Ý Nghĩa Đời Người

Kiên Nhẫn Hằng Tâm Lại Tham Thiền

"Tổn pháp tài, diệt công đức,

Mạc bất do tư tâm ý thức,

Thị dĩ thiền môn liễu khước tâm,

Đốn ngộ vô sinh tri kiến lực".

Người tu hành vì sao không thành tựu? Ngồi cũng không tương ưng, tu pháp gì cũng không tương ưng. Tại sao chúng ta muốn làm công đức, công đức lại không có? Vì tâm ý thức của chúng ta tác quái. "Tâm" thì khởi vọng tưởng, "ý" thì so đo tính toán, "Thức" thì khởi phân biệt. Vì "niệm" không có chuyên nhất, cho nên không có tĩnh lự.

Tọa thiền gọi là "tĩnh lự". Tĩnh lự thì phải dẹp hết các vọng tưởng. Nhưng vọng tưởng chúng ta không phải dễ mà dẹp hết được, nghiệp phong vô hình, khi khởi thì nổi sóng bà đào, như sóng trong biển không khác, hết cái này rồi cái khác. Bạn nói vọng tưởng có hình tướng chăng? Vọng tưởng không có hình tướng. Bạn cảm giác có vọng tưởng, nhưng truy cứu tỉ mỉ, thì nó không có gốc rễ. Chúng ta bình thường thì vọng tưởng rối rít như sóng trong biển, liên tiếp không ngừng, có lúc thì nhiều một chút, có lúc ít một chút, bất quá chúng ta không phân biệt được, vì cuộc sống cho nên không biết có vọng tưởng. Lúc bạn tĩnh tọa đôi chút, thì sẽ biết trong tâm có rất nhiều vọng tưởng. Trong tâm nghĩ bất quá nhiều việc xảy đến, như sóng trong biển đếm không xuể.

"Tổn pháp tài, diệt công đức", "Đều do tâm ý thức ấy". Tâm niệm của chúng ta không chuyên nhất, tâm phân biệt quá nhiều, trong tám thức luôn luôn phân biệt phải quấy, dấy lên, lặng xuống, không cố định, tâm phân biệt của con người không có số lượng, trong tâm khởi vọng tưởng cũng không có số lượng, vì tâm, ý thức, bận rộn khởi vọng tưởng. Do đó làm một chút công đức pháp tài cũng bị tổn, công đức cũng thiệt thòi.

"Thị dĩ thiền môn liễu khước tâm". Thiền môn tức là pháp môn thiền tông, không dùng tâm ý thức để làm công đức, chỉ mong sao tâm được chuyên nhất, tâm được thanh tịnh, khiến cho tâm sạch sẽ, một bụi trần cũng không nhiễm. Cho nên trong thiền tông tham thoại đầu có tham câu: "Bản lai diện mục của mình trước khi cha mẹ sinh ra như thế nào?" Thực ra niệm câu thoại đầu này cũng là vọng tưởng. Vì sao lại muốn tìm? Nếu trong tâm chúng ta không có một ý niệm, thì cũng giống như không có vòng "cẩn cô" trên đầu Tôn Ngộ Không. Vì Tôn Ngộ Không chuyên chạy nhảy khắp nơi. Tôn Ngộ Không là một con khỉ, tâm của bạn cũng thế, nhảy nhót lung tung. Thiền tông cũng tham câu: "Niệm Phật là ai?" Tìm ai đang niệm "Nam mô A Di Đà Phật". Có người nói: "Tôi đang niệm". Bạn đang niệm? Bạn đã thấy qua người niệm Phật chăng? Bạn có nhận thức được mình chăng? Thân của bạn chỉ là bốn đại hòa hợp mà thành. Đem đất, nước, gió, lửa, phân tích ra, thì ai là bạn? Bạn lại như thế nào? Cho nên tham câu "Niệm Phật là ai?" cũng giống như khoan lỗ, khoan chừng nào xuyên qua thì thôi. Tham "Niệm Phật là ai?" Là một pháp môn, tham đến "Sơn cùng thủy tận nghi vô lộ", lúc đó "Rõ ràng hoa liễu lại một thôn". Có thể cải câu nói lại rằng "Thiền môn không bị tâm, ý, thức, chi phối".

"Đốn ngộ vô sinh tri kiến lực". Lúc đó bạn mới có thể hiểu giác ngộ trí huệ và kiến giải vô sinh. Nếu bạn không hiểu đạo lý này, ngồi thiền cứ khởi vọng tưởng, thì không thể khai ngộ. Muốn khai ngộ thì phải chuyên nhất, ngưng hết vọng tưởng trong tâm, thì chân tâm mới hiển lộ, mới có thể đắc được chân chánh trí huệ. Khai ngộ là hiểu biết, không giống như lúc trước hồ đồ. Cho nên chúng ta tham thiền không nên sợ lưng ê, chân đau, phải đem chí nguyện sắt đá ra, phải dùng kiên nhẫn và tâm thường hằng để tham thiền, phải thường hằng không đổi, kiên cố bất khuất, thời thời khắc khắc, đều nỗ lực dụng công. Đại đức cao Tăng xưa kia, một khi ngồi mấy chục năm, có thể thấy rằng tu hành không giản đơn dễ dàng, hôm nay như thế này, mai như thế nọ, ngồi một ngày mà có thể khai ngộ. Cho nên mọi người phải đem tâm nhẫn nại ra, tham gia thiền thất.

Phải chuyên nhất như thế nào? Ví như bạn gái tìm bạn trai, hoặc bạn trai tìm bạn gái, phải chuyên tâm nhất chí. Nếu có thể dùng tâm thành, tâm kiên cố, từ từ tham thiền, thì không có lý nào mà không thành công.

Tiêu Diệt Nguồn Gốc Tật Ác — Giảng Ngày 28/03/1987

Ngồi thiền là điều thân điều tâm. Điều thân thì không phạm sát sinh, trộm cắp, tà dâm. Điều tâm thì tiêu diệt tham sân si. Nếu thân phạm sát sinh, trộm cắp, tà dâm, thì chắc chắn thọ quả báo. Nếu tâm có tham sân si, thì phải đọa địa ngục. Nếu muốn tiêu diệt tham sân si, thì đừng phạm sát sinh, trộm cắp, tà dâm; thì cũng không đọa địa ngục. Do đó trước hết phải điều tâm cho tốt, phải hàng phục tâm. Kinh Kim Cang có nói: "Không có chỗ trụ mà sinh tâm này". Không chỗ trụ, tức là không trụ nơi tham, sân, si. Nếu chấp trước tham sân si, thì không thể tương ưng với đạo.

Tại sao chúng ta sát sinh? Đều vì có tâm tham, vì tham khẩu vị, hoặc lợi ích việc khác mới sát sinh. Tại sao thế giới có chiến tranh? Đều vì tâm tham tác quái, hoặc tham tài, sắc, danh, quyền lợi, muốn chiếm tài sản người khác, làm sở hữu của riêng mình, cho nên mới phạm sát sinh. Sát sinh bao gồm nhân sát, duyên sát, pháp sát và nghiệp sát. Con người tại sao lại ăn cắp? Vì có tâm sân, do có tâm sân, không vui vẻ, cho nên muốn cướp đoạt tài vật của người khác, không nhọc mà có, mới đi ăn cắp. Bạn nghĩ muốn chiếm tiện nghi của người khác cũng phạm ăn cắp. Trộm cắp cũng bao quát nhân trộm, duyên trộm, pháp trộm, nghiệp trộm trong đó. Tại sao người ta dâm loạn? Vì tâm ngu si tác quái. Ngu si tức là hồ đồ, cho rằng dâm loạn là tốt, thật ra đã mất đi tinh thần của mình, mất đi tự tánh vô giá quý báu.

Nếu điều thân được thì không phạm sát sinh, trộm cắp, tà dâm. Muốn không phạm ba nghiệp, thì trước phải tiêu diệt tham sân si. Vọng tưởng trong tâm chúng ta như sóng trong biển cả, sóng trước kéo sóng sau. Cũng như vọng tưởng này đi, thì vọng tưởng khác đến. Nói chung tâm không thành thật, không nghe lời.

Hàng phục tâm, thì tâm phải thành thật, như sự láu lỉnh của trẻ con, biết nghe lời. Chúng ta ngồi thiền điều phục thân tâm, thì thân tâm không thể có bệnh. Tại sao con người có bệnh? Vì thân tạo đủ thứ lỗi lầm, cho nên thân có bệnh. Nói rộng ra là do tâm con người bệnh trước, tâm phạm tham, sân, si, mới ảnh hưởng đến thân rồi sinh đủ thứ bệnh. Như chứng bệnh nhọt hiện nay, vì ăn thịt quá nhiều, mà trong thịt có rất nhiều độc tố. Hiện nay trong nước và trong không khí, đầy dẫy chất độc tố hóa học. Chúng ta nhờ nương không khí và nước mà sinh tồn, trong vô hình hấp thụ rất nhiều loại chất ô nhiễm. Nước vốn đã có độc, dùng nước để làm và tạo thành các thứ thực vật, nhưng ăn vào cũng có độc. Nếu còn ăn thịt nữa, tức là tăng thêm độc tố. Vì ngựa, bò, dê, heo, gà, chó .v.v... mỗi loài bên trong cơ thể đều có lực lượng đề kháng, dùng để chống với độc tố từ bên ngoài, mà sức lực đề kháng này, ở trong cơ thể động vật thường tác chiến tranh, hình thành lực lượng rất lớn. Chúng ta ăn thịt thì ăn vào những thứ độc tố đó, khiến cho chúng phát huy đủ thứ biến hóa trong cơ thể con người, liền hình thành chứng bệnh nhọt.

Hơn nữa hiện nay tánh dục của con người không cấm đoán, dâm loạn bừa bãi, và đồng tính luyến ái, tích lũy trên thân thể đủ thứ độc tố cho nên "Ái tử bệnh" (AIDS), lưu hành khắp nơi. Thân thể chúng ta là một bộ máy hóa học nhỏ. Thế giới là một bộ máy hóa học vĩ đại. Nếu bạn phóng chất gì đi, liền hóa nghiệm ra sản phẩm chất đó. Hiện nay những thứ vứt bỏ đi đều là chất độc, cho nên hóa nghiệm ra một sức mạnh rất lớn, còn lợi hại hơn nhiều so với đạn hạt nhân.

Hiện nay tin tức trên báo chí đăng đầy dẫy về "Ái tử bệnh" (AIDS), nhưng đã quá trễ. Làm thế nào để hàng phục thứ ác bệnh này? Phải điều trị thân tâm. Thân tâm điều phục được, thì thứ ác bệnh này cũng không có cách chi xâm nhập được. Người tham thiền, không cần phải sợ thứ bệnh này. Bạn hiểu đạo lý tham thiền, thì từ từ dụng công, hy vọng có thể tiêu trừ hết thảy các tật bệnh trên thế giới. Do đó khóa thiền thất không phải là nhân duyên nhỏ, mà là nhân duyên lớn.

Thu Hồi Phóng Tâm — Giảng Tại Kim Sơn Tự Ngày 04/04/1987

Con người mới sinh ra, đều không nghĩ gì hết, chỉ biết ăn. Do đó khi trẻ con đói, bạn không cho nó uống sữa, nó liền khóc lên. Con người lớn lên, từ từ học nghĩ, rồi hình thành tập quán, bạn muốn nó không nghĩ, cũng không dễ dàng được. Do đó, mục đích tham thiền là đừng khởi vọng tưởng. Cho nên "Chế tâm một chỗ, không việc gì mà chẳng xong". Phải chế tâm lại một chỗ, thu hồi tâm lại.

Trước kia tâm phóng đi mà không biết trở về, bây giờ phải thu hồi nó lại, ngưng bặt tất cả vọng tưởng, nhưng không phải dễ. Bạn muốn nó đừng nghĩ, nhưng nó vẫn cứ nghĩ. Bình thường nghĩ đông, nghĩ tây, tập quán thành tự nhiên. Khi có dịp ngồi tĩnh tọa, lúc đó bạn kêu nó đừng nghĩ tưởng thì khó vô cùng. Tuy khó cũng phải thu hồi "phóng tâm", khiến nó đừng tưởng nghĩ.

Nếu muốn tâm đừng nghĩ tưởng, trước phải tìm một vật gì cho nó. Vì tâm chúng ta cũng giống như con khỉ, chơi hết cái này, lại chơi cái khác. Bạn muốn kêu nó đừng chơi, nhưng nó không thể dừng lại. Hiện tại muốn tìm một vật cho nó chơi, thì hãy tham thoại đầu "Niệm Phật là ai?" Phải dùng tâm đi nghiên cứu, niệm Phật là người nào? Đây gọi là khởi "nghi tình". Cho nên "nghi ít ngộ ít, nghi nhiều ngộ nhiều, không nghi không ngộ", mà tham thiền thì phải khai ngộ.

Khai ngộ là gì? Có một số bàng môn ngoại đạo, tự cho mình khai ngộ, bèn đăng báo quảng cáo, cho rằng đó là tin tức mới. Ngày xưa, không có báo chí, cho nên chưa từng nghe qua Tổ Sư ngày xưa phát biểu tin tức, nói họ đã khai ngộ. Khai ngộ không phải là tự mình nói, phải nhờ vị thiện tri thức chứng minh mới đúng. Nhưng hãy mở mắt thật to mà xem, hiện tại có được mấy vị thiện tri thức đã khai ngộ? Do đó tự cho mình khai ngộ là hoàn toàn sai lầm.

Lúc trước tôi đã từng gặp một người, y nói y đã khai ngộ. Tôi nói với y rằng: "Bạn nói bạn khai ngộ, vì bạn cho rằng đây là danh từ tốt đẹp, cho nên bạn mới mạo xưng khai ngộ, nếu là một danh từ xấu, thì bạn sẽ không nói bạn khai ngộ". Nếu bạn nghĩ mang danh từ khai ngộ là tốt, thì nhất định phải thật khai ngộ mới đúng, không thể giả mạo tự xưng đã khai ngộ.

Ngồi thiền thì thu hồi phóng tâm lại. Hiện tại không biết tâm chạy đi đâu, cho nên phải tham "Niệm Phật là ai?" Tham đến khi hiểu được, thì sẽ chân chánh thấu hiểu, mà có chỗ khai ngộ. Tuy thật sự thấu hiểu, cũng không thể tự mình chứng minh, phải có vị thiện tri thức chứng minh, con đường của bạn đi là đúng, như thế mới được.

Hiện tại mọi người đều luyện tập ngồi, tốt nhất là ngồi tư thế kiết già, nếu không thể ngồi kiết già được, thì ngồi bán già. Phải ngồi đến hai chân chịu nghe lời, có thể ngồi 1, 2 đến 5, 6 tiếng mà cũng không đau, thì lúc đó tham thiền mới tiến bộ, mới có thể có chỗ lãnh hội, có sở khai ngộ. Khai ngộ không phải là chỉ dụng công một hai ngày. Cũng giống như đi học, phải học tiểu học mấy năm, rồi lên trung học. Xong trung học rồi, mới đến đại học, xong đại học rồi đến bác sĩ, tiến sĩ, phải trải qua thời gian lâu dài. Tham thiền cũng thế. Do đó mọi người phải bỏ ra một phen thời gian dụng công tham thiền.

Có người nói: "Tôi không có nhiều thời gian". Tuy bạn không có nhiều thời gian, nếu bạn có thể ngồi trong chốc lát, thì công đức cũng vô lượng. Do đó có câu rằng:

"Nếu người tĩnh tọa trong chốc lát, Hơn xây Hằng sa tháp bảy báu".

Bạn kéo tâm lại, không cho khởi vọng tưởng, trong chốc lát cũng được vô lượng công đức. Vì xây tháp bảy báu là công đức bên ngoài, còn tĩnh tọa, không khởi vọng tưởng, là công đức vô lậu, cho nên so với công đức xây tháp, thì thù thắng hơn nhiều. Do đó mọi người phải đem thời gian ra mà luyện tập ngồi thiền.

Ngưng Bặc Vọng Tưởng — Giảng Ngày 05/04/1987

Tham thiền tức là tĩnh lự, tĩnh đến cực điểm, thì mọi vọng tưởng chẳng còn nữa. Cho nên "Tĩnh cực quang thông đạt", nhưng phải tĩnh đến cực điểm, thì trí huệ quang minh mới hiển lộ, mới có thể khai ngộ. Tĩnh không đến cực điểm, thì quang không thể thông đạt, cũng không thể khai ngộ. Muốn tĩnh đến cực điểm, thì phải giữ sáu đại tông chỉ.

Không tranh. Tại sao thế giới càng ngày càng suy sụp? Vì mọi người đều tranh. Đây là bao quát tranh danh, tranh lợi, tranh quyền, tranh địa vị, nghiêm trọng nhất là tranh sắc. Trong tâm con người thường tranh với chính mình, có lúc thì nghĩ tu đạo, có lúc thì nghĩ phát tài, có lúc thì nghĩ đến ăn đồ ngon, tự mình với mình thường không được bình an, tức là trong tâm mình thường đấu tranh. Giữa người với người cũng hỗ tương xung đột. Tại sao xung đột? Vì tranh lợi, tại sao phải tranh lợi? Vì muốn duy trì đời sống của mình, nuôi sống gia đình mình, mà cơ bản gia đình là sắc dục. Vì duy trì sắc dục, bảo hộ nhà mình cho nên đưa đến phân tranh giữa người với người, kế đó nhà với nhà tranh nhau, nước này tranh với nước kia, mà nguồn gốc nguyên nhân là một. Khởi đầu là người nước này tranh với người nước kia, và nước này tranh với nước kia, dẫn đến thế giới này tranh với thế giới kia, tinh cầu này với tinh cầu kia, tạo thành cục diện nước và lửa không dung với nhau, trong vũ trụ nổi đại chiến, đều là do một tâm niệm tranh phát khởi. Do đó chúng ta ngồi thiền, trước phải làm cho tâm tranh ngưng bặt.

Không tham. Nghiên cứu sâu hơn một bước, sau tâm tranh có một quân sư, đó là tâm tham, tham danh, lợi, tài, sắc, ăn, ngủ. Tham không biết chán.

Không cầu. Con người vì sao có tham? Vì sau tâm tham, có tâm truy cầu sai khiến. Hướng ngoại truy cầu, thấy vật người khác, liền muốn chiếm làm của riêng mình.

Không ích kỷ. Con người tại sao hướng ngoại truy cầu? Vì mặt sau có tâm ích kỷ tác quái, bất cứ ở đâu cũng đều nghĩ cho riêng mình. Người có tâm ích kỷ thường hay sợ sệt, vì tâm ý đen tối, không đủ quang minh lỗi lạc, lo sợ mình thiếu ăn.

Không tự lợi. Do tâm ích kỷ sai khiến, do đó chuyên thủ lợi về mình.

Không nói dối. Nếu đã phạm tranh, tham, cầu, ích kỷ, tự lợi, năm đại tông chỉ, thì có thể nói dối. Vì bảo trì ích kỷ lợi mình, cho nên sinh ra những phương pháp gạt người. Người tu đạo phải ngưng bặt sáu thứ vọng tưởng này, mới đạt được tự tại. Nếu bạn còn sáu thứ tà kiến này, thì ngày đêm sáu thời không thể an ổn đặng. Nếu có thể ngưng bặt, thì tâm được tự tại, thiên hạ thái bình, bất cứ phiền não gì cũng đều không có. Tại sao có phiền não? Vì có sáu thứ tà kiến này. Cho nên "Sai một ly đi một dặm". Chỉ sai một chút mà suốt đời buồn rầu, lo buồn đủ điều, đến nỗi mắt hoa, răng rụng, tóc bạc, mặt nhăn, không biết lúc nào phải đi gặp vua Diêm Vương. Đó đều là làm người không hiểu đạo lý cơ bản, tu đạo phải hiểu sáu đại tông chỉ, thì trong tâm mới có đại trí huệ, đại an lạc, đại tự tại.

Hiện tại sẽ lần lượt giảng Khai Thị, tương lai mọi người hiểu đạo lý thì không cần giảng. Khi ngồi xong, xả thiền thì phải "đi hương", "chạy hương". Chạy hương thì bạn cũng không tranh, không tham, không cầu, không ích kỷ, không tự lợi, không nói dối, thì tự nhiên trì giới, bố thí (bố thí hết thảy mọi tật xấu), nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định mà đắc được trí huệ. Tham thiền thì đều tu lục độ, đều liên quan với nhau. Hiện tại mọi người chưa hiểu đạo lý, cho nên giảng nhiều một chút. Tương lai hiểu rồi, không cần giảng nhiều. Tham thiền thì phải thực hành, ví như bạn nói học giỏi, học giỏi nhưng bạn không học, thì cũng vô dụng. Bạn nói ngồi thiền tốt, ngồi thiền tốt, nếu không ngồi, thì cũng không có ích lợi gì. Phải đem thời gian quý báu ra, tu pháp môn vi diệu này. Ai có thể tĩnh tọa đến cực điểm, khiến cho quang minh thông đạt, thì người đó có thể khai mở đại trí huệ.

Bắt Lấy Con Khỉ — Giảng Tại Kim Sơn Tự Ngày 11/04/1987

Ngồi thiền phải bắt lấy con khỉ, tâm con người như ngựa hoang, ý như con khỉ. Nếu không bắt kéo lại, thì nó (tâm) luôn luôn chạy khắp nơi, tinh thần phân tán, sẽ làm hao phí nguồn gốc quý báu của tự tánh. Nếu vô duyên, vô cớ bị con khỉ không trị được, thì nay phải khiến cho con khỉ (ý) biết nghe lời, khiến cho con ngựa hoang (tâm) không thể không giữ quy cụ, phải bắt giữ tâm viên ý mã lại. Bắt giữ như thế nào? Phải dùng "Vòng Kim Cô" trói lại, và niệm Chú "Khẩn Cô" như trong Tây Du Ký, Đường Tăng niệm Chú Khẩn Cô cho Tôn Ngộ Không, khiến cho con khỉ mới nghe lời.

Chú Khẩn Cô của chúng ta là gì? Tức là niệm thoại đầu "Niệm Phật là ai?" Nghĩ tưởng tìm "Ai"? Thì con khỉ liền nghe lời. Vì nó không biết là "Ai", cho nên nó liền chuyên tâm nhất chí đi tìm, tức có thể tâm bình khí hòa, chú mục nghi thần đi tìm, thì nó sẽ không chạy khắp nơi. Nếu bạn bắt lấy con khỉ, khiến cho nó nghe lời rồi, thì công phu của bạn tiến bộ nhiều lắm.

Ngồi thiền cũng giống như người huấn luyện ngựa, huấn luyện khỉ, không phải dễ. Tuy không phải dễ, cũng cứ phải ngồi, cố gắng khắc phục. Trong lúc này, bạn phải đưa ra một điều kiện, thật không phải dễ, rất phí công sức. Ngồi thiền cũng lại như thế, sẽ phải bỏ ra một phen công phu. Bạn phải đem "cuồng tâm dã tính, si tâm vọng tưởng chế tại một chỗ, công phu càng ngày càng tăng, thì phiền não càng ngày càng giảm".

Mục đích tham thiền là phải khai mở trí huệ, có trí huệ rồi, thì không thể điên đảo như lúc trước, nếu bạn ngồi tại đây mà thân không động, tâm không động, thì liền nhập định. Có định rồi, thì tự nhiên sẽ khai mở trí huệ, hết thảy mọi vấn đề cũng sẽ thấu hiểu hết.

Phật không có chỗ nào khác với chúng sinh, chỉ vì Phật có đại trí huệ, đại trí huệ cũng là thần thông, thần thông thông đạt hết thảy. Trí huệ và thần thông là hai mà chẳng phải hai, nhưng đây không phải là quỷ thông. Quỷ thông thì dùng thức tâm của mình đo lường, tự cho là thông minh, thực ra chẳng phải thông minh. Trí huệ chân chánh thì không dùng sự suy nghĩ, mà tự nhiên biết, nhậm vận tự tại. Bạn có trí huệ thì thông đạt hết thảy. Nếu không có trí huệ thì mọi việc đều điên đảo, rõ ràng là điên đảo mà tự mình còn không biết. Nếu làm sai mà biết sai thì có thể cứu được; nếu làm sai mà không biết sai thì khổ lắm.

Chúng ta nếu muốn "Lìa khổ được vui", thì chúng ta phải có trí huệ. Có trí huệ rồi thì không còn khổ nữa. Nếu hiểu đạo lý này, thì không thể sinh phiền não. Thật ra, đạo lý này rất đơn giản, nhưng ngồi thiền phải đem thời gian ra. Cho nên "Ngồi lâu có thiền, ở lâu có duyên". Tham thiền tức là làm cho tâm thanh tịnh. Tĩnh lự là phải làm cho mọi tư lự lắng xuống, thu thập mọi tư lự sạch hết, cũng như Thần Tú Đại Sư có nói "Thời thời thường lau chùi, đừng để dính bụi bặm". Hiểu đạo lý này rồi, thì lập chí tu thiền, phải đặc biệt nỗ lực bắt lấy con khỉ, niệm chú Khẩn Cô, niệm càng nhiều càng hữu hiệu. Các vị phải nỗ lực, phải đem tâm nhẫn nại ra, chân đau, lưng ê, cũng phải nhẫn. Cho nên:

"Không trải qua một phen lạnh thấu xương, Sao được hoa mai thơm ngát mũi".

Nước Cam Lồ Là Thuốc Liễu Sinh Thoát Tử — Giảng Ngày 18/04/1987

Tham thiền không phải chỉ ngồi thiền mới là dụng công, mà đi, đứng, nằm, ngồi, đều phải dụng công, chỉ bất quá ngồi thiền thời gian dễ chuyên nhất. Đi cũng tham "Niệm Phật là ai?" Đứng cũng tham "Niệm Phật là ai?" Ngồi, nằm, cũng tham "Niệm Phật là ai?" Cho nên "Đi đứng nằm ngồi, không rời niệm này, rời niệm này thì là sai lầm!" Niệm này là cái gì? Tức là "Niệm Phật là ai?" Phải tham câu thoại đầu này.

Ngồi thiền thì uốn đầu lưỡi lên hàm trên, nếu có nhiều nước dãi thì nuốt vào. Đây là "Nước cam lồ". Tại sao? Vì ngồi thiền, ngồi lâu rồi, nước dãi có vị ngọt. Tuy không nồng như đường, hoặc như mật ong, nhưng cũng là một vị ngọt thanh đạm. Người thường uống thứ nước cam lồ này, thì không ăn cơm cũng không đói, không uống nước cũng không khát, cho đến đi không biết đi, đứng không biết đứng, ngồi không biết ngồi, nằm không biết nằm, công phu đã đả thành một khối, thời khắc đều ở trong định.

Nước cam lồ trị được bách bệnh, cường thân kiện thể, khai mở đại trí huệ, nhưng phải luôn luôn dụng công, không nên gián đoạn. Tại sao người tu đạo không thích nói nhiều? Vì họ muốn dụng công. Bất cứ là bửa củi gánh nước, hoặc làm bất cứ việc gì, đều là dụng công. Dụng công phu được thành thục, miên miên mật mật, không nghĩ đến dụng công, thì nó cũng sẽ tự động dụng công, không nghĩ tham "Niệm Phật là ai", nó cũng tự động tham. Tham đến gió thổi không động, mưa rơi không lọt, công phu thành khối, thì mưa gió không làm gì đặng. Để đạt đến trình độ công phu như thế, không phải một sớm một chiều mà luyện thành, cho nên phải thời thời khắc khắc, từ từ dụng công.

Nước cam lồ còn gọi là "Nước nhà mình". Ba chữ này hợp lại đọc thành chữ dược (thuốc). Thuốc này sống thọ lâu năm, thuốc liễu sinh thoát tử, thuốc thoát khỏi luân hồi lục đạo. Mọi người đều có thuốc này, nhưng mọi người không dùng đến nó. Ai ai cũng bỏ gốc tìm ngọn, chạy đông chạy tây tìm kiếm bên ngoài. Thứ thuốc này là tự tánh vốn sẵn có. Người nào thường dụng công, thì nước dãi rất ngọt, thậm chí còn hơn mật, đường, đợi đến khi thuốc này công hiệu, thì trong thân thể liền sinh sản biến hóa. Nếu chưa tu đến chỗ diệu dụng, thì không biết, nếu đến được rồi, thì thời thời khắc khắc không thể buông bỏ công phu. Không thể gián đoạn, nhưng phải luôn giữ thường hằng. Không phải ba ngày đánh cá, hai ngày phơi lưới; một ngày nóng, mười ngày lạnh, phải có kiên, thành, hằng, thường thường dụng công mới có thể thành tựu.

Chạy hương thì phải phấn khởi tinh thần lên, phải đi thật nhanh. Phải như "Long tinh hổ mãnh". Lúc nhập định thời như "Long bàn hổ ngọa" (rồng khoanh, hổ nằm); xuất định rồi thì phải phấn khởi tinh thần, không nên lừ thừ uể oải như ngủ không tỉnh. Chạy hương thì cũng là một thứ vận động, hoạt động lưu thông khí huyết, giống như năm xưa Đạt Ma Sư Tổ dạy chư Tăng tập định tại Thiếu Lâm Tự. Xuất định thời cũng dạy họ quyền thuật. Đó cũng là vì hoạt động gân cốt, điều hòa khí huyết.

Bạn muốn ngồi thiền được tương ưng, thì trước hết phải khử trừ sáu thứ tư tưởng mâu thuẫn. Tại sao gọi là mâu thuẫn? Bạn một mặt nghĩ muốn khai ngộ, khai mở đại trí huệ, nhưng lại cũng giống như lúc trước nào là: Tham, tranh, cầu, ích kỷ, lợi mình, nói láo, thì vĩnh viễn không đạt được mục đích. Vì sáu thứ tư tưởng này mâu thuẫn, trái với sự khai ngộ, cho nên trước phải giữ sáu đại tông chỉ cho vững chắc, vững chắc rồi thì có thể phá vô minh.

Tham thiền tức là vì phá vô minh. Vô minh tức là không hiểu. Nguồn gốc vô minh là ái dục. Do đó người tham thiền phải chú ý khử dục đoạn ái. Nếu bạn không khử dục đoạn ái, nghĩ muốn tham thiền cầu khai ngộ, thì không có lý này. Đây là then chốt quan trọng, mọi người phải chú ý.

Đừng Muốn Nhanh Muốn Nhanh Sẽ Không Đạt Được — Giảng Ngày 19/04/1987

Đa số các em học sinh mới vào học, thì đều ôm ấp một mục tiêu. Dự định học cho giỏi rồi tìm một việc làm, hoặc học khoa học, học ngành điện toán, hoặc học những môn khác. Trong thời gian học, nếu cứ đem mục tiêu để trong tâm mà không chuyên nhất học hành, thì học không giỏi được. Tại sao? Vì trong tâm bạn có vật chướng ngại. Ví như bạn nghĩ muốn học đến bác sĩ, nhưng không chuyên tâm nhất chí học hành, cuối cùng sẽ không đạt được mục đích. Phải tạm thời buông bỏ ý nghĩ học bác sĩ, buông bỏ hết thảy những kỳ vọng, chỉ chuyên tâm học, mới có thể đạt được mục đích.

Đạo lý ngồi thiền cũng giống nhau. Ngồi thiền là vì khai ngộ, khai mở đại trí huệ, liễu sinh thoát tử. Nhưng bạn ngồi thì không nên nghĩ tới ý niệm này: "Tôi chừng nào khai ngộ đây? Tôi làm sao khai đại trí huệ? Làm thế nào liễu sinh thoát tử đây?" Phải từ từ, tham câu "Niệm Phật là ai?" Không cần lo khai ngộ, hay không khai ngộ; khai mở trí huệ, hay không khai mở trí huệ; liễu hay không liễu sinh tử. Nếu thường tồn tại những ý niệm như thế, thì không thể nào khai ngộ. Tại sao? Vì trong tâm bạn có vật chướng ngại, phải buông bỏ thân tâm, vô câu vô thúc, vô quái vô ngại, chuyên nhất tham "Niệm Phật là ai?", tham đến "Sơn cùng thủy tận nghi vô lộ, liễu ám hoa minh lại nhất thôn", thì sẽ có một phen thiên kinh động địa. Nhưng bạn cũng không cần tồn tại cái tâm này. Khi công phu của bạn chín mùi, thì sẽ đến giai đoạn đó. Không nên tham nhanh, cho nên "Chớ muốn mau, muốn mau thì không đạt được, đừng thấy lợi nhỏ cho là đủ, thủ lợi nhỏ việc lớn sẽ không thành".

Ngồi thiền phải chế tâm tại một chỗ, đừng khởi vọng tưởng, chế tâm tại một chỗ, thì không việc gì mà không xong, hết thảy mọi sự việc đều tương ưng, thì bạn sẽ đạt được thành tích mà bạn có thể đạt đến. Đừng có tư tưởng không bỏ công sức mà được thu hoạch: "Mới ngồi xuống, liền nghĩ muốn có sự cảm ứng". Không nên cầu cảm ứng, tham hiệu nghiệm. Nếu tham hiệu nghiệm, rất dễ bị tẩu hỏa nhập ma. Ma biết được bạn tham tiện nghi, liền khiến cửa tham dục của bạn mở ra, chúng liền xâm nhập. Nếu bạn không có tâm tham muốn nhanh, tâm tham tiện nghi, thì ma cũng không có cách chi làm hại bạn được. Điểm này các bạn phải hết sức chú ý, mới ngồi tham thiền, không nên xem thường.

Tại sao tôi đem ví dụ học hành ra nói? Vì học với tham thiền cũng giống nhau, chẳng khác nhau. Bất cứ làm việc gì, chỉ cần hướng tới trước mà làm, đừng có tâm tham thu hoạch xí đồ. Nếu tâm tham thu hoạch xí đồ của bạn tồn tại, thì mục tiêu của bạn cách ly càng ngày càng xa.

Lại có một ví dụ nữa dễ hiểu. Như mọi người hiểu biết việc ăn cơm. Bụng của bạn đói thì chỉ cần ăn cơm là no, nếu chỉ nghĩ tưởng bụng đói mà không ăn, thì cuối cùng không thể no được. Người mặc quần áo không đủ ấm, cảm thấy lạnh thì bạn mặc thêm đồ là đủ, nếu chỉ nghĩ lạnh mà không mặc thêm đồ thì sẽ bị lạnh. Ngồi thiền cũng như thế, chỉ cần ngồi là đủ rồi, không cần nghĩ tưởng bạn khai ngộ như thế nào? Làm sao khai đại trí huệ, làm sao liễu sinh thoát tử. Chỉ cần chuyên tham thiền là đủ rồi, cho nên: "Đạo là do thực hành, không hành sao có đạo; đức thì phải làm, không làm sao có đức?" Phải thực hành mới tương ưng được.

Mượn Giả Tu Chân — Giảng Ngày 25/04/1987

Thần Tú Đại Sư có làm bài kệ:

"Thân là cây Bồ đề

Tâm như đài gương sáng

Thời thời siêng lau chùi

Đừng để dính bụi bặm".

Chúng ta muốn thành Phật, phải mượn cái giả mà tu cái thật. Thân thể giả này cũng phải dụng công phu. Tại sao nói thân thể là giả? Thân thể của chúng ta là do bốn đại giả hợp mà thành. Bốn đại là đất, nước, gió, lửa. Những chất cứng trong thân thể như gân, xương, thuộc về đất, chất lỏng như máu mủ, nước dãi, thuộc về nước, nhiệt độ ấm thuộc về lửa, hơi thở thuộc về gió. Thân thể là do bốn đại giả hợp mà thành. Trong thân thể chúng ta, ngoài ra còn có Phật tánh. Phật tánh này tu cho tốt, thì sẽ thành Phật, nếu không biết tu, thì thành quỷ. Thân con người cũng giống như bộ máy hóa học, xem bạn xả bỏ vật gì đi, nếu như xả bỏ đi vật tốt, thì sẽ được sản phẩm tốt, nếu xả bỏ đi vật không tốt, thì sẽ được sản phẩm không tốt.

Trên căn bản Phật tánh có thể khống chế thân thể này, nhưng có lúc thân thể không nghe lời, không giữ quy cụ, làm việc không hợp pháp. Bạn dạy nó đừng tu hành, thì nó rất phấn khởi vui mừng, bạn dạy nó nhẫn nại, thì nó cảm thấy không dễ dàng làm được, bạn dạy nó nóng giận, thì nó cảm thấy rất dễ dàng. Lại nói thêm một ví dụ đơn giản nữa về nam nữ. Nếu bạn kêu nó xuất gia tu đạo, thì nó không muốn, nếu bạn kêu nó mau đi tìm đối tượng, thì nó rất phấn khởi vui mừng.

Phật tánh ở trong thân thể bốn đại giả hợp, giống như người ở trong phòng. Phòng của con người ở cũng cần đất, nước, gió, lửa, tạo thành. Phòng có tác dụng gì? Là dùng để ở. Nếu không có người ở, phòng bỏ không thì sẽ hư hoại. Con người đến lúc chết, Phật tánh rời khỏi thân thể, thì thân thể sẽ thối nát, tan rã, đất nước gió lửa, trả về cho bốn đại.

Nhưng con người muốn tu thành Phật, cũng phải nhờ thân thể bốn đại giả hợp này giúp đỡ Phật tánh, cho nên Thần Tú Đại Sư làm kệ rằng: "Thân là cây bồ đề"; bồ đề là giác, thân thể chúng ta giống như một thân cây "Giác". "Tâm như đài gương sáng". Chân tâm của chúng ta là Phật tánh, Phật tánh này vốn nhìn không thấy, nhưng bây giờ đặt cho một ví dụ, gọi nó là "Đài gương sáng". "Thời thời thường lau chùi", phải luôn luôn lau chùi Phật tánh cho sạch sẽ, "Đừng để dính bụi bặm".

Bài kệ trên là đại biểu pháp môn tiệm ngộ, phải tuần tự đi lên, từng bước, từng bước, tu hướng tới trước, lúc trước chưa khai ngộ, phải từ từ lần lượt, không thể vượt bậc mà tiến, nói: "Tôi một khi ngồi xuống liền khai ngộ". Đó gọi là "dã hồ thiền", mới có hiện tượng cổ quái. Người chân chánh dụng công, thì tâm không tán loạn, như như bất động, thời thời khắc khắc không quên dụng công. Lúc trước có giảng qua, ngồi thiền thì đầu lưỡi uốn lên hàm trên, có nước dãi thì nuốt vào, vì nước dãi khiến cho thân thể điều hòa, trị được bách bệnh, cho nên gọi là "nước cam lồ", nuôi dưỡng pháp thân huệ mạng của bạn.

Ở trước đã nói xong bài kệ của Ngài Thần Tú. Bây giờ giảng bài kệ của Ngài Lục Tổ Huệ Năng: "Bồ đề vốn không thân", vì Lục Tổ là người đốn ngộ, Ngài thật sự đã hiểu bản thể, cho nên nói giác vốn chẳng phải là một thân cây, không thể chấp vào hình tướng. "Gương sáng cũng không đài". Gương sáng dụ cho Phật tánh quang minh, nhưng Phật tánh này chẳng có cảnh đài ở trong đó. "Vốn không một vật". Phật tánh vốn chẳng có vật gì, sạch sẽ thanh tịnh, lại "Chỗ nào dính bụi bặm"?

Hai bài kệ trên, đại biểu đốn và tiệm hai pháp môn, chúng ta không nên lầm cho rằng Thần Tú nói sai, Lục Tổ nói mới đúng. Thật ra đây là hai giai đoạn mà người tu hành phải đi qua con đường này.

Chúng ta ngồi thiền cũng như tằm làm kén, bị thất tình (Hỷ, nộ, ai, cụ, ái, ác, dục), lục dục trói chặt. Tuy nhiên thất tình không thể lập tức đoạn sạch, nhưng cũng được giảm bớt phần nào.

Hỷ: Không nên vui vẻ quá độ, cười đến phát cuồng.

Nộ: Không nên nóng giận, cho nên "Một chút lửa, có thể đốt hết rừng công đức"; "Ngàn ngày nhặt củi, cháy trong tích tắc". Bạn ngồi thiền thì tâm bình khí hòa. Nhưng khi nóng giận thì bách bệnh phát sinh, khắp mình gân cốt đau đớn, vì lửa sân đã thiêu cây bồ đề cháy sạch.

Ai: Không thể bi ai quá độ mà không tiết chế.

Cụ: Tâm sợ hãi sẽ không được chánh đáng.

Ái: Thấy sắc đẹp sinh tâm ái dục, thấy kẻ khác có đồ tốt đẹp, liền muốn chiếm làm của mình.

Ác: Ác với ái ngược nhau, ái đến cực điểm thì chán ghét.

Dục: Bao quát hết thảy dục niệm đều không tương ưng với đạo.

Thất tình này phải giảm bớt, cho nên phải luôn luôn thường lau chùi, thất tình giảm xuống đến cực điểm thì không còn nữa, lúc này thường ở trong định, đi, đứng, nằm, ngồi, đều tham thiền, đều dụng công. Lúc này đã nhận ra bộ mặt thật của chính mình.

Tâm Thanh Thủy Hiện Nguyệt — Giảng Ngày 26/04/1987

Thiền tức là tĩnh lự. Khi vị Duy Na đánh ba tiếng mõ, thì chúng ta bắt đầu ngồi, phải ngưng bặt hết thảy mọi vọng niệm. Khi nước đục không lắng trong, thì không cách chi nhìn thấy đáy được, khi bụi bặm lắng xuống, nước lắng trong, thì mới thấy được đáy.

Hằng ngày tư tưởng của chúng ta thường đầy dẫy các thứ tạp niệm, khiến chúng ta hồ đồ trong sự hồ đồ. Khởi vọng tưởng tốt cũng là hồ đồ trong sự hồ đồ; khởi vọng tưởng xấu, cũng là hồ đồ trong sự hồ đồ. Vì hồ đồ trong sự hồ đồ, nên bị trần ai che lấp. Nửa tin nửa ngờ không thể chắc chắn. Tại sao không thể chắc chắn? Vì trong tâm quá hôn mê, không nhận ra đâu là tà, đâu là chánh, gì là đúng, và gì là không đúng. Con người sống hồ đồ trong sự hồ đồ ngày qua ngày, chính mình còn không biết những gì không đúng.

Trước khi tĩnh tọa, mình không bao giờ chú ý đến có vọng tưởng, còn cho rằng mình rất thông minh. Đợi đến lúc ngồi thiền, thì vọng tưởng tạp niệm đều dấy lên. Lúc này bạn mới bắt đầu biết được, cho nên bạn mới biết có vọng tưởng. Thật ra trước khi chưa ngồi thiền, vọng tưởng của bạn mới nhiều, chỉ vì bạn không biết được mà thôi, cho nên bạn cho rằng không có vọng tưởng. Ngồi thiền đừng sợ có vọng tưởng, không nhận rõ nó là cảnh giới vọng tưởng mà chuyển theo nó.

Cho nên "Tĩnh cực quang thông đạt". Tĩnh đến cực điểm, thì trí huệ quang minh liền hiện tiền, nhưng quang minh không phải là thật, bạn nhìn thấy quang minh, đó chỉ bất quá là bóng trăng mà thôi, không nên cho đó là thật. Chúng ta tu hành, có chút cảm ứng, hoặc chút cảnh giới, không nên được nhỏ cho là đủ, phải tiếp tục nỗ lực, từ từ, mỗi ngày ngồi thiền tập tĩnh cho đúng giờ; ngày ngày dụng công, lâu dần công phu thuần thục, thì thượng lộ, một khi công phu thượng lộ, thì thời khắc luôn luôn nghĩ muốn dụng công. Tại sao chúng ta không muốn dụng công? Vì không có dưỡng thành tập quán.

Tu hành là tu tâm. Cho nên:

"Tâm thanh thủy hiện nguyệt,

Ý định thiên vô vân",

Nghĩa rằng:

"Tâm thanh tịnh thì như mặt trăng hiện trong nước,

Ý định thì như bầu trời không mây".

"Tâm bình bách nạn tán,

Ý định vạn sự cát".

Nghĩa rằng:

"Tâm yên tĩnh thì trăm nạn tiêu trừ,

Ý định thì vạn sự đều tốt lành".

Chúng ta tu hành phải có kiên, thành, hằng. Không những chỉ có tâm kiên cố, mà cũng phải có tâm thành và tâm thường hằng. Nếu chỉ có tâm kiên cố, mà không có tâm thành và tâm thường hằng, thì chẳng làm gì được. Cho nên phải kiên cố lập chí tu thiền, phải kiên cố như kim cang. Thành tức là kiền thành, thành khẩn, không có tơ hào tâm tán loạn. Lại thêm tâm hằng viễn, không phải một sớm một chiều, mà là ngày ngày thời khắc luôn luôn như thế.

Bình thường không cần giảng nhiều; Đầu lưỡi uốn cong lên hàm trên, có nước dãi thì nuốt vào, đó là nước nhà mình, cũng gọi là nước cam lồ, thường uống nước cam lồ, sẽ tiêu trừ bách bệnh, thân thể tự nhiên mạnh khoẻ.

Biến Hóa Khí Chất Sửa Tập Khí Tốt — Giảng Ngày 02/05/1987

Mọi người tụ lại đây tập ngồi thiền, thực tế không những chỉ ngồi mà đi, đứng, nằm, đều là tham thiền. Cho nên "Đi đứng nằm ngồi, không rời cái này, rời cái này, liền sai lầm". Cái này là cái gì? Tức là thiền, hoặc là tĩnh lự. Làm cho ý niệm quy về một, tức là tập trung tinh thần. Cho nên: "Chế tâm một chỗ, không chuyện gì mà chẳng xong". Tại sao người làm việc chẳng thành công? Vì không tập trung tinh thần. Nếu tập trung tinh thần, tức là có định lực, có định lực thì trí huệ sẽ phát sinh.

Ngồi thiền không nên cầu thần thông, hoặc cầu hiệu quả gì. Trước hết phải thu thập thân thể cho sạch sẽ, không có các bệnh tật, như thế thì bất cứ tà khí gì, cũng đều không thể xâm nhập vào phạm vi của bạn. Nếu bạn thường có chánh khí thẳng thắn, đầu đội trời, chân đạp đất, thì tự nhiên sẽ phát sinh chánh tri chánh kiến, mà làm bất cứ việc gì, không thể không hợp lý, đây là ngồi thiền được chỗ diệu dụng.

Tâm cảnh của bạn, có lúc không có sóng nổi dậy, không có phiền não, không có thị phi, không ta, không người, dụng công được như thế, thì ngồi thiền có hiệu quả.

Đến khi ngồi thiền có công hiệu, bạn tự mình có thể thí nghiệm, bạn có thể hồi quang phản chiếu, tự hỏi mình: Phải chăng tôi vẫn còn tham ăn? Có còn tham những thứ danh lợi không thật? Đã sửa đổi những thói hư tật xấu chưa? Nếu gặp những chuyện không hợp lý, không như ý, có còn nổi phiền não lên chăng? Nếu như trả lời là "Phải", thì tôi có thể nói bạn ngồi thiền không có tiến bộ chút nào. Nếu như bạn giảm bớt những tập khí ở trên, thì công phu tu hành có chút tiến bộ.

Bạn có thể tự kiểm soát:

Nói về việc ăn uống! Nếu như giữa thức ăn ngon và dở, bạn đều ăn giống nhau, thì con quỷ tham ăn bị bạn đuổi chạy đi.

Làm việc: Phải chăng những việc đối với tôi có lợi ích, tôi đi làm, còn không ích lợi thì không đi làm? Phải chăng tôi rất làm biếng? Nếu như thế, thì công phu thiền định của bạn không có tiến bộ. Nếu có thể sửa đổi, phàm làm việc gì đối với người có lợi, tôi đều tự nguyện đi làm, phục vụ cho mọi người. Việc đối với mình phạm vi nhỏ, không màng chú ý đến. Nếu bạn có thể được như thế, thì sẽ đuổi con quỷ lười biếng phải chạy đi.

Nếu như tinh thần của bạn ngày càng sáng suốt hơn, không hôn trầm buồn ngủ, như thế thì con quỷ buồn ngủ bị bạn đuổi chạy đi. Bạn có thể đuổi con quỷ tham ăn, quỷ lười biếng, quỷ ngủ chạy đi rồi, thì đó là bước đầu công phu ngồi thiền. Từ đó tinh thần và khí chất của bạn nhất định sẽ khác với trước hơn nhiều, "Đại biến hoạt nhân", nghĩa rằng "Thay đổi con người sống". Cho nên: "Đồng ở một chùa, nhưng thần khí không giống". Cũng có thể nói: "Cùng ở một chùa, nhưng con quỷ không giống"; trước kia là quỷ vương, hiện nay là Bồ Tát, hoặc là lúc trước tâm bạn rất độc cay, bây giờ tâm bạn là Bồ Tát.

Làm sao biết ngồi thiền có công phu? Chỉ xem bạn ăn vật gì thì biết liền. Nếu bạn luyện ăn ngon, thì ngồi thiền sẽ không đắc được diệu dụng, phải trừ khử hết tập khí mao bệnh, quan trọng nhất là phải trừ khử và sửa đổi phiền não và sân hận. Phiền não không có thì như cát bùn đã lóng xuống đáy, nước lắng trong vắt, thì nhìn đặng thấy rõ. Lúc này trí huệ liền hiện tiền, nếu tâm thủy hỗn đục, tức chưa quét sạch vô minh phiền não, sẽ không có định lực, nếu không có định lực, thì đừng nói tới huệ lực. Do đó chúng ta ngồi thiền, phải có tâm nhẫn nại, những hành vi, thái độ và các phương diện đều phải thay đổi. "Thiền" không phải chỉ ngồi đó mới là tu hành, mà là thời khắc, không lúc nào mà chẳng dụng công. Lâu dần khí chất sẽ thay đổi. Nếu tôi nói đúng thì mọi người có thể chiếu theo làm, nếu nói không đúng thì đừng nghe, hãy quên nó đi. Phải đạo thì tiến, trái đạo thì lùi.

Thiền không phải ngồi ở đây xong, về nhà thì khởi nóng giận. Nếu không có nóng giận thì giống như Phật. Nếu có nóng giận thì giống như quỷ. Bạn phải thường thường mở miệng liền cười, chuyển phiền não qua thì thành bồ đề, dễ như trở bàn tay! Không cần tìm kiếm bên ngoài, hết thảy đều ở trong tự tánh.

Cửa Khai Mở Trí Huệ — Giảng Ngày 16/05/1987

Mục đích chủ yếu ngồi thiền là khai mở trí huệ. Từ vô thỉ kiếp đến nay, chúng ta vì không hiểu ngồi thiền, không hiểu tu trí huệ. Cho nên ngày càng ngu si, ngày càng nhiều vọng tưởng, phiền não. Tại sao? Vì không tu hành, không ngồi thiền. Sự khai ngộ thì không có hình tướng, không có nhan sắc, không thể dùng con mắt phàm phu, để đo lường cảnh giới đã khai ngộ. Cứu kính thì khai ngộ gì? Tức là biết sinh từ đâu đến? Chết đi về đâu? Biết sinh như thế nào? Chết như thế nào? Hiểu biết rồi thì có thể phá vô minh, phá vô minh thì không còn phiền não. Không còn phiền não thì ít vọng tưởng tạp niệm. Tạp niệm ít thì tà niệm cũng ít. Tà niệm ít thì chánh niệm hiện tiền. Trí huệ liền càng ngày càng tăng trưởng. Như cây cỏ mùa xuân, ngày càng lớn nhanh, nhưng nhìn thì chẳng thấy mỗi ngày lớn bao nhiêu. Trí huệ cũng lại như thế, chánh niệm tồn tại thì tà niệm bớt đi, trí huệ liền càng ngày càng tăng trưởng. Bạn nhìn thấy được chăng? Nhìn chẳng thấy đặng. Vì trí huệ là việc thần Thánh không thể thấy được. Bạn có trí huệ chăng? Bạn tự mình cảm giác được. Nếu như bạn không điên đảo, không hồ đồ như lúc trước, chuyên làm những việc nên làm, thì bạn có trí huệ; nhưng nếu bạn còn hồ đồ điên đảo, chuyên làm những việc không nên làm thì đó là ngu si.

Tu hành thì phải trở về cội nguồn, khai phát quặng mỏ trí huệ vốn có, khai quật ra thì liền hiểu biết chân chánh. Chân chánh hiểu biết đến cực điểm tức là Phật, Phật với phàm phu không khác gì cho lắm, chỗ bất đồng là, Phật thì người có đại trí huệ. Chúng ta tin Phật không cần cầu thần thông diệu dụng, ba thân, bốn trí, năm nhãn, sáu thông. Chỉ cần bạn tin trí huệ của Phật, chúng ta ai ai cũng đầy đủ trí huệ, không riêng Phật mới có. Phật là người chỉ đường cho chúng ta, chúng ta tiếp nhận con đường mà đi, đi khai phát quặng mỏ trí huệ vốn có.

Hiện tại các nhà khoa học, nhà hóa học, nhà vật lý học, nhà triết học .v.v… đều hướng ngoại tìm đáp án. Thật ra, hết thảy đều vốn có đủ trong tự tánh chúng ta. Tham thiền là khai mở công xưởng hóa học của thân mình, làm đủ các thứ thí nghiệm. Tham thiền là thí nghiệm hóa học, là mẹ của khoa học, là mẹ của triết lý, có thể khiến bạn khai mở đại trí huệ. Khai mở trí huệ rồi, thì hết thảy mọi vấn đề đều tự nhiên thấu hiểu.

Người thường tham thiền, thì thường phát quật đại viên cảnh trí, bình đẳng tánh trí, diệu quán sát trí, thành sở tác trí, vốn có. Nếu đắc được bốn trí này, thì năm nhãn, sáu thông, không cầu mà tự được. Cho nên không cần hằng ngày đi tìm thần thông diệu dụng, những thứ này là tự tánh của chúng ta vốn tự đầy đủ.

Nhưng bạn phải có tâm nhẫn nại, sớm tối ngồi thiền, thì sẽ thanh tâm quả dục, tự tánh thanh tịnh, trừ khử nhiễm ô, đây là lúc trong bộ máy hóa học làm thí nghiệm các loại, dùng nguyên liệu gì, sẽ thu hoạch được sản phẩm đó. Do đó, ngồi thiền thì phải đề khởi chánh niệm. Cũng như cây cỏ mùa xuân, từ từ phát triển. Nếu không tham thiền, không tu hành, cũng như đá mài dao, không thấy được sự mất mát, mà càng ngày càng mòn đi. Lúc chúng ta làm việc hồ đồ, đã làm mất đi tinh thần quý báu, thân thể lại hư hoại, cuối cùng thì chết đi. Nếu trân quý thân mình, giữ gìn tinh khiết, thì có thể bảo trì thân thể mạnh khoẻ, thì trí huệ càng ngày càng tăng trưởng.

Không Cho Rằng Chứng Thánh Mới Là Cảnh Giới Tốt — Giảng Ngày 17/05/1987

Tham thiền, trong thì điều tâm, ngoài thì điều thân, thân tâm hợp mà làm một. Tức là lời nói, việc làm, phải đi đôi, phối hợp với nhau. Ngồi thiền là thu thập tâm viên ý mã, đừng để chạy nhảy bên ngoài, khiến cho thân thể và cử chỉ hành động đều phải chánh đáng: Đi đường phải chánh đáng, ngồi, đứng, nằm, cũng phải chánh đáng, hết thảy phải thứ tự như pháp. Cho nên:

"Hành như phong

Trạm như tùng

Tọa như chung

Ngọa như cung".

Đi thì như gió thoảng, không nên như cuồng phong bạo vũ, đứng thì thẳng như cây tùng, ngồi thì vững như đại hồng chung, nằm thì nằm theo tư thế cát tường.

Nếu đi đứng nằm ngồi phối hợp với tham thiền, thì công phu mới dễ tương ưng. Thế nào là công phu tương ưng? Tức là rất khinh an, có một thứ cảm giác nhẹ nhàng khoái lạc, không có vọng tưởng tạp niệm, như nước không có sóng. Vọng tưởng ví như sóng nước. Hãy nhìn sóng trong biển, hết cái này đến cái khác, sóng trong tự tâm cũng lại như thế. Nếu có định lực, trong thì nhiếp tâm, ngoài thì nhiếp thân, thân tâm đều phối hợp với nhau, thì đắc được khinh an. Đây là bước đầu công phu.

Ngồi thiền là "Định sinh hỷ lạc địa", một sự phương tiện đầu tiên mà tham thiền phải trải qua con đường này, cho nên đừng được ít cho là đủ. Lúc này phải hướng về trước cầu tiến bộ, không nên chấp trước cảnh giới gì. Nếu cảm thấy mình không phát khởi, thì coi như xong rồi, không thể tiến bộ được nữa, con đường trung đạo tự vẽ, công phu từ trước phế bỏ hết, mà không thể thành tựu.

Cho nên Kinh Lăng Nghiêm có nói: "Đừng cho rằng chứng Thánh, mới là cảnh giới tốt, nếu cho rằng chứng Thánh, tức bị ma cám dỗ". Đừng cho rằng chứng Thánh, tức là đừng cho rằng công phu của mình đã đến nhà, tôi đã chứng quả khai ngộ, mà sinh tâm tự mãn. Khi sinh tâm tự mãn, liền chiêu tà ma ngoại đạo đến, tà ma ngoại đạo tức là tham thần thông.

Nếu cho rằng mình chứng Thánh, tức bị ma cám dỗ, liền rất dễ bị tẩu hỏa nhập ma, nếu tham tiện nghi nhỏ, cảnh giới nhỏ, thì rất dễ lầm vào đường tà.

Do đó, tham thiền không nên chấp trước, không chấp thiện, không chấp ác. Cho nên có câu: "Phật đến chém Phật, ma đến chém ma". Phật hiện thân cũng đừng cho là tốt, đây chỉ là một giai đoạn của sự công phu, ma đến cũng đừng sợ, Phật đến cũng đừng mừng. Bạn sinh tâm mừng, cũng dễ tẩu hỏa nhập ma; sinh tâm kinh sợ, cũng dễ tẩu hỏa nhập ma. Tóm lại, hỷ, nộ, ai, cụ, ái, ác, dục, thất tình đều đừng động tâm. Nếu bạn sinh vui mừng, nóng giận, bi ai, kinh sợ, tham ái, ác độc, hoặc dục niệm đều không chánh đáng. Cho nên phải quét cho sạch thất tình lục dục. Đi đứng nằm ngồi phải như nước không có sóng; một khi động thất tình lục dục, thì giống như nước nổi sóng, tâm vương liền không bình an. Nếu tâm vương không động, thì tánh an định, không lo, không buồn, bình tĩnh, như nước không sóng, thì trí huệ mới hiện tiền. Trong tâm không có tạp niệm, mới sinh trí huệ. Do đó, ngồi thiền phải phối hợp với hành động, không riêng ngồi mới là ngồi thiền, mà là, đi, đứng, nằm, ngồi, đều phải luôn luôn dụng công.

Tam Xa Tổ Sư — Giảng Tại Kim Sơn Tự Ngày 22/05/1987

Chúng ta tham thiền, là nghiên cứu vọng tưởng của tự tánh sinh khởi như thế nào? Diệt như thế nào? Vọng tưởng sinh diệt, đáo để là ai chi phối? Chúng ta tham thiền, là muốn hiểu biết những việc không hiểu biết, muốn thấu triệt được phải tĩnh tọa. Ngồi thiền thì đau, như đánh đòn, dù đau cũng phải nhẫn. Nhẫn được mới hiểu biết được niệm niệm sinh diệt, tại sao bạn không thể quản lý được? Bạn kêu vọng tưởng đừng sinh ra, nó vẫn cứ sinh ra; bạn kêu nó đừng diệt, nó cũng cứ diệt. Nếu như niệm đầu này là "tôi", tại sao tôi không thể làm chủ được? Tức làm chủ không được, cho nên phải tu trí huệ. Muốn tu trí huệ thì phải tĩnh tọa, cho nên "Tĩnh cực quang thông đạt", có thể tĩnh đến cực điểm, thì trí huệ quang liền thông đạt, hoàn toàn thấu triệt.

Nhưng thời kỳ tham thiền, ngàn vạn đừng "đam không chấp tịch". Nếu trầm mê về lý "Không", thì đọa vào lý không đoạn thường, như giết người cũng là không, phóng hỏa, trộm cắp, hút sách .v.v… hết thảy đều không, như vậy là làm những việc hồ đồ. Nếu chấp trước cảnh vắng lặng, chấp trước sự khoái lạc, định cảnh hiện tiền khinh an, hoặc tướng tốt hiện tiền, đều là đắm trước vị thiền. Nếu như "đam không chấp tịch", thì cuối cùng không thể vượt qua cửa ải được.

Sau đây là một câu chuyện dùng làm sáng tỏ nghĩa này. Pháp Sư Huyền Trang đi Ấn Độ thỉnh Kinh, đi qua núi nọ, trong động có một vị tu hành, đã nhập định, không biết nhập định đã bao lâu rồi. Ngài Huyền Trang bèn đánh thức dậy, vị tu hành liền xuất định, trên đầu Ngài chim làm tổ trên đó, đẻ trứng, ấp trứng, đủ thấy định lực của lão tu hành. Lão tu hành từ từ mở mắt ra hoạt động một lúc mới có thể nói được.

Ngài Huyền Trang hỏi Lão tu hành: "Ngài nhập định để làm gì?"

Đáp: "Tôi đợi Phật Thích Ca xuất thế".

Ngài Huyền Trang nói: "Phật Thích Ca đã xuất thế và đã nhập Niết Bàn rồi".

Lão tu hành nói: "Nếu vậy thì tôi tiếp tục nhập định, đợi tương lai Phật Di Lặc sẽ xuất thế!"

Ngài Huyền Trang nói: "Ngài không cần nhập định, tuy Phật Thích Ca đã nhập Niết Bàn, nhưng Phật pháp còn tồn tại trên thế gian. Ngài hãy theo tôi đến Trung Hoa, cùng nhau hoằng dương Phật pháp, không tốt chăng? Nhưng thân thể của Ngài đã già rồi, Ngài hãy đổi thân khác đi".

Lão tu hành nói: "Đổi thân khác như thế nào?"

Ngài Huyền Trang nói: "Ngài đến Trường An, thấy nóc nhà nào màu vàng lưu ly thì đầu thai vào. Đợi tôi từ Ấn Độ về cùng với Ngài hoằng dương Phật pháp".

Lão tu hành trong quá khứ đều đuổi theo nhưng không gặp cơ hội. Phật Thích Ca ra đời, Ngài còn đang nhập định mà bỏ qua cơ hội. Hiện nay Ngài nghe nói nóc nhà màu vàng lưu ly, lại rối loạn không rõ ràng mà đầu thai lộn. Đầu thai vào nóc nhà màu lục lưu ly, làm con quan tể tướng. Từ điểm này liền biết Ngài nhận không rõ ràng, cho nên đầu thai lộn.

Ngài Huyền Trang ở tại Ấn Độ, mười bảy năm sau mới trở về Trường An. Trước tiên hướng Đường Thái Tông chúc mừng rằng:

"Chúc mừng bệ hạ! Chúc mừng Ngài sinh được

thái tử! Vị đó do tôi phái đến, có thể sẽ xuất gia!"

Vua Thái Tông nói: "Tôi không có sinh được Thái Tử".

Ngài Huyền Trang quán sát trong định, phát giác lão tu hành đầu thai lộn, sinh vào nhà tể tướng, thân thể cường tráng, có khí khái anh hùng, nhưng không nghe lời, lại uống rượu, ăn thịt, thích gái, cậy thế lực gia đình hoành hành không sợ.

Ngài Huyền Trang đi tìm quan tể tướng, nói rõ đầu đuôi câu chuyện, quan tể tướng nói: "Thằng con này không giữ quy cụ, tôi cũng khuyên không được. Ngài gọi nó xuất gia, đó là việc tốt". Sau đó thương lượng với đứa con, nhưng đứa con trợn mắt trừng nói: "Con không xuất gia, cha đi xuất gia đi". Quan tể tướng không còn cách nào khác.

Ngài Huyền Trang chỉ còn thương lượng với vua Thái Tông, thỉnh hoàng đế hạ chỉ, khiến cho vị thanh niên đó xuất gia. Vị thanh niên đó tiếp được chiếu thư liền nói:

"Bệ hạ ép tôi xuất gia, nhưng tôi phải ra điều kiện".

Trước đó Ngài Huyền Trang đã nói với Đường Thái Tông: "Bất cứ vị thanh niên này ra điều kiện gì, đều phải đáp ứng, chỉ cần y xuất gia là tốt".

Cho nên vị thanh niên ra ba điều kiện rằng: "Thứ nhất, tôi không giữ giới rượu, phải cần có một xe rượu bên tôi. Thứ hai là một xe gái đẹp. Và thứ ba là một xe thịt. Nếu chấp nhận thì tôi mới xuất gia".

Thái Tông nói: "Chấp nhận nguyện vọng nhà ngươi".

Do đó, có ba xe đi theo con trai ông tể tướng đến Đại Hưng Thiện Tự đi xuất gia. Trong Chùa thấy con trai ông tể tướng đến xuất gia, liền nổi chuông trống lên. Vị thanh niên nghe tiếng chuông trống liền khai ngộ: "Nguyên lai tiền thân của tôi là lão tu hành, tôi cần những xe này để làm gì? Các vị hãy trở về đi". Sau đó mọi người xưng là "Tam Xa Tổ Sư".

Từ câu chuyện này, thấy Lão tu hành cũng đi sai đường, gặp được thiện tri thức chỉ ra khỏi đường mê. Sau này Ngài chính là Khuy Cơ Đại Sư, đệ tử học thức của Ngài Huyền Trang, đại tri thức của tông Duy Thức. Nhưng, ban đầu Ngài cũng đi lộn đường, đầu thai lộn. Từ đây nhìn lại, chúng ta ngồi thiền không nên tham tiện nghi, tham thần thông, tự tại, không nên tham trước vị thiền, phải luôn luôn đề cao cảnh giác, không nên được ít cho là đủ, tự vẽ con đường trung đạo.