Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh Khoa Chú

Phụ Lục 1: Phật Thuyết Diên Mạng Địa Tạng Bồ Tát Kinh

佛說延命地藏菩薩經

Bất Không Tam Tạng phụng chiếu dịch

不空三藏奉詔譯

(Kinh) Như thị ngã văn: Nhất thời, Phật tại Khư La Đà sơn, dữ đại tỳ kheo chúng vạn nhị thiên nhân câu, Bồ Tát tam vạn lục thiên nhân câu. Nhất thiết chư thiên cập long, Dạ Xoa, nhân, phi nhân đẳng, Kim Luân, Ngân Luân, chư Luân Vương đẳng, tùng thập phương lai. Nhĩ thời, Thế Tôn thuyết thị Đại Thừa Vô Y Hạnh dĩ, thời hữu Đế Thích danh Vô Cấu Sanh, bạch Phật ngôn: Thế Tôn! Ngã dục hộ thế, nhược Phật diệt hậu, pháp mạt chúng sanh, đương hà bạt tế?

(經)如是我聞：一時，佛在佉羅陀山，與大比丘眾萬二千人俱，菩薩三萬六千人俱。一切諸天及龍、夜叉、人、非人等，金輪、銀輪、諸輪王等，從十方來。爾時，世尊說是大乘無依行已，時有帝釋名無垢生，白佛言：「世尊！我欲護世，若佛滅後，法末眾生，當何拔濟？」

(Kinh: Tôi nghe như thế này: Một thời, đức Phật ngự tại núi Khư La Đà, cùng với một vạn hai ngàn vị tỳ kheo và ba vạn sáu ngàn vị Bồ Tát cùng nhóm họp. Hết thảy chư thiên và rồng, Dạ Xoa, nhân, phi nhân v.v… Kim Luân, Ngân Luân, các Luân Vương v.v… từ mười phương đến. Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn nói hạnh Vô Y của Đại Thừa xong, khi đó, có Đế Thích tên là Vô Cấu Sanh, bạch cùng đức Phật rằng:

Bạch Thế Tôn! Con muốn hộ trì thế gian, nếu sau khi Phật diệt độ, hãy nên cứu giúp chúng sanh trong đời pháp mạt như thế nào?)

(Kinh) Phật cáo Đế Thích: Hữu nhất Bồ Tát, danh viết Diên Mạng Địa Tạng Bồ Tát, mỗi nhật thần triêu, nhập ư chư Định, du hóa lục đạo, bạt khổ dữ lạc. Nhược tại tam đồ, ư thử Bồ Tát kiến thể, văn danh, sanh ư nhân thiên, hoặc sanh Tịnh Độ. Tại tam thiện đạo, văn kỳ danh giả, đắc hiện quả báo, hậu sanh Phật độ, hà huống ức niệm, tâm nhãn đắc khai, quyết định thành tựu. Ức thị Bồ Tát, đắc thập chủng phước: Nhất giả, nữ nhân thái sản. Nhị giả, thân căn cụ túc. Tam giả, chúng bệnh tất trừ. Tứ giả, thọ mạng trường viễn. Ngũ giả, thông minh trí huệ. Lục giả, tài bảo doanh dật. Thất giả, chúng nhân ái kính. Bát giả, cốc mễ thành thục. Cửu giả, thần minh gia hộ. Thập giả, chứng đại Bồ Đề. Diệc trừ bát đại bố: Nhất giả, phong vũ tùy thời. Nhị giả, tha quốc bất khởi. Tam giả, tự giới bất bạn. Tứ giả, nhật nguyệt bất thực. Ngũ giả, tinh tú bất biến. Lục giả, quỷ thần bất lai. Thất giả, cơ khát bất phát. Bát giả, nhân dân vô bệnh.

(經)佛告帝釋：「有一菩薩，名曰延命地藏菩薩，每日晨朝入於諸定，遊化六道拔苦與樂。若在三途，於此菩薩見體聞名，生於人天或生淨土。在三善道聞其名者，得現果報，後生佛土。何況憶念，心眼得開決定成就。憶是菩薩得十種福：一者，女人泰產。二者，身根具足。三者，眾病悉除。四者，壽命長遠。五者，聰明智慧。六者，財寶盈溢。七者，眾人愛敬。八者，穀米成熟。九者，神明加護。十者，證大菩提。亦除八大怖：一者，風雨隨時。二者，他國不起。三者，自界不叛。四者，日月不蝕。五者，星宿不變。六者，鬼神不來。七者，饑渴不發。八者，人民無病。」

(Kinh: Đức Phật bảo Đế Thích:

Có một vị Bồ Tát tên là Diên Mạng Địa Tạng Bồ Tát. Sáng sớm mỗi ngày, Ngài nhập các Định, du hóa trong sáu đường dẹp khổ, ban vui. Nếu kẻ nào trong tam đồ mà thấy thân Ngài, nghe danh hiệu Ngài, sẽ sanh trong trời, người, hoặc sanh về Tịnh Độ. Người trong ba đường lành nghe danh hiệu của Ngài, sẽ được quả báo trong hiện tại. Về sau, sanh vào cõi Phật, hà huống ức niệm thì tâm nhãn được mở mang, quyết định thành tựu.

Nghĩ nhớ vị Bồ Tát ấy, sẽ được mười loại phước: Một là nữ nhân sanh nở yên vui. Hai là các căn nơi thân đầy đủ. Ba là các bệnh đều trừ. Bốn là thọ mạng lâu dài. Năm là thông minh trí huệ. Sáu là tài vật, của báu dồi dào. Bảy là mọi người yêu kính. Tám là lúa gạo chín rộ. Chín là thần minh gia hộ. Mười là chứng đại Bồ Đề.

Cũng trừ tám nỗi sợ hãi lớn: Một là gió mưa đúng thời. Hai là nước khác chẳng xâm lấn. Ba là trong nước mình chẳng dấy loạn. Bốn là chẳng có nhật thực và nguyệt thực. Năm là tinh tú chẳng biến đổi. Sáu là quỷ thần chẳng đến. Bảy là chẳng xảy ra nạn đói khát. Tám là nhân dân không bệnh tật).

(Kinh) Phật cáo Đế Thích: Ư vị lai thế, nhược hữu chúng sanh thọ trì thử kinh, cung kính cúng dường thị Bồ Tát giả, bách do tuần nội, vô chư tai hoạn, ác mộng, ác tướng, chư bất cát tường, võng lượng, quỷ thần, Cưu Bàn Trà đẳng vĩnh bất đắc tiện. Thiên cẩu, thổ công, Thái Tuế thần cung, sơn thần, mộc thần, giang hải thần, thủy thần, hỏa thần, cẩn ngạ thần, trủng thần, xà thần, chú trớ thần, linh thần, lộ thần, táo trạch thần đẳng, nhược văn thử kinh, thị Bồ Tát danh, thổ chư tà khí, tự ngộ bổn không, tốc chứng Bồ Đề.

(經)佛告帝釋：「於未來世，若有眾生受持此經，恭敬供養是菩薩者，百由旬內無諸災患、惡夢、惡相、諸不吉祥，魍魎、鬼神、鳩槃荼等永不得便。天狗土公、太歲神宮、山神、木神、江海神、水神、火神、饉餓神、塚神、蛇神、咒詛神、靈神、路神、灶宅神等，若聞此經是菩薩名，吐諸邪氣，自悟本空，速證菩提。」

(Kinh: Đức Phật bảo Đế Thích:

Trong đời vị lai, nếu có chúng sanh thọ trì kinh này, cung kính cúng dường vị Bồ Tát ấy, thì trong vòng một trăm do tuần, không có các tai ương, họa hoạn, ác mộng, ác tướng. Các thứ chẳng tốt lành, võng lượng, quỷ thần, Cưu Bàn Trà v.v… vĩnh viễn chẳng thể thừa dịp làm hại. Thiên cẩu, thổ công, Thái Tuế thần cung, thần núi, thần cây, thần sông biển, thần nước, thần lửa, thần đói kém, thần mồ mả, thần rắn, thần nguyền rủa, linh thần, thần đường sá, thần bếp núc nhà cửa v.v… nếu nghe kinh này và danh hiệu Bồ Tát ấy, sẽ mửa các tà khí, tự ngộ vốn là không, nhanh chóng chứng Bồ Đề).

(Kinh) Nhĩ thời, Đế Thích bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Diên Mạng Bồ Tát hà hóa lục đạo đắc độ chúng sanh?” Phật cáo Đế Thích: Thiện nam tử! Chư pháp không tịch, bất trụ sanh diệt, tùy duyên sanh cố, sắc thân bất đồng, tánh dục vô lượng. Phổ vị đắc độ, Diên Mạng Bồ Tát hoặc hiện Phật thân, hoặc hiện Bồ Tát thân, hoặc hiện Bích Chi Phật thân, hoặc hiện Thanh Văn thân, hoặc hiện Phạm Vương thân, hoặc hiện Đế Thích thân, hoặc hiện Diễm Ma Vương thân, hoặc hiện Tỳ Sa môn thân, hoặc hiện nhật nguyệt thân, hoặc hiện ngũ tinh thân, hoặc hiện thất tinh thân, hoặc hiện cửu tinh thân, hoặc hiện Chuyển Luân Thánh Vương thân, hoặc hiện chư tiểu vương thân, hoặc hiện trưởng giả thân, hoặc hiện cư sĩ thân, hoặc tể quan thân, hoặc hiện phụ nữ thân, hoặc hiện tỳ kheo, tỳ kheo ni, ưu bà tắc, ưu bà di thân, hoặc hiện thiên, long, Dạ Xoa, nhân, phi nhân đẳng thân. Hoặc hiện y vương thân, hoặc hiện dược thảo thân, hoặc hiện thương nhân thân, hoặc hiện nông nhân thân, hoặc hiện tượng vương thân, hoặc hiện sư tử vương thân, hoặc hiện ngưu vương thân, hoặc hiện mã hình thân, hoặc hiện đại địa hình, hoặc hiện sơn vương hình, hoặc hiện đại hải hình, tam giới sở hữu tứ sanh ngũ hình, vô sở bất biến. Diên Mạng Bồ Tát như thị Pháp Thân, tự thể biến cố, hiện chủng chủng thân, du hóa lục đạo, độ thoát chúng sanh, năng dĩ nhất thiện phá tam giới hữu, tất dĩ tâm thiện. Vị lai chúng sanh bất năng phát tâm, đản đương nhất tâm lễ bái cúng dường Diên Mạng Bồ Tát, đao trượng bất gia, độc bất năng hại, yếm mị, chú trớ, khởi thi quỷ đẳng hoàn trước bổn nhân như thiên thổ thóa, hướng phong đầu hôi, hoàn phận kỳ thân!

(經)爾時，帝釋白佛言：「世尊！延命菩薩何化六道得度眾生？」佛告帝釋：「善男子！諸法空寂不住生滅，隨緣生故色身不同，性慾無量普為得度。延命菩薩或現佛身，或現菩薩身，或現辟支佛身，或現聲聞身，或現梵王身，或現帝釋身，或現琰魔王身，或現毘沙門身，或現日月身，或現五星身，或現七星身，或現九星身，或現轉輪聖王身，或現諸小王身，或現長者身，或現居士身，或宰官身，或現婦女身，或現比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷身，或現天、龍、夜叉、人、非人等身，或現醫王身，或現藥草身，或現商人身，或現農人身，或現象王身，或現獅子王身，或現牛王身，或現馬形身，或現大地形，或現山王形，或現大海形，三界所有四生五形，無所不變。延命菩薩如是法身，自體遍故現種種身，遊化六道度脫眾生。能以一善破三界有，悉以心善。未來眾生不能發心，但當一心禮拜供養延命菩薩，刀杖不加，毒不能害，厭魅、咒詛、起屍鬼等還著本人如天吐唾，向風投灰還坋其身。

(Kinh: Lúc bấy giờ, Đế Thích bạch cùng đức Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Diên Mạng Bồ Tát hóa hiện trong lục đạo như thế nào để độ chúng sanh?”

Đức Phật bảo Đế Thích:

Này thiện nam tử! Các pháp không tịch, chẳng trụ trong sanh diệt. Do thuận theo duyên sanh mà có sắc thân khác nhau, tánh chất và ưa muốn vô lượng. Để độ trọn khắp, Diên Mạng Bồ Tát hoặc hiện thân Phật, hoặc hiện thân Bồ Tát, hoặc hiện thân Bích Chi Phật, hoặc hiện thân Thanh Văn, hoặc hiện thân Phạm Vương, hoặc hiện thân Đế Thích, hoặc hiện thân Diễm Ma Vương, hoặc hiện thân Tỳ Sa môn, hoặc hiện thân mặt trời, mặt trăng, hoặc hiện thân ngũ tinh, hoặc hiện thân thất tinh, hoặc hiện thân cửu tinh, hoặc hiện thân Chuyển Luân Thánh Vương, hoặc hiện thân các tiểu vương, hoặc hiện thân trưởng giả, hoặc hiện thân cư sĩ, hoặc thân tể quan, hoặc hiện thân phụ nữ, hoặc hiện thân tỳ kheo, tỳ kheo ni, ưu bà tắc, ưu bà di, hoặc hiện các thân trời, rồng, Dạ Xoa, nhân, phi nhân v.v… Hoặc hiện thân y vương, hoặc hiện thân dược thảo, hoặc hiện thân thương nhân, hoặc hiện thân nông dân, hoặc hiện thân voi chúa, hoặc hiện thân sư tử vương, hoặc hiện thân trâu chúa, hoặc hiện thân hình ngựa, hoặc hiện thân đại địa, hoặc hiện hình núi chúa, hoặc hiện hình biển cả, tất cả hình thể của chúng sanh trong năm đường thuộc bốn cách sanh trong ba cõi, không gì chẳng biến ra.

Pháp Thân của Diên Mạng Bồ Tát như thế, do tự thể biến ra, nên có thể hiện đủ mọi thân, du hóa trong sáu đường độ thoát chúng sanh, có thể khéo phá các cõi trong tam giới đều bằng thiện tâm. Chúng sanh trong đời vị lai chẳng thể phát tâm thì chỉ nên nhất tâm lễ bái, cúng dường Diên Mạng Bồ Tát, sẽ chẳng bị đao, trượng làm hại, độc chẳng hại được. [Các thứ] trù ếm, nguyền rủa, quỷ nhập tràng v.v… sẽ quay trở lại quấy nhiễu kẻ sai khiến chúng, giống như ngửa mặt phun nhổ lên trời, hoặc ngược gió tung tro, sẽ làm bẩn kẻ đó).

(Kinh) Nhĩ thời, Đế Thích bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Hà cố danh viết Diên Mạng Bồ Tát? Kỳ tướng vân hà?” Phật cáo Thiên Đế: “Thiện nam tử! Chân thiện Bồ Tát tâm minh viên, cố danh Như Ý Luân. Tâm vô quái ngại, cố danh Quán Tự Tại. Tâm vô sanh diệt, cố danh Diên Mạng. Tâm vô tồi phá, cố danh Địa Tạng. Tâm vô biên tế, cố danh Đại Bồ Tát. Tâm vô sắc tướng, cố danh Ma Ha Tát. Nhữ đẳng tín thọ, tâm vô sở biệt, mạc linh vong thất”. Nhĩ thời, đại địa lục chủng chấn động, Diên Mạng Bồ Tát tùng địa xuất hiện, hữu tất khúc lập, tý chưởng thừa nhĩ, tả tất thân hạ, thủ trì tích trượng, bạch Phật ngôn: “Ngã mỗi nhật thần triêu nhập chư định, nhập chư địa ngục linh ly khổ, vô Phật thế giới độ chúng sanh. Kim thế, hậu thế, năng dẫn đạo. Nhược Phật diệt hậu, nhất thiết nam nữ dục đắc ngã phước, bất vấn nhật hung, bất luận bất tịnh, hiếu dưỡng phụ mẫu, phụng sự sư trưởng, ngôn sắc thường hòa, bất uổng nhân dân, bất đoạn sanh mạng, bất phạm tà dâm, nhược lục trai nhật, nhược thập trai nhật, nhược thập bát nhật, nhược nhị thập tứ nhật, đản tự tâm chánh, chuyển độc thử kinh, xưng ngã danh giả, ngã dĩ pháp nhãn oai thần lực cố, tức chuyển nghiệp báo linh đắc hiện quả, trừ vô gián tội, đương đắc Bồ Đề. Ngã tùng quá khứ vô lượng kiếp lai, kiến chư lục đạo nhất thiết chúng sanh, pháp tánh đồng thể, vô thỉ, vô chung, vô dị, vô biệt, vô tướng, dị tướng, sanh, trụ, dị, diệt, thị đắc, thị thất, khởi bất thiện niệm, tạo chư ác nghiệp, luân hồi lục thú, sanh sanh phụ mẫu, thế thế huynh đệ, tất thành Phật đạo. Hậu ngã thành Phật, nhược tàn nhất nhân, ngã bất thành Phật. Nhược tri thử nguyện, nhị thế sở cầu, tất bất thành giả, bất thủ Chánh Giác”.

(經)爾時，帝釋白佛言：「世尊！何故名曰延命菩薩？其相云何？」佛告天帝：「善男子！真善菩薩心明圓，故名如意輪；心無罣礙故名觀自在；心無生滅故名延命；心無摧破故名地藏；心無邊際故名大菩薩；心無色相故名摩訶薩。汝等信受，心無所別，莫令忘失。」爾時，大地六種震動，延命菩薩從地出現，右膝曲立，臂掌承耳，左膝申下，手持錫杖，白佛言：「我每日晨朝入諸定，入諸地獄令離苦，無佛世界度眾生，今世後世能引導。若佛滅後，一切男女欲得我福，不問日兇，不論不淨，孝養父母，奉事師長，言色常和，不枉人民，不斷生命，不犯邪淫，若六齋日，若十齋日，若十八日，若二十四日，但自心正轉讀此經稱我名者，我以法眼威神力故，即轉業報令得現果，除無間罪當得菩提。我從過去無量劫來，見諸六道一切眾生，法性同體，無始無終，無異無別，無相異相，生住異滅，是得是失，起不善念，造諸惡業，輪回六趣，生生父母、世世兄弟，悉成佛道，後我成佛，若殘一人，我不成佛。若知此願，二世所求，悉不成者，不取正覺。」

(Kinh: Lúc bấy giờ, Đế Thích bạch cùng đức Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Vì sao gọi là Diên Mạng Bồ Tát? Tướng trạng ấy như thế nào?”

Đức Phật bảo Thiên Đế: Này thiện nam tử! Bậc chân thiện Bồ Tát, tâm tròn sáng, nên gọi là Như Ý Luân. Do tâm chẳng vướng mắc, nên tên là Quán Tự Tại. Do tâm chẳng sanh diệt, nên tên là Diên Mạng. Do tâm chẳng bị phá dẹp, nên tên là Địa Tạng. Do tâm chẳng có ngằn mé, nên tên là Đại Bồ Tát. Do tâm không có sắc tướng, nên gọi là Ma Ha Tát. Các ông hãy tin nhận, tâm đừng nghĩ gì khác, đừng để quên mất.

Lúc bấy giờ, đại địa chấn động sáu cách, Diên Mạng Bồ Tát từ dưới đất xuất hiện, gập đầu gối phải, bàn tay đỡ tai, gối trái duỗi thẳng sát đất, tay cầm tích trượng, bạch với đức Phật:

Con vào lúc sáng sớm mỗi ngày, nhập các Định, vào trong các địa ngục khiến họ lìa khổ, và độ chúng sanh trong thế giới không có Phật. Đời này, đời sau, có thể hướng dẫn họ. Như sau khi đức Phật nhập diệt, hết thảy nam nữ muốn được hưởng phước từ con, chẳng cần biết là ngày xấu, chẳng luận bất tịnh, [chỉ cần] hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, lời lẽ và sắc mặt thường hòa dịu, chẳng khiến người khác bị oan uổng, chẳng dứt sanh mạng [của chúng sanh], chẳng phạm tà dâm, hoặc trong sáu ngày trai, hoặc trong mười ngày trai, hoặc vào ngày Mười Tám, hoặc ngày Hai Mươi Bốn, chỉ nên tự chánh tâm, chuyển đọc kinh này, xưng danh hiệu của con, do sức oai thần pháp nhãn của con, [người ấy] liền chuyển nghiệp báo, đạt được cái quả trong hiện tại, trừ diệt tội Vô Gián, sẽ đắc Bồ Đề. Con từ quá khứ vô lượng kiếp đến nay, thấy hết thảy chúng sanh trong sáu đường, pháp tánh có cùng một Thể, chẳng khởi đầu, không kết thúc, không khác, chẳng riêng biệt, chẳng có tướng, hay tướng khác biệt, sanh, trụ, dị, diệt, là được, hay là mất, dấy lên ý niệm bất thiện, tạo các ác nghiệp, luân hồi trong sáu đường, cha mẹ trong mỗi đời, anh em trong mỗi kiếp đều thành Phật đạo. Sau này, con thành Phật mà nếu còn sót một người, con sẽ chẳng thành Phật. Nếu ai biết nguyện này mà sự mong cầu trong đời này và đời sau đều chẳng thành tựu, con chẳng giữ lấy ngôi Chánh Giác”).

(Kinh) Nhĩ thời, Phật tán Diên Mạng Bồ Tát: “Thiện tai! Thiện tai! Chân thiện nam tử! Ngã diệt độ hậu, vị lai ác thế, tội khổ chúng sanh, phó chúc ư nhữ. Kim thế, hậu thế, thiện năng dẫn đạo, đàn chỉ chi khoảnh, bất đọa ác thú, huống đọa Vô Gián A Tỳ địa ngục”. Diên Mạng Bồ Tát nhi bạch Phật ngôn: “Thế Tôn bất lự! Ngã đương bạt tế lục đạo chúng sanh, nhược hữu trọng khổ, ngã đại thọ khổ. Nhược bất nhĩ giả, bất thủ Chánh Giác”. Thời Thế Tôn trùng dĩ kệ tán viết: “Thiện tai, thiện tại! Diên Mạng Bồ Tát, hữu tình thân hữu, chúng sanh sanh thời, vị kỳ thân mạng, diệt vi đạo sư, chúng sanh bất tri, đoản mạng vô phước. Ngã diệt độ hậu, ư Mạt Pháp trung, quốc độ tai khởi, nhân vương chánh loạn, tha phương tặc lai, đao binh kiếp khởi, đản đương ức tưởng, Diên Mạng Bồ Tát, kim thế, hậu thế, sở cầu bất mãn, ngã sở thuyết pháp, vô hữu thị xứ”.

(經)爾時，佛讚延命菩薩：「善哉！善哉！真善男子！我滅度後，未來惡世，罪苦眾生，付囑於汝。今世後世善能引導，彈指之頃不墮惡趣，況墮無間阿鼻地獄。」延命菩薩而白佛言：「世尊不慮！我當拔濟六道眾生，若有重苦，我代受苦。若不爾者，不取正覺。」時世尊重以偈讚曰：「善哉！善哉！延命菩薩，有情親友，眾生生時，為其身命，滅為導師，眾生不知，短命無福。我滅度後，於末法中，國土災起，人王政亂，他方賊來，刀兵劫起，但當憶想，延命菩薩，今世後世，所求不滿，我所說法，無有是處。」

(Kinh: Lúc bấy giờ, đức Phật khen ngợi Diên Mạng Bồ Tát: “Lành thay! Lành thay! Chân thiện nam tử! Sau khi ta diệt độ, phó chúc chúng sanh tội khổ trong đời mai sau cho ông. Đời này, đời sau, hãy khéo dẫn dắt, đừng để họ đọa vào đường ác trong khoảng khảy ngón tay, huống hồ đọa vào địa ngục Vô Gián A Tỳ”.

Diên Mạng Bồ Tát liền bạch với đức Phật: “Đức Thế Tôn đừng lo. Con sẽ cứu bạt, giúp đỡ chúng sanh trong sáu đường. Nếu có kẻ nào khổ sở nặng nề, con sẽ chịu khổ thay. Nếu chẳng như vậy, con chẳng giữ lấy ngôi Chánh Giác”.

Khi đó, đức Thế Tôn lại dùng kệ tán tHán: “Lành thay! Lành thay! Diên Mạng Bồ Tát, ông là bạn thân của các hữu tình, chúng sanh lúc sống, vì thân mạng họ, dùng Diệt hướng dẫn. Chúng sanh chẳng biết, đoản mạng, vô phước. Ta diệt độ rồi, trong thời Mạt Pháp, nước dấy tai ương, vua không sáng suốt, giặc ngoài xâm lấn, chiến sự nổi lên, chỉ nên nhớ tưởng, Diên Mạng Bồ Tát, đời này, đời sau, sở cầu chẳng thỏa, ta sẽ nói ngay: Chẳng có lẽ ấy!”)

(Kinh) Nhĩ thời, tam thiên đại thiên thế giới lục biến chấn động, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Phổ Hiền Bồ Tát, Kim Cang Tạng Bồ Tát, Hư Không Tạng Bồ Tát, Thánh Quán Tự Tại Bồ Tát Ma Ha Tát đẳng, dị khẩu đồng âm, nhi bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Vị lai chúng sanh, nhược văn thử kinh, thị Bồ Tát danh, ngã đẳng giai đương tùy thuận thị nhân, tác tâm nhãn minh, hiện kỳ nhân tiền, sở cầu viên mãn. Nhược bất nhĩ giả, bất thủ Chánh Giác”. Nhĩ thời, Phạm Vương, Đế Thích, tứ đại thiên vương vũ chư thiên hoa, cúng dường Như Lai, bạch Phật ngôn: “Thế Tôn! Vị lai chúng sanh, nhược tự tâm chánh, bất uổng thị phi, bất xả thưởng phạt, trì thị kinh giả, niệm thử Bồ Tát, ngã đẳng quyến thuộc ủng hộ thị nhân, bất ly nhật dạ, linh kỳ quốc độ bách do tuần nội, vô chư tai nạn. Kỳ quốc nhân dân linh đắc an ổn, cốc giá thành thục, sở cầu mãn túc. Nhược bất nhĩ giả, bất danh hộ thế, bất hoàn Bổn Giác”.

(經)爾時，三千大千世界六變震動，文殊師利菩薩、普賢菩薩、金剛藏菩薩、虛空藏菩薩、聖觀自在菩薩摩訶薩等，異口同音而白佛言：世尊！未來眾生若聞此經是菩薩名，我等皆當隨順是人，作心眼明，現其人前，所求圓滿。若不爾者，不取正覺。」爾時，梵王、帝釋、四大天王雨諸天華，供養如來，白佛言：「世尊！未來眾生若自心正，不枉是非，不捨賞罰，持是經者念此菩薩，我等眷屬擁護是人，不離日夜，令其國土百由旬內，無諸災難。其國人民令得安穩，穀稼成熟，所求滿足。若不爾者，不名護世，不還本覺。

(Kinh: Lúc bấy giờ, tam thiên đại thiên thế giới sáu lượt chấn động. Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Phổ Hiền Bồ Tát, Kim Cang Tạng Bồ Tát, Hư Không Tạng Bồ Tát, Thánh Quán Tự Tại Bồ Tát Ma Ha Tát v.v… khác miệng cùng tiếng bạch cùng đức Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Chúng sanh đời vị lai nếu nghe kinh này, và danh hiệu vị Bồ Tát này, chúng con sẽ đều tùy thuận người ấy, làm cho tâm và mắt người ấy sáng tỏ, hiện ra trước người ấy, [khiến cho] những điều mong cầu của người ấy viên mãn. Nếu chẳng như vậy, chẳng giữ lấy Chánh Giác”.

Lúc bấy giờ, Phạm Vương, Đế Thích, tứ đại thiên vương mưa các hoa trời cúng dường Như Lai, bạch với Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Chúng sanh trong đời vị lai nếu tự chánh cái tâm, chẳng bẻ cong phải trái, chẳng bỏ thưởng phạt, trì kinh này, niệm vị Bồ Tát này, hàng quyến thuộc chúng con sẽ ủng hộ người ấy ngày đêm chẳng lìa, khiến cho quốc độ ấy trong vòng một trăm do tuần không có các tai nạn. Nhân dân trong cõi ấy được an ổn, hoa màu chín rộ, mong cầu được thỏa mãn. Nếu chẳng được vậy, chúng con chẳng được gọi là Hộ Thế, chẳng chứng Bổn Giác”).

(Kinh) Thời nhị đồng tử thị lập tả hữu, nhất danh Chưởng Thiện, tại tả, bạch sắc, trì bạch liên hoa, điều ngự pháp tánh. Nhất danh Chưởng Ác, tại hữu, xích sắc, trì kim cang xử, hàng phục vô minh. Phật cáo đại chúng: “Nhữ đẳng đương tri! Thị nhị đồng tử pháp tánh, vô minh, lưỡng thủ, lưỡng túc, Diên Mạng Bồ Tát trung tâm bất động, A tự bản thể. Nhược hữu chúng sanh tri thị tâm giả, quyết định thành tựu, tức diệt tam độc đắc tự tại lực. Nguyện sanh Phật độ, tùy nguyện đắc sanh. Nhược vị lai thế nhất thiết chúng sanh, cung kính cúng dường Diên Mạng Bồ Tát, bất sanh nghi hoặc, hiện thế sở cầu giai linh mãn túc. Hậu sanh Tịnh Độ, đắc Vô Sanh Nhẫn”. Phật thuyết thử kinh dĩ, nhất thiết đại hội, tâm đại hoan hỷ, tín thọ phụng hành. Phật Thuyết Diên Mạng Địa Tạng Bồ Tát Kinh.

(經)時二童子侍立左右，一名掌善，在左，白色，持白蓮華，調御法性。一名掌惡，在右，赤色，持金剛杵，降伏無明。佛告大眾：「汝等當知！是二童子法性無明，兩手兩足，延命菩薩中心不動，阿字本體。若有眾生知是心者，決定成就，即滅三毒得自在力。願生佛土隨願得生。若未來世一切眾生，恭敬供養延命菩薩，不生疑惑，現世所求皆令滿足。後生淨土得無生忍。」佛說此經已，一切大會，心大歡喜，信受奉行。佛說延命地藏菩薩經。

(Kinh: Khi ấy, hai đồng tử đứng hầu hai bên. Một tên là Chưởng Thiện ở bên trái, màu trắng, cầm hoa sen trắng, điều ngự pháp tánh. Người kia tên là Chưởng Ác, ở bên phải, màu đỏ, cầm chày kim cang, hàng phục vô minh. Đức Phật bảo đại chúng:

Các ông nên biết: Hai đồng tử này là pháp tánh và vô minh, [ví như] hai chân và hai tay, Diên Mạng Bồ Tát ở chính giữa bất động là bản thể của chữ A. Nếu có chúng sanh biết cái tâm này, sẽ quyết định thành tựu, liền diệt tam độc, đắc sức tự tại. Nguyện sanh về cõi Phật, sẽ tùy theo nguyện được sanh. Nếu hết thảy chúng sanh trong vị lai cung kính cúng dường Diên Mạng Bồ Tát, chẳng sanh ngờ vực, những điều mong cầu trong đời này sẽ đều được thỏa mãn. Về sau, sanh vào Tịnh Độ, đắc Vô Sanh Nhẫn.

Đức Phật nói kinh này xong, hết thảy đại hội, tâm hết sức hoan hỷ, tin nhận, vâng làm theo. Phật Thuyết Diên Mạng Địa Tạng Bồ Tát Kinh hết).

Phụ Lục 2: Khuyên Khắp Các Đạo Lữ Tịnh Tông Trì Tụng Thêm Kinh Địa Tạng — Hoằng Nhất Đại Sư Giảng Thuật Vào Ngày Khánh Đản Đức Địa Tạng Năm Canh Thìn 1940 Tại Vĩnh Xuân

Vương Mộng Tỉnh ghi

Tôi đến Vĩnh Xuân tới nay đã một năm rưỡi. Mùa Hạ năm trước, cư sĩ Vương Mộng Tỉnh gởi thư đến, nói tính cùng các vị như cư sĩ Lâm Tử Kiên v.v… đến chùa Phổ Tế, thỉnh tôi giảng kinh. Khi đó, tôi từng gởi thư trả lời: “Đợi đến lúc trời sang tiết Thu mát mẻ, sẽ vào thành giảng đại ý kinh Kim Cang ba ngày”. Tới tháng Bảy mùa Thu, tôi do bế quan tu Thiền, chẳng đến được. Hôm qua, cư sĩ Mộng Tỉnh và các vị nhân giả vào núi thăm viếng, do bị mưa, ở lại tự viện vài ngày. Hôm nay nhằm đúng dịp khánh đản Địa Tạng Bồ Tát, nên tôi nương theo cái duyên thù thắng này, nói về ý chỉ trọng yếu “các đạo lữ Tịnh Tông nên trì tụng thêm kinh Địa Tạng” để làm kỷ niệm.

Pháp tu trì của các đạo lữ Tịnh Tông cố nhiên lấy ba kinh Tịnh Độ làm chủ. Ngoài ba kinh ra, có lẽ nên tụng thêm kinh Địa Tạng làm trợ hạnh, vì Địa Tạng Bồ Tát có đại nhân duyên với chúng sanh cõi này, kinh Địa Tạng Bổn Nguyện lại càng khế hợp sâu xa với căn khí của bọn thường nhân chúng ta. Do vậy, nay tôi khuyên khắp các đạo lữ Tịnh Tông hãy nên trì tụng kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện kèm thêm. Tôi kính cẩn trần thuật chỉ thú như sau để các đạo lữ Tịnh Tông chọn lựa.

1) Từ xưa tới nay, Tịnh Tông có nhân duyên sâu nhất đối với đức Địa Tạng. Vị tổ thứ tám của chúng ta là Liên Trì đại sư viết bài tựa cho kinh Địa Tạng Bổn Nguyện, ca ngợi, khuyên lơn lưu thông. Đến vị tổ thứ chín là Ngẫu Ích đại sư, Ngài suốt đời phụng sự Địa Tạng Bồ Tát, càng tận lực tán thán, hoằng dương. Ngài sống tại núi Cửu Hoa rất lâu, tự xưng là “Địa Tạng chi cô thần” (bầy tôi côi cút của đức Địa Tạng), cũng như suốt cả đời siêng năng lễ Địa Tạng Sám Nghi, thường trì Địa Tạng chân ngôn hòng sám trừ nghiệp chướng, cầu sanh Cực Lạc. Hơn nữa, vị Thái Sơn Bắc Đẩu đương thời của Tịnh Độ Tông là pháp sư Ấn Quang tận lực hoằng truyền, lưu thông Địa Tạng Bổn Nguyện Kinh, cho khắc in mấy vạn bản để học nhân Tịnh nghiệp chí tâm đọc tụng, y giáo hành trì. Nay tôi trộm tuân theo quy củ đã thành lập của chư Tổ Tịnh Tông, khuyên khắp các đồng nhân hãy tu tập kèm thêm. Duyên thù thắng tập hợp, vốn chẳng phải là ngẫu nhiên!

2) Pháp môn Địa Tạng lấy ba kinh làm chủ. Ba kinh là Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh, Địa Tạng Bồ Tát Thập Luân Kinh, và Địa Tạng Nhị Thừa Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh. Tuy kinh Bổn Nguyện chưa nói rõ nghĩa lý vãng sanh, nhưng hai kinh kia đều có. Kinh Thập Luân dạy: “Đương sanh tịnh Phật quốc, đạo sư chi sở cư” (Sẽ sanh cõi Phật tịnh, là chỗ đạo sư ngự). Kinh Chiêm Sát dạy: “Nhược nhân dục sanh tha phương hiện tại tịnh quốc giả, ưng đương tùy bỉ thế giới Phật chi danh tự, chuyên ý niệm tụng, nhất tâm bất loạn, như thượng quán sát giả, quyết định đắc sanh bỉ Phật tịnh quốc” (Nếu ai muốn sanh vào cõi tịnh trong hiện tại ở phương khác, hãy nên chuyên tâm niệm tụng danh tự của vị Phật trong thế giới ấy, nhất tâm bất loạn, quán sát như trên, chắc chắn sẽ được sanh vào Phật tịnh quốc ấy). Vì thế, vị tổ thứ chín của Liên Tông chúng ta trong bài văn phát nguyện khi lễ Địa Tạng Bồ Tát Chiêm Sát Sám đã viết: “Xả thân tha thế, sanh tại Phật tiền, diện phụng Di Đà, lịch sự chư Phật, thân mông thọ ký, hồi nhập trần lao, phổ hội quần mê, đồng quy bí tạng” (Bỏ thân sanh sang đời khác, ở trước đức Phật, tận mặt phụng sự đức Di Đà, lần lượt phụng sự chư Phật, đích thân được thọ ký, trở vào trần lao, khiến cho khắp các quần mê đều về kho tàng bí mật). Nhìn từ chỗ này, pháp môn Địa Tạng có quan hệ rất sâu với Tịnh Tông, há chỉ là khác lối nhưng cùng về một chỗ, mà còn là phát khởi và hướng đến đều nhất trí.

3) Kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật coi tu ba phước là chánh nhân của Tịnh nghiệp. Điều đầu tiên trong ba phước là “hiếu dưỡng phụ mẫu”, mà trong kinh Địa Tạng Bổn Nguyện đã trần thuật cặn kẽ lòng hiếu thảo trong đời trước của đức Địa Tạng. Vì thế, cổ đức gọi kinh Địa Tạng là “hiếu kinh của Phật môn” rất hữu lý! Phàm những vị đồng nhân với tôi, hãy nên thường đọc tụng kinh Địa Tạng Bổn Nguyện hòng tương ứng với ý chỉ hiếu dưỡng của Quán Kinh, cũng như vâng theo lời dạy tận lực thực hiện, đặc biệt tôn sùng hiếu đạo để báo ân cha mẹ, tu phước thù thắng.

4) Trong hiện thời, pháp sư Ấn Quang dạy mọi người trì danh hiệu Phật, cầu sanh Tây Phương, ắt khuyên mọi người trước hết hãy tin nhân quả báo ứng, đừng làm các điều ác, vâng làm các điều thiện, sau đấy mới nói: “Cậy vào từ lực của Phật, đới nghiệp vãng sanh”. Nhưng trong kinh Địa Tạng Bổn Nguyện, đã nói rộng về nhân quả báo ứng tột bậc tường tận. Phàm những vị đồng nhân, hãy nên thường đọc kinh Địa Tạng Bổn Nguyện, y giáo phụng hành để giúp cho Tịnh nghiệp. Nếu chưa thể tin sâu nhân quả báo ứng, chẳng chú trọng thiết tha giữ gìn luân thường đạo đức, há không chỉ là chưa thể sanh Tây, mà còn cũng có phần trong tam đồ! Nay tôi trộm dựa theo ý ấy, khuyên khắp những ai tu Tịnh nghiệp, ắt cần phải tin sâu nhân quả, thường kiểm điểm những chuyện đã làm trong thường nhật, chân thành sám hối, nỗ lực sửa lỗi. Lại còn tiến cao hơn là tu trì Ngũ Giới, Thập Thiện v.v… để làm trợ hạnh cho niệm Phật, hòng làm tư lương sanh Tây.

5) Người tu Tịnh nghiệp chúng ta, nếu có thể trong hoàn cảnh hiện tại, đối với khổ, vui, thuận, nghịch hết thảy đều buông xuống, chẳng vướng mắc, dùng khổ cảnh để tiêu trừ Thân Kiến, dùng nghịch duyên để kiên cố tịnh nguyện thì đúng là rất tốt. Nhưng người như thế, trong ngàn vạn người, hiếm được một, hai. Vì chúng ta thuộc địa vị phàm phu, tuy biết tùy phần tùy sức tu tập Tịnh nghiệp, nhưng vẫn chưa thể triệt để thấy thấu suốt thân, tâm, thế giới, chưa thể chẳng cần thiết áo cơm, chỗ ở v.v…, cũng chẳng thể không lo nghĩ vì thiên tai nhân họa như nước, lửa, đao binh, đói kém v.v… Nếu cuộc sống khó khăn, tai họa liên tiếp dấy lên, sẽ lập tức trở thành chướng ngại to lớn cho tu hành. Nay nếu có thể quy y, tin tưởng Địa Tạng Bồ Tát, sẽ không có những nỗi lo ấy. Dựa theo những điều ghi chép trong kinh Địa Tạng, sẽ có thể khiến cho chúng ta áo cơm sung túc, bệnh dịch không xảy đến, nhà cửa mãi mãi yên ổn, điều mong cầu được toại ý, thọ mạng gia tăng, trừ sạch hư hao, ra vào có thần minh bảo vệ, lìa khỏi các tai nạn v.v… Cổ đức nói: “Thân yên rồi đạo mới hưng thịnh” tức là nói về chuyện này! Đấy là yếu chỉ khuyên người tu Tịnh nghiệp hãy nên quy hướng, tin tưởng đức Địa Tạng vậy.

Trên đây, tôi đã lược thuật chỉ thú trì tụng kinh Địa Tạng, tuy nghĩa lý chưa thể tường tận, cũng có thể thấy được đại khái. Chỉ mong các đạo lữ Tịnh Tông hãy lưu truyền rộng rãi, chí tâm trì tụng kinh Địa Tạng, do công sức ấy, sẽ đạt được lợi ích thù thắng!

(Trích từ Hoằng Nhất Đại Sư Diễn Giảng Tập)

Phụ Lục 3: Địa Tạng Bồ Tát Chân Ngôn

Thông thường, trong các khóa tụng kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện đang lưu hành, khi kết kinh, sẽ có hai bài chú. Một là Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn và Địa Tạng Bồ Tát Tâm Chú. Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn vốn trích từ quyển thứ sáu của Đà La Ni Tập Kinh (thuộc tập thứ mười tám, kinh số chín trăm lẻ một của Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh), tên gọi chánh yếu là Địa Tạng Bồ Tát Pháp Thân Chú.

Đà La Ni Tập Kinh (Dhāraṇī samuccaya) được ngài A Địa Cù Đa (Atikūṭa) xứ Thiên Trúc dịch ra tiếng Hán vào đời Đường, nội dung toàn là nói về các ấn chú và nghi quỹ của nhiều vị tôn thánh như Thích Ca Mâu Ni Phật, Tỳ Lô Giá Na Phật, A Di Đà Phật, Dược Sư Phật v.v… Còn Địa Tạng Tâm Chú phát xuất từ phẩm Mật Ấn của kinh Đại Tỳ Lô Giá Na Thành Phật Thần Biến Gia Trì (kinh Đại Nhật, tức kinh số tám trăm bốn mươi tám trong tập mười tám của Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh).

* Chú Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn:

Om pramardane svāhā.

(Án, bát la mạt lân đà ninh, sa bà ha,

Hoặc: Án, ba ra mạt đà nễ, sa ha).

* Địa Tạng Bồ Tát Tâm Chú:

Om hahaha vismaye svāhā.

(Án, ha ha ha tỳ xã duệ, sa ha).

Hoặc:

Namaḥ samanta buddhānāṃ hahaha vismaye svāhā.

(Nam mô tam mãn da bột đà nẫm, ha ha ha, vi sa ma duệ sa ha).

Đại sư Ngẫu Ích đặc biệt coi trọng chú Diệt Định Nghiệp, đã viết bài Bổ Tổng Trì Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn Sớ, mở đầu bằng lời tán tHán: “Kính lễ Từ Tôn Địa Tạng Vương, thần chú khéo trừ diệt định nghiệp. Cứu khắp vô biên ngũ trược khổ, tiếp dòng Tam Bảo hưng thịnh chẳng đoạn tuyệt”. Đại sư tự nói chính mình và chúng sanh “mê cái tâm vốn tịnh, đã tạo định nghiệp” cho nên cùng chịu khổ báo. Nếu chúng sanh cung kính niệm Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn, “chắc chắn có thể dẹp trừ tam chướng khổ, thí tam đức lạc” (bài viết này đã được đưa vào Cửu Hoa Sơn Chí trong tổng tập Trung Quốc Phật Tự Sử Chí Vựng San, tập số bảy mươi hai).

Ngoại trừ kiên định và chuyên tâm trì tụng chú này, nếu mong trừ diệt định nghiệp, cần phải có chánh tri chánh kiến. Do đó, đại sư đặc biệt nhấn mạnh: Chúng sanh phải “biết rõ đúng sai, thấu đạt tà chánh, tin sâu nhân quả, hiểu Đệ Nhất Nghĩa”. Đại sư nói: “Dùng nguyện làm tròng mắt của chúng sanh, lấy thân làm tường thành cho Phật pháp”, “thường vì người khác nói cái nhân xa là Pháp Tạng, cái quả hiện tại là Di Đà, khiến cho các hữu tình đều thoát khổ luân, rốt cuộc đạt an lạc”. Đại sư dạy rõ: Người trì chú này, không chỉ vì chính mình, mà còn phải vì chúng sanh thì mới tương ứng, mới mong đạt được hiệu quả. Tức là dù Hiển hay Mật, dù tu bất cứ pháp môn nào, đều phải lấy Bồ Đề tâm làm căn bản.

Đã nói là Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn, ắt sẽ có người vặn: “Đã là định nghiệp, lẽ đâu có thể tiêu trừ? Thường nói là ‘nhân như thế nào, quả như thế ấy’, hễ có nhân tạo ác nghiệp như vậy, dĩ nhiên sẽ hứng chịu ác quả, làm sao có ngoại lệ cho được?” Hãy xem đức Phật khai thị trong phẩm Nghiệp của Ưu Bà Tắc Giới Kinh: “Hà nhân duyên cố danh quả báo định? Thường tác vô hối cố, chuyên tâm tác cố, hỷ nhạo tác cố, lập thệ nguyện cố, tác dĩ hoan hỷ cố, thị cố thị nghiệp đắc quả báo định. Trừ thị dĩ ngoại, tất danh bất định” (Do nhân duyên nào mà gọi là quả báo nhất định? Do thường làm mà chẳng hối hận, do chuyên tâm làm, do ưa thích làm, do lập thệ nguyện mà làm, do làm xong hoan hỷ. Do đó, nghiệp ấy sẽ đạt được quả báo cố định. Trừ những điều ấy ra, đều gọi là bất định). Nhìn từ đây, hành nhân tịnh nghiệp thường tu tập pháp môn Niệm Phật với năm tâm thái ấy, chắc chắn sẽ đạt được cái quả nơi Tây Phương Cực Lạc.

Trở lại với vấn đề ác nghiệp, chủng tử của những ác nghiệp đã tạo sẽ tồn trữ trong Tạng Thức. Trước khi chết, những chủng tử ấy chưa chuyển thành chủng tử Dị Thục thì vẫn còn có cơ hội để chuyển biến chúng. Chẳng hạn như phát lộ sám hối, nỗ lực gieo thiện nhân và thiện duyên, ngõ hầu chuyển biến ác quả trong tương lai. Cũng trong phẩm Nghiệp của kinh Ưu Bà Tắc Giới, đức Phật dạy: “Nhược quả báo định, ưng hậu thọ giả, thị nghiệp khả chuyển hiện tại thọ chi, hà dĩ cố? Thiện tâm trí huệ nhân duyên lực cố, ác quả định giả diệc khả chuyển khinh” (Nếu đối với quả nhất định, đáng phải hứng chịu cái quả sau này, nghiệp ấy có thể chuyển thành cái quả phải thọ trong hiện tại. Vì lẽ nào? Do sức nhân duyên của thiện tâm và trí huệ, ác quả nhất định cũng có thể chuyển thành nhẹ). Nghĩa là dùng nhân duyên của thiện tâm và trí huệ, sẽ có thể chuyển biến định nghiệp thành bất định nghiệp. Nhờ đó, cũng có thể chuyển ác quả nặng nề thành nhẹ nhàng hơn.

Trong phẩm Sư Tử Hống của kinh Đại Bát Niết Bàn, Sư Tử Hống Bồ Tát đã từng hỏi đức Phật: “Nếu quả báo trở thành định nghiệp, chẳng thể chuyển đổi, vậy thì kẻ hủy báng kinh điển Đại Thừa, phạm tội Ngũ Nghịch, cho đến kẻ Nhất Xiển Đề chẳng tin quả báo, hoàn toàn không có tâm hối hận, hổ thẹn, sẽ hoàn toàn chẳng thể chứng Bồ Đề, trọn chẳng thể thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác ư?” Đức Phật đã dạy rõ: Trong quá khứ, Ngài nói định nghiệp là vì quá nhiều chúng sanh không tin vào nghiệp duyên quả báo, khinh mạn đối đãi. Vì đoạn trừ tà kiến này, đức Phật mới phương tiện nói “hết thảy các nghiệp đã làm, không gì chẳng có quả báo nhất định”. Tới hội Niết Bàn, đức Phật mới chỉ rõ nghiệp bất định và quyết định. Do vậy có thể nói: Nghiệp trở thành định nghiệp vì người tạo nghiệp không biết sửa đổi, chẳng biết sám hối, chẳng biết bổ cứu. Thật ra, ngay trong kinh Ưu Bà Tắc Giới, đức Phật đã khai thị rõ ràng: “Như hữu tu thân, tu Giới, tu tâm, tu Huệ, định tri thiện ác nghiệp đương hữu quả báo, thị nhân năng chuyển trọng nghiệp vi khinh, khinh giả bất thọ. Nhược tao phước điền, ngộ thiện tri thức, tu đạo, tu thiện, thị nhân năng chuyển hậu thế trọng tội, hiện thế khinh thọ” (Nếu có kẻ tu thân, tu Giới, tu tâm, tu Huệ, biết chắn do nghiệp thiện ác sẽ có quả báo, người ấy có thể chuyển nghiệp nặng thành nhẹ, chẳng hứng chịu quả báo do nghiệp nhẹ. Nếu gặp phước điền, gặp thiện tri thức, tu đạo, tu thiện, người ấy có thể chuyển trọng tội trong đời sau thành quả báo nhẹ trong đời này). Đấy chẳng phải là đức Phật đã dạy rất rõ: Có thể chuyển biến định nghiệp đấy sao?

Ngoài ra, điều chủ yếu là tâm phải chân thật sám hối. Nếu chỉ trì tụng chân ngôn suông, không hề có tâm sám hối, không thực sự sửa đổi, dẫu tụng chân ngôn bao nhiêu đi nữa, hay tụng toàn bộ kinh tạng, định nghiệp vẫn chẳng thể sửa đổi được. Trong kinh Phật Vị Thủ Ca Trưởng Giả Thuyết Nghiệp Báo Sai Biệt, đức Phật cũng dạy rõ: “Nhược nhân tạo trọng tội, tác dĩ thâm tự trách, sám hối cánh bất tạo, năng bạt căn bản nghiệp” (Nếu ai tạo trọng tội, đã làm rồi bèn tự trách sâu xa, sám hối, chẳng làm nữa, sẽ có thể nhổ trừ nghiệp căn bản). Nghiệp căn bản chính là định nghiệp!

Ngoài ra, từ các vị tôn thánh trong Địa Tạng Viện của Thai Tạng Mạn Đồ La, ta thấy có sáu vị Địa Tạng tương ứng với lục đạo, tức là các phân thân của Địa Tạng Bồ Tát để giáo hóa chúng sanh trong sáu đường:

1) Đàn Đà Địa Tạng: Đàn Đà (Daṇḍa) còn dịch là Độc Lâu Trượng, tức là một loại gậy có hình đầu lâu. Ngài tay trái cầm trượng này, tay phải kết Cam Lộ Ấn, chuyên cứu giúp chúng sanh trong địa ngục.

2) Bảo Châu Địa Tạng: Tay trái cầm bảo châu, tay phải kết Cam Lộ Ấn, chuyên cứu độ chúng sanh trong ngạ quỷ đạo.

3) Bảo Ấn Địa Tạng: Tay trái cầm tích trượng, tay phải kết Như Ý Bảo Ấn, chuyên cứu tế chúng sanh trong súc sanh đạo.

4) Trì Địa Địa Tạng: Tay trái cầm kim cang tràng, tay phải kết Thí Vô Úy Ấn, chuyên tế độ A Tu La đạo.

5) Trừ Cái Chướng Địa Tạng: Tay trái cầm tích trượng, tay phải kết Dữ Nguyện Ấn, chuyên tế độ loài người.

6) Nhật Quang Địa Tạng: Tay trái cầm Như Ý châu, tay phải Thuyết Pháp Ấn, chuyên tế độ chư thiên.

Hơn nữa, trong Mật Tông, Ngài còn có mật hiệu là Bi Nguyện Kim Cang, Dữ Nguyện Kim Cang, và Bi Phồn Kim Cang. Trong Kim Cang Giới Mạn Đà La, Ngài được biết dưới danh xưng là Tràng Bồ Tát, là thị giả của Bảo Sanh Như Lai ở phương Nam. Sách Dữ Nguyện Kim Cang Địa Bồ Tát Bí Ký trích dẫn kinh Liên Hoa Tam Muội Kinh cho biết Pháp Thân của Ngài chính là Bảo Sanh Như Lai (Ratna sambhava, còn có các danh xưng khác là Bảo Tướng Như Lai, Bảo Thắng Như Lai. Khai Phu Hoa Vương Như Lai).

Về hình tượng của Ngài, trước thời Đường, Địa Tạng Bồ Tát thường được tạc tượng, hoặc vẽ (nhất là các tượng tạc tại Đôn Hoàng, hoặc Long Môn Thạch Quật) dưới dạng một vị Bồ Tát có dáng vóc một vị trời đoan nghiêm, đeo anh lạc, đội bảo quan như các vị Bồ Tát khác. Tiêu chí để nhận biết là tay Ngài cầm bảo châu. Các bức thangka vẽ Địa Tạng Bồ Tát trong Tạng Truyền Phật giáo cũng vẽ theo hình thức này. Từ đời Đường trở đi, sau khi hòa thượng Kim Kiều Giác viên tịch, do Ngài được coi là hóa thân của Địa Tạng Bồ Tát, cũng như do căn cứ theo sự mô tả trong kinh Thập Luân, hình tượng Địa Tạng Bồ Tát từ đó trở về sau luôn được vẽ dưới hình tướng tỳ kheo, đắp y ca sa, đầu trần, tay cầm tích trượng và bảo châu. Đôi khi vẽ Ngài đội Ngũ Phật Bảo Quan hay mão Tỳ Lô. Càng về sau, tượng Ngài dưới hình dạng tỳ kheo đội mão Ngũ Phật phổ biến hơn. Trong các tranh vẽ, ngoài hai vị thị giả là Đạo Minh và Mân Công, có lúc hai vị này thường được thay thế bằng Mục Liên tôn giả và Kiên Lao Địa Thần. Tại Đài Loan, có nơi vẽ thị giả là Vô Độc quỷ vương và Diện Nhiên quỷ vương, hoặc thị giả là Dẫn Hồn Bồ Tát và Mục Liên tôn giả. Có khi còn vẽ phức tạp hơn, Bồ Tát có đến sáu vị thị giả là Diễm Ma sứ giả (hóa độ địa ngục), Trì Bảo đồng tử (hóa độ ngạ quỷ), Đại Lực sứ giả (hóa độ súc sanh đạo), Đại Từ thiên nữ (hóa độ Tu La), Bảo Tạng thiên nữ (hóa độ loài người), và Nhiếp Thiên sứ giả (hóa độ thiên chúng); hoặc vẽ Địa Tạng Bồ Tát có ba mươi bốn vị quỷ vương (tức Ác Độc quỷ vương, Đa Ác quỷ vương… nói trong phẩm thứ chín) làm thị giả. Phật giáo Nhật Bản lại có hai hình tượng Địa Tạng Bồ Tát đặc biệt là:

1) Diên Mạng Bồ Tát có hình tướng tỳ kheo, hai thị giả là Chưởng Thiện (Căng Gia La, Kiṃkara) và Chưởng Ác đồng tử (Chế Đa Ca, Ceṭaka).

2) Thiên Thai Tông Nhật Bản lại có hình tượng Thắng Quân Địa Tạng đầu đội mũ đâu mâu, mặc áo giáo, lưng giắt đao, tay cầm tràng phan và bảo kiếm, biểu thị đại nhẫn nhục và tinh tấn, đoạn trừ phiền não.

Hiện thời, các kinh điển nói về Địa Tạng Bồ Tát có các bộ sau đây:

1) Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện Kinh (do ngài Pháp Đăng dịch.

Một bản dịch khác của ngài Thật Xoa Nan Đà).

2) Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh (do ngài Bồ Đề Đăng xứ Thiên Trúc dịch).

3) Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh (do ngài Huyền Trang dịch)

4) Đại Phương Quảng Thập Luân Kinh (mất tên người dịch).

5) Địa Tạng Bồ Tát Nghi Quỹ (do ngài Thâu Bà Ca La dịch).

6) Phật Thuyết Địa Tạng Bồ Tát Đà La Ni Kinh (mất tên người dịch).

7) Kim Cang Tam Muội Kinh (phẩm Tổng Trì mất tên người dịch).

8) Bách Thiên Tụng Đại Tập Kinh Địa Tạng Bồ Tát Thỉnh Vấn Pháp Thân Tán (do ngài Bất Không dịch).

9) Phật Thuyết Diên Mạng Bồ Tát Kinh (Đại Chánh Tạng ghi là “không rõ người dịch”, nhưng theo truyền thống, Phật giáo Trung Hoa ghi là bản này do ngài Bất Không dịch).

Phụ Lục 4: Địa Tạng Bồ Tát Linh Cảm Lục

Pháp sư Tâm Nhiên biên thuật

1. Vẽ phỏng theo hình tượng bèn được thoát nạn

Đời Lương, tại chùa Thiện Tịch ở huyện Đức Dương, Hán Châu, nơi vách của đông lang, có tượng Địa Tạng Bồ Tát do Trương Tăng Diêu vẽ, hình dạng giống như một vị Tăng ngồi nghiêm nghị. Khi ấy, có ánh sáng lạ chói ngời. Trong năm đầu của niên hiệu Lân Đức đời Đường, tăng sĩ trong chùa vẽ phỏng theo, lại thấy tỏa sáng. Năm Lân Đức thứ ba (665), khi Vương Ký đến làm Tư Châu Thứ Sử, thường tinh thành cúng dường bức tranh vẽ phỏng theo. Có mười chiếc thuyền cùng đi, giữa đường bỗng gặp gió bão, chín chiếc đều chìm lỉm, chỉ có thuyền của Vương Ký chẳng bị sợ hãi mảy may, liền biết là do Bồ Tát từ bi gia bị. Năm Thùy Củng thứ ba (687), thiên hậu (Vũ Tắc Thiên) nghe chuyện ấy, liền sắc truyền họa sĩ vẽ phỏng theo, tranh lại tỏa sáng như trước. Tới năm Đại Lịch nguyên niên (766), có vị đại đức tại chùa Bảo Thọ ở trong đạo tràng, lại thấy tướng lạ phóng quang, liền viết biểu tâu lên. Vua bèn kiền thành đảnh lễ, tán thán cùng cực! Ngay trong lúc Bồ Tát hiện quang, đất nước thường an khang, càng thêm cát tường.

Lại có vợ của một thương nhân, có thai đã hai mươi tám tháng chẳng sanh. Một hôm, bỗng thấy quang minh của Bồ Tát, bà ta liền nhất tâm phát nguyện sẽ vẽ mô phỏng hình tượng. Ngay trong đêm ấy, sanh một trai tướng hảo đoan nghiêm, ai trông thấy cũng đều hoan hỷ. Do vậy, cả cõi đời gọi [tượng ấy] là Phóng Quang Bồ Tát.

2. Tượng vẽ phóng quang

Vào đời Đường, chùa Pháp Tụ tại Quách Hạ thuộc Ích Châu có tượng vẽ Địa Tạng Bồ Tát ngồi trên giường dây, thõng chân xuống, cao tám hay chín tấc. Tượng ấy vốn do Trương Tăng Diêu vẽ. Tới tháng Bảy năm Lân Đức thứ hai, Tăng sĩ trong chùa vẽ phỏng theo một bản, tượng liền tỏa sáng giống như vòng vàng, chợt tỏa ra, chợt ẩn mất, gần như là quang minh nơi bản vẽ gốc. Lần lượt vẽ nhiều bản sao như thế, cũng đều phóng quang y hệt. Tháng Tám năm ấy, được lệnh dâng lên một bản đưa vào cung để cúng dường. Phàm tăng tục trong ngoài kinh thành, vẽ lại để cúng dường, cũng đều thấy phóng quang, tin biết là Phật lực chẳng thể suy lường.

3. Nghe tiếng, thoát khỏi gông cùm

Đời Đường, tại huyện Hộ ở Ung Châu, có người con gái họ Lý, chuyên ăn chay thờ Phật, rất có tín tâm. Trong nhà, thờ phụng tượng Địa Tạng Bồ Tát tạc bằng gỗ, cao một thước sáu tấc khá linh dị. Cô Lý có mụ đầy tớ tuổi ngoài năm mươi, tà kiến, chẳng tin chánh pháp. Một hôm, mụ chờ Lý Thị đi nơi khác, dời tượng vứt ra ngoài đồng hoang xa khỏi khu nhà. Lý Thị trở về nhà, khóc lóc đi tìm. Bỗng dưng thấy tượng phóng quang ngoài đồng hoang, hoan hỷ đón về, chẳng biết do mụ đầy tớ đã làm. Hôm sau, mụ đầy tớ bỗng chết ngất đi, bất tỉnh nhân sự. Kế đó, bỗng tỉnh dậy, khóc lóc sám hối, tự kể chuyện trong chốn u đồ như sau:

Khi tôi chết, thấy hai viên quan cưỡi ngựa, đọc quan điệp bảo: “Mụ đầy tớ hủy nhục thánh tượng, đã phạm tội lớn”. Trói lại, giải đến chỗ Diêm Vương, bị vua giận dữ, quở trách, phán tội đáng vào địa ngục chịu khổ. Khi ấy, có một vị sa môn đến sảnh đường. Vua liền xuống khỏi bệ, cung nghênh, hỏi nguyên do. Sa môn nói: “Người này là tớ gái trong nhà thí chủ của ta. Tuy ghét tượng của ta, ta chẳng bỏ bà ta. Mong nhà vua rủ lòng thương, ban cho thọ mạng”. Vua thưa: “Xin nghe theo lệnh thầy”. Khi ấy, tôi nghe xong, tâm sám hối, bất giác xướng rằng: “Nam mô Địa Tạng đại Bồ Tát”. Ngay lập tức, các tội nhân đang hiện diện trong sảnh đường, tiếng niệm truyền tới đâu, gông cùm đều tự thoát. Vị sa môn liền nắm tay tôi, dẫn ra khỏi sảnh đường. Do vậy, tôi liền sống lại.

Lý Thị nghe nói, càng thêm kính trọng tượng ấy. Do vậy, trong cả một huyện, không ai chẳng đều sanh lòng tin tưởng, ngưỡng mộ.

4. Giúp cha sanh lên trời

Đời Đường, vợ của thứ sử Phủ Châu là Tổ Thị quy kính Địa Tạng Đại Sĩ, tín tâm chân thật, thiết tha, chỉ có cha mẹ ruột của bà ta vẫn chưa sanh lòng tin. Tổ Thị bèn vì cha mẹ xuất tiền và lụa, tạo một bức tượng Địa Tạng Bồ Tát kim sắc cao ba thước, dốc hết lòng thành, cung kính thờ phụng. Khi ấy, cha bà do có chuyện phải đi xa, mẹ bà ở nhà một mình. Ban đêm, có kẻ ác tặc lén dòm qua khe cửa, toan ăn trộm quần áo, thấy Địa Tạng Bồ Tát ngồi ngay ngắn, nên chẳng dám tiến vào. Hôm sau, gã giặc thay đổi quần áo đến nhà ấy, thấy bà cụ quần áo chỉnh tề ngồi đó, trọn chẳng thấy thánh tượng, tâm trộm lấy làm lạ, bèn tự thố lộ tội lỗi, hòng biểu lộ lòng hổ thẹn, hối lỗi, kể lại điều đã thấy trong đêm.

Về sau, cha bà ta sang Phủ Châu, giữa đường gặp oán gia rút đao xông đến chém. Bỗng có một sa môn kim sắc dùng tay ngăn mũi đao, dùng đầu nhận lấy mũi nhọn, bị hại ngã lăn ra đất. Khi đó, kẻ oán tưởng là mình đã giết hại, bèn bỏ chạy. Cha bà ta tránh khỏi bị giết hại, cảm thấy rất kỳ lạ! Đến nhà con gái, kể đầy đủ chuyện trên đây, sanh lòng hy hữu. Cùng nhau đến chỗ thờ tượng lễ bái, thấy trên đầu tượng có ba vết đao, màu vàng biến đổi chút ít, dường như bị chảy máu. Tổ Thị liền biết là Địa Tạng Bồ Tát đã chịu đao thay, cứu cha mình thoát nạn. Cha bà ta liền sanh chánh tín, lại đón mẹ sang nhà, ba người ngày đêm lễ cúng. Cha bà ta đến bảy mươi chín tuổi mới mất.

Suốt ba mươi lăm ngày, Tổ Thị mộng thấy cha mình thân có quang minh, bay trên không trung tự tại, phi hành tới lui. Bà ta sanh tâm hy hữu, vọng bái hỏi cha sanh về đâu? Đáp: “Ta sanh lên tầng trời thứ tư, cùng phụng sự đấng Bổ Xứ. Người sanh về cõi trời ấy, đa số được Địa Tạng Đại Sĩ dẫn dắt. Mười ba năm sau, mẹ con hết tuổi thọ, sẽ sanh về đó. Còn chính con thì hai mươi lăm năm sau mới sanh. Chồng con thì hai mươi tám năm sau mới sanh”. Nói xong ẩn mất. Về sau, mẹ và vợ chồng Tổ Thị đều đúng như lời cha nói. Từ đấy về sau, trong cả một châu, người tạo tượng, vẽ tượng, lễ bái, cúng dường rất đông, rất nhiều người được cảm ứng.

5. Tụng kệ phá ngục

Đời Tống, Thích Tăng Tuấn, họ ngoài đời là Vương, người ở kinh

đô. Sau khi xuất gia, chẳng tuân thủ giới luật, chưa từng tu điều lành, mắc bệnh nhẹ, chết đi. Ba ngày sau sống lại, khóc lóc sám hối. Tự nói khi sắp chết, có hai viên quan từ cõi âm bắt tới trước cửa một tòa thành lớn. Bỗng có một vị Tăng nói: “Ta là Địa Tạng Bồ Tát. Ngươi ở kinh thành đã từng vẽ phỏng theo một bức họa của ta. Dẫu chưa từng lễ bái, cúng dường, bỏ ở sau chùa, ta vẫn báo đáp công đức ngươi vẽ lại tượng”. Bèn dạy một bài kệ rằng: “Nhược nhân dục liễu tri, tam thế nhất thiết Phật, ưng tác như thị quán, tâm tạo chư Như Lai (nếu ai muốn biết rõ, ba đời hết thảy Phật, hãy nên quán thế này: Tâm tạo các Như Lai). Tụng bài kệ ấy, có thể đóng cửa địa ngục, có thể mở đường Tịnh Độ, có thể thông với sanh mạng đạt được do quả báo”. Nói xong liền ẩn mất.

Tăng Tuấn bèn vào trong thành, gặp vua Diêm Ma. Vua Hỏi: “Ngươi gặp gỡ pháp trong đời này, có công đức gì không?” Đáp: “Chỉ thọ trì một bài kệ bốn câu”. Vua nói: “Nay ngươi tụng được không?” Thưa: “Tôi nhớ nằm lòng”, bèn tụng bài kệ trên đây. Khi ấy, những chỗ tiếng tụng vang đến, người chịu khổ đều được giải thoát. Vua nói: “Thôi! Thôi! Chẳng cần nói nữa”, thả ông ta về nhân gian. Do vậy, ông ta sống lại. Tra duyệt, tìm tòi thì mới biết bài kệ ấy được nói trong kinh Hoa Nghiêm khi vô lượng Bồ Tát vân tập trên cung trời Dạ Ma, tức là bài kệ do Giác Lâm Bồ Tát nói. Tăng Tuấn kể lại với các vị Tăng trong chùa. Người nghe đều phát tâm, tin nhận kinh Hoa Nghiêm.