Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 8/8

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giảng và chú giải Kinh Luận

Kinh Duy Ma Cật Chú Giải

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Phẩm Pháp Cúng Dường

Kinh: Khi ấy vua trời Đao Lợi Đế Thích ở trong đại chúng bạch Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Con tuy đã theo Phật cùng đức Văn Thù Sư Lợi nghe trăm nghìn thứ kinh mà chưa từng nghe kinh điển “bất khả tư nghị tự tại thần thông quyết định thật tướng” này.

Sư Triệu nói: Nói kinh sắp dứt, ngài Xá Lợi Phất đã khen hay tốt trước rồi. Đế Thích lại còn hân hoan chỗ được gặp, nên ngợi khen vậy.

Kinh này lời lẽ tuy giản dị vắn tắt nhưng nghĩa bao trùm các kinh luật. Ngồi chưa trọn một ngày mà thấy đủ thần thông biến hóa, lời lẽ rất cao xa của bậc Đại thừa, sức thần thông cảm ứng, một phen gặp gỡ, cái lý không đâu chẳng cùng tột.

Kinh: “Như con hiểu chỗ nghĩa lý, ý vị của Phật nói thì nếu có chúng sanh nào nghe kinh pháp này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng thì quyết chắc được pháp này chẳng nghi ngờ.

Huống chi đúng như lời nói mà tu hành, thời người đó ắt ngăn đóng nẻo ác, mở các cửa lành, thường được chư Phật hộ niệm, hàng phục kẻ ngoại học, dẹp trừ ma oán, tu đạo Bồ đề, an trụ đạo tràng, noi theo dấu tích thật hành của đức Như Lai.

“Bạch Thế Tôn! Như có người thọ trì, đọc tụng, y như lời nói mà tu hành, con sẽ cùng các quyến thuộc lại cúng dường hầu hạ. Ở nơi xóm làng, thành ấp, núi rừng, đồng nội chỗ nào có kinh này, con sẽ cùng quyến thuộc đến chỗ đó nghe thọ kinh pháp. Những người chưa tin, sẽ làm cho họ sanh lòng tin, những người đã tin rồi, chúng con sẽ giúp đỡ họ.”

Đức Phật nói: “Lành thay! Lành thay! Thiên đế! Như ông nói, ta sẽ giúp ông thỏa lòng. Kinh này rộng nói đạo vô thượng chánh đẳng chánh giác bất khả tư nghị của chư Phật, quá khứ, hiện tại và vị lai. Vì thế Thiên đế! Nếu có kẻ thiện nam người thiện nữ nào thọ trì, đọc tụng, cúng dường kinh này thì chính là cúng dường chư Phật quá khứ, hiện tại và vị lai.

Sư Triệu nói: Là ý khéo giúp đỡ, che chở vậy. Tam thế Bồ đề, đạo bất tư nghị đều rõ bày trong kinh này. Nếu thọ trì giúp đỡ, cúng dường thì chính là cúng dường ba đời chư Phật. Cho nên giúp người được thỏa lòng vậy.

Kinh: “Thiên đế! Giả sử Như Lai đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới ví như mía, tre, lau, lúa, mè, rừng bụi, nếu có kẻ thiện nam, người thiện nữ nào hoặc một kiếp hoặc chưa đầy một kiếp cung kính tôn trọng tán thán, cúng dường, dâng các món cần dùng, cho đến khi chư Phật diệt độ, đem xá lợi toàn thân mỗi vị, xây tháp thất bảo, ngang rộng bằng cõi Tứ thiên hạ, cao đến cõi Phạm thiên. Trang nghiêm bảo tháp bằng tất cả các thứ hoa, hương, chuỗi ngọc, cờ phướn, âm nhạc tốt đẹp bậc nhất. Hoặc một kiếp, hoặc chưa tròn một kiếp mà cúng dường. Thiên đế! Ý ông như sao? Người đó gieo trồng phước đức có nhiều chăng?”

Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: “Nhiều lắm! Bạch Thế Tôn!

Phước đức của người đó dẫu cho trăm nghìn ức kiếp nói cũng chẳng hết được.” Phật bảo Thiên đế: “Phải biết kẻ thiện nam, người thiện nữ đó nghe kinh điển “bất khả tư nghị giải thoát” này mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, tu hành thì phước đức nhiều hơn người kia. Vì sao? Vì Bồ đề của chư Phật đều từ kinh này sanh ra. Tướng của Bồ đề chẳng thể so lường nổi. Bởi nhân duyên đó nên phước chẳng thể lường được vậy.

“Về quá khứ vô lượng a tăng kỳ kiếp, thời ấy có đức Phật tên hiệu là Dược Vương, Như Lai, ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn. Thế giới tên là Đại Trang Nghiêm, kiếp đời gọi là Trang Nghiêm, Phật sống hai mươi tiểu kiếp, có ba mươi sáu ức na do tha

Thanh văn tăng, mười hai ức Bồ tát tăng. Thiên đế! Lúc đó có vị chuyển luân thánh vương tên là Bảo Cái, đầy đủ bảy báu, cai trị bốn cõi thiên hạ. Vua có một ngàn người con, đoan chính, dũng cảm, mạnh mẽ hay hàng phục những kẻ oán địch. Khi ấy vua Bảo Cái và quyến thuộc cúng dường đức

Dược Vương Như Lai, dâng cúng các đồ cần dùng trọn năm kiếp, qua năm kiếp rồi, vua bảo ngàn người con rằng: “Các ngươi cũng phải như ta, đem tâm sâu vững cúng dường đức Phật.” Sau đó ngàn người con vâng mệnh, cúng dường đức Dược Vương Như Lai trọn năm kiếp tất cả đồ cần dùng.

Sư Triệu nói: Trước dùng tiền của cúng dường để dạy dỗ sự thọ trì. Thọ trì tức là việc cúng dường pháp vậy. Đức Như Lai muốn thành tựu ý nghĩa của việc cúng dường pháp cho nên dẫn chuyện xưa để làm chứng cớ.

Kinh: “Có một người con vua tên là Nguyệt Cái, ngồi một mình suy nghĩ rằng: “Có việc cúng dường nào thù thắng hơn việc cúng dường này chăng?”

Tổ Thập nói: Mong ước hoặc có các vị trời đức lớn nào có sự cúng dường thù thắng hơn. Nếu hơn cách này thì mong cho được bằng.

Vì cho rằng: Tuy là vật quý của mình nhưng chẳng biết có thể làm vui lòng bậc thánh không? Mong mỏi ngoài các vật quý này, còn có cái gì để thỏa thích thành tâm cho nên khởi ra cái niệm ấy lại suy nghĩ về chỗ cúng dường thù thắng hơn vậy.

Kinh: “Nhân thần lực của Phật, trong hư không có vị trời nói rằng: “Thiện nam tử: Cúng dường pháp là hơn hết các việc cúng dường.”

Tổ Thập nói: Nếu cúng dường bằng của cải thì đối với Phật ắt vô dụng, đối với chúng sanh thì vô ích, cho nên không phải là chỗ mừng vui vậy. Đức Như Lai chứa công đức nhiều kiếp vốn vì chúng sanh. Nếu vâng theo kinh điển như lời nói tu hành thì gọi là vui lòng thánh nhân mới thật là cúng dường vậy.

Kinh: “Ông Nguyệt Cái liền hỏi? “Sao gọi là cúng dường pháp? Vị trời đáp: “Ông đến hỏi đức Dược Vương Như Lai, đức Phật sẽ rộng vì ông nói rõ việc cúng dường pháp.” Tức thì vương tử Nguyệt Cái đi đến chỗ Dược Vương Như Lai cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật, đứng qua một bên bạch Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Trong việc cúng dường, cúng dường pháp là hơn hết; như sao gọi là cúng dường pháp? Phật nói: “Thiện nam tử! Cúng dường pháp chính là chỗ sâu xa trong kinh điển do chư Phật nói.

Tổ Thập nói: Ba tạng cùng Tạp tạng, Bồ tát tạng là năm tạng kinh. Bốn tạng kinh trước giữ cái nghĩa sâu xa. Nói về thật tướng cho nên được cho là kinh điển sâu xa.

Từ đây về sau chỗ nói của Ba đời chư Phật khắp mười phương đều hết sức sâu rộng ngợi khen chỗ Phật nói kinh điển sâu xa. Vì người chưa tỏ hiểu ý nghĩa thọ trì tu hành của việc cúng dường pháp vậy.

Kinh: “Tất cả thế gian khó tín, khó nhận, vi diệu khó thấy, thanh tịnh không nhiễm.

Sư Triệu nói: Kinh sâu xa gọi là phương đẳng đệ nhất nghĩa kinh vậy; cái ý chỉ đó sâu xa mầu nhiệm, không phải chỗ đắc của kẻ hữu tâm, vi diệu không hình tượng, chẳng phải chỗ thấy của kẻ thông minh, siêu tuyệt trần cảnh, không nhiễm như hư không. Muốn lấy chỗ hữu tâm, hữu minh mà tin, nhận, thấy thì chẳng thể được.

Từ đây về sau cái ý chỉ tốt đẹp trong kinh sâu xa, chư Phật nói kinh sâu xa tức là pháp thân của Phật vậy.

Phàm của cải nuôi dưỡng, chỉ nuôi thân tứ đại, pháp nuôi dưỡng thì nuôi dưỡng pháp thân. Nếu có thể hộ trì kinh này, khiến pháp thân thêm rộng lớn, việc cúng dường này cao hơn hết vậy.

Kinh: “Chẳng phải chỉ do sự phân biệt suy nghĩ mà được.

Sư Triệu nói: Đệ nhất nghĩa kinh, mầu nhiệm cao xa vô tướng, chẳng phải bậc minh triết ai có thể phân biệt được. Chỗ sai biệt của nghiệp tuy do phân biệt, nhưng chẳng phải do phân biệt mà được. Chỗ được ấy chỉ vì không phân biệt vậy.

Kinh: “Đó là chỗ gồm thâu trong pháp tạng của Bồ tát, là dấu in của ấn Đà la ni.

Sư Triệu nói: Chỗ gồm thâu pháp tạng của Bồ tát kiên cố chẳng phải cái lý của Tiểu thừa. Dấu in của Tổng trì, dấu in đó ắt "chân"; chỗ gồm thâu của pháp tạng, chỗ gồm thâu đó tất thật.

Đã chứa trong pháp tạng in ra dùng Tổng trì, đâu phải kẻ tầm thường khai phát ra được. Vì rõ ra cái pháp bảo sâu xa kiên cố nên khó có thể nhòm trộm được vậy.

Sư Sanh nói: Đà la ni là nắm giữ vậy. Nếu nắm giữ thật tướng chẳng mất, đối với trời, người, ma, phạm chẳng còn lại sợ có chỗ không thông. Thí như dùng ấn vua làm tin, các cửa quan, bến nước, các chỗ cấm không ngăn trở được. Quả thật là cái ấn giữ chỗ dấu in theo kinh, thì không có ngăn ngại vậy.

Kinh: “Đến chỗ chẳng thối chuyển, thành tựu lục độ khéo phân biệt nghĩa, thuận pháp bồ đề, trên hết các kinh.

Sư Triệu nói: Mười hai bộ kinh trong Ba tạng, kinh phương đẳng là đệ nhất.

Kinh: “Vào đại từ bi, lìa những việc ma và các tà kiến.

Sư Triệu nói: Ma là tử ma. Kiến là sáu mươi hai kiến.

Kinh: “Thuận pháp nhân duyên.

Tổ Thập nói: Nếu pháp định có rồi, thì chẳng có sanh diệt. Nếu pháp toàn không cũng chẳng có sanh diệt. Chẳng sanh chẳng diệt thì trái với nhân duyên. Kinh sâu xa nói: Chẳng phải có chẳng phải không. Chẳng phải có chẳng phải không cho nên thuận theo pháp nhân duyên vậy. Kinh: “Vô ngã, vô nhân, vô chúng sanh, vô thọ mệnh. Không, vô tướng, vô tác, vô khởi. Không có ta, không có người, không có chúng sanh, không có mạng sống, trống trơn, không hình, không làm, không gây ra.

Sư Triệu nói: Pháp theo nhân duyên sanh; theo duyên mà sanh ra thì không có tự tánh. Không có tự tánh thì không có chủ. Không có chủ thì không có ta người, thọ mạng, chỉ trống không, không tướng, không làm, không khởi. Đây là chỗ thuận theo kinh sâu xa vậy.

Sư Sanh nói: Đây ắt là pháp nhân duyên thôi.

Kinh: “Hay làm cho chúng sanh ngồi nơi đạo tràng mà chuyển pháp luân. Các vị trời, rồng, thần, càn thát bà thảy đều ngợi khen. Hay làm cho chúng sanh vào pháp tạng của Phật, gồm thâu cả trí huệ của các bậc hiền thánh. Diễn nói chỗ tu hành theo đạo của các Bồ tát. Y theo nơi nghĩa thật tướng của các pháp. Giảng rõ các pháp vô thường, khổ, không, vô ngã, tịch diệt.

Sư Triệu nói: Chẳng y thật tướng mà luận về bốn sự chẳng thường ấy, thì chẳng phải giáo hóa bình đẳng vậy; y theo thật tướng mới là thông hiểu vậy.

Kinh: “Hay cứu độ tất cả chúng sanh hủy phạm giới cấm.

Tổ Thập nói: Trong giáo pháp Tiểu thừa, phạm tội ngũ nghịch và hủy tứ cấm thì bị phế bỏ chẳng cứu. Trong pháp sâu xa của Đại thừa thì không phải chẳng cứu.

Kinh: “Hay làm cho các ma, kẻ ngoại đạo, tham lam, chấp trước phải sợ sệt.

Sư Triệu nói: Hủy tứ cấm, phạm ngũ nghịch, là chỗ của pháp Tiểu thừa chẳng có thể cứu được. Các ma, ngoại đạo, kẻ tham lam, chấp trước buông lung là chỗ pháp Tiểu thừa chẳng diệt dứt được. Hay cứu vớt hay diệt dứt ấy chỉ có kinh phương đẳng sâu xa của Đại thừa mà thôi.

Kinh: “Là chỗ của chư Phật hiền thánh cùng ngợi khen, xoay lưng lại cái khổ, sanh tử, chỉ rõ cái vui của Niết bàn. Là chỗ nói khắp mười phương của tam thế chư Phật. Nếu nghe những kinh như thế mà tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, dùng sức phương tiện phân biệt, giải thích, giảng nói, chỉ bày rành rẽ rõ ràng cho chúng sanh; giữ gìn che chở chánh pháp thì gọi là cúng dường pháp.

Sư Triệu nói: Như vậy tất cả các kinh đều là pháp thân của chư Phật. Nếu nghe kinh đó mà hay tin hiểu hộ trì, diễn bày rành rẽ, khiến cho Đại pháp thêm rộng, gọi là cúng dường pháp, thành tựu pháp thân.

Kinh: “Lại nữa đối với các pháp như lời nói mà tu hành.

Tổ Thập nói: Chương trước nói rõ sự vâng thuận kinh điển là pháp chân chánh cúng dường, y như lời nói mà tu hành, luôn theo pháp lục độ; từ chỗ mười hai nhân duyên trở xuống chỉ rõ chỗ được pháp vô sanh nhẫn. Lấy trí huệ chân thật tùy thuận thật pháp.

Kinh: “Tùy thuận mười hai nhân duyên, lìa các tà kiến, đắc vô sanh nhẫn. Định quyết không có ta, không có chúng sanh.

Sư Triệu nói: Chẳng hiểu duyên khởi cho nên có cái mê của tà kiến, lầm lạc với cái ta.

Nếu như theo lời nói mà hành thì được huệ sáng suốt, thảy rõ ràng căn duyên do đâu của mười hai nhân duyên cho nên đoạn dứt các tà kiến, được vô sanh nhẫn không còn cái tưởng ta, người, chúng sanh nữa. Thấy duyên như duyên đó là tùy thuận. Rõ ràng hữu vô đó là quyết định. Đều là cái biệt xưng của trí dụng vậy.

Kinh: “Nhưng đối với nhân duyên quả báo, không trái nghịch, không tranh cãi, lìa chỗ ta có.

Sư Triệu nói: Không trái nghịch, không tranh cãi, tức là tùy thuận nghĩa.

Cái thân thọ ngũ ấm cùng gia quyến, sở hữu, nhân duyên quả báo tức là chỗ ta có (ngã sở) vậy. Nếu có thể thấy rõ tánh của nhân duyên, quả báo tùy thuận mà không trái nghịch thì lìa ngã sở.

Trước quán thẳng vào nhân duyên, biết là không có kẻ gây tạo nên lìa ngã kiến. Giờ quán về nhân duyên quả báo biết là không có chỗ thuộc cho nên lìa cái ngã sở kiến vậy (chỗ ta thấy).

Kinh: “Y theo nghĩa lý, chẳng y theo lời nói.

Sư Triệu nói: Chỗ tột lý chẳng thể lấy lời lẽ bày diễn. Tìm ở lời lẽ thì mất mục đích; vả lại lý mầu nhiệm hằng một, lời nói vô phương diễn tả. Nên muốn dùng cái lời lẽ vô phương ấy mà định đoạt cái lý hằng một thì sai lầm lắm vậy.

Do đó, y theo nghĩa, chẳng y theo lời nói, cái sáng suốt của thấy vậy.

Kinh: “Y theo trí, chẳng y theo thức.

Sư Triệu nói: Sáu thức phân biệt sáu trần mà thôi, chẳng có thể phân biệt chỗ phải quấy. Phân biệt phải quấy chỉ độc cái Chánh trí thôi; do đó người tu hành y theo trí, chẳng y theo thức.

Kinh: “Y theo kinh liễu nghĩa, không y theo kinh chẳng liễu nghĩa.

Sư Triệu nói: Phật nói kinh, trong đó ý chỉ cốt yếu là nghĩa lý, tách tỉa rành rẽ cùng tột nên rất dễ hiểu, cứ y theo đó.

Cũng có những kinh tùy theo thời, giả nói là hợp với đạo, không rõ ý Phật. Tự mình chưa hiểu rõ chẳng nên y theo vậy.

Kinh: “Y theo pháp, chẳng y theo người.

Tổ Thập nói: Đức Phật có nói: Sau khi ta nhập Niết bàn, phải y theo bốn pháp dùng làm Đạo sư gọi là Tứ y pháp. Rõ được bốn pháp này nên y theo, nên tin thọ.

Chỗ y theo pháp, chẳng y theo người ấy, pháp gọi đó là kinh giáo. Phải y theo kinh pháp, chẳng thể lấy chỗ người khác hơn, đó là bỏ pháp theo người.

Pháp có hai thứ: Một là văn tự và lời nói, hai là nghĩa lý pháp, chớ y theo lời nói.

Nghĩa cũng có hai thứ: Một là do thức biết nghĩa, hai là do trí biết nghĩa. Thức thì chỉ biết tìm cầu ngũ dục hư giả, chẳng cầu cái thật hữu ích. Trí thì hay cầu cái thật hữu ích, ném bỏ ngũ dục (tài, sắc, danh, ăn, ngủ) cho nên y theo cái nghĩa do trí biết, chẳng y theo cái nghĩa do thức biết. Vì mong cầu cái nghĩa do trí biết đó, cho nên y theo trí là vậy.

Do trí biết nghĩa có hai lẽ: Một là "liễu nghĩa kinh", hai là "bất liễu nghĩa kinh".

"Bất liễu nghĩa kinh" như đức Phật nói giết cha mẹ không có tội; chưa phân biệt rành rẽ đó là "bất liễu nghĩa" vậy.

Nếu nói cái vô minh là cha, ái là mẹ, là gốc rễ của sanh tử cho nên gọi là cha mẹ; đoạn dứt cái gốc đó thì sanh tử tuyệt dứt, cho nên gọi là giết mà không có tội. Đã phân biệt rành rẽ thì là "liễu nghĩa kinh" vậy.

Lại sau như Phật nói: Phật là bậc nhất trong con người.

Niết bàn là hạng nhất trong pháp. Như thế đều gọi là "liễu nghĩa". Vì vậy phải y theo kinh "liễu nghĩa" chớ y theo "kinh bất liễu nghĩa".

Kinh: “Tùy thuận pháp tướng, không có chỗ vào, không có chỗ quay về.

Sư Triệu nói: Pháp tức là pháp của nhân duyên nói sau đây. Trước thuận theo nhân duyên, biết là pháp không sanh. Nay thuận theo nhân duyên, biết pháp không tuyệt tận. Pháp từ duyên mà có, theo duyên mà không. Cái có đó chẳng theo vị lai lại; cái không đó chẳng theo quá khứ mà đi cho nên nói rằng: Không có chỗ vào, không có chỗ quay về.

Kinh: “Vô minh rốt ráo dứt tuyệt, nên các hành cũng rốt ráo dứt tuyệt, cho đến cái sanh rốt ráo dứt tuyệt, nên lão tử cũng rốt ráo dứt tuyệt.

Tổ Thập nói: Đây tức là bốn chỗ y theo như thật pháp. Trước là mười hai nhân duyên, bày rõ chỗ y như lý thuyết tu hành, tùy thuận nhân duyên cho nên được vô sanh pháp nhẫn. Giờ đây bày rõ chỗ hành trong tứ y, y theo mười hai nhân duyên như thật tướng vậy.

Kinh: “Quán như thế thì mười hai nhân duyên không có tướng tận.

Sư Triệu nói: Chỉ có một nghĩa diệt tận. Đã nói rằng: Rốt ráo diệt, mà còn rằng không có tận ấy là sao?

Phàm diệt sanh ra nơi chẳng diệt. Rốt ráo thường diệt thì không có gì chẳng diệt. Không có gì chẳng diệt thì diệt không có chỗ diệt. Diệt không có chỗ diệt tức là nghĩa không có chỗ "tận" vậy.

Kinh: “Chẳng còn khởi lại các kiến.

Sư Triệu nói: Trước quán nhân duyên vô sanh, lìa các kiến của cái thường ngã. Nay quán nhân duyên không tận, lìa các kiến về đoạn diệt.

Kinh: “Đó gọi là cúng dường pháp cao tột.” Đức Phật bảo Thiên đế: “Vương tử Nguyệt Cái theo đức Dược Vương Phật, nghe pháp như thế, được “nhu thuận nhẫn”.

Tổ Thập nói: Nhu là mềm mại vậy. Nơi thật tướng pháp chưa vào sâu, tín nhu hòa, tín nhu hòa tùy thuận chẳng trái chỗ nên gọi là nhu thuận nhẫn.

Kinh: “Liền cởi áo báu và đồ trang sức nơi thân cúng dường Phật và bạch rằng: “Bạch Thế Tôn! Sau khi đức Như Lai diệt độ, con sẽ hành việc cúng dường bằng pháp giữ gìn bảo vệ chánh pháp; nguyện nhờ oai thần của Phật thương xót gia hộ khiến con hàng phục được ma oán, tu hạnh Bồ tát.”

Tổ Thập nói: Bốn ma hợp lại làm ra ba oán: Một là phiền não.

Hai là thiên ma. Ba là ngoại đạo vậy. Sau khi đức Như Lai diệt, ông Nguyệt Cái chưa đủ đạo lực. Nếu chẳng thêm oai thần ắt bị ma phá hoại chẳng thể hàng phục được, cho nên xin Phật giúp thêm oai thần.

Kinh: “Đức Phật biết ý nghĩ nơi thâm tâm ông nên thọ ký rằng: “Về đời sau này ông sẽ thủ hộ pháp thành.” Này Thiên đế! Khi ấy vương tử Nguyệt Cái được thấy pháp thanh tịnh, nghe Phật thọ ký, đem lòng tin xuất gia tu tập các pháp lành, tinh tấn; chẳng bao lâu được ngũ thông, đầy đủ đạo hạnh Bồ tát được pháp tổng trì, biện tài không ngăn ngại.

Tổ Thập nói: Là nghe rồi thọ trì vậy.

Kinh: “Sau khi Phật diệt độ, ông dùng sức thần thông tổng trì, biện tài đã được trọn mười tiểu kiếp y theo chỗ pháp chuyển luân của Dược Vương Như Lai, tùy nơi mà ban bố. Tỳ kheo Nguyệt Cái thủ hộ Phật pháp, siêng năng tu hành tinh tấn; ngay đời đó hóa độ được trăm vạn ức người, nơi đạo vô thượng chánh đẳng chánh giác chẳng thối chuyển. Mười bốn na do tha người phát tâm sâu vững về Thanh văn, Duyên giác thừa và vô lượng chúng sanh được lên cõi trời.

“Thiên đế! Vua Bảo Cái khi ấy đâu phải người nào khác hiện nay thành Phật hiệu là Bảo Diệm Như Lai. Còn một ngàn người con vua đó chính là một ngàn vị Phật trong đời hiền kiếp; đức Ca La Cưu Tôn Đà thành Phật trước hết, sau cùng là đức Như Lai hiệu là Lâu Chí. Tỳ kheo Nguyệt Cái chính là thân ta đây. Như vậy Thiên đế! Ông phải biết cái cốt yếu đó, cúng dường pháp là hơn hết trong các việc cúng dường, là bậc nhất không chi sánh kịp. Vì vậy Thiên đế! Phải dùng việc cúng dường pháp mà cúng dường chư Phật.”

Phẩm Chúc Lụy

Kinh: Lúc ấy Phật bảo Bồ tát Di Lặc rằng: “Ông Di Lặc!

Nay ta đem pháp vô thượng chánh đẳng chánh giác tu tập trong vô lượng ức a tăng kỳ kiếp mà phó chúc cho ông.

Tổ Thập nói: Chẳng giao phó chúc cho ngài A Nan, vì không có cái thần lực, chẳng có thể rộng bố khắp nơi cho nên chẳng phó chúc vậy.

Ông Duy Ma Cật chẳng phải Bồ tát ở cõi này cho nên chẳng phó chúc, ngài Văn Thù ngao du không định chốn nên chẳng phó chúc. Phó chúc ngài Di Lặc vì sẽ thành Phật nơi chốn này.

Phật tự dùng thần lực tuyên bố là muốn thành tựu cái công nghiệp của ngài Di Lặc vậy.

Kinh: “Những kinh như vậy, sau khi phật diệt độ, trong thời mạt thế, các ông phải dùng thần lực rộng truyền khắp cõi Diêm Phù Đề chớ để tuyệt dứt.

Sư Triệu nói: Thành cao thì phòng vệ nhiều. Đạo cao thì ma cũng thịnh. Tự chẳng có thần lực thì không lấy chi mà kiềm chế, nắm giữ; cho nên khuyên dùng thần lực vậy.

Kinh: “Vì sao? Về đời vị lai sẽ có những người thiện nam, thiện nữ và trời, rồng, quỷ thần, càn thát bà, la sát... phát tâm vô thượng chánh đẳng chánh giác ưa pháp Đại thừa. Nếu họ chẳng được nghe những kinh như thế này thì mất lợi lành.

Tổ Thập nói: Nếu chẳng được nghe kinh này, hoặc bị sa vào Nhị thừa, ắt mất cái ích lợi tốt lành của Đại thừa.

Kinh: “Những người như thế, nghe các kinh này tất chắc ưa thích tin chịu, phát tâm hiếm có. Nên ông phải lãnh nhận rồi tùy theo chỗ lợi ích ứng hợp của chúng sanh mà diễn nói pháp.

Sư Triệu nói: Cái chỗ thông, tắc, hao, ích của pháp như thế, cho nên khuyên ngài Di Lặc lãnh nhận rồi rộng nói khắp vậy.

Kinh: “Di Lặc! Ông phải biết, Bồ tát có hai tướng. Sao gọi là hai? Một là ưa thích văn từ hay đẹp. Hai là chẳng sợ nghĩa sâu xa, có thể vào lẽ như nhiên chân thật. Nếu ưa câu văn rườm rà đẹp đẽ, phải biết đó là Bồ tát mới học. Nếu ở nơi kinh điển rất sâu xa như thế mà không nhiễm, không vướng mắc, không chút sợ sệt có thể thấu đáo tận trong, nghe rồi tâm thanh tịnh, thọ trì, đọc tụng đúng như lời nói tu hành, phải biết đó là người tu hành đã lâu.

“Ông Di Lặc! Lại có hai pháp gọi là Bồ tát mới học chẳng có thể quyết định trong pháp tột sâu. Hai pháp ấy là chi? Một là chưa nghe những kinh điển sâu xa, nghe rồi thì sợ sệt sanh lòng nghi ngờ, chẳng thể tùy thuận được, chê bai chẳng tin, rồi nói rằng: “Lúc trước ta chẳng nghe kinh này, từ đâu mà có thế? Hai là nếu có người hộ trì, giải nói, những kinh sâu xa như thế mà chẳng chịu gần gũi, cúng dường, cung kính hoặc lại nói lỗi xấu của người kia.

Sư Triệu nói: Một là chê pháp, hai là chê người.

Kinh: “Bồ tát mới học phải biết, hai pháp đó, chỉ tự làm tổn hại mình, chẳng thể trong pháp sâu xa điều phục được tâm.

“Ông Di Lặc! Lại có hai pháp, Bồ tát tuy tin hiểu pháp sâu xa, dường tự làm tổn hại mình, chẳng thể được vô sanh nhẫn.

Hai pháp ấy là chi? Một là khinh mạn hàng Bồ tát mới học mà chẳng dạy bảo. Hai là tuy tin hiểu pháp sâu xa mà vẫn giữ tướng phân biệt.”

Sư Triệu nói: Do bởi chỗ hiểu mà giữ tướng phân biệt. Tuy gọi là hiểu nhưng chưa hợp chỗ hiểu chân thật. Đây là cái mối lo bên trong của kẻ học vậy.

Kinh: Bồ tát Di Lặc nghe Phật nói như thế, liền bạch

Phật: “Bạch Thế Tôn! Chưa từng có vậy! Như lời Phật nói, con quyết xa lìa các lỗi như thế.

Sư Triệu nói: Một đời bậc Đại sĩ, há có cái ác này. Nghe rồi sau mới lìa ư? Buông ra lời ấy chính vì kẻ chưa lìa ấy thôi!

Kinh: “Vâng giữ pháp vô thượng chánh đẳng chánh giác của đức Như Lai tu tập từ vô số a tăng kỳ kiếp. Như đời vị lai có người thiện nam, thiện nữ nào cầu pháp Đại thừa; con sẽ đem đến tay người đó những kinh như thế, cho họ sức ghi nhớ.

Tổ Thập nói: Lấy thần thông thêm vào sức nhớ, khiến cho không quên vậy.

Hỏi rằng: Thời xưa ma thường xuống trần thế, phá hoại, quấy rối người tu hành; bây giờ sao chẳng đến?

Đáp rằng: Vì ân lực của ông Ưu Bà Quật! Khi Phật còn tại thế, có người ngoại đạo tên là Tát Già Ni Kiền, rất thông minh, hay luận nghĩa, tâm rất kiêu căng ngạo mạn. Biết Phật pháp cao cả nhiệm mầu, ý muốn xuất gia, mới hỏi Phật rằng: Nếu con xuất gia thì trí, đức, danh tiếng được như Phật chăng? Phật nói: Chẳng được. Lại hỏi được như ngài Xá Lợi Phất chăng? Phật nói: Chẳng được. Y vậy lần lượt hỏi hết năm trăm vị đệ tử. Cho đến hỏi được như ngài La Hầu La chăng? Đáp rằng: Chẳng được. Lúc ấy ông Ni Kiền nói: Con xuất gia đã chẳng được như Phật lại cũng chẳng được như đệ tử của Phật nữa thì xuất gia làm chi? Lại hỏi sau sẽ được chăng? Phật nói: Đời sau không còn những bậc lớn, nên sẽ được.

Ông Ni Kiền mệnh chung rồi, sau Phật nhập Niết bàn một trăm năm, sanh ra dưới thời A Dục Vương xuất gia học đạo, đắc A la hán, có danh tiếng lớn lao, giáo hóa người trong nước, khiến đắc bậc A la hán. Trừ cái số độ chồng chẳng độ vợ; độ vợ chẳng độ chồng không tính, chỉ chọn lấy số vợ chồng đồng thời đắc

A la hán, dùng toán số mà tính thì sổ sách chứa đầy nhà. Sau khi tịch diệt dùng giấy ấy mà thiêu xác, chẳng cần mượn đến vật khác.

Lúc chưa tịch diệt, thường tọa thiền trong rừng. Thấy một con chó đói, đói gần chết bèn cho chó phần đồ khất thực. Con chó ăn xong bụng trướng lên gần chết, các thầy Tỳ kheo mỗi người một cái tọa cụ ngồi vây quanh tụng kinh nói pháp. Con chó lấy lòng lành nhìn các vị Tỳ kheo, lại nghe được pháp âm, chết rồi sanh về cõi trời thứ sáu, rất có oai đức, ngồi chung với ma vương. Khi ấy xác chó đã hôi thối ma vương thầm nghĩ sao lại có bậc đại nhân này cùng ngồi chung với ta? Liền quán duyên do, mới biết đó là con chó, tức thì giận dữ, cho đó là Tỳ kheo Ưu Bà Quật sai con chó thối này lên cùng ngồi chung. Liền lập phương kế khiến cho ngài Ưu Bà Quật bị nhục nhã.

Khi ấy ngài Ưu Bà Quật tọa thiền trong rừng vào diệt tận định. Ma lấy tràng hoa rất đẹp trên trời, buộc trên trán ông; rồi nói với tứ chúng chung quanh cùng xem việc trên. Tỳ kheo này ở chốn vắng vẻ mà chưng diện như thế sao gọi là thanh tịnh có đức được.

Lát sau ngài Ưu Bà Quật ra khỏi định, thấy trên đầu có tràng hoa, biết đó là do ma làm ra. Bèn chỉ mặt ma nói rằng ngươi là ma vương, liền lấy xác chó biến thành tràng hoa rất đẹp. Rồi bảo ma rằng: Ngươi dùng tràng hoa cúng dường cho ta, nay ta dùng tràng hoa hoàn lại, ngươi hãy đeo vào. Rồi dùng thần lực đeo vào cổ ma vương. Đeo rồi tràng hoa trở lại thành xác chó, sình chướng hôi thối rất gớm ghiếc.

Ma dùng thần lực vứt bỏ đi nhưng chẳng được, chạy đến Đế thích, Đế thích chẳng chịu tiếp, trở về cung trời thứ sáu, cho đến Phạm thiên, hết thảy chẳng ai chịu tiếp, chẳng ai cởi ra được.

Lúc ấy có tiếng nói rằng: Ngươi phải tự trở về cầu xin thầy Tỳ kheo kia, ma liền đến chỗ ngài Ưu Bà Quật cầu xin mở cái chuỗi thối tha đó. Ngài Ưu Bà Quật liền bắt phải thề: Ngươi từ nay cho đến pháp tận, chẳng được trở lại xuống phá hoại quấy rối người tu hành.

Lại nữa ta tuy thấy pháp thân Phật nhưng chẳng thấy sắc thân, ngươi nay vì ta hóa làm hình Phật. Nếu làm y vậy ta sẽ mở tràng chuỗi nơi ngươi, ma liền nhận lời thề đó, tiện lời nói với ông Tỳ kheo rằng: Khi tôi hóa làm Phật, Ngài đừng hướng về tôi mà lễ. Rồi ngay trong rừng hóa làm thân Phật, đầy đủ tướng tốt phóng ra hào quang rực rỡ. Hóa làm các vị đệ tử đều như ngài Xá Lợi Phất, đại chúng vây quanh, từ trong rừng đi lại. Ngài Ưu Bà Quật mừng vui quá, quên lời hứa liền làm lễ.

Ma nói: Sao lại trái nghịch lời hứa, hướng về tôi mà lễ. Ngài Ưu Bà Quật nói: Ta tự để cái ý ở Phật mà lễ đó. Khi ấy cái tràng chuỗi hôi thối tự nhiên mở ra. Ma nói: Đức Phật thật đại từ bi, tôi làm phiền đức Phật rất nhiều mà Phật chẳng trả báo tôi, nhưng nay gặp thầy Tỳ kheo trả lại cái báo nặng quá như thế này.

Thầy Tỳ kheo trả lời: Đức Phật đại từ đại bi, hay khoan thứ nhẫn nhịn ngươi. Ta là người Tiểu thừa chẳng được như vậy. Việc ma chẳng lại phá nữa nguyên do từ đó vậy.

Kinh: “Làm cho thọ trì, đọc tụng, diễn nói cho người khác. Bạch Thế Tôn! Nếu đời sau có người hay thọ trì, đọc tụng diễn nói cho người khác phải biết đó là do thần lực của Di Lặc kiến tập”. Phật nói: “Lành thay! Lành thay! Di Lặc! Như lời ông nói ta giúp cho ông vui thêm.”

Khi ấy tất cả Bồ tát chấp tay bạch Phật rằng: “Sau khi Như Lai diệt độ, chúng con nơi cõi nước khắp mười phương sẽ truyền bá pháp vô thượng chánh đẳng chánh giác này. Lại sẽ khai mở dẫn dắt những người thuyết pháp khiến được kinh này.”

Lúc đó bốn vị Thiên vương bạch Phật rằng: “Bạch Thế Tôn! Ở bất cứ chỗ nào, thành ấp, xóm làng, rừng núi, đồng nội có quyển kinh này, có người đọc tụng, giải thuyết; con sẽ đem các quyến thuộc đến chỗ đó để nghe pháp, ủng hộ người đó, mỗi phía một trăm do tuần, không thể ai cố ý dò tìm làm hại.”

Bấy giờ Phật bảo ngài A Nan: “Ông hãy thọ trì kinh này. Rộng truyền khắp chốn.”

Ngài A Nan nói: “Thưa con đã thọ trì điều cần yếu ấy. Bạch Thế Tôn! Kinh này tên là gì?”

Phật nói: “Ông A Nan! Kinh này tên là: “Duy Ma Cật Sở Thuyết” cũng gọi là “Bất Khả Tư Nghị Giải Thoát Pháp Môn”. Ông hãy thọ trì y vậy.”

Đức Phật nói kinh này rồi, trưởng giả Duy Ma Cật, ngài

Văn Thù Sư Lợi, ngài Xá Lợi Phất, ngài A Nan... và các hàng trời, người, a tu la, tất cả đại chúng nghe lời Phật nói đều rất vui mừng tin thọ phụng trì.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.