Nghi lễ và Sách Phật học · Nghi lễ tụng niệm · Bắc Truyền › Tổng hợp
Tuyển Tập Các Bài Sám Văn
- Tác giả
- TK Thích Đồng Bổn Sưu Tập
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
224. VĂN PHÁT NGUYỆN TU THẬP THIỆN
(Sám pháp nguyện 26)
Hòa Thượng Thích Trí Tịnh
Đệ tử khắp vì,
Tứ ân tam hữu,
Pháp giới chúng sanh,
Phát nguyện tu trì,
Thập thiện nghiệp đạo.
Hồi hướng Cực lạc,
Cầu thành Phật đạo.
Đệ tử chúng con,
Nhờ lời Phật dạy.
Rõ biết nghiệp quả,
Họa phước do mình,
Vui khổ tự gây,
Nguồn gốc nơi tâm,
Tánh vốn như huyễn.
Không chủ không ngã,
Vọng chấp điên đảo,
Khởi lòng tham sân,
Ngu si mê muội.
Phát thân ngữ ý,
Sanh nghiệp hữu lậu.
Thế nên từ lâu,
Trôi lăn lục đạo,
Sanh tử luân hồi.
Ngày nay phát nguyền,
Tu trì Thánh hạnh:
Thân không sát sanh,
Trộm cướp dâm dật,
Tinh tấn làm lành,
Phóng sanh hộ mạng,
Bố thí cúng dường,
Thiểu dục tri túc.
Miệng không dối láo,
Ác khẩu mắng rủa,
Gièm pha đâm thọc,
Thêu dệt phỉnh phờ.
Cố gắng giữ lời,
Chắc thật dịu hiền,
Hòa giải thuận thảo,
Chân thật đúng nghĩa.
Tâm ý không hề,
Tham lam bỏn sẻn,
Giận hờn ganh ghét,
Mê si tà kiến.
Siêng năng quán xét,
Thêm lòng hỉ xả,
Tùy hỉ nhẫn nhục,
Chánh kiến sáng suốt.
Mười nghiệp đạo lành,
Chỉ thiện tác thiện,
Rành rẽ như trên.
Con nguyền tu tập,
Suốt đời không dám,
Sai sót phân ly.
Lại thêm hằng ngày,
Niệm Phật tụng kinh,
Trau giồi định, huệ.
Nguyện con và khắp,
Pháp giới chúng sanh,
Tội diệt phước sanh,
Căn lành thêm lớn.
Phật chủng sâu dày,
Bồ đề kiên cố,
Sớm sanh Cực lạc.
Mau tròn hạnh nguyện,
Đầy đủ ba minh,
Sáu thông, bốn trí,
Mười lực, ba thân,
Độ khắp chúng sanh,
Đồng sanh Tịnh độ.
Đồng thành Phật đạo.
Chư Phật chứng minh,
Xót thương nhiếp thọ.
Nam Mô Thập Phương Thường Trụ Tam Bảo.
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Nam Mô A Di Đà Phật.
—————————
- Bài do HT. Thích Trí Tịnh soạn,
chùa Vạn Đức, Thủ Đức ấn hành, Sài Gòn, 1970
225. VĂN PHÁT NGUYỆN SÁM HỐI
(Sám hối nguyện 14)
Nguyện cầu sám hối quy y,
Ngưỡng mong Tam Bảo chứng tri lòng thành.
Con xin bỏ dữ theo lành,
Từ bi hỷ xả thật hành cho nên.
Ngày nay con nguyện ăn năn,
Quy y Tam Bảo ngăn ngừa lỗi xưa.
Một lòng khuya sớm tối trưa,
A Di Đà Phật thường ưa niệm hoài.
Cúi xin Tam Bảo các Ngài,
Từ bi tiếp độ những loài thiếu căn.
Quy y theo Phật Pháp Tăng,
Dứt vòng sanh tử mau thăng Liên đài.
Nay con trước Phật tỏ bày,
Phát lòng thệ nguyện, từ rày quy y.
Xưa nay phạm lỗi điều chi,
Con xin sám hối chứng tri Phật đà.
Khỏi đọa địa ngục cùng là,
Khỏi đường sanh tử mà qua Phật trường.
Quy y Pháp bảo cúng dường,
Thọ trì đọc tụng khỏi đường tà ma.
Quy y Tăng bảo xuất gia,
Khỏi đọa súc vật, khỏi qua sáu đường.
Phật pháp huyền diệu phi thường,
Từ rày con nguyện được thường nương theo.
Thọ trì Bồ Tát, Tỳ Kheo,
Chúng sanh thấy biết tu theo Phật thừa.
Noi theo Hiền Thánh thuở xưa,
Rõ nghĩa nhứt thừa trí huệ rộng sâu.
Chúng sanh khắp hết tu mau,
Nguyện vì đại chúng không lao nhọc lòng.
Đời đời vẹn giữ cho đồng,
Thề không bỏ Phật theo dòng quỷ ma.
Nay con biết rõ gần xa,
Phật là vô thượng là cha muôn loài.
Có tưởng, không tưởng đồng loài,
Sanh sanh tử tử nối hoài khổ lao.
Không sanh không tử không sao,
Có sanh có tử có đau khổ hoài.
Sanh mà chẳng sanh cao tài,
Tử mà không tử là Thầy chúng sanh.
Phật là không tử chẳng sanh,
Hoàn toàn thấy biết tánh linh rõ ràng.
Xuống lên ba cõi sáu đàng,
Độ sanh độ tử vô vàn hàm linh.
Đồng về Tịnh độ Niết bàn,
Thật là Cực lạc an nhàn không lo.
Con xin nhờ Phật độ cho,
Mau mau thành Phật tự do độ đời.
Đền ơn trả nợ cho đời,
Thân con dầu có rã rời như tro.
Lòng không phiền não rầu lo,
Cầu cho đời đặng ấm no thanh nhàn.
Chúng sanh chưa nhập Niết bàn,
Con không làm Phật rõ ràng chẳng sai.
Chúng sanh không còn một ai,
Con mới thành Phật vào ngay Niết bàn.
——————————
- Trích trong “Bài Sám Hối Phát Nguyện Văn” của Huệ Nhựt Đại Sư soạn, chùa Linh Bửu, Cầu Hang ấn hành, Sài Gòn, 1948
- Có sửa chữa một số từ của văn phong cho khỏi điệp ngữ. Đồng thời chia làm hai bài vì quá dài.
226. SÁM HƯỚNG VỀ KÍNH LẠY
(Sám phát nguyện 27)
Hướng về kính lạy đức Như Lai,
Hải đăng chiếu soi biển trần khổ,
Xin đức Từ bi thương nhiếp thọ,
Chúng con khẩn thiết nguyện quay về.
- Đệ tử chúng con,
Bốn ơn mang nặng,
Chưa kịp báo đền.
Nhìn ra ba cõi bốn bên,
Thấy muôn loài còn chìm trong khổ nạn.
Bỗng giật mình kinh hãi,
Biết rằng dù đã quay đầu nhìn lại,
Vẫn thấy rằng bến giác còn xa.
May thay trong cõi Ta bà,
Đâu cũng có cánh tay đức Từ bi cứu độ.
- Nay chúng con một lòng quay về nương tựa.
Nguyền xin làm đệ tử đức Như Lai.
Hợp nhất thân tâm,
Quỳ dưới Phật đài,
Buông hết trần tâm,
Một lòng quy kính.
Xin tiếp nhận diệu pháp,
Tinh chuyên tu tập mỗi ngày.
Nuôi giới định lớn lên,
Quả Bồ đề một mai thành tựu.
Chúng con cầu hồng ân đêm ngày che chở,
Cúi xin Phật, Pháp và Tăng xót thương.
- Chúng con biết rõ,
Tự thân nghiệp chướng còn nặng,
Phước đức còn mong manh,
Tri giác vẫn thường hay sai lầm,
Tuệ căn vẫn còn chưa vững chắc.
Tâm nhiễm ô còn dễ phát khởi,
Văn tư tu chưa thật sự vững bền.
Giờ phút này ngưỡng vọng đài sen,
Năm vóc cùng gieo xuống,
Mong lượng Từ mở rộng,
Chúng con xin trải hết lòng ra.
- Đệ tử chúng con,
Từ muôn kiếp xa xưa,
Vì không nhận diện được bản tâm thanh tịnh.
Nên đã chạy theo trần cảnh,
Ba nghiệp nhiễm ô,
Đắm trong tham ái mê mờ,
Ghét ghen hờn giận.
Nay nhờ chuông đại hồng khua vang tỉnh mộng,
Quyết một lòng làm mới thân tâm.
Bao nhiêu tội ác lỡ lầm,
Nguyền xin hoàn toàn gột sạch.
- Chúng con giờ phút này đây,
Lập nguyện sâu dày,
Xa lìa tập khí cũ,
Suốt đời về nương tựa Pháp, Tăng.
Xin Phật đưa cánh tay ân cần,
Từ bi nâng đỡ.
Nguyện trong khi thiền tập,
Nguyện những lúc pháp đàm,
Lúc đứng, khi đi,
Nấu cơm, rửa bát,
Nằm, ngồi, làm việc,
Giặt áo, kinh hành,
Trì niệm hồng danh.
- Thắp hương, lạy Phật,
Mỗi bước chân sẽ đem về an lạc.
Mỗi nụ cười sẽ tỏa chiếu thảnh thơi.
Sống chánh niệm trong mỗi phút giây.
Là chỉ dạy cho người,
Thấy con đường thoát khổ.
Nguyện được thấy Tịnh độ,
Dưới mỗi bước chân mình,
Nguyện tiếp xúc pháp môn,
Trong mỗi khi hành xử.
Bước trên thật địa,
Thở giữa chân không.
Thắp lên trí sáng diệu tâm,
Màn vô minh quét sạch,
Thân tâm tịnh lạc,
Tư thái thong dong,
Đến phút lâm chung,
Lòng không luyến tiếc.
Thân không đau nhức,
Ý không hôn mê,
Chánh niệm rõ ràng,
Tĩnh lặng sáu căn,
Buông bỏ sắc thân,
Như vào thiền định.
Nếu cần thọ sinh kiếp khác,
Sẽ làm lại đệ tử đức Như Lai.
Tiếp theo sự nghiệp cứu đời,
Đưa mọi loài về bến Giác.
Thành tựu ba thân bốn trí,
Sử dụng năm mắt, sáu thần thông.
Hóa hiện ngàn vạn ứng thân,
Có mặt một lần trong ba cõi.
Ra vào tự tại,
Hóa độ mọi loài.
Không bỏ một ai,
Tất cả đều đưa lên bờ không thoái chuyển.
Thế giới vô tận,
Chúng sanh vô tận,
Nghiệp và phiền não,
Cũng đều vô tận.
Nguyện con cũng thế,
Sẽ là vô tận.
- Con nay xin lạy Phật phát nguyện,
Tu trì công đức,
Chia sẻ với muôn loài hữu tình,
Để báo được trọn vẹn bốn ơn,
Và giáo hóa khắp nơi trong ba cõi.
Nguyện xin cùng tất cả,
Mọi loài chúng sanh,
Hoàn thành tuệ giác lớn.
————————————
- Trích “Nghi thức hộ niệm cầu an” của Đạo tràng Mai Thôn xuất bản, Pháp quốc 1997.
- (Người soạn) có sửa vài từ cho phù hợp phổ biến đại chúng.
227. SÁM NGÃ NIỆM (V)
Hòa Thượng Huệ Đăng
Ta từ kiếp trước không lường,
Thất chơn bổn tánh nên duyên cõi trần.
Chết đi sống lại xoay vần,
Thay hồn đổi xác mấy lần vào ra.
Phước lành mới đặng thân ta,
Gặp chơn giáo pháp xuất gia tu hành.
Cạo đầu mặc áo làm lành,
Cớ sao phá giới lòng đành dạ ưng?
Giết loài cầm thú không chừng,
Ham ăn cá thịt dưỡng thân nhơ này.
Của người lấy đã liền tay,
Của trong Tam Bảo ăn rày tham lam.
Làm theo tà mị không nhàm,
Đắm dâm thèm rượu mê man chơi bời.
Hủy Tăng báng Phật khinh người,
Nghịch cha cãi mẹ, dể lời Thầy răn.
Thấy người tài đức áp dằn,
Khua môi đánh lưỡi khoe khoang lẫy lừng.
Ở chùa tụng niệm bần thần,
Ra đi hớn hở việc trần thời siêng.
Bề ngoài hình dạng tướng thiền,
Trong lòng quỷ quyệt đảo điên khi người.
Ăn no biếng nhác ngủ chơi,
Cộc cằn ham hố người đời ghét thay!
Tranh danh đua lợi tối ngày,
Thây trôi bể cả ai rày xét đau?
Việc làm không chút cấp thâu,
Ba đường lợi hết dễ hầu dung tha!
Ngưỡng cầu đức Phật Di Đà,
Quan Âm Thế Chí cùng là Thánh Tăng.
Oai thần cứu độ chúng nhân,
Khỏi sa đường dữ mất thân tu hành.
Tội từ muôn kiếp thiên sanh,
Sáu căn ba nghiệp loanh quanh buộc vòng.
Nhứt tâm tội tánh đều không,
Thảy trong pháp giới đều đồng thanh lương.
———————————
- Bài do Tổ Huệ Đăng trước tác (khoảng 1930-1950), được truyền khẩu tụng niệm trong sơn môn. Do Đại đức Thích Chánh Đức ghi lại cung cấp.
- Do truyền khẩu, nên thiếu mất một số câu. Biên giả soạn bổ sung 8 câu cho đủ đối chiếu với nguyên tác chữ Hán. Xá Lợi, 1997.
228. SÁM QUI MẠNG (VII)
Cúi đầu qui mạng mười phương Phật.
Diễn dương thanh tịnh pháp nhiệm mầu.
Ba cõi bốn ân nhờ đức ấy,
Mong đức Từ bi tiếp độ mau.
Đệ tử chúng con,
Xét chơn tánh nhiều điều sai trái,
Gây lỗi lầm chìm nổi sông mê,
Theo đàng sanh tử trôi đi,
Sắc thinh tham luyến mê si nhiễm liền.
Đắm đuối cõi thập triền thập sử,
Tích chứa nên hữu lậu gieo nhân,
Sáu căn thúc đẩy sáu trần,
Vô cùng tội lỗi vô cùng oan khiên.
Biển khổ não ngửa nghiêng lội mãi,
Đường chông gai bừa bãi bước đi,
Tạo nhân trước ngã tham si,
Đã thành kẻ chẳng ra gì cong queo!
Từng sa đọa lăn theo biển nghiệp,
Hoặc thác sanh muôn kiếp oán hờn,
Nguyện cầu Tam Bảo ban ơn,
Cầu xin sám hối sạch trơn tội đời.
Lòng sở nguyện Phật trời cứu vớt,
Ý hằng mong thiện hữu đỡ nâng,
Biển sầu phiền não thoát lần,
Bến vui giác ngộ ân cần theo lên.
Khiến đời nay tu lên quả phước,
Để đời sau hưởng được thiện duyên,
Nguyền xưa trí nọ vững bền,
Cùng nhau phát nguyện tới miền Tăng sinh.
Gặp thiện hữu thật tình dắt dẫn,
Được minh sư cẩn thận bảo ban,
Tâm thành nhứt niệm cầu xin,
Dâng lên Tam Bảo lòng xin chí thành.
Sáu căn nọ quang minh thông lợi,
Ba nghiệp kia tiến tới thuận hòa,
Thế duyên chẳng nhiễm lối tà,
Tu theo chánh pháp thoát qua não phiền.
Điều giới hạnh giữ gìn chẳng bỏ,
Trần hoặc kia không có lấn chen,
Oai nghi vâng giữ trang nghiêm,
Oán hờn dứt bỏ, tội khiên sạch lần.
Tám nạn nọ mau mau phủi hết,
Bốn duyên kia chẳng khuyết duyên nào,
Trí tu Bát Nhã càng cao,
Tâm Bồ Đề chẳng khi nào thoái lui.
Theo chánh pháp miệt mài sang sửa,
Đạo Đại thừa biểu lộ thiện chơn,
Hạnh môn lục độ chuyên cần,
Vượt dòng kiếp hải lánh thân tam kỳ.
Dựng pháp tràng chỗ kia nơi nọ,
Phá lưới mê thoát khỏi đường mê,
Ma vương hàng phục tức thì,
Thiệu long Tam Bảo nguyền kia vẹn toàn.
Lại thừa sự muôn ngàn đức Phật,
Chẳng khi nào khó nhọc kêu rên,
Pháp môn học hết chí bền,
Thông kinh đạt kệ cố lên đến cùng.
Điều phước huệ những mong rộng mở,
Chốn trần sa nâng đỡ cộng đồng,
Được liền sáu thứ thần thông,
Tròn đầy quả Phật cùng trong kiếp này.
Rồi sanh trưởng ở nơi cõi nước,
Dù nhọc nhằn sau trước gần xa,
Quan Âm hạnh nguyện đại từ,
Phổ Hiền nguyện hải, bây giờ làm ngay.
Dẫu nơi khác, chỗ này cũng thế,
Bóng theo hình không thể xa rời,
Sắc thân ứng hiện khắp nơi,
Hiển dương diệu pháp an vui không bì.
Ngay trong cảnh Nê Lê đau khổ,
Hay trong loài ngạ quỷ khát khao,
Hào quang chiếu sáng rọi vào,
Hiện thân biến hóa trần lao diệt trừ.
Thấy tướng diện đại từ đại lực,
Nghe đến tên lập tức quy y,
Phát tâm xu hướng Bồ đề,
Luân hồi các ngả tội kia san bằng.
Cảnh lửa vạc, sông băng hãi sợ,
Kíp biến ngay thành chỗ hương lâm,
Uống đồng nuốt sắt giam cầm,
Hóa thành Tịnh độ rất gần chẳng xa.
Loài lông lá hay là sừng giốc.
Cảnh trái oan cười khóc khổ thay.
Dẹp tan hết thảy chua cay,
Mọi điều lợi lạc từ đây thấm nhuần.
Mùa tật dịch thuốc thang chạy chữa,
Bệnh trầm kha cứu độ mau lành,
Đói thời thóc lúa xây quanh,
Bát cơm đạo lý cũng thành no lâu.
Có ích lợi, bất câu kia, khác,
Quyết hưng sùng đạo Giác Thế Tôn,
Khiến cho lụy thế oán hờn,
Coi như quyến thuộc chẳng hơn kém gì.
Cùng tứ sanh, xa lìa hoạnh nghiệp,
Bỏ ái triền, vạn kiếp như không,
Hàm sanh chúng chúng một lòng,
Quy y Phật đạo dung thông mọi bề.
Cõi hư không tứ vi như một,
Đạo như cùng nguyện được như lời,
Chúng sanh khắp thảy bốn loài,
Tu tròn phước quả, cùng vui đạo mầu.
Nguyện các nơi đồng về Tịnh độ,
Nương từ bi cứu khổ nhân sanh,
Khắp cùng pháp giới hữu tình,
Đồng thành Phật đạo vãng sanh sen vàng.
——————————
- Trích từ “Kinh nhật tụng” Chùa Đại Giác. Phụ trang 166-170.
- Chưa rõ dịch giả. Sài Gòn, 1974
229. SÁM QUI MẠNG (VIII)
Thích Minh Phát
Kính lễ mười phương Phật ngôi cao,
Pháp mầu thanh tịnh đã truyền trao,
Bốn quả, ba thừa Tăng giải thoát,
Xin đức Từ bi thương trần lao.
Chúng con bởi sanh trong cảnh khó,
Mất tánh chơn chìm đắm sông mê,
Nổi trôi sanh tử bộn bề,
Sắc thanh tham nhiễm quên về cội xưa.
Mười triền mười sử tham ưa,
Nghiệp nhơn hữu lậu dây dưa buộc ràng.
Sáu căn cùng với sáu trần,
Mê man biển khổ trầm luân nhiều đời.
Đường tà lối hiểm dạo chơi,
Mến thân chấp ngã nhiều nơi không lường.
Bao đời nghiệp chướng hằng vương,
Tội khiên chất chứa nhiều đường trả vay.
Mong Tam Bảo từ bi thương xót,
Con một lòng thành thật ăn năn,
Nguyện cầu các bậc Năng nhân,
Tay vàng cứu vớt khỏi cơn đắm chìm.
Cùng thiện hữu đề huề đưa đón,
Ra khỏi nơi phiền não sâu dày,
Lên bờ đến chốn Bồ đề,
Đời nay nền phước đều mong tốt lành.
Sinh mạng lớn nối dòng Phật Tổ,
Đến kiếp sau tuệ giác lung linh,
Lớn tươi cùng khắp chúng sanh,
Ở trong nước Phật vẹn tình Tăng luân.
Gặp các bậc minh sư thiện hữu,
Lại mở lòng chánh tín xuất gia
Đồng chơn đến cửa Tăng già,
Lục căn xán lạn ra nhà trần lao.
Ba nghiệp thảy thuần hòa vắng lặng,
Không nhiễm đời chẳng bận thế duyên,
Thường tu phạm hạnh tinh chuyên,
Giữ gìn giới luật luyện rèn thân tâm.
Bụi trần không để cho xâm phạm,
Giữ oai nghi chẳng dám dễ duôi,
Lòng không hại đến côn trùng,
Chúng sanh các loại vô cùng xót thương.
Hằng thư thả không vương tám nạn,
Và bốn duyên là bạn đồng hành,
Hiện tiền Bát nhã quang minh,
Bồ đề không thoái giữ gìn tiến tu.
Đạo chánh pháp cần vui thực hiện,
Lời Đại thừa sáng tỏ chơn như,
Mở ra sáu độ tròn dư,
Ba kỳ biển khổ diệt trừ cho xong.
Pháp tràng dựng gần xa khắp chốn,
Nghi võng đều phá vỡ mấy trùng,
Ma quân hàng phục qui tùng,
Kế thừa Tam Bảo xương long đạo mầu.
Mười phương Phật theo hầu phụng sự,
Chẳng sợ chi mệt nhọc tấm thân,
Quyết lòng dự hết pháp phần,
Hiểu lời Phật dạy hầu gần Như Lai.
Lại mở rộng giồi trau phước huệ,
Khắp cuộc đời vì lợi chúng sanh,
Thần thông sáu phép đắc thành,
Nguyện cho Phật quả viên minh kiếp này.
Trong Pháp giới bước quay trở lại,
Chốn bụi trần lui tới độ sanh,
Noi gương Bồ Tát Quan Âm,
Phổ Hiền nguyện lớn quyết tâm học hành.
Cõi này với bao nhiêu cõi khác,
Đồng hiện thân nói pháp diệu mầu,
Tận nơi địa ngục khổ đau,
Cùng đường Ngạ quỷ bước vào tận nơi.
Phóng ánh sáng phá màn hôn ám,
Hiện thần thông đến chốn u quan,
Nếu ai thấy được thân vàng,
Hoặc nghe danh hiệu mở mang Bồ đề.
Đều thoát khỏi luân hồi khổ não,
Nước sông băng, lò lửa tiêu tan,
Rừng hương biến hiện rõ ràng,
Uống đồng ăn sắt được sang Liên trì.
Nào những giống lông mang sừng đội,
Cùng những người mắc nợ trái oan,
Thảy đều dứt hết buộc ràng,
Thấm nhuần lợi lạc vẹn toàn an vui.
Đời bệnh dịch hiện ra dược thảo,
Cho thuốc thang điều trị mạnh lành,
Đói nghèo lúa thóc hóa sanh,
Cứu người no ấm phước dành từ lâu.
Việc lợi ích dù to hay nhỏ,
Đều làm cho sáng tỏ phước duyên,
Oan thân bao kiếp triền miên,
Bà con tộc họ hiện tiền hưởng chung.
Ra khỏi chỗ bốn loài chìm ngập,
Dứt ái ân muôn kiếp ngày xưa,
Cùng nhau đến chốn Phật thừa,
Vẹn toàn trí tuệ mới vừa nguyện con.
Hư không cõi nọ tiêu mòn,
Nguyện trên còn mãi vuông tròn chẳng thôi.
Không tình cùng với các loài,
Đồng thành Phật đạo chung ngồi đài sen.
———————————
- Trích “Lễ Phật nghi thức” do Thượng Tọa Thích Minh Phát biên soạn. Chùa Viên Giác ấn hành, TP.HCM 1992.
230. SÁM KHỂ THỦ NGHĨA (VI)
Bích Liên Pháp Sư
Xây mặt phương Tây cúi lạy Thầy,
Lạy Thầy tiếp dẫn chúng sanh này,
Tôi nay phát nguyện sanh về đó,
Xin hỡi thương cùng dắt díu đây.
Chúng con đệ tử khắp vì,
Bốn ơn ba cõi cả thì chúng sanh,
Cầu trên các Phật viên thành,
Nhất thừa vô thượng đạo lành cho ra.
Vậy nên chuyên niệm Di Đà,
Hồng danh vạn đức đặng mà cầu sanh.
Lại vì nghiệp nặng phước khinh,
Chướng dầy đã lắm, huệ đành còn lưng!
Lạ thay lòng nhiễm dễ hừng,
Khốn thay tịnh đức một phần khó nên.
Hôm nay trước Phật thưa lên,
Cúi đầu kính lạy gắng bền vóc năm.
Tỏ bày trong một chơn tâm,
Thật lòng sám hối lỗi lầm những bao.
Rằng con với chúng nao nao,
Mê lòng bổn tịnh kiếp nào đến nay.
Buông lòng tham với sân si,
Nhuộm trong ba nghiệp đã dày dơ tanh.
Biết bao nhiêu chứa tội tình,
Biết bao nhiêu buộc trong mình nghiệp oan.
Phật tiền nguyền thảy tiêu tan,
Tội kia nghiệp nọ hai đàng sạch trong.
Từ nay thề lập một lòng,
Xa lìa ác pháp thề không lại làm.
Đạo thiền gắng gỗ công tham,
Thề không lui bỏ mà ham thế tình.
Thề sao chánh giác cho thành,
Thề ra độ hết chúng sanh mới là.
Cúi xin đức Phật Di Đà,
Hỡi đem từ nguyện chứng qua với cùng.
Xin thương con có một lòng,
Xin thương giúp đỡ cả trong lúc nào.
Nguyện khi thiền quán chiêm bao,
Đặng thường thấy Phật bạch hào kim thân.
Đặng chơi lầu các thất trân,
Bửu nghiêm cõi ấy thường tầng trải qua.
Đặng nhờ đức Phật Di Đà,
Lấy cam lồ rưới đầu ta dầm dề.
Quang minh soi khắp mình này,
Tay thì vò trán, áo thì che thân.
Khiến con chướng cũ bỏ lần,
Thiện căn thêm lớn mấy phần tươi xanh.
Chóng tiêu phiền não bụi tình,
Lại mau bỏ khối vô minh trong lòng.
Lòng mầu viên giác mở thông,
Tịch quang cảnh thiệt thường trông thấy liền.
Đến khi thọ mạng gần viên,
Trước đà dự biết nhân duyên đến ngày.
Thân không một chút khổ chi,
Lòng không một chút sự gì tham mê.
Sáu căn vui vẻ đủ bề,
Rõ ràng chánh niệm chẳng hề đơn sai.
Báo thân khi xả êm tai,
Thể như thiền định thảnh thơi những laø.
Một ngôi đức Phật Di Đà,
Quan Âm, Thế Chí nữa mà thiếu chi.
Thánh Hiền các vị đông vầy,
Phóng quang dắt díu thả tay nâng bồng.
Tràng phan lầu các mấy trùng,
Thanh thao thiên nhạc đượm nồng dị hương.
Nghinh ngang cõi Thánh Tây phương,
Hiện ra trước mắt rõ ràng chẳng mê.
Khiến cho kẻ thấy người nghe,
Vui mừng mà phát Bồ đề tâm ra.
Con trong khi ấy thì là,
Theo hầu bên Phật cỡi tòa kim cang.
Móng tay chừng thí khảy sang,
Sanh về Cực lạc Tây phương đã rồi.
Trong ao thất bảo hẳn hòi,
Bông sen thượng phẩm mình ngồi vào trong.
Nở ra thấy Phật kim dung,
Các ngôi Bồ Tát lại cùng thấy nhau.
Nghe xong tiếng pháp diệu mầu,
Phút đà liền đặng chứng vào vô sanh.
Phút đà hầu khắp quang minh,
Các Ngài thụ ký cho mình xong xuôi.
Khi ta đặng thụ ký rồi,
Rõ ràng trí bốn, hẳn hòi thân ba.
Nhãn năm thông sáu những là,
Trăm ngàn vô lượng môn đà la ni.
Bao nhiêu công đức cũng thì,
Thảy đều thành tựu trong khi ấy rồi!
Rồi sau con mới phản hồi,
Lòng nương an dưỡng thân lui Ta bà.
Đem thân vô số phân ra,
Ứng trong thế giới khắp và mười phương.
Lấy trong thần lực chẳng lường,
Chước kia phương nọ cứu đường chúng sanh.
Khiến đều lìa các nhiễm tình,
Mau mau đem đặng lòng thanh tịnh về.
Đồng sanh về cõi phương Tây,
Vào nơi bất thoái dựa kề ao sen.
Lớn như thế ấy một nguyền,
Kìa bầu thế giới nọ miền chúng sanh.
Nghiệp và phiền não minh minh,
Còn bao nhiêu lại nguyện mình bấy nhiêu.
Nay xin lễ Phật nguyện đền,
Tu hành thí kẻ đắm xiên hữu tình.
Bốn ơn đền trả đủ dành,
Cả trong ba cõi minh minh đều nhờ.
Biết bao pháp giới mờ mờ,
Chúng sanh chủng trí bây giờ đồng viên.
———————————
- Nguyên bản diễn ca của Hòa Thượng Bích Liên soạn, Hòa thượng Khánh Anh chép lại trong “Phật hóa gia đình.” Nhà in Sao Mai ấn bản, Sài Gòn, 1951. Thư viện Phật học Xá Lợi tàng bản.
- Sao y nguyên bản, không sửa đổi thêm bớt, để độc giả làm tư liệu về văn phong của soạn giả.
231. SÁM KHỂ THỦ NGHĨA (VII)
Khánh Anh Pháp Sư
Cúi đầu về hướng nước yên vui,
Thầy Cả dẫn đường chúng tới lui,
Đệ tử nguyện sanh về cõi Phật,
Từ bi thương tưởng nạp thâu rồi.
Nay chúng tôi bồi hồi vì ba cõi,
Và bốn ân pháp giới chúng sanh,
Nên cầu chư Phật chứng minh,
Một thừa tột bậc rạng danh Bù đì53
Chuyên tâm niệm Phật A Di,
Xưng danh vạn đức, định kỳ cửu liên.
Vả, nghiệp khiên nặng, duyên phước nhẹ,
Chướng thẳm sâu, trí huệ lưng vơi,
Lòng trần đắm nhiễm tơi bời,
Dễ dơ, khó sạch, khó ngời đức ra.
Nay sám hối trước Phật Đà,
Ân cần năm vóc, thiết tha một lòng.
Chúng con ngông mênh mông nhiều kiếp.
Quên tịnh tâm, nhớ tiếp uế tình,
Tham sân... ba độc hoành hành,
Khẩu thân... ba nghiệp khó thanh tính lường.
Kết oan trái, gây tội ương,
Không ngằn chừng kể, có tan tiêu nguyền.
Nay chí thiền, cần quyền phát nguyện,
Thề xa lìa điều kiện ác hung,
Thề siêng tu học chí công,
Tiến lên đạo Thánh, chứ không lui phàm.
Thề nên Phật, nguyện phải làm,
Chẳng từ khai ngộ, không nhàm độ mê.
Phật A Di từ bi nguyện lực,
Phải: chứng, thương, giúp sức cho con,
Ngồi thiền quán tưởng ngủ ngon,
Đều trông thấy Phật mình son ánh vàng.
Chơi nước Phật, báu vẻ vang,
Cam lồ rưới đỉnh, hào quang rọi mình.
Đẹp thân hình áo xinh Phật đắp,
Và duỗi tay rờ khắp đầu tôi,
Khiến cho chướng trước dứt rồi,
Không còn phiền não, sanh sôi căn lành.
Trí sáng suốt vẹt vô minh,
Cảnh chân thường rỡ, tâm linh vẫn tròn.
Chốc, hao mòn mạng con sắp mãn,
Cho biết giờ ngày tháng trước đi,
Thân không đau nhức mỏi chi,
Lòng không ham mến những gì giả danh.
Sáu căn tỏ, một niệm rành,
Tợ hồ vào định, an lành bỏ thi (thây).
Đức Đạo Sư A Di Đà Phật,
Cùng Quan Âm... các bậc Thánh Hiền,
Phóng quang hiển hiện nhãn tiền,
Nắm tay dẫn dắt về miền Lạc bang.
Nào lầu các, nào tràng phan,
Hương thơm cõi thánh, tiếng vang nhạc trời.
Khiến người đời mọi nơi nghe thấy,
Đều trầm trồ lòng dấy Bồ đề,
Rày, con theo Phật sau kề,
Nương đài vàng, khảy móng về nước vui.
Ao hồ báu, thai sen nuôi,
Nở hoa thấy Phật, các ngôi Đại thừa.
Tiếng Pháp đưa con vừa nghe đặng,
Quả vô sanh trong ngắn ngủi giờ,
Vâng hầu chư Phật đều nhờ,
Các Ngài thọ ký: trao cơ, ghi phần.
Rỡ bốn trí, chói ba thân,
Mắt thiêng năm nhãn, phép thần sáu thông.
Tất cả công đức đồng vô lượng,
Môn tổng trì đều hưởng trọn nên,
Nước nhà an dưỡng không quên,
Cõi này trở lại hóa thân rất nhiều.
Cả mười cõi, hiện đủ điều,
Không nghĩ bàn phép để siêu độ đời.
Lòng sạch ngời lìa nơi trần tục,
Về phương Tây lên bậc “chẳng lui”,
Nguyện to như vậy nào nguôi,
Bởi còn thế giới và người dại, khôn.
Phiền não chất, nghiệp chướng dồn,
Gì chưa... chửa hết, nguyện con còn hoài54
Công tu trì hôm nay lạy Phật,
Phát nguyện đều thí tất cả loài,
Bốn ơn lo trả thảo ngay,
Giúp giùm ba hữu ra ngoài thế gian.
Sanh bốn loại, giới ba ngàn,55
Đồng tròn quả Phật đều sang cõi vàng.
——————————
-Trích nguyên bản diễn Nôm của Hòa Thượng Khánh Anh soạn, đăng trong “Phật hóa gia đình”. Nhà in Sao Mai ấn bản, Sài Gòn, 1951
-Thư viện Phật học Xá Lợi tàng bản.
232. SÁM TỤNG HẠNH PHÚC
(Sám phát nguyện 28)
Chúng con được ngồi đây,
Trong giây phút hiện tại,
Bao bọc bởi chúng Tăng,
Thấy mình thật may mắn:
Sinh ra được làm người,
Con sớm gặp chánh pháp,
Hạt Bồ đề tưới tẩm,
Lại có duyên được sống,
Hòa hợp trong chúng Tăng.
- Năng lượng của Tăng đoàn,
Giới luật và oai nghi,
Đang bảo hộ cho con,
Không để gây lầm lỗi.
Không bị nghiệp xấu đẩy,
Đi về nẻo tối tăm,
Lại được cùng bạn hiền,
Đi trên đường chân thiện.
Có ánh sáng chiếu soi,
Của Phật và Bồ Tát.
- Tuy có mặt trong con,
Những hạt giống khổ đau,
Phiền não và tập khí,
Nhưng chánh niệm hiện tiền,
Vẫn thường luôn biểu hiện.
Giúp cho con tiếp xúc,
Với những gì mầu nhiệm,
Có mặt trong tự thân,
Và có mặt quanh con.
- Sáu căn còn đầy đủ,
Mắt được thấy trời xanh,
Tai nghe tiếng chim hót,
Mũi ngửi thấy hương trầm,
Lưỡi nếm được pháp vị,
Thế ngồi con vững chãi,
Ý hợp nhất với thân.
Nếu không có Thế Tôn,
Nếu không có Diệu pháp,
Nếu không có Tăng đoàn,
Làm sao con may mắn,
Được pháp lạc hôm nay?
- Công phu tu tập này,
Con cũng xin hành trì,
Cho gia đình, dòng họ,
Cho thế hệ tương lai,
Và cho cả xã hội.
Niềm an lạc của con,
Là vốn liếng tu tập,
Con xin nguyền vun bón,
Tưới tẩm và nuôi dưỡng,
Bằng chánh niệm hằng ngày.
Trong xã hội của con,
Bao nhiêu người đau khổ,
Chìm đắm trong năm dục,
Ganh ghét và hận thù,
Thấy được những cảnh ấy,
Con quyết tâm hành trì.
Điều phục những tâm hành,
Tham đắm và giận ghét,
Tập khả năng lắng nghe,
Và sử dụng ái ngữ,
Để thiết lập truyền thông,
Tạo nên sự hiểu biết,
Chấp nhận và thương yêu.
- Như đức Bồ Tát kia,
Con nguyện xin tập nhìn,
Mọi người chung quanh con,
Bằng con mắt từ bi,
Bằng tâm tình hiểu biết.
Con xin tập lắng nghe,
Bằng lỗ tai xót thương,
Bằng tấm lòng lân mẫn,
Nhìn và nghe như thế,
Là hạnh của Bồ Tát.
Có thể làm vơi nhẹ,
Khổ đau trong lòng người,
Đem lại niềm an lạc,
Về cho cả hai phía.
Chúng con ý thức rằng,
Chính phiền não si mê,
Làm cho thế giới này,
Trở thành nơi hỏa ngục.
Nếu tu tập chuyển hóa,
Chế tác được hiểu biết,
Cảm thông và thương yêu,
Chúng con sẽ tạo được,
Tịnh độ ngay nơi này.
- Dù cuộc đời vô thường,
Dù sinh lão bệnh tử,
Đã có đường đi rồi,
Con không còn lo sợ.
- Hạnh phúc thay được sống,
Trong Tăng đoàn Thế Tôn,
Được hành trì giới định,
Sống vững chãi thảnh thơi,
Trong từng giây từng phút,
Của cuộc sống hằng ngày,
Và trực tiếp tham gia,
Vào sự nghiệp độ sinh,
Của Phật và Bồ Tát.
- Giờ phút này quý báu,
Niềm biết ơn tràn dâng,
Xin lạy đức Thế Tôn,
Chứng minh và nhiếp thọ.
———————————
- Trích trong “Nghi thức tắm Bụt” của Đạo tràng Mai Thôn ấn hành. Pháp quốc, 1997
- Người soạn có sửa chữa vài từ cho phù hợp phổ biến đại chúng.
233. VĂN SÁM HỐI KHUYẾN THIỆN
(Sám nguyện 15)
Con nay quỳ giữa đạo tràng,
Cầu xin sám hối tột đàng không trung.
Bao nhiêu tội lỗi ác hung,
Dầu cho lớn nhỏ đều chung diệt cùng.
Bởi xưa mê tối điên khùng,
Khinh chê Phật Pháp Tăng cùng Thánh nhơn.
Nói rằng: mê tín dối nhơn,
Cho rằng: chết mất không ơn oán gì!
Phạm nhằm đoạn kiến mê tình,
Nói rằng: người chết hết sinh đó mà!
Phạm nhằm thường kiến nói là:
Sống sao chết vậy mà không khác nào.
Luận không nói có hô hào,
Lưỡng biên tà kiến mắc vào hai bên.
Đọa vào khoảng giữa thêm lên,
Ngoan-không đoạn diệt cho nên mắc lầm.
Tà ma dắt dẫn “Tham” lần,
Sân si hiện đến chẳng cần ai than.
Miễn mình vui thú hỷ hoan,
Làm càn, tính dối, ưng oan qua ngày.
Bao nhiêu tội ác tỏ bày,
Lỗi xưa dứt bỏ từ rày về sau.
Lòng ngay nguyện dứt hết mau,
Tâm trung phát hiện biết bao phép mầu.
Đời đời hóa hóa sanh sanh,
Y theo Phật pháp nên danh giúp người.
Không tham không giận sự đời,
Giữ lời Phật dạy chẳng dời lòng không.
Những điều giới cấm chánh tông,
Cấm không nói dối, có không chẳng đồng.
Sát sanh, sát chẳng sanh lòng,
Tà dâm, trộm cướp để hòng hại nhau.
Phóng sanh, hoan hỷ biết bao,
Buồn rầu lo sợ, chúng đau khổ đời.
Mình làm hoặc dạy người thời,
Thấy nghe hay biết, ý mời tâm gieo.
Vui theo hay chẳng vui theo,
Cũng đều có tội bởi điều tà ma.
Từ đời vô thủy sanh ra,
Địa ngục ngạ quỷ cùng là súc sanh.
Luân hồi sáu thú vây quanh,
Biết bao tội chướng tử sanh chập chồng.
Cầu xin sám hối hết lòng,
Mong nhờ chư Phật thảy đồng chứng tri.
Từ bi hỷ xả một khi,
Con nguyền bố thí, lễ nghi chí thành.
Giữ gìn tịnh giới thường hành,
Thí tài thí pháp tâm thành thẳng ngay.
Không lòng chia rẽ đông tây,
Khiến nên người vật chứng ngay đạo mầu.
Y theo Phật pháp hồi đầu,
Phát lòng quy hướng cần cầu Tây phương.
Ba đời chư Phật mười phương,
Chứng minh công đức con đương nguyện cầu.
Chúng sanh đều đặng quả mầu,
Vô lường công đức trí mầu vô biên.
Khứ lai hiện tại mãn viên,
Đắc thành Phật đạo hóa duyên độ đời.
Nguyện cầu sám hối hết lời,
Chúng sanh hồi hướng hồi tâm đủ điều.
Rèn lòng sửa tánh mai chiều,
Công phu tu tập đặng nhiều thêm lên.
Chớ nên giả dối mà quên,
Thấy người lầm lỗi mà nên vui cười.
Phải mau hòa giải khuyên người,
Khởi lòng bác ái cầu người hồi tâm.
Bỏ tà theo chánh pháp âm,
Bất sanh bất diệt thậm thâm vô cùng.
Muốn cho phước huệ trùng phùng,
Giữ thân khẩu ý hòa cùng lòng ngay.
Như vậy thật cũng là may,
Phước duyên hội ngộ ngày nay chẳng lầm.
Dày công nghiên cứu sưu tầm,
Mau đem hồi hướng vững cầm về Tây.
Chúng sanh khắp cả xưa nay,
Tự tha bình đẳng thẳng ngay Niết bàn.
Hưởng an vui vẻ thanh nhàn,
Cùng là phước báo vững vàng không hư.
Chư Thiên chư Thánh chư Thần,
Cùng chung hưởng thọ vô lường vô biên.
———————————
- Trích trong “Pháp môn đáo bỉ ngạn”, Linh Bửu Tự ấn hành, do Huệ Nhựt Đại Sư soạn, Sài Gòn, 1948
- Người soạn có hiệu đính văn phong cho phù hợp và bỏ đoạn cuối bài vì trùng lặp.
PHẦN II - XƯNG TÁN — KỶ NIỆM
234. VĂN TÁN DƯƠNG TAM BẢO
(Sám tán Bổn Sư 4)
Hòa Thượng Trí Hải
Đấng Như Lai vẹn đầy phúc tuệ,
Đức mênh mông như bể khôn lường,
Độ cho khắp cả mười phương,
Thoát vòng khổ não lên đường tiêu dao.
Đạo mầu nhiệm núi cao khôn sánh,
Khắp muôn đời phàm Thánh qui y,
Lòng đầy hỷ xả, từ bi,
Lấp bằng bể khổ sông mê chẳng còn.
Thành phiền não cùng non ngã mạn,
Phá tan tành từ ngọn đến chân,
Lòng không vướng chút bụi trần,
Pháp thân tự tại muôn phần yên vui.
Báo thân hưởng đời đời sung túc,
Hóa thân ra muôn ức nhẹ nhàng,
Hào quang soi khắp mười phương,
Phá tan tành hết mọi đường tối tăm.
Dung nhan đẹp đủ băm hai tướng,
Sức oai thiêng vô lượng vô biên,
Cho bao loài được như nguyền,
Một lòng bình đẳng chẳng thiên vị gì.
Coi kẻ oán cũng như ruột thịt,
Thả bè từ vớt hết trầm luân,
Chúng con mừng có thiện nhân,
Được làm người lại được gần Như Lai.
Dốc lòng lạy xin ngài soi xét,
Nguyện đời đời sạch hết nghiệp duyên.
Chẳng còn vướng chút lo phiền,
Tiêu dao tự tại chứng lên Bồ đề.
Án phạ nhật ra vật (3 lần)
——————————
- Trích trong “Nghi thức tụng niệm hằng ngày toàn tiếng Việt”, Sa môn Thích Trí Hải diễn nghĩa, Chùa Quán Sứ, Hà Nội, 1958.
235. SÁM VĂN PHỔ HIỀN ĐẠI NGUYỆN
(Sám tụng chư Bồ Tát 7)
Hòa Thượng Huệ Đăng
Như vậy thảy toàn cầu chư Phật,
Cõi phàm trần thường trụ độ sanh,
Các ngôi Phật ấy chí linh,
Xét soi rõ thấu tánh tình chúng con.
Hoặc đời này hoặc hồi tiền thế,
Cùng vị lai vô thủy tử sanh,
Tự mình làm việc chẳng lành,
Hoặc là xúi giục, thấy mình hân hoan.
Hoặc của chùa hoặc phần Tăng chúng,
Của tứ phương phụng cúng chư Tăng,
Mình tham hoặc xúi người gian,
Hoặc là thấy lấy mà hoan hỷ tình.
Năm tội trọng tự mình tạo lấy,
Hoặc biểu người, hoặc thấy vui mừng,
Mười điều ác nghiệp tự hành,
Hoặc mình sai khiến, thấy mình hân hoan.
Tạo tội chướng hoặc toan muốn giấu,
Hoặc cung trần sự xấu ấy ra,
Ứng đày địa ngục xấu xa,
Hoặc đày ngạ quỷ, cùng là súc sanh.
Hoặc phải đọa sài lang ác thú,
Hạ tiện nhơn cư trú biên quan,
Hoặc đày vào chỗ uế hoang,
Hoặc là vào chốn mọi đàng hiểm nguy.
Những tội chướng trước khi lầm lỗi,
Nay con nguyền sám hối ăn năn,
Ngày nay chư Phật mười phương,
Chứng tri ghi nhớ tỏ tường việc con.
Trước Phật đài cho con trần thuyết,
Hoặc đời này hoặc kiếp đã qua,
Thương người thường bố thí ra,
Hoặc gìn giới cấm hoặc là trì trai.
Dẫu cho đến cơm ăn một vắt,
Chẩn cấp cho những các súc sanh,
Hoặc nhờ thiện nghiệp tu hành,
Chúng sanh thành tựu căn lành tạo nhơn.
Bồ đề đạo thiện căn sở hữu,
Trí vô thượng đầy đủ hoàn toàn,
Căn lành trước đặng đoan trang,
Nay dồn nhau lại đo cân tính lường.
Xin hồi hướng đến đường chánh giác,
Đạo Bồ đề chứng quả viên dung,
Y theo tam thế, Thế Tôn,
Cách nào hồi hướng con đồng noi theo.
Các tội lỗi thảy đều sám hối,
Các phước lành tùy hỷ khâm tuân,
Thỉnh Phật công đức huy hoàng,
Nguyện thành thượng trí hoàn toàn chẳng sai.
Ba đời Phật, khứ, lai, hiện tại,
Gốc chúng sanh tu tập thành công,
Công đức như biển vô cùng,
Chúng con qui mạng một lòng tán dương.
Trong thế giới mười phương sẵn có,
Các đức Phật ở đó ba đời,
Thân con và ý và lời,
Giữ gìn thành tín lễ mười phương Thiên.
Oai thần lực Phổ Hiền hạnh nguyện,
Hiện khắp ra nhứt thiết năng nhơn,
Một thân hóa hiện nhiều thân,
Phân thân khắp lạy các trần Như Lai.
Số chư Phật sánh tày số cát,
Hiệp các hàng Bồ Tát rất đông,
Mảy trần pháp giới vô cùng,
Tín thâm chư Phật đủ dùng ở trong.
Vọng âm thanh trầm trầm như biển,
Tiếng dịu dàng thuyết biện pháp mầu,
Đến cùng cả thảy kiếp sau,
Khen công đức Phật thâm sâu khôn lường.
Tràng hoa Mạn, tỏ tường quí trọng,
Kỹ nhạc cùng dù lọng đồ hương,
Trang nghiêm tốt đẹp phi thường,
Con xin trân trọng cúng dường Thế Tôn.
Y phục tốt, hoa thơm cũng tốt,
Hương đốt nghiền, đèn đốt sáng trưng,
Chất chồng món món cổ từng,
Con xin trân trọng cúng dường Thế Tôn.
Tâm quảng đại của con chơn thật,
Tin ba đời có Phật tự nhiên,
Thảy đem hạnh nguyện Phổ Hiền,
Khắp duyên cúng đủ các duyên Phật đà.
Từ vô thủy tạo ra ác nghiệp,
Bởi tại vì tam độc sân si,
Gốc do thân ngữ ý này,
Nay con sám hối bất kỳ trọng khinh.
Mười phương có chúng sanh cư trú,
Với Nhị thừa, phải học cùng không,
Như Lai Bồ Tát thảy đồng,
Đủ phần công đức, dày công tu hành.
Khắp mười phương hiện đèn soi thấu,
Độ sơ cơ thành tựu Bồ đề,
Nay con kính thỉnh quí vì,
Chuyển pháp vô thượng độ bầy chúng sanh.
Như chư Phật, Niết bàn dục nhập,
Con chí thành cần cấp thỉnh khuyên,
Cầu xin cửu trụ trần duyên,
An vui cho cả Nhơn Thiên mọi đường.
Đủ lễ nghi cúng dường nghiêm chỉnh,
Thỉnh Thế Tôn trụ chuyển pháp luân,
Tùy hỉ sám hối thiện căn,
Chúng sanh hồi hướng đến chơn Bồ đề.
Công đức trọng đem về một mối,
Nguyện xoay về pháp giới viên dung,
Tánh tình Tam Bảo khôn cùng,
Ấn Tam muội đủ thông dùng tục, chơn.
Công đức này vô lượng như biển,
Nay con nguyền phụng hiến trọn phần.
Nghiệp thân khẩu ý chúng sanh,
Cùng là thấy pháp, oai thần nhạo chê.
Và cả thảy tiền khiên nghiệp chướng,
Nguyện tiêu trừ không vướng món chi.
Tứ không pháp giới năng tri,
Độ toàn quần chúng, chẳng hề trở ngăn.
Chốn hư không thế gian kia hết,
Nghiệp não phiền muôn việc đều tiêu,
Mênh mông bốn pháp bao nhiêu,
Con xin hồi hướng cũng đều như nhau.
Nam Mô Đại Hạnh Phổ Hiền Bồ Tát Ma Ha Tát.
———————————
- Trích xuất từ “Kinh Tam Bảo diễn nghĩa” do Tổ Huệ Đăng diễn nghĩa - Tổ đình Thiên Thai Bà Rịa ấn hành - Thành Hội Phật Giáo TP HCM xuất bản, 1994
- Thể loại Sám tụng - Dùng trong nghi Sám Hối hồng danh mỗi kỳ sóc vọng - Tụng sau khi lễ sám lạy Phật. Đây là bài diễn nghĩa rất hay, có thể thay thế bài âm Hán.
236. SÁM PHỔ ĐÀ
(Sám tụng chư Bồ Tát 8)
Phụng Tây Trúc, Phổ Đà lạc đạo,
Ngự non châu, cửu khúc trùng trùng,
Thủy giang tân, cúc nở nhụy bông,
Ve réo rắt, đàn ngâm suối đá.
Quan Âm Phật ngự non cung giá,
Động Phổ Đà hữu cảnh vô biên,
Trên thông reo gió mát tự nhiên,
Dưới khe nước rồng chầu phụng múa.
Am mây ửng áng hồng lồ lộ,
Mấy thứ lá, nhụy nở hây hây,
Đào đơm bông, cúc trổ thơm cây,
Nghe văng vẳng tiếng người qua lại.
Trên đức Phật từ bi quảng đại,
Dưới rồng chầu phụng múa tiêu thiều,
Non thiên thai, vàng chuộng báu yêu,
Cõi Tây Trúc, Long ly chầu chực.
Lấy san hô làm cột,
Dựng hổ phách làm sườn,
Lược đồi mồi làm ngói che sương,
Bông sen nở làm thuyền Bát nhã.
Kết hoa nọ xây cầu bỉ ngạn,
Bình tịnh thủy rưới hoa Tây Hớn,
Nước cam lồ dùng để cứu dân,
Máy thiên địa giao lân,
Trời có sanh có dưỡng.
Chuông Linh Sơn, khai ngục thành Tây.
Trống Bát Nhã, tựu đề phóng xả,
Điểm thất tinh như Càn Long mã,
Hỗn độn khai nhị thất tam cung,
Phân Bát quái, lập đàn tứ trụ.
Án Dà Ra Đế Hồng Rị toá ha.
Thỉnh đức Quan Âm, đức Phật Thích Ca
Án hồng rị thông hành tóa ha.
Nam Mô Cứu khổ cứu nạn Linh cảm Đại Bi Quan Thế Âm Bồ Tát Ma Ha Tát.
———————————
- Bản chép năm Kỷ Dậu (1969) của chùa Nhất Nguyên Bửu Tự (Lái Thiêu) và Long Sơn Tự (Tân Ban, Tân Uyên) của bà Nguyễn Thị Ní, PD Diệu Tâm lưu giữ. Tủ sách Giáo Đạo Như Tâm tàng bản, Sài Gòn, 1996
- Đối chiếu bổ sung với bản in trong “Kinh Nhật Tụng” Chùa Đại Giác ấn hành, Sài Gòn, 1974
- Chưa biết rõ xuất xứ.
237. SÁM ĐỊA TẠNG
(Sám tụng chư Bồ Tát 9)
Chúng con nay dốc lòng thiền,
Lễ ngài Địa Tạng hóa duyên Diêm phù.
Trung Ngươn tháng bảy mùa thu,
Chúng con nam nữ đồng tu cúng dường.
Cầu ngài Địa Tạng Minh Vương,
Cứu độ đệ tử xót thương cửu huyền.
Cùng là phụ mẫu hiện tiền,
Sống đặng khỏe mạnh, thác liền liên sanh.
Chúng con một dạ chí thành,
Tụng kinh lễ Phật, niệm danh hiệu ngài.
Nguyện khi bỏ báo thân này,
Chẳng sa ác đạo, bản lai tỏ tường.
Nam Mô Địa Tạng Minh Vương,
Đại nguyện Bồ Tát xót thương tam đồ.
Chúng sanh chìm đắm huyết hồ,
Xin ngài cứu độ, phát lồ ăn năn.
Xả trừ nghiệp ác tiền căn,
Minh châu, tích trượng phá tan ngục hình.
Độ ra khỏi chốn u minh,
Khuyên hồn niệm Phật tử sinh khỏi nàn.
Khỏi nơi địa ngục khóc than,
Về nơi Cực lạc sen vàng hóa thân.
Chúng con sớm tối ân cần,
Lo tu đền đáp bốn ân hiện tiền.
Ngày đêm niệm Phật kết duyên,
Cầu cho Thất tổ, cửu huyền siêu thăng.
Nguyện cầu Địa Tạng phóng quang,
Từ tâm dẫn lối cứu đoàn tội nhân.
Thoát ra xa lánh dương trần,
Quy y đầu Phật chuyên cần kệ kinh.
Tiêu tan nghiệp chướng tiền khiên,
Hóa sanh nước Phật nhơn thiên vui vầy.
Từ bi đức quảng cao dày,
Tam đồ bát nạn cầu ngài cứu cho.
Hễ còn điạ ngục, còn lo,
Tội nhơn chưa hết còn đò trợ duyên.
Đại nguyện Bồ tát vô biên,
Tam đồ chưa hết chưa riêng Niết bàn.
Nhân mùa xá tội vong nhân,
Chúng con cầu nguyện lục thân trượng thừa.
Oai thần Địa Tạng dẫn đưa,
Về nơi nẻo đạo sớm trưa tu hành.
Con nay đảnh lễ chí thành,
Ngưỡng mong Địa Tạng lòng lành chứng minh.
Cúi xin Đại Thánh oai linh,
Hộ trì đệ tử tâm bình an vui.
———————————
- Bài soạn lại trong bài “Cầu siêu độ tháng bảy” của phẩm 13 Kinh Địa Tạng diễn nghĩa – Kinh Nhật Tụng chùa Đại Giác ấn hành, Sài Gòn, 1974
238. SÁM THẬP BÁT QUAN ÂM
(Sám tụng chư Bồ Tát 10)
Quan Âm Bồ Tát đại từ bi,
Cứu độ chúng sanh vô thượng kỳ,
Tả thủ đề hồ cam lồ thủy,
Hữu thủ cử thanh dương liễu chi.
Đảnh thượng tải my Mâu Ni Phật,
Khẩu trung thường niệm Đà La Ni,
Hữu nhơn niệm đắc Quan Âm chú,
Hỏa khanh hóa khán thanh lương trì.
Triêu niệm Quan Thế Âm,
Mộ niệm Quan Thế Âm,
Niệm niệm tùng tâm khởi,
Niệm Phật bất ly tâm.
Thiên Thủ Thiên Nhãn Quan Thế Âm,
Hương Sơn Hội Thượng Quan Thế Âm,
Thiên Trúc Linh Sơn Quan Thế Âm,
Phổ Đà Sơn Thượng Quan Thế Âm,
Triều Vân Động Lý Quan Thế Âm,
Nam Hải Ngạn Biên Quan Thế Âm,
Bắc Hải Hà Đầu Quan Thế Âm,
Tọa Liên Tương Tử Quan Thế Âm,
Phong Ba Lãng Tử Quan Thế Âm,
Bổn Thảo Linh Sơn Quan Thế Âm,
Hoa Hóa Ngư Long Quan Thế Âm,
Bạch Y Tố Hiện Quan Thế Âm,
Tăng Phước Minh Vương Quan Thế Âm,
Ngũ Luân Pháp Thủy Quan Thế Âm,
Ngũ Thập Tam Tham Quan Thế Âm,
Thất Thập Nhị Nguyện Quan Thế Âm,
Tam Thập Lục Nguyện Quan Thế Âm,
Tằng Tằng Đạm Đạm Quan Thế Âm.
Hoặc thị hạ giới cứu lương dân,
Hoặc thị hư không vân lý hiện,
Hoặc thị ngục trung cứu tội nhơn,
Hoặc thị giang hà cứu tai nạn,
Hoặc thị âm ty độ quỷ hồn,
Hoặc thị phòng trung cứu sanh sản.
Tam tai bát nạn câu ly khổ,
Tứ sanh lục độ tức siêu sanh,
Thiên La Thần, Địa La Thần,
Nhơn ly nạn, nạn ly thân,
Nhứt thiết tai ương hóa vi trần.
Hỏa lâm thân, hỏa bất năng thiêu,
Thủy lâm thân, thủy bất năng tiêu,
Hữu nhơn đọc tụng Quan Âm chú,
Giáng phước Diên thọ vĩnh mật miên.
- Tam tai bát nạn nhứt tề tiêu,
Đại Bi phổ thí, hóa thành vô lượng số,
Thất liệp biến hà sa, tề biến mãn địa,
Phổ thí thượng sơn, kỉnh đại bi đô cầu ẩm.
- Ngã Phật khởi lai phát Quan Âm,
Thiên ngôn vạn ngữ khuyến nhơn tâm,
Nhơn tâm khuyến thượng thông thiên bửu.
Tiền thế oan nghiệp tốc hội vô.
Chúng sanh chỉ vọng thanh vân lộ,
Tiếp dẫn chúng sanh xuất thế trần.
- Niệm Phật tảo trần ai,
Tâm hoa tự nhiên thai,
Bạch vân phân tán tân,
Nhật nguyệt chiếu trung đài.
Nam Mô Thập Bát Quan Thế Âm Bồ
Tát Ma Ha Tát.
———————————
- Trích trong “Nghi thức tụng niệm” Chùa Đại Giác ấn hành – Sài Gòn, 1974
- Không rõ trước tác.
239. SÁM GIÀ LAM
(Sám tụng chư Bồ Tát 11)
Đức Già Lam đắc thành chánh quả,
Tiếng trung cang thấu cả tam thiên,
Làm người trung nghĩa nhân hiền,
Gồm đủ trí dũng tự nhiên tánh trời.
Ngài sanh ra nhằm đời Tam Quốc,
Ngụy, Thục, Ngô phân cuộc tranh hùng,
Quyết lòng dẹp kẻ bất trung,
Lưu, Trương kết nghĩa tại trong vườn đào.
Tôn Lưu Bị đứng vào huynh trưởng,
Trương Phi ba thứ nhượng cho ngài,
Lòng trung nghĩa có một không hai,
Tánh danh Quan Võ, tự khai Vân Trường.
Dẹp Huỳnh Cân, thần thương hiển lộng,
Oai tam anh chấn động biên cương,
Trải bao năm tháng chiến trường,
Một lòng trung nghĩa vấn vương Lưu Hoàng.
Phò nhị tẩu chạy sang nước Ngụy,
Tào A Man lập trí thử ngài,
Ngày thường ba bữa yến bày,
Đêm thời để ở cùng hai chị hiền.
Khí trung nghĩa kiền khôn bao khắp,
Cứ mỗi đêm ngài thắp đại đăng,
Trước sân thường giữ nghĩa hằng,
Quì hầu hai chị nói năng đàng hoàng.
Biết lòng ngài đoan trang đáng quí,
Nên Tào Man trọng ý, phục ngài,
Nghe tin Hoàng Thúc an bài,
Không kịp từ giã, thưa hai chị tường.
Phò nhị tẩu lên đường theo chúa,
Quá ngũ quan giết thửa tướng Tào,
Sáu viên đại tướng anh hào,
Long đao thử sức máu trào hồn qui.
Tiếng anh hùng truyền đi khắp xứ,
Hớn Đình Hầu dũng tựa thiên thần,
Lập đoan trấn giữ Hoa Dung,
Liều thân trả nghĩa Tào Công những ngày.
Lúc ở Ngụy, Tháo bày ân trọng,
Khi ra đi chẳng động, bào dâng,
Trọn đời trung nghĩa chánh chơn,
Tới khi mạt vận, công phần Lữ Mông.
Ngài hiển thần thong dong khắp chốn,
Kêu hoàn đầu thương tổn lại ta,
Gặp Sư Phổ Tịnh phân hòa,
Đem thuyết nhân quả giải qua cho ngài.
Khuyên mau mau kim giai quy Phật,
Về Niết bàn mới thật thảnh thơi,
Tỉnh tâm ngài liền nghe lời,
Ở luôn trên núi quyết thời lo tu.
Chẳng bao lâu công phu viên mãn,
Đức Ngọc Hoàng truyền phán phong ngài,
Quan Thánh Đế Quân thiên nhai,
Già Lam Thánh chúng phẩm bài Phật gia.
Trung nghĩa vốn sẵn là bổn tánh,
Thường thẳng ngay phò chánh diệt tà,
Vân du khắp cõi Ta bà,
Ai hành Thập thiện tức là độ ngay.
Cứu chúng sanh hằng ngày tu tập,
Hộ Già Lam độ khắp chùa chiền,
Công đầy, quả đủ nhơn duyên,
Phò trì chánh pháp cửa thiền Già Lam.
Nam Mô Già Lam Thánh Chúng Bồ Tát.
—————————————
- Trích từ “Nghi Thức Tụng Niệm”, Tr. 360-362, Niết Bàn Tịnh Xá ấn hành, Vũng Tàu, 1974
- Đây chỉ là một trong những thuyết về các vị Hộ Pháp Già Lam. Bài đây ứng dụng cho những người có thờ thêm Quan Thánh Đế Quân lẫn thờ Phật, theo Tam Giáo của Trung Quốc đọc tụng chúc tán mỗi nửa tháng theo nghi thức chúc Thánh.
- Có nơi thờ Già Lam Hộ Pháp là ngài Vi Công hay Vi Đà Thiên, ở miền Bắc Việt Nam thì lại thờ Hộ Pháp là Chúa Trịnh Sâm (chú thích của người biên soạn).
Nguồn: Nghi lễ tụng niệm — budsas.net (Bình Anson) · hoavouu.com · sách Kindle và kho ổ ngoài theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn).
