Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 21
- Dịch giả
- HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
- Thông tin
- Đại Chính số 220
Quyển Thứ 513
- Hội Thứ Ba
PHẨM CHƠN NHƯ
Thứ 19 -1
Bấy giờ, các Thiên tử cõi Dục, cõi Sắc đều cầm các thứ bột hương và nhiều thứ thiên hoa trên trời xa rải lên Phật, đảnh lễ hai chân Phật lui đứng một phía, chấp tay cung kính thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là thẳm sâu khó thấy khó giác, chẳng thể tầm nghĩ, vượt cảnh tầm nghĩ, mầu nhiệm sâu vắng, kẻ trí thông lanh mới năng biết được, chẳng phải các thế gian vội vàng năng tín thọ được. Tức là Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề của tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, đối trong kinh Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây đều nói lời này: Năm uẩn tức là Nhất thiết trí trí, Nhất thiết trí trí tức là năm uẩn. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí tức là Nhất thiết trí trí, Nhất thiết trí trí tức là nhất thiết tướng trí. Chư Phật tức là Nhất thiết trí trí, Nhất thiết trí trí tức là chư Phật. Sở dĩ vì sao? Hoặc chơn như năm uẩn, hoặc chơn như Nhất thiết trí trí, hoặc chơn như tất cả pháp, đều một chơn như không hai không riêng. Nói rộng cho đến hoặc chơn như nhất thiết tướng trí, hoặc chơn như Nhất thiết trí trí, hoặc chơn như tất cả pháp đều một chơn như không hai không riêng. Hoặc chơn như chư Phật, hoặc chơn như Nhất thiết trí trí, hoặc chơn như tất cả pháp đều một chơn như không hai không riêng?
Bấy giờ, Phật bảo các Thiên tử rằng: Như vậy, như vậy. Như các ngươi đã nói. Thiên tử phải biết: Ta xem nghĩa đây tâm hằng tới vắng chẳng muốn thuyết pháp. Sở dĩ vì sao? Pháp đây rất sâu khó thấy khó giác, chẳng thể tầm nghĩ, vượt cảnh tầm nghĩ, nhiệm mầu thẳm vắng, kẻ trí thông lanh mới năng biết được, chẳng phải các thế gian vội vàng năng tín thọ được. Nghĩa là Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tức là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sở chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Thiên tử phải biết: Chư Phật đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề như thế không năng chứng, chẳng sở chứng, không chỗ chứng, không thời chứng. Thiên tử phải biết: Pháp sâu mầu đây chẳng hai hiện hành, chẳng phải các thế gian so lường được.
Thiên tử phải biết: Hư không sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Chơn như cho đến bất tư nghì giới sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Vô lượng vô biên sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Không đi không đến sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Không sanh không diệt sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Không nhiễm không tịnh sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Không biết không đắc sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Không tạo không tác sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Ngã cho đến kiến giả sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Năm uẩn sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm. Tất cả Phật pháp sâu thẳm nên pháp đây sâu thẳm.
Khi ấy, các Thiên tử lại thưa Phật rằng: Đã thuyết pháp sâu thẳm nhiệm mầu đây chẳng phải các thế gian vội vàng năng tín thọ được. Sở dĩ vì sao? Vì pháp sâu mầu đây chẳng vì nhiếp lấy năm uẩn nên thuyết, chẳng vì nới bỏ năm uẩn nên thuyết. Nói rộng cho đến chẳng vì nhiếp lấy nhất thiết tướng trí nên thuyết, chẳng vì nới bỏ nhất thiết tướng trí nên thuyết. Chẳng vì nhiếp lấy tất cả Phật pháp nên thuyết, chẳng vì nới bỏ tất cả Phật pháp nên thuyết. Hữu tình thế gian phần nhiều hành nhiếp lấy chấp ngã sở. Nghĩa là sắc là ngã là ngã sở, thọ tưởng hành thức là ngã là ngã sở. Nói rộng cho đến nhất thiết trí là ngã là ngã sở; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là ngã là ngã sở.
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Thiên tử rằng: Như vậy, như vậy. Như các ngươi đã nói. Thiên tử phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát vì nhiếp lấy năm uẩn nên hành, vì nới bỏ năm uẩn nên hành. Nói rộng cho đến vì nhiếp lấy tất cả Phật pháp nên hành, vì nới bỏ tất cả Phật pháp nên hành. Bồ tát Ma ha tát này chẳng năng tu hành bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa. Nói rộng cho đến chẳng năng tu hành nhất thiết tướng trí.
Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Pháp sâu thẳm đây năng tùy thuận tất cả pháp. Nghĩa là năng tùy thuận bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí.
Pháp sâu thẳm đây đều không sở ngại. Nghĩa là chẳng ngại sắc thọ tưởng hành thức, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí.
Pháp sâu thẳm đây vô ngại làm tướng. Sở dĩ vì sao? Hư không bình đẳng vậy, chơn như cho đến bất tư nghì giới bình đẳng vậy; không, vô tướng, vô nguyện bình đẳng vậy, vô sanh vô diệt bình đẳng vậy, vô tạo vô tác bình đẳng vậy, vô nhiễm vô tịnh bình đẳng vậy, nên pháp sâu thẳm đây vô ngại làm tướng .
Pháp sâu thẳm đây vô sanh vô diệt. Sở dĩ vì sao? Sắc vô sanh vô diệt vậy, thọ tưởng hành thức vô sanh vô diệt vậy, nói rộng cho đến nhất thiết trí vô sanh vô diệt vậy; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô sanh vô diệt vậy, nên pháp sâu thẳm đây vô sanh vô diệt.
Pháp sâu thẳm đây đều không dấu chân. Sở dĩ vì sao? Vì dấu chân sắc bất khả đắc vậy, dấu chân thọ tưởng hành thức bất khả đắc vậy. Nói rộng cho đến dấu chân nhất thiết trí bất khả đắc vậy; dấu chân đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bất khả đắc vậy, nên pháp sâu thẳm đây đều không dấu chân.
Bấy giờ, các Thiên tử cõi Dục, cõi Sắc lại thưa Phật rằng: Đại đức Thiện Hiện là chơn tử của Phật, theo Như Lai sanh. Sở dĩ vì sao? Đại đức Thiện Hiện các chỗ thuyết pháp đều tương ưng cùng không tánh.
Cụ thọ Thiện Hiện bảo các Thiên tử cõi Dục, cõi Sắc rằng: Các ngươi nói tôi là chơn Phật tử theo Như Lai sanh. Sao là Thiện Hiện theo Như Lai sanh? Nghĩa là theo Như Lai chơn như sanh vậy. Sở dĩ vì sao? Như Lai chơn như không đến không đi, Thiện Hiện chơn như cũng không đến đi, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như tức tất cả pháp chơn như. Tất cả pháp chơn như tức Như Lai chơn như. Chơn như như thế không tánh chơn như, cũng không chẳng tánh chơn như. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như thường trú làm tướng. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như không biếng khác, không phân biệt, khắp chuyển các pháp. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như không bị ngăn ngại, tất cả pháp chơn như cũng không bị ngăn ngại. Hoặc Như Lai chơn như, hoặc tất cả pháp chơn như đồng một chơn như không hai không riêng, không tạo không tác. Chơn như như thế tướng thường chơn như, không lúc tướng chẳng chơn như. Vì tướng thường chơn như không lúc tướng chẳng chơn như, nên không hai không riêng. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như đối tất cả xứ không nghĩ nhớ không phân biệt. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Như Lai chơn như không riêng khác, chẳng thể được. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh. Như Lai chơn như chẳng lìa tất cả pháp chơn như. Chơn như như thế tướng thường chơn như không lúc tướng chẳng chơn như. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh. Mặc dù nói theo sanh mà không chỗ theo sanh, vì Thiện Hiện chơn như chẳng khác Phật vậy.
Như Lai chơn như chẳng quá khứ chẳng vị lai chẳng hiện tại. Tất cả pháp chơn như cũng chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại. Thiện Hiện chơn như cũng lại như thế, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh. Quá khứ chơn như bình đẳng nên Như lai chơn như bình đẳng. Như Lai chơn như bình đẳng nên quá khứ chơn như bình đẳng. Vị lai chơn như bình đẳng nên Như Lai chơn như bình đẳng. Như Lai chơn như bình đẳng nên vị lai chơn như bình đẳng. Hiện tại chơn như bình đẳng nên Như Lai chơn như bình đẳng. Như Lai chơn như bình đẳng nên hiện tại chơn như bình đẳng. Hoặc quá khứ chơn như hoặc vị lai chơn như hoặc hiện tại chơn như bình đẳng, hoặc Như Lai chơn như bình đẳng, đồng một chơn như bình đẳng không hai không riêng .
Sắc chơn như bình đẳng nên Như Lai chơn như bình đẳng, Như Lai chơn như bình đẳng nên sắc chơn như bình đẳng; thọ tưởng hành thức chơn như bình đẳng nên Như Lai chơn như bình đẳng, Như Lai chơn như bình đẳng nên thọ tưởng hành thức chơn như bình đẳng. Hoặc sắc chơn như hoặc thọ tưởng hành thức chơn như bình đẳng, hoặc Như Lai chơn như bình đẳng, đồng một chơn như bình đẳng không hai không riêng. Nói rộng cho đến nhất thiết trí chơn như bình đẳng nên Như Lai chơn như bình đẳng. Như Lai chơn như bình đẳng nên nhất thiết trí chơn như bình đẳng; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như bình đẳng nên Như Lai chơn như bình đẳng. Như Lai chơn như bình đẳng nên đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như bình đẳng. Hoặc nhất thiết trí chơn như, hoặc đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như bình đẳng, hoặc Như Lai chơn như bình đẳng, đồng một chơn như bình đẳng không hai không riêng.
Thiên tử phải biết: Các Bồ tát Ma ha tát hiện chứng tất cả pháp chơn như bình đẳng như thế nên nói gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Tôi đối các pháp chơn như như thế rất sanh tin hiểu, nên nói Thiện Hiện theo Như Lai sanh.
Chính khi thuyết tướng chơn như như thế, ở thế giới Tam thiên đại thiên đây sáu thứ rung động: Đông vọt Tây lặn, Tây vọt Đông lặn, Nam vọt Bắc lặn, Bắc vọt Nam lặn, giữa vọt bìa lặn, bìa vọt giữa lặn.
Bấy giờ, các Thiên tử cõi Dục, cõi Sắc lần nữa đem các bột hương thiên diệu và các thiên hoa phụng rải trên Thế Tôn và Thiện Hiện mà thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất lạ, chưa từng có vậy. Đại đức Thiện Hiện do chơn như nên theo Như Lai sanh.
Bấy giờ, Thiện Hiện bảo các Thiên tử cõi Dục, cõi Sắc rằng: Thiên tử phải biết! Nhưng Thiện Hiện tôi chẳng do sắc nên theo Như Lai sanh, chẳng do thọ tưởng hành thức nên theo Như Lai sanh. Chẳng do sắc chơn như nên theo Như Lai sanh, chẳng do thọ tưởng hành thức chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa sắc nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa thọ tưởng hành thức nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa sắc chơn như nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa thọ tưởng hành thức chơn như nên theo Như Lai sanh. Nói rộng cho đến chẳng do nhất thiết trí nên theo Như Lai sanh; chẳng do đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí nên theo Như Lai sanh. Chẳng do nhất thiết trí chơn như nên theo Như Lai sanh; chẳng do đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa nhất thiết trí nên theo Như Lai sanh; chẳng lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa nhất thiết trí chơn như nên theo Như Lai sanh; chẳng lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng do hữu vi nên theo Như Lai sanh, chẳng do vô vi nên theo Như Lai sanh. Chẳng do hữu vi chơn như nên theo Như Lai sanh, chẳng do vô vi chơn như nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa hữu vi nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa vô vi nên theo Như Lai sanh. Chẳng lìa hữu vi chơn như nên theo Như Lai sanh, chẳng lìa vô vi chơn như nên theo Như Lai sanh. Sở dĩ vì sao? Tất cả pháp này đều vô sở hữu. Các kẻ theo sanh hoặc bị theo sanh do đây theo sanh và chỗ theo sanh đều bất khả đắc, vì tất cả pháp tự tánh không vậy.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Chơn như các pháp, nói rộng cho đến bất tư nghì giới đều rất thẳm sâu. Nghĩa là với trong đây sắc bất khả đắc, thọ tưởng hành thức cũng bất khả đắc. Sắc chơn như bất khả đắc, thọ tưởng hành thức chơn như cũng bất khả đắc. Sở dĩ vì sao? Trong đây sắc cho đến thức hãy bất khả đắc, huống có sắc chơn như cho đến thức chơn như khả đắc. Nói rộng cho đến trong đây nhất thiết trí bất khả đắc; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng bất khả đắc. Nhất thiết trí chơn như bất khả đắc; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như cũng bất khả đắc. Sở dĩ vì sao? Trong đây nhất thiết trí, đạo tuớng trí, nhất thiết tướng trí hãy bất khả đắc, huống có nhất thiết trí chơn như; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như khả đắc.
Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói.
Chính khi thuyết tướng chơn như như thế hai trăm Bí sô hết hẳn các lậu, tâm được giải thoát, thành A la hán. Lại có năm trăm chúng Bí sô ni xa trần lìa bẩn, đối trong các pháp được tịnh pháp nhãn. Năm ngàn Bí sô đồng thời chứng được vô sanh pháp nhẫn. Sáu ngàn Bồ tát hết hẳn các lậu, tâm được giải thoátt thành A la hán.
Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi rằng: Nay trong chúng đây sáu ngàn Bồ tát đã ở chỗ năm trăm Đ?c Phật quá khứ, gần gũi cúng dường chánh tín xuất gia, siêng tu phạm hạnh, mặc dù có hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự mà chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, khởi tưởng riêng khác, hành hạnh riêng khác. Khi tu bố thí, khởi nghĩ như vầy: Đây là bố thí, đây là vật thí, đây là kẻ nhận, ta năng hành thí. Khi tu tịnh giới, khởi nghĩ như vầy: Đây là tịnh giới, đây là tội nghiệp, đây cảnh được hộ, ta năng trì giới. Khi tu an nhẫn, khởi nghĩ như vầy: Đây là an nhẫn, đây là chướng nhẫn, đây là cảnh nhẫn, ta năng an nhẫn. Khi tu tinh tiến, khởi nghĩ như vầy: Đây là tinh tiến, đây là lười biếng, đây là ra làm, ta năng tinh tiến. Khi tu tĩnh lự, khởi nghĩ như vầy: Đây là tĩnh lự, đây là tán động, đây là ra làm, ta năng tu định. Kia chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, nương tưởng riêng khác mà hành hạnh bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự riêng khác. Bởi tưởng riêng khác, hạnh riêng khác nên chẳng được Bồ tát không tưởng riêng khác và mất hạnh Bồ tát không riêng khác. Do nhân duyên đây chẳng được vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh. Bởi chẳng được vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh nên được quả Dự lưu, lần hồi cho đến quả A la hán. Vậy nên, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát mặc dù có đạo Bồ tát Ma ha tát và có không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn mà chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo bèn chứng thật tế, rơi ở Thanh văn hoặc bậc Đ?c giác.
Khi ấy, Xá Lợi Tử thưa rằng: Nhân duyên nào nên có các Bồ tát tu pháp không, vô tướng, vô nguyện, do chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo bèn chứng thực tế, rơi ở Thanh văn hoặc bậc Độc giác? Có các Bồ tát tu pháp không, vô tướng, vô nguyện, lại nhờ nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo được vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh, lần hồi tu hành các hạnh Bồ tát sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?
Bấy giờ, Thế Tôn bảo Xá Lợi Tử rằng: Nếu Bồ tát xa lìa tâm Nhất thiết trí trí, chẳng đem đại bi làm thượng thủ tu pháp không, vô tướng, vô nguyện, bởi chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, bèn chứng thật tế, rơi ở Thanh văn hoặc bậc Độc giác. Nếu các Bồ tát chẳng rời tâm Nhất thiết trí trí, lại đem đại bi làm thượng thủ, tu pháp không, vô tướng, vô nguyện, lại nhờ nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, năng vào được Bồ tát Chánh tánh ly sanh, lần hồi tu hành các hạnh Bồ tát, sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Xá Lợi Tử! Ví như có chim thân nó to lớn lượng hàng trăm dặm hoặc là hai trăm cho đến năm trăm dặm mà không có cánh. Chim này hoặc từ cung trời Ba mươi ba gieo mình rơi xuống tới châu Thiệm bộ. Khi ở giữa đường nó khởi nghĩ này: Ta muốn lên lại trời Ba mươi ba. Nơi ý hiểu sao? Chim này trở lại trời Ba mươi ba được chăng? Xá Lợi Tử thưa: Bạch Thế Tôn! Chẳng được. Bạch Thiện Thệ! Chẳng được. Phật bảo: Xá Lợi Tử! Giữa đường chim này hoặc khởi muốn đây: Tới châu Thiệm bộ sẽ khiến thân ta không tổn không hại. Nơi ý hiểu sao? Ý muốn chim này chừng được toại chăng? Xá Lợi Tử thưa: Bạch Thế Tôn! Chẳng được. Bạch Thiện Thệ! Chẳng đưọc. Khi chim này đến châu Thiệm bộ, thân nó quyết định có tổn có hại, hoặc đến mất mạng, hoặc khổ gần chết. Sở dĩ vì sao? Vì chim này thân to từ xa mà rơi không có cánh vậy.
Phật bảo: Xá Lợi Tử! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Xá Lợi Tử! Có các Bồ tát cũng lại như thế, mặc dù đã trải vô lượng vô số đại kiếp siêng tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, cũng tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn mà chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, bèn chứng thật tế, rơi ở Thanh văn hoặc bậc Độc giác. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát này xa lìa tâm Nhất thiết trí trí, chẳng đem đại bi làm thượng thủ, mặc dù trải qua vô lượng vô số đại kiếp siêng tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, cũng tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn mà chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, bèn rơi Thanh văn hoặc bậc Độc giác. Các Bồ tát này mặc dù nhớ nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến chư Phật Thế Tôn quá khứ, vị lai, hiện tại cúng dường cung kính, tùy thuận tu hành mà đối trong ấy chấp lấy tướng, nên chẳng năng chính hiểu được công đức chân thật nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến chư Phật Thế Tôn. Các Bồ tát này chẳng năng chính hiểu công đức Phật, nên dù nghe đạo Bồ tát Ma ha tát và tiếng pháp không, vô tướng, vô nguyện mà nương tiếng đây chấp lấy nơi tướng. Chấp lấy tướng rồi, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Các Bồ tát Ma ha tát này hồi hướng như vậy chẳng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, rơi ở Thanh văn hoặc bậc Đ?c giác. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát này bởi chẳng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, mặc dù đem các thứ căn lành đã tu được hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà vẫn rơi Thanh văn hoặc bậc Đ?c giác.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Có các Bồ tát ngay từ khi sơ phát tâm chẳng rời tâm Nhất thiết trí trí, hằng đem đại bi làm thượng thủ, siêng tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự cũng thường nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, mặc dù nhớ nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến chư Phật Thế Tôn quá khứ, vị lai, hiện tại mà chẳng lấy tướng; mặc dù tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng chẳng lấy tướng; mặc dù nhớ các thứ công đức mình, người, cùng các hữu tình bình đẳng chung có hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng chẳng lấy tướng.
Xá Lợi Tử! Phải biết Bồ tát Ma ha tát này thẳng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chẳng rơi Thanh văn và bậc Độc giác. Sở dĩ vì sao? Bồ tát Ma ha tát này ngay từ sơ phát tâm cho đến rốt ráo chẳng rời tâm Nhất thiết trí trí, hằng đem đại bi tâm làm thượng thủ, mặc dù tu bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự mà chẳng lấy tướng; mặc dù nhớ nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến chư Phật Thế Tôn quá khứ, vị lai, hiện tại cũng chẳng lấy tướng; tu đ?o Bồ tát Ma ha tát và pháp không, vô tướng, vô nguyện cũng chẳng lấy tướng. Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát này vì có phương tiện khéo léo, nên dùng tâm ly tướng tu hành bố thí cho đến Bát nhã Ba la mật đa, nói rộng cho đến dùng tâm ly tướng tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Đo đây định chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Khi ấy, Xá Lợi Tử bèn thưa Phật rằng: Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói đó, nếu Bồ tát Ma ha tát ngay từ khi sơ phát tâm cho đến rốt ráo, thường năng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, Bồ tát Ma ha tát này gần kề Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ tát Ma ha tát này ngay từ sơ phát tâm cho đến rốt ráo trọn chẳng thấy có chút pháp khá được. Nghĩa là hoặc năng chứng, hoặc sở chứng, hoặc chỗ chứng, hoặc thời chứng, hoặc do đây chứng trọn bất khả đắc. Chỗ gọi hoặc sắc, hoặc thọ tưởng hành thức, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí đều bất khả đắc.
Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Có các thiện nam tử Bồ tát thừa chẳng năng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, mà cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết kia đối sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nghi hoặc do dự hoặc đắc chẳng đắc. Sở dĩ vì sao? Vì các thiện nam tử Bồ tát thừa này chẳng năng nhiếp thọ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, đối sở tu hành bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa đều lấy nơi tướng, nói rộng cho đến đối sở tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đều lấy nơi tướng. Bởi nhân duyên đây các thiện nam tử Bồ tát thừa đều đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nghi ngờ do dự, hoặc đắc chẳng đắc. Vậy nên, bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quyết định chẳng nên xa lìa Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo. Bồ tát Ma ha tát này an trụ Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, dùng vô sở đắc mà làm phương tiện, đem tâm vô tướng cùng hành nên tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, nói rộng cho đến đem tâm vô tướng cùng hành nên tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Nếu Bồ tát Ma ha tát an trụ Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, dùng vô sở đắc mà làm phương tiện, đem tâm vô tướng cùng hành tu trụ tất cả Phật pháp như thế tất được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề .
Bấy giờ, các Thiên tử cõi Dục, cõi Sắc đồng thưa Phật rằng:Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề của chư Phật rất khó tin hiểu, rất khó chứng được. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp tự tướng cộng tướng lẽ đều chứng biết, mới mong năng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mà các Bồ tát chỗ biết pháp tướng trọn vô sở hữu, đều bất khả đắc?
Bấy giờ, Phật bảo các Thiên tử rằng: Như vậy, như vậy. Như các ngươi đã nói, Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề của chư Phật rất khó hiểu, rất khó chứng được.
Thiên tử phải biết: Ta cũng hiện giác tất cả pháp tướng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà trọn chẳng đắc thắng nghĩa pháp tướng khá nói gọi đây là năng chứng, đây là sở chứng, đây là chỗ chứng, đây là thời chứng, và khá nói vì do đây mà chứng. Vì cớ sao? Các Thiên tử! Vì tất cả pháp rốt ráo tịnh vậy, hữu vi vô vi rốt ráo không vậy. Do đây Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cực khó tin hiểu, rất khó chứng được.
Cụ thọ Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Như Thế Tôn nói Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chư Phật cực khó tin hiểu, rất khó chứng được. Như tôi suy nghĩ nghĩa Phật đã nói, Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chư Phật cực dễ tin hiểu, rất dễ chứng được. Sở dĩ vì sao? Nếu năng tin hiểu được, không pháp năng chứng, không pháp sở chứng, không có chỗ chứng, không có thời chứng, cũng không do đây mà có sở chứng. Tức là năng tin hiểu được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chư Phật. Nếu có chứng biết không pháp năng chứng, không pháp sở chứng, không có chỗ chứng, không có thời chứng, cũng không do đây mà có sở chứng, tức là năng chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở di vì sao? Vì tất cả pháp rốt ráo đều không. Trong rốt ráo không trọn không có pháp khá gọi năng chứng, khá gọi sở chứng, khá gọi chỗ chứng, khá gọi thời chứng, khá gọi do đây mà có sở chứng. Vì cớ sao? Vì tất cả pháp tánh tướng đều không, hoặc tăng hoặc giảm trọn vô sở hữu, đều bất khả đắc. Do nhân duyên này các Bồ tát Ma ha tát sở tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa trọn vô sở hữu đều bất khả đắc. Nói rộng cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí trọn vô sở hữu đều bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát sở quán các pháp hoặc hữu sắc hoặc vô sắc, hoặc hữu kiến hoặc vô kiến. hoặc hữu đối hoặc vô đối, hoặc hữu lậu hoặc vô lậu, hoặc hữu vi hoặc vô vi trọn vô sở hữu, đều bất khả đắc. Do nhân duyên đây tôi suy nghĩ nghĩa thú Phật đã nói, Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề của chư Phật cực dễ tin hiểu, rất dễ chứng được. Các Bồ tát Ma ha tát chẳng nên đối trong ấy bảo rằng khó tin hiểu và khó chứng được. Sở dĩ vì sao? Vì sắc, tự tánh sắc không; thọ tưởng hành thức, tự tánh thọ tưởng hành thức không. Nói rộng cho đến nhất thiết trí, tự tánh nhất thiết tướng trí không; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, tự tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng đối nghĩa "tự tánh không" như thế rất sanh tin hiểu không trái ngược mà chứng, bèn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do nghĩa như thế, tôi nói Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng khó tin hiểu, chẳng khó chứng được.
Khi ấy, Xá Lợi Tử bảo Thiện Hiện rằng: Cũng do nhân duyên đây Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chư Phật cực khó tin hiểu, rất khó chứng được. Sở dì vì sao? Vì các Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp trọn không tự tánh, đều như hư không. Ví như hư không chẳng tác nghĩ này: Ta sẽ tin hiểu chứng được Vô thượng chánh đẳng Bồ đề. Các Bồ tát Ma ha tát cũng lẽ như thế, chẳng tác nghĩ này: Ta sẽ tin hiểu chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả pháp tánh tướng đều không, ngang đồng hư không. Các Bồ tát Ma ha tát cần năng tin hiểu các pháp đều không, ngang đồng hư không, không trái ngược mà chứng, mới được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu Bồ tát Ma ha tát tin hiểu các pháp ngang đồng hư không bèn đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề dễ sanh tin hiểu, dễ chứng được ấy, thời chẳng nên có Bồ tát Ma ha tát nhiều ngang như cát sông Căng già mặc áo giáp đại công đức, phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ở thời gian giữa mà có trụt lui. Nên biết Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cực khó tin hiểu, rất khó chứng được.
Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện thưa Xá Lợi Tử rằng: Nơi ý hiểu sao? Sắc đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có. Nơi ý hiểu sao? Thọ tưởng hành thức đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Lìa sắc có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có. Nơi ý hiểu sao? Lìa thọ tưởng hành thức có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Lìa sắc chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có. Nơi ý hiểu sao? Lìa thọ tưởng hành thức chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Nói rộng cho đến nhất thiết trí đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có. Nơi ý hiểu sao? Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Lìa nhất thiết trí có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có. Nơi ý hiểu sao? Lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cópháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tữ: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Nhất thiết trí chơn như đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có. Nơi ý hiểu sao? Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Lìa nhất thiết trí chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có. Nơi ý hiểu sao? Lìa đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chơn như có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nơi ý hiểu sao? Các pháp chơn như nói rộng cho đến bất tư nghì giới đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Lìa các pháp chơn như nói rộng cho đến bất tư nghì giới có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có trụt lui chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện bảo Xá Lợi Tử rằng: Nếu tất cả pháp vì chắc thật vậy, vì an trụ vậy, trọn vô sở hữu đều bất khả đắc, thời nói những pháp nào khá đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà có trụt lui?
Khi ấy, Xá Lợi Tử nói Thiện Hiện rằng: Như Nhân giả đã nói. Trong vô sanh pháp nhẫn đều không có pháp, cũng không có Bồ tát đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nói có trụt lui. Nếu vậy cớ sao Phật nói ba thứ bổ đặc già la trị Bồ tát thừa, chỉ nên nói một? Lại như Nhân giả nói, lẽ không có ba thừa Bồ tát sai khác, chỉ nên có một thừa Chánh đẳng giác?
Khi ấy, Mãn Từ Tử bèn thưa cụ thọ Xá Lợi Tử rằng: Nên hỏi Thiện Hiện hãy hứa cho có một thừa Bồ tát chăng, nhiên hậu mới nạn lẽ không có kiến lập Tam thừa sai khác, chỉ nên có một Chánh đẳng giác thừa.
Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Hãy hứa cho có một thừa Bồ tát chăng?
Khi ấy, cụ thọ Thiện Hiện bảo Xá Lợi Tử rằng: Nơi ý hiểu sao? Trong chơn như tất cả pháp hãy có ba thứ Bổ đặc già la trụ Bồ tát thừa tướng sai khác chăng? Nghĩa là có kẻ lui trụ Thanh văn thừa, hoặc có kẻ lui trụ Độc giác thừa, hoặc có kẻ chứng được Vô thượng thừa. Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Trong chơn như tất cả pháp hãy có ba thừa Bồ tát khác chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Trong chơn như tất cả pháp hãy thật có một Chánh đẳng giác thừa các Bồ tát chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hi?n! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Chơn như các pháp tướng có một có hai có ba chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Nơi ý hiểu sao? Trong chơn như tất cả pháp hãy có một pháp hoặc một Bồ tát mà khá được chăng? Xá Lợi Tử nói: Thiện Hiện! Chẳng có.
Khi đó cụ thọ Thiện Hiện bảo Xá Lợi Tử rằng: Nếu tất cả pháp vì chắc thật vậy, vì an trụ vậy, trọn vô sở hữu, đều bất khả đắc. Xá Lợi Tử! Vì sao khởi được nghĩ này: Bồ tát như thế đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề định có trụt lui, Bồ tát như thế đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề định không có trụt lui, Bồ tát như thế đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nói chẳng quyết định, Bồ tát như thế là Thanh văn thừa, Bồ tát như thế là Độc giác thừa, Bồ tát như thế là Vô thượng thừa; như vậy là ba, như vậy là một?
Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp trọn vô sở đắc, đối tất cả pháp chơn như cũng năng khéo tin hiểu trọn vô sở đắc, đối các Bồ tát cũng vô sở đắc, đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ dề cũng vô sở đắc, phải biết đấy là chơn như Bồ tát Ma ha tát. Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết tướng chơn như các pháp bất khả đắc như thế nơi tâm chẳng kinh chẳng sợ chẳng hãi, không nghi không hối, không lui không trụt. Bồ tát Ma ha tát này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, ở thời gian giữa quyết định không trụt lui.
Bấy giờ, Thế Tôn khen Thiện Hiện rằng: Hay thay, hay thay! Ngươi nay mới năng vì các Bồ tát Ma ha tát khéo thyết pháp yếu. Lời ngươi đã thuyết đó đều là sức oai thần Như Lai. Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tướng pháp chơn như bất khả đắc rất sanh tin hiểu, biết tất cả pháp không tướng sai khác, nghe thuyết tướng các pháp chơn như bất khả đắc như thế nơi tâm chẳng kinh chẳng sợ chẳng hãi, không nghi không hối, không lui không trụt, Bồ tát Ma ha tát này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.
Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu các Bồ tát Ma ha tát trọn nên pháp ấy mau chứng Vô thượng Chánh đẳng giác ư?
Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên pháp ấy mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chẳng rơi Thanh văn, bậc Đ?c giác thảy.
Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phải đối nào trụ? Nên trụ làm sao?
Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề phải đối tất cả hữu tình trụ tâm bình đẳng, chẳng nên trụ tâm bất bình đẳng. Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm bình đẳng, chẳng nên khởi tâm bất bình đẳng. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm bình đẳng cho lời, chẳng nên đem tâm bất bình đẳng cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đại từ, chẳng nên khởi tâm giận dữ. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm đại từ cho lời, chẳng nên đem tâm giận dữ cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đại bi, chẳng nên khởi tâm não hại. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm đại bi cho lời, chẳng nên đem tâm ganh ghét cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đại hỷ, chẳng nên khởi tâm ghen ghét. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm đại hỷ cho lời, chẳng nên đem tâm ghen ghét cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm đại xả, chẳng nên khởi tâm lệch đảng. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm đại xả cho lời, chẳng nên dem tâm lệch đảng cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm cung kính, chẳng nên khởi tâm khinh ngạo. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm cung kính cho lời, chẳng nên đem tâm khinh ngạo cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm ngay thẳng, chẳng nên khởi tâm nịnh gạt. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm ngay thẳng cho lời, chẳng nên đem tâm nịnh gạt cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm mềm mại, chẳng nên khởi tâm cứng cỏi. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm mềm mại cho lời, chẳng nên đem tâm cứng cỏi cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm lợi ích, chẳng nên khởi tâm chẳng lợi ích. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm lợi ích cho lời, chẳng nên đem tâm chẳng lợi ích cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm an vui, chẳng nên khởi tâm chẳng an vui. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm an vui cho lời, chẳng nên đem tâm chẳng an vui cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm không trở ngại, chẳng nên khởi tâm có trở ngại. Phải đối tất cả hữu tình đem tâm không trở ngại cho lời, chẳng nên đem tâm có trở ngại cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm như cha mẹ, như anh em, như chị em, như nam nữ, như thân tộc, cũng đem tâm đây cùng kia cho lời. Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm bè bạn, cũng đem tâm đây cùng kia cho lời. Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm như thầy giáo dạy, như thầy khuôn mẫu, như con em, như đồng học, cũng đem tâm đây cùng kia cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm như Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ tát Ma ha tát, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, cũng đem tâm đây cùng kia cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm nên cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, cũng đem tâm đây cùng kia cho lời. Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm nên cứu giúp thương xót che hộ, cũng đem tâm đây cùng kia cho lời.
Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm rốt ráo không vô sở hữu bất khả đắc, cũng đem tâm đây cùng kia cho lời. Phải đối tất cả hữu tình khởi tâm không, vô tướng, vô nguyện, cũng đem tâm đây cùng kia cho lời.
Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên trụ nơi đây.
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên tự lìa hại sanh mạng, cũng khuyên người lìa hại sanh mạng, hằng chính xưng nêu pháp lìa hại sanh mạng, vui mừng khen ngợi kẻ lìa hại sanh mạng. Nói rộng cho đến nên tự lìa tà kiến, cũng khuyên người lìa tà kiến, hằng chính xưng nêu pháp lìa tà kiến, vui mừng khen ngợi kẻ lìa tà kiến.
Nên tự tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định; cũng khuyên người tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, hằng chính xưng nêu pháp tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, vui mừng khen ngợi kẻ tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định.
Nên tự viên mãn bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa, cũng khuyên người viên mãn bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa, hằng chính nêu pháp viên mãn bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa, vui mừng khen ngợi kẻ viên mãn bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa.
Nên tự trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không, cũng khuyên người trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không, hằng chính xưng nêu pháp trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không, vui mừng khen ngợi kẻ trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không.
Nên tự trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới, cũng khuyên người trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới, hằng chính xưng nêu pháp trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới, vui mừng khen ngợi kẻ trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới.
Nên tự trụ bốn thánh đế, cũng khuyên người trụ bốn thánh đế, hằng chính xưng nêu pháp trụ bốn thánh đế, vui mừng khen ngợi kẻ trụ bốn thánh đế.
Nên tự tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đại chi, cũng khuyên người tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi, hằng chính xưng nêu pháp tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đại chi, vui mừng khen ngợi kẻ tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi.
Nên tự tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; cũng khuyên người tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; hằng chính xưng nêu pháp tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn; vui mừng khen ngợi kẻ tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.
Nên tự tu tám giải thoát cho đến mười biến xứ, cũng khuyên người tu tám giải thoát cho đến mười biến xứ, hằng chính xưng nêu pháp tu tám giải thoát cho đến mười biến xứ, vui mừng khen ngợi kẻ tu tám giải thoát cho đến mười biến xứ.
Nên tự viên mãn các bậc Bồ tát, cũng khuyên người viên mãn các bậc Bồ tát, hằng chính xưng nêu pháp viên mãn các bậc Bồ tát, vui mừng khen ngợi kẻ viên mãn các bậc Bồ tát.
Nên tự viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn; cũng khuyên người viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn; vui mừng khen ngợi kẻ viên mãn đà la ni môn, tam ma địa môn.
Nên tự viên mãn năm nhãn, sáu thần thông; cũng khuyên người viên mãn năm nhãn, sáu thần thông; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn năm nhãn, sáu thần thông; vui mừng khen ngợi kẻ viên mãn năm nhãn, sáu thần thông.
Nên tự viên mãn Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, cũng khuyên người viên mãn Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, hằng chính xưng nêu pháp viên mãn Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, vui mừng khen ngợi kẻ viên mãn Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng.
Nên tự viên mãn đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả; cũng khuyên người viên mãn đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả; vui mừng khen ngợi kẻ viên mãn đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả.
Nên tự viên mãn ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo; cũng khuyên người viên mãn ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo; vui mừng khen ngợi kẻ viên mãn ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo.
Nên tự viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả; cũng khuyên người viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả; hằng chính xưng nêu pháp viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả; vui mừng khen ngợi kẻ viên mãn pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả.
Nên tự quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi, cũng khuyên người quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi, hằng chính xưng nêu pháp quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi, vui mừng khen kẻ quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi.
Nên tự biết khổ, đoạn tập, chứng diệt, tu đạo; cũng khuyên người biết khổ, đoạn tập, chứng diệt, tu đạo; hằng chính xưng nêu pháp biết khổ, đoạn tập, chứng diệt, tu đạo; vui mừng khen ngợi kẻ biết khổ , đoạn tập, chứng diệt, tu đạo.
Nên tự khởi trí chứng quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề mà chẳng chứng thật tế được quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề; cũng khuyên người khởi trí chứng quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề và chứng thật tế được quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề; hằng chính xưng nêu khởi trí chứng quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề và pháp chứng thật tế được quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề; vui mừng khen ngợi kẻ khởi trí chứng quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề và chứng thật tế được quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề.
Nên tự vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh, cũng khuyên người vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh, hằng chính xưng nêu pháp vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh, vui mừng khen ngợi kẻ vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh.
Quyển Thứ 514
- Hội Thứ Ba
PHẨM CHƠN NHƯ
Thứ 19 -2
Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên tự thành thục hữu tình, cũng khuyên người thành thục hữu tình, hằng chính xưng nêu pháp thành thục hữu tình, vui mừng khen ngợi kẻ thành thục hữu tình. Nên tự nghiêm tịnh cõi Phật, cũng khuyên người nghiêm tịnh cõi Phật, hằng chính xưng nêu pháp nghiêm tịnh cõi Phật, vui mừng khen ngợi kẻ nghiêm tịnh cõi Phật.
Nên tự khởi thần thông thù thắng Bồ tát, cũng khuyên người khởi thần thông thù thắng Bồ tát, hằng chính xưng nêu pháp khởi thần thông thù thắng Bồ tát, vui mừng khen ngợi kẻ khởi thần thông thù thắng Bồ tát.
Nên khởi nhất thiết trí, cũng khuyên người khởi nhất thiết trí, hằng chính xưng nêu pháp khởi nhất thiết trí, vui mừng khen ngợi kẻ khởi nhất thiết trí. Nên tự khởi đạo tướng trí, cũng khuyên người khởi đạo tướng trí, hằng chính xưng nêu pháp khởi đạo tướng trí, vui mừng khen ngợi kẻ khởi đạo tướng trí. Nên tự khởi nhất thiết tướng trí, cũng khuyên người khởi nhất thiết tướng trí, hằng chính xưng nêu pháp khởi nhất thiết tướng trí, vui mừng khen ngợi kẻ khởi nhất thiết tướng trí.
Nên tự dứt hẳn tất cả tập khí phiền não nối nhau, cũng khuyên người dứt hẳn tất cả tập khí phiền não nối nhau, hằng chính xưng nêu pháp dứt hẳn tất cả tập khí phiền não nối nhau, vui mừng khen ngợi kẻ dứt hẳn tất cả tập khí phiền não nối nhau.
Nên tự nhiếp thọ viên mãn lượng sống lâu, cũng khuyên người nhiếp thọ viên mãn lượng sống lâu, hằng chính xưng nêu pháp nhiếp thọ viên mãn lượng sống lâu, vui mừng khen ngợi kẻ nhiếp thọ viên mãn lượng sống lâu.
Nên tự quay xe diệu pháp, cũng khuyên người quay xe diệu pháp, hằng chính xưng nêu pháp quay xe diệu pháp, vui mừng khen ngợi kẻ quay xe diệu pháp. Nên tự nhiếp hộ khiến chánh pháp trụ lâu, cũng khuyên người nhiếp hộ khiến chánh pháp trụ lâu, hằng chính xưng nêu pháp nhiếp hộ khiến chánh pháp trụ lâu, vui mừng khen ngợi kẻ nhiếp hộ khiến chánh pháp trụ lâu.
Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối pháp như thế đem vô sở đắc mà làm phương tiện nên trụ như thế.
Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát nên học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, phương tiện khéo léo. Nếu học như thế mới năng an trụ được pháp đáng nên trụ. Nếu học như thế, an trụ như vậy thời đối năm uẩn được không ngăn ngại. Cũng đối sáu nội xứ được không ngăn ngại. Cũng đối sáu ngoại xứ được không ngăn ngại. Cũng đối sáu nội giới được không ngăn ngại. Cũng đối sáu ngoại giới được không ngăn ngại. Cũng đối sáu thức giới được không ngăn ngại. Cũng đối sáu xúc được không ngăn ngại. Cũng đối sáu thọ được không ngăn ngại. Cũng đối sáu giới được không ngăn ngại. Cũng đối bốn duyên được không ngăn ngại. Cũng đối vô minh cho đến lão tử được không ngăn ngại. Cũng đối lìa hại sanh mạng cho đến tà kiến được không ngăn ngại. Cũng đối bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định được không ngăn ngại. Cũng đối bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa được không ngăn ngại. Cũng đối nội không cho đến vô tánh tự tánh không được không ngăn ngại. Cũng đối chơn như cho đến bất tư nghì giới được không ngăn ngại.
Cũng đối khổ tập diệt đạo thánh đế được không ngăn ngại. Cũng đối bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi được không ngăn ngại. Cũng đối không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn được không ngăn ngại. Cũng đối tám giải thoát cho đến mười biến xứ được không ngăn ngại. Cũng đối Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa được không ngăn ngại. Cũng đối Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa được không ngăn ngại. Cũng đối đà la ni môn, tam ma địa môn được không ngăn ngại. Cũng đối năm nhãn, sáu thần thông được không ngăn ngại. Cũng đối Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng được không ngăn ngại. Cũng đối đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả được không ngăn ngại. Cũng đối ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo được không ngăn ngại. Cũng đối pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả được không ngăn ngại. Cũng đối quán thuận nghịch mười hai nhân duyên khởi được không ngăn ngại. Cũng đối biết khổ đoạn tập chứng diệt tu đạo được không ngăn ngại. Cũng đối quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề được không ngăn ngại. Cũng đối vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh được không ngăn ngại. Cũng đối thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật và khởi Bồ tát thần thông thù thắng được không ngăn ngại. Cũng đối nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí được không ngăn ngại. Cũng đối dứt hẳn tất cả tập khí phiền não nối nhau được không ngăn ngại. Cũng đối viên mãn lượng sống lâu được không ngăn ngại. Cũng đối quay xe chánh pháp được không ngăn ngại. Cũng đối nhiếp hộ pháp trụ được không ngăn ngại, Vì cớ sao?
Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này từ bản lai đến đây chẳng nhiếp thọ sắc uẩn cho đến thức uẩn. Chẳng nhiếp thọ nhãn xứ cho đến ý xứ. Chẳng nhiếp thọ nhãn giới cho đến ý giới. Chẳng nhiếp thọ sắc giới cho đến pháp giới. Chẳng nhiếp thọ nhãn thức giới cho đến ý thức giới. Chẳng nhiếp thọ nhãn xúc cho đến ý xúc. Chẳng nhiếp thọ nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.
Chẳng nhiếp thọ địa giới cho đến thức giới. Chẳng nhiếp thọ nhân duyên cho đến tăng thượng duyên. Chẳng nhiếp thọ vô minh cho đến lão tử. Chẳng nhiếp thọ lìa hại sanh mạng cho đến tà kiến. Chẳng nhiếp thọ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định.
Chẳng nhiếp thọ bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Chẳng nhiếp thọ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Chẳng nhiếp thọ chơn như cho đến bất tư nghì giới. Chẳng nhiếp thọ khổ tập diệt đạo thánh đế.
Chẳng nhiếp thọ bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Chẳng nhiếp thọ không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Chẳng nhiếp thọ tám giải thoát cho đến mười biến xứ.
Chẳng nhiếp thọ Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa. Chẳng nhiếp thọ Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa. Chẳng nhiếp thọ đà la ni môn, tam ma địa môn. Chẳng nhiếp thọ năm nhãn, sáu thần thông. Chẳng nhiếp thọ Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Chẳng nhiếp thọ đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả.
Chẳng nhiếp thọ ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo. Chẳng nhiếp thọ pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Chẳng nhiếp thọ mười hai nhân duyên khởi quán thuận nghịch. Chẳng nhiếp thọ biết khổ đoạn tập chứng diệt tu đạo.
Chẳng nhiếp thọ quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề. Chẳng nhiếp thọ vào ngôi Bồ tát Chánh tánh ly sanh. Chẳng nhiếp thọ thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Chẳng nhiếp thọ Bồ tát thần thông thù thắng. Chẳng nhiếp thọ dứt hẳn tất cả tập khí phiền não nối nhau. Chẳng nhiếp thọ lượng sống lâu. Chẳng nhiếp thọ quay xe diệu pháp, chánh pháp trụ lâu. Chẳng nhiếp thọ nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Sở dĩ vì sao? Sắc uẩn cho đến thức uẩn chẳng thể nhiếp thọ. Nếu chẳng thể nhiếp thọ thời chẳng phải sắc uẩn cho đến thức uẩn. Nói rộng cho đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng thể nhiếp thọ. Nếu chẳng thể nhiếp thọ thời chẳng phải nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Khi thuyết pháp Bồ tát Ma ha tát chỗ nên trụ này, ở trong chúng hội hai ngàn Bồ tát đồng thời chứng được Vô sanh pháp nhẫn.
Hội Thứ Ba
PHẨM TƯỚNG BẤT THỐI
Thứ 20 - 1
Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Chúng tôi phải do hành trạng tướng nào biết Bồ tát Ma ha tát này Bất thối chuyển?
Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng như thật biết hoặc bậc dị sanh, hoặc bậc Thanh văn, hoặc bậc Đ?c giác, hoặc bậc Bồ tát, hoặc bậc Như Lai, các bậc như thế tuy nói có khác, mà với trong tánh các pháp chơn như không biến khác, không phân biệt, đều không hai không hai phần. Bồ tát Ma ha tát này tuy thật ngộ vào các pháp chơn như, mà đối chơn như không sở phân biệt, vì vô sở đắc làm phương tiện vậy. Bồ tát Ma ha tát này đã thật ngộ vào các pháp chơn như, tuy nghe thuyết chơn như cùng tất cả pháp không hai không riêng mà không nghi trệ. Vì cớ sao? Vì chơn như cùng pháp chẳng thể nói một chẳng thể nói đồng cùng chẳng đồng cùng vậy. Bồ tát Ma ha tát này trọn chẳng coi nhẹ thốt lời nói phô, có nói điều gì đều dẫn khởi nghĩa lợi, nếu không nghĩa lợi trọn chẳng phát lời. Bồ tát Ma ha tát này trọn chẳng xem tốt xấu hay dở của người bình đẳng thương xót mà vì thuyết pháp. Bồ tát Ma ha tát này chẳng xem chủng tánh sang hèn của Pháp sư, chỉ cầu thuyết cho pháp nghĩa chơn tịnh. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển có các hành trạng tướng như thế thảy, nên do các hành trạng tướng như vậy biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Lại do các hành trạng tướng bậc nào biết Bồ tát Ma ha tát ấy Bất thối chuyển?
Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng quán các pháp không hành trạng tướng, phải biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Nếu tất cả pháp không hành trạng tướng, Bồ tát Ma ha tát này đối pháp nào chuyển nên gọi Bất thối chuyển?
Phật bảo: Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này đối sắc uẩn cho đến thức uẩn chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn xứ cho đến ý xứ chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối sắc xứ cho đến pháp xứ chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn giới cho đến ý giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối sắc giới cho đến pháp giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn thức giới cho đến ý thức giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn xúc cho đến ý xúc chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối địa giới cho đến thức giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhân duyên cho đến tăng thượng duyên chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối vô minh cho đến lão tử chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối nội không cho đến vô tánh tự tánh không chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối chơn như cho đến bất tư nghì giới chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối khổ tập diệt đạo thánh đế chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối tám giải thoát cho đến mười biến xứ chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối đà la ni môn, tam ma địa môn chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối năm nhãn, sáu thần thông chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối Như Lai mười lực cho đến pháp Phật bất cộng chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Đối quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối nhất thiết thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối bậc dị sanh, hoặc bậc Thanh văn, hoặc bậc Độc giác, hoặc bậc Bồ tát, hoặc bậc Như Lai chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối các hạnh Bồ tát Ma ha tát chuyển nên gọi Bất thối chuyển. Đối chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chuyển nên gọi Bất thối chuyển.
Sở dĩ vì sao? Vì tự tánh sắc vô sở hữu, cho đến tự tánh chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vô sở hữu, Bồ tát Ma ha tát này với trong chẳng trụ nên gọi là chuyển. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng biết được như thế, đấy gọi Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển trọn chẳng muốn xem hình tướng lời nói của ngoại đạo, Sa môn, Bà la môn thảy. Các Sa môn, Bà la môn thảy kia đối pháp sở tri thật biết thật thấy, hoặc năng thi thiết chánh kiến, quyết định không có lẽ ấy. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đối Phật khéo thuyết pháp Tỳ nại da rất sanh tin hiểu, chẳng sanh nghi ngờ, đối việc thế gian, không giới cấm thủ, chẳng đọa tà kiến, chẳng chấp các việc điềm lành lấy làm thanh tịnh, trọn chẳng lễ kính các thiên thần khác như các thế gian đã phụng thờ ngoại đạo. Cũng trọn chẳng đem các thứ tràng hoa, hương bột hương xoa thảy, y phục anh lạc, bảo tràng phan lọng, kỹ nhạc đèn sáng, cúng dường thiên thần và các ngoại đạo. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa,Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển chẳng sanh trong địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, a tố lạc, cũng chẳng sanh ở dòng giống hèn tiện, nghĩa là làm nghề hàng thịt, gánh thây chết thảy, cũng trọn chẳng thọ báo sanh ra biến đổi không căn, hoặc hai căn và thân nữ nhân, cũng lại chẳng thọ thân mù điếc câm ngọng, cùi cụt tay chân, hủi lác, lùn xấu, gù lưng thảy, cũng trọn chẳng sanh ở thời chỗ không rảnh rang. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển thường muốn thọ hành mười thiện nghiệp đạo. Tự lìa hành sanh mạng cho đến tà kiến, cũng khuyên người lìa hại sanh mạng cho đến tà kiến, hằng chính xưng nêu pháp lìa hại sanh mạng cho đến tà kiến, vui mừng khen ngợi kẻ lìa hại sanh mạng cho đến tà kiến. Bồ tát Ma ha tát này cho đến trong mộng cũng chẳng hiện thọ hành mười bất thiện nghiệp đạo, huống khi thức tỉnh chịu sanh việc này. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển khắp làm nhiêu ích tất cả hữu tình, đem vô sở đắc mà làm phương tiện thường tu bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa hằng không biếng bỏ. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển các sở thọ trì suy nghĩ đọc tụng bao nhiêu Khế kinh cho đến Luận nghị tất cả đều khiến rốt ráo thông lanh, mới đem pháp như thế thường vui bố thí tất cả hữu tình, hằng khởi nghĩ này: Làm sao phải khiến các loại hữu tình cầu chánh pháp phát nguyện đều được đầy đủ. Lại đem căn lành pháp thí như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, dùng vô sở đắc mà làm phương tiện hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đối Phật đã thuyết pháp môn sâu thẳm, trọn chẳng sanh niệm nghi ngờ do dự.
Cụ thọ Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Duyên nào Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đối Phật đây thuyết pháp môn sâu thẳm trọn chẳng sanh niệm nghi ngờ do dự?
Phật bảo: Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển đều chẳng thấy có pháp khá nghi ngờ do dự. Nghĩa là chẳng thấy có sắc uẩn cho đến thức uẩn. Cũng chẳng thấy có nhãn xứ cho đến ý xứ. Cũng chẳng thấy có sắc xứ cho đến pháp xứ. Cũng chẳng thấy có nhãn giới cho đến ý giới. Cũng chẳng thấy có sắc giới cho đến pháp giới. Cũng chẳng thấy có nhãn thức giới cho đến ý thức giới. Cũng chẳng thấy có nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.
Cũng chẳng thấy có địa giới cho đến thức giới. Cũng chẳng thấy có nhân duyên cho đến tăng thượng duyên. Cũng chẳng thấy có vô minh cho đến lão tử. Cũng chẳng thấy có bố thí Ba la mật đa cho đế bát nhã Ba la mật đa. Cũng chẳng thấy có nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Cũng chẳng thấy có chơn như cho đến bất tư nghì giới. Cũng chẳng thấy có khổ tập diệt đạo thánh đế.
Cũng chẳng thấy có bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Cũng chẳng thấy có bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Cũng chẳng thấy có không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Cũng chẳng thấy có tám giải thoát cho đến mười biến xứ. Cũng chẳng thấy có Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa. Cũng chẳng thấy có Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa. Cũng chẳng thấy có đà la ni môn, tam ma địa môn. Cũng chẳng thấy có năm nhãn, sáu thần thông .
Cũng chẳng thấy có Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Cũng chẳng thấy có đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Cũng chẳng thấy có ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo. Cũng chẳng thấy có pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Cũng chẳng thấy có nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Cũng chẳng thấy có quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề. Cũng chẳng thấy có tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá đối trong ấy nghi ngờ do dự. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển trọn nên nghiệp thân ngữ ý điều hòa mềm mại dễ mến dễ ưa, đối các hữu tình tâm không trở ngại. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển hằng thường trọn nên từ bi hỷ xả thảy khởi nghiệp tương ưng thân ngữ ý, đối các hữu tình làm việc lợi ích. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển tâm thường chẳng ở chung cùng năm che. Chỗ gọi che tham dục, giận dữ, mê mờ ngủ nghỉ, lay động ác tác, nghi. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển tất cả tùy miên đều đã đè dẹp, tất cả buộc gút, buộc tùy phiền não đều hẳn chẳng khởi. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển vào ra qua lại tâm chẳng mê lầm, hằng thời an trụ chính nhớ chính biết, oai nghi tiến nghỉ, đi đứng ngồi nằm, cất bước hạ chân cũng lại như thế, dạo đi chỗ nào tất xem nơi ấy, thong thả buộc niệm xem thẳng mà đi, vận động nói năng thường không vội bạo. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, các đồ thọ dụng đồ nằm, áo mặc đều thường thơm sạch không các hôi uế, cũng không mồ hôi, trùng rận bọ chét thảy, tâm ưa hoa thanh, thân không tật bệnh. Nếu Bồ tát Ma tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển thân tâm thanh tịnh, chẳng phải như trong thân người thường hằng bị tám muôn hộ trùng ăn xâm. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát này căn lành tăng lên vượt khỏi thân hình đã thọ thế gian, trong ngoài sạch sẽ nên không có loại trùng ăn xâm nơi thân. Căn lành như như dần dần tăng thêm, như vậy như vậy thân tâm càng thanh tịnh. Do nhân duyên đây, các Bồ tát này thân tâm bền chắc in như kim cương, chẳng bị các nghịch duyên làm xâm hại. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển như thế làm sao được thường tịnh thân ngữ ý?
Phật bảo: Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này căn lành như thế dần dần lớn thêm, như vậy như vậy nghiệp thân ngữ ý do bị sức căn lành trừ khiển nên cùng tột đời vị lai rốt ráo chẳng khởi. Do đây thường được tịnh thân ngữ ý.
Lại nữa, Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này diệu hành thân ba, ngữ bốn, ý ba thường hiện tại tiền, nên tất cả thời tịnh thân ngữ ý. Nhờ tịnh đây nên vượt khỏi các bậc Thanh văn Độc giác, trụ ngôi Bồ tát vững chắc chẳng động, do đây thường được tịnh thân ngữ ý. Nếu các Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển chẳng trọng lợi dưỡng, chẳng màng danh dự. Đối các uống ăn, áo mặc, đồ nằm, phòng nhà, của cải chẳng sanh nhiễm đắm. Mặc dù thọ mười hai công đức Đầu đà mà với trong ấy không gì ỷ cậy. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển thường tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, rốt ráo chẳng khởi tâm tham rít, phá giới, giận dữ, lười biếng, tán loạn, ngu si và các thứ tương ưng nhiều phiền não trói buộc quấn gút. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển có bao giác huệ bền chắc thẳm sâu lóng nghe chánh pháp, cung kính tín thọ, buộc niệm suy nghĩ lý thú rốt ráo, tùy đã nghe thọ pháp thế gian xuất thế gian đều năng phương tiện hội vào lý thú sâu thẳm Bát nhã Ba la mật đa. Các sự nghiệp đã tạo tác thế gian cũng nương Bát nhã Ba la mật đa hội vào pháp tánh, chẳng thấy một sự nghiệp nào ra ngoài pháp tánh ấy; nếu có chẳng cùng tương ưng pháp tánh, cũng năng phương tiện hội vào lý thú sâu thẳm Bát nhã Ba la mật đa được. Do đây chẳng thấy pháp nào ra ngoài pháp tánh ấy. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, giả sử có ác ma hiện tiền hóa làm tám địa ngục lớn, lại ở trong mỗi mỗi địa ngục lớn hóa làm vô lượng trăm ngàn Bồ tát đều bị khổ lớn là lửa dữ đốt cháy thấu suốt, đều chịu khổ chua cay độc hại. Hóa làm việc này rồi bảo các Bồ tát Bất thối chuyển rằng: "Các Bồ tát đây đều nhận ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên đọa trong địa ngục lớn như vầy, hằng chịu các thứ cực khổ như đây! Bồ tát các ngươi đã nhận ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng sẽ rơi trong địa ngục lớn đây chịu các cực khổ. Phật trao ký cho các ngươi chịu cực khổ trong địa ngục lớn, chẳng phải trao ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy các ngươi nên mau nới bỏ tâm đại Bồ đề, may được thoát khỏi khổ địa ngục đây, sẽ sanh lên trời hoặc trong người hưởng các vui sung sướng".
Khi ấy, Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển nghe thấy việc này nơi tâm chẳng động, cũng chẳng khinh nghi, chỉ khởi nghĩ này: "Nhận ký chẳng quay lui Bồ tát Ma ha tát nếu đọa trong địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, a tố lạc quyết định không có lẽ ấy. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát Bất thối chuyển quyết định không có nghiệp bất thiện, cũng không có nghiệp thiện mà rước lấy quả khổ vậy. Chư Phật chắc chắn không lời dối gạt vậy. Như Lai nói ra đều vì lợi vui tất cả hữu tình do lòng đại từ bi tuôn chảy ra vậy. Nay thấy nghe ấy nhất định ác ma làm ra nói ra đều chẳng thật có". Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, giả sử có ác ma làm tượng Sa môn đi đến chỗ kia nói lời như vầy:"Ngươi trước đã nghe nên tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa khiến mau viên mãn, cho đến nên chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Đã nghe như thế đều là tà thuyết nên mau nới bỏ, chớ bảo là chơn. Lại ngươi trước đã nghe nên đối quá khứ, vị lai, hiện tại tất cả Như Lai Ứng Chánh đẳng giác và các đệ tử, từ sơ phát tâm cho đến pháp trụ, ở giữa có bao công đức căn lành đều sanh tùy hỷ, tất cả nhóm hợp cùng các hữu tình bình đẳng chung có, đem vô sở đắc mà làm phương tiện; hồi cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Đã nghe như thế cũng là tà thuyết, nên mau nới bỏ, chớ bảo là chơn. Nếu ngươi bỏ tà pháp đã nghe kia, ta sẽ dạy ngươi chơn tịnh Phật pháp, khiến ngươi tu học mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Ngươi trước đã nghe chẳng phải lời chơn Phật, là kẻ văn tụng soạn tập giả dối, lời Ta thuyết ra mới là lời chơn Phật".
Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe lời như thế tâm động kinh nghi sợ hãi, phải biết chưa nhận ký phải quay lui, kia đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vẫn chưa quyết định, chưa gọi tâm Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển được.
Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe lời như thế nơi tâm chẳng động, cũng chẳng kinh nghi, chỉ theo pháp tánh vô tác vô tướng vô sanh mà trụ. Bồ tát Ma ha tát này có ra làm việc gì chẳng tin lời người, chẳng theo người dạy mà tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, chẳng theo người dạy cho đến chứng lấy sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Phải biết Bồ tát Ma ha tát như thế đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được Bất thối chuyển.
Như lậu tận A la hán có ra làm điều gì chẳng tin lời người, hiện chứng pháp tánh không lầm không nghi, tất cả ác ma chẳng năng làm nghiêng động được. Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển như thế, tất cả Thanh văn, Độc giác, ngoại đạo các ác ma thảy chẳng năng phá hoại bẻ gãy tâm kia khiến đối Bồ đề mà sanh lui khuất được. Bồ tát Ma ha tát này quyết định đã trụ bậc Bất thối chuyển, có làm sự nghiệp gì đều tự xét nghĩ kỹ, chẳng phải chỉ tin người mà bèn khởi tác, cho đến đối bao nhiêu ngôn giáo Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hãy chẳng phớt nhẹ tín thọ phụng hành, huống tin những lời Thanh văn Độc giác, ngoại đạo ác ma thảy mà có sở tác.
Bồ tát Ma ha tát này có ra làm việc gì chẳng tự xét nghĩ kỹ, chỉ tin lời người, quyết không có lẽ ấy được. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ tát Ma ha tát này chẳng thấy có pháp khá tin hành ấy. Vì cớ sao? Bồ tát Ma ha tát này chẳng thấy có sắc khá tin hành ấy, chẳng thấy có thọ tưởng hành thức khá tin hành ấy. Cũng chẳng thấy có sắc chơn như khá tin hành ấy, chẳng thấy có thọ tưởng hành thức chơn như khá tin hành ấy. Nói rộng cho đến chẳng thấy có tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát khá tin hành ấy, chẳng thấy có chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá tin hành ấy. Cũng chẳng thấy có tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát chơn như khá tin hành ấy, chẳng thấy có chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chơn như khá tin hành ấỵ Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, giả sử có ác ma làm tượng Bí sô đi đến chỗ kia, xướng lời như vầy: Sở hành các người là pháp sanh tử chẳng phải hạnh Bồ tát, chẳng do đây được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nay các ngươi nên tu đạo hết khổ, mau hết các khổ được vào Niết bàn. Khi ấy ác ma tức vì Bồ tát thuyết đạo pháp tương tự đạo sanh tử. Chỗ gọi tưởng thây chết, hoặc tưởng xanh bầm, hoặc tưởng rữa bẫy, hoặc tưởng sình chướng, hoặc tưởng trùng ăn, hoặc tưởng đỏ màu khác; hoặc từ, hoặc bi, hoặc hỷ, hoặc xả; hoặc sơ tĩnh lự, hoặc cho đến đệ tứ tĩnh lự; hoặc Không vô biên xứ hoặc cho đến phi tưởng phi phi tưởng xứ. Bảo Bồ tát rằng:
"Đấy là chơn đạo chơn hạnh. Ngươi do đạo đây hạnh đây sẽ được quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề. Ngươi do đạo đây, do hạnh đây nên mau hết tất cả sanh lão bệnh tử, nào dùng làm gì lâu chịu khổ sanh tử? Thân khổ hiện tại hãy đáng nhàm chán, huống lại cầu thân khổ đời sau! Nên tự nghĩ lại kỹ, bỏ những gì đã tin từ trước".
Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này khi nghe lời kia nơi tâm chẳng động, cũng chẳng kinh nghi, chỉ khởi nghĩ này: Bí sô đây ích ta chẳng ít. Năng vì ta nói đạo pháp tương tự, khiến ta biết thật đạo này chẳng năng được quả Dự lưu, cho đến chẳng năng được Độc giác Bồ đề, huống sẽ năng chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bồ tát Ma ha tát này khởi nghĩ ấy rồi, rất sanh vui mừng. Lại nghĩ lần nữa: Nay Bí sô này rất là ích ta, phương tiện vì ta nói pháp chướng đạo, khiến ta hiểu biết pháp chướng đạo rồi đối đạo Tam thừa tự tại tu học.
Thiện Hiện phải biết: Khi ác ma kia biết Bồ tát này thân tâm vui mừng, lại khởi lời này: "Thiện nam tử! Khốn thay! Ngươi nay muốn thấy các Bồ tát Ma ha tát trường thời hành hạnh vô ích chăng? Nghĩa là chúng các Bồ tát Ma ha tát, trải qua đại kiếp như số cát sông Căng già, đem vô lượng thứ thượng diệu, uống ăn áo mặc, đồ nằm thuốc men, của cải hoa hương các vật, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Lại ở chư Phật ngang số cát sông Căng già, tu hành bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa. Học trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Học trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới. Học trụ khổ tập diệt đạo thánh đế.
Tu bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Tu không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Tu tám giải thoát cho đến mười biến xứ. Tu các bậc Bồ tát Ma ha tát. Tu tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn. Tu năm nhãn, sáu thần thông. Tu Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Tu đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Tu pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Tu quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi. Thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Tu các Bồ tát thần thông thù thắng. Cho đến tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Chúng Bồ tát Ma ha tát này cũng gần gũi vâng thờ chư Phật nhiều như cát sông Căng già. Ở chỗ chư Phật thỉnh hỏi đạo Bồ tát Ma ha tát, rằng nói lời này: Sao là Bồ tát Ma ha tát an trụ Đại thừa? Sao là Bồ tát Ma ha tát tu hành bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. An trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. An trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới. An trụ khổ tập diệt đạo thánh đế.
Tu hành bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Tu hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Tu hành không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Tu hành tám giải thoát cho đến mười biến xứ. Tu hành bậc Bồ tát Ma ha tát. Tu hành tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn. Tu hành Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Tu hành đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Tu hành pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Tu hành quán thuận nghịch mười hai nhánh duyên khởi. Thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Tu hành Bồ tát thần thông thù thắng. Cho đến tu hành nhất thiết tri, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí?
Chư Phật Thế Tôn nhiều ngang như cát sông Căng già, như đã thỉnh hỏi thứ lớp vì thuyết. Chúng các Bồ tát Ma ha tát này như lời Phật dạy bảo, an trụ tu học, trải vô lượng kiếp mạnh mẽ tinh tiến, hãy chẳng năng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, huống nay các ngươi sở tu sở học đâu năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?".
Khi ác ma kia biết tâm Bồ tát này chẳng lui khuất, không ngờ không nghi, tức ở chỗ ấy hóa làm vô lượng hình tượng Bí sô bảo Bồ tát rằng: Các Bí sô đây đều ở quá khứ siêng cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, trải vô lượng kiếp tu hành các khổ hạnh khó hành, mà chẳng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nay đều lui trụ quả A la hán các lậu đã hết đến ngằn mé khổ, thì làm sao các ngươi năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?
Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này thấy nghe đấy rồi, tức khởi nghĩ này: Quyết định ác ma hóa làm hình tượng Bí sô như thế để rối loạn tâm ta, nhân đấy thuyết đạo pháp tương tự ngăn ngại. Quyết định không có chúng Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa đến ngôi viên mãn chẳng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, lui đọa các bậc Thanh văn Đ?c giác!
Bấy giờ Bồ tát lại khởi nghĩ này: Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa đến ngôi rốt ráo, mà chẳng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chắc không có lẽ đó. Nói rộng cho đến nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đến ngôi viên mãn mà chẳng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chắc không có lẽ đó. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển hằng hành Bát nhã Ba la mật đa thường khởi nghĩ này: Nếu Bồ tát Ma ha tát như chư Phật dạy tinh siêng tu học hằng chẳng xa lìa sở nhiếp diệu hạnh sáu Ba la mật đa, hằng chẳng xa lìa tác ý tương ưng sáu Ba la mật đa, hằng chẳng xa lìa tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí, thường dùng phương tiện khuyến các hữu tình tinh siêng tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Bồ tát Ma ha tát này quyết định chẳng lui bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã Ba la mật đa. Quyết định chẳng lui nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Quyết định chẳng lui chơn như cho đến bất tư nghì giới. Quyết định chẳng lui bốn thánh đế. Quyết định chẳng lui bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Quyết định chẳng lui bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Quyết định chẳng lui ba môn giải thoát. Quyết định chẳng lui tám giải thoát cho đến mười biến xứ. Quyết định chẳng lui các bậc Bồ tát. Quyết định chẳng lui đà la ni môn, tam ma địa môn. Quyết định chẳng lui năm nhãn, sáu thần thông. Quyết định chẳng lui Như lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Quyết định chẳng lui đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả . Quyết định chẳng lui pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Quyết định chẳng lui nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, ắt chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển hằng hành Bát nhã Ba la mật đa thường khởi nghĩ này: Nếu Bồ tát Ma ha tát giác biết việc ma, chẳng theo việc ma, giác biết bạn ác, chẳng theo lời bạn ác, giác biết cảnh giới chẳng chuyển theo cảnh giới. Bồ tát Ma ha tát này quyết định chẳng lui bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Quyết định chẳng lui nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Quyết định chẳng lui chơn như cho đến bất tư nghì giới. Quyết định chẳng lui bốn lý thánh đế. Quyết định chẳng lui bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Quyết định chẳng lui bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Quyết định chẳng lui không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Quyết định chẳng lui tám giải thoát cho đến mười biến xứ. Quyết định chẳng lui các bậc Bồ tát. Quyết định chẳng lui đà la ni môn, tam ma địa môn. Quyết định chẳng lui năm nhãn, sáu thần thông. Quyết định chẳng lui Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Quyết định chẳng lui đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Quyết định chẳng lui pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Quyết định chẳng lui nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, ắt chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển nghe các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thuyết ra pháp yếu, thâm tâm vui mừng, cung kính tín thọ, khéo hiểu nghĩa thú, nơi tâm vững chắc in như kim cương, chẳng thể lay chuyển, chẳng thể dẫn cướp, thường siêng tu học bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, cũng khuyên người học, tâm không nhàm mỏi. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển như thế, đối pháp nào quay lui nên gọi chẳng quay lui ư?
Phật bảo: Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này đối tưởng sắc uẩn cho đến tưởng thức uẩn có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng nhãn xứ cho đến tưởng ý xứ có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng sắc xứ cho đến tưởng pháp xứ có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng nhãn giới cho đến tưởng ý giới có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng sắc giới cho đến tưởng pháp giới có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng nhãn thức giới cho đến tưởng ý thức giới có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng nhãn xúc cho đến tưởng ý xúc có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến tưởng ý xúc làm duyên sanh ra các thọ có quay lui nên gọi chẳng quay lui.
Đối tưởng địa giới cho đến tưởng thức giới có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng nhân duyên cho đến tưởng tăng thượng duyên có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng vô minh cho đến tưởng lão tử có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng tham sân si, tưởng các kiến thú có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng bố thí Ba la mật đa cho đến tưởng bát nhã Ba la mật đa có quay lui nên gọi chẳng quay lui.
Đối tưởng nội không cho đến tưởng vô tánh tự tánh không có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng chơn như cho đến tưởng bất tư nghì giới có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng bốn thánh đế có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng bốn niệm trụ cho đến tưởng tám thánh đạo chi có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng tám giải thoát cho đến tưởng mười biến xứ có quay lui nên gọi chẳng quay lui.
Đối tưởng Tịnh quán địa cho đến tưởng Như Lai địa có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng Cực hỷ địa cho đến tưởng Pháp vân địa có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng đà la ni môn, tam ma địa môn có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng năm nhãn, sáu thần thông có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng Như Lai mười lực cho đến tưởng mười tám pháp Phật bất cộng có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả có quay lui nên gọi chẳng quay lui.
Đối tưởng quả Dự lưu cho đến tưởng Độc giác Bồ đề có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng các hạnh Bồ tát Ma ha tát và chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí có quay lui nên gọi chẳng quay lui. Đối tưởng các dị sanh, Thanh văn, Độc giác, Bồ tát, Phật có quay lui nên gọi chẳng quay lui.
Sở dĩ vì sao? Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển như thế dùng tự tướng không quán tất cả pháp, rồi vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh cho đến chẳng thấy chút pháp khá được. Vì chẳng khá được nên không sở tạo tác. Vì không tạo tác nên gọi rốt ráo chẳng sanh. Vì rốt ráo chẳng sanh nên gọi Vô sanh pháp nhẫn. Bởi vì được Vô sanh pháp nhẫn như thế nên gọi Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển. Nếu Bồ tát Ma ha tát trọn nên các hành trạng tướng như thế, biết đấy là Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển.
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
