước đầu của việc công phu tu hành. Thanh tâm là làm cho khách trần trầm tĩnh xuống. Giống như một chén nước đục, nếu bạn khuấy động lên thì nước sẽ đục, không thể nhìn rõ được, nhưng nếu để yên một lúc, thì bụi bặm từ từ lắng xuống đáy. Đây là công phu bước đầu hàng phục khách trần phiền não. Thân thể chúng ta ngồi trong chốc lát, hơn tạo Hằng sa tháp bảy báu. Vì trong lúc tĩnh tọa trong một Sát na, có thể hàng phục khách trần, khiến năm dục bụi trần lắng xuống đáy. Cho nên có câu:

"Tâm tịnh nước hiện trăng, Ý định trời trong xanh".

Lại nói rằng:

"Tâm bình, trăm nạn tiêu, Ý định vạn điều tốt". "Tâm ngừng bặt niệm giàu sang thật, Tư dục đoạn sạch ruộng phước thật".

Nếu còn một phần tham dục, thì vẫn còn là kẻ nghèo, vẫn còn lòng tham! Tại sao con người lại tham? Vì cảm thấy mình không đủ, nếu cảm thấy đủ thì không tham. Không tham mới thật là an vui, cho nên "Tri túc thường lạc". Không biết tri túc thì thường khổ, thường lo lắng. Bạn ôm giữ những gì đã có, nhưng lại sợ mất, còn những gì chưa có, lại trăm phương ngàn kế muốn đoạt được. Suốt ngày đến tối phiền não đầy dẫy, đó là nhiều khổ. Người sống thì tham cái này, tham cái kia, đến chết rồi thì làm thế nào đây? Cho nên cổ nhân có nói:

"Nếu người muốn không chết Hãy hạ thủ công phu".

Chúng ta ngồi thiền là vì việc gì? Là vì "giả chết", phải thanh tâm quả dục, làm người sống như đã chết, mới được lìa khổ được vui, liễu sinh thoát tử.

Mọi người hãy nhìn xem, người đi học thì có phiền não của người đi học, người làm việc thì có phiền não của người làm việc, nông phu thì có phiền não của người nông phu, làm quan thì có phiền não của người làm quan, đừng cho rằng làm quan thì rất đắc ý. Mỗi người đều có phiền não riêng, nhưng lại vui chơi say đắm trong phiền não, còn cảm thấy rằng quá sung sướng, thật là đáng thương xót!

Chúng ta sinh ra trong hồ đồ, chết đi cũng hồ đồ, ngủ cũng hồ đồ, tỉnh lại cũng hồ đồ. Sống như thế có giá trị gì? Đó có phải là không muốn làm người chăng? Không phải, nhưng bạn có muốn biết sinh từ đâu đến? Chết đi về đâu chăng? Có người nói: "Tôi biết làm thế nào để chết đi, hoặc uống thuốc độc, hoặc nhảy xuống sông, hoặc thắt cổ. Không biết phải vậy chăng?" Đó gọi là tự tử, không những không được giải thoát, mà còn tăng thêm tội nghiệp. Do đó, ngồi thiền phải nghĩ tưởng biện pháp, tương lai lâm chung thì thân đừng bệnh khổ, tâm không tham luyến (Tài, sắc, danh, ăn, ngủ), ý không điên đảo, như nhập thiền định, hoặc cười mà đi, hoặc tự nhiên mà đi, hoặc thấy Phật Di Đà tay cầm hoa sen đến tiếp dẫn, biết trước giờ phút lâm chung, biết trong cuộc đời những gì cần làm đã làm xong. Tu hành thì phải vì như thế, nếu không biết những sự việc như thế, thì hồ đồ cả một đời, cũng không được nói chết rồi thì hết. Một đời hồ đồ đã qua, đời sau tái sinh lại hồ đồ nữa, như vậy thì vĩnh viễn vẫn hồ đồ, thật là đáng thương xót!

Chúng ta ngồi thiền, học Phật là muốn không hồ đồ, muốn chân chính hiểu biết về bản thân bộ máy hóa học này, làm thế nào kiến lập lại bộ hóa học, nghiên cứu khoa học thật sự. Bạn đi tìm khoa học bên ngoài, là bỏ gốc theo ngọn. Nếu bạn hiểu bản thân rồi, thì đắc được trí huệ. Học Phật tức là học đại trí huệ, làm bậc đại trượng phu trong nhân gian.

Điều Phục Con Khỉ — Giảng Ngày 29/08/1987

Tu hành, ai cũng đều có vọng tưởng, trong tâm ai cũng đều có con khỉ. Cho nên "Tâm viên ý mã". Tại sao đem tâm so sánh với con khỉ? Vì con khỉ hay nhảy nhót, không khi nào yên được. Vọng tưởng con người cũng lăn xăn, không có lúc nào ngừng, chạy đông tây nam bắc, không dừng lại khoảng giữa, vì không dừng lại khoảng giữa, cho nên hướng ngoại truy cầu, mà quên mất chính mình.

Có người hỏi Khổng Tử rằng: "Ví như có người dọn nhà, mà quên mang theo vợ con đi, việc này có thể chăng?"

Khổng Tử đáp: "Không những quên mất vợ con, mà chính thân mình cũng quên luôn". Người ngày nay đều quên thân, cũng quên tâm luôn. Không đếm xỉa đến tự tánh, như vậy tâm luôn chạy bên ngoài, không biết thu hồi lại, suốt ngày bận rộn, bôn ba, từ sáng đến tối cũng không biết bận chuyện gì. Đây là quay lưng với giác ngộ mà hợp với trần lao, nhận giặc làm con, quên mất bổn phận của mình, Phật tánh vốn có cũng không nhớ tới, từ khi sinh ra đến khi chết, cả một đời cũng không nhận ra, đều sống trong mộng huyễn bọt bóng, sống trong sự say sưa, chết đi trong giấc mộng, tìm không được ông chủ nhân của chính mình.

Hiện tại ngồi thiền là vì hàng phục tâm. Kinh Kim Cang có nói: "Ưng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm", tức là dạy bạn đừng chấp trước, mà hãy điều phục tâm viên ý mã của bạn, đó là sơ bộ đi trên con đường giác ngộ. Nếu hàng phục không được, thì dù trải qua số kiếp nhiều như bụi, cũng khó mà ra khỏi luân hồi, ví như nấu cát mà muốn thành cơm, không có lý vậy. Do đó, chúng ta tu hành sống với đại chúng, thì giữ khẩu nghiệp, ngồi một mình thì nhiếp tâm, nếu cùng với đại chúng, thì không nên nói nhiều. Nếu một mình thì phải đề phòng tư tâm vọng tưởng. Lâu dần thì tâm từ từ sẽ chuyên nhất. Cho nên: "Trụ tâm một chỗ, không việc gì mà chẳng xong".

Đến lúc, đại trượng phu sẽ hoàn tất mọi sự, những gì cần làm đã làm xong, phạm hạnh đã vững, không thọ thân sau nữa, liền thoát khỏi luân hồi, dứt sinh tử. Tại sao bạn chưa dứt sinh tử? Vì bạn không chế tâm tại một chỗ, còn tham đồ hư danh, chấp trước cảnh bên ngoài, cho nên thường thường dụng công phu không tiến bộ. Có chân công phu thì không lo, không buồn, không nghĩ, không biết. Cho nên có câu:

"Dưỡng thành đại chuyết phương vi xảo Học đáo như ngu thỉ kiến kỳ".

Nghĩa rằng:

"Luyện thành khờ khạo mới là khéo Học đến như ngu mới thấy kỳ".

Công Đức Tĩnh Tọa — Giảng Ngày 17/09/1987

"Nhược nhân tĩnh tọa nhất tu du

Thắng tạo Hằng sa thất bảo tháp".

Nếu có người tĩnh tọa trong thời gian rất ngắn, khoảng một Sát na mà như như bất động, rõ ràng sáng suốt. Hết thảy trần lao, vọng tưởng tạp niệm đều ngưng bặt, thì hết thảy trí huệ liền phát sinh. Lúc đó nhận rõ pháp vốn không sinh, không diệt, không dơ, không sạch, không tăng, không giảm. Hiểu rõ pháp tự tánh vốn thanh tịnh bất động, liền trở về cội nguồn. Tháp bảy báu như số cát sông Hằng là pháp hữu vi, có hình tướng, còn tĩnh tọa là pháp vô vi. Vô vi mà vô bất vi. "Tĩnh cực quang thông đạt". Tĩnh đến cực điểm, thì trí huệ quang liền hiện tiền, không còn điên đảo. Lúc này liền hành đạo bồ đề, phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Do đó so với tạo tháp bằng bảy báu thì thù thắng hơn. Lúc đó mới thật bố thí, thật trì giới, thật nhẫn nhục, thật tinh tấn, thật thiền định, thật trí huệ, đều tu lục độ, đầy đủ vạn hạnh. Tại sao chúng ta không có trí huệ? Vì từ sáng đến tối chuyên truy cầu bên ngoài, chưa hồi quang phản chiếu, phản cầu chính mình, cho nên làm việc thì hồ đồ, bỏ lìa tự tánh ngày càng xa, không biết quay đầu cho nên:

"Biển khổ không bờ

Quay đầu sẽ thấy bến".

Biển khổ là biển thế gian, tuy nhiên không có bờ mé, nếu hiểu mà biết quay đầu lại, thì sẽ lìa khổ được vui.

Người thế gian thì cầu danh cầu lợi, mệt tâm nhọc sức, ngày càng thêm ngu si. Vì bị năm dục trói buộc, nhìn không thủng, buông chẳng đặng. Cho nên không được tự tại, chạy đi tìm bên ngoài. Nếu nhìn thấu suốt, buông xả đặng, thì đắc được tự tại, sẽ không chạy lăn xăn bên ngoài. Cho nên bản tánh không lay động, không lấy, không bỏ, không thiếu, không thừa, không ta, không người. Lúc này chứng được vô sinh pháp nhẫn, quay đầu chuyển mình, mới biết trời cao đất rộng. Tại sao con người bị sáu căn, sáu trần, sáu thức, ràng buộc? Tại vì bỏ quên nguồn gốc tự tánh, chưa phá được nguồn gốc vô minh. Nguồn gốc vô minh tức là dục niệm, tổng cộng có năm thứ: Tài, sắc, danh, ăn và ngủ. Năm dục này bám chặt lấy chúng ta, tháo gỡ không ra. Nếu thoát khỏi tài dục, thì vướng vào sắc dục, nếu thoát được sắc dục, thì vướng vào danh dục, thậm chí tài sắc danh và ăn có thể thoát ly được, nhưng lại vướng vào ngủ. Mỗi ngày mà ngủ không đủ tám tiếng, thì chịu không được, bằng không thì cảm thấy ăn nuốt không vào. Tại sao? Vì bạn chấp trước về sự ngủ. Nếu không chấp trước thì không biết mình đã ngủ hay chưa, đều không thành vấn đề. Tài, sắc, danh, thực dục, cũng lại như thế. Bạn buông xả được thì đắc được tự tại. Khởi niệm thì việc theo đó mà phát sinh, bặc niệm thì việc theo đó mà diệt. Cho nên có câu:

"Tâm bặt niệm dừng thật giàu có

Lòng dục đoạn sạch ruộng phước thật".

Nếu bạn không khởi vọng tưởng là đại phú quý. Đoạn hết lòng tư dục mới là thật sự hưởng phước. Nếu còn chút tơ hào tư dục, thì còn bần cùng. Bạn muốn có phước chăng? Nếu muốn thì đừng khởi nhiều vọng tưởng, đừng bị năm dục trói buộc, nếu không thì chẳng được tự tại.

Nhìn Thủng Cảnh Giới Sáu Trần — Giảng Tại Kim Sơn Tự Ngày 11/10/1987

"Đạo trước mắt mà cầu chi xa

Việc dễ dàng mà cầu chi khó".

Sơ quả A La Hán, tiếng Phạn là Tu Đà Hoàn, dịch là "Nhập lưu", hoặc "Nghịch lưu". "Nhập vào dòng Thánh nhân pháp tánh, ngược với dòng phàm phu sáu trần ". Hiện tại phần đông cũng "Nhập lưu", nhập vào dòng sáu trần vậy. Cho nên sáu trần tức là sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp.

Sắc trần: Phàm là có sắc tướng đều là trần; không sắc tướng tức là tịnh.

Thanh trần: Tai nghe chuyện đời tâm bị nhiễm ô, tự tánh không trong sạch.

Hương trần: Phụ nữ thích thoa dầu thơm, thời gian lâu dầu thơm biến thành dầu thối. Bên ngoài thì thơm mà bên trong thì hôi thối. Hiện nay phái nam cũng thoa dầu thơm, bắt chước phụ nữ. Vì thấy phụ nữ thoa dầu thơm, làm mê hoặc phái nam. Phái nam muốn làm mê phụ nữ, cho nên cũng làm như thế. Bây giờ chỉ chưa có sơn môi đỏ. Tin chắc rằng tương lai không lâu, phái nam cũng sẽ vẽ mắt, sửa lông mi, tô môi đỏ, dũa móng tay. Đó là nam nữ đôi bên hỗ tương lường gạt, đội mặt giả hỗ tương lợi dụng. Bạn nói đây không phải là trần, thì là cái gì? Phiền phức quá! Con người vốn sạch sẽ mà lại tô vẽ làm vẻ mặt bướng bỉnh.

Vị trần: Tức là tham ăn ngon. Vì muốn ăn đầy bụng, nên nghĩ tưởng hết phương pháp, mời người nấu những món sơn trân hải vị. Nếu không ngon thì nuốt chẳng xuống.

Xúc trần: Tức là tham trơn nhẵn, khi tiếp xúc liền sinh ra trần.

Pháp trần: Trong tâm duyên pháp. Tâm pháp có 8, sắc pháp có 11, tâm sở pháp có 51, pháp bất tương ưng có 24, vô vi pháp có 6, cộng thành 100 pháp. Tâm duyên pháp trần khiến tự tánh không được thanh tịnh.

"Đạo trước mắt mà cầu chi xa". Đây là những cảnh giới sáu trần, đều ở trước mắt, hằng ngày tiếp xúc trong đời sống. Nếu tâm thanh tịnh không bị sáu trần ô nhiễm, thì hiển lộ tự tánh quang minh trí huệ tịch chiếu. Chẳng qua phần đông không nỗ lực dụng công phu, ngược lại hướng ngoại truy cầu, bỏ gốc tìm ngọn.

"Việc dễ dàng mà cầu chi khó". Sự việc vốn rất dễ dàng, nên "bỏ trần mà hợp giác", mà chuyển thành "bỏ giác mà hợp trần". Dễ như trở bàn tay, nhưng chúng ta cứ nhận giặc làm con, tránh chết đuối mà lại nhảy vào lửa, cuối cùng không bị chết đuối, thì cũng bị chết thiêu. Chẳng qua chết đuối không đau khổ lắm, nhưng chết thiêu thì đau khổ khó tả. Thế nào là chết đuối? Chết thiêu? Tham tài thì bị tài sản chôn vùi, giống như chết đuối. Tham sắc: Do lòng tham muốn cho nên bị lửa thiêu thân, giống như lửa thiêu. Nước, lửa, tức là ví dụ tài và sắc.

Sơ quả A La Hán thì không còn bị sáu trần làm dao động. Hỗ tương dùng sáu căn biến thành hộ pháp. Đây cũng giống như bản thân của bạn thiết lập trường thành, không thể bị lục tặc xâm lược. Tục ngữ có câu: "Bất đáo trường thành phi hảo hán". Hiện tại trong thân của bạn có vạn lý trường thành, tức là anh hùng hảo hán.

Lại có người nói: "Tôi không muốn làm hảo hán, tôi muốn làm người nhẫn nại". Câu này tôi không tin. Nếu thật, tại sao có người đánh bạn một bạt tai, bạn lại nổi giận? Do đó mọi người hãy xét lại, phải thật sự làm chủ được mới gọi là hảo hán. Nhưng phải hòa hợp với mọi người, đừng cống cao ngã mạn, tiêu kỳ lập dị.

Tứ Thiền Không Phải Là Tứ Quả — Giảng Ngày 04/10/1987 Tại Kim Sơn Tự

Tỳ Kheo Vô Văn, tu hành đắc được cảnh giới Tứ thiền, cho rằng đã chứng được Tứ quả A La Hán. Nói dối là chứng Thánh, tự đi sai đường, cho nên đọa vào địa ngục vô gián.

Cảnh giới Tứ thiền:

Sơ thiền: "Ly sinh hỷ lạc địa". Các mạch máu đều ngừng lại.

Nhị thiền: "Định sinh hỷ lạc địa". Hơi thở ngừng lại.

Tam thiền: "Ly hỷ diệu lạc địa". Niệm trụ rồi nhưng chưa xả hết.

Tứ thiền: "Xả niệm thanh tịnh địa". Niệm cũng xả hết, thì bất cứ xuất định, nhập định, vọng tưởng cũng không sinh.

Tứ Thiền này là phương tiện ngồi thiền, chẳng phải là pháp cứu kính. Tỳ Kheo Vô Văn cho rằng cảnh giới này là chứng quả La Hán, đó là vì thiếu trí huệ, nói dối, kiêu ngạo, chưa chứng mà nói là chứng.

Ngồi thiền đạt đến Tứ thiền xả niệm thanh tịnh địa rồi, quán tâm bên trong, chẳng thấy tâm; quán hình bên ngoài, chẳng thấy hình; quán vật từ xa, chẳng thấy vật. Tam phẩm tức ngộ, chỉ thấy đều là không. Quán không cũng không, sở không cũng không. Không không cũng không. Dục (niệm) có sinh chăng? Dục không sinh, tức là chân tĩnh, thường ứng, thường tĩnh, thường thanh tĩnh vậy. Nếu được như thế, thì với Phật tánh hợp mà làm một thể. Đây là một thứ cảnh giới khinh an, chớ đừng được ít cho là đủ. Trung đạo tự vẽ, phải tiếp tục nỗ lực, không ngừng tu tập, mới chứng sơ quả.

Sơ quả gọi là Nhập Lưu, nghĩa là nhập vào dòng Thánh, ngược dòng với phàm phu, trần lưu phần đông đều bị sáu căn, sáu trần, làm ô nhiễm sáu căn: Mắt tai mũi lưỡi thân ý. Sáu trần: Sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp. Sáu căn cộng với sáu trần là mười hai xứ. Giữa sáu căn và sáu trần sinh ra sáu thức cộng thành mười tám giới. Trong Kinh Lăng Nghiêm phân tích rất rõ ràng. Nếu không chấp trước mười tám giới, thì sẽ giải thoát khỏi sinh tử luân hồi, trở về cội nguồn. Tu thiền thì phải hiểu rõ đạo lý này, không thể lầm lẫn, nhận giặc làm con, mọi người phải cẩn thận.

Tại Sao Vọng Tưởng Điên Đảo ? — Giảng Ngày 10/10/1987 Tại Chùa Kim Sơn

"Nếu người nhận được tâm

Đại địa không tấc đất".

"Một niệm không sinh toàn thể hiện

Sáu căn hốt động bị mây che".

Tham thiền đả tọa phải nhận rõ bản tâm của mình, thấy tự tánh mình. Phải từ tâm tánh mình mà dụng công. Tại sao hết thảy chúng sinh khởi vọng tưởng điên đảo? Bạn muốn không điên đảo, nhưng vẫn cứ điên đảo. Bạn không muốn khởi vọng tưởng, nhưng vọng tưởng vẫn cứ lăn xăn, không làm chủ được chính mình. Tại sao? Vì bị tất cả cảnh giới bên ngoài làm lay chuyển, bên trong không có định lực, cho nên mới bị cảnh vật bên ngoài làm lay động. Đối với cảnh giới bên ngoài đến, tin cho là thật, nhận giặc làm con, nhận khổ cho là vui, suốt ngày bận rộn bôn ba, nghĩ kỹ thì cũng không biết cứu kính là vì cái gì? Từ khi sinh ra cho đến chết, cuối cùng cũng không minh tâm kiến tánh. Vì chưa rõ bản tâm thấy bản tánh, cho nên mới hướng ngoại truy cầu, lưu chuyển sinh tử, trôi nổi trong biển nghiệp, lúc lên lúc xuống, trôi nổi không cố định. Cuối cùng quay lưng với giác ngộ, mà hợp với trần lao, truy cầu danh lợi. Đó là bị vọng tưởng chi phối, bị sáu trần mê hoặc. Cho nên: "Một niệm không sinh toàn thể hiện". Ngồi thiền tập định, ngồi đến "Tĩnh cực quang thông đạt", thì sẽ khai mở trí huệ. Nếu tiến thêm một bước nữa, thì "Một niệm không sinh". Như vậy sẽ khoát nhiên quán thông, vạn sự vạn vật, không có gì mà chẳng hiểu biết, không có gì mà mắt nhìn không thấu suốt.

Hiểu biết hết thảy vạn sự vạn vật trên thế gian, mà không bị cảnh giới làm lay chuyển, ngược lại chuyển biến được hết thảy cảnh giới. "Tám gió thổi không động", thì dù ngàn đao vạn mũi tên bắn đến thân bạn, cũng giống như bắn vào hư không, vì bạn đã hợp với hư không mà làm một, đồng thể với pháp giới. "Túng ngộ phong đao thường đản đản, giả nhiêu độc dược dã nhàn nhàn". Lìa hết thảy khổ, đắc được hết thảy vui, thì dù ở trong khổ, cũng chuyển khổ thành vui, trong tâm không còn khổ tồn tại. Lúc này bạn muốn đến địa ngục, thì địa ngục cũng biến thành hoa sen, đến ngạ quỷ thì ngạ quỷ cũng sinh về thế giới Cực Lạc. Hết thảy súc sinh đều thoát khỏi súc sinh, được sinh về thế giới Cực Lạc. Tại sao lại như thế? Vì bạn có oai lực và cảm ứng.

Trong Đại Bi Sám có nói:

"Nếu tôi đến núi đao, núi đao tự sụp đổ Nếu tôi đến hầm lửa, hầm lửa tự tắt hết

Nếu tôi đến địa ngục, địa ngục tự tiêu diệt

Nếu tôi đến ngạ quỷ, ngạ quỷ tự no đủ

Nếu tôi đến Tu La, ác tâm tự điều phục

Nếu tôi đến súc sinh, tự đắc đại trí huệ".

Nếu tâm có thể chuyên nhất, niệm Chú Đại Bi, "một niệm không sinh", thì đến núi đao, núi đao liền sụp đổ, hầm lửa cũng tắt hết. "Một niệm không sinh", thì không còn vọng tưởng. Niệm Chú Đại Bi, địa ngục cũng tiêu diệt, ngạ quỷ cũng đều no đủ. Nếu có lòng nóng giận, vì có tánh A Tu La, nếu hướng về A Tu La niệm Chú Đại Bi, thì A Tu La cũng cải ác hướng thiện, không còn nóng giận. Súc sinh thì ngu si, nếu hướng về súc sinh niệm Chú Đại Bi, thì súc sinh sẽ khai mở đại trí huệ. Nếu người nào tu được tam muội định lực, thì chuyển biến được hết thảy tai nạn, gặp xấu hóa thành tốt, gặp rủi ro thành may mắn.

"Sáu căn hốt động bị mây che". Sáu căn là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, và ý. Mắt thấy sắc vì sắc mà động, tai nghe tiếng, vì tiếng mà động, mũi ngửi mùi, vì mùi mà động, lưỡi nếm vị, vì vị mà động, thân giác xúc vì xúc mà động, ý duyên pháp vì pháp mà động. Nếu sáu căn không động, thì hóa thành sáu vị hộ pháp bảo vệ tự tánh, tự tánh không giao động, thì sáu căn không bị sáu trần: sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp làm lay động, cho nên có đại định lực. Nếu sáu căn hốt động, thì giống như mây che lấp trí huệ quang minh. Mọi người phải tu pháp bất động, cho nên phải tu thiền tập định.