Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 2/8

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Thích Tuyên Hoá

Ý Nghĩa Đời Người

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Diệu Dụng Của Sự Nhẫn Nhục

"Dung thứ ngã tội Từ Thị nhẫn

Nguyên lượng tha phi đại bi tâm

Bình đẳng nguyện lực tinh tấn hành

Trí huệ thiền định giới châu minh".

"Dung thứ ngã tội từ thị nhẫn"

Bất luận người nào có tội lỗi, đều có thể tha thứ khoan hồng, không phải đợi người khác thỉnh cầu mới tha thứ, lúc không có người thỉnh cầu, cũng tha thứ không khác. "Dung thứ ngã tội": Ý nói bất cứ tội của người nào, cũng đều có thể tha thứ, hoặc bất cứ tội của ai cũng như tội của mình. "Từ Thị nhẫn": Từ Thị là Bồ Tát Di Lặc. Bụng của Ngài rất mập mạp, ai có lỗi lầm gì, Ngài cũng đều tha thứ, Ngài luôn cười hì hì. Cho nên nói:

"Bụng to hay chứa,

Chứa những chuyện thiên hạ khó chứa".

Ai không thể dung nhẫn, Ngài đều dung nhẫn.

"Mở miệng liền cười,

Cười người thế gian có thể cười".

Ngài nhìn người thế gian đều dính mắc trong vòng danh lợi, tài, sắc, danh, ăn và ngủ.

Bồ Tát Di Lặc lại nói bài thơ rằng:

"Lão quê mặc áo vá

Cơm nguội no đầy bụng

Áo vá che đỡ lạnh

Vạn sự hãy tuỳ duyên.

Có người mắng lão quê

Lão quê chỉ nói tốt

Có người đánh lão quê

Lão quê nằm lăn ra.

Nhổ dãi vào mặt lão

Để nó tự nhiên khô

Ta cũng chẳng mệt nhọc

Người cũng không phiền não.

Đây là Ba La Mật

Tức là báu vô giá

Nếu hành được như thế

Lo gì đạo chẳng thành".

Bạn thấy Ngài nói mấy câu đơn giản, mà thật là vi diệu, có thể hình dung ra sự độ lượng của Bồ Tát Di Lặc. Kệ nói: "Tôi là một lão quê ngu si không có trí huệ, mặc thì toàn là đồ rách rưới, ăn thì không màng ngon hoặc dở, ăn no bụng thì thôi. Y phục rách thì vá, để che cho đỡ lạnh thì tốt rồi. Việc gì cũng đều tùy duyên mà đến, không có vấn đề gì hết".

"Có người mắng lão quê". Thật ra không có ai mắng chưởi Ngài, Ngài chỉ là đa sự, cố ý không đau mà rên rỉ. Sự thật không có bịnh hoạn mà Ngài than thở: "Tôi chịu không thấu, khổ quá đi thôi, làm sao đây?" Bạn xem Ngài mở miệng liền cười, ai lại mắng chưởi Ngài! Nhưng Ngài muốn nói khéo mà thôi. Ngài nói: "Có người mắng lão quê, lão quê chỉ nói tốt". Đương nhiên không có người mắng Ngài, tự nhiên Ngài nói tốt. Nếu thật có người mắng Ngài, Ngài cũng nói tốt, không thể không nói tốt, vì độ lượng của Ngài quá rộng lớn. Giả như có người muốn đến đánh Ngài, Ngài liền nằm lăn ra, nếu người khác nhổ nước dãi vào mặt Ngài, Ngài để nó tự nhiên khô đi, giống như không có chuyện gì xảy ra. Nếu bạn có thể nhổ thêm vài lần, thì Ngài dùng nước dãi để rửa mặt, rửa sạch bụi bặm, bạn xem diệu hay không diệu! Ngài cũng không cần dùng sức lực để lau chùi nước dãi. Bạn không thể tìm được vấn đề để sinh sự, phiền não cũng chạy mất không để lại dấu vết. Đó là Ba La Mật (đến bờ kia). Thật là báu vô giá, nếu hành được như thế, lo gì đạo chẳng thành? Trên đây là mấy câu kệ nói rõ "Từ Thị nhẫn".

"Nguyên lượng tha phi đại bi tâm".

Đại bi tâm là gì? Là rộng lượng tha thứ, bất luận người khác có gì không đúng, đều cảm thấy giống như mình không đúng, đều tha thứ cho người, không thấy lỗi lầm của chúng sinh, để người có cơ hội sửa lỗi làm mới lại, đó là đại bi tâm.

"Bình đẳng nguyện lực tinh tấn hành".

Nếu bạn có nguyện lực đại từ bình đẳng, thì đó chính là pháp môn tinh tấn đại hạnh của Bồ Tát Phổ Hiền.

"Trí huệ thiền định giới châu minh".

Nếu được như thế thì có trí huệ, cũng có thiền định, giới luật cũng giữ rất viên mãn, giới châu phóng đại quang minh, chiếu sáng thế giới.

"Dung nhẫn ngã tội hứa tự tân, Đại từ hóa vật cảm ứng chân, Phổ độ hữu tình thành chánh quả, Trí quang thường chiếu soi cổ kim".

"Dung nhẫn ngã tội hứa tự tân".

Chư Phật Bồ Tát đều từ bi, không thấy lỗi lầm chúng sinh, bất luận chúng sinh có bất cứ lỗi lầm gì, chỉ cần sửa đổi thì chư Phật Bồ Tát đều bao dung, tha thứ. Nếu không ăn năn hối cải, thì Phật Bồ Tát cũng không có biện pháp gì. Hứa tự tân là cơ hội sửa đổi lỗi lầm làm con người mới.

"Đại từ hóa vật cảm ứng chân".

Tâm chân thì sự thật? Nếu tâm thành thật sửa đổi lỗi lầm, thì Phật tự nhiên sẽ biết. Phật thì đại từ đại bi, giáo hóa hết thảy chúng sinh, ai thấy được chân tâm, thì người đó liền có cảnh giới cảm ứng đạo giao hiện tiền. Nhưng khi cảnh giới đến, trước hết bạn phải nghĩ cảnh giới này là chánh hay tà? Nếu là chánh tức là Phật, Bồ Tát thị hiện; nếu tà là ma nhiễu loạn, khiến cho bạn tu hành không được tam muội. Muốn đầy đủ trạch pháp nhãn, phải nhận chân thật, thấy rõ ràng, biện rõ thị phi, chọn lựa chánh tà. Thế nào là chánh? Thế nào là tà? Nếu là đại công vô tư thì là chánh pháp, nếu là ích kỷ, tự lợi thì là tà pháp. Nếu do tâm tham mà được cảnh giới, tức là ma vương đến nhiễu loạn bạn, khiến bạn tu hành không được thành tựu, khiến bạn đọa lạc. Vì bạn đọa lạc thì trở thành quyến thuộc của ma vương. Bạn tu hành thành công, ra khỏi ba cõi thì là quyến thuộc của Phật. Chúng ta người tu hành phải nhận thức cảnh giới, nhận thức được cảnh giới thì không bị ma vương gạt được.

Đoạn trước có nói qua, Phật thì từ bi độ chúng sinh. Nếu bạn có chân tâm, thì được cảm ứng đạo giao, nếu bạn tu hành không có chân tâm, thì không có cảm ứng. Cho nên muốn đem chân tâm ra, thì không nên tranh, không tham, không cầu, không ích kỷ, không tư lợi, không nói dối. Chân tâm phải tìm ở bên trong, chẳng phải ở bên ngoài, cũng do tự tánh trí huệ sinh ra, cho nên Lục Tổ Huệ Năng nói:

"Không ngờ tự tánh vốn thanh tịnh,

Không ngờ tự tánh vốn không giao động,

Không ngờ tự tánh vốn tự đầy đủ,

Không ngờ tự tánh thường sinh trí huệ".

Nhận ra được tự tánh vốn thanh tịnh, một chút nhiễm ô cũng không có, tự tánh vốn không giao động, không đến, không đi, không quái, không ngại, không hình, không tướng. Tự tánh vốn tự đầy đủ hết thảy vạn pháp. Từ trong tự tánh bèn sinh ra trí huệ, người có trí huệ thì không đem so sánh với kẻ khác, không cho mình là hơn người. Phàm là cho rằng giỏi hơn người khác, đều là ma vương đến nhiễu, cho bạn một vố ma khí, khiến bạn sinh tà tri tà kiến. Ma vương lợi dụng pháp dụ đến nhiễu loạn bạn, biết bạn tham chút tiện nghi. Nếu bạn có thể sửa đổi, không tranh, không tham, không cầu, không ích kỷ, không tự lợi, không nói dối, thì ma vương không cách chi làm được, bằng không ma vương biết bạn ham thần thông, quỷ thông, yêu thông, thất thông, bát thông, nó liền gạt bạn.

Tu hành tuyệt đối đừng tham phương tiện, tham lợi nhỏ, tham quả vị, hoặc tham ăn ngon, những thứ đó chẳng có giá trị gì. Cho nên lúc Phật còn tại thế, thì người tu hành tá túc dưới gốc cây, ngày ăn một bữa, không tham người đời cúng dường, thường hành cước tham phương các nơi, ở một chỗ không quá ba ngày. Vì sao? Vì quá ba đêm, sợ người ta biết mà đến cúng dường. Không thể nói với người ta đến cúng dường cho mình, để tự hào rằng: "Nhìn xem kìa rất nhiều người cúng dường tôi", không biết có nhiều người cúng dường cho bạn chăng, nếu có thái độ như thế thì phước báo của bạn bị tiêu hao, nguy hiểm liền đến. Người không có phước báu thọ cúng dường, là một việc rất nguy hiểm, cho nên ngày xưa, đại đức cao Tăng một chút tâm tham cũng không có, tuyệt đối thanh tịnh, tuyệt đối không ô nhiễm. Không được ăn nói bậy bạ, sai nhân quả, khẩu nghiệp không thanh tịnh, thì thân nghiệp không thanh tịnh và ý nghiệp cũng không thanh tịnh, ba nghiệp đều không thanh tịnh. Cho nên muốn được cảm ứng đạo giao, phải dùng chơn tâm để tu đạo.

"Phổ độ hữu tình thành chánh quả".

Phật nguyện độ hết thảy loài hữu tình có huyết, có khí, đều thành chánh quả, không phải tà quả, hoặc ma quả.

"Trí quang thường chiếu soi cổ kim".

Người có đại trí đại huệ, thì luôn luôn đều có trí huệ hiện tiền, không thể bị cảnh giới yêu ma quỷ quái giao động. Vì sao không bị giao động? Vì không có tâm tham, tức là trên con đường đạo nghiệp cũng không sinh tâm tham. Cho nên tu đạo phải triệt để hiểu rõ, đừng vì tham đồ người khác cúng dường. Tu đạo là vì khai phát trí huệ chân chánh, tiêu diệt tà ma ngoại đạo. Hiển lộ chánh pháp, chánh giáo, khiến cho chánh pháp vĩnh viễn trụ thế. Không thể tin vào một quyển sách nói làm thế nào để đắc được thần thông, liền mê quyển sách đó. Nếu bạn tìm Phật pháp trong quyển sách đó, thì chắc chắn sẽ không có Phật pháp, trong sách nói chỉ là một đạo lý, bạn không nên bị sách mê hoặc. Cho nên nói người không có trí huệ thì mê nơi sách vở, người có trí huệ thì giác ngộ nơi sách vở, nhìn xem đến đâu thì giác ngộ đến đó, không thể bị sách mê hoặc. Tại sao không bị sách mê hoặc? Vì có trí huệ quang minh chiếu sáng thế gian, chiếu cổ soi kim.

Bạn Có Nghĩ Chân Chánh Tu Hành Chăng ? — Giảng Tại Vạn Phật Thánh Thành Ngày 5 Tháng 2 Năm 1975

Hiện tại chính là thời kỳ mạt pháp, pháp đã đến đoạn cuối của nó. Phần đông không chú trọng vào sự tu hành, mà chuyên môn hưởng thụ, dụng công phu trên sự nổi tiếng lợi lộc. Người tu hành chân chánh như là lông phụng, sừng lân, như vàng lộn trong cát.

Đặc biệt ngày nay có rất nhiều người xuất gia, vì không thoả mãn hiện thực, hoặc vì lý do không chánh đáng, trốn vào "cửa không", sau đó lại không chịu được đời sống thanh tu, cảm giác khô héo vô vị, cho nên nhiều người đã trở về đời sống thế tục. Việc này đối với chánh pháp thì phát triển. Than ôi! Sự trở ngại rất trầm trọng, phải xem trọng việc xuất gia là sinh tử đại sự, không thể xem như trò chơi trẻ con. Cho nên việc xuất gia là đại trượng phu, chẳng phải là tầm thường ai cũng làm được. Được xuất gia tu đạo là do căn lành tích lũy trong kiếp trước mà thành, chẳng phải căn lành nhu nhược của phàm phu tục tử mà làm được.

Hiện tại là thời đại nghiên cứu khoa học, phần đông có tư tưởng tây phương, cũng xu hướng theo tuổi trẻ. Đủ thấy rằng đầu não chúng xuất gia ngoan cố, cổ lão vô tri thức, trốn tránh hiện thực, đủ thấy người ngày nay phiền não, nghiệp chướng sâu dày, không dễ sửa đổi, cho nên phần đông không thấu hiểu Phật pháp. Lúc tôi ở tại chùa Kim Luân có nói với đại chúng rằng: "Về sau nếu có ai muốn xuất gia với tôi, không những học thuộc Chú Đại Bi, Chú Lăng Nghiêm, luật Sa Di và 53 tiểu Chú, còn phải học thuộc Kinh Lăng Nghiêm". Đây là điều kiện tối cơ bản để thu đệ tử, còn phải học thuộc Kinh Phạm Võng (Giới Bồ Tát), luật Tứ Phần Tỳ Kheo và Tỳ Kheo Ni.

Phật có nói rằng: "Thời đại mạt pháp, Phật pháp sẽ bị tiêu diệt; Kinh Lăng Nghiêm sẽ bị tiêu diệt trước nhất". Hiện tại có nhiều người cho rằng Kinh Lăng Nghiêm là giả. Vì bộ Kinh này giảng quá chân thật, hiển lộ bộ mặt thật của bọn yêu ma quỷ quái, khiến cho bọn yêu ma không chỗ độn hình. Cho nên con cháu của bọn ma, hóa hiện giả làm kẻ học đạo, chuyên môn đến phá hoại Kinh Lăng Nghiêm, nay đã có người muốn sửa đổi Kinh Lăng Nghiêm. Ăn cắp lời lẽ ý nghĩa lại hòa trộn với mật tông để bàn luận. Nếu Phật tử chân chánh, nhìn thấy tình hình như thế, phải phát khởi tâm hộ pháp thâm sâu. Chúng ta đang trong thời kỳ mạt pháp, phải hộ trì Kinh Lăng Nghiêm, đọc tụng Kinh Lăng Nghiêm, giảng giải Kinh Lăng Nghiêm, lưu truyền Kinh Lăng Nghiêm, đừng để tiêu diệt mất.

Cho nên tại Vạn Phật Thành, đệ tử xuất gia phải có trọng trách về vấn đề này, phải có cốt khí, đem hết tinh thần làm tướng hộ pháp văn võ song toàn, mỗi người đều phải đầu đội trời chân đạp đất, quay chuyển năng lực càn khôn, đều phải có chí khí hào kiệt. Mỗi người phải vì Phật giáo hết mình tận tụy. Người xuất gia không thiết thân mạng, mỗi người đều là "Tân huyết luân" của Phật giáo.

Tông chỉ của Vạn Phật Thành là:

"Lạnh chết không phan duyên

Đói chết không hóa duyên

Nghèo chết không cầu duyên

Tùy duyên không đổi

Không đổi mà tùy duyên

Giữ vững ba đại tông chỉ

Xả mạng làm Phật sự

Tạo mạng là bổn phận

Chánh mạng làm việc Tăng

Sự việc đều hiểu lý, hiểu lý nơi sự việc

Giữ hạnh Tổ Sư một mạch tâm truyền".

Chúng xuất gia tại Vạn Phật Thành, phải có đủ tư lịch tốt nghiệp đại học pháp giới. Hơn nữa có văn bằng đại học cũng phải nhập học đại học pháp giới. Cũng phải phụ tham gia đại học pháp giới ban huấn luyện Tăng già, trải qua ba năm huấn luyện rồi, mới có tư cách trở thành đệ tử xuất gia tại Vạn Phật Thành. Vì xuất gia không phải tìm chỗ ăn bám, thành ký sinh trùng của xã hội. Người xuất gia ăn của thập phương, tiếp thọ sự cúng dường của thập phương thí chủ, để có thể an tâm tu đạo. Xuất gia rồi, nếu không tu đạo, tụng Kinh tham thiền, mà tham đồ nương Phật ăn cơm, nương Phật mặc y. Như vậy quả báo tương lai không thể nghĩ bàn. Cho nên có câu:

"Hạt gạo thí chủ cho

Nặng như núi Tu Di

Ăn xong chẳng tu đạo

Mang sừng đội công trả".

Cho nên vì để tránh khỏi sự suy đồi Phật pháp trong thời kỳ mạt pháp, một khi đã suy đồi, thì khó mà khôi phục lại, hơn nữa vì tiếp nối huệ mạng của Phật. Muốn làm một người xuất gia chân chánh phải chịu khổ, chịu cực, không sợ đói, lạnh, nóng. Không sợ không có cơm ăn, không sợ không có y mặc, cho nên:

"Bậc thượng thì nhẹ như gió

Bậc trung thì như vác cái bao

Bậc hạ thì như gánh nặng".

Chúng ta tuy tạm thời tu chưa đến bậc thượng phẩm, nhẹ như gió thoảng, không còn chấp trước, nhưng chúng ta cũng đừng giống như hạ phẩm, mang một gánh nặng; ăn, mặc, bao lớn, bao nhỏ, giống như lúc dọn nhà.

Đã xuất gia nhưng còn chấp trước ngoài thân, lại còn buông bỏ không đặng, vậy thì xuất gia gì đây? Người thật tâm muốn tu hành, điều quan trọng nhất phải "nhìn thủng, buông xả". Tâm tu đạo phải kiên cố và lâu dài vĩnh viễn, mới có thể thành tựu pháp khí, "Thế Phật chuyển bánh xe pháp, nghiêm tịnh giới luật, hoằng dương và làm mô phạm cho ba cõi, ứng hiện vô lượng thân, độ thoát hết thảy chúng sinh, cứu tế vị lai, vượt khỏi trần lao". Ngõ hầu đừng cô phụ trở lại thế giới Ta Bà một phen.

Không Đổi Quốc Tịch — Giảng Ngày 14/02/1985

Hôm nay tôi nhớ lại, có rất nhiều người quan tâm đến tôi và khuyên tôi nên vào quốc tịch Mỹ, vì vào quốc tịch Mỹ có nhiều quyền lợi, tôi cũng không có ý kiến cụ thể. Nay tôi làm một bài thơ, biểu hiện tâm chí, trả lời vấn đề những người quan tâm đến tôi. Bài thơ này tựa đề là "Không vào quốc tịch khác":

"Trung Hoa hỗn loạn số thập niên

Thương thời cảm sự lệ thành tuyền

Thử sinh quý cụ hồi thiên thủ

Vãng tích nan đạn lạc Nhật huyền

Thế đồ khi khu nhân quỷ trá

Hoạn hải phù trầm bỉ thử tiên

Xuất gia mạc vong trung trinh chí

Bảo trì quốc tịch tố bổn nguyên".

"Trung Hoa hỗn loạn số thập niên".

Tôi sinh tại Trung Hoa dân quốc, vào thời hỗn loạn đã có hàng chục năm, trong thời gian đó, quốc nạn rất nghiêm trọng, chiến hỏa đầy đồng, nhân dân lầm than, cha con không gặp nhau, anh em chị em ly tán, chính phủ với chính phủ đánh nhau, làm thiệt hại tài sản của cải của nhân dân. Đó là mở đầu cuộc cách mạng, cải chế độ, giết người vô số. Tôi cảm thương như thế cho nên nói: "Thương thời cảm sự lệ thành tuyền" (Thương cảm thời cuộc lệ thành sông). Đau thương rơi lệ chảy thành sông. "Thử sinh quý cụ hồi thiên thủ".

Tôi một đời rất hổ thẹn, không cách chi khiến cho Trung Quốc thái bình, để cho dân chúng an cư lạc nghiệp, cho nên dân chúng lầm than khổ cực, tôi rất di cảm, không thể làm tiêu tai nạn trong vô hình, biến chuyển thiên tâm, không thể khiến cho nhân dân Trung Quốc có được: "Thương đao nhập khố, mã phóng nam sơn" (Bỏ đao, thương, vào kho, ngựa thì thả ra ngoài đồng). Cảnh tượng thái bình thịnh vượng.

"Vãng tích nan đạn lạc Nhật huyền".

Lúc tôi còn trẻ, nghĩ muốn đánh Nhật Bản, không để cho họ tiêu diệt Trung Quốc, khinh khi, đàn áp nhân dân, cũng muốn đứng dậy lãnh đạo trị quốc, nhưng tôi chưa thể làm đến.

"Thế đồ khi khu nhân quỷ trá". Thiếu điều tôi chưa thành tựu nguyện vọng, vì thế đồ quá eo hẹp, người quỷ hỗ tương khi dối, rất gian hiểm.

"Hoạn hải phù trầm bỉ thử tiên".

Làm chính trị được thì địa vị cao tột đỉnh, còn thua thì ở dưới thuộc loại vô danh tiểu tốt, kẻ trên người dưới, đều trôi nổi không ngừng; anh, tôi hỗ tương giao bắn, lại có thể nói anh gian, tôi dối trá, hỗ tương gian dối lừa gạt.

"Xuất gia mạc vong trung trinh chí".

Tuy tôi xuất gia, nhưng đối với Trung Quốc không bao giờ quên được. Tôi không thiên về quốc dân đảng, hoặc đảng cộng sản, nhưng vì tôi sinh ra tại Trung Quốc, cốt cán người Trung Quốc, cho nên tôi hết lòng trung với quốc gia.

"Bảo trì quốc tịch tố bổn nguyên".

Tôi không muốn đổi quốc tịch, vì không muốn "đầu cơ thủ sảo". Người Trung Quốc phải làm người Trung Quốc có cốt khí. Tuy nhập quốc tịch Mỹ có nhiều quyền lợi, vì Mỹ hiện nay là một siêu cường của thế giới, quốc tịch này quá quang vinh, mà tôi không quên đất nước mà tôi từng chịu khổ nạn. Tôi không muốn nhập quốc tịch Mỹ, hoặc quốc tịch khác, vì tôi muốn luôn luôn nghĩ rằng tôi là người Trung Quốc, người Trung Quốc phải có cốt đầu, có chí khí, không thể cải biến khí tiết.

Sinh Mạng Không Phải Là Tiền — Giảng Tại Vạn Phật Thành Ngày 04/07/1986

Sinh mạng không phải là tiền, mà là bảo vật vô giá, không thể dùng vàng bạc để mua bán. Nhưng phần đông đem sinh mạng vô giá của mình, bán đi một cách đê tiện, vì tiền mà cam nguyện hy sinh tánh mạng. Trong xã hội "Tam giáo cửu lưu, ngũ hoa bát môn", không có gì mà chẳng phải vì tiền, mà đành bán đi sinh mạng. Khổng Tử có nói rằng: "Thiên mạng gọi là tánh, xuất tánh gọi là đạo; tu đạo gọi là giáo, là đạo vậy. Không thể rời một khắc, nếu rời, chẳng phải là đạo vậy". Xét theo thời thế có thể đổi lại: "Thiên mạng gọi là tiền, xuất tánh, tu đạo gọi là tiền, tiền vậy, không thể rời một khắc".

Hiện nay học sinh và thầy giáo đều vì tiền, thầy giáo nếu cảm thấy lương không đủ, liền bỏ lớp không dạy, khiến học sinh hấp thụ những thứ tư tưởng đó mà thọ nhiễm độc, cho đến xã hội cũng thọ nhiễm độc, cho đến xã hội cũng rối loạn bại hoại, xã hội tồi tệ, thì giáo sư thầy giáo đều phải chịu trách nhiệm. Hiện nay có rất nhiều trường học phóng túng, hư hỏng; cổ động học sinh hút sách và các thứ hành vi phi pháp khác. Thời đại chúng ta có thể so với thời đại "Xuân thu chiến quốc" thì tồi tệ hơn nhiều, càng ngày càng đi xuống, tâm người không như xưa, nhưng các thầy giáo đó lại cánh nhiên công khai phê bình nói: "Thánh nhân này không đúng, anh hùng nọ không tốt, vị tể tướng kia cũng không đúng". Nói tóm lại, họ cho rằng người khác đều không đúng, còn mình thì đúng. Tại sao lại như thế? Nói thẳng còn không phải vì tiền thì là gì? Giả như nếu chỉ có y đúng, thì số tiền đó thuộc về y.

Người đời đều mê tiền tài, sắc đẹp, danh vọng, ăn và ngủ. Thứ nhất là tham tài như mạng sống vừa mới nói qua. Thứ hai là háo sắc. Trong nhiều gia đình làm chồng có không ít bạn gái; làm vợ cũng kết giao với rất nhiều bạn trai; kết quả đưa đến sự ly dị, bỏ con lại đều biến thành con mồ côi. Con cái nầy thấy cha mẹ không tốt như vậy liền học như thế, sau nầy hậu quả không thể tưởng tượng được. Thứ ba là háo danh. Phần đông cảm thấy mình danh vọng chưa đủ, cố ý đi vọng cầu làm cho danh tiếng lừng lẫy. Nhưng khi chữ danh đã nổi rồi, một khi hạ xuống thì mạng cũng chấm dứt. Đem Mao Trạch Đông ra mà nói. Có thể nói y nổi danh một thời, đầy đủ uy quyền, toàn nhân dân Trung Quốc đều phải chấn động về quyển sách Tiểu Hồng Sắc của y. Kế tiếp nói đến ăn, rất nhiều người phí hết công phu, chuyên hưởng thụ sơn hào hải vị, hoặc đồ bổ nhiều dinh dưỡng. Có nhiều người không tham tài, sắc, danh, ăn, nhưng thích ngủ, thường cảm thấy ngủ không đủ. Do đó năm dục làm cho con người hồ đồ.

Ngồi Thiền Thì Ai Đánh Ai ? — Giảng Tại Linh Sơn Thánh Tự Ngày 14/02/1987

"Đả", nghĩa là đánh, "Tọa", nghĩa là ngồi. Vậy "đả tọa" nghĩa là ngồi đánh. Vậy thì ai đánh ai? Tức là mình đánh mình. Đánh như thế nào? Chúng ta ngồi thiền không ngay thẳng, hoặc nghiêng bên đông, nghiêng bên tây, ưỡn về phía trước, ngã về phía sau, ngồi không vững. Nhưng lúc này phải cố gắng làm chủ được thân mình, nghĩa là phải kêu nó ngồi cho vững, nó không muốn ngồi vững, bạn cũng phải quản nó, cũng giống như đánh nó; tức là khiến cho tâm không chạy rong bên ngoài. Khi tâm chạy đi, bạn phải thu nói lại, đây cũng giống như bị người đánh, thật là khổ sở vô cùng. Do đó ngồi thiền trước tiên phải nếm cái khổ, khổ này không phải to tát gì mà chịu không được, thực ra thì lưng ê và chân đau. Do đó "Đả tọa" căn cứ theo tên mà suy ra, nghĩa của nó chẳng tốt lành gì. Nhưng nếu bạn không ngồi thiền, thì vĩnh viễn không bao giờ khai ngộ.

Cho nên:

"Không chịu một phen lạnh thấu xương Sao đặng hoa mai thơm ngát mũi".

Trên đất Mỹ, ai ai cũng đều nói tự do, trẻ em mặc kệ, không có người quản lý. Nhưng đây là hiểu lầm chữ tự do. Nếu bạn không chăm sóc dạy dỗ trẻ em, thì chúng nó không giữ quy cụ. Nhưng trong đó có đứa phát triển tốt, nhưng cũng có lắm đứa không tốt. Cho đến hút sách, giết người, đốt nhà, không có chuyện gì mà chúng làm không được. Đây đều do hiểu lầm hai chữ tự do. Cha mẹ sinh con mà không dạy, giống như cây con, nếu không chăm sóc, thì cây đó chỉ dùng làm củi đốt, không dùng được vào việc gì. Nếu như cắt tỉa cành lá, chăm sóc chu đáo, thì cây đó tương lai thành hữu dụng, có thể dùng làm lầu cao nhà lớn, cho nên việc trẻ em, phải chăm sóc dạy dỗ, phải hướng dẫn chúng đi trên con đường chánh, bằng không thì bậc cha mẹ, hoàn toàn chịu trách nhiệm. Quản lý trẻ con thì như thế. Thân chúng ta cũng có trẻ con, tức là "tâm", rất ấu trĩ như trẻ con, tâm này lúc thì trên trời, lúc dưới đất, lúc nghĩ tốt, lúc nghĩ xấu. Tham thiền thì phải từ chỗ này mà hạ thủ, không nghĩ thiện, không nghĩ ác thì tâm ngu si vọng tưởng, cuồng tâm dã tính thu hồi lại. Làm thế nào để thu hồi lại?

Không tranh: Tâm tranh tuy mỗi người đều có, không thể tránh khỏi, nhưng phải làm cho giảm bớt.

Không tham: Không nên tham tài, sắc, vì chúng làm mê mà không ngộ.

Không cầu: Đừng hướng ngoại truy cầu.

Không ích kỷ: Ích kỷ là nguyên nhân của mọi phiền não. Nếu mọi người không ích kỷ, thì thiên hạ thái bình, tiêu trừ tai nạn, chiến tranh. Người tu đạo không nên tồn tại tâm ích kỷ, tuy nhiên không thể lập tức hoàn toàn không còn, nhưng cố gắng trừ khử.

Không tự lợi: Ngồi thiền không phải là tự lợi chăng? Có thể nói là tự lợi, nhưng cũng là lợi tha. Chúng ta làm tốt như vậy, thì sẽ ảnh hưởng người khác cũng làm theo. Vì sao thế giới không tốt? Vì tôi chưa tốt. Nếu tôi tốt, thì mọi người cũng tốt. Đây là những điều kiện thiết yếu để ngồi thiền, trước phải nhận thức rõ ràng. Giả sử nói về sự diệu dụng của việc ngồi thiền, thì nói cũng không thể hết được. Giả sử muốn nói về sự tai hại của việc ngồi thiền, thì nói cũng không hết. Vì đây là pháp tương đối. Sao lại nói có tốt, có xấu? Giống như chúng ta ban ngày làm việc thiện, lợi mình, lợi người, đêm ngủ thì cái gì cũng không biết. Chỗ tốt của sự ngồi thiền, như người làm việc ban ngày, lợi mình, lợi người, nếu ngồi không tốt, thì giống như ngủ ban đêm, gì cũng không làm được.

Nếu như ngồi thiền đạt được chỗ diệu dụng, thì khiến thân tâm an lạc, mở đại trí huệ. Chỗ bất lợi như lưng thì ê, chân thì đau. Cho nên có câu:

"Nếu người tĩnh tọa trong khoảnh khắc Hơn tạo Hằng sa tháp bảy báu".

Nếu có thể ngồi thiền trong chốc lát, thời gian rất ngắn, thì công đức còn hơn bạn tạo tháp bảy báu nhiều như cát sông Hằng. Tại sao? Vì bạn ngồi thiền thì tạo ông Phật thiệt, không phải là vật có hình tướng bên ngoài. Phật thiệt thì không hình tướng, tức là pháp thân huệ mạng, có thể trở về cội nguồn, bỏ mê về với giác. Nhận thức rõ bộ mặt thật của chính mình. Nếu bạn hiểu thật, thì công đức so với tạo bảo tháp thù thắng hơn nhiều, nếu không hiểu thì có tạo bao nhiêu bảo tháp với tự tánh của bạn cũng chẳng quan hệ gì.

Ngồi Thiền Như Luyện Công Phu

Chân thật luyện công phu, không phải là đánh người, vậy thì ai đánh ai? Luyện công phu là làm cho thân thể mạnh khoẻ, là mình tự đánh mình, không phải kêu bạn đi đánh người. Phải đem thân thể luyện thành như kim cang, đá, thép, không có cách chi phá hoại được. Luyện công phu "trong thì luyện khẩu khí, ngoài thì luyện gân, cốt, da". Luyện công phu và ngồi thiền rất quan hệ với nhau. Nếu thật hay ngồi thiền, thì công phu liền có tiến bộ, nếu thật hay luyện võ thuật, thì ngồi thiền cũng không sợ đau.

Cơ bản tư thế ngồi thiền, thân thể phải thẳng, đoan nhiên chánh tọa, không nghiêng, không dựa, không ngã, không ưỡn, nhưng không cần tạo tác, phải rất tự nhiên. Đầu lưỡi uốn lên hàm trên, có nước dãi thì nuốt vào, nước dãi vào đến bụng, có thể điều hòa khí huyết, hôm nay trước hết nói về căn bản ngồi thiền. Từ nay về sau mọi người phải luyện tập, theo thân tự thể hội mới có tiến bộ.

Quỷ Bức Thiền Sư — Giảng Ngày 15/02/1987

Ngồi thiền trước tiên phải học nhẫn nại, phải giữ gìn quy cụ. Cho nên "Vô quy cụ bất thành phương viên". Nếu không giữ quy cụ, thì làm bất cứ việc gì cũng không thành tựu, phải nhẫn chịu đau chân, lưng ê. Trong lúc tâm bạn không bình tĩnh, thì cũng phải làm cho vọng tưởng lắng xuống. Tốt nhất là có thể ngồi kiết già, còn gọi là "kim cang tọa". Tư thế ngồi kim cang rất dễ nhập định. Ma quỷ thấy bạn nhập kim cang định này, sẽ khởi tâm cung kính, không dám nhiễu loạn.

Khi nghe đánh ba tiếng mõ, thì đó là lúc "Chỉ tĩnh". Lúc này không thể nói chuyện, hoặc gây ồn ào. Đừng nói chi đến người, hộ pháp, quỷ thần, cũng không dám làm ồn. Lúc này phải tâm bình khí hòa, nếu ngồi được tư thế kiết già thì tốt nhất. Bây giờ xin kể về chuyện Quỷ Bức Thiền Sư.

Quỷ Bức Thiền Sư vốn là một Hòa Thượng chuyên đi tụng đám, tụng Kinh cho người chết. Ngày ngày siêu độ vong linh, vì làm như thế thì kiếm được tiền. Nếu ngồi thiền thì không có người cúng tiền. Một đêm nọ, Ngài vừa độ đám xong, trên đường về đi qua nhà người nọ, bị chó sủa, Ngài nghe người đàn bà trong phòng nói: "Mau ra nhìn xem, phải chăng là kẻ trộm?" Lại nghe tiếng đàn ông trong phòng nói: "Đó là con quỷ đi tụng đám chứ ai". Ngài nghe rồi suy nghĩ: "Làm gì mà cho tôi một cái tên khó nghe như thế? Tôi vì người chết tụng Kinh, họ kêu tôi là quỷ!" Lúc đó trời đang mưa, Ngài bèn chạy đến dưới cầu núp mưa, thuận tiện cũng tập ngồi thiền, ngồi tư thế kiết già. Lúc đó có hai con quỷ đến, một con nói: "Chỗ này sao lại có tháp bằng vàng?" Con quỷ kia nói: "Trong tháp vàng có xá lợi Phật, chúng ta đảnh lễ mau lên!" Hai con quỷ đảnh lễ không ngừng. Ngài ngồi được một lúc, chân bắt đầu đau, bèn bỏ một chân xuống, ngồi bán già. Một con quỷ nói: "Sao tháp vàng hốt nhiên biến thành tháp bạc?" Con quỷ kia nói: "Dù tháp vàng, hay tháp bạc, đều có xá lợi Phật bên trong, chúng ta phải đảnh lễ", lại tiếp tục đảnh lễ.

Vị Hòa thượng đó lại ngồi thêm một lúc, thì cảm thấy chân đau, không chịu được nữa, cho nên hai chân duỗi ra, ngồi tùy tiện. Lúc đó hai con quỷ đồng thanh nói: "Sao tháp bạc lại biến thành đống bùn? Chúng ta mau đá nó". Hòa thượng nghe được, lập tức liền thu chân lại, ngồi kiết già. Hai con quỷ liền kêu lên: "Bây giờ không phải là bùn, mà đã biến thành tháp vàng", hai con quỷ tiếp tục lạy.

Lúc đó trời còn mưa, vị Hòa thượng tự nghĩ: "Ta ngồi kiết già, thì là tháp vàng, ngồi bán già, thì là tháp bạc, tùy tiện ngồi thì biến thành bùn, quái lạ!" Từ đó về sau, Ngài không đi tụng đám nữa, chỉ chuyên tu hành, không lâu liền khai ngộ, tự hiệu là "Quỷ Bức", bởi vì quỷ bức Ngài tu hành.

Do đó chúng ta ngồi thiền phải có tâm nhẫn nại, đừng sợ khổ. Lúc tâm không bình tĩnh, phiền toái thì cũng làm cho bình tĩnh lại, đừng bị vọng tưởng làm lay chuyển.

Bạn ngồi được kiết già, thì đủ thấy bạn có công phu, ngồi không được, tức không có công phu. Công phu thì "Nước trong trăng hiện". Nước không trong thì trăng không thể hiện; nước lắng trong thì trăng mới hiện. Cũng đồng lý ấy, trong tâm chúng ta lắng trong, thì trí huệ quang liền hiện tiền. Tại sao chúng ta ngu si? Vì trí huệ quang chúng ta vốn có không hiện tiền. Chúng ta không biết dùng trí huệ vốn có, suốt ngày chỉ dùng phiền não vô minh, đố kị chướng ngại, cho nên không có trí huệ. Nếu muốn khai mở trí huệ thì phải tĩnh tọa, hiểu biết bộ mặt thật của mình trước khi cha mẹ sinh ra. Nhận thức được bộ mặt thật liền có trí huệ.

Tại Vạn Phật Thành, mọi người đều ngồi kiết già, trừ khi quá mập, nhưng rất ít người mập béo. Vì mỗi ngày chỉ ăn một bữa, có mập cũng không thể mập tới mức đó. Tại Vạn Phật Thành có những người có thể ngồi kiết già suốt 20 tiếng mà không đổi chân. Có người có thể ngồi một hơi 18 tiếng, còn như một lần 5, 6 tiếng rất bình thường, chúng ta đang âm thầm gieo giống. Hiện tại vì phương tiện kiều bào và người Mỹ, cho nên mới mở khóa thiền. Cơ hội này có bao nhiêu tiền cũng mua không đặng, không giống như hiện nay, trước mặt các siêu thị quảng cáo các lớp khí công, lớp phong thủy .v.v... để chiêu dụ học sinh, đều viết rõ học phí bao nhiêu. Tại đây mở khóa "Tọa thiền khí công", không thu học phí, nghe Kinh cũng không cần tiền. Nếu từ sáng đến tối nói về tiền, thì có thể gọi là "Khóa tiền". Thứ này đa số thuộc tính chất thế gian, mục đích là làm ăn.

Gia phong của Vạn Phật Thành là không đi độ đám, nếu có người muốn siêu độ cha mẹ, lục thân quyến thuộc. Nếu có hiếu tâm thành kính, thì chùa có thể thế người đó làm công đức, nhưng không nói giá tiền. Vậy thì cứu kính cần bao nhiêu tiền để làm "Một đường pháp sự? (cúng giỗ)".

"Nói với bạn, một đồng cũng không phải ít, một trăm vạn cũng không hiềm nhiều". Tại sao lại nói như thế? Vì phần đông muốn làm công đức, nhưng họ không có tiền, nhưng nếu không làm thì không thỏa mãn tâm nguyện. Ngược lại có những người có tiền, nếu nói với họ giá tiền ít, thì họ cho công đức này không đáng tiền, nên họ khinh thường. Do đó tùy khả năng phát tâm của các vị, quan trọng nhất là có tâm thành, nếu không thành tâm, thì có cúng một trăm vạn cũng không làm. Vạn Phật Thành là chân chánh hành trì Phật pháp, đạo tràng hoằng dương chánh pháp. Tác phong không giống một số người xuất gia khác.

Nói về thiền, người đến trước thì ngồi phía trước, đến sau thì ngồi phía sau, không nên trước trước sau sau, không trật tự. Ngồi thiền thì không nhất định phải dùng bồ đoàn. Phải luyện tập đến giai đoạn, tùy thời tùy lúc đều có thể ngồi được, tương lai bạn đi đâu không nhất thiết phải mang theo mình cái bồ đoàn, tùy thời tùy nơi, hoặc trên đá, trên cây, trên đất, đều có thể ngồi được. Hiện tại bắt đầu luyện, tương lai nếu ngồi trên đá, khiến đá cũng mềm; ngồi trên đinh, đinh cũng không thể đóng vào được. Luyện đến "Gân đồng cốt sắt", cái gì cũng không sợ, đó là công phu. Ngồi thiền với luyện võ thuật không khác mấy. Đại hiệp khách ngày xưa, đều ngồi thiền luyện khí. Cho nên "Trong thì luyện hơi thở, ngoài thì luyện gân cốt da". Luyện đến dao đâm không thủng, không sợ người đánh. Giống như pháp sư Hải Đăng, toàn võ thuật Trung Quốc đều biết danh, tức là đem công phu tham thiền và võ thuật nung tại một lò, luyện đến mức võ thuật tinh thâm, không sợ người đánh, đồ đệ cũng lại như thế.

Đạt Ma Sư Tổ Độ Chim Oanh Vũ — Giảng Ngày 23/02/1987

Phật Thích Ca "niêm hoa thị chúng" trên pháp hội Linh Sơn, truyền pháp môn tâm ấn vi diệu. Tổ Sư Ca Diếp đương thời hiểu ý chỉ của Phật, thỏa thích phá lên cười. Từ đó pháp môn Phật Tổ tâm ấn bắt đầu truyền thừa. Tổ Sư Ca Diếp vốn đã hơn trăm tuổi. Ngài tu hạnh đầu đà, thường tinh tấn dụng công, không tùy tiện cười, lần này cười là vì Ngài biểu thị tâm ấn tâm của Phật.

Phật Thích Ca đem pháp môn này truyền trao cho sơ Tổ Ca Diếp. Ngài Ca Diếp lại truyền cho Ngài A Nan. Ngài A Nan truyền cho Tổ Thương Na Hòa Tu. Tổ Thương Na Hòa Tu lại truyền cho Tổ Ưu Bà Cúc Đa. Các vị Tổ Sư đời đời truyền với nhau, truyền đến đời thứ 28, tức Bồ Đề Đạt Ma Tổ Sư. Đạt Ma Tổ Sư thấy đương thời người Ấn Độ căn tánh chưa thành thục, mà căn tánh người Trung Hoa đã chín mùi, có thể tiếp thọ pháp đại thừa, cho nên Tổ Bồ Đề Đạt Ma từ Ấn Độ đi bằng đường biển đến cửa Quảng Châu. Cho nên Quảng Châu có câu: "Tây lai sơ địa" (mảnh đất đầu tiên mà Tổ Sư Đạt Ma đến). Nhưng lúc đó người Quảng Châu, chưa có thể tiếp thọ pháp đại thừa, không nhận ra Đạt Ma Tổ Sư, gọi Ngài là "Ma La Xoa". Đạt Ma Tổ Sư mới lên đường đi Nam Kinh. Ngài vốn muốn độ Ngài Thần Quang trước. Ngài Thần Quang lúc đó đang ngồi giảng Kinh thuyết pháp, biện tài vô ngại, giảng đến nỗi trời rải hoa, đất vọt hoa sen.

Đạt Ma Tổ Sư hỏi Ngài: "Tại sao ông giảng Kinh?"

Ngài Thần Quang đáp: "Tôi dạy người liễu sinh thoát tử".

Tổ Đạt Ma lại hỏi: "Kinh toàn giấy trắng mực đen, ông làm sao liễu sinh thoát tử?"

Thần Quang nghe rồi, nổi giận, cho rằng Tổ Đạt Ma phỉ báng Tam Bảo, liền cởi sâu chuỗi bằng sắt ở cổ ra đánh Tổ Đạt Ma, làm Ngài rụng hết hai cái răng. Người xưa đa số hiểu biết võ thuật, nhưng người xuất gia không thể mang vũ khí tùy thân, chỉ mang một sâu chuỗi bằng sắt rất nặng, nếu Hòa Thượng nóng giận, tùy lúc có thể cầm đánh người.

Cứ theo truyền thuyết rằng, nếu răng Thánh nhân rơi xuống đất, thì xứ đó sẽ hạn hán ba năm, khiến chết đói nhiều người. Đạt Ma Tổ Sư tuy bị đánh rụng hai cái răng, nhưng vì từ bi không muốn chúng sinh thọ khổ, cho nên không để răng rơi xuống đất, mà nuốt vào bụng. Cho nên Trung Quốc có câu tục ngữ: "Đánh gẫy răng, nuốt vào bụng" tức bắt nguồn từ đó.

Đạt Ma Tổ Sư thấy lúc đó không khế cơ với Ngài Thần Quang, liền hướng về núi Nam Tung đi, trên đường đi gặp con chim oanh vũ, chim hỏi Ngài: "Tây lai ý, tây lai ý!

Xin Ngài dạy con kế xuất lồng".

- Đạt Ma Tổ Sư đáp: "Kế xuất lồng, kế xuất lồng, hai chân duỗi thẳng, hai mắt nhắm, đó là kế xuất lồng ".

Chim Oanh Vũ nghe rồi liền hiểu, bèn duỗi thẳng hai chân, nhắm hai mắt lại, nằm trong lồng giả chết. Chủ nhân trở lại xem: "Ê! Chim Oanh Vũ thế nào rồi?", bèn mở lồng ra, cầm chim Oanh Vũ lên, để trong tay, nhìn qua nhìn lại, chủ nhân nghĩ, chim Oanh Vũ không cử động gì hết, chắc đã chết rồi, nhưng tại sao thân còn ấm? Trong lúc do dự, bèn xòe bàn tay ra. Chim Oanh Vũ thấy cơ hội đã đến, lập tức vỗ cánh bay đi, do đó mà thoát được tự do.

Từ câu chuyện đó quán rộng ra, chúng ta ngày ngày chẳng giống như chim Oanh Vũ ở trong lồng chăng? Tuy có người hằng ngày chăn nuôi chúng ta, nhưng sinh tử không được tự do. Sinh ra trong hồ đồ, chết đi cũng hồ đồ, chưa thật sự biết được bộ mặt thật. Muốn được sinh tử tự do, trước hết lúc còn sống phải giả như người chết, cho nên: "Nếu muốn người không chết, phải hạ thủ công phu", chân chánh tu hành, đến lúc chết cũng biết, mà đi cũng biết, phải biết mình từ đâu sinh ra? Chết sẽ đi về đâu? Tại sao mình không làm chủ được? Nếu nói "Thân thể này của tôi", tại sao không thể khiến nó trẻ mãi? Con người từ nhỏ rồi lớn lên, trưởng thành rồi đến già, già rồi thì chết. Tại sao bạn không thể khiến thân thể không già? Đến lúc bệnh thì bạn không làm chủ được, đến chết thì buông xuôi tất cả. Do đó phải thấy rõ vấn đề sinh tử. Cho nên có câu:

"Đến thì u mê, đi thì sầu

Uổng tại nhân gian đi một vòng

Chẳng như đừng đến cũng đừng đi

Cũng không vui vẻ cũng không sầu".

Người sinh ra thì u mê, chết đi cũng u mê. Chết thì ưu bi khổ não, nếu bị cảnh giới chuyển thì làm người thật không có ý nghĩa. Nếu không đến không đi, thì chẳng phải tốt chăng? Như vậy thì không vui không sầu, đắc được tự tại.

Con người không nên bị nhốt ở trong lồng, như chim oanh vũ không thể xuất lồng. Bây giờ bạn nghĩ muốn xuất lồng, phải học vô quái ngại, không sầu, không buồn, không phiền, không não, tức là phải có định lực, cho nên phải ngồi thiền. Mỗi người phải tự mình chấm dứt sinh tử, người khác không thể thay thế làm cho bạn, chỉ có thể chỉ rõ con đường, nhưng phải tự bạn đi, nếu thật muốn xuất lồng, phải tự mình nỗ lực, hạ một phen khổ công phu.

Tọa Thiền Vì Nhiếp Tâm — Giảng Ngày 07/03/1987

Tọa thiền là một pháp môn, người mới tu hành phải đi qua con đường này. Thiền là gì? "Thiền" không phải là tiếng Tàu, mà là tiếng Phạn, gọi là "Dhyana". Dịch nghĩa là "Tư duy tu", cũng gọi là "Tĩnh lự". Vì người Trung Hoa thích gọi tắt, chỉ gọi "Thiền". Ngoài ra còn có những danh từ "Tọa thiền", hoặc "Đả tọa" (ngồi thiền). Cứ theo tên mà suy ra nghĩa. "Đả tọa" là phải ngồi. Tại sao phải ngồi? Vì nhiếp tâm. Phần đông tuy ngồi chỗ đó, nhưng tâm không ở đó, tâm chạy đi đâu? Đi khởi vọng tưởng. Lúc đông, lúc tây, lúc nam, lúc bắc, không cần tiền mua vé, mà đi hỏa tiễn chơi các nơi. Vọng tưởng phân tán, không dễ gì mà khống chế được. Tại sao con người không có trí huệ? Vì tâm chạy khắp nơi. Tại sao con người càng ngày càng già? Vì tâm chạy lăng săng các nơi. Ví như chiếc xe mới, bạn chạy quá nhanh, thì nhất định uống dầu nhiều, mà còn lãng phí rất nhiều dầu. Kết quả thân xe và máy đều sinh ra rất nhiều thứ bệnh, làm cho xe hư. Thân thể của con người cũng giống như thế. Nếu bạn không biết giữ gìn nó, để nó (tâm) tự ý chạy khắp nơi, nhất định cũng lãng phí rất nhiều dầu, dầu là gì? Tức là tinh thần quý báu của bạn, không cần biết bạn thêm bao nhiêu dầu, cũng đều hao phí. Giống như người hằng ngày ăn đồ bổ dưỡng, nói có dinh dưỡng bổ giúp thân thể, nhưng nếu bạn không biết trân quý tinh thần của mình, cứ theo đuổi bên ngoài, thì dù ăn bao nhiêu đồ bổ, cũng bổ không bằng tinh thần đã mất đi. Cho nên ngạn ngữ có nói:

"Chế tâm một chỗ,

Không việc gì mà chẳng xong".

Cho nên phải thu nhiếp tâm lại, khiến cho định một chỗ, mới không lãng phí tinh thần, thấu triệt tinh thần. Đây cũng ví như bạn biết lái xe, giữ gìn cẩn thận, tức không để xảy ra tai nạn, thì xe dùng được lâu. Cũng vậy, thân thể con người nếu biết tu dưỡng, thì thân không thể già, lại không thể chết.

Có người nói: "Nói lời như thế, tôi không tin, mọi người đều chết, cho đến Phật Thích Ca cũng phải nhập Niết Bàn, sao lại nói không chết?" Phải biết Phật nhập Niết Bàn, không giống như người thế gian chết, mà là nhập vào cảnh không sinh, không diệt, viên mãn tịch diệt. Phật đã khai mở đại trí huệ, giải thoát sinh tử, đến đi tự tại, Phật không giống như đa số nhiều người vì bệnh mà chết, mà là "Những gì cần làm đã xong, những chúng sinh có duyên đã độ hết", mới thị hiện nhập Niết Bàn. Lúc Phật nhập diệt, thì chiêu tập Bồ Tát trong mười phương, Thánh hiền Tăng, La Hán, Tỳ Kheo, hết thảy trời, người và chúng sinh đồng đến pháp hội gặp mặt lần cuối cùng, đủ thấy Phật đi rất rõ ràng, sáng suốt, mọi người muốn biết tường tận thì tham khảo Kinh Niết Bàn.

Ngồi thiền tức là nhiếp tâm, tức cũng nhiếp thân, miệng, ý, ba nghiệp thanh tịnh, nghĩa là thân không phạm sát sinh, trộm cắp, tà dâm. Miệng không nói dối, nói lời thêu dệt, hai lưỡi, chưởi mắng. Tâm không phạm tham sân si. Ý niệm không theo đuổi bên ngoài, tức thân tâm bình an. Như vậy thì ngồi thiền sẽ có cơ hội khai ngộ. Ngồi thiền tức là điều thân, điều tâm, khiến cho thân của bạn không đau bệnh, miệng không nói lời ác, ý không tranh, tham, cầu, ích kỷ, tự lợi, nói dối. Ba nghiệp thanh tịnh, thì trí huệ sẽ hiện tiền. Ngồi thiền tức là trở về nguồn gốc, tìm tự tính trí huệ vốn có, phóng đại quang minh.

Mọi người đến học Phật pháp, phải đem chân tâm ra mới có cảm ứng, nếu như bạn xem ăn cơm quan trọng hơn học Phật pháp, kiếm tiền quan trọng hơn học Phật pháp, thì vĩnh viễn không thể học được Phật pháp, phải xem Phật pháp quan trọng hơn bất cứ việc gì, đây là thái độ Phật giáo đồ phải có.

Thu Thập Nhân Tâm — Giảng Ngày 08/03/1987

Chúng ta ngồi thiền, phải hiểu tại sao phải ngồi thiền? Thiền, cứu kính là gì? Thiền là "tư duy tu", "tĩnh lự". Vì bình thường chúng ta không nghĩ tu hành, bị sáu căn, sáu trần, sáu thức, mê hoặc, do đó mà quên tu. Hiện nay ngồi thiền là muốn quay trở lại bên trong, không tìm kiếm bên ngoài, phải thu thập sạch sẽ bên trong, tức là thu thập cuồng tâm dã tính, tạp niệm tư dục, đây là những thứ chướng ngại sự tu hành của chúng ta. Giả như có người cuồng vọng tự đại, vô duyên với người khác, hoặc chỉ nghĩ phát tài, nghĩ hưởng thụ, ích kỷ lợi mình, nói láo, hướng ngoại truy cầu, tham lam, tranh giành .v.v... đó đều là cuồng tâm.

Nếu ngồi một phen, quay trở lại lại bên trong, chiếu thấu thất tình, lục dục, sáu căn và sáu trần, thì tại chỗ này phải suy nghĩ, tôi hằng ngày hướng ngoại truy cầu chăng? Hay là cầu tại nơi mình? Phải soi gương tự tánh, tức là đại viên cảnh trí. Đại viên cảnh trí này, vốn thông thiên triệt địa, nhưng tạm thời bị cảnh căn trần che lấp. Cho nên Thần Tú Đại Sư mới nói:

"Thân như cây bồ đề

Tâm như đài sáng chói

Thời thời thường lau chùi

Đừng để dính bụi bặm".

Cây bồ đề tức dụ cho giác ngộ. Đài sáng chói là chỉ đại viên cảnh trí, phải luôn luôn thu thập sạch sẽ, đừng để dính bụi bặm. Đại viên cảnh trí vốn không có chỗ nào mà chẳng biết, không có chỗ nào mà chẳng giác, không có chỗ nào mà chẳng thấy, hiện nay bị sáu căn, sáu trần và giữa căn trần sinh ra sáu thức cám dỗ. Cho nên phan duyên theo đuổi bên ngoài, không biết hồi quang phản chiếu. Tư duy tu tức là quay trở lại lại bên trong, cầu nơi chính mình, không phải mỗi ngày mong thăng quan phát tài, công danh lợi lộc .v.v... Có người hỏi: "Như vậy làm người có ý nghĩa gì?" Bạn nghĩ bạn làm người rất có ý nghĩa chăng? Việc của bạn làm, thật có giá trị chăng? Thật có giúp đỡ gì đối với trí tuệ của bạn chăng? Cũng chẳng thấy được.

Nếu có thể thu thập đại viên cảnh trí, tức chiếu thiên chiếu địa, ánh sáng chiếu khắp ba ngàn đại thiên thế giới, lại cũng không ngu si phiền não, như vậy không tốt chăng! Lúc sống như nhốt mình trong địa ngục, như thế có tốt chăng? Tu hành là vì đoạn trừ phiền não. Hiện tại phiền não của bạn đầy dẫy, mỗi ngày xem nó như thức ăn, nếu một ngày không ăn phiền não, thì cảm thấy không thể sống được, đời sống như vậy có giá trị gì?

Do đó! Tham thiền thì phải chế tâm một chỗ, lại không ưu sầu phiền não, thì dù cho động đất, đạn nguyên tử bùng nổ, cũng tùy chúng mà mọi sự đều chuyển thành tốt, không cần phải lo. Đây không phải là không lo việc đời? Bạn thật có thể lo được chăng? Không cần nói bạn là người dân bình thường, mà các nguyên thủ các nước, có thể lo được chăng? Có thể khiến cho mọi người không phiền não chăng? Lãnh tụ của liên hiệp quốc, có thể quản lý tâm của mọi người được chăng? Không cần nói họ không quản lý được tâm người khác, mà tâm của chính họ, họ quản lý cũng không được. Nếu bạn thật không có phiền não, thì có thể khiến cho người đời bình an, mới xứng đáng làm lãnh tụ của thế giới. Tức nhiên trước mắt bạn làm không được, thì phải từ thân của mình mà giữ, khiến cho mình đừng tranh, đừng tham, đừng cầu cạnh, đừng ích kỷ, đừng tự lợi, đừng nói dối. Như vậy tức không thể chế tạo thêm nhiều độc khí, lại làm ô nhiễm hoàn cảnh, ngược lại có thể bị chánh khí trời đất không đủ tiêu diệt độc khí trên thế giới ư vô hình.

Ngồi thiền là vì trừ tật bệnh, khử tham sân, nhưng bạn lại muốn ăn ngon, mặc đẹp, ở sang, lại còn muốn thành Phật, nói thẳng ra đó là phát cuồng! Có người nói: "Hòa Thượng khi thuyết pháp thì chưởi người!" Tôi không phải chưởi người, mà là chưởi quỷ, vì trong bụng của bạn có quỷ, mới khiến cho thân bạn không an vui. Quỷ không vui vẻ, thì kêu bạn đừng ngồi thiền! Tóm lại, chúng ta có thể mượn cơ hội tốt này, từ từ thu thập lại đại viên cảnh trí. Bạn nói: "Tôi không thể thu thập". Bạn không thể thì phải học nhẫn nại một chút, chống cự một chút khi bị chưởi, từ từ sẽ học thu thập như thế nào.

Khi vị duy na đánh khánh khai tĩnh rồi, thì mọi người có thể từ từ duỗi chân ra, hoạt động cho máu huyết lưu thông, phải từ từ, đừng làm ồn ào. Tuy nhiên đây là việc nhỏ, nhưng phải dè dặt mới có thể học điều thân và điều tâm. Chân chánh ở trong thiền đường, bất cứ ngồi bao nhiêu người, cũng không thể có sự rầm rì, mọi người đều phải chuyên tâm chiếu cứ thoại đầu, từ từ dụng công.

Phật Căn Địa Dự Án Xây Thiền Đường Thập Phương

Hiện nay còn một chút tin tức muốn nói với các vị. Hơn mười năm về trước, lúc tôi ở tại tiểu bang Oregon, mua một miếng đất, gọi là "Phật Căn Địa". Hiện nay dự bị xây thiền đường tại đó. Thiền đường xây xong, sẽ nhận 100 vị thiền sinh, 25 vị Tỳ Kheo, 25 vị Tỳ Kheo ni, 25 vị cư sĩ nam, 25 vị cư sĩ nữ, cùng nhau tham gia đả thất. Đả thất thì có ngồi hương, chạy hương. Hiện nay bổn hội càng ngày càng tăng, có rất nhiều người chân chánh phát tâm tu hành.

Do đó, mùa đông năm thứ nhất dự bị mở khóa thiền 49 ngày. Trước kia tại Phật Giáo Giảng Đường (1972), có mở khóa thiền 98 ngày. Nhưng trước hết phải nói rõ quy cụ cho mọi người biết. Mỗi ngày sáng sớm hai giờ rưỡi bắt đầu, ngồi đến mười hai giờ khuya, tức chỉ có hai tiếng rưỡi ngủ nghỉ. Buổi chiều từ 4 giờ đến 5 giờ nghỉ một tiếng. Tổng cộng có 3 tiếng rưỡi được ngủ nghỉ. Muốn tham gia trước phải ghi danh, nếu muốn tham gia một thất (7 ngày), thì trong thời gian 7 ngày, không rời khỏi thiền đường. Phải cố gắng dụng công. Nếu muốn tham gia hai thất, ba thất, bốn thất, cho đến bảy thất đều được, duy nhất một điều kiện là phải giữ quy cụ của thiền đường, không được lơ là. Tại đây không thu tiền, nhưng muốn bạn phải giữ quy cụ, mục đích bổn hội là thành tựu người tu đạo. Giả sử bạn không giữ quy cụ, thì dù bạn cho tôi một triệu, tôi cũng không hoan nghênh bạn đến đả thiền thất. Nếu bạn dụng công, thì sẽ chấp nhận ăn ngủ lưu lại ở Chùa. Ở đây không giới hạn người ở trong Vạn Phật Thành, cho đến bất cứ người nào trên thế giới, chân chánh muốn dụng công, tôi cũng không thu tiền của họ. Mảnh đất này là muốn liễu sinh thoát tử, là nơi tinh tấn tu đạo.

Tôi đến Mỹ đã hơn hai mươi năm, các vị có thể chú ý những việc tôi làm, có bao giờ tôi muốn xin tiền quý vị, hoặc bất cứ người nào chưa? Làm khó chăng? Dùng thủ đoạn để gạt các vị chăng? Nếu có, thì bạn có thể ra ngoài tuyên truyền, nếu không có, tức bạn phải hiểu tôi là người như thế nào? Tôi là một người ngu si, không biết giá trị của đồng tiền, chính vì thế, cho nên đắc tội không biết bao nhiêu người giàu có, nói tôi người xuất gia thấy người không hỏi thăm, nhưng đây là bẩm tính từ khi tôi sinh ra, bất cứ như thế nào, cũng không thể cúi đầu đối với những người giàu có.

Năm 1979, Vạn Phật Thánh Thành khai quang, từ Mã Lai đến khoảng 600 tín đồ, lại thêm Hương Cảng, Đài Loan, Đông Nam Á và Mỹ, cộng hết thảy những người tham gia có hơn 2000 người. Ngày đó tôi thượng đài nói với đại chúng, câu đầu tiên là: "Những người có tiền xin chú ý! Nay nói thật với các vị, tôi là một Hòa Thượng nghèo, thật "xin lỗi" những người có tiền, tại sao? Vì người có bao nhiêu tiền, thì có bao nhiêu tội nghiệp. Tiền của bạn nếu chân chánh làm ra, thì không thể phát nhanh như thế. Nếu là bạo phát, không phải đánh bạc, mua rẻ bán đắt, trốn sâu lậu thuế, thì cũng dùng những mưu mô thủ đoạn. Tiền đó tức nhiên đến không hợp pháp, có gì mà bạn kiêu ngạo? Đó đều là mánh khóe cả".

Tại sao tôi nghèo? Vì tôi không hiểu những thứ đó (tiền bạc). Có người nói: "Hòa Thượng, Ngài không nói lời thành thật, hiện tại Ngài có Chùa Kim Sơn, Vạn Phật Thành, Chùa Kim Luân, Chùa Kim Phong, Chùa Kim Phật,

Chùa Tuyết Sơn, nhiều đạo tràng, sao Ngài nói Ngài nghèo?" Những đạo tràng đó không phải của tôi, là của mọi người, ai đến thì người đó có phần, bạn có tâm thành đến đạo tràng học Phật pháp, thì bạn như người nhà không khác, chỉ cần bạn giữ quy cụ của đạo tràng, không uống rượu, không ăn thịt, không hút thuốc, không đánh bạc, giới nam nữ phân chia rõ ràng, thì mọi người như đồng một nhà. Có người nói: "Không phải! Ngài là người xuất gia, chúng tôi là người tại gia, sao lại nói một nhà?" Tuy bạn bây giờ chưa xuất gia, nhưng tương lai bạn có thể xuất gia chăng? Bạn nói: "Tôi vĩnh viễn không xuất gia!" Vậy thì không có vấn đề gì, không xuất gia, làm một vị hộ pháp tốt, cũng tốt vậy.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.