Giáo Trình Phật Học

GIÁO TRÌNH PhậT HỌC

Gia quyến Lê Kim Kha thành tâm ấn tống Liên hệ: 0903753550 “Nguyện cho công đức Pháp thí này được hồi hướng đến những người thân quyến & tất cả chúng sinh”

Biên tập tiếng Anh & phát hành miễn phí bởi:

Bro. Chan Khoon San, 91, Leboh Bagor, Taman Petaling, 41200 Klang, Malaysia Email: chankhoonsan@gmail.com

Biên dịch tiếng Việt & phát hành miễn phí bởi:

Lê Kim Kha Email: lekimkha@gmail.com Tel: 0903753550

Tác giả Chan Khoon San giữ bản quyền nguyên bản tiếng Anh và đã cho phép người dịch biên dịch ra tiếng Việt. Người dịch giữ bản quyền bản dịch tiếng Việt. Bản dịch tiếng Việt này được in để ấn tống miễn phí và không được sao in để bán, trừ một số ấn bản có sự đồng ý của người dịch.

Chan Khoon San

Biên dịch: Lê Kim Kha

Giáo Trình Phật Học

(BUDDHISM COURSE) “Cho Mẹ, với Ba, anh, em đã khuất” Sabbadanam dhammadanam jinati

Món quà về Chân Lý là món quà cao quý nhất

Giới Thiệu • 15

Lời Đề Tặng

Xin được kính tặng quyển sách này cho tất cả những người thầy tâm linh của tôi, những người đã giúp tôi trong nhiều năm, vào những thời gian khác nhau & bằng những cách này hay cách khác, trong quá trình học hành Giáo Pháp Đức Phật (Dhamma), đặc biệt là những người thầy sau đây:

Thiền Viện Chanmyay Yeiktha, Yangon, Myanmar • Chanmyay Sayadaw Bhadanta Janakabhivamsa, • Sayadaw U Sobhita • Sayadaw U Rewata, • Sayadaw U Wathawa, • Sayadaw U Kittidhaja, • Sayadaw U Rakkhita Dhamma, • Ven. U Nyanaramsi, • Ven. Ariya Nani, • Mr. Khin Maung Win (formerly Sayadaw U Khemissara)

•

Mr. Jeff Oliver (formerly Ven. U Dhammarakkhita)

Thiền Viện Chanmyay Myaing, Yangon, Myanmar

• Sayadaw Ashin Indaka Vishwa Shanti Vihara, Kathmandu, Nepal

• Venerable Bhikshu Jnanapurnik Chùa Phật Giáo Tích Lan (Sri Lankan Buddhist Temple), Sentul, Kuala Lumpur

• Venerable Saranankara Mahathera Tu Viện Ngakyanpyan Dhamma Yeiktha, Yangon, Myanmar

• Sayadaw U Dhammapiya Thiền Viện Santisukharama, Kota Tinggi, Johore •Venerable Sujiva

Lời Nói Đầu

Vài năm trước đây, nhiều độc giả đã gợi ý cho tôi rằng những bài viết trong Giáo Trình Dẫn Nhập Phật Học (Introductory Course in Buddhism) còn quá ngắn và nên biên tập thêm nhiều chi tiết. Quyển sách “Giáo Trình Phật Học” (Buddhism Course) là ấn bản được nghiên cứu và bổ sung một cách cẩn thận. Nó bao gồm 17 chương nói về hầu hết nhưng đề tài liên quan trong Phật học, như: Cuộc dời Đức Phật, Tứ Diệu Đế, Bát Chánh Dạo, Thuyết Duyên Khởi, Quy Luật Nghiệp, Chết & Tái Sinh, Năm Cảnh Giới Tái Sinh, Chu Kỳ Thế giới, Mười Căn Bản Hành Động Công Đức, Thiền Minh Sát Vipassana của Phật Giáo, Tưởng Niệm Phật, Pháp & Tăng, Tam Tạng Kinh Điển (Tipitaka).

Trong quyển sách này, những tư liệu từ những nguồn khác nhau đã được đưa vào để cung cấp cho độc giả những trang viết lý thú về Phật học. Phần “Chết & Tái Sinh” mô tả những ‘kiểu’ Chết và những đối tượng hiện trong tâm trước khi chết, ví dụ như là năm viễn cảnh của một người sắp chết, theo sau là những hình thức tái sinh khác nhau.

“Năm Cảnh Giới Tái Sinh” (Pancagati) mô tả chi tiết về 31 Cõi Hiện Hữu là đích đến của những sự tái sinh theo quan điểm về vũ trụ của Phật Giáo. “Những Chu Kỳ Thế Giới Khi Những Đức Phật Xuất Hiện”

mô tả những điều kiện và sự hiếm hoi trong “hằng hà sa số” kiếp để thế gian may mắn có được một Đức Phật xuất hiện; cũng như về những Hạnh Ba-la-mật (parami) mà một người có đại nguyện trở thành Phật Duyên Giác (Pacceka Buddha) hay một Đại A-la-hán (Maha Arahant)

cần phải vượt qua. Và câu hỏi liệu chúa Jesus có phải là một vị Bồ-tát hay không cũng được giải đáp trong chương này Phần “Tưởng Niệm Phật, Pháp & Tăng” giảng bày chi tiết về Chín Đức Hạnh Vô Thượng của Đức Phật, về Sáu Phẩm Hạnh của Giáo Pháp (Maha Arahant) và Chín Phẩm Hạnh của Tăng Đoàn (Sangha).

Giới Thiệu • 17

Sự hiểu biết đúng đắn về Tam Bảo sẽ giúp ích cho việc tu tập thiền Chánh Niệm về Phật, Pháp & Tăng. Vấn đề về “Giáo Pháp có hiệu lực tức thì hay không?”, một số học giả có quan điểm cho rằng sau khi chứng đạt thức con đường thánh Đạo (magga) thì không nhất thiết phải lập tức chứng ngộ thánh Quả (phala) ngay và có thể xảy ra sau. Những kết luận đó có thể do diễn dịch sai về những danh từ “Người Căn Tín” và “Người Căn Trí” trong kinh “Alagaddupama Sutta” thuộc Trung Bộ Kinh. Sự giải thích cũng được nói ở trong chương này.

Phần “Tam Tạng Kinh Điển” (Tipitaka) của Phật giáo là chương dài nhất nói về Tam Tạng Kinh Pali kể từ lúc hình thành và lưu truyền suốt 2.500 năm qua, qua các kỳ Kết Tập Kinh Điển bắt đầu từ Hội Đồng Kết Tập thứ Nhất ở thành Vương Xá (Rajagaha) 3 tháng sau khi Bát-Niết-Bàn của Đức Phật cho đến Hội Đồng Kết Tập thứ Sáu ở Yangon vào năm 1956, đúng 2.500 sau Bát-Niết-Bàn của Đức Phật. Mặc dù về sự cân đối các chương, thì chương này hơi quá dài, nhưng tác giả mong muốn đưa vào để cho quý độc giả đọc biết, hiểu rõ và biết ơn vai trò quan trọng & đầy kiên trung của Tăng Đoàn trong việc bảo tồn, truyền thừa và làm sống mãi Giáo Pháp của Đức Phật

(Buddha Sasana) cho đến ngày hôm nay. Nhiều trang bài viết cũng đã được mở rộng ra (so với lần đầu) với rất nhiều “Chú Giải” chi tiết, đáng kể là ở những Chương I (Cuộc Đời của Đức Phật), Chương V (Lý Duyên Khởi Siêu Thế), Chương XII (Hồi Hướng Công Đức Cho Những Người Thân Quyến Thuộc), Chương XVI (Liệu Có Thể Một Người Chứng Đạt Thức Con Đường Đạo (Magga)

Mà Không Chứng Ngộ Thức Đạo Quả (Phala) Trong Lập Tức?)

Việc biên tập quyển sách này là sự lao động của tâm từ và lòng hoan hỷ. Hy vọng con những độc giả sẽ tìm thấy được niềm thú vị khi đọc những trang viết này và những lợi lạc mà chúng có thể mang lại.

Tri Ân & Hồi Hướng Công Đức

Tôi mang ơn Nữ Đạo hữu Wooi Kheng Choo và Christine Lee Chin Har ở Hội Phật Giáo Subang Jaya vì đã miệt mài đọc lại bản thảo và đưa ra những gợi ý đẻ hoàn thiện. Thành thật biết ơn sự trợ giúp của anh Tey Seng Heng, người đồng nghiệp trước đây của tôi ở Cty Nghiên Cứu Nông Nghiệp Ứng Dụng (Applied Agricultural Research Sdn. Bhd.) trong việc soạn thảo vi tính. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn những cá nhân các hội đoàn khác nhau đã ủng hộ cho việc xuất bản quyển sách này như một Giáo Trình Phật Học giúp nhiều người hiểu biết thêm về lịch sử và học thuyết của Phật giáo.

Nguyện cho Công Đức của Pháp Thí này (Dhammadana) được hồi hướng cho những người thân quyến thuộc, những bạn bè và tất cả chúng sinh.

Sadhu! Sadhu! Sadhu!

Lành Thay! Lành Thay! Lành Thay!

Bro. Chan Khoon San, tháng Tám, 2010 Giới Thiệu • 19

Về Tác Giả

Đạo hữu Bro. Chan Khoon San sinh ngày 8 tháng Tám, 1941 ở Penang, Malaysia. Sau khi học xong Đệ Lục hồi đó, ông đã học Trường Đại Học Sư Phạm Mã-Lai-Á (Malayan Teachers College) ở Brinsford Lodge, Anh Quốc. Sau khi tốt nghiệp, ông trở về quê hương và dạy học trong một thời gian ngắn từ năm 1964 đến 1967. Năm 1968, ông vào học trường Đại Học University of Malaya và tốt nghiệp bằng Cử Nhân Danh Dự ngành Hóa Học vào năm 1971. Từ năm 1971 cho đến khi nghỉ hưu năm 1996, ông làm việc trong ngành nghiên cứu nông nghiệp dầu cọ, như là một Nhà nghiên cứu hóa nông thâm niên.

Sau khi nghỉ hưu, đạo hữu Bro. Chan đi Miến điện Myanmar để tu học thiền Minh Sát Tuệ Tứ Niệm Xứ (Satipatthana Vipassana) dưới sự dẫn dắt của thiền sư Sayadaw Bhaddanta Janakabhivamsa ở Thiền Viện Chanmyay Yeiktha, thủ đô Yangon. Kể từ sau đó, hàng năm ông đều đến tu học và thực hành thiền Minh Sát Tuệ đã 15 năm tại Miến Điện dưới sự dẫn dắt của nhiều vị Thiền sư khác nhau ở thiền viện Chanmyay

Yeiktha ở Hmawbi, Miến Điện.

Bro. Chan đã viết những quyển sách rất nổi tiếng về Phật học, như là:

Hướng Dẫn Hành Hương Về Xứ Phật (Buddhist Pilgrimage) đã xuất bản bằng tiếng Việt, Giáo Trình Phật Học (Buddhism Course)

mà quý độc giả đang cầm trên tay. Ông thường xuyên từ bi trao đổi những thông tin và kinh sách Phật học với người dịch. Ông đã giúp người dịch thật nhiều về bản quyền, chỉnh sửa, cập nhật thông tin.

Hiện nay ông làm cố vấn hóa nông bán thời gian cho những nghiên cứu nông nghiệp ở Malaysia. Phần thời gian còn lại ông nghiên cứu và giảng dạy Kinh tạng tại nhiều Hội Phật giáo ở Thung Lũng Klang, Malaysia; viết luận giảng, sách và xuất bản sách về Phật học.

Tác giả là một cư sĩ nghiên cứu Phật học, một thiền giả, người có tâm nguyện cao đẹp và là một tấm gương đáng kính và đáng được tri ân trong sự nghiệp truyền bá Phật Pháp. Giới Thiệu • 21

Lời Người Dịch

Quyển sách “Giáo Trình Phật Học” quý độc giả đang cầm trên tay là được biên dịch ra tiếng Việt từ quyển “Buddhism Course” của tác giả Chan Khoon San. Tác giả đã cho phép và có mong muốn tôi biên dịch quyển sách này ra tiếng Việt và phát hành ấn tống miễn phí đến những đối tượng độc giả người Việt khác nhau.

1. Độc giả đã đọc qua phần “Lời Giới Thiệu” của tác giả và có thể hình dung ra những chủ đề căn bản của Phật Học được bàn luận trong quyển sách này. 2. Chúng ta có thể biết đây là một tác phẩm biên dịch từ tất cả những nguồn Kinh Điển (trích dẫn) nguyên thủy, hàng trăm sách, tư liệu và tài liệu quý giá của những học giả nghiên cứu và những tu sĩ Phật giáo nổi tiếng nhất ở Miến Điện, Tích Lan, Ấn Độ & phương Tây, nếu chúng ta tìm hiểu thêm những tựa sách & tư liệu trong phần

“Sách & Tài Liệu Tham Khảo”. 3. Quyển sách được biên tập theo trình tự của một giáo trình Phật giáo, từ những đề tài căn bản như Tứ Diệu Đế….cho đến Thiền Minh

Sát, Tam Tạng Kinh Điển.

4. Quyển sách giảng luận về phần giáo lý và lịch sử của Phật Giáo Nguyên Thủy với những trích dẫn từ Kinh điển được cho là ghi chép lại những lời do chính Đức Phật nói ra và được kết tập sau khi Đức Phật Bát-Niết-Bàn, không có phần giảng về Phật Giáo Đại Thừa trong giáo trình này. 5. Bản dịch tiếng Việt, người dịch đã cố gắng dịch tất cả nội dung và ý nghĩa ra tiếng Việt hiện đại mà chúng ta đang nói và tư duy ngày nay. Cũng như trong những dịch phẩm khác, người dịch cũng đưa vào những từ Hán Việt cần được sử dụng song song, một khi có những từ ngữ về chủ đề giáo lý mà tiếng Việt hiện nay vẫn cần phải mượn tiếng Hán Việt để quý độc giả dễ dàng nhận ra những thuật ngữ Phật học.w

6. Quý độc giả nào cần có bản gốc tiếng Anh để đọc hay đối chiếu, xin vui lòng liên hệ người dịch hoặc nhanh nhất là tìm thấy ngay trên rất nhiều trang website Phật giáo như: buddhanet.com,

urbandharma.org, nalanda.org.my…

Người dịch xin gửi gắm quyển sách này cho:

1. Các Tăng Ni quan tâm đến nội dung quyển sách này và có thể dùng để làm giáo trình giảng dạy cho những Tăng sinh, Phật tử, những sinh viên ngành Phật học và những Phật tử.

2. Các Tăng sinh, sinh viên ở những trường Phật học trong nước có nhu cầu nghiên cứu về những đề tài giáo lý Phật giáo Nguyên thủy bằng tiếng Việt, với những trích dẫn kinh điển và những thuật ngữ bằng tiếng Pali. Các Tăng sinh, sinh viên muốn hiểu thêm Phật giáo Nguyên thủy như là một cách để đối chiếu và tìm ra những chân lý trong giáo pháp Đức Phật, nhằm giúp tìm ra những cách tu tập phù hợp nhất cho mình.

3. Những Phật tử gần xa muốn bắt đầu tìm hiểu hay ôn lại kiến thức Phật giáo của mình theo một trình tự và những chủ đề căn bản khá đầy đủ trong một quyển sách cầm tay.

Giới Thiệu • 23

Thay lời Cảm Tạ

1. Xin chân thành cảm ơn tác giả Chan Khoon San, người đã giúp đỡ tôi và cho phép bản quyền quyển sách này được dịch ra tiếng Việt. Ông luôn luôn từ bi trao đổi và động viên tôi thực hiện công việc biên dịch và phát hành này.

2. Xin cảm ơn thầy Thích Trúc Thông Tịnh (Trúc Lâm Thiền Viện), người đã luôn giúp đỡ, động viên tôi thật nhiều trong quá trình biên dịch những sách Phật học, cũng như nhắc nhở tôi trong việc thực hiện quyển sách bằng tâm và hành vi hướng thiện đúng mực & thanh tịnh để mang lại lợi lạc cho mình và mọi người; và thầy cũng là người giúp đọc, chỉnh sửa lại từng chương của bản thảo.

3. Cảm ơn cư sĩ Tiến Sĩ Bình Anson đã hoan hỷ giúp đỡ và cho phép đưa vào bài viết quý giá của ông “Quy Ước Trích Dẫn Kinh Điển Pali” trong phần “Phụ Đính” của quyển sách này.

4. Cảm ơn những Phật tử Nguyễn Thị Thu Nga, Ngô Đức Lân, Lê Hoàng Phi đã giúp đánh máy, sửa lỗi bản thảo.

5. Cảm ơn anh Thanh Nguyên đã luôn hỗ trợ mọi mặt & Ban chế bản “Nhà sách Phật học Văn Thành” đã giúp hoàn thành bản in cuối cùng.

Cũng như lời tác giả, đây là công việc có được nhờ vào tâm từ và lòng hoan hỷ và sự ủng hộ và giúp đỡ của nhiều người, hy vọng độc giả sẽ tìm thấy những điều bổ ích trong những trang viết của quyển sách này.

Đà Lạt, mùa Hành Hương 2011 (PL.2555) Lê Kim Kha Kính tặng quyển sách này cho các thầy:

HT. Thích Thanh Từ

TT. Thích Thông Phương

&

Các quý thầy: Bảo Tú, Khế Định, Thông Kim, Thông Tịnh, Khả Kiến, Thái Phước (Thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt, Thiền viện Thường Chiếu, Thiền Viện Sùng Phúc) & Sư Cô Như Pháp ─ các thầy đã là nguồn động viên cho tôi thật nhiều trên bước đường học Phật và làm Phật sự.

Cuộc Đời Của Đức Phật • 25

I

CUỘC ĐỜI CỦA ĐỨC PHẬT

NỘI DUNG

1. Đản Sinh 2. Lời Tiên Tri 3. Lễ Hội Cày Ruộng 4. Tuổi Trẻ Của Thái Tử Siddhatta (Tất-Đạt-Đa) 5. Bốn Dấu Hiệu & Cuộc Từ Bỏ Vĩ Đại 6. Điều Nghiên & Nỗ Lực Phấn Đấu Tìm Sự Giác Ngộ 7. Giác Ngộ & Bảy Tuần Sau Giác Ngộ 8. Đức Phật Thiết Lập Giáo Pháp (Dhamma) 9. Sự Chuyển Hóa Của Xá-Lợi-Phất (Sariputta) & Mục Kiền Liên

(Moggallana)

10. Đức Phật Thăm Viếng Nơi Sinh Của Người

11. Sự Truyền Pháp Của Đức Phật 12. Bát-Niết-Bàn & Lời Khuyên Cuối Cùng Dành Cho Các Tỳ-Kheo

13. Chú Giải 14. Sách & Tài Liệu Tham Khảo

1. Đản Sinh

Vào thế kỷ thứ 17 trước CN, miền Bắc Ấn Độ được chia ra thành 16 bang chính (16 maha-janapada), trong đó 8 bang là Vương Quốc và những bang còn lại là những thể chế cộng hòa. Tên của những bang này được ghi rõ trong “Tăng Chi Bộ Kinh” (Anguttara I, 213) và trong Luật Tạng (Vinaya, T.2, 146). Trong số những vương quốc, vương quốc hùng mạnh nhất là Magadha (Ma-kiệt-đà) và Kosala.

Theo học giả lỗi lạc Tiến sĩ Rhys Davids (người sáng lập Hội Kinh Điển Pali-PTS), Magadha có một quận lý ngày này gọi là Bihar và có thủ đô là Rajagaha (thành Vương-Xá). Vào thời của Đức Phật, vương quốc này có 80 ngàn ngôi làng lớn nhỏ dưới sự trị vì của vua Bimbisara và sau đó là con trai của ông là vua Ajatasattu (vua À-xa-thế). Magadha kéo dài trên một diện tích 300 yojasnas tức có chu vi khoảng 2.400 dặm Anh.

Người thuộc tộc Kosala là những người trị vì vương quốc Kosala, thủ đô là Savatthi (thành Xá-Vệ), ngày nay là một phần của khu tàn tích được gọi là “Sahet-Mahet” gần địa danh Balrampur, bang Uttar Pradesh. (xem thêm quyển “Hành Hương về xứ Phật”). Người trị vì là Vua Pasenadi. Về phía bắc, gần biên giới Ấn Độ và Nepal ngày nay, là nước cộng hòa nhỏ bé tên là Sakya (Thích-Ca), một nước chư hầu của vương quốc Kosala. Người đứng đầu là vua Suddhodana (Vua Tịnh Phạn) và thủ đô là Kapilavatthu (Thành Ca-Tỳ-La-Vệ).

Theo truyền thống của Phật giáo Nguyên Thủy (Theravada), Đức Phật đản sinh vào ngày trăng tròn Wesakha (cuối tháng Tư - tháng Năm) năm 623 trước CN, mặc dù ngày tháng này bị tranh cãi bởi nhiều trường phái khác (Chú giải 1). Mẹ của Người là Mahamaya Devi, Hoàng Hậu của Vua Suddhodana (Tịnh Phạn). Lúc đó bà đã 56 tuổi (Chú giải 2) và đã mang thai Bồ-tát hay vị Phật tương lai Cuộc Đời Của Đức Phật • 27 trong vòng 10 tháng tròn, bà đang trên đường trở về nhà của cha mẹ mình ở xứ Devadaha để hạ sinh con mình theo truyền thống cổ xưa của bộ tộc Koliya của mình. Dọc đường, khi đi ngang qua Vườn Lumbini, một khu rừng Sala Long Thọ nhỏ và đẹp, lúc ấy là ngày Trăng tròn. Khi nhìn thấy vẻ đẹp rực rỡ, bà quyết định đứng lại ở đó để chiêm ngưỡng bông hoa cây cỏ. Ngay sau đó, bà bắt đầu thấy chuyển dạ sinh con rất nhanh. Lập tức, bà gọi những người hầu gái dùng màn vải bao bọc xung quanh. Rồi bà tay phải nắm chặt cành cây Sala Long Thọ và bà hạ sinh vị Bồ-tát trong tư thế đứng.

Năm 249 trước CN, Hoàng Đế Asoka (A-Dục Vương), vị vua vĩ đại của xứ Maurya, năm 273-236 trước CN) đã viếng thăm Lumbini trong chuyến hành hương của ông về những thánh địa Phật giáo. Để ghi nhớ chuyến viếng thăm của mình, nhà vua đã cho xây một trụ đá và khắc chữ Brahmi (chữ viết thời vua A-Dục dùng để ghi tiếng Phạn) để ghi lại sự kiện này cho thế hệ con cháu mai sau được biết. Bảng khắc chữ trên cột đá gồm có năm dòng chữ được dịch ra như sau:

Tiếng Brahmi:

Devannapiyena piyadasina lajina-visativasabhisitena.

Atana-agacha mahiyite.

Hida Budhe-jate sakyamuniti.

Silavigadabhicha kalapita silathabhe-cha usapapite.

Hida Bhagavam jateti Lumbinigame ubalike kate,Athabhagiye ca.

Việt dịch:

“Quốc vương Devànampiya Piyadasi (A-Dục), đứa con yêu dấu của các vị Trời, hai mươi năm sau khi lên ngôi, đã đích thân ngự viếng và lễ cúng nơi này, vì Đức Phật Thích-ca Mâu-ni, đã đản sanh ở đây. Nhà vua ban lệnh khắc đầu một con ngựa trên đầu một trụ đá và dựng trụ đá lên. Bởi vì Đức Thế Tôn (Bhagavan) được sinh ra ở nơi đây, làng Lumbini được giảm thuế canh tác và chỉ còn đóng 1/8 so với mức thuế thường”.

Sau cuộc Chinh Phạt của người Hồi Giáo ở miền bắc Ấn Độ vào thế kỷ 12 sau CN dẫn đến việc cướp bóc và tàn phá những tu viện và đền thờ Phật Giáo, Lumbini đã bị bỏ hoang và cuối cùng bị rừng tarai bao phủ. Năm 1896, nhà khảo cổ người Đức, Tiến Sĩ. Alois A. Fuhrer, trong khi đang đi tìm nơi thánh tích trong khu rừng tarai ở Nepal, đã vô tình tìm thấy một cột đá và đã chắc chắn rằng chính nơi này là nơi Đức Phật đản sinh. Cột Đá Lumbini (hay còn gọi là Cột Đá Rummindei) vẫn kỳ diệu đứng vững cho đến ngày nay để làm chứng tích cho nơi Đức Phật được sinh ra.

2. Lời Tiên Tri

Khi tin tốt được báo về kinh đô Kapilavatthu (Ca-Tỳ-La-Vệ), mọi người trong đất nước đều vui mừng với sự kiện một Thái Tử được ra đời. Một tu sĩ khổ hạnh tên là Asita, còn được gọi tên là Ẩn Sĩ Kaladevila, cũng là một pháp sư của cung đình, đã đến thăm đứa bé hoàng gia. Nhà Vua bồng đứa bé đến để chào vị ẩn sĩ, nhưng nhà Vua thật kinh ngạc, hai chân của đứa trẻ xoay lại và đè lên trên mái tóc trên đầu vị ẩn sĩ. Nhà tu khổ hạnh nhận ra được sức mạnh và uy nghi đáng kinh ngạc và lạ thường của vị Bồ-tát, lập tức ông ta đứng dậy khỏi ghế ngồi và đảnh lễ chào. Chứng kiến cảnh tượng kỳ lạ đó, nhà Vua cũng cúi đầu xuống trước con trai của mình. Asita là một chuyên gia về phân biệt nhân tướng và ngay sau khi xem qua đứa bé, ông khẳng định một cách chắc chắn về tương lai xuất chúng vượt trên tất cả nhân loại của đứa bé. Sau khi nghĩ về cái chết tất yếu sẽ đến của mình, vị ẩn sĩ đã khóc. Những người của dòng họ Thích-Ca Cuộc Đời Của Đức Phật • 29 nhìn thấy ông khóc, họ nghĩ rằng chắc có điềm xấu sắp xảy ra đối với Thái Tử. Nhưng Asita vẫn khẳng định chắc chắn rằng tương lai tốt đẹp của thái tử là đích thực, vì thái tử chắc chắn sẽ trở thành một vị Phật. Ông ta buồn vì ông sẽ chết trong nay mai và sẽ tái sinh vào cõi Vô Sắc Giới, sẽ mất đi cơ hội được gặp Đức Phật và nghe Giáo Pháp của Người.

Để bảo đảm có người trong gia đình của ông có người sẽ không mất cơ hội quý hiếm được gặp Phật, ông ta đã thuật lại lời tiên tri của mình cho người cháu của ông là Nalaka. Sau khi nghe lời khuyên của Asita, Nalaka đã từ bỏ thế giới phàm tục, xuất gia, và khi vị Bồ-tát chứng đạt được Giác Ngộ Tối Thượng 35 năm sau đó, Nalaka đã đến xin gặp Phật để xin tư vấn nhiều vấn đề. Sau khi lắng nghe những câu trả lời của Đức Phật, Nalaka đã trở thành một vị A-la-hán. Toàn bộ câu chuyện về tiên tri của Asita và Nalaka đến thỉnh cầu Đức Phật đã được ghi lại trong Kinh “Nalaka sutta”, thuộc bộ Kinh Tập

(Sutta Nipata).

Năm ngày sau khi Bồ-tát đản sinh, nhà Vua tổ chức lễ ăn mừng để đặt tên cho Thái Tử mới ra đời. Theo như Luận Giảng Kinh Đức Phật Đản Sinh (Jataka), nhiều Bà-la-môn thông thái được mời đến Lễ Đặt Tên. Trong số họ có tám vị rất giỏi tiên đoán về tương lai của đứa trẻ bằng cách xem nhân tướng và vẻ đẹp trên cơ thể đứa bé.

Bảy người trong số đó đã giơ hai ngón tay lên để cho biết đứa bé lớn lên sẽ trở thành một đại đế của Thế Giới hoặc là một vị Phật. Nhưng còn người thứ tám, tên là Sudatta của họ tộc Kondanna (Kiều Trần Như), là vị Bà-la-môn trẻ tuổi nhất và có kiến thức vượt trội hơn nhất trong số tám người đó, đã giơ một ngón tay lên và quả quyết rằng Thái Tử sẽ từ bỏ cuộc sống phàm tục, xuất gia và trở thành một vị Phật. Sau đó, các Bà-la-môn đặt tên cho thái tử là Siddhattha (Tất-Đạt-Đa), có nghĩa là “thành đạt ước muốn”, họ của thái tử là Gotama (Cồ-Đàm). Đến ngày thứ bảy sau khi sinh, mẹ của Thái tử Siddhattha qua đời. Người em ruột của bà là Maha Pajapati Gotami, người cũng là thứ phi của Vua cha Suddhodana (Tịnh Phạn), trở thành mẹ nuôi của Thái Tử.

3. Lễ Hội Cày Ruộng

Trong suốt thời Đức Phật, kinh tế chủ yếu của Ấn Độ là nông nghiệp. Nên hàng năm đều có một lễ hội được tổ chức để khuyến khích trồng trọt, lúc đó nhà Vua và những người thuộc giới quý tộc cũng dẫn đầu nhân dân đến những cánh đồng để cày đất cho vụ mùa mới. Vào đúng ngày lễ hội, nhà Vua cũng mang theo con trai nhỏ của mình, có cả nhiều người bảo mẫu đi theo để chăm sóc cho Thái Tử. Đặt đứa bé nằm trên ghế dài, có che lộng, bên dưới bóng mát của một cây táo hồng, để cho những người bảo mẫu canh chừng cẩn thận. Nhà Vua đi tham dự Lễ Hội Cày Ruộng. Vào lúc Lễ Hội sôi nổi nhất, những người bảo mẫu bị cuốn theo và bỏ đi ra xem cảnh cày ruộng náo nhiệt.

Bị bỏ lại một mình, thay vì khóc lóc hay chạy theo những người bảo mẫu, vị Bồ-tát ngồi xuống đất, tréo chân lại và tập trung vào hơi thở ra, thở vào của mình, đạt được sự tập trung vào một điểm (nhất điểm) của tâm, và đạt được Trạng Thái Thiền Thứ Nhất (Sơ Thiền).

Người chắc hẳn đã nhập định rất lâu, bởi vì khi những người bảo mẫu chợt nhớ lại việc bỏ đứa bé một cách sơ suất, lúc đó đã quá buổi trưa. Họ chạy trở lại gốc cây táo hồng và vô cùng ngạc nhiên khi thấy đứa bé ngồi tréo chân và đang nhập vào thiền định.

Sau khi nghe câu chuyện kỳ lạ này, nhà Vua chạy vội về chỗ Thái Tử, thấy cảnh tượng đó, nhà Vua cúi chào con trai mình, nói rằng:

“Con trai yêu dấu, đây là lần thứ hai ta cúi chào con”. Nhiều năm sau đó Cuộc Đời Của Đức Phật • 31 và sau sáu năm gian khổ để tìm ra con đường Giác Ngộ, ký ức về thời trẻ thơ đã thúc giục vị Bồ-tát từ bỏ con đường khổ hạnh bởi sau khi nhận thấy đây (Thiền) đích thực là con đường dẫn đến sự Giác Ngộ.

4. Tuổi Trẻ Của Thái Tử Siddhatta

Mặc dù trong Kinh Điển Pali cung cấp rất ít thông tin về những năm tuổi trẻ của vị Bồ-tát, mọi người đều có thể đoán ra được rằng trong thời niên thiếu, Người đã theo học những thầy Bà-la-môn, cũng giống như Vua cha trước kia cũng học như vậy. Chắc hẳn, cùng với những Hoàng Tử trong dòng họ Thích-Ca, Người cũng đã học tất cả Văn Học Bà-la-môn, bao gồm Kinh Vệ-Đà (Vedas), Negamas (Giới Luật), Thần học (Puranas), Lịch Sử và nhiều môn học khác. Điều này cũng thể hiện rõ trong các ghi chép trong các Kinh rằng Đức Phật rất quen thuộc với những giới luật và kiến thức của Bà-la-môn. Vì cũng thuộc tầng lớp Chiến sĩ (khattiya), Người cũng được huấn luyện đặc biệt về quân sự và rất giỏi về cung tên và có nhiều kỹ năng tinh nhuệ.

Thái Tử Siddhata lớn lên trong nhung lụa xa hoa. Trong Tăng Chi Bộ Kinh (Anguttara), Quyển Ba, Kinh số 38, Đức Phật đã miêu tả sự xa hoa gấm vóc mà Vua cha đã cấp dưỡng trong thời niên thiếu của Người. Người được nuôi dưỡng và ăn mặc bằng những trang phục sang trọng bậc nhất làm toàn từ vải lụa Kasi. Cả ngày lẫn đêm, luôn luôn có lộng dù màu trắng che nắng mưa, nóng, lạnh và sương, bụi cho Thái Tử. Thái Tử có ba Cung Điện: một cung điện mùa Đông, một cung điện mùa Hè và một cung điện để ở những tháng mùa Mưa.

Trong cung điện mùa Mưa luôn có những cung nữ xướng ca để phục vụ đàn hát để làm vui lòng Thái Tử. Trong suốt bốn tháng mùa Mưa, Thái Tử không cần phải đi qua hai cung điện kia. Ngay cả khi những chỗ khác thường chỉ cho những người hầu hạ, xướng ca ăn gạo nát, canh rau đậu, nhưng ở đây, trong cung điện của Vua cha, những người này luôn cho ăn bằng gạo trắng, thịt thà đầy đủ.

Khi Thái Tử Siddhattha được 16 tuổi, Vua cha quyết định đưa Thái Tử lên ngai vàng và thu xếp chuyện gả vợ cho Thái Tử. Ngay sau khi lời của Vua Tịnh Phạn được truyền ra, nhóm giai cấp quý tộc của tộc Thích-Ca liền đưa ra những lời nhận xét coi thường, họ cho rằng mặc dù Thái Tử khôi ngô tuấn tú, nhưng Thái Tử chẳng có một nghề nghiệp, nghệ tinh nào để giúp làm trụ cột trong một gia đình. Do vậy, vị Bồ-tát phải biểu diễn bằng nhiều tài thao lược tinh nhuệ và tài nghệ cung tên của mình, làm cho giới quý tộc đầy ấn tượng và họ liền gửi những công nương, công chúa đến để Thái Tử kén vợ. Trong số những công chúa thuộc dòng họ Thích-Ca, người được chọn là Công Chúa Yasodhara (Da-giu-đà-la), tên lúc chưa lấy chồng của công chúa là Bhaddakaccana, cùng tuổi với Thái Tử. Công Chúa là con gái của vua xứ Koliya, thuộc vương quốc Devadaha, là vua Suppabuddha (cậu của Thái Tử) và Hoàng Hậu Amita (cô của Thái Tử). Công chúa được mang tên Yasodhara bởi vì nổi tiếng là tiết hạnh (Yaso= đức hạnh, tiết hạnh, dhara= người mang, người có).

Sau cuộc hôn nhân hạnh phúc, Thái Tử sống cuộc đời vương giả, sung sướng, không hề biết gì đến những trầm kha, đau khổ của cuộc đời bên ngoài cổng cung thành.

5. Bốn Dấu Hiệu & Cuộc Từ Bỏ Vĩ Đại

Thời gian trôi qua, vị Bồ-tát dần dần trở nên cảm thấy nhàm chán đối với cuộc sống trong cung điện, và Người cứ muốn tìm kiếm sự khuây khỏa một mình bằng cách đi ra ngoài dạo cảnh trong vườn cây, ngự viên của hoàng gia. Trong bốn lần, trong khi đang cưỡi ngựa đi Cuộc Đời Của Đức Phật • 33 đến ngự viên, Người nhìn thấy liên tiếp những cảnh tượng kỳ lạ: một

người già lụ khụ, yếu ớt, một người bệnh hoạn, một xác chết, và

một thầy tu với vẻ mặt bình thản, trầm lặng.

Ba cảnh tượng làm cho Người đối diện với những sự thật trần trụi của kiếp sống. Chúng được gọi là những “Dấu hiệu khẩn cấp” (samvega nimitta), là dấu hiệu thúc giục khẩn thiết về tâm linh. Khi Người quán tưởng về những điều này, Người nhận thấy rằng bản thân mình cũng không thể tránh khỏi những điều này: già, bệnh và chết. Ảo vọng về tuổi trẻ, sức khỏe và cuộc đời đã hoàn toàn không còn nữa. Cảnh tượng cuối cùng mang lại một tia hy vọng như là một phương cách giải thoát khỏi đau khổ của kiếp người. Điều này được gọi là “Dấu hiệu của Thiền Quán” (padhana nimitta), là dấu hiệu thúc giục nỗ lực về thiền định là phương pháp để thoát khỏi già, bệnh, chết.

Khi Vua Tịnh Phạn biết được sự việc này, Ngài bắt đầu lo lắng, lo sợ rồi đây Thái Tử sẽ từ bỏ đời sống thế tục, giống như lời tiên tri của những nhà chiêm tinh của hoàng gia trước đây. Để phòng ngừa Thái Tử bỏ đi, nhà Vua cho xây dựng tường rào rất cao xung quanh cung điện, xây những cổng thành to lớn và tăng cường canh gác, tăng thêm người hầu hạ và cả những vũ nữ, xướng ca để chăm sóc cho Thái Tử.

Nhưng sự thúc giục về tâm linh về Đạo (samvega) của vị Bồ-tát đã được đánh thức. Khoái lạc ngũ dục không còn hấp dẫn Người được nữa. Sau khi giác ngộ ra rằng tính phù phiếm của những khoái lạc ngũ dục chỉ là mục tiêu tầm cầu của những hạng người tầm thường và người có trí khôn thì tìm thấy niềm vui và giá trị của sự từ bỏ chúng, Người quyết định từ bỏ thế tục để đi tầm cầu sự Bất Tử. Trong lúc sự thúc giục tâm linh khẩn thiết đã được đánh thức, Người nhận được tin đứa con trai mới vừa được chào đời. Những người cha thông thường sẽ rất vui mừng khi nghe tin con mình vừa được sinh ra.

Nhưng đối với vị Bồ-tát, sau khi đã suy tư chín chắn và đang quyết định từ bỏ cuộc sống phàm tục để ra đi, thì đó như là một chướng ngại. Người cho rằng: “Một chướng ngại (rahu) được sinh ra; thêm

một gông cùm”

. Nhà Vua nghe được chuyện, liền đặt tên cho cháu nội của mình là Rahula, có nghĩa là một Chướng Ngại.

Theo như những Luận giảng Phật giáo, Cuộc Từ Bỏ Vĩ Đại được thực hiện vào lúc nửa đêm của ngày Trăng Tròn của tháng Asalha (tháng Bảy/ tháng Tám) khi Bồ-tát đã được hai mươi chín tuổi.

Trước đó vào buổi chiều, nhóm cung nữ đàn ca và khiêu vũ trong cung điện, nhưng Thái Tử không còn hứng thú để thưởng thức và Người đã ngủ thiếp đi. Sau khi thấy chủ nhân đã ngủ, những vũ nữ, ca sĩ cũng ngừng biểu diễn và nghỉ ngơi. Ngay sau đó, họ cũng ngủ thiếp đi. Khi Bồ-tát thức dậy, Người thấy những cô gái đang nằm ngủ như xác chết ngoài nghĩa địa, những nhạc cụ và đồ đạc thì vung vãi khắp nơi, một số thì chảy nước bọt, một số thì nghiến răng khi ngủ, một số nói nhảm, một số thì ngáy, một số thì quần áo xốc xếch, hở hang, đầu tóc thì rối tung. Khi Bồ-tát thấy sự thay đổi của mọi người như vậy, trong lòng đầy sự ghê tởm và buộc miệng thốt ra rằng:

“Thật là ngột ngạt, thật là kinh khủng !”. Tâm đã quyết: Ta phải ra đi từ lúc này”. Rời cung điện, Người đi đến chuồng ngựa và lệnh cho người giữ ngựa là Channa thắng yên cương cho con ngựa quý của mình là Kanthaka chuẩn bị lên đường lập tức. Trong khi Channa chuẩn bị, Người quay lại phòng ngủ để nhìn vợ và đứa con của mình lần cuối trước khi ra đi. Người thấy vợ mình đang nằm ngủ với tay làm gối cho con nhỏ gối đầu. Người muốn ẵm con lên, nhưng sợ vợ thức dậy sẽ làm khó xử cho sự ra đi của mình. Người cũng biết rằng Vua cha sẽ chăm sóc tốt cho vợ và con trai của mình, nghĩ đến điều đó, Bồ-tát ra đi, thề nguyện rằng chỉ quay lại để gặp con trai khi nào đạt được Giác Ngộ. Leo lên yên ngựa, Channa đi theo sau đuôi ngựa, Bồ- Cuộc Đời Của Đức Phật • 35 tát đánh ngựa ra khỏi Ca-Tỳ-La-Vệ (Kapilavatthu) qua Cổng phía Đông và ra đi trong đêm tối. Họ đi suốt đêm không nghỉ và sáng hôm sau đến được bờ sông Anoma thuộc nước Mallas. Tại đây, Bồ-tát cắt bỏ tóc, râu bằng thanh kiếm của mình và cởi bỏ toàn bộ trang phục hoàng gia và trang sức đưa cho Channa, Người chỉ choàng chiếc áo đơn giản của một tu sĩ khổ hạnh. Mặc dù Channa cũng muốn từ bỏ để đi theo hầu hạ Thái Tử, nhưng Bồ-tát không cho và bắt ông phải quay về cung điện cùng con ngựa. Nhưng ngựa Kanthaka, sau khi thấy chủ của mình bỏ đi, liền buồn lòng ngã ra chết, và Channa trở lại thủ đô (Ca-Tỳ-La-Vệ) một mình để báo tin cho Vua Tịnh Phạn.

6. Cuộc Tầm Cầu & Đấu Tranh Để Giác Ngộ

Sau khi trở thành một nhà tu khổ hạnh, Bồ-tát trải qua một tuần ở khu rừng xoài tên là Anupiya trước khi tiến về Rajagaha (Thành Vương Xá) để tìm một đạo sư thích hợp có thể giúp Người hoàn thành mục đích. Thậm chí ngay khi đến thành Rajagaha, lúc đó vua Bimbisara mời Người ở lại để giao cho một nửa vương quốc của mình để trị vì, nhưng Người từ chối lời mời vàng ngọc đó, Người nói rằng Người phải tìm ra con đường để kết thúc sanh, già, chết và hứa với nhà Vua sẽ quay lại sau khi Người tìm ra câu trả lời đó. Là một người đang đi tìm Chân Lý và An Bình, Người tìm đến đạo sư Alara Kalama ở Vesali (thành Tỳ-Xá-Ly), một tu sĩ khổ hạnh có nhiều uy tín. Ở đó, Người nhanh chóng học những giáo lý của ông ta và tu tập phát triển đến tầng Thiền thứ 7 của cảnh giới Thiền Vô Sắc Giới, là Không Vô Biên Xứ, một giai đoạn thiền định rất cao sâu. Sau đó, Người cũng không thỏa mãn với hệ tu tập của Kalama, Người từ giã ông ta và để gặp đạo sư Uddaka Ramaputta ở Rajgir, ở đó Người học tập giáo lý của ông và đã tu tập đạt đến tầng Thiền Vô Sắc Giới cao nhất, đó là Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ.

Rồi sau đó, Người vẫn chưa thỏa mãn được mục đích, và lại từ giã vị đạo sư để ra đi, tầm cầu con đường giải thoát theo cách riêng của mình. Người đang đi tìm Niết-bàn (Nibbana), sự chấm dứt hoàn toàn mọi khổ đau. Người nhận thấy rằng không có ai đủ năng lực để dạy cho Người giải thoát, vì tất cả vẫn còn đang vướng trong vô minh. Mặc dù thất vọng, nhưng Người không bao giờ nản chí trên hành trình đi tìm sự Bình An Tối Thượng đó. Người tiếp tục đi lang thang và cuối cùng đến khu rừng Uruvela bên bờ sông Neranjara (Ni-liên-thuyền), ở đây, Người đã ngồi tập trung vào việc hành thiền và cố gắng thành tựu mục tiêu đã đặt ra.

Sau khi nghe tin về sự xuất gia của Thái Tử, đạo sĩ Kondanna (Kiều Trần Như), chính là người Bà-la-môn thứ tám trước kia đã tiên đoán Thái Tử sẽ trở thành một vị Phật, và đạo sĩ Bhaddiya, Vappa, Mahanama và Assaji, là bốn người con trai của bốn họ tộc khác, cũng tuyên bố xuất gia, từ bỏ thế tục để đi theo Người. Trải qua sáu năm trời ròng rã, Siddhatta đã thực hiện những nỗ lực “siêu phàm”, hết sức công phu tu tập mọi hình thức khắc nghiệt nhất của pháp tu khổ hạnh, hành xác. Trong một bài giảng sau này, được gọi là Kinh “Tiếng Rống Của Sư Tử” (Sư Tử Hống), trong “Trung Bộ Kinh”

(Majjhima Nikaya), Đức Phật đã kể lại cho Đại Đức Sariputta (Xá- Lợi-Phất) cách mà Người đã hết sức thực hành những Cực Hình của pháp tu Khổ Hạnh, cách sống trần trụi, sống bừa bãi và ẩn dật ở những nơi chết chóc, như rừng sâu nước độc, nghĩa địa khi Người còn là một Bồ-tát khổ hạnh. Đại Đức Nagasamala đứng phía sau hầu quạt cho Phật nói rằng ông cảm thấy lông tóc dựng ngược lên khi ông nghe Phật thuyết giảng lại (sự khắc nghiệt của đời tu khổ hạnh, hành xác), và ông muốn biết được bài thuyết giảng này được gọi là Kinh gì. Đức Phật bèn trả lời rằng, bài thuyết giảng này nên được gọi là “Bài Thuyết giảng Dựng Lông Tóc”. Những cách tu hành xác cực đoan đã khiến ngọc thân của Người trở nên tiều tụy, điêu tàn, chỉ còn là bộ xương và da, vắt kiệt sức lực, hậu quả của Cuộc Đời Của Đức Phật • 37 đói khát và hành xác cực hình. Người gầy ốm đến nỗi khi rờ vào cơ bụng cũng có thể chạm được cột sống ở phía sau thắt lưng. Người đang bên bờ vực giữa sự sống và cái chết, vì đã nỗ lực hết mình, chịu đựng hết cách, hơn hẳn những nỗ lực và sức chịu đựng của bất kỳ thầy tu khổ hạnh hay Bà-la-môn nào, trong nỗ lực khổ hạnh, hành xác. Nhưng tất cả chỉ là vô ích, chẳng đem lại kết quả gì. Lúc đó, Người bắt đầu chuyển hướng qua con đường khác để tìm ra cho được Sự Giác Ngộ.

Người nhớ lại thời niên thiếu khi Người đã đi vào trạng thái Sơ Thiền, không còn cảm thọ về những dục lạc giác quan. Quán tưởng về điều này, Người chợt nhận ra đây có thể là con đường dẫn đến sự Giác Ngộ. Sau khi thấy được rằng, sự Giác Ngộ không thể nào có được bằng việc hành xác, trong một cơ thể kiệt quệ sắp chết, Người quyết định từ bỏ cách tu khổ hạnh và bắt đầu thực hiện

Con Đường Trung Đạo (Majjhima Patipada), đó là Con Đường

ở giữa hai cực đoan của dục lạc giác quan và cực đoan hành xác, khổ hạnh. Lúc đó, Người quyết định phải ăn uống một số thức ăn, mặc dù điều đó đã làm cho năm người bạn tu khổ hạnh kia trở nên bất đồng, phản đối. Cho nên, ngay đến lúc quyết định ngã rẽ con đường này, những người bạn đồng tu cuối cùng của Người cũng rời bỏ Người, nhưng Người không cảm thấy thất vọng hay nản chí vì điều đó.

Sau khi ăn một bát cháo nấu bằng gạo và sữa do một cô gái tốt bụng tên là Sujata, Người đến ngồi bên gốc cây Đa Đề lịch sử (tên tiếng Anh: Pipal tree, tên khoa học Ficus religiosa, sau này được gọi là cây Bồ-Đề lịch sử của Phật Giáo) ở Bodhgaya (ngày nay địa danh này được gọi là Bồ-Đề Đạo Tràng, là một thành phố ở quận Gaya, Bihar, Ấn Độ) để ngồi quán tưởng, thiền định bằng một ý chí sắt đá và kiên định rằng sẽ không bao giờ đứng dậy cho đến khi chứng đạt được Sự Giác Ngộ.

7. GIÁC NGỘ & Bảy Tuần Sau Đó

Vào nửa đêm bước qua rạng sáng ngày Trăng Tròn tháng Vesakha Năm 588 trước CN, trong nỗ lực tham thiền, nhập định bằng tâm tĩnh lặng và thanh tịnh, vào Canh thứ nhất, (6g-10g tối), Người đã

chứng đạt một “Trí tuệ siêu thế” có thể nhìn thấy lại những tiền

kiếp trong quá khứ của mình, xua tan màn đêm vô minh che mờ Quá Khứ. (Hán-Việt gọi là Túc Mạng Minh).

Vào Canh Hai (10g tối-2g sáng), Người tham thiền chứng đạt được

một “Tầm nhìn siêu thế” có thể nhìn thấy hết mọi nguyên nhân đưa đến sự sinh tử, tái sinh của mọi loài, xóa tan màn đêm vô minh

che khuất Tương Lai. (Hán-Việt gọi là Thiên Nhãn Minh)

Vào Canh Ba (2g sáng-6g sáng), Người tham thiền, nhập định và

chứng đạt thêm một “Trí tuệ siêu thế” để diệt trừ tất cả bất tịnh

và ô nhiễm (Hán-Việt gọi là Lậu Tận Minh), quán chiếu được tận gốc sự Khổ, nguyên nhân khổ, sự chấm dứt khổ, và con Đường Chấm Dứt khổ (Tứ Diệu Đế), nhìn thấy bản chất của mỗi sự vật đúng “như chúng là”. Đó là sự Giác Ngộ Hoàn Toàn (Toàn giác, viên giác).

Cây Đa Đề lịch sử, như đã nói trên, sau đó và ngày nay được gọi tên là cây Bồ-Đề (Bodhi) bởi vì dưới gốc cây này, Thái Tử Siddhatta chứng ngộ Trí Tuệ Toàn Giác (Sambodhi, âm Hán đọc là Tam-Bồ- Đề, Hán-Việt gọi là Chánh Giác). Lúc này, Người đã 35 tuổi và trở

thành vị Phật, Người chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh

Giác. Đức Phật đã cống hiến phần còn lại của đời mình ở cõi trần để phục vụ, giúp đỡ nhân loại và nỗ lực hết mình để dẫn dắt mọi người đến với con đường “Bát Chánh Đạo” với mục đích chấm dứt mọi đau khổ. Cuộc Đời Của Đức Phật • 39

Sau khi Giác Ngộ, Đức Phật nhịn đói luôn suốt bảy tuần và lưu lại bên dưới và xung quanh khu vực gần gốc cây Bồ-Đề:

1) 2) 3) 4) 5) Trong suốt bảy ngày của tuần lễ đầu tiên, Đức Phật ngồi yên một tư thế, trải nghiệm niềm An Lạc Của Sự Giải Thoát.

Trong tuần thứ hai, để tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với cây Bồ-Đề đã che chở cho Người suốt thời gian thiền hành để thành Đạo, Ngài đã đứng chăm chú ngắm nhìn cây Bồ-Đề suốt một tuần liền mà không hề nháy mắt (Animisalocana). Về sau, chính nơi này, vua Asoka đã dựng lên một Tháp tưởng niệm gọi là Animisalocana Cetiva và đến nay vẫn còn.

Trong suốt tuần thứ ba, Đức Phật đi kinh hành lên xuống trên quãng đường gần cây Bồ-Đề, sau này được gọi là “Đường Kinh Hành Ngọc Báu” (Ratana Cankamana).

Trong tuần lễ thứ tư, Đức Phật ngồi tham thiền trong thất, được gọi là “Bảo Thất” (Ratana-ghara: nghĩa là cái phòng bằng ngọc báu, trong ý nghĩa “cái phòng quý báu”) để suy niệm về “Vi Diệu Pháp” (Abhidhamma). Kinh sách ghi nhận rằng, tâm và thân Người phát sáng một vầng hào quang sáu màu. (Chú giải 3).

Trong tuần thứ năm, Đức Phật ngồi dưới Cây Ajapala Banyan để suy niệm về Giáo Pháp và thấm nhuần niềm hạnh phúc của sự giải thoát. (Ajapala có nghĩa là: “chỗ của những người chăn dê”. Cây Banyan là một loại cây đa, cây này là nơi những người chăn dê trong vùng thường ngồi nghỉ trong khi thả cho bầy dê ăn cỏ). Vào cuối tuần, khi Ngài xuất ra khỏi trạng thái siêu thế ấy, có một vị Bà-la-môn ngã mạn (Huhumka Jakita) đến gần và hỏi Người rằng “đứng về phương diện nào và những điều kiện nào ông ta có thể trở thành một Bà-la-môn thánh nhân (Brahmana)?”. 6) 7) Đức Phật đã trả lời và chỉ ra những phẩm chất cần có của một Bà-la-môn đích thực nên có.

Tuần thứ sáu, Đức Phật đến ngồi dưới cây Mucalinda (Cây Mãng Xà Vương). Lúc bấy giờ, trời giông bão, gió lạnh mù mịt kéo dài suốt bảy ngày. Truyền thuyết kể lại rằng, Mucalinda, Vua Rắn từ dưới hồ nước đi lên, dùng thân quấn quanh người Đức Phật và lấy cái mỏ to che trên đầu Đức Phật để che chở, bảo vệ cho Người.

Tuần thứ bảy, Đức Phật đến ngồi dưới cây Rajayatana, lúc đó có hai anh người lái buôn tên là Tapussa và Bhallika đến từ Ukkala (Orissa) dâng lên cúng dường Đức Phật bánh gạo nếp và mật ong. Sau khi Đức Phật thọ trai bữa ăn xong, hai người quỳ lạy dưới chân Người và xin được quy y nương tựa vào Đức Phật và Giáo Pháp của Người. Họ trở thành những Phật Tử cư sĩ đầu tiên, quy y vào Phật & Pháp (Nhị Bảo).

8. Đức Phật Khai Giảng Giáo Pháp (Dhamma)

Sau khi Đức Phật thọ trai bữa ăn xong bữa ăn do hai anh người lái buôn cúng dường đó, là bảy tuần sau khi thành Đạo, Đức Phật suy tính và cảm thấy do dự, không muốn truyền dạy Giáo Pháp (Dhamma) cho mọi người. Người nghĩ rằng, mọi người sẽ không thể nào hiểu được giáo lý cao ngời và thâm sâu của Người, vì tất cả đều đang chìm đắm trong bóng tối của vô minh. Truyền thuyết được ghi chép lại rằng, Phạm Thiên Brahma Sahampati (là Đấng Tạo Hóa, theo niềm tin của đạo Hindu) đã đến và thỉnh cầu Đức Phật khai giảng Giáo Pháp (Dhamma), Ngài thưa rằng sẽ có những người hiểu được Giáo Pháp. Sau khi quán chiếu khắp thế gian, Đức Phật nhận thấy rằng có những chúng sinh có khả năng hiểu được Giáo Pháp. Người chấp nhận lời thỉnh cầu của Phạm Thiên Brahma và bắt đầu truyền dạy Giáo Pháp.

Cuộc Đời Của Đức Phật • 41

▪ Người đầu tiên Đức Phật nghĩ đến là vị đạo sĩ Alara Kalama, người thầy cũ của Người trước kia, nhưng một thiên thần đã báo cho Đức Phật biết là ông ta đã qua đời cách đó bảy ngày. Sau đó, Đức Phật nghĩ đến đạo sĩ Uddaka Ramaputta, và một lần nữa, một thiên thần lại báo tin ông này cũng đã qua đời vào tối ngày hôm trước. Cuối cùng, Đức Phật nghĩ đến năm người bạn tu khổ hạnh trước đây, những người đã cùng chia sẻ những tháng ngày tu hành khổ hạnh cho đến trước khi Đức Phật thành Đạo. Bằng Thiên Nhãn Minh của mình, Người biết được họ đang ở tại Vườn Nai ở Isipatana, gần Benares (Ba-la-nại, tức địa danh Varanasi ngày nay).

Vào ngày thứ 50 sau khi Giác Ngộ, Đức Phật lên đường đi Benares để khai giảng Giáo Pháp cho 5 người bạn tu khổ hạnh trước đây,

là Kondanna (Kiều Trần Như), Bhaddiya, Vappa, Mahanama

and Assaji. Đức Phật đến Vườn Nai ở Isipatana vào ngày Trăng Tròn của tháng Asalhai, 2 tháng trước tháng Vesakha và Người

bắt đầu bài thuyết giảng đầu tiên là Kinh Chuyển Pháp Luân

(Dhamma-cakkkapavattana Sutta), mà sau khi nghe xong bài pháp này, năm Người Bạn Tu Khổ Hạnh đã chứng ngộ được Thánh Quả Sotapatti (tầng Thánh đầu tiên, gọi là “Tu-đà-hoàn” (HV) hay “Nhập Lưu”. Sota: dòng nước, Apatti: đến được, đạt đến đầu tiên, nghĩa là đã nhập vào dòng Thánh, không còn thối chuyển trở lại).

Và họ trở thành những Tỳ Kheo đầu tiên của Đức Phật. Sau đó, Đức Phật giảng Kinh “Vô Ngã Tướng” (Anatta-lakkhana Sutta), mà sau khi nghe giảng, tất cả họ đều chứng ngộ thành A-la-hán

(Arahant), là tầng Thánh Quả cuối cùng (Vô Sinh).

▪ Đức Phật cũng thành công trong việc truyền dạy Giáo Pháp cho công tử Yasa và 54 người bạn của anh ta, cùng nhau gia nhập Tăng Đoàn và cuối cùng đều trở thành bậc A-la-hán.

Cha, mẹ và vợ của Yasa cũng đắc được đạo quả Tu-đà-hoàn (Sotapatti) và chính họ đã trở thành những Phật Tử cư sĩ đầu tiên quy y Phật, Pháp và Tăng (Tam Bảo).

─ Như vậy, chỉ sau một thời gian ngắn, đã có được sáu mươi (60) Tỳ kheo tu học theo Giáo Pháp và tất cả đều chứng đắc thành những A-la-hán. Đức Phật phái họ đi nhiều hướng khác nhau để truyền bá Giáo Pháp (Dhamma).

▪ Còn riêng mình, Đức Phật rời khỏi Benares và du hành về xứ Uruvela. Trên đường đi, Người đã gặp ba mươi (30) người quý tộc trẻ tuổi, được gọi là Bhaddavaggi, (thường được gọi là nhóm ba mươi người may mắn), bởi vì họ là những hoàng tử anh em, đang sống một cuộc sống sung sướng, hạnh phúc. Trong khi họ đang vui chơi, thì một hầu nữ lấy cắp những trang sức quý giá của một hoàng tử. Ba mươi người hoàng tử liền kéo nhau đi tìm người hầu nữ và tình cờ họ gặp Đức Phật. Cũng như tất cả những trường hợp khác, câu chuyện chi tiết được ghi lại đầy đủ trong các kinh điển Nguyên Thủy, nhưng ở đây chỉ nói qua nhanh, sau khi gặp, Đức Phật cũng đã thành công trong việc giảng dạy Giáo Pháp cho họ. Tất cả họ đều chứng đắc nhiều bậc Thánh quả thứ nhất (Nhập lưu), thứ hai (Nhất Lai) và thứ ba (Bất Lai) khác nhau và họ đều được gia nhập Tăng Đoàn. Những Tỳ kheo ‘hoàng tử’ này, chính là anh em cùng cha khác mẹ với Vua Pasenadi của xứ Kosala, và vì họ thường cư ngụ tại Thành Paveyya ở miền Tây Kosala, nên sau này họ được gọi với tên là Những Tỳ Kheo Paveyyaka. Cuối cùng đến một ngày nọ, họ đều chứng đắc quả A-la-hán sau khi nghe giảng Kinh “Tương Ưng Vô Thủy” (Anamatagga Sutta: Bài Thuyết Giảng Về Những Vòng Luân Hồi Vô Tận Những Kiếp Sống), lúc Đức Phật đang ngụ tại Tịnh Xá Veluvana ở Thành Vương Xá (Rajagaha). Cũng theo yêu cầu của họ, Đức Phật đã cho phép tổ chức “Lễ Dâng Y Kathina”, (Chú giải 4), hàng năm sau thời gian An cư mùa Mưa (Vassa). (Vassa: nghĩa là “An cư mùa mưa”, hay còn gọi là Hạ An Cư, Kiết Hạ). Cuộc Đời Của Đức Phật • 43

▪ Trong thời gian lưu lại Uruvela, có 3 anh em tu sĩ tóc búi là những Bà-la-môn tu khổ hạnh, tên là: Uruvela Kassapa, Nadi Kassapa và Gaya Kassapa (âm Hán dịch: Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp, Già-da Ca-diếp và Na-đề Ca-diếp), mỗi người theo thứ tự đang sống chung với 500, 300 và 200 đệ tử. Phải dùng nhiều nổ lực và đôi khi phải dùng đến thần thông, Đức Phật mới thuyết phục được tất cả họ gia nhập vào Tăng Đoàn sau khi giảng giải Giáo Pháp cho họ. Vì biết được họ là những người thờ thần Lửa, Đức Phật đã dùng hình ảnh lửa để thuyết giảng cho họ về giáo pháp. Bài thuyết giảng đó sau này được gọi là Kinh Lửa (Adittapariyaya Sutta), sau khi nghe hết bài thuyết pháp này, tất cả họ đều đạt được quả vị A-la-hán.

Như vậy, Đức Phật đã có được một đoàn Tỳ kheo theo người gồm 1.000 bậc A-la-hán, mà tất cả họ trước đây đều là những tu sĩ búi tóc tu khổ hạnh. Đức Phật hướng về Thành Vương Xá (Rajagaha) để gặp Đức Vua Bimbisara (âm Hán Việt: Tần-bà-sa-la) theo đúng như lời hứa trước khi Người thành Đạo. Khi vua Bimbisara và những công dân Bà-la-môn nhìn thấy Đức Phật cùng với ngài Uruvela Kassapa (Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp), người mà những Bà-la-môn rất mực tôn kính, họ phân vân không biết được ai là người dẫn đầu của đoàn Tỳ kheo đó. Đức Phật bèn hỏi ngài Ca-diếp (Kassapa) ai đã biết được Đức Phật như là người Thầy của mình nên dùng cách phi thân lên không trung để tôn kính Đức Phật ba lần. Sau đó, Đức Phật thuyết

giảng về Chuyện Tiền thân Của Ngài Uruvela Kassapa (Maha

Narada Kassapa Jataka), theo sau đó là một bài thuyết giảng khác.

Cuối cùng, tất cả 110.000 Bà-la-môn do Vua Bimbisara dẫn đầu đều chứng đắc được Thánh quả đầu tiên là Nhập Lưu. Sau đó, nhà Vua Bimbisara xin cúng dường Rừng Trúc Lâm Veluvana để Đức Phật và tăng đoàn các đệ tử sử dụng, xem như là vật cúng dường đầu tiên là chỗ cư trú. Đức Phật đã trải qua ba lần Vassas (An Cư Mùa Mưa, Kiết hạ) liên tục và ba lần Vassas (An Cư Mùa Mưa) khác không liên tục ở tại lâm viên này.

9. Sự Chuyển Hóa của Ngài Sariputta (Xá-Lợi-Phất) và Ngài

Moggallana (Mục-Kiền-Liên)

Không xa lắm khỏi Thành Vương Xá (Rajagaha) là ngôi làng tên Nalaka, nơi có một Bà-la-Môn trẻ tuổi nổi tiếng thông thái tên Upatissa, còn có tên khác là Sariputta (âm Hán-Việt: Xá-Lợi-Phất), là con cháu của một dòng họ đứng đầu trong ngôi làng này. Người này có một người bạn tâm giao tên Kolita, còn được gọi là Moggallana (âm Hán-Việt: Mục-Kiền-Liên). Cả hai đều đã từ giã cuộc sống xa hoa, thế tục và trở thành những tu sĩ khổ hạnh theo vị đạo sư tên là Sanjaya. Chẳng bao lâu, họ cảm thấy không thỏa mãn với giáo huấn của vị thầy và quay trở lại làng quê, với một lòng tâm huyết rằng, ai tìm được Con Đường Giải Thoát sẽ truyền dạy lại cho người kia.

Trong thời gian này, Ngài Assaji, một trong 5 đệ tử đầu tiên của Đức Phật (trong nhóm Kiều-Trần-Như) đang đi khất thực xung quanh Thành Vương Xá (Rajagaha). Cảm kích vì phong cách tĩnh lặng và điềm tĩnh của vị Tỳ kheo, Upatissa đã mời chỗ ngồi và nước uống cho Ngài Assaji trong khi Ngài đang dùng bữa thọ trai. Sau đó, khi nghe Upatissa thỉnh cầu Ngài chỉ dạy giáo pháp cho mình, Đại Đức Assaji liền thốt ra một bài kệ bốn câu, tóm tắt một cách tài tình ý nghĩa Giáo Pháp của Đức Phật về triết lý nhân quả như sau:

“Ye dhamma hetuppabhava – tesam hetu tathagato Aha tesan ca yo nirodho – evam vadi Maha-Samano.”

“Những pháp nào do một nhân sinh– Như Lai chỉ nhân ấy. Và chỉ luôn sự diệt– Đại Sa Môn dạy vậy”. Cuộc Đời Của Đức Phật • 45

Ngay lập tức, sau khi nghe được hai câu đầu, một nửa bài kệ, Upatissa Xá-Lợi-Phất đã chứng đắc Thánh quả Nhập Lưu (Sotapatti). Theo như lời giao hẹn, Xá-Lợi-Phất truyền nguyên bài kệ lại cho người bạn Kolita (Mục-Kiền-Liên) và người này cũng liền đắc chứng được Thánh quả Nhập Lưu (Sotapatti). Sau đó hai người, cùng những người đệ tử khác, cùng đi đến gặp Đức Phật và thỉnh cầu Đức Phật cho gia nhập Tăng Đoàn. Đại Đức Mục-Kiền-Liên cũng chứng ngộ được bậc A-la-hán một tuần sau khi gia nhập Tăng Đoàn, nhưng Xá-Lợi-Phất trải qua hai tuần để suy niệm lại và phân tích bằng trí tuệ minh sát mọi mức độ của tâm thức, và Ngài chứng đắc quả vị A-la-hán ngay khi đang đứng hầu quạt Đức Phật khi Phật đang thuyết giảng giáo pháp cho một cư sĩ khổ hạnh tên là Dighanakha.

▪ Ngay chiều hôm đó, Đức Phật cho triệu tập tất cả những đệ tử Tỳ kheo đến diện kiến Đức Phật và công bố về những chức vị Đại Đệ Tử Thứ Nhất và Đại Đệ Tử Thứ Hai trong Tăng Đoàn Tỳ kheo, theo thứ tự là Đại Đức Xá-Lợi-Phất (Sariputta) và Đại Đức Đại Mục-Kiền-

Liên (Maha Moggallana).

Đến lúc này, có nhiều Tỳ kheo tỏ ra không hài lòng và phân trần với nhau rằng Đức Phật đã lẽ ra nên trao những chức vị Đại Đệ Tử Thứ Nhất & Đại Đệ Tử Thứ Hai cho những người đã thọ giới Tăng Đoàn đầu tiên, chẳng hạn như trong nhóm 5 Người tu khổ hạnh (nhóm Kiều-Trần-Như), Tỳ kheo Yasa hay những người bạn của Yasa, hay trong nhóm Tỳ kheo “Ba mươi người may mắn” (Bhaddavaggiya);

hay là những người khác trước đó, cho đến ba anh em nhà Ca-diếp (Kasspa). Thay vì vậy, Đức Phật bỏ qua tất cả những Tỳ kheo lớn tuổi xuất sắc đã thọ giới vào Tăng Đoàn trước (ý nói tuổi Hạ trong Tăng Đoàn) và lại trao chức vị quan trọng này cho người tuổi trẻ nhất (ý nói tuổi Hạ nhỏ nhất và mới vừa thọ giới vào Tăng Đoàn sau cùng nhất). Khi Đức Phật biết được điều này, Người tập hợp tất cả Tỳ kheo và giải thích rõ về lý do chọn lựa của Người. Khi Đại Đức Đại Mục- Kiền-Liên và Xá-Lợi-Phất trong rất nhiều kiếp trước vào thời Phật Anomaddassin, họ được sinh ra trở thành Bà-la-môn trẻ tuổi tên Sarada và một thương nhân tên Sirivaddhaka, họ đã từng có đại nguyện là được làm những Đại Đệ Tử. Vì vậy cho nên Đức Phật đã làm như vậy, như cho họ cơ hội để họ thực hiện ý nguyện trong rất nhiều kiếp trước của mình, trong khi những Tỳ kheo lớn tuổi đời, tuổi hạ khác nhau chưa từng phát tâm đại nguyện được làm Đại Đệ Tử.

(Chữ “kiếp”, trong tiếng Pàli là “kappa” (tiếng Anh là: Aeon), một con số chỉ thời gian rất lâu trong toán học cổ đại Ấn Độ, có thể bằng tuổi thọ của trái đất, chứ không phải là một “kiếp người” 100 năm như chúng ta thường dùng). (Chú giải 5).