Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 21

Quyển Thứ 519

- Hội Thứ Ba

PHẨM XẢO TIỆN

Thứ 23 - 3

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm dùng gì làm tướng?

Phật bảo: Thiện Hiện! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm dùng không làm tướng, vô trước làm tướng, vô tướng làm tướng, vắng lặng làm tướng, xa lìa làm tướng. Sở dĩ vì sao? Trong tướng sâu thẳm Bát nhã Ba la mật đa như thế, các tướng các pháp đều bất khả đắc, vì vô sở hữu vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Vả có nhân duyên khá nói Bát nhã Ba la mật đa có bao diệu tướng, tất cả các pháp cũng có các diệu tướng như thế ư?

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Có nhân duyên nên khá nói Bát nhã Ba la mật đa có bao diệu tướng, các pháp cũng có diệu tướng như thế. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tánh không làm tướng, các pháp cũng lấy tánh không làm tướng. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm vô trước làm tướng, các pháp cũng lấy vô trước làm tướng. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm vô tướng làm tướng, các pháp cũng lấy vô tướng làm tướng. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm vắng lặng làm tướng, các pháp cũng lấy vắng lặng làm tướng. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm xa lìa làm tướng, các pháp cũng lấy xa lìa làm tướng. Do nhân duyên đây khá tác thuyết này: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm có bao diệu tướng, các pháp cũng có diệu tướng như thế, vì tất cả pháp đều tự tánh không, tự tánh lìa vậy.

Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Nếu tất cả pháp đều tự tánh không tự tánh lìa ấy, tức tất cả pháp tất cả pháp không, cũng tất cả pháp tất cả pháp lìa, làm sao hữu tình khá thi thiết có nhiễm có tịnh? Chẳng phải pháp tánh không có nhiễm có tịnh, cũng chẳng phải pháp lìa có nhiễm có tịnh. Chẳng phải pháp tánh không năng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng chẳng phải pháp lìa năng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Chẳng phải trong tánh không có pháp khá được, cũng chẳng phải trong lìa có pháp khá được. Chẳng phải trong tánh không có Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng chẳng phải trong lìa có Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề? Làm sao khiến tôi hiểu nghĩa thú sâu thẳm mà Phật đã thuyết?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Đêm dài hữu tình có tâm ngã ngã sở, chấp ngã ngã sở chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch thiện Thệ! Như vậy. Đêm dài hữu tình có tâm ngã ngã sở, chấp đắm ngã ngã sở.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Hữu tình đã chấp ngã và ngà sở trống không, xa lìa chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Hữu tình đã chấp ngã và ngã sở đều trống không, xa lìa.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Đâu chẳng phải hữu tình bởi chấp ngã ngã sở trôi lăn sanh tử? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như vậy. Bạch Thiện Thệ! Như vậy. Các loại hữu tình bởi chấp ngã ngã sở trôi lăn sanh tử.

Phật bảo: Thiện Hiện! Hữu tình trôi lăn sanh tử như thế bởi có tạp nhiễm, vậy nên hữu tình thi thiết có nhiễm. Nếu các hữu tình không tâm nhiễm đắm ngã và ngã sở, tức không tạp nhiễm. Nếu không tạp nhiễm, tức chẳng được có trôi lăn sanh tử. Trôi lăn sanh tử đã chẳng thể được, phải biết hữu tình xa lìa tạp nhiễm. Do không tạp nhiễm thi thiết có tịnh. Vậy nên, Thiện Hiện! Mặc dù tất cả pháp tự tánh đều không, tự tánh đều lìa, mà các hữu tình cũng có thể thi thiết có nhiễm có tịnh.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm và tất cả pháp tánh đều lìa, không như thế, Bồ tát Ma ha tát này thời chẳng hành sắc uẩn cho đến thức uẩn. Cũng chẳng hành nhãn xứ cho đến ý xứ. Cũng chẳng hành sắc xứ cho đến pháp xứ. Cũng chẳng hành nhãn giới cho đến ý giới. Cũng chẳng hành sắc giới cho đến pháp giới. Cũng chẳng hành nhãn thức giới cho đến ý thức giới. Cũng chẳng hành nhãn xúc cho đến ý xúc. Cũng chẳng hành nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ.

Cũng chẳng hành địa giới cho đến thức giới. Cũng chẳng hành nhân duyên cho đến tăng thượng duyên. Cũng chẳng hành vô minh cho đến lão tử. Cũng chẳng hành bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Cũng chẳng hành nội không cho đến cho đến vô tánh tự tánh không. Cũng chẳng hành chơn như cho đến bất tư nghì giới. Cũng chẳng hành khổ thánh đế cho đến đạo thánh đế.

Cũng chẳng hành bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Cũng chẳng hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Cũng chẳng hành lìa sanh mạng cho đến lìa tà kiến. Cũng chẳng hành không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Cũng chẳng hành tám giải thoát cho đến mười biến xứ.

Cũng chẳng hành Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa. Cũng chẳng hành Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa. Cũng chẳng hành đà la ni môn, tam ma địa môn. Cũng chẳng hành năm nhãn, sáu thần thông.

Cũng chẳng hành Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Cũng chẳng hành đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Cũng chẳng hành ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo. Cũng chẳng hành pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Cũng chẳng hành quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề. Cũng chẳng hành tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Cũng chẳng hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Sở dĩ vì sao? Vì các pháp như thế đều bất khả đắc, năng hành, sở hành, thời hành, xứ hành và do đây hành đều vô sở hữu.

Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành như thế, chẳng bị tất cả thế gian, trời, người, a tố lạc thảy làm hàng phục mà năng hàng phục kia.

Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành như thế, chẳng bị tất cả Thanh văn, Đ?c giác làm hàng phục mà năng hàng phục kia. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ tát Ma ha tát này đã được an trụ ngôi vô năng phục, nghĩa là ngôi Bồ tát ly sanh.

Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát này thường trụ tác ý Nhất thiết trí trí chẳng thể khuất phục.

Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát này khi hành như thế thời là gần kề Nhất thiết trí trí, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình?

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ntgươi đã nói. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm và tất cả pháp không tướng xa lìa như thế, Bồ tát Ma ha tát này tức chẳng hành sắc uẩn, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Như vậy, cho đến thời là gần kề Nhất thiết trí trí, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp đ? chúng hữu tình.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Giả sử ở châu Nam Thiệm bộ đây các loại hữu tình đều được thân người. Được thân người rồi phát tâm tu học các hạnh Bồ tát, đều chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đê. Có các thiện nam tử, thiện nữ nhân hết một đời sống, đem các đồ vui thượng diệu thế gian cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Lại đem căn lành đã nhóm như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân đây do nhân duyên này được phước nhiều chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đây đối giữa đại chúng tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như vậy, thi thiết gây dựng, phân biệt khai chỉ khiến kia dễ hiểu và trụ tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số, chẳng thể xưng tính.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Như vậy, cho đến giả sử các loại hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên đều được thân người. Được thân người rồi phát tâm tu học các hạnh Bồ tát, đều chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Có các thiện nam tử, thiện nữ nhân hết một đời sống đem các đồ vui thượng diệu thế gian cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đây. Lại đem căn lành mà nhóm như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây được phước nhiều chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân ở giữa đại chúng tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, thi thiết gây dựng, phân biệt khai chỉ khiến kia dễ hiểu và trụ tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân đây nhờ nhân duyên này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số, chẳng thể xưng tính được.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Giả sử các loại hữu tình ở châu Nam Thiệm bộ đây chẳng trước chẳng sau đều được thân người. Có các thiện nam tử, thiện nữ nhân phương tiện hóa dẫn đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn định vô sắc, hoặc năm thần thông, hoặc quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, hoặc lại Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Lại đem căn lành hóa dẫn như thế cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây được phước nhiều chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân ở giữa đại chúng tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, thi thiết gây dựng, phân biệt khai chỉ khiến kia dễ hiểu và chính an trụ tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số, chẳng thể xưng tính được.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Như vậy, cho đến giả sử các loại hữu tình Tam thiên đại thiên thế giới chẳng trước chẳng sau đều được thân người. Có các thiện nam tử, thiện nữ nhân phương tiện hóa dẫn đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn định vô sắc, hoặc năm thần thông, hoặc quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề, hoặc lại Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây được phước nhiều chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân ở giữa đại chúng tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, thi thiết gây dựng, phân biệt khai chỉ khiến kia dễ hiểu và chính an trụ tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nhờ nhân duyên đây chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số, chẳng thể xưng tính được.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này do oai lực tinh tiến tăng thượng đến bờ kia làm phước điền cho các hữu tình. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ tát Ma ha tát này đối pháp oai lực tinh tiến tăng thượng tất cả hữu tình không ai kịp được, chỉ trừ Như Lai Ứng Chánh Đ?ng Giác. Sở dĩ vì sao? Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thấy các hữu tình kẻ không lợi vui khởi tâm đại từ, thấy các hữu tình kẻ có suy khổ khởi tâm đại bi, thấy các hữu tình kẻ được lợi vui khởi tâm đại hỷ, thấy các hữu tình lìa tánh lìa tướng khởi tâm đại xả, chẳng phải sở đắc các Thanh văn, Đ?c giác.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này đối hữu tình bình đẳng phát khởi đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mà đối tất cả không chỗ chấp trước, chẳng đồng dị sanh, Thanh văn, Đ?c giác, tùy có sở đắc khởi tâm chấp trước.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm được đại quang minh, nghĩa là được bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa là ánh sáng lớn vậy.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này tuy chưa chứng được Nhất thiết trí trí, mà đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui, nên đến bờ kia làm phước điền cho hữu tình kham thọ tất cả áo mặc, uống ăn, giường tòa, thuốc men, các đồ tư sanh.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này thường trụ tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa, nên đền ơn thí chủ được rốt ráo, cũng năng gần kề Nhất thiết trí trí. Vậy nên, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn chẳng hư thọ bao nhiêu tín thí quốc vương đại thần và các hữu tình, muốn chỉ dẫn con đường chơn tịnh cho hữu tình, muốn vì hữu tình làm soi sáng lớn, muốn giải thoát hữu tình lao ngục ba cõi, muốn thí cho hữu tình mắt pháp thanh tịnh, nên thường an trụ tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát thường trụ tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa, thời các tác ý khác ở nơi trong ấy không cho tạm khởi.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này ngày đêm tinh siêng thường trụ tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa không khi tạm bỏ. Ví như có người trước chưa từng có ngọc báu mạc ni, khi sau gặp được vui mừng tự sung sướng, gặp phải nghịch duyên lại mất, sanh khổ não lớn, thường ôm lòng than tiếc, chưa từng lìa nhớ, nghĩ làm thế nào được lại ngọc này. Người kia do tác ý tương ưng đây duyên ngọc báu này không lúc nào bỏ. Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, nên thường an trụ tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Nếu chẳng an trụ tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thời là hỏng mất tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Tất cả tác ý đều tự tánh không, tất cả tác ý đều tự tánh lìa, các pháp cũng vậy, ở trong tất cả pháp đều tự tánh không tự tánh lìa. Hoặc Bồ tát Ma ha tát, hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Nhất thiết trí trí, hoặc các tác ý đều bất khả đắc, thì làm sao Bồ tát Ma ha tát chẳng lìa tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa, cũng lại chẳng lìa tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tất cả pháp, tất cả tác ý tự tánh đều không, tự tánh đều lìa. Không, lìa như thế chẳng Thanh văn làm, chẳng Độc giác làm, chẳng Bồ tát làm, chẳng Như Lai làm, cũng chẳng các hữu tình khác làm ra. Nhưng tất cả pháp, pháp định, pháp trụ, pháp tánh, pháp giới, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh lìa sanh, chơn như, thật tế và hư không giới, bất tư nghì giới, lẽ vậy thường trú. Bồ tát Ma ha tát này chẳng lìa tác ý tương ưng Bát nhã Ba la mật đa, cũng lại chẳng lìa tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, Nhất thiết trí trí và các tác ý tự tánh đều không, tự tánh đều lìa. Không, lìa như thế không thêm không bớt, nếu chính thông suốt tức gọi chẳng lìa.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Nếu Bát nhã Ba la mật đa cũng tự tánh không tự tánh lìa ấy, chúng Bồ tát Ma ha tát làm sao tu chứng tánh bình đẳng Bát nhã Ba la mật đa rồi bèn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Phật bảo: Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu chứng tánh bình đẳng Bát nhã Ba la mật đa, chẳng phải các Phật pháp có thêm có bớt, cũng chẳng phải các pháp, pháp định, pháp trụ, pháp tánh, pháp giới, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh lìa sanh, chơn như, thật tế và hư không giới, bất tư nghì giới có thêm có bớt. Vì cớ sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng một chẳng hai, cũng chẳng nhiều vậy.

Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, nơi tâm chẳng kinh chẳnh hãi, chẳng sợ chẳng chìm chẳng đắm, cũng không do dự. Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đã đến rốt ráo, an trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì tức Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng phải. Bạch Thế Tôn! Vì lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm trống rỗng chẳng có, tánh chẳng tự tại, tánh chẳng bền chắc năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng phải. Bạch Thế Tôn! Vì lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm trống rỗng chẳng có, tánh chẳng tự tại, tánh chẳng bền chắc có pháp khá được, năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức sắc uẩn cho đến thức uẩn năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa sắc uẩn cho đến thức uẩn có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức nhãn xứ cho đến ý xứ năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhãn xứ cho đến ý xứ có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức sắc xứ cho đến pháp xứ năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa sắc xứ cho đến pháp xứ có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức nhãn giới cho đến ý giới năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhãn giới cho đến ý giới có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức sắc giới cho đến pháp giới năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa sắc giới cho đến pháp giới có pháp khá được năng hành Bát nhà Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức nhãn thức giới cho đến ý thức giới năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhãn thức giới cho đến ý thức giới có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức nhãn xúc cho đến ý xúc năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhãn xúc cho đến ý xúc có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức địa giới cho đến thức giới năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa địa giới cho đến thức giới có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức nhân duyên cho đến tăng thượng duyên năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhân duyên cho đến tăng thượng duyên có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức vô minh cho đến lão tử năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa vô minh cho đến lão tử có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiên Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức nội không cho đến vô tánh tự tánh không năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nội không cho đến vô tát tự tánh không có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức chơn như cho đến bất tư nghì giới năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lià chơn như cho đến bất tư nghì giới có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức khổ tập diệt đạo thánh đế năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng . Bạch Thế Tôn! Vì lìa khổ tập diệt đạo thánh đế có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có .

Bạch Thế Tôn! Vì tức bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức tám giải thoát cho đến mười biến xứ năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa tám giải thoát cho đến mười biến xứ có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức đà la ni môn, tam ma địa môn năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa đà la ni môn, tam ma địa môn có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức năm nhãn, sáu thần thông năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa năm nhãn, sáu thần thông có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức sắc uẩn cho đến thức uẩn trống rỗng chẳng có, tánh chẳng tự tại, tánh chẳng bền chắc năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa sắc uẩn cho đến thức uẩn trống rỗng chẳng có, tánh chẳng tự tại, tánh chẳng bền chắc có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Như vậy cho đến tức nhất thiết trí, đạo tướng tri, nhất thiết tướng trí trống rỗng chẳng có, tánh chẳng tự tại, tánh chẳng bền chắc năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí trống rỗng chẳng có, tánh chẳng tự tại, tánh chẳng bền chắc có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Vì tức sắc uẩn cho đến thức uẩn chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa sắc uẩn cho đến thức uẩn chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có .

Bạch Thế Tôn! Như vậy cho đến vì tức nhất thiết trí, đạo tuớng trí, nhất thiết tướng trí chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng năng. Bạch Thế Tôn! Vì lìa nhất thiết trí, đạo tướng trị nhất thiết tướng trí chơn như, pháp giới, pháp tánh, tánh chẳng hư dối, tánh chẳng biến khác, tánh bình đẳng, tánh ly sanh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới có pháp khá được năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện! Chẳng có.

Bạch Thế Tôn! Nếu các pháp như thế đều chẳng năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ấy, các Bồ tát Ma ha tát làm sao năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Ngươi thấy có pháp năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng thấy.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Ngươi thấy Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là chỗ sở hành Bồ tát Ma ha tát chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng thấy.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Ngươi chẳng thấy pháp, pháp này khá được chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng được.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Pháp chẳng thể thấy là có sanh chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng sanh.

Phật bảo: Thiện Hiện! Như ngươi đã thấy thật tánh các pháp, tức là Vô sanh pháp nhẫn Bồ tát. Nếu Bồ tát Ma ha tát thành tựu Vô sanh pháp nhẫn như thế bèn đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề kham được nhận ký.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này đối Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả và mười tám pháp Phật bất cộng thảy vô lượng vô biên công đức thù thắng, gọi kẻ hành giả như thật năng tinh tiến. Nếu năng tu hành tinh tiến như thế mà chẳng được Vô thượng Chánh đẳng giác tri, nhất thiết tướng trí, đại trí, diệu trí, không có lẽ ấy. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ tát Ma ha tát này đã chứng được Vô sanh pháp nhẫn rồi, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối pháp đã được không lui không giảm.

Cụ thọ Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát vì bởi tánh tất cả pháp vô sanh, đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được nhận ký chăng? Thiện Hiện! Chẳng phải. Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát vì bởi tánh tất cả pháp sanh, đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được nhận ký chăng? Thiện Hiện! Chẳng phải.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát vì bởi tánh tất cả pháp sanh vô sanh, đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được nhận ký chăng? Thiện Hiện! Chẳng phải. Bạch Thế Tôn! Các B? tát Ma ha tát vì bởi tánh tất cả pháp chẳng sanh chẳng vô sanh, đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được nhận ký chăng? Thiện Hiện! Chẳng phải.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Nếu vậy làm sao các Bồ tát Ma ha tát đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề kham được nhận ký?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Ngươi thấy có pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được nhận ký chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng thấy. Tôi chẳng thấy pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề kham nhận ký, cũng chẳng thấy pháp đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề có kẻ năng chứng, thời chứng, xứ chứng và do đây chứng, đều bất khả đắc.

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Thiện Hiện phải biết: Nếu khi Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chẳng khởi nghĩ này: "Ta đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề sẽ năng chứng được. Ta dùng pháp này ở thời như thế, ở chỗ như vậy chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề". Sở dĩ vì sao? Vì các các Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm không tất cả phân biệt như thế thảy. Vì cớ sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm lìa các phân biệt. Nếu khởi phân biệt tức chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là sâu thẳm khó thấy khó giác, không thể tìm nghĩ, vượt cảnh tìm nghĩ, nhiệm mầu kín đáo, kẻ trí sáng suốt chứng được, vì lìa rốt ráo các tướng phân biệt vậy. Nếu các hữu tình đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây thường ưa lóng nghe, thọ trì đọc tụng, thông lanh rốt ráo, suy nghĩ đúng lý, y giáo tu hành, vì người chính nói, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng xen các tâm tâm sở khác, phải biết các loại hữu tình như thế quyết định chọn nên vô lượng căn lành, mới có thể đối trong ấy năng xong được việc này!

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Nếu các hữu tình đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây thường ưa lóng nghe, thọ trì đọc tụng, thông lanh rốt ráo, suy nghĩ đúng lý, y giáo tu hành, vì người chính nói, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng xen các tâm tâm sở khác, phải biết các loại hữu tình như thế quyết định trọn nên vô lượng căn lành, mới đối trong ấy năng xong việc này.

Kiều Thi Ca! Giả sử các loại hữu tình ở châu Nam Thiệm bộ đây cho đến thế giới Tam thiên đ?i thiên thảy đều trọn nên mười thiện nghiệp đạo, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn định vô sắc, hoặc năm thần thông thảy vô lượng công đức. Có các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây thường ưa lóng nghe, thọ trì đọc tụng, thông lanh rốt ráo, suy nghĩ đúng lý, y giáo tu hành, vì người chính nói. Các thiện nam tử, thiện nữ này chỗ được công đức hơn nhóm phước trước bội trăm là hơn, bội ngàn là hơn, cho đến bội cực số cũng lại là hơn.

Bấy giờ, trong hội có một Bí sô bảo Thiên Đế Thích rằng: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây nhiếp tâm chẳng loạn, thường ưa lóng nghe, thọ trì đọc tụng cho cực thông lanh, suy nghĩ đúng lý, y giáo tu hành, vì người chính nói, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng xen các tâm tâm sở khác, các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được công đức hơn các loại hữu tình châu Thiệm bộ cho đến thế giới Tam thiên đại thiên tất cả trọn nên mười thiện nghiệp đạo, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn định vô sắc, hoặc năm thần thông thảy vô lượng công đức?

Khi ấy, Thiên Đế Thích đáp lại Bí sô rằng: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này khi sơ phát một niệm tâm tương ưng Nhất thiết tướng trí chỗ được công đức đã hơn tất cả các loại hữu tình châu Nam Thiệm bộ cho đến thế giới Tam thiên đại thiên thảy đều trọn nên mười thiện nghiệp đạo, hoặc bốn tĩnh lự, hoặc bốn vô lượng, hoặc bốn định vô sắc, hoặc năm thần thông thảy vô lượng công đức bội nhiều trăm ngàn, huống gì lại năng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây nhiếp tâm chẳng loạn, thường ưa lóng nghe, thọ trì đọc tụng cho cực thông lanh, suy nghĩ đúng lý, y giáo tu hành, vì người chính nói, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng xen các tâm tâm sở khác, chỗ được công đức mà so lường được ư!

Bí sô phải biết: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này công đức trí huệ chẳng những hơn các loại hữu tình châu Nam Thiệm bộ cho đến thế giới Tam thiên đại thiên kia, tất cả trọn nên mười thiện nghiệp đạo, bốn tĩnh lự thảy vô lượng công đức, cũng hơn bao ngiêu công đức của tất cả thế gian, trời, người, a tố lạc thảy. Sở dĩ vì sao? Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lợi vui hữu tình không cùng tận vậy.

Bí sô phải biết: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này công đức trí huệ chẳng những hơn khắp bao nhiêu công đức thế gian, trời, người, a tố lạc thảy, cũng hơn bao nhiêu công đức tất cả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác. Sở dĩ vì sao? Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lợi vui hữu tình không cùng tận vậy.

Bí sô phải biết: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này công đức trí huệ chẳng những hơn khắp bao nhiêu công đức tất cả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, cũng hơn bao nhiêu công đức tất cả Bồ tát Ma ha tát xa lìa Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo tu hành bố thí Ba la mật đa cho đến tĩnh lự Ba la mật đa. An trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. An trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới. An trụ khổ tập diệt đạo thánh đế.

Tu hành bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Tu hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Tu hành tám giải thoát cho đến mười biến xứ. Tu hành không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Tu hành Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa. Tu hành tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn. Tu hành năm nhãn, sáu thần thông.

Tu hành Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Tu hành đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả . Tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Tu hành quán thuận nghịch mười hai nhân duyên khởi. Thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát và Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ấy.

Sở dĩ vì sao? Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lợi vui hữu tình không cùng tận vậy.

Bí sô phải biết: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này công đức trí huệ cũng hơn bao nhiêu công đức tất cả Bồ tát Ma ha tát xa lìa phương tiện khéo léo tu hành Bát nhã Ba la mật đa ấy. Sở dĩ vì sao? Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân này mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lợi vui hữu tình không cùng tận vậy.

Lại nữa, Bí sô! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này phải biết tức là Bồtát Ma ha tát. Bồ tát Ma ha tát này như thuyết tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm có phương tiện khéo léo, nên chẳng bị tất cả thế gian, trời, người, a tố lạc thảy và các Bồ tát, Độc giác, Thanh văn hàng phục được, năng nối nắm được chủng tánh Nhất thiết trí trí khiến chẳng dứt tuyệt, thường chẳng xa lìa chư Phật, Bồ tát bạn hành chơn tịnh, chẳng bao lâu sẽ ngồi tòa Diệu Bồ đề hàng phục tất cả ác ma quyến thuộc, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quay xe diệu pháp, vớt loại hữu tình khổ lớn sanh tử, khiến được Niết bàn an vui rốt ráo.

Bí sô phải biết: Bồ tát Ma ha tát này như thuyết tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm có phương tiện khéo léo, nên thường học pháp chúng Bồ tát Ma ha tát sở đáng học, chẳng học pháp Thanh văn và Độc giác thảy sở phải học.

Bí sô phải biết: Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, thường học Bồ tát Ma ha tát sở đáng học, nên trời bốn Đại thiên vương đều lãnh Thiên chúng của mình đi đến chỗ kia cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen đều nói lời này: Hay thay, Đại sĩ! Nên siêng tinh tiến học pháp chúng các Bồ tát Ma ha tát chỗ nên học, chớ học pháp Thanh văn và các Độc giác chỗ đáng học. Nếu học như thế sẽ mau ngồi tòa Diệu Bồ đề, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, như Như Lai Ứng Chánh Đ?ng Giác trước thọ bốn bát Đại thiên vương dâng cúng, ngươi sẽ thọ. Như xưa bốn Đại thiên vương hộ thế, dâng lên bốn chiếc bát, tôi cũng sẽ dâng.

Bí sô phải biết: Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, thường học đáng học chúng Bồ tát Ma ha tát, nên Thiên Đế chúng tôi đều lãnh Thiên chúng mình đi đến chỗ kia cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen đều nói lời này: Hay thay, Đại sĩ! Nên siêng tinh tiến học pháp đáng học của chúng các Bồ tát Ma ha tát nên học, chớ học pháp Thanh văn và các Độc giác nên học. Nếu học như thế sẽ mau ngồi tòa Diệu Bồ đề, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình.

Bí sô phải biết: Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo học đáng học của chúng Bồ tát Ma ha tát nên học, nên thiên tử Diệu Thời Phận, thiên tử Diệu Biến Hóa, thiên tử Diệu Tự Tại đều lãnh Thiên chúng của mình đi đến chỗ kia cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen đều nói lời này: Hay thay, Đại sĩ! Nên siêng tinh tiến học pháp đáng học của chúng Bồ tát Ma ha tát nên học, chớ học pháp Thanh văn và các Độc giác nên học. Nếu học như thế sẽ mau ngồi tòa Diệu Bồ đề, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình.

Bí sô phải biết: Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, thường học đáng học của chúng Bồ tát Ma ha tát nên học, nên chủ cõi Kham Nhẫn là Đại phạm thiên vương lãnh chúng Phạm thiên đi đến chỗ kia cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, nói lên lời này: Hay thay, Đại sĩ! Nên siêng tinh tiến học pháp đáng học của chúng Bồ tát Ma ha tát nên học, chớ học pháp Thanh văn và các Độc giác chỗ đáng học. Nếu học như thế sẽ mau ngồi tòa Diệu Bồ đề, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tôi phải qua đến dưới cội Bồ đề ân cần khuyên mời quay xe diệu pháp, lợi vui vô biên các lọai hữu tình.

Bí sô phải biết: Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, thường học pháp chúng Bồ tát Ma ha tát đáng học, nên trời Cực quang tịnh, nói rộng cho đến trời Sắc cứu cánh đều lãnh thiên chúng của mình đi đến chỗ kia cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, đồng nói lời này: Hay thay, Đại sĩ! Nên siêng tinh tiến học pháp đáng học của chúng Bồ tát Ma ha tát nên học. Nếu học như thế sẽ mau ngồi yên tòa Diệu Bồ đề, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình.

Bísô phải biết: Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, thượng học pháp đáng học của chúng Bồ tát Ma ha tát nên học, nên được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và chúng các Bồ tát Ma ha tát và các trời, rồng, a tố lạc thảy thường theo hộ niệm. Nhờ nhân duyên đây Bồ tát Ma ha tát này tất cả thế gian hiểm nạn nguy ách, thân tâm buồn khổ đều chẳng xâm hại. Thế gian sở hữu bốn đại chống trái khởi sanh các bệnh, chỗ gọi bệnh mắt, bệnh tai, bệnh mũi, bệnh lưỡi, bệnh các lóng đốt. Như vậy tất cả bốn trăm bốn bệnh đều đối trong thân hẳn không có được, chỉ trừ trọng nghiệp chuyển hiện chịu nhẹ.

Bí sô phải biết: Bồ tát Ma ha tát như thuyết tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo được công đức đời hiện như thế thảy, công đức đời sau vô lượng vô biên.

Quyển Thứ 520

- Hội Thứ Ba

PHẨM XẢO TIỆN

Thứ 23 - 4

Bấy giờ, A Nan Đà khởi nghĩ thầm này: Nay Thiên Đế Thích vì tự biện tài khen nói công đức thắng lợi Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, hay là sức oai thần Như Lai?

Khi ấy, Thiên Đế Thích biết chỗ nghi nơi tâm A Nan Đà, thưa rằng: Đại đức! Tôi đã khen nói công đức thắng lợi Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đều là sức oai thần Như Lai.

Bấy giờ, Phật bảo A Nan Đà rằng: Như vậy, như vậy. Nay Thiên Đế Thích đã khen nói công đức thắng lợi Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, phải biết đều thần lực Như Lai, chẳng phải tự biện tài. Sở dĩ vì sao? Vì công dức thắng lợi Bát nhã Ba la mật đa định chẳng phải sở năng khen nói của tất cả thế gian, trời, người, a tố lạc thảy.

Khánh Hỷ phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát siêng học suy nghĩ, khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa như thế, tất cả ác ma Tam thiên đại thiên đây đều sanh nghi ngờ, đồng khởi nghĩ này: Bồ tát Ma ha tát đây vì chứng thật tế, lui trụ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, hay tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình?

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, khi các ác ma sanh buồn khổ lớn, thân tâm run sợ như trúng tên độc.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, khi các ác ma đi đến chỗ ấy hóa làm nhiều thứ sự việc đáng ghê sợ, chỗ gọi dao gươm, ác thú, rắn độc, lửa dữ bốn phương đồng phát phực cháy, muốn khiến Bồ tát thân tâm kinh hoàng mê mất tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, đối chỗ tu hành tâm sanh lui khuất, cho đến phát khởi một niệm loạn ý đủ chướng ngại Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, là thân tâm sở nguyện ác ma kia vậy.

Bấy giờ, Khánh Hỷ bèn thưa Phật rằng: Vì các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đều bị ác ma làm rối loạn, hay có rối loạn, kẻ chẳng rối loạn?

Phật bảo: Khánh Hỷ! Chẳng phải các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đều bị ác ma làm rối loạn hết, mà có kẻ bị rối loạn, kẻ chẳng bị.

Cụ thọ Khánh Hỷ lại thưa Phật rằng: Những Bồ tát Ma ha tát nào khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm bị các ác ma làm rối loạn? Những Bồ tát Ma ha tát nào khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn?

Phật bảo: Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát đời trước nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây tâm chẳng tin hiểu, hủy chê phỉ báng, Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm bèn bị ác ma làm rối loạn. Nếu Bồ tát Ma ha tát đời trước nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây tin hiểu khen mỹ chẳng sanh chê báng, Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát đời trước nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây nghi ngờ do dự vì có hay không, vì thật chẳng thật, Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là bị ác ma làm rối loạn. Nếu Bồ tát Ma ha tát đời trước nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây nơi tâm trọn không nghi ngờ do dự, tin định thật có, Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mậr đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa bạn lành, bị các bạn ác nắm lấy, chẳng nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế. Bởi chẳng nghe nên chẳng hiểu rõ được. Vì chẳng hiểu rõ nên chẳng năng tu tập. Vì chẳng năng tu tập nên chẳng năng thỉnh hỏi. Bởi chẳng thỉnh hỏi nên chẳng như thuyết hành. Vì chẳng như thuyết nên chẳng năng chứng được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là bị ác ma làm rối loạn.

Nếu Bồ tát Ma ha tát gần gũi bạn lành, chẳng bị bạn ác nắm giữ, được nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, được nghe nên mới năng hiểu rõ. Do hiểu rõ nên tu tập được. Nhờ tu tập nên mới năng thỉnh hỏi. Nhờ thỉnh hỏi nên năng như thuyết hành. Do năng như thuyết hành nên bèn chứng được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa Bát nhã Ba la mật đa, thu nhận khen ngợi pháp chẳng chơn diệu, Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm bèn bị ác ma làm rối loạn. Nếu Bồ tát Ma ha tát gần gũi Bát nhã Ba la mật đa chẳng thu chẳng khen pháp chẳng chơn diệu, Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa Bát nhã Ba la mật đa, đối pháp chơn diệu hủy báng chê bai. Bấy giờ, ác ma bèn khởi nghĩ này: Nay Bồ tát đây là bạn cùng ta. Bởi kia hủy báng pháp chơn diệu, nên bèn có vô lượng các thiện nam tử trụ Bồ tát thừa đối pháp chơn diệu cũng sanh hủy báng. Do nhân duyên đây nguyện ta viên mãn. Các thiện nam tử Bồ tát thừa này nếu siêng tinh tiến tu các thiện pháp mà rơi Thanh văn hoặc bậc Độc giác, cũng khiến người rơi. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là bị ác ma làm rối loạn.

Nếu Bồ tát Ma ha tát gần gũi Bát nhã Ba la mật đa, đối pháp chơn diệu khen ngợi tin chịu, cũng khiến vô lượng các thiện nam tử trụ Bồ tát thừa đối pháp chơn diệu khen ngợi tin chịu. Do đấy ác ma buồn rầu kinh sợ. Các thiện nam tử Bồ tát thừa này nếu chẳng tinh siêng tu các thiện pháp mà cũng quyết định chẳng khiến mình người lui rơi Thanh văn hoặc Độc giác, tất chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi nghe thuyết kinh Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, khởi lời như vầy: Bát nhã Ba la mật đa như thế lý thú sâu thẳm khó thấy khó giác, dùng tuyến nói chi, lóng nghe thọ trì, đọc tụng suy nghĩ, tinh siêng tu học, thơ tả lưu khắp kinh điển này đây. Vì ta hãy chẳng năng được nguồn đáy ấy, huống là những kẻ phước mỏng trí cạn ư? Khi đó có vô lượng các thiện nam tử Bồ tát thừa nghe kia đã nói tâm đều kinh sợ, bèn lui tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, rơi nơi Thanh văn hoặc bậc bậc Đ?c giác. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là bị ác ma làm rối loan.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khi nghe thuyết kinh Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, khởi lời như vầy: Bát nhã Ba la mật đa như thế, lý thú sâu thẳm khó thấy khó giác, nếu chẳng tuyên nói, lóng nghe thọ trì, đọc tụng suy nghĩ, tinh siêng tu học, thơ tả lưu khắp mà năng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tất không có lẽ ấy. Khi đó có vô lượng các thiện nam tử trụ Bồ tát thừa nghe kia đã nói, vui mừng nhảy nhót, bèn đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thường vui lóng nghe, thọ trì đọc tụng cho giỏi thông lanh, suy nghĩ đúng lý, tinh siêng tu hành, vì người diễn nói, thơ tả lưu khắp, cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát ỷ mình có bao công đức căn lành, khinh chúng các Bồ tát Ma ha tát, bảo lời này rằng: Ta năng tu hành bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa, các ngươi chẳng năng. Ta năng an trụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không, các ngươi chẳng năng. Ta năng an trụ chơn như cho đến bất tư nghì giới, các ngươi chẳng năng. Ta năng an trụ khổ tập diệt đạo thánh đế, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành tám giải thoát cho đến mười biến xứ, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành đà la ni môn, tam ma địa môn, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành năm nhãn, sáu thần thông, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành nhân ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành pháp chỉ pháp quán, các ngươi chẳng năng. Ta năng quán thuận nghịch các nhánh duyên khởi, các ngươi chẳng năng. Ta năng quán sát các pháp tự tướng cộng tướng, các ngươi chẳng năng. Ta năng thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu hành tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, các ngươi chẳng năng. Ta năng tu học chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, các ngươi chẳng năng.

Bấy giờ, ác ma vui mừng nhảy nhót nói: Bồ tát đây là bạn bè với ta, trôi lăn sanh tử chưa có ngày ra khỏi. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm bèn bị ác ma làm rối loạn.

Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng ỷ mình có công đức căn lành khinh chúng các Bồ tát Ma ha tát, mặc dù thường tinh tiến tu các pháp lành mà chẳng chấp trước tướng các pháp lành. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát tự ỷ danh tánh được nhiều người quen biết, khinh dể các Bồ tát khác khéo tu thiện, thường khen đức mình, hủy chê lỗi người, thật không có các hành trạng tướng Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển mà bảo thật có, khởi các phiền não khen mình chê người, nói: Các ngươi không có danh tánh Bồ tát, duy ta độc có danh tánh Bồ tát. Bởi tăng thượng mạn khinh dể hủy chê chúng các Bồ tát Ma ha tát.

Bấy giờ, ác ma bèn khởi nghĩ này: Nay Bồ tát đây khiến cõi nước cung điện ta chẳng trống, tăng thêm địa ngục, bàng sanh, quỉ giới. Khi ấy, ác ma trợ thần lực cho kia khiến càng tăng thêm oai thế biện tài, do đấy được đông người tín thọ lời Bồ tát. Nhân đây khuyên phát đồng ác kiến kia. Đ?ng ác kiến rồi, học tà theo kia. Theo học tà rồi, phiền não nổi mạnh. Vì tâm điên đảo nên phát khởi ra các nghiệp nơi thân ngữ ý đều năng cảm được khổ quả suy tổn chẳng thể ưa muốn. Bởi nhân duyên đây tăng trưởng địa ngục, bàng sanh, quỉ giới, làm cho cung điện cõi nước ma đầy rẫy. Do đấy ác ma vui mừng nhảy nhót, ra làm các việc tùy ý tự tại. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm bị ác ma làm rối loạn.

Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng ỷ mình có danh tánh hư dối, khinh chê các Bồ tát khác khéo tu thiện, đối các công đức lìa tăng thượng mạn, thường chẳng khen mình, cũng chẳng hủy người, năng khéo giác biết các việc ác ma. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát cùng kẻ cầu Thanh văn, Độc giác thừa khinh hủy đấu tranh phỉ báng lẫn nhau. Bấy giờ, ác ma thấy việc đây rồi bèn khởi nghĩ này: Nay Bồ tát đây xa lìa Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, gần kề địa ngục, bàng sanh, quỷ giới. Sở dĩ vì sao? Vì khinh hủy đấu tranh phỉ báng lẫn nhau chẳng phải đạo Bồ đề, chỉ là đường tới hiểm ác địa ngục, bàng sanh, quỷ giới. Khởi nghĩ ấy rồi vui mừng nhảy nhót, khiến Bồ tát này oai thế càng thịnh, khiến vô lượng người tăng trưởng ác nghiệp. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm bèn bị ác ma làm rối loạn.

Nếu Bồ tát Ma ha tát cùng kẻ cầu Thanh văn, Độc giác thừa chẳng khinh hủy đấu tranh phỉ báng lẫn nhau, phương tiện hóa đạo khiến tới Đ?i thừa, hoặc khiến siêng tu thiện pháp nơi thừa mình. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát cùng các thiện nam tử cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khinh hủy đấu tranh phỉ báng lẫn nhau. Bấy giờ, ác ma thấy việc này rồi, bèn khởi nghĩ này: Hai Bồ tát đây đều xa Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đều gần địa ngục, bàng sanh, quỷ giới. Sở dĩ vì sao? Vì khinh hủy đấu tranh phỉ báng lẫn nhau chẳng phải đạo Bồ tát, chỉ là đường tới hiểm ác địa ngục, bàng sanh, quỷ giới. Khi đó ác ma khởi nghĩ đây rồi, vui mừng nhảy nhót, tăng oai thế cho kia, khiến hai bạn đảng này đấu tranh chẳng dứt. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm bèn bị ác ma làm rối loạn.

Nếu Bồ tát Ma ha tát cùng các thiện nam tử cầu Vô thượng chánh đẳng Bồ đề chẳng khinh hủy đấu tranh phỉ báng lẫn nhau, dạy bảo cho nhau tu các pháp lành mau tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng bị ác ma làm rối loạn.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu Bồ tát Ma ha tát chưa được ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đối các Bồ tát Ma ha tát đã được ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khởi tâm tổn hại đấu tranh khinh dể mắng nhục phỉ báng. Bồ tát Ma ha tát này tùy khởi bấy nhiêu tâm niệm chẳng nhiêu ích, trả lại bấy nhiêu kiếp từng tu thắng hạnh, trải bấy nhiêu thời xa lìa bạn lành, chịu lại bấy nhiêu sanh tử trói buộc. Nếu chẳng nới bỏ tâm Đại Bồ đề, trở lại bấy nhiêu kiếp mặc đội áo mũ siêng tu thắng hạnh không lúc gián đoạn, vậy sau mới trả lại công đức đã bị lui.

Bấy giờ, Khánh Hỷ bèn thưa Phật rằng: Bồ tát Ma ha tát này sở khởi ác tâm, tội khổ sanh tử, vì cần trôi lăn qua bấy nhiêu thời, nay ở thời gian giữa cũng được ra khỏi? Bồ tát Ma ha tát này đã lui thắng hạnh, vì cần tinh siêng qua bấy nhiêu kiếp mặc đội áo mũ tu các thắng hạnh không lúc gián đoạn, vậy sau mới trả lại công đức đã bị lui, hay ở thời gian giữa có nghĩa trả lại gốc?

Phật bảo: Khánh Hỷ! Ta vì Bồ tát, Độc giác, Thanh văn nói pháp có khỏi tội hoàn trả lại điều thiện.

Khánh Hỷ phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát chưa được ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối các Bồ tát Ma ha tát đã được ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khởi tâm tổn hại đấu tranh khinh dể mắng nhục phỉ báng, sau không hổ thẹn, ôm ác chẳng xả, chẳng năng đúng pháp phơi bày hối lỗi. Ta nói loại kia ở thời gian giữa không có nghĩa khỏi tội trả lại điều thiện, cần qua bấy nhiêu kiếp trôi lăn sanh tử, xa lìa bạn lành, bị các khổ ràng buộc. Nếu chẳng nới bỏ tâm Đại Bồ đề, cần qua bấy nhiêu kiếp mặc đội áo mũ siêng tu thắng hạnh không lúc gián đoạn, vậy sau mới bổ lại công đức đã bị lui.

Nếu Bồ tát Ma ha tát chưa được ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối các Bồ tát Ma ha tát đã được ký chẳng quay lui Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, khởi tâm tổn hại đấu tranh khinh dể mắng nhục phỉ báng. Về sau sanh hổ thẹn, tâm chẳng buộc ác, liền năng đúng pháp phơi bầy hối lỗi, khởi nghĩ như vầy: "Ta nay đã được thân người khó được, ai cho lại khởi tội lỗi như thế mất thiện lợi lớn. Ta nên nhiêu ích tất cả hữu tình, ai cho đối trong phản làm suy tổn. Ta nên cung kính tất cả hữu tình như tớ thờ chủ, ai cho đối trong phản làm kiêu mạn hủy nhục khinh lấn. Ta nên nhịn chịu tất cả hữu tình đánh đập quở mắng, ai cho đối kia phản đem thân ngữ bạo ác trả thù. Ta nên hòa giải tất cả hữu tình khiến kính mến nhau, ai cho lại khởi lời lẽ nghịch ác cùng kia chống cãi. Ta nên nhịn chịu tất cả hữu tình thời dài dậm đạp in như đường xá, cũng như rường cầu, ai cho đối kia phản thêm lấn nhục. Ta cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì vớt hữu tình khổ lớn sanh tử, khiến được Niết bàn an vui rốt ráo, ai cho lại muốn đem khổ gia thêm. Ta nên từ nay tận đời vị lai như câm như ngọng, như điếc như mù, đối các hữu tình không chỗ phân biệt. Giả sử chém cắt đầu, chân tay, cánh tay, móc mắt, cắt tai, xẻo mũi, cắt lưỡi, cưa xẻ cả thân phần chi thể, đối hữu tình kia quyết chẳng khởi ác tâm. Nếu ta khởi ác thời là lui hoại đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, chướng ngại sở cầu Nhất thiết trí trí, chẳng năng được lợi ích an vui hữu tình".

Khánh Hỷ phải biết: Bồ tát Ma ha tát này, ta nói ở thời gian giữa cũng có nghĩa khỏi tội trả lại điều thiện, chẳng cần chẳng qua bấy nhiêu kiếp số trôi lăn sanh tử. Ác ma đối kia chẳng làm rối loạn được, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Các Bồ tát Ma ha tát chẳng nên cùng kẻ cầu Thanh văn, Độc giác thừa giao thiệp. Nếu cùng giao thiệp chẳng nên ở chung. Nếu phải ở chung chẳng nên cùng kia luận nghĩa quyết chọn. Sở dĩ vì sao? Nếu cùng loại kia luận nghĩa quyết chọn hoặc sẽ phát khởi tâm giận giữ thảy, hoặc lại khiến sanh nói lời thô ác. Nhưng các Bồ tát đối loại hữu tình chẳng nên phát khởi tâm giận dữ thảy, cũng chẳng nên sanh nói lời thô ác. Giả sử phải bị chém cắt đầu chân thân phần cũng chẳng nên khởi giận dữ lời ác. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát Ma ha tát nên khởi nghĩ này: Ta cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vì vớt hữu tình các khổ sanh tử, khiến được lợi ích an vui rốt ráo, ai cho đối kia lại làm việc ác?

Khánh Hỷ phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát đối loại hữu tình khởi tâm giận dữ, phát lời thô ác, bèn ngại Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cũng hoại vô biên pháp hạnh Bồ tát. Vậy nên, chúng Bồ tát Ma ha tát muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối các hữu tình chẳng nên giận dữ, cũng chẳng nên khởi nói lời thô ác.

Bấy giờ, Khánh Hỷ bèn thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát cùng Bồ tát Ma ha tát ở chung bằng cách nào?

Phật bảo: Khánh Hỷ! Các Bồ tát Ma ha tát ở chung Bồ tát Ma ha tát cùng xem nhau nên như Thế Tôn. Sở dĩ vì sao? Các Bồ tát Ma ha tát cùng Bồ tát Ma ha tát lần lữa xem nhau nên khởi nghĩ này: "Kia là chơn thiện tri thức làm bạn cùng ta, đồng cưỡi một thuyền. Chúng ta cùng kia khi học, chỗ học và pháp được học, hoặc do đây học đều không có khác. Như kia nên học bố thí Ba la mật đa cho đến Bát nhã ba la mật đa, ta cũng nên học. Như kia nên học nội không cho đến vô tánh tự tánh không, ta cũng nên học. Như kia nên học chơn như cho đến bất tư nghì giới, ta cũng nên học. Như kia nên học khổ tập diệt đạo thánh đế, ta cũng nên học. Như kia nên học bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi, ta cũng nên học. Như kia nên học bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, ta cũng nên học. Như kia nên học không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn, ta cũng nên học. Như kia nên học tám giải thoát cho đến mười biến xứ, ta cũng nên học. Như kia nên học trí Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa, ta cũng nên học. Như kia nên học Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa, ta cũng nên học. Như kia nên học đà la ni môn, tam ma địa môn, ta cũng nên học. Như kia nên học năm nhãn, sáu thần thông, ta cũng nên học. Như kia nên học Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, ta cũng nên học. Như kia nên học đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, ta cũng nên học. Như kia nên học nhân ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo, ta cũng nên học. Như kia ta nên học pháp vô vong thất, tánh hăng trụ xả, ta cũng nên học. Như kia nên thành thục hữu tình,nghiêm tịnh cõi Phật, ta cũng nên học. Như kia nên học nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, ta cũng nên học".

Lại khởi nghĩ này: Các Bồ tát kia vì ta thuyết đạo Đại Bồ đề tức bạn lành ta, cũng thầy dẫn ta. Nếu Bồ tát Ma ha tát kia trụ tác ý tạp, lìa tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí, ta sẽ đối trong chẳng đồng kia học. Nếu Bồ tát Ma ha tát kia lìa tác ý tạp, chẳng lìa tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí, ta phải đối trong thường đồng kia học.

Khánh Hỷ phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát năng học như thế, thời tư lương Bồ đề mau được viên mãn. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế, cùng chúng các Bồ tát Ma ha tát gọi học bình đẳng.

Hội Thứ Ba

PHẨM KHI HỌC

Thứ 24

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Sao là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát, các Bồ tát Ma ha tát đối trong học nên gọi học bình đẳng?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nội không cho đến vô tánh tự tánh không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Các Bồ tát Ma ha tát học với trong nên gọi học bình đẳng. Do học bình đẳng mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Thiện Hiện! Sắc uẩn cho đến thức uẩn không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Nhãn xứ cho đến ý xứ không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Sắc xứ cho đến pháp xứ không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Nhãn giới cho đến ý giới không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Sắc giới cho đến pháp giới không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Nhãn thức giới cho đến ý thức giới không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Nhãn xúc cho đến ý xúc không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát.

Địa giới cho đến thức giới không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Nhân duyên cho đến tăng thượng duyên không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Vô minh cho đến lão tử không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Nội không cho đ?n vô tánh tự tánh không không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Chơn như cho đến bất tư nghì giới không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Khổ tập diệt đạo thánh đế không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát.

Bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Tám giải thoát cho đến mười biến xứ không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát.

Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa không là tánh bình đẳng Bồ tát M ha tát. Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Đà la ni môn, tam ma địa môn không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Năm nhãn, sáu thần thông không là tánh bình đẳng Bồ át Ma ha tát.

Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả không là tánh bình đẳnh Bồ tát Ma ha tát. Nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát.

Quả Dự lưu cho đến Đ?c giác Bồ đề không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát. Chư Phật Chánh đẳng Bồ đề không là tánh bình đẳng Bồ tát Ma ha tát.

Các Bồ tát Ma ha tát học với trong nên gọi học bình đẳng. Do học bình đẳng mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát vì sắc tận nên học, cho đến vì chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề tận nên học, là học Nhất thiết trí trí chăng? Nếu Bồ tát Ma ha tát vì sắc lìa nên học, cho đến vì chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lìa nên học, là học Nhất thiết trí trí chăng? Nếu Bồ tát Ma ha tát vì sắc diệt nên học, cho đến vì chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên học, là học Nhất thiết trí trí chăng? Nếu Bồ tát Ma ha tát vì sắc chẳng sanh nên học, cho đến vì chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng sanh nên học, là học Nhất thiết trí trí chăng?

Phật bảo: Thiện Hiện! Như ngươi đã hỏi. Nếu Bồ tát Ma ha tát vì sắc cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề tận vậy, lìa vậy, diệt vậy, chẳng sanh vậy nên học là học Nhất thiết trí trí chăng ấy. Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Chơn như sắc cho đến chơn như chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề tận lìa diệt đoạn chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng phải vậy. Bạch Thiện Thệ! Chẳng phải vậy.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối chơn như năng học được như thế là học Nhất thiết trí trí.

Thiện Hiện phải biết: Chơn như không tận, không lìa, không diệt, không đoạn, chẳng thể tác chứng. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng học được như thế là học Nhất thiết trí trí.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế là học bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa. Là học nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Là học chơn như cho đến bất tư nghì giới. Là học khổ tập diệt đạo thánh đế.

Là học bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Là học bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Là học không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Là học tám giải thoát cho đến mười biến xứ. Là học trí Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa. Là học Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa. Là học đà la ni môn, tam ma địa môn. Là học năm nhãn, sáu thần thông.

Là học Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Là học đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Là học nhân ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo. Là học pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Là học nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Là học tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát. Là học chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát khi năng học bố thí Ba la mật đa cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề như thế, tức là vì học Nhất thiết trí trí.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế đến tất cả học bờ kia rốt ráo. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế, tất cả thiên ma và các ngoại đạo đều chẳng năng phục dẹp được. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế mau đến bậc Bồ tát Bất thối chuyển. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế đi từ chỗ đi Tổ Phụ Như Lai. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế đối năng hộ pháp tùy chuyển không trái ngược, năng làm pháp lìa tối điều đáng làm. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế giỏi năng thành thục tất cả hữu tình, khéo năng nghiêm tịnh cõi nước tự Phật. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế gọi là khéo học đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả và vô lượng vô biên Phật pháp khác. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế là học ba phen quay xe Vô thượng pháp mười hai hành tướng, là học an để trăm ngàn trăm ức muôn ức chúng nơi cõi Vô dư y Bát Niết bàn khiến vào Niết Bàn. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế là học chẳng dứt giống tánh Như Lai, là học mở cửa cam lồ chư Phật, là học an lượng vô lượng vô số vô biên hữu tình trụ pháp Tam thừa, là học thị hiện tất cả hữu tình cõi chơn vô vi tịch diệt rốt ráo, đấy là tu học Nhất thiết trí trí. Kẻ học như thế hữu tình hèn kém chẳng thể học được. Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn khéo cứu giúp tất cả hữu tình đại khổ sanh tử nên học như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế quyết định chẳng đọa địa ngục, bàng sanh, cõi Diêm ma vương. Quyết định chẳng sanh trong chỗ biên địa chẳng biết tin Tam bảo. Quyết định chẳng sanh nhà nghề hàng thịt, nhà gánh thây chết, và các thứ nhà nghèo cùng hà tiện hết luật nghi. Trọn chẳng bị mù điếc câm ngọng, cùi tạp cụt chân, căn chi tàn khuyết, lưng khòm, lảng trí, ung thư, lác hủi, bệnh trĩ, ghẻ dữ, chẳng cao chẳng lùn, cũng chẳng đen sì, và không các thứ bệnh ghẻ uế ác.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế quyết định chẳng đọa địa ngục, bàng sanh, cõi Diêm ma vương. Quyết định chẳng sanhtrong chỗ biên địa chẳng sanh nhà nghề hàng thịt, nhà gánh thây chết, và các thứ nhà nghèo cùng hạ tiện hết luật nghi. Trọn chẳng bị mù điếc câm ngọng, cùi tạp cụt chân, căn chi tàn khuyết, lưng khòm, lảng trí, ung thư lác hủi, bệnh trĩ, ghẻ dữ, chẳng cao chẳng lùn, cũng chẳng đen sì, và không các thứ bệnh ghẻ uế ác.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế đời đời thường được quyến thuộc viên mãn, hình mạo đẹp đẽ, lời nói uy nghiêm, nhiều người kính mến. Sanh ở chỗ nào lìa hại sanh mạng cho đến tà kiến, trọn chẳng thu nhập tà pháp hư dối. Chẳng dùng tà pháp mà tự sanh sống, cũng chẳng thu nhận hữu tình phá giới ác kiến báng pháp lấy làm thân hữu.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế quyết sanh ở chỗ trời Trường thọ đắm vui ít huệ. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ tát Ma ha tát này trọn nên thế lực phương tiện khéo léo. Do thế lực khéo léo phương tiện đây nên tuy năng vào tĩnh lự vô lượng và định vô sắc mà chẳng theo thế lực kia thọ sanh. Vì được Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu nhiếp thọ nên thành tựu phương tiện khéo léo như thế. Ở trong các định tuy thường năng được vào ra tự tại mà chẳng theo thế lực các định kia sanh trời Trường thọ phế bỏ tu hạnh Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế, đối tất cả pháp đều được thanh tịnh. Do thanh tịnh nên chẳng rơi các bậc Thanh văn, Độc giác.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Nếu tất cả pháp bản tánh thanh tịnh, làm sao chúng Bồ tát Ma ha tát khi học như thế đối tất cả pháp lại được thanh tịnh?

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Các pháp bản lai tự tánh thanh tịnh, Bồ tát Ma ha tát này đối trong tất cả pháp bản tánh thanh tịnh, tinh siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo như thật trong suốt, tâm chẳng chìm đắm cũng chẳng trệ ngại, xa lìa tất cả phiền não nhiễm trước, nên nói Bồ tát khi học như thế đối tất cả pháp lại được thanh tịnh.

Lại nữa, Thiện Hiện! Mặc dù tất cả pháp bản tánh thanh tịnh mà các dị sanh chẳng biết thấy giác. Bồ tát Ma ha tát này vì muốn khiến kia biết thấy giác, nên tu hành bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa. Nói rộng cho đến tu hành nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế, đối Phật mười lực, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả và mười tám pháp Phật bất cộng thảy đều được viên mãn thanh tịnh rốt ráo.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế đối các hữu tình tâm hành sai khác đều năng thông suốt được đến mức rất cùng cực, phương tiện khéo léo khiến các hữu tình biết tất cả pháp bản tánh thanh tịnh, chứng được Niết bàn thanh tịnh rốt ráo.

Thiện Hiện phải biết: Ví như đại địa ít chỗ sanh ra vàng bạc các thứ ngọc qúi, nhiều chỗ sanh ra cát đá ngói sỏi. Các loại hữu tình cũng lại như thế, phần ít năng học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, phần nhiều học pháp Thanh văn, bậc Đ?c giác.

Thiện Hiện phải biết: Ví như đạo người, phần ít năng tu nghiệp vua Chuyển luân, phần nhiều thọ hành nghiệp Tiểu quốc vương. Các loại hữu tình cũng lại như thế, phần ít năng tu đạo Nhất thiết trí trí, phần nhiều thọ hành đạo Thanh văn, Đ?c giác.

Thiện Hiện phải biết: Chúng các bồ tát cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ít được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà nhiều rơi Thanh văn, hoặc Đ?c giác.

Thiện Hiện phải biết: Các thiện nam tử trụ Bồ tát thừa, nếu chẳng xa lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, định năng được vào tới bậc Bất thối chuyển. Nếu có xa lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, định đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề sẽ có quay lui. Vậy nên, chúng Bồ tát Ma ha tát muốn được bậc Bồ tát Bất thối chuyển, muốn vào số Bồ tát Bất thối chuyển, phải siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo như thế, trọn chẳng phát khởi tâm đồng hành xan tham phá giới giận dữ lười biếng tán động ác huệ, cũng chẳng phát khởi tâm đồng hành tham dục giận dữ ngu si kiêu mạn, cũng chẳng phát khởi tâm đồng hành buông lung sai lầm và các tội lỗi khác, cũng chẳng phát khởi tâm chấp trước đồng hành sắc uẩn cho đến thức uẩn. Nói rộng cho đến cũng chẳng phát khởi tâm chấp trước đồng hành cho đến chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo,chẳng thấy có pháp này khá được ấy, vì vô sở đắc nên chẳng khởi tâm chấp trước đồng hành các pháp sắc thảy vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo như thế, năng nhiếp tất cả Ba la mật đa, năng nhóm tất cả Ba la mật đa, năng dẫn tất cả Ba la mật đa. Sở dĩ vì sao? Vì trong Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm trùm chứa tất cả Ba la mật đa vậy.

Thiện Hiện phải biết: Như bị thân kiến khắp năng nhiếp thọ sáu mươi hai kiến. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng lại như thế, trùm chứa tất cả Ba la mật đa.

Thiện Hiện phải biết: Ví như các người bị chết đuối, mạng căn diệt nên các căn diệt theo. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng lại như thế, tất cả sở học Ba la mật đa thảy đều tùy theo. Nếu không Bát nhã Ba la mật đa cũng không tất cả Ba la mật đa. Vậy nên, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn đến bờ kia rốt ráo của tất cả Ba la mật đa nên siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng siêng tu học được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối các hữu tình rất thượng rất thắng. Sở dĩ vì sao? Vì Bồ tát Ma ha tát này năng siêng tu học được pháp vô thượng vậy.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Các loại hữu tình ở thế giới Tam thiên đại thiên đây đã là nhiều chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Các loại hữu tình trong châu Thiệm bộ hãy nhiều vô số, huống nào các loại hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên đâu chẳng là nhiều!

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Thiện Hiện phải biết: Giả sử các loại hữu tình thế giới Tam thiên đại thiên chẳng trước chẳng sau đều được thân người. Được thân người rồi chẳng trước chẳng sau đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát. Tu hành mãn rồi chẳng trước chẳng sau đều được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Có Bồ tát Ma ha tát hết một đời sống năng đem các thứ đồ vui thượng diệu, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen các Như Lai Ứng Chánh Đ?ng Giác này. Nơi ý hiểu sao? Bồ tát Ma ha tát đây do nhân duyên này được phước nhiều chăng? Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Nhiều lắm.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu các thiện nam tử Bồ tát thừa năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, thường muốn lóng nghe thọ trì đọc tụng, thông lanh rốt ráo, suy nghĩ đúng lý, y giáo tu hành, biên chép lưu khắp, chỗ được công đức rất nhiều hơn trước vô lượng vô số. Sở dĩ vì sao? Bát la Ba la mật đa sâu thẳm đủ đại nghĩa dụng, năng khiến chúng Bồ tát Ma ha tát mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn ở trên đầu tất cả hữu tình, muốn khắp nhiêu ích tất cả hữu tình. Kẻ không cứu hộ vì làm cứu hộ, kẻ không nương về vì làm nương về, kẻ không vào tới vì làm vào tới, kẻ không tròng mắt vì làm tròng mắt, kẻ không ánh sáng vì làm ánh sáng, kẻ mất đường chính chỉ cho đường chính, kẻ chưa Niết bàn khiến được Niết bàn, thời phải học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế.

Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, muốn đi cảnh giới chư Phật đã đi, muốn dạo chơi chỗ chư Phật đã dạo chơi, muốn làm rống Như Lai Đại sư tử, muốn đánh trống pháp Vô thượng chư Phật, muốn dộng chuông pháp Vô thượng chư Phật, muốn thổi ốc pháp Vô thượng chư Phật, muốn thăng tòa pháp Vô thượng chư Phật, muốn diễn nghĩa pháp Vô thượng chư Phật, muốn dứt lưới nghi tất cả hữu tình, muốn vào cõi pháp cam lồ chư Phật, muốn hưởng pháp vui nhiệm mầu chư Phật, muốn chứng công đức viên tịnh Như Lai, thời phải học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế không có tất cả công đức căn lành nào mà chẳng năng được. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là làm chỗ nương cho tất cả giống công đức căn lành vậy.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, đâu cũng năng được công đức căn lành Thanh văn, Đ?c giác ?

Phật bảo: Thiện Hiện! Công đức căn lành Thanh văn Độc giác, chúng các Bồ tát Ma ha tát đây cũng đều năng được. Nhưng đối trong ấy không trụ không mắc. Đem thắng trí kiến chính quán sát rồi, vượt khỏi Thanh văn và Độc giác tới vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh. Nên chúng Bồ tát Ma ha tát này không có tất cả công đức căn lành nào mà chẳng năng được.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế thời là gần kề Nhất thiết trí trí, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế là làm chơn thật phước điền cho tất cả thế gian, trời, người, a tố lạc thảy, vượt trên phước điền xuất thế gian, Sa môn, Phạm chí, Thanh văn, Đ?c giác, mau năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế, tùy sanh chỗ nào chẳng bỏ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, chẳng lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, thường hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, phải biết đối Nhất thiết trí trí đã được chẳng quay lui, đối tất cả Pháp năng chính giác biết, xa lìa Thanh văn bậc Đ?c giác thảy, gần gũi Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, khởi nghĩ như vầy: "Đây là Bát nhã Ba la mật đa, đây là thời tu, đây là xứ tu, ta năng tu Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây. Ta do Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, nới bỏ pháp đáng bỏ như thế, quyết định sẽ được chứng Nhất thiết trí trí". Bồ tát Ma ha tát này chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa, cũng đối Bát nhã Ba la mật đa chẳng hiểu rõ được gì. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng khởi nghĩ này: Ta là Bát nhã Ba la mật đa, đây là thời tu, đây là xứ tu, đây là kẻ tu, đây là pháp bị Bát nhã Ba la mật đa xa lìa, đây là pháp được Bát nhã Ba la mật đa soi tỏ, đây là Bát nhã Ba la mật đa sở chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu biết như vậy là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, khởi nghĩ như vầy: Đây chẳng Bát nhã Ba la mật đa, đây chẳng thời tu, đây chẳng xứ tu, đây chẳng kẻ tu, chẳng do Bát nhã Ba la mật đa xa lìa tất cả pháp nên bỏ lìa, chẳng do Bát nhã Ba la mật đa định năng chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả pháp đều trụ chơn như, pháp giới, pháp tánh, nói rộng cho đến bất tư nghì giới. Trong đây tất cả đều không sai khác. Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát khi học như thế là hành Bát nhã Ba la mật đa mau năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Quyển Thứ 521

Hội Thứ Ba

PHẨM THẤY BẤT ĐỘNG

Thứ 25 - 1

Khi ấy, Thiên Đế Thích khởi nghĩ trộm này: Nếu Bồ tát Ma ha tát tu hành bố thí Ba la mật đa nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, hãy vượt trên tất cả hữu tình, huống được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu các hữu tình nghe nói danh tự Nhất thiết trí trí rất sanh tin hiểu, hãy còn được lợi lành trong người và được thọ mạng tối thắng thế gian, huống phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, hoặc năng lóng nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Nếu các hữu tình năng phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, lóng nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, các hữu tình khác đều nên nguyện muốn chỗ được công đức, thế gian trời, người, a tố lạc thảy đều chẳng kịp được.

Bấy giờ, Thế Tôn biết Thiên Đế Thích tâm đã nghĩ gì, bèn bảo đó rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói.

Khi ấy, Thiên Đế Thích nhảy nhót vui mừng, liền lấy hương hoa mầu nhiệm trên trời dâng rải lên Như Lai và các Bồ tát. Đã rải hoa rồi, khởi lời nguyện này: Nếu các thiện nam tử Bồ tát thừa cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tôi đem công đức căn lành đã sanh khiến kia sở nguyện mau được viên mãn, chóng năng chứng được Nhất thiết trí trí, khiến kia sở cầu Vô thượng Phật pháp mau được viên mãn, khiến kia sở cầu pháp tự nhiên mau được viên mãn, khiến kia sở cầu pháp vô lậu mau được viên mãn, khiến kia sở muốn nghe tất cả pháp đều được như ý. Nếu kẻ cầu Thanh văn Đ?c giác thừa cũng khiến sở nguyện chóng được đầy đủ. Khởi nguyện này rồi bèn thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam từ Bồ tát thừa đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, tôi chẳng dám sanh một ý nghĩ gì khác khiến kia quay lui tâm Đại Bồ đề, tôi cũng chẳng sanh một ý nghĩ gì khác khiến các Bồ tát nhàm lìa Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, lui rơi Thanh văn bậc Đ?c giác thảy.

Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thân tâm ưa muốn, tôi nguyện tâm kia càng bội tăng tiến mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nguyện chúng Bồ tát Ma ha tát kia thấy các thứ khổ trong sanh tử rồi, vì muốn lợi vui thế gian, trời, người, a tố lạc thảy phát khởi nhiều thứ đại nguyện vững chắc rằng: "Ta đã tự qua biển cả sanh tử, cũng phải tinh siêng độ kẻ chưa qua. Ta đã tự mở sanh tử trói buộc, cũng phải tinh siêng tháo mở kẻ chưa mở. Ta đối các thứ sợ hãi sanh tử đã tự yên ổn, cũng phải tinh siêng kẻ chưa yên ổn. Ta đã tự chứng Niết bàn rốt ráo, cũng phải tinh siêng khiến kẻ chưa chứng đều đồng chứng được".

Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân đối công đức Bồ tát sơ phát tâm, thâm tâm tùy hỷ được bất nhiêu phước? Đối công đức Bồ tát phát tâm lâu, thâm tâm tùy hỷ được bấy nhiêu phước? Đối công đức Bồ tát bậc Bất thối chuyển, thâm tâm tùy hỷ được bấy nhiêu phước? Đối công đức Bồ tát còn buộc một đời, thâm tâm tùy hỷ được bấy nhiêu phước?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Kiều Thi Ca! Mưa cõi bốn đại châu khá đếm biết được, các thiện nam tử thiện nữ nhân đây đồng tâm tùy hỷ sanh ra phước đức chẳng lường biết được.

Kiều Thi Ca! Mưa thế giới tiểu thiên khá đếm biết được, các thiện nam tử thiện nữ nhân đây đồng tâm tùy hỷ sanh ra phước đức chẳng lường biết được.

Kiều Thi Ca! Mưa thế giới trung thiên khá đếm biết được, các thiện nam tử thiện nữ nhân đây đồng tâm tùy hỷ sanh ra phước đức chẳng lường biết được.

Kiều Thi Ca! Mưa thế giới Tam thiên đại thiên Ta đây khá đếm biết được, các thiện nam tử thiện nữ nhân đây đồng tâm tùy hỷ sanh ra các phước đức chẳng lường biết được.

Kiều Thi Ca! Giả sử thế giới Tam thiên đại thiên hiệp làm một biển, có kẻ lấy một lông chẻ làm trăm phần, cầm một phần đầu chấm nước biển kia khá đếm giọt biết được. Các thiện nam tử thiện nữ nhân đây đồng tâm tùy hỷ sanh ra các phước đức chẳng lường biết được. Sở dĩ vì sao? Vì các thiện nam tử thiện nữ nhân đây đồng tâm tùy hỷ sanh ra các phước đức không ngằn mé vậy.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Nếu các hữu tình đối công đức thù thắng các Bồ tát kẻ chẳng tùy hỷ, phải biết đều bị ma nắm giữ, bị ma ám bắt, bạn đảng của ma, chết cõi thiên ma sanh đến trong đây. Sở dĩ vì sao? Nếu Bồ tát Ma ha tát cầu tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, nếu có kẻ phát tâm đối công đức kia thâm sanh tùy hỷ, đều năng phá hoại tất cả ma quân cung điện quyến thuộc.

Bạch Thế Tôn! Nếu các hữu tình thâm tâm kính mến Phật Pháp Tăng bảo, tùy sanh chỗ nào thường muốn thấy Phật nghe Pháp gặp Tăng, đối các công đức căn lành chúng Bồ tát Ma ha tát rất nên tùy hỷ. Đã tùy hỷ rồi hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà chẳng nên sanh tưởng hai chẳng hai. Nếu năng được như thế, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nhiêu ích hữu tình, phá chúng ma quân.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Nếu các hữu tình đối công đức căn lành Bồ tát Ma ha tát thâm tâm tùy hỷ, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, các hữu tình này mau được viên mãn các hạnh Bồ tát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu các hữu tình đối công đức căn lành Bồ tát Ma ha tát thâm tâm tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, các hữu tình này đủ đại uy lực, thường năng phụng thờ tất cả Như Lai Ứng Chánh Đ?ng Giác và các bạn thiện tri thức, hằng nghe kinh điển Bát nhã Ba la mật đa, khéo biết nghĩa thú.

Các hữu tình này trọn nên tùy hỷ hồi hướng công đức căn lành, tùy sanh chỗ nào thường được tất cả thế gian, trời, người, a tố lạc thảy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chẳng thấy sắc ác, chẳng nghe tiếng ác, chẳng ngửi mùi ác, chẳng nếm vị ác, chẳng cảm xúc ác, chẳng nghĩ pháp ác, thường chẳng xa lìa chư Phật Thế Tôn. Từ một cõi Phật tới một cõi Phật, gần kề chư Phật trồng các căn lành, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Các hữu tình này năng đối vô lượng công đức căn lành chúng các Bồ tát tối sơ phát tâm, thâm tâm tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Năng đối vô lượng công đức căn lành chúng các Bồ tát đã trụ sơ địa cho đến thập địa, thâm tâm tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Năng đối vô lượng công đức căn lành chúng các Bồ tát còn buộc một đời, thâm tâm tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nhờ nhân duyên đây các hữu tình này căn lành tăng tiến, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Đã được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề năng tận vị lai như thật nhiêu ích vô lượng vô số vô biên hữu tình khiến trụ cõi Vô dư bát Niết bàn.

Vì vậy nên, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử trụ Bồ tát thừa, đối công đức căn lành chúng các Bồ tát sơ phát tâm, đối công đức căn lành chúng các Bồ tát phát tâm lâu, đối công đức căn lành chúng các Bồ tát bậc Bất thối chuyển, đối công đức căn lành chúng các Bồ tát còn buộc một đời, đều nên tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Với khi tùy hỷ và hồi hướng, chẳng nên chấp trước tức tâm lìa tâm tùy hỷ hồi hướng, chẳng nên chấp trước tức tâm tu hành lìa tâm tu hành. Nếu năng không sở chấp trước tùy hỷ hồi hướng như thế, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, độ các trời, người, a tố lạc thảy khiến thoát sanh tử được vào Niết bàn.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Như Thế Tôn nói, các pháp như huyễn làm sao Bồ tát Ma ha tát đem tâm như huyễn năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Ngươi thấy tâm Bồ tát Ma ha tát như huyễn chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng thấy. Tôi chẳng thấy huyễn cũng chẳng thấu có cái tâm như huyễn.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Nếu chỗ không huyễn, không tâm như huyễn, ngươi thấy có tâm này năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng thấy. Tôi trọn chẳng thấy có chỗ không huyễn, không tâm như huyễn, lại có tâm này năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nơi ý hiểu sao? Nếu chỗ lìa huyễn, lìa tâm như huyễn, ngươi thấy có pháp ấy năng được Vô thượng Chánh đẳng bồ đề chăng?

Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Chẳng thấy. Tôi trọn chẳng thấy có chỗ lìa huyễn, lìa tâm như huyễn, lại có pháp ấy năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bạch Thế Tôn! Tôi trọn chẳng thấy tức lìa tâm pháp, nói những pháp nào là có là không, vì tất cả pháp rốt ráo lìa vậy. Nếu tất cả pháp rốt ráo lìa ấy, chẳng thể thi thiết pháp đây là có, pháp đây là không. Nếu pháp chẳng thể thi thiết có không, thời chẳng thể nói năng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì chẳng phải pháp vô sở hữu năng được Bồ đề vậy.

Sở dĩ vì sao? Vì tất cả pháp đều vô sở hữu, tánh chẳng thể được, không nhiễm không tịnh. Vì cớ sao? Vì bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa đều rốt ráo lìa vậy. Nội không cho đến vô tánh tự tánh không cũng rốt ráo lìa vậy. Chơn như cho đến bất tư nghì giới cũng rốt ráo lìa vậy. Khổ tập diệt đạo thánh đế cũng rốt ráo lìa vậy. Bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi cũng rốt ráo lìa vậy. Bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng rốt ráo lìa vậy. Không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng rốt ráo lìa vậy. Tám giải thoát cho đến mười biến xứ cũng rốt ráo lìa vậy. Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa cũng rốt ráo lìa vậy. Đà la ni môn, tam ma địa môn cũng rốt ráo lìa vậy. Năm nhãn, sáu thần thông cũng rốt ráo lìa vậy. Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cũng rốt ráo lìa vậy. Đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả cũng rốt ráo lìa vậy. Ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo cũng rốt ráo lìa vậy. Pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả cũng rốt ráo lìa vậy. Nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng rốt ráo lìa vậy. Tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng rốt ráo lìa vậy. Nhất thiết trí trí cũng rốt ráo lìa vậy.

Bạch Thế Tôn! Nếu pháp rốt ráo lìa, pháp ấy chẳng nên tu, cũng chẳng nên khiển, cũng lại chẳng nên có sở dẫn phát. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm rốt ráo lìa, nên đối pháp chẳng nên có chỗ dẫn phát.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đã rốt ráo lìa, làm sao nói được các Bồ tát Ma ha tát nương Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề? Bạch Thế Tôn! Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chư Phật cũng rốt ráo lìa, làm sao pháp lìa năng được pháp lìa? Vậy nên, Bár nhã Ba la mật đa nên chẳng thể nói chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Phật bảo: Thiện Hiện! Gay thay, hay thay. Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Bát nhã ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa rốt ráo lìa, nói rộng cho đến Nhất thiết trí trí cũng rốt ráo lìa. Thiện Hiện phải biết: Vì Bát nhã Ba la mật đa rốt ráo lìa nói rộng cho đến Nhất thiết trí trí cũng rốt ráo lìa nên nói Bồ tát Ma ha tát chứng được rốt ráo lìa chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện phải biết: Nếu Bát nhã Ba la mật đa chẳng rốt ráo lìa, lẽ chẳng phải Bát nhã Ba la mật đa nói rộng cho đến nếu Nhất thiết trí trí chẳng phải rốt ráo lìa lẽ chẳng phải Nhất thiết trí trí.

Thiện Hiện phải biết: Vì Bát nhã Ba la mật đa rốt ráo lìa nên được danh Bát nhã Ba la mật đa, nói rộng cho đến vì Nhất thiết trí trí rốt ráo lìa nên được danh Nhất thiết trí trí. Vậy nên, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát chẳng phải chẳng nương dựa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Thiện Hiện phải biết: Mặc dù chẳng phải pháp lìa năng được pháp lìa, mà được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng phải chẳng nương dựa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Vậy nên, chúng Bồ tát Ma ha tát muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề nên siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Cụ thọ Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát sở hành nghĩa thú rất là sâu thẳm?

Phật bảo: Thiện Hiện! như vậy, như vậy. Các Bồ tát Ma ha tát sở hành nghĩa thú rất là sâu thẳm. Thiện Hiện phải biết: Các Bồ tát Ma ha tát năng làm việc khó, mặc dù hành nghĩa thú sâu thẳm như thế, mà đối pháp Thanh văn bậc Độc giác năng chẳng tác chứng.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói đó, các Bồ tát Ma ha tát chỗ làm chẳng khó, chẳng nên nói kia năng làm việc khó. Sở dĩ vì sao? Các Bồ tát Ma ha tát sở chứng nghĩa thú trọn bất khả đắc, năng chứng Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả đắc, pháp chứng, kẻ chứng, chỗ chứng, thời chứng cũng bất khả đắc.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp đã bất khả đắc, có nghĩa thú nào khá làm sở chứng, có Bát nhã Ba la mật đa nào khá làm năng chứng, lại có những gì mà thi thiết được pháp chứng, kẻ chứng, chỗ chứng, thời chứng. Đã vậy vì sao khá chấp do đây chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề? Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề hãy chẳng thể chứng, huống chứng pháp Thanh văn bậc Đ?c giác. Bạch Thế Tôn! Nếu hành như thế đấy gọi Bồ tát hành vô sở đắc. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành cái hành vô sở đắc như thế, đối tất cả pháp được không ám chướng. Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe lời như thế tâm chẳng chìm đắm, cũng chẳng buồn hối, chẳng kinh chẳng sợ là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát này khi hành như thế chẳng thấy các tướng, chẳng thấy ta hành, chẳng thấy chẳng hành, chẳng thấy Bát nhã Ba la mật đa là ta sở hành, chẳng thấy Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề là ta sở chứng, cũng lại chẳng thấy xứ thời chứng thảy.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng khởi nghĩ này: "Ta xa Thanh văn bậc Độc giác thảy, ta gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề". Ví như hư không chẳng khởi nghĩ này: Ta cách việc kia hoặc xa hoặc gần. Sở dĩ vì sao? Vì hư không không động, cũng không sai khác, cũng không phân biệt, nên các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng khởi nghĩ này: Ta xa Thanh văn bậc Độc giác thảy, ta gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp không phân biệt vậy.

Ví như huyễn sĩ chẳng khởi nghĩ này: Chất huyễn thầy huyễn cách ta là gần, pháp huyễn hóa giống cách ta là xa, đồ chúng nhóm hợp cũng gần cũng xa. Sở dĩ vì sao? Kẻ sĩ huyễn hóa không phân biệt vậy. Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng khởi nghĩ đây: Ta xa Thanh văn bậc Độc giác thảy, ta gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp không phân biệt vậy.

Ví như bóng tượng chẳng khởi nghĩ này: Ta nhân kia hiện cách ta là gần, pháp nào chẳng nhân cách ta là xa. Sở dĩ vì sao? Bóng tượng hiện ra không phân biệt vậy. Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng khởi nghĩ này: Ta xa Thanh văn bậc Độc giác thảy, ta gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp không phân biệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, các Bồ tát không ưa không ghét. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm và tất cả pháp, tự tánh ưa ghét chẳng thể được vậy. Như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối tất cả pháp không ưa không ghét, hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, đối tất cả pháp không ưa không ghét. Sở dĩ vì sao? Vì chư Phật, Bồ tát, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm dứt ưa ghét vậy.

Như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác dứt hẳn tất cả vọng tưởng phân biệt, hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, đè dứt tất cả vọng tưởng phân biệt. Sở dĩ vì sao? Vì chư Phật, Bồ tát, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp không phân biệt vậy.

Như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chẳng khởi nghĩ này: Ta xa Thanh văn bậc Độc giác thảy, ta gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chẳng khởi nghĩ này: Ta xa Thanh văn bậc Độc giác thảy, ta gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao ? Vì chư Phật, Bồ tát, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp không phân biệt vậy.

Như kẻ do các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác biến hóa ra chẳng khởi nghĩ này: Ta xa Thanh văn bậc Độc giác thảy, ta gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Vì chư Phật hóa ra không phân biệt vậy. Hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chẳng khởi nghĩ này: Ta xa Thanh văn bậc Độc giác thảy, ta gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp không phân biệt vậy.

Như chư Phật thảy muốn có sở tác, hóa làm kẻ hóa khiến làm việc kia. Nhưng kẻ hóa ra chẳng khởi nghĩ này: Ta năng gây làm sự nghiệp như thế. Sở dĩ vì sao? Vì các kẻ bị hóa đối sự nghiệp đã làm không phân biệt vậy. Hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, vì muốn có sở vi mà siêng tu học. Đã tu học rồi, mặc dù năng thành xong sự nghiệp sở tác, mà đối sở tác không phân biệt vậy. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm lẽ vậy, đối pháp không phân biệt vậy. Như có thợ mộc hoặc học trò kia muốn có sở vi nên tạo các máy móc, hoặc nữ hoặc nam, hoặc voi ngựa thảy. Các máy móc đây tuy có sở tác mà đối việc kia trọn không phân biệt. Sở dĩ vì sao? Vì lẽ vậy, máy móc không phân biệt vậy. Hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, muốn có sở vi mà thành lập đó. Đã thành lập rồi, tuy năng thành xong các thứ sự nghiệp mà đối trong ấy trọn không phân biệt. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm lẽ vậy, đối pháp không phân biệt vậy.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử hỏi cụ thọ Thiện Hiện rằng: Vì chỉ Bát nhã Ba la mật đa đối tất cả pháp không chỗ phân biệt hay tĩnh lự thảy Ba la mật đa đối tất cả pháp cũng không phân biệt?

Thiện Hiện đáp rằng: Chẳng những Bát nhã Ba la mật đa đối tất cả pháp không chỗ phân biệt, tĩnh lự thảy năm Ba la mật đa đối tất cả pháp cũng không phân biệt.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Vì chỉ sáu thứ Ba la mật đa đối tất cả pháp không chỗ phân biệt, hay sắc uẩn cho đến thức uẩn đối tất cả pháp không phân biệt. Hay nhãn xứ cho đến ý xứ đối tất cả pháp không phân biệt. Hay sắc xứ cho đến pháp xứ đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay nhãn giới cho đến ý giới đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay sắc giới cho đến pháp giới đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay nhãn thức giới cho đến ý thức giới đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay nhãn xúc cho đến ý xúc đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ đối tất cả pháp cũng không phân biệt?

Hay địa giới cho đến thức giới đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay nhân duyên cho đến tăng thượng duyên đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay vô minh cho đến lão tử đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay nội không cho đến vô tánh tự tánh không đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay chơn như cho đến bất tư nghì giới đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay khổ tập diệt đạo thánh đế đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay bốn niệm xứ cho đến tám thánh đạo chi đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay không , vô tướng, vô nguyện giải thoát môn đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay tám giải thoát cho đến mười biến xứ đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay đà la ni môn, tam ma địa môn đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay năm nhãn, sáu thần thông đối tất cả pháp cũng không phân biệt?

Hay Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay ba mươi hai tướng Đ?i sĩ, tám mươi tùy hảo đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Hay hữu vi giới hoặc vô vi giới đối tất cả pháp cũng không phân biệt?

Thiện Hiện đáp rằng: Chẳng những sáu thứ Ba la mật đa đối t?t cả pháp không chỗ phân biệt, mà sắc cho đến vô vi giới đối tất cả pháp cũng không phân biệt. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả pháp tánh tướng đều không, không phân biệt vậy.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Nếu tất cả pháp đều không phân biệt, vì sao mà có năm thú sai khác trôi lăn sanh tử? Vì sao lại có Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ tát và các Như Lai, Thánh vị khác nhau?

Thiện Hiện trả lời: Hữu tình điên đảo nhân duyên phiền não phát khởi các thứ nghiệp thân ngữ ý. Bởi đấy cảm được d?c làm cội gốc cho nghiệp quả dị thục, nương thi thiết địa ngục, bàng sanh, nhạ quỷ, người, trời, năm thú sai khác.

Lại đã hỏi rằng: Vì sao lại có quả Dự lưu thảy Thánh vị sai khác? Xá Lợi Tử! Vì không phân biệt nên thi thiết Dự lưu và quả Dự lưu. Vì không phân biệt nên thi thiết Nhất lai và quả Nhất lai. Vì không phân biệt nên thi thiết Bất hoàn và quả Bất hoàn. Vì không phân biệt nên thi thiết A la hán và quả A la hán. Vì không phân biệt nên thi thiết Độc giác và quả Độc giác. Vì không phân biệt nên thi thiết Bồ tát Ma ha tát và hạnh Bồ tát Ma ha tát. Vì không phân biệt nên thi thiết Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Xá Lợi Tử! Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quá khứ do không phân biệt, vì phân biệt dứt nên có thi thiết được. Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác vị lai do không phân biệt, vì phân biệt dứt nên có thi thiết được. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện tại thế giới chư Phật mười phương cũng không phân biệt, vì phân biệt dứt nên có thi thiết được. Xá Lợi Tử! Do nhân duyên đây phải biết các pháp đều không phân biệt. Do không phân biệt, chơn như, pháp giới nói rộng cho đến bất tư nghì giới lấy làm định lượng vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát nên hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm không sở phân biệt như thế. Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm không sở phân biệt như thế bèn năng chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thanh tịnh không sở phân biệt, năng tận vị lai lợi vui tất cả.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là hành pháp bền chắc hay hành pháp chẳng bền chắc?

Thiện Hiện đáp rằng: Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm hành pháp chẳng bền chắc, chẳng hành pháp bền chắc. Vì cớ sao? Xá Lợi Tữ! Vì bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa pháp chẳng bền chắc vậy. Nội không cho đến vô tánh tự tánh không pháp chẳng bền chắc vậy. Chơn như cho đến bất tư nghì giới pháp chẳng bền chắc vậy. Khổ tập diệt đạo thánh đế pháp chẳng bền chắc vậy. Bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi pháp chẳng bền chắc vậy. Bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định pháp chẳng bền chắc vậy. Không , vô tướng, vô nguyện giải thoát môn pháp chẳng bền chắc vậy. Tám giải thoát cho đến mười biến xứ pháp chẳng bền chắc vậy. Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa pháp chẳng bề chắc vậy. Đà la ni môn, tam ma địa môn pháp chẳng bền chắc vậy. Năm nhãn, sáu thần thông pháp chẳng bền chắc vậy. Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng pháp chẳng bền chắc vậy. Đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả pháp chẳng bền chắc vậy. Ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo pháp chẳng bền chắc vậy. Pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả pháp chẳng bền chắc vậy. Nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí pháp chẳng bền chắc vậy.

Sở dĩ vì sao? Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối Bát nhã Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí hãy chẳng thấy có pháp chẳng bền chắc khá được, huống thấy có pháp bền chắc khá được.

Khi đó, có vô lượng Thiên tử cõi Dục, Thiên tử cõi sắc đều khởi nghĩ này: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác như Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đã nói nghĩa mà hành, chẳng chứng thật tế, chẳng rơi Thanh văn và bậc Độc giác. Do nhân duyên đây, các thiện nam tử thiện nữ nhân này rất là hiếm có, năng làm việc khó, nên đáng kính lễ.

Bấy giờ, Thiện Hiện biết chỗ nghĩ nơi tâm các Thiên tử bèn bảo đó rằng: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chẳng chứng thật tế, chẳng rơi Thanh văn và bậc Độc giác, chẳng rất hiếm có, cũng chưa làm khó. Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tất cả pháp và các hữu tình đều bất khả đắc mà phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, mặc áo giáp tinh tiến, thế độ vô lượng vô số hữu tình khiến vào cõi Vô dư bát Niết bàn, Bồ tát Ma ha tát này mới rất hiếm có, năng làm việc khó.

Thiên tử phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát mặc dù biết hữu tình đều vô sở hữu, mà phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác mặc giáp tinh tiến, vì muốn điều phục chúng các hữu tình, như có vì muốn điều phục hư không. Vì cớ sao? Các Thiên tử! Hư không lìa, nên phải biết tất cả hữu tình cũng lìa. Hư không không, nên phải biết tất cả hữu tình cũng không. Hư không chẳng bền chắc, nên phải biết tất cả hữu tình cũng chẳng bền chắc. Hư không vô sở hữu, nên phải biết tất cả hữu tình cũng vô sở hữu. Do nhân duyên đây, Bồ tát Ma ha tát này mới rất hiếm có, năng làm việc khó.

Thiên tử phải biết: Bồ tát Ma ha tát này mặc giáp sắt đại nguyện, vì muốn điều phục tất cả hữu tình, mà các hữu tình đều vô sở hữu, như có mặc giáp sắt chiến cùng hư không.

Thiên tử phải biết: Bồ tát Ma ha tát này mặc giáp sắt đại nguyện, vì muốn nhiêu ích tất cả hữu tình, mà các hữu tình và giáp sắt đại nguyện đều bất khả đắc. Vì cớ sao? Các Thiên tử! Hữu tình lìa, nên giáp sắt đại nguyện đây phải biết cũng lìa. Hữu tình không, nên giáp sắt đại nguyện đây phải biết cũng không. Hữu tình chẳng bền chắc, nên giáp sắt đại nguyện đây phải biết cũng chẳng bền chắc. Hữu tình vô sở hữu, nên giáp sắt đại nguyện đây phải biết cũng vô sở hữu.

Thiên tử phải biết: Bồ tát Ma ha tát này việc điều phục nhiêu ích các hữu tình cũng bất khả đắc. Vì cớ sao? Các Thiên tử! Hữu tình lìa, nên việc điều phục nhiêu ích đây phải biết cũng lìa. Hữu tình không, nên việc điều phục nhiêu ích đây phải biết cũng không. Hữu tình chẳng bền chắc, nên việc điều phục nhiêu ích đây phải biết cũng chẳng bền chắc. Hữu tình vô sở hữu, nên việc điều phục nhiêu ích đây phải biết cũng vô sở hữu.

Thiên tử phải biết: Các Bồ tát Ma ha tát cũng vô sở hữu. Vì cớ sao? Các Thiên tử! Hữu tình lìa, nên các Bồ tát Ma ha tát phải biết cũng lìa. Hữu tình không, nên các Bồ tát Ma ha tát phải biết cũng không. Hữu tình phải bền chắc, nên các Bồ tát Ma ha tát phải biết cũng chẳng bền chắc. Hữu tình vô sở hữu, nên các Bồ tát Ma ha tát phải biết cũng vô sở hữu.

Thiên tử phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe lời như thế tâm chẳng chìm đắm, chẳng kinh chẳng sợ, cũng chẳng lo hối, phải biết Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Vì cớ sao?

Các Thiên tử! Sắc uẩn cho đến thức uẩn lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nhãn xứ cho đến ý xứ lìa, nên hữu tình cũng lìa. Sắc xứ cho đến pháp xứ lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nhãn giới cho đến ý giới lìa, nên hữu tình cũng lìa. Sắc giới cho đến pháp giới lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nhãn thức giới cho đến ý thức giới lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nhãn xúc cho đến ý xúc lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ lìa, nên hữu tình cũng lìa.

Địa giới cho đên thức giới lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nhân duyên cho đến tăng thượng duyên lìa, nên hữu tình cũng lìa. Vô minh cho đến lão tử lìa, nên hữu tình cũng lìa. Bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nội không cho đến vô tánh tự tánh không lìa, nên hữu tình cũng lìa. Chơn như cho đến bất tư nghì giới lìa, nên hữu tình cũng lìa. Khổ thánh đế cho đến đạo thánh đế lìa, nên hữu tình cũng lìa. Bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi lìa, nên hữu tình cũng lìa. Bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định lìa, nên hữu tình cũng lìa. Không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn lìa, nên hữu tình cũng lìa. Tám giải thoát cho đến mười biến xứ lìa, nên hữu tình cũng lìa. Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa lìa, nên hữu tình cũng lìa. Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa lìa, nên hữu tình cũng lìa. Đà la ni môn, tam ma địa môn lìa, nên hữu tình cũng lìa. Năm nhãn, sáu thần thông lìa, nên hữu tình cũng lìa. Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng lìa, nên hữu tình cũng lìa. Đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả lìa, nên hữu tình cũng lìa. Ba mươi hai tướng Đại sĩ, tám mươi tùy hảo lìa, nên hữu tình cũng lìa. Pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nhất thiết trí, đạo tướng tri, nhất thiết tướng trí lìa, nên hữu tình cũng lìa. Quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề lìa, nên hữu tình cũng lìa. Tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lìa, nên hữu tình cũng lìa. Nhất thiết trí trí lìa, nên hữu tình cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Sắc uẩn lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến thức uẩn lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến sắc uẩn lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến thức uẩn lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Nhãn xứ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến ý xứ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến nhãn xứ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến ý xứ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Sắc xứ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến pháp xứ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến sắc xứ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến pháp xứ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Nhãn giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến ý giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến nhãn giới lìa nên nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến ý giới lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Sắc giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến pháp giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến sắc giới lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến pháp giới lìa nên nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Nhãn thức giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến ý thức giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến nhãn thức giới lìa, nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến ý thức giới lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Nhãn xúc lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến ý xúc lìa nên sáu Ba la mật đa cùng lìa. Nói rộng cho đến nhãn xúc lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến ý xúc lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lĩa.

Thiên tử phải biết: Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến ý xúc làm duyên sanh ra các thọ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Địa giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến thức giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến địa giới lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến thức giới lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Nhân duyên lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến tăng thượng duyên lìa nên sáu Ba la mật đa cùng lìa. Nói rộng cho đến nhân duyên lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến tăng thượng duyên lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Vô minh lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến lão tử lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến vô minh lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến lão tử lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Bố thí Ba la mật đa lìa nên nội không cho đến vô tánh tự tánh không cũng lìa, cho đến Bát nhã Ba la mật đa lìa nên nội không cho đến vô tánh tự tánh không cũng lìa. Nói rộng cho đến bố thí Ba la mật đa lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến bát nhã Ba la mật đa lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Nội không lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến vô tánh tự tánh không lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến nội không lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến vô tánh tự tánh không lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Chơn như lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến bất tư nghì giới lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến chơn như lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến bất tư nghì giới lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Khổ thánh đế lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, tập diệt đạo thánh đế lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến khổ thánh đế lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, tập diệt đạo thánh đế lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Bốn niệm trụ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến tám thánh đạo chi lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến bốn niệm trụ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến tám thánh đạo chi lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Bốn tĩnh lự lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa; bốn vô lượng, bốn vô sắc định lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến bốn tĩnh lự lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, bốn vô lượng, bốn vô sắc định lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Không giải thoát môn lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa; vô tướng , vô nguyện giải thoát môn lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến không giải thoát môn lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Tám giải thoát lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến mười biến xứ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến tám giải thoát lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến mười biến xứ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Tịnh quán địa lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến Như Lai địa lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến Tịnh quán địa lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến Như Lai địa lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Cực hỷ địa lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến Pháp vân địa lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến Cực hỷ địa lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến Pháp vân địa lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Đà la ni môn lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, tam ma địa môn lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến đà la ni môn lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, tam ma địa môn lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Năm nhãn lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Sáu thần thông lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến năm nhãn lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, sáu thần thông lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Như Lai mười lực lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến mười tám pháp Phật bất cộng lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến Như Lai mười lực lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến mười tám pháp Phật bất cộng lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Đại từ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa; đại bi, đại hỷ, đại xả lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến đại từ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa; đại bi, đại hỷ, đại xả lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Ba mươi hai tướng Đại sĩ lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, tám mươi tùy hảo lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến ba mươi hai tướng Đại sĩ lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, tánh hằng trụ xả lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Pháp vô vong thất lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, tánh hằng trụ xả lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến pháp vô vong thất lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, tánh hằng trụ xả lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Quả Dự lưu lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa, cho đến Độc giác Bồ đề lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến quả Dự lưu lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa, cho đến Độc giác Bồ đề lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa. Chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề lìa nên Nhất thiết trí trí cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Nhất thiết trí trí lìa nên sáu Ba la mật đa cũng lìa. Nói rộng cho đến Nhất thiết trí trí lìa nên chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng lìa.

Thiên tử phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát khi nghe thuyết các pháp không pháp nào chẳng lìa, nơi tâm chẳng kinh chẳng khiếp chẳng sợ, chẳng lo buồn chẳng ăn năn, chẳng chìm đắm. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Thiện Hiện rằng:Vì nhân duyên nào các Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tâm chẳng chìm đắm?

Cụ thọ Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Vì tất cả pháp vô sở hữu nên đều xa lìa vậy, đều vắng lặng vậy. Vô sở hữu nên vô sanh diệt vậy, vô tánh tướng vậy. Các Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tâm chẳng chìm đắm.

Bạch Thế Tôn! Do các thứ nhân duyên như thế thảy, các Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tâm chẳng chìm đắm. Sở dĩ vì sao? Các Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp hoặc năng chìm đắm, hoặc sở chìm đắm, hoặc xứ chìm đắm, hoặc thời chìm đắm, hoặc kẻ chìm đắm, do đây chìm đắm đều bất khả đắc, vì tất cả pháp đều bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết việc này tâm chẳng chìm đắm cũng chẳng kinh sợ, chẳng lo buồn, chẳng ăn năn. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Sở dĩ vì sao? Bồ tát Ma ha tát này quán tất cả pháp đều bất khả đắc, chẳng thể thi thiết đây năng chìm đắm, đây sở chìm đắm, đây xứ chìm đắm, đây thời chìm đắm, đây kẻ chìm đắm, do đây chìm đắm. Vì nhân duyên này, các Bồ tát Ma ha tát nghe việc như thế tâm chẳng chìm đắm, cũng chẳng kinh sợ,chẳng buồn lo, chẳng ăn năn.

Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, các Thiên Đế Thích, Đại Phạm thiên vương chủ thế giới thảy thường chung kính lễ cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, chẳng những hằng được các Thiên Đế Thích, Đại Phạm thiên vương chủ thế giới thảy thường chung kính lễ cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Bồ tát Ma ha tát này cũng được hơn đây trời Cực quang tịnh, hoặc trời Biến tịnh, hoặc trời Quảng quả, hoặc trời Tịnh cư và các thiên, long, a tố lạc thảy hằng chung kính lễ cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Bồ tát Ma ha tát này năng hành được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế cũng được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đ?ng Giác và chúng các Bồ tát Ma ha tát mười phương vô lượng vô số vô biên thế giới thường chung hộ niệm.

Thiện Hiện phải biết: Bồ tát Ma ha tát này năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, thời khiến bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa mau được viên mãn. Nói rộng cho đến cũng khiến Nhất thiết trí trí mau được viên mãn.

Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế thường được các Phật và các Bồ tát cùng các trời, rồng, a tố lạc thảy giữ hộ nghĩ nhớ, mau được viên mãn tất cả công đức. Bồ tát Ma ha tát này, phải biết đi chỗ Phật đã đi, cũng chính tu hành hạnh Phật đã hành, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, cùng Phật Thế Tôn phải biết không khác.