Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 2/12

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 21

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Quyển Thứ 503 - Hội Thứ Ba

Quyển Thứ 503 - Hội Thứ Ba

Phẩm Xưng Nêu Công Đức

Thứ 6-2

Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này bởi đâu nghiệm biết cõi nước Tam thiên đại thiên đây và mười phương vô biên thế giới khác có trời, rồng, dạ xoa, a tố lạc thảy đi đến chỗ kia xem lễ đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu kia đã chép ra phụng trì, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chấp tay quanh hữu vui mừng hộ niệm?

Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nếu thấy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu để ở chỗ nào có diệu quang minh, hoặc nghe chỗ kia có hương lạ thơm tho, hoặc lại nghe có âm nhạc rỉ rả. Phải biết bấy giờ có các thiên long thảy thần lực lớn oai đức xí thịnh đi đến chỗ ấy xem lễ đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu kia đã chép ra phụng trì, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chấp tay quanh hữu vui mừng hộ niệm.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này tu hạnh sạch sẽ, sửa sang chỗ kia nghiêm đẹp, chăm lòng cúng dường Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Phải biết, bấy giờ có các thiên long thảy thần lực lớn oai đức xí thịnh đi đến chỗ ấy xem lễ đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu kia đã chép ra phụng trì, chấp tay quanh hữu, vui mừng hộ niệm.

Kiều Thi Ca! Tùy có các thiên long thảy đủ đại thần lực oai đức xí thịnh đi đến chỗ ấy. Trong đây có các ác quỷ tà thần kinh sợ lui tan, không dám ở lại. Do nhân duyên đây các thiện nam tử, thiện nữ nhân này tâm bèn rộng lớn khởi thắng giải thanh tịnh, sở tu nghiệp lành bội tăng sáng suốt, với các việc ra làm đều không ngăn ngại.

Vì vậy nên Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu tùy trụ chỗ nào, nên phải trừ bỏ phẩn uế chung quanh, quét lau xoa trị, rảy rưới nước hương, trải bày bảo tòa mà an để đó. Đốt hương rải hoa, giăng treo màn lọng, bảo tràng, phan tua, chuông gió treo lẫn lộn nơi trong. Các ngọc quý đẹp, vàng bạc, đồ cổ, aó mặc, anh lạc, kỹ nhạc, đèn sáng, các thứ tạp văn vẻ trang nghiêm chỗ ấy. Nếu năng cúng dường kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, bèn có vô lượng các thiên long thảy đủ đại thần lực oai đức xí thịnh đi đến chỗ ấy xem lễ đọc tụng Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu kia đã chép ra phụng trì, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, chấp tay quanh hữu, vui mừng hộ niệm.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nếu năng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, quyết định sẽ được thân tâm không mỏi, thân tâm an vui, thân tâm mềm mại, thân tâm nhẹ nhàng. Buộc tâm nơi Bát nhã Ba la mật đa, khi đêm ngủ nghỉ không các ác mộng, chỉ đắc thiện mộng. Nghĩa là thấy Như Lai Ứng Chánh đẳng Giác thân chơn kim sắc, tướng hảo trang nghiêm, phóng quang minh lớn soi khắp tất cả, Thanh văn, Bồ tát vây quanh trước sau, thân ở giữa chúng nghe Phật vì thuyết bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cho đến pháp tương ưng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Lại nghe phân biệt bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cho đến nghĩa tương ưng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Hoặc trong mộng thấy cây Bồ đề, lượng nó cao rộng, các báu trang nghiêm, có Bồ tát Ma ha tát đến tới dưới cội, ngồi tréo chân xếp bằng, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình.

Hoặc trong mộng thấy có vô lượng trăm ngàn trăm ức muôn ức số chúng Đại Bồ tát luận nghị quyết chọn nhiều thứ pháp nghĩa là như thế thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, tu hạnh Bồ tát, hàng phục quân ma, dứt thói phiền não, tới chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Hoặc lại trong mộng thấy mười phương cõi đều có vô lượng trăm ngàn trăm ức muôn ức Đức Phật. Cũng nghe tiếng kia, là thế giới nào đó có Như Lai

Ứng Chánh Đẳng Giác nào đó, bao nhiêu trăm ngàn trăm ức muôn ức Bồ tát Ma ha tát, Thanh văn đệ tử vây quanh cung kính, thuyết pháp như thế.

Hoặc lại trong mộng thấy mười phương cõi đều có vô lượng trăm ngàn, trăm ức, muôn ức đức Phật vào Niết bàn. Mỗi mỗi Phật kia sau vào Niết bàn, đều có thí chủ vì cúng dường Thiết lợi la Phật nên dùng bảy thứ ngọc báu hạng tốt, đều khởi xây vô lượng trăm ngàn trăm ức muôn ức số đại Bảo tháp. Lại ở chỗ mỗi mỗi Bảo tháp đều đem vô lượng tràng hoa thượng diệu, hương bột, hương xoa thảy, áo mặc, anh lạc, bảo tràng , phan lọng, các ngọc diệu trân kỳ quý lạ, kỹ nhạc, đèn sáng trải vô lượng kiếp cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này thấy các tướng thiện mộng loại như thế, hoặc ngủ hoặc thức thân tâm an vui, các thiên thần thảy tăng thêm tinh khí khiến kia tự giác thân thể nhẹ nhàng. Do nhân duyên đây chẳng nhiều tham đắm uống ăn, thuốc chữa, áo mặc, đồ nằm, đối bốn cúng dường nơi tâm nhẹ ít. Như thầu Du già vào định thắng diệu, bởi sức định kia thấm nhuần thân tâm; từ định ra rồi, dù gặp thức ăn ngon khoái mà tâm coi nhẹ ít, đây cũng như vậy. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do được cõi nước Tam thiên đại thiên đây và vô biên thế giới mười phương khác, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Thanh văn, Bồ tát, thiên, long, dược xoa, a tố lạc thảy vị đủ đại thần lực thắng oai đức từ bi hộ niệm, đem diệu tinh khí thầm rót vào thân tâm, khiến kia chí dũng thân thể sung thịnh vậy.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn được các thứ thắng lợi công đức hiện tại như thế, nên phát tâm Nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc làm phương tiện, đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, khiến rộng lưu khắp.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tuy đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng thể lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói lưu khắp, mà chỉ thơ tả, các báu nghiêm dồi, lại đem vô lượng tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, cũng được các thứ thắng lợi công đức như trước đã nói. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này năng rộng lợi vui vô lượng vô biên các hữu tình vậy .

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đem tâm tương ưng Nhất thiết trí trí, dùng vô sở đắc làm phương tiện, đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, khiến rộng lưu khắp. Lại mang các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng mà vì cúng dường. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước vô lượng vô biên, hơn hữu tình khác trọn cả đời sống đem vô lượng thứ thượng diệu uống ăn, áo mặc đồ nằm, thuốc chữa và những tư duyên khác cúng dường chư Phật, Bồ tát và chúng Thanh văn tất cả thế giới mười phương. Cũng hơn mười phương Phật và đệ tử sau vào Niết bàn, có kẻ vì cúng dường Thiết lợi la, nên dùng bảy thứ ngọc báu tốt khởi xây bảo tháp cao rộng nghiêm đẹp, lại đem vô lượng tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng, trọn cả đời sống cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Vì chư Phật và chúng Đệ tử mười phương đều nhân nhờ Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế mà được sanh trưởng vậy.

Hội Thứ Ba

Phẩm Thiết Lợi La Phật

Thứ 7

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Kiều Thi Ca! Giả sử Thiết lợi la Phật đầy rẫy châu Thiện Bộ đem làm một phần, có kẻ chép viết kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đem làm một phần, với hai phần đây ngươi lấy phần nào?

Thiên Đế Thích thưa: Ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Sở dĩ vì sao? Tôi đối chỗ Thiết lợi la Phật chẳng phải chẳng tin muốn cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nhưng thân chư Phật và Thiết lợi la đều nhân nhờ kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu mà sanh ra vậy; đều do công đức thế lực Bát nhã Ba la mật đa đã huân tu vậy, nên mới được tất cả thế gian trời, người, a tố lạc thảy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bảo Thiên Đế Thích rằng: Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu không sắc, không thấy, không đối, không tướng, chỗ gọi vô tướng. Pháp vô tướng đã chẳng thể lấy, Ngươi làm sao lấy được? Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu không lấy không bỏ, không thêm không bớt, không nhóm không tan, không ích không tổn, không nhiễm không tịnh. Chẳng cùng pháp chư Phật, Bồ tát, Độc giác, Thanh văn, chẳng bỏ pháp ngu phu dị sanh; chẳng cùng vô vi giới, chẳng bỏ hữu vi giới; chẳng cùng các không, chẳng bỏ các có; chẳng cùng Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí, chẳng bỏ pháp tất cả tạp nhiễm?

Bấy giờ, Thiên Đế Thích trả lời Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Thật như đã nói. Bạch Đại đức! Nếu như thật biết Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu không sắc, không thấy, không đối, không tướng, chỗ gọi vô tướng, không lấy không bỏ, cho đến chẳng cùng nhất thiết tướng trí, chẳng bỏ pháp tất cả tạp nhiễm, đấy là chơn lấy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cũng chơn tu hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa chẳng tùy hai hạnh không hai tướng vậy.

Bấy giờ, Phật khen Thiên Đế Thích rằng: Hay thay, hay thay. Như ngươi đã nói. Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cho đến bố thí Ba la mật đa chẳng tùy hai hạnh vì không hai tướng vậy.

Kiều Thi Ca! Các kẻ có muốn khiến Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cho đến bố thí Ba la mật đa có hai tướng, thời là muốn khiến chơn như cho đến bất tư nghì giới cũng có hai tướng. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Vì Bát nhã Ba La mật đa thẳm sâu cho đến bố thí Ba la mật đa cùng chơn như cho đến bất tư nghì giới đều không hai, không hai phần vậy.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại bạch Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thế gian trời, người, a tố lạc thảy đều nên chí thành lễ bái quanh hữu, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Sở dĩ vì sao? Tất cả chúng Bồ tát Ma ha tát đều đối Bát nhã Ba la mật đa tinh siêng tu học, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Như khi tôi ngồi trên tòa Thiên Đế trong điện Thiện Pháp tại cung trời Ba mươi ba, vì các thiên chúng tuyên nói chánh pháp, có vô lượng các thiên tử thảy đi đến chỗ tôi nghe tôi thuyết pháp, xong cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, quanh hữu lễ lạy, chấp tay mà lui. Nếu khi tôi chẳng có ở pháp tòa kia, các thiên tử thảy cũng đến chỗ ấy, mặc dù chẳng thấy tôi như khi có tôi, cung kính cúng dường, đều nói lên rằng: "Chỗ đây là tòa Thiên Đế Thích vì các thiên tử thuyết pháp, chúng ta đều nên có thiên chủ, cúng dường quanh hữu lễ lạy mà lui".

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa như thế, nếu có kẻ thơ tả thọ trì đọc tụng, rộng vì hữu tình tuyên nói lưu khắp. Phải biết chỗ ấy hằng có cõi đây và mười phương vô biên thế giới khác vô lượng vô số thiên, long, dược xoa, a tố lạc thảy đều đến nhóm hội, nếu khi không kẻ thuyết pháp, vì kính trọng pháp, nên cũng đối chỗ này cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen lễ lạy mà lui. Vì cớ sao? Vì tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và chúng các Bồ tát Ma ha tát, Độc giác, Thanh văn, tất cả hữu tình có bao đồ vui, đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà được có vậy. Thiết lợi la Phật cũng do công đức Bát nhã Ba la mật đa huân tu thọ cúng dường vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cùng các hạnh Bồ tát Ma ha tát và sở chứng được Nhất thiết trí trí làm nhân làm duyên, làm chỗ nương dựa, làm năng dẫn phát. Vậy nên tôi nói giả sử Thiết lợi la Phật đầy rẫy châu Thiệm Bộ đây đem làm một phần, có kẻ thơ tả kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu lại làm một phần, với hai phần đây, ý tôi thà lấy Bát nhã ba la mật đa là hơn.

Bạch Thế Tôn! Tôi nếu đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây khi thọ trì đọc tụng, chính nhớ nghĩ, vì tâm hợp với pháp nên đều chẳng thấy có các tướng sợ hãi. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết. Bởi Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết, tĩnh lự thảy năm Ba la mật đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí cũng vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết.

Bạch Thế Tôn! Nếu Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu hữu tướng hữu trạng hữu ngôn hữu thuyết chẳng phải vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết ấy, chẳng nhẽ Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác biết tất cả pháp vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các hữu tình nói tất cả pháp vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết.

Bạch Thế Tôn! Bởi Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết, chẳng phải hữu tướng trạng và hữu ngôn thuyết. Vậy nên Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác biết tất cả pháp vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vì các hữu tình nói tất cả pháp vô tướng vô trạng vô ngôn vô thuyết.

Bạch Thế Tôn! Vậy nên Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đáng nhận tất cả thế gian trời người a tố lạc thảy những vô lượng thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Bạch Thế Tôn! Nếu có kẻ đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây chăm lòng lóng nghe,thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, khiến rộng lưu khắp. Lại đem vô lượng tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, quyết định chẳng còn đọa các ác thú, trong chốn biên địa hà tiện chẳng tin Phật pháp, chẳng rơi các bậc Thanh văn. Độc giác, chắc tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề , thường thấy chư Phật hằng nghe chánh pháp, chẳng lìa bạn lành, nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình. Từ một nước Phật đến một nước Phật, đem vô lượng thứ đồ cúng thượng diệu, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn và chúng các Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Giả sử Thiết lợi la Phật đầy rẫy ba ngàn thế giới đem làm một phần, có kẻ thơ tả kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu làm một phần nữa. Với trong hai phần đây, ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Vì cớ sao?

Vì tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và Thiết lợi la Phật ba ngàn cõi đều từ Bát nhã Ba la mật đa mà sanh ra vậy. Lại Thiết lợi la Phật ba ngàn cõi đều do công đức thế lực Bát nhã Ba la mật đa huân tu, nên được các trời, người, a tố lạc thảy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Bởi nhân duyên đây nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân thảy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Thiết lợi la Phật, quyết định chẳng sanh các hiểm ác thú, thường sanh thiện thú hưởng các giầu vui, tùy tâm sở nguyện, nương nhờ pháp Tam thừa rốt ráo chứng được Tam thừa Niết bàn.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân hoặc thấy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, hoặc thấy kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, hai công đức đây bình đẳng không khác. Vì cớ sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cùng các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác bình đẳng không hai, không hai phần vậy.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Nếu có Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trụ ba phen chỉ dẫn, vì các hữu tình tuyên nói chánh pháp, chỗ gọi Khế kinh cho đến Luận nghị. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thọ trì đọc tụng, rộng vì người nói, hai công đức đây bình đẳng không khác. Vì cớ sao? Nếu Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác kia hoặc ba phen chỉ dẫn, hoặc tuyên nói ra mười hai phần giáo điều nương Bát nhã Ba la mật đa mà sanh ra vậy.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Nếu chư Phật Thế Tôn mười phương cõi như cát Căng già trụ ba phen chỉ dẫn, vì các hữu tình tuyên nói chánh pháp, chỗ gọi Khế kinh cho đến Luận nghị. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thọ trì đọc tụng, rộng vì người nói. Hai công đức đây bình đẳng không khác. Vì cớ sao? Nếu chư Phật Thế Tôn mười phương cõi như cát Căng già hoặc ba phen chỉ dẫn, hoặc tuyên nói ra mười hai phần giáo đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà sanh ra vậy.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đem vô lượng thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn mười phương thế giới như cát Căng già. Có các thiện nam tử, thuện nữ nhân biên chép phụng trì kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Hai công đức đây bình đẳng không khác. Vì cớ sao? Vì chư Phật Thế Tôn đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà sanh ra vậy.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, khiến rộng lưu khắp. Kia ở đời sau chẳng đọa địa ngục, bàng sanh, quỷ giới, chẳng rơi bậc Thanh văn, Độc giác. Vì cớ sao? Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này quyết định sẽ trụ bậc Bất thối chuyển, xa lìa tất cả tai hoạnh tật dịch, suy não, sợ hãi. Như người mắc nợ run sợ chủ nợ, liền bèn gần gũi phụng thờ nhà vua, dựa thế lực vua, được khỏi run sợ. Vua dụ Bát nhã Ba la mật đa, kẻ mắc nợ người dụ các thiện nam tử, thiện nữ nhân nương cậy Bát nhã Ba la mật đa được lìa tất cả suy não sợ hãi.

Bạch Thế Tôn! Ví như có người nương dựa vua nên được nhiếp thọ, nên cũng được các người đời cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Thiết lợi la Phật cũng lại như thế, do được Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đã huân tu nên được các trời người a tố lạc thảy cúng dường cung kính, ngợi khen tôn trọng. Vua dụ Bát nhã Ba la mật đa, Thiết lợi la Phật dụ kẻ dựa vua.

Bạch Thế Tôn! Chư Phật đã được Nhất thiết trí trí cũng nương Bát nhã Ba la mật đa mà được thành tựu. Vậy nên tôi nói: Giả sử Thiết lợi la Phật đầy rẫy cõi ba ngàn đây đem làm một phần, có kẻ chép kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu làm một phần nữa. Với trong hai phần đây, ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Vì cớ sao? Thiết lợi la Phật bền hơn kim cương, đủ các mầu sắc đã trang nghiêm thân với ba mươi hai tướng, tám mươi tùy hảo, Như Lai mười lực, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí đều do Bát nhã Ba la mật đa mà được thành xong vậy. Bố thí thảy Ba la mật đa đều do Bát nhã Ba la mật đa được danh Đến bờ kia. Vì cớ sao? Nếu không có Bát nhã Ba la mật đa thí thảy chẳng thể đến bờ kia được vậy.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Nếu thế giới Tam thiên đại thiên đây hoặc thế giới khác, có bao vương đô, thành ấp, xóm làng. Trong ấy nếu có kẻ thọ trì đọc tụng, thơ tả giải nói, cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, hữu tình chỗ ấy chẳng bị tất cả người phi người thảy làm não hại, chỉ ngoại trừ ác nghiệp quyết định là phải chịu, hữu tình trong ấy lần lữa tu học chánh hạnh Tam thừa, tùy kia sở nguyện cho đến chứng được Niết bàn ba thừa.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu ở cõi ba ngàn làm nhiêu ích lớn, đủ loại thần lực tùy ở chỗ nào thời là có Phật làm Phật sự lớn, chỗ gọi lợi vui tất cả hữu tình.

Bạch Thế Tôn! Ví như vô giá Đại bảo thần châu đủ vô lượng thứ oai đức thắng diệu tùy ở chỗ nào có thần châu đây, người phi người trọn không não hại. Nếu có nam tử hoặc nữ nhân bị quỷ bắt giữ, thân tâm khổ não, nếu có kẻ đem thần châu đây đưa xem, do oai lực của châu quỷ liền bỏ chạy. Có các bệnh nhiệt, hoặc phong, hoặc đàm, hoặc nhiệt phong đàm nhóm hợp làm bệnh, nếu có đeo thần châu đây nơi thân, các bệnh như thế không bệnh nào chẳng trừ lành. Châu đây ở tối năng làm soi sáng, thời nóng năng mát, thời lạnh năng ấm, tùy nơi chỗ nào có thần châu đây thời tiết điều hòa chẳng lạnh chẳng nóng.

Nếu địa phương nào có thần châu đây rắn độc bò cạp thảy không dám núp ở. Nếu có nam tử hoặc là nữ nhân trúng phải độc đau đớn khó chịu, nếu có kẻ cầm thần châu cho xem, vì oai thế của châu nên độc liền tiêu diệt. Nếu các hữu tình thân bị bệnh hủi, mụt nhọt sưng, ghẻ dữ, mắt mù lòa thảy, bệnh mắt, bệnh tai, bệnh mũi, bệnh lưỡi, bệnh hầu, bệnh thân, bệnh các lóng đốt, đeo thần châu đây các bệnh đều lành.

Nếu các ao hồ suối giếng thảy nước bị đục uế, hoặc sắp khô khan, đem châu thả vào, nước liền đầy rẫy, thơm sạch lóng trong đủ tám công đức. Nếu đem các áo màu xanh vàng đỏ trắng hồng tía lục thêu dệt tạp sắc gói thần châu đây thả vào xuống nước, nước theo vẽ áo thành các thứ màu sắc. Vô gía Đại bảo thần châu như thế oai đức vô biên nói không thể hết được. Nếu đựng trong rương trắp cũng khiến đồ kia đầy đủ trọn nên vô biên oai đức. Nếu rương trắp trống không, do từng có đựng châu, thời đồ ấy được nhiều người mến trọng.

Cụ thọ Khánh Hỷ hỏi Thiên Đế Thích rằng: Thần châu như thế chỉ trời độc hữu hay người cũng có ư? Thiên Đế Thích nói: Trong người trên trời đều có châu này. Nếu ở trong người hình nhỏ mà nặng, nếu trên trời hình lớn mà nhẹ. Lại nữa, trong người tướng châu chẳng đầy đủ, châu ở trên trời tướng nó chu viên. Thần châu trên trời oai đức thù thắng vô lượng bội số hơn có ở người.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cũng lại như thế, làm gốc các đức, năng diệt vô lượng pháp ác bất thiện, tùy ở chỗ nào khiến các hữu tình thân tâm khổ não thảy đều trừ diệt, người phi người thảy chẳng thể làm hại.

Bạch Thế Tôn! Đã nói vô giá Đại bảo thần châu chẳng những dụ cho Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cũng dụ Như Lai Nhất thiết trí trí. Cũng dụ tĩnh lự cho đến bố thí Ba la mật đa. Cũng dụ nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Cũng dụ bốn niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Cũng dụ chơn như cho đến bất tư nghì giới. Cũng dụ pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Cũng dụ nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Cũng dụ tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn. Cũng dụ vô lượng vô biên Phật pháp. Vì cớ sao? Công đức như thế đều do Ba la mật đa Đại thần chú vương dẫn hiển ra công đức sâu rộng vô lượng vô biên. Thiết lợi la Phật do các công đức đã huân tu, nên sau Phật Niết bàn kham nhận tất cả thế gian trời người a tố lạc thảy cúng dường cung kính tôn trọng ngợi khen.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Thiết lợi la Phật là chỗ đồ nương rất viên mãn tối thắng thanh tịnh công đức trân bảo Ba la mật đa vậy; là chỗ đồ nương rất viên mãn tối thắng thanh tịnh, không nhiễm không tịnh, không sanh không diệt, không vào không ra, không thêm không bớt, không đến không đi, không động không ngưng, không đây không kia Ba la mật đa vậy; là chỗ đồ nương rất viên mãn tối thắng thanh tịnh thật tánh các pháp Ba la mật đa vậy, nên sau Phật Niết bàn kham nhật tất cả thế gian trời người a tố lạc thảy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Lại nữa, Bạch Thế Tôn! Vả thôi Thiết lợi la Phật cõi ba ngàn, giả sử Thiết lợi la Phật đầy rẫy mười phương cõi đều như cát Căng già đem làm một phần; có kẻ thơ tả kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu . Vì cớ sao? Vì tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và Thiết lợi la đều nhân Bát nhã Ba la mật đa mà sanh ra vậy, đều do Bát nhã Ba la mật đa huân tu vậy, đều làm chỗ đồ nương Bát nhã Ba la mât đa nên kham nhận tất cả thế gian trời người a tố lạc thảy cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Thiết lợi la Phật, trên trời trong người hưởng các giàu vui không có cùng tận. Trong người chỗ gọi đại tộc Sát đế lợi cho đến bậc đại tộc Cư sĩ. Trên trời chỗ gọi trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Tha hóa tự tại. Tức do căn lành thù thắng như thế, đến thân rốt sau được hết ngằn mé khổ.

Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, thơ tả giải nói, suy nghĩ đúng lý Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu mau được viên mãn. Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu được viên mãn, nên lại khiến tĩnh lự Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa và ba mươi bảy phần pháp Bồ đề, cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cũng được viên mãn.

Do đấy lại năng vượt các Thanh văn và bậc Độc giác, chứng vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh, năng được Bồ tát thần thông thù thắng. Cưỡi thần thông đây dạo các nước Phật, từ một cõi Phật đến một cõi Phật cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Phát nguyện thù thắng thọ các thứ thân, vì muốn nhiêu ích các hữu tình nên hoặc làm Đại luân vương, hoặc làm Tiểu luân vương, hoặc làm Đại quốc vương, hoặc làm Tiểu quốc vương, hoặc làm Sát đế lợi, hoặc làm Bà la môn, hoặc làm Tỳ sa môn, hoặc làm Thiên Đế Thích, hoặc làm Phạm vương, hoặc làm các loại lợi ích an vui vô lượng hữu tình.

Vậy nên, bạch Thế Tôn! Tôi đối chỗ Thiết lợi la chư Phật chẳng phải chẳng tin muốn cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nhưng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chỗ được công đức chỗ nhiều hơn kia. Do nhân duyên đây, ý tôi thà lấy Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu.

Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thời là tăng trưởng tất cả Phật pháp. Cũng là nhiếp thọ giàu vui tự tại thế gian xuất thế gian. Như vậy là đã cung kính cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen Thiết lợi la Phật và các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói.

Hội Thứ Ba

Phẩm Phước Tụ

Thứ 8-1

Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn được thường thấy pháp thân, sắc thân tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thế giới mười phương vô lượng vô số, phải đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói, khiến rộng lưu khắp.

Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này đã được thường thấy pháp thân, sắc thân tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thế giới mười phương vô lượng vô số, lần lữa tu hành Bát nhã Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Bấy giờ, nên đem pháp tánh tu tập quán Phật tùy nhớ.

Bạch Thế Tôn! Tất cả pháp tánh lược có hai thứ: Một là hữu vi, hai là vô vi.

Vì sao gọi là pháp tánh hữu vi? Nghĩa là trí nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Hoặc trí bốn niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Hoặc trí pháp thiện phi thiện. Hoặc trí pháp hữu ký vô ký. Hoặc trí pháp hữu lậu vô lậu. Hoặc trí pháp hữu vi vô vi. Hoặc trí pháp hữu tội vô tội. Hoặc trí pháp thế gian xuất thế gian. Hoặc trí pháp tạp nhiễm thanh tịnh. Các môn trí vô lượng như thế thảy đều gọi tên pháp tánh hữu vi.

Vì sao gọi là pháp tánh vô vi? Nghĩa là tất cả pháp vô sanh vô diệt, vô trụ vô dị, vô nhiễm vô tịnh, vô tăng vô giảm, vô tướng vô vi, vô tánh tự tánh. Như vậy gọi tên pháp tánh vô vi.

Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nên đem hai thứ pháp tánh như thế đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác tu tùy nhớ Phật.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Chư Phật quá khứ vị lai hiện tại, đều nương Bát nhã Ba la mật đa đã chứng sẽ chứng hiện chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Thanh văn đệ tử chư Phật quá khứ vị lai hiện tại đều nương Bát nhã Ba la mật đa đã được sẽ được hiện được quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán. Độc giác quá khứ vị lai hiện tại đều nương Bát nhã Ba la mật đa đã sẽ hiện chứng Độc giác Bồ đề. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Trong tạng bí mật Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu rộng nói pháp tương ưng Tam thừa vậy. Nhưng đây đã nói đem vô sở đắc làm phương tiện vậy, vô tánh vô tướng làm phương tiện vậy, vô sanh vô diệt làm phương tiện vậy, vô nhiễm vô tịnh làm phương tiện vậy, vô tạo vô tác làm phương tiện vậy, vô nhập vô xuất làm phương tiện vậy, vô tăng vô giảm làm phương tiện vậy, vô thủ vô xả làm phương tiện vậy. Đã nói như thế đều nương thế tục, chẳng nương thắng nghĩa. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng Bát nhã Ba la mật đa, chẳng phải chẳng Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng bờ đây chẳng bờ kia, chẳng giữa giòng, chẳng đất liền, chẳng nước biển. Chẳng cao chẳng thấp. Chẳng bình đẳng chẳng phải chẳng bình đẳng. Chẳng có tướng chẳng không tướng. Chẳng thế gian chẳng xuất thế gian. Chẳng hữu lậu chẳng vô lậu. Chẳng hữu vi chẳng vô vi. Chẳng thiện chẳng phải chẳng thiện. Chẳng hữu ký chẳng vô ký. Chẳng quá khứ chẳng vị lai chẳng hiện tại.

Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng cùng pháp chư Phật, chẳng cùng pháp Bồ tát, chẳng cùng pháp Độc giác, chẳng cùng pháp Thanh văn, cũng chẳng bỏ các pháp Dị sanh.

Khi ấy Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu là đại Ba la mật đa, là vô thượng Ba la mật đa, là vô đẳng đẳng Ba la mật đa. Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, mặc dù biết tất cả hữu tình tâm hành cảnh giới sai khác, mà chẳng đắc ngã, chẳng đắc hữu tình cho đến chẳng đắc tri giả kiến giả. Cũng chẳng đắc sắc thọ tưởng hành thức, cho đến chẳng đắc sáu xúc làm duyên sanh ra các thọ. Cũng lại chẳng đắc bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Như vậy cho đến chẳng đắc mười tám pháp Phật bất cộng và vô lượng vô biên các Phật pháp khác. Vì cớ sao? Vì chẳng phải Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đối tất cả pháp nương hữu sở đắc mà hiện ra vậy. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đều vô tự tánh cũng bất khả đắc . Năng đắc sở đắc và hai chỗ nương tánh tướng đều không, bất khả đắc vậy.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đêm dài tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu hãy chẳng đắc Bồ đề và Tát đỏa, huống đắc Bồ tát Ma ha tát? Đã chẳng đắc Bồ tát Ma ha tát đâu đắc pháp Bồ tát Ma ha tát? Pháp Bồ tát Ma ha tát hãy chẳng đắc, huống đắc chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát vì chỉ nên tu Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, hay cũng nên tu năm Ba la mật đa kia ư?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Các Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc làm phương tiện, tu đủ sáu thứ Ba la mật đa. Khi tu bố thí chẳng đắc bố thí, chẳng đắc kẻ thí, chẳng đắc kẻ nhận. Khi tu tịnh giới chẳng đắc tịnh giới, chẳng đắc kẻ trì giới, chẳng đắc kẻ phạm giới. Khi tu an nhẫn chẳng đắc an nhẫn, chẳng đắc kẻ an nhẫn, chẳng đắc kẻ hờn giận. Khi tu tinh tiến chẳng đắc tinh tiến, chẳng đắc kẻ tinh tiến, chẳng đắc kẻ lười biếng, chẳng đắc việc làm đáng nên tinh tiến, chẳng đắc năng làm hoặc thân hoặc tâm. Khi tu tĩnh lự chẳng đắc tĩnh lự, chẳng đắc kẻ tĩnh lự, chẳng đắc kẻ toán loạn. Khi tu bát nhã chẳng đắc bát nhã, chẳng đắc kẻ đủ diệu huệ, chẳng đắc kẻ đủ ác huệ, chẳng đắc bát nhã sở quán các pháp tánh tướng sai khác.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu làm sáng, làm dẫn, tu tập tất cả Ba la mật đa không chỗ chấp trước, khiến mau viên mãn.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp đem vô sở đắc mà làm phương tiện, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu làm sáng làm dẫn, tuy quán các pháp mà không sở chấp, khiến sở tu tập mau được viên mãn. Nghĩa là vô sở đắc làm phương tiện, Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu làm sáng làm dẫn, tuy quán các uẩn, các xứ, các giới, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí mà không sở chấp. Do nhân duyên đây khiến sở tu tập mau được viên mãn.

Kiều Thi Ca! Như châu Thiệm Bộ có những các cây nhánh tua cọng thân hoa lá quả hạt, tuy có nhiều thứ hình sắc chẳng đồng mà bóng mát cây trọn không sai khác, đủ công đức lớn chúng về nương dựa. Như vậy năm Ba la mật đa trước tuy đều có khác, mà do Bát nhã Ba la mật đa nhiếp thọ hồi hướng Nhất thiết trí trí, đem vô sở đắc làm phương tiện nên các tướng sai khác đều bất khả đắc, đủ công đức lớn chúng về nương dựa.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu trọn nên công đức rộng lớn thù thắng, trọn nên công đức tất cả thù thắng, trọn nên công đức viên mãn thù thắng, trọn nên công đức vô lượng thù thắng, trọn nên công đức vô số thù thắng, trọn nên công đức vô biên thù thắng, trọn nên công đức vô đẳng thù thắng, trọn nên công đức vô tận thù thắng.

Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân thơ tả Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế các báu trang nghiêm, thọ trì đọc tụng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen, y như kinh đã nói suy nghĩ đúng lý. Lại có các thiện nam tử, thiện nữ nhân thơ tả Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu như thế, ban cho người thọ trì khiến rộng lưu khắp. Hai nhóm phước này nhóm nào nhiều hơn?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Ta hỏi lại ngươi, cứ tùy ý đáp. Nếu có các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo người thỉnh được Thiết lợi la Phật đựng dùng hòm báu, để chỗ cao hơn. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Lại có các thiện nam tử, thiện nữ nhân theo người thỉnh được Thiết lợi la Phật phân thí cho người chừng như hạt cải, khiến kia kính nhận an để đúng pháp. Lại đem vô lượng tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Nơi ý hiểu sao? Hai nhóm phước đây nhóm nào nhiều hơn?

Thiên đế Thích thưa: Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói, hai nhóm phước này kẻ sau là hơn. Vì cớ sao? Vì các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đem lòng đại bi vì loại hữu tình nên đối chỗ Thiết lợi la chư Phật cúng dường cung kính mà được độ thoát. Nên khi sắp vào Niết bàn dùng sức Kim cương tam ma địa đập nát thân kim cương nhỏ như hạt cải; lại đem thần lực đại bi sâu rộng gia trì Thiết lợi la Phật như thế, khiến đối Như Lai sau vào Niết bàn có được một viên lượng bằng hạt cải, cúng dường cung kính được phước vô biên, ở trong trời người hưởng nhiều vui hơn hết, cho đến rốt sau được hết ngằn mé khổ. Nên kẻ cho người phước ấy phải hơn.

Bấy giờ, Phật khen Thiên Đế Thích rằng: Hay thay, hay thay! Như ngươi đã nói. Kiều Thi Ca! Đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu hoặc tự thọ trì cúng dường cung kính, hoặc chuyển cho người khiến rộng lưu khắp, hai nhóm phước đây kẻ sau là nhiều. Vì cớ sao? Bởi kẻ cho người năng khiến vô lượng vô số hữu tình được lợi vui vậy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu có kẻ đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây đã thuyết nghĩa thú, như thật vì người phân biệt giải nói khiến được hiểu chính, chỗ được nhóm phước càng hơn công đức cho người lưu khắp nhiều trăm ngàn bội. Kính Pháp sư đây phải như kính Phật, cũng như phụng thờ kẻ bậc Phạm hạnh. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu tức là chư Phật, chư Phật tức là Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chẳng khác chư Phật, chư Phật chẳng khác Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Vì cớ sao? Chư Phật ba đời đều nương Bát nhã Ba la mật đa tinh siêng tu học, chứng được Vô thượng Cháng đẳng Bồ đề.

Kẻ bậc phạm hạnh phải biết tức là Bồ tát Ma ha tát trụ bậc Bất thối chuyển. Bồ tát Ma ha tát này cũng nương Bát nhã Ba la mật đa tinh siêng tu học, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Kẻ chủng tánh Thanh văn cũng nương Bát nhã Ba la mật đa tinh siêng tu học, được quả A la hán. Kẻ chủng tánh Độc giác cũng nương Bát nhã Ba la mật đa tinh siêng tu học được Độc giác Bồ đề. Kẻ chủng tánh Bồ tát cũng nương Bát nhã Ba la mật đa tinh siêng tu học, vượt các bậc Thanh văn, Độc giác, chứng vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh, lần lữa tu hành các hạnh Bồ tát mới được trụ bậc Bất thối chuyển.

Vì vậy nên Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn đem vô lượng tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen vị Phật hiện tại, phải chép kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, đem vô lượng tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen.

Kiều Thi Ca! Ta quán nghĩa đây, khi sơ được Vô thượng Chánh đẳng giác, khởi suy nghĩ này: Ta nương ai trụ? Ai kham thọ Ta cúng dường cung kính? Khi khởi nghĩ này đều chẳng có chư thiên ma phạm, người phi người ngang hàng với Ta huống là có hơn! Lại tự suy nghĩ: Ta nương pháp đây đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Pháp đây rất sâu thẳm, vắng lặng nhiệm mầu, Ta nên nương lại pháp đây mà trụ, cúng dường cung kính, nghĩa là Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu.

Kiều Thi Ca! Ta đã thành Phật còn phải nương Bát nhã Ba la mật đa cúng dường cung kính, huống các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mà chẳng nương Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây tinh siêng tu học, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen ư? Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu năng sanh chúng Bồ tát Ma ha tát. Từ chúng Bồ tát Ma ha tát đây sanh các Như Lai Ứng Cháng Đẳng Giác. Nương các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác mà sanh Thanh văn, độc giác vậy.

Vì vậy nên kiều Thi Ca! Hoặc Bồ tát thừa, hoặc Độc giác thừa, hoặc Thanh văn thừa, các thiện nam tử, thiện nữ nhân thảy đều đối Bát nhã Ba la mật đa nên siêng tu học, đem vô lượng thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen. Sở dĩ vì sao? Thanh văn, Độc giác và Bồ tát thừa cần nương Bát nhã Ba la mật đa tinh siêng tu học được đến rốt ráo.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình châu Thiệm Bộ, đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng? Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thế Tôn! Rất nhiều .

Phật bảo: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân thơ tả kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thí cho người đọc tụng, hoặc chuyển thơ tả, khiến rộng lưu khắp. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Trong tạng bí mật Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu rộng nói tất cả pháp vô lậu. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thảy đối với trong ấy đã học nay học sẽ học; hoặc có đã vào nay vào sẽ vào, Thanh văn chủng tánh chánh tánh ly sanh, lần hồi cho đến đã chánh sẽ được quả A la hán, hoặc có đã vào nay vào sẽ vào Độc giác chủng tánh chánh tánh ly sanh, lần hồi cho đến đã chánh sẽ được Độc giác Bồ đề, hoặc có Bồ tát chủng tánh chánh tánh ly sanh lần hồi tu hành các hạnh Bồ tát đã được nay được sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Kiều Thi Ca! Trong tạng Bí mật Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đã thuyết tất cả pháp vô lậu ấy là bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã Ba la mật đa. Hoặc nội không cho đến vô tánh tự tánh không. Hoặc chơn như cho đến bất tư nghì giới. Hoặc đoạn giới cho đến vô vi giới. Hoặc khổ tập diệt đạo thánh đế. Hoặc bốn niệm trụ cho đến tám thánh đạo chi. Hoặc bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Hoặc tám giải thoát, chín định thứ lớp. Hoặc không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Hoặc Tịnh quán địa cho đến Như Lai địa. Hoặc Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa. Hoặc năm nhãn, sáu thần thông. Hoặc Như Lai mười lực cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Hoặc pháp vô vong thất, tánh hằng trụ xả. Hoặc tất cả đà la ni môn, tam ma địa môn. Hoặc nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Hoặc vô lượng vô biên các Phật pháp khác, đều là trong đây đã thuyết tất cả pháp vô lậu.

Quyển Thứ 504

Hội Thứ Ba

Phẩm Phước Tụ

Thứ 8-2

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa một hữu tình trụ quả Dự lưu, chỗ được nhóm phước vẫn hơn giáo hóa các loại hữu tình một châu Thiệm bộ đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo. Sở dĩ vì sao? Các hữu tình an trụ mười thiện nghiệp đạo chẳng khỏi địa ngục, bàng sanh, quỷ giới. Nếu các hữu tình trụ quả Dự lưu bèn được thoát hẳn các thú hiểm ác, huống giáo hóa khiến trụ quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán chỗ được nhóm phước chẳng hơn kia ư?

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình châu Thiệm bộ đều trụ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán chỗ được nhóm phước chẳng bằng có người giáo hóa một hữu tình khiến cho an trụ Độc giác Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Độc giác Bồ đề có bao công đức hơn Dự lưu thảy nhiều bội trăm ngàn.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình châu Thiệm bộ đều khiến an trụ Độc giác Bồ đề, chỗ được nhóm phước chẳng bằng có người giáo hóa một hữu tình khiến tới Vô thượng Cháng đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Nếu giáo hóa hữu tình khiến tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thời làm cho Phật nhãn thế gian chẳng dứt. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Do có Bồ tát Ma ha tát nên mới có quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, cũng có Như Lai Ứng Chánh Đẳng giác quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình. Các Bồ tát Ma ha tát đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà được trọn nên.

Vì vậy nên Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử thiện nữ nhân thơ tả kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cho người đọc tụng, hoặc chuyển thơ tả, khiến rộng lưu khắp, chỗ được nhóm phước hơn nhóm phước trước vô lượng vô biên. Sở dĩ vì sao? Trong tạng bí mật Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu rộng thuyết thiện pháp thế gian xuất thế gian. Nương thiện pháp đây thế gian mới có Đại tộc Sát đế lợi cho đến đại tộc Cư sĩ, trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Cũng có bố thí Ba la mật đa. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Cũng có quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Cũng có thi thiết Dự lưu cho đến chư Phật khá được.

Lại nữa Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình châu Thiệm bộ, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa lại hữu tình bốn Đại châu điều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình bốn Đại châu, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình cõi Tiểu thiên đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình cõi Tiểu thiên, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình cõi Trung thiên đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình cõi Trung thiên, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình cõi Đại thiên đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình cõi Đại thiên, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình thế giới mười phương mỗi ngang như cát sông Căng già, đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo. Nơi ý hiểu sao?Các kia như trên đã nói .

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình thế giới mười phương mỗi ngang như cát sông Căng già, đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình châu Thiệm bộ đều khiến an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật bảo: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân thơ tả kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cho người đọc tụng, hoặc chuyển thơ tả, khiến rộng lưu khắp. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Trong tạng bí mật Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu rộng nói tất cả pháp vô lậu. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với trong ấy đã học nay học sẽ học; hoặc có đã vào nay vào sẽ vào Thanh văn chủng tánh chánh tánh ly sanh, lần hồi cho đến đã chánh sẽ được quả A la hán; hoặc có đã vào nay vào sẽ vào Độc giác chủng tánh chánh tánh ly sanh, lần hồi cho đến đã chánh sẽ được Độc giác Bồ đề; hoặc có đã vào nay vào sẽ vào Bồ tát chủng tánh chánh tánh ly sanh, lần hồi tu hành các hạnh Bồ tát đã được nay được sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Kiều Thi Ca! Trong tạng Bí mật Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đã thuyết tất cả pháp vô lậu ấy, chỗ gọi bố thí Ba la mật đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, hoặc vô lượng vô biên các Phật pháp khác, đều là trong ấy đã thuyết tất cả pháp vô lậu.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa một hữu tình tu quả Dự lưu, chỗ được nhóm phước vẫn hơn giáo hóa các loại hữi tình một châu Thiệm bộ đều khiến an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông ấy chẳng khỏi địa ngục, bàng sanh, quỷ giới. Nếu các hữu tình trụ quả Dự lưu bèn được thoát hẳn các thứ hiểm ác, huống là giáo hóa khiến trụ quả Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, chỗ được nhóm phước mà chẳng hơn kia ư?

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình châu Thiệm bộ đều trụ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, chỗ được nhóm phước chẳng bằng có người giáo hóa một hữu tình khiến nó an trụ Độc giác Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Độc giác Bồ đề có bao công đức hơn Dự lưu thảy nhiều bội trăm ngàn.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình châu Thiệm bộ đều khiến an trụ Độc giác Bồ đề, chỗ được nhóm phước chẳng bằng có người giáo hóa một hữu tình khiến tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thời làm cho thế gian chẳng dứt Phật nhãn. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Do có Bồ Tát Ma ha tát nên mới có quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, cũng có Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình. Các Bồ tát Ma ha tát đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà được trọn nên.

Vì vậy nên, Kiều Thi Ca! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân thơ tả kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, cho người đọc tụng, hoặc chuyển thơ tả, khiến rộng lưu khắp, chỗ được nhóm phước hơn nhóm phước trước vô lượng vô biên. Sở dĩ vì sao? Trong tạng bí mật Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu rộng thuyết thiện pháp thế gian xuất thế gian. Nương thiện pháp đây thế gian mới có đại tộc Sát đế lợi, nói rộng cho đến cũng có thi thiết chư Phật khá được.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình châu Thiệm bộ, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình bốn Đại châu đều khiến an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình bốn Đại châu; Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình cõi Tiểu thiên đều khiến an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình cõi Tiểu thiên, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình cõi Trung thiên đều khiến an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình cõi Trung thiên, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình cõi Đại thiên đều khiến an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình cõi Đại thiên, nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình thế giới mười phương mỗi ngang như cát sông Căng già đều khiến an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Vả thôi các loại hữu tình thế giới mười phương mỗi ngang như cát sông Căng già; nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình tất cả thế giới mười phương đều khiến an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Nơi ý hiểu sao? Các kia như trên đã nói.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, chỗ được nhóm phước hơn đối giáo hóa các loại hữu tình một châu Thiệm bộ đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo, bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Cũng hơn giáo hóa các loại hữu tình một bốn Đại châu. Cũng hơn giáo hóa các loại hữu tình một cõi Tiểu thiên. Cũng hơn giáo hóa các loại hữu tình một cõi Trung thiên. Cũng hơn giáo hóa các loại hữu tình một cõi Đại thiên. Cũng hơn giáo hóa các loại hữu tình mười phương đều ngang như cát Căng già. Cũng hơn giáo hoá các loại hữu tình hết mười phương cõi đều khiến an trụ mười thiện nghiệp đạo, bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông.

Kiều Thi Ca! Trong đây nói suy nghĩ đúng lý ấy, nghĩa là đem hạnh chẳng hai chẳng phải chẳng hai, vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề suy nghĩ bát nhã Ba la mật đa cho đến bố thí Ba la mật đa. Như vậy cho đến đem hạnh chẳng hai chẳng phải chẳng hai, vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề suy nghĩ nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, đem vô lượng môn rộng vì người thuyết, tuyên chỉ mở diễn giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú khiến kia dễ hiểu, chỗ được nhóm phước hơn được mình lóng nghe thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, chỗ được công đức vô lượng bội số.

Kiều Thi Ca! Trong đây nói Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú ấy, nghĩa là Bát nhã Ba la mật đa đây sở hữu nghĩa thú chẳng nên đem hai tướng quán, cũng chẳng nên đem chẳng hai tướng quán. Chẳng có tướng chẳng không tướng, chẳng vào chẳng ra, chẳng thêm chẳng bớt, chẳng dơ chẳng sạch, chẳng sanh chẳng diệt, chẳng lấy chẳng bỏ, chẳng chấp chẳng phải chẳng chấp, chẳng trụ chẳng phải chẳng trụ, chẳng thật chẳng phải chẳng thật, chẳng hợp chẳng tan, chẳng hạp nhau chẳng phải chẳng hạp nhau, chẳng chút phần chẳng phải chẳng chút phần, chẳng toàn phần chẳng phải chẳng toàn phần, chẳng nhân duyên chẳng phải chẳng nhân duyên, chẳng pháp chẳng phi pháp, chẳng chơn như chẳng phải chẳng chơn như, chẳng thật tế chẳng phải chẳng thật tế, nghĩa thú như thế có vô lượng môn.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tự đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, dùng vô lượng môn vì người rộng nói, tuyên chỉ mở diễn giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú, khiến kia dễ hiểu, chỗ được nhóm phước trước hơn nhóm phước trước vô lượng vô biên.

Khi ấy, Thiên Đế Thích liền bạch Phật rằng: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân nên dùng các thứ văn nghĩa khéo đẹp vì người diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân nên dùng các thứ văn nghĩa khéo đẹp vì người diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng dùng các thứ văn nghĩa khéo đẹp, vì người diễn nói Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu trọn nên khối công đức lớn lao vô lượng vô số vô biên bất khả tư nghì.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân dùng hết một đời sống đem vô lượng thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng và những bao đồ cúng, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác mười phương vô lượng vô số thế giới. Lại có các thiện nam tử, thiện nữ nhân tự mình đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý. Lại nương các thứ văn nghĩa khéo đẹp, dùng vô lượng môn rộng vì người nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú, khiến kia dễ hiểu, chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước. Sở dĩ vì sao? Vì chư Phật ba đời đều nương Bát nhã Ba la mật đa, tinh siêng tu học chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân trải vô lượng, vô số, vô biên đại kiếp đem hữu sở đắc mà làm phương tiện siêng tu bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa. Lại có các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý. Lại dùng các thứ văn nghĩa khéo đẹp, trải trong giây lát vì người biện nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú, khiến kia dễ hiểu, chỗ được nhóm phước rất nhiều hơn trước.

Kiều Thi Ca! Hữu sở đắc ấy nghĩa là các thiện nam tử, thiện nữ nhân khi tu bố thí, khởi nghĩ như vầy: Ta năng bố thí, kia là kẻ nhận, đây là quả thí, thí và vật thí. Khi kia tu thí gọi trụ bố thí, chẳng gọi bố thí Ba la mật đa.

Khi tu tịnh giới, khởi nghĩ như vầy: Ta năng tu nhẫn vì hộ kia vậy, đây là quả nhẫn và tự tánh nhẫn. Khi kia tu nhẫn gọi trụ an nhẫn, chẳng gọi an nhẫn Ba la mật đa.

Khi tu tinh tiến, khởi nghĩ như vầy: Ta năng tinh tiến vì kia tu dứt, đấy quả tinh tiến và tự tánh tinh tiến. Khi kia tinh tiến gọi trụ tinh tiến, chẳng gọi tinh tiến Ba la mật đa.

Khi tu tĩnh lự, khởi nghĩ như vầy: Ta năng tu định, kia là cảnh định, đây là quả định và tự tánh định. Khi kia tu định gọi trụ tĩnh lự, chẳng gọi tĩnh lự Ba la mật đa.

Khi tu bát nhã, khởi nghĩ như vầy: Ta năng tu huệ, kia là cảnh huệ, đây là quả huệ và tự tánh huệ. Khi kia tu huệ gọi trụ bát nhã, chẳng gọi bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này đem hữu sở đắc làm phương tiện, nên chẳng năng viên mãn bố thí thảy sáu Ba la mật đa.

Khi ấy, Thiên Đế Thích liền thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát làm sao tu hành mà được viên mãn bố thí thảy sáu Ba la mật đa?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu bố thí, bất đắc kẻ thí, kẻ nhận, quả thí, thí và vật thí. Như vậy cho đến khi tu bát nhã bất đắc kẻ huệ, cảnh huệ, quả huệ, và tự tánh huệ. Đem vô sở đắc làm phương tiện nên mới viên mãn được bố thí thảy sáu thứ Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát nên đem huệ vô sở đắc như thế và dùng các thứ văn nghĩa khéo đẹp tuyên nói bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Sở dĩ vì sao? Ở đời đương lai sẽ có các thiện nam tử, thiện nữ nhân đem hữu sở đắc mà làm phương tiện, vì người tuyên nói tương tự bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Với những kẻ mới phát tâm Vô thượng Bồ đề nghe kia đã thuyết tương tự bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa tâm bèn mê lầm, thối lui Trung đạo. Vậy nên cần đem huệ vô sở đắc và dùng các thứ văn nghĩa khéo đẹp, vì kẻ phát tâm Vô thượng Bồ đề tuyên nói bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Vì sao gọi là tuyên nói tương tự bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân nói có sở đắc bát nhã thảy sáu Ba la mật đa. Như vậy gọi là tuyên nói tương tự bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Sao là các thiện nam tử, thiện nữ nhân nói có sở đắc bát nhã thảy sáu Ba la mật đa .

Phật nói: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân vì kẻ phát tâm Vô thượng Bồ đề nói sắc cho đến thức hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh. Như vậy cho đến nói nhất thiết trí, đạo tướng trí,, nhất thiết tướng trí hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh. Khởi lời như vầy: "Nếu có kẻ năng y pháp như thế thảy tu hành bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa là hành bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa".

Lại khởi thuyết này: "Kẻ tu hành bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa nên cầu sắc cho đến nhất thiết tướng trí hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh. Nếu có năng cầu các pháp như thế, tu hành bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa là hành bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa".

Kiều Thi Ca! Nếu có kẻ như vậy cầu sắc cho đến nhất thiết tướng trí hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh. Y các pháp đây tu hành bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, ta gọi tên là hành hữu sở đắc tương tự bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Kiều Thi Ca! Nếu như trước đã nói đó, phải biết đều là thuyết hữu sở đắc tương tự bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân vì kẻ phát tâm Vô thượng Bồ đề tuyên nói bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, khởi lời như vầy: Thiện nam tử đến đây, ta sẽ dạy người tu học bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Nếu kẻ y ta dạy mà tu học, sẽ mau an trụ Bồ tát sơ địa cho đến thập địa.

Kiều Thi Ca! Kia đem hữu tướng và hữu sở đắc mà làm phương tiện, nương tưởng thời phận, dạy tu bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Đấy gọi tuyên nói tương tự bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân vì kẻ phát tâm Vô thượng Bồ đề tuyên nói bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, khởi lời như vầy: Thiện nam tử đến đây, Ta sẽ dạy ngươi tu học bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Nếu kẻ y Ta dạy mà tu học mau vượt các bậc Thanh văn, Độc giác, chóng vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh, được vô sanh pháp nhẫn các Bồ tát và được Bồ tát thần thông thù thắng, năng dạo được tất cả cõi Phật mười phương, cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Do đây mau chứng Nhất thiết trí trí.

Kiều Thi Ca! Kia đem hữu tướng và hữu sở đắc mà làm phương tiện, nương tưởng thời phận dạy tu bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Đấy gọi tuyên nói tương tự bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân bảo kẻ chủng tánh Bồ tát thừa rằng: Nếu đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, quyết định sẽ được vô lượng vô số vô biên công đức.

Kiều Thi Ca! Kia đem hữu tướng và hữu sở đắc mà làm phương tiện khởi thuyết như thế. Đấy gọi tuyên nói tương tự bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân bảo kẻ chủng tánh Bồ tát thừa rằng: Ngươi đối chư Phật Thế Tôn ba đời. Từ sơ phát tâm cho đến rốt ráo có bao căn lành đều nên tùy hỷ nhóm họp tất cả, vì các hữu tình hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Kiều Thi Ca! Kia đem hữu tướng và hữu sở đắc mà làm phương tiện khởi thuyết như thế. Đấy gọi tuyên nói tương tự bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Sao là tuyên nói chơn chánh bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa?

Phật nói: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân vì kẻ phát tâm Đại thừa Bồ đề tuyên nói bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, khởi lời như vầy: "Thiện nam tử! Đến đây, nên tu bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Chính lúc tu, ngươi chẳng nên quán sắc cho đến nhất thiết tướng trí hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh. Vì cớ sao? Thiện nam tử! Sắc, tự tánh sắc không. Cho đến nhất thiết tướng trí, tự tánh nhất thiết trí không. Tự tánh sắc đây tức phi tự tánh, cho đến tự tánh nhất thiết tướng trí đây tức phi tự tánh. Nếu phi tự tánh tức là bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Đối bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, sắc cho đến nhất thiết tướng trí đây đều bất khả đắc. Thường vô thường, vui khổ, ngã vô ngã, tịnh bất tịnh kia cũng bất khả đắc. Sở dĩ vì sao? Trong đây hãy không sắc thảy khả đắc, huống nào có thường, vui khổ, ngã vô ngã, tịnh bất tịnh kia khả đắc. Thiện nam tử! Nếu ngươi năng tu bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa như thế, là tu bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa".

Kiều Thi Ca!Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này khởi thuyết đây thảy, đấy gọi tuyên nói chơn chánh bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân vì kẻ phát tâm Đại thừa Bồ đề tuyên nói bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, khởi lời như vầy: "Thiện nam tử! Đến đây, ta sẽ dạy ngươi tu học bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Khi tu học ngươi chớ quán các pháp có chút khá trụ, khá vượt, khá vào, khá đắc, khá chứng, khá lóng nghe thảy chỗ được công đức và khá tùy hỷ hồi hướng Bồ đề. Vì cớ sao? Thiện nam tử! Đối bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa đây rốt ráo không có chút pháp khá trụ, khá vượt, khá vào, khá đắc, khá chứng, khá lóng nghe thảy chỗ được công đức và khá tùy hỷ hồi hướng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả pháp tự tánh đều không. Nếu tự tánh không, thời vô sở hữu. Nếu vô sở hữu thời là bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Đối bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa đây trọn không chút pháp có vào có ra, có sanh có diệt, có đoạn có thường, có nhất có dị, có đến có đi mà khá được đấy".

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này khởi các thuyết đây cùng loại trên khác biệt tất cả trái nhau. Đấy gọi chơn chánh bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa. Vì vậy nên Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thảy nên đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây đem vô sở đắc mà làm phương tiện, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học suy nghĩ đúng lý, phải dùng văn nghĩa khéo đẹp vì người rộng nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú, khiến kia dễ hiểu.

Kiều Thi Ca! Do nhân duyên đây Ta tác thuyết này: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý. Lại đem các thứ văn nghĩa khéo đẹp trải trong giây lát vì người biện nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú, khiến kia dễ hiểu, chỗ được công đức rất nhiều hơn trước.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình châu Thiệm bộ, hoặc các loại hữu tình Bốn đại châu, hoặc các loại hữu tình cõi Tiểu thiên, hoặc các loại hữu tình cõi Trung thiên, hoặc các loại hữu tình cõi Đại thiên, hoặc các loại hữu tình thế giới mười phương đều ngang như cát Căng già, hoặc hết các loại hữu tình mười phương vô biên thế giới, đều khiến trụ quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A la hán, hoặc Độc giác Bồ đề. Nơi ý hiểu sao? Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật bảo: Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, dùng vô lượng môn văn nghĩa khéo đẹp vì người rộng nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú khiến kia dễ hiểu, lại khởi lời này: "Thiện nam tử! Đến đây, ngươi phải đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, khiến thạo thông lanh, suy nghĩ đúng lý, theo pháp môn đây cần siêng tu học". Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Tất cả quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề đều là Bát nhã Ba la mật đa tuôn chảy ra vậy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hóa các loại hữu tình châu Thiệm bộ, hoặc các loại hữu tình Bốn đại châu, hoặc các loại hữu tình cõi Tiểu thiên, hoặc các loại hữu tình cõi Trung thiên, hoặc các loại hữu tình cõi Đại thiên, hoặc các loại hữu tình thế giới mười phương đều ngang như cát Căng già, đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, hoặc trụ bậc Bồ tát Bất thối chuyển. Nơi ýhiểu sao? Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do nhân duyên đây được phước nhiều chăng?

Thiên Đế Thích thưa: Bạch Thế Tôn! Rất nhiều. Bạch Thiện Thệ! Rất nhiều.

Phật bảo: Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, dùng vô lượng môn văn nghĩa khéo đẹp, vì người rộng nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú khiến kia dễ hiểu.

Lại khởi lời này: "Thiện nam tử! Đến đây, ngươi nên đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng cho thạo thông lanh, suy nghĩ đúng lý, theo pháp môn này nên chính tin hiểu. Nếu chính tin hiểu thời năng tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Nếu năng tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thời năng chứng được nhất thiết trí pháp. Nếu năng chứng được nhất thiết trí pháp thời tu Bát nhã Ba la mật đa tăng thêm viên mãn. Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa tăng thêm viên mãn bèn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề".

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Nếu tất cả Bồ tát Ma ha tát sơ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, hoặc tất cả Bồ tát Ma ha tát trụ bậc Bất thối chuyển cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề đều là do Bát nhã Ba la mật đa tuôn chảy ra vậy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các loại hữu tình châu Thiệm bộ, hoặc các loại hữu tình Bốn đại châu, hoặc các loại hữu tình cõi Tiểu thiên, hoặc các loại hữu tình cõi Trung thiên, hoặc các loại hữu tình cõi Đại thiên, hoặc các loại hữu tình mười phương thế giới đều ngang như cát Căng già, đều tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Lại có các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, dùng vô lượng môn văn nghĩa khéo đẹp, rộng vì kia nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú khiến kia dễ hiểu.

Lại khởi lời này: "Thiện nam tử! Đến đây, ngươi nên đối Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng cho thạo thông lanh, suy nghĩ đúng lý theo pháp môn đây nên chính tin hiểu. Nếu chính tin hiểu thời năng tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu. Nếu năng tu học Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu thời năng chứng được nhất thiết trí pháp. Nếu năng chứng được nhất thiết trí pháp thời tu Bát nhã Ba la mật đa tăng thêm viên mãn. Nếu tu Bát nhã Ba la mật đa tăng thêm viên mãn bèn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề".

Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân gặp một Bồ tát Ma ha tát Bất thối chuyển, đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu dùng vô lượng môn văn nghĩa khéo đẹp vì kia rộng nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú khiến kia dễ hiểu. Lại khởi nghĩ này: "Thiện nam tử! Đến đây, nói rộng như trước". Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các loại hữu tình châu Thiệm bộ, hoặc các loại hữu tình bốn đại châu, hoặc các loại hữu tình cõi Tiểu thiên, hoặc các loại hữu tình cõi Trung thiên, hoặc các loại hữu tình cõi Đại thiên, hoặc các loại hữu tình cõi mười phương thế giới đều ngang như cát Căng già, đều đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng quay lui.

Lại có các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu đây, dùng vô lượng môn văn nghĩa khéo đẹp vì kia rộng nói, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rõ ràng, phân biệt nghĩa thú khiến kia dễ hiểu. Trong ấy có một kẻ khởi lời như vầy: "Tôi nay vui muốn mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cứu vớt hữu tình các khổ sanh tử". Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân vì muốn thành việc kia, nên dùng vô lượng môn văn nghĩa khéo đẹp rộng thuyết Bát nhã Ba la mật đa, tuyên chỉ khai diễn, giải thích rò ràng, phân biệt nghĩa thú khiến kia dễ hiểu. Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát như thế càng gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Như vậy, như vậy. Nên đem bố thí Ba la mật đa cho đến bát nhã ba la mật đa dạy răn dạy trao. Nói rộng cho đến nên đem nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí dạy răn dạy trao. Nên đem áo mặc, uống ăn, đồ nằm, thuốc chữa hạng tốt, tùy kia cần dùng các món tư cụ cúng dường nhiếp thọ.

Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đem được pháp thí, tài thí như thế cúng dường nhiếp thọ Bồ tát Ma ha tát kia. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được công đức rất nhiều hơn trước. Sở dĩ vì sao? Bồ tát Ma tát kia cần do pháp thí tài thí như thế cúng dường nhiếp thọ, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện bảo Thiên Đế Thích rằng: Hay tha?ay thay! Ngươi năng khuyên gắng Bồ tát Ma ha tát kiạ lại năng nhiếp thọ Bồ tát Ma ha tát đó, cũng năng hộ giúp Bồ tát Ma ha tát kia. Ngươi nay đã làm việc đáng làm của Thánh đệ tử Phật. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Tất cả các Thánh đệ tử Như lai vì muốn lợi vui các loại hữu tình, nên phương tiện khuyên gắng Bồ tát Ma ha tát kia khiến mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề; đem pháp thí tài thí cúng dường nhiếp thọ, cần thêm hộ giúp Bồ tát Ma ha tát kia khiến mau chứng được sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở dĩ vì sao? Tất cả Như lai, Thanh văn, Độc giác, thế gian thắng sự, vì nhờ do Bồ tát Ma ha tát kia mà được hiện ra vậy. Vì cớ sao?

Kiều Thi Ca! Nếu không Bồ tát Ma ha tát phát khởi tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, thời không Bồ tát Ma ha tát năng học sáu Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí. Nếu không có Bồ tát Ma ha tát học sáu Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí, thời không Bồ tát Ma ha tát năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nếu không Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thời không Như Lai, Thanh văn, Độc giác, thế gian thắng sự.

Kiều Thi Ca! Do nhờ có Bồ tát Ma ha tát phát khởi tâm Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề mới có Bồ tát Ma ha tát năng học sáu Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí. Do nhờ có Bồ tát Ma ha tát học sáu Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí mới có Bồ tát Ma ha tát năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do nhờ có Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quay xe diệu pháp năng dứt địa ngục bàng sanh quỷ giới, cũng năng tổn giảm được hết bè lũ a tố lạc, tăng thiên chúng trời người. Và mới có đại tộc Sát đế lợi cho đến đại tộc Cư sĩ hiện ra thế gian. Cũng có trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ hiện ra thế gian. Lại có sáu Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí hiện ra thế gian. Lại có Thanh văn, Độc giác và Vô thượng thừa hiện ra thế gian.

Hội Thứ Ba

PhẩmTùy Hỷ Hồi Hướng

Thứ 9-1

Bấy giờ, Từ Thị Bồ tát bảo cụ thọ Thiện Hiện rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện, đối các hữu tình có bao công đức tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp. Hoặc Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện, mang tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp đây cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Hoặc hữu tình khác tùy hỷ hồi hướng các việc phước nghiệp. Hoặc các dị sanh, Thanh văn, Độc giác các việc phước nghiệp, nghĩa là thí giới tu ba việc phước nghiệp. Hoặc bốn niệm trụ thảy các việc phước nghiệp. Bồ tát Ma ha tát này sở hữu công đức tùy hỷ hồi hướng, đối dị sanh, Thanh văn, Độc giác các việc phước nghiệp kia là tối là thắng, là tôn là cao, là diệu là vi diệu, là thượng là vô thượng, vô đẳng vô đẳng đẳng. Sở dĩ vì sao? Vì việc tu phước nghiệp các dị sanh chỉ vì khiến mình tự tại yên vui. Việc tu phước nghiệp Thanh văn, Độc giác chỉ vì tự điều phục vắng lặng, vì tự Niết bàn. Các Bồ tát Ma ha tát sở hữu công đức tùy hỷ hồi hướng, khắp vì tất cả hữu tình điều phục vắng lặng được Niết bàn vậy.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện hỏi Từ Thị Bồ tát rằng: Bồ tát Ma ha tát này tâm tùy hỷ hồi hướng duyên khắp thế giới mười phương vô lượng vô số vô biên. Mỗi mỗi thế giới vô lượng vô số vô biên chư Phật đã Niết bàn, từ sơ phát tâm cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Như vậy cho đến sau vào cõi Vô dư y Niết bàn, lần lữa cho đến chánh pháp diệt rồi, ở thời gian giữa sở hữu sáu thứ Ba la mật đa tương ưng căn lành, và cùng Thanh văn, Độc giác, Bồ tát tất cả hữu tình hoặc cộng, hoặc chẳng cộng, vô lượng, vô số, vô biên Phật pháp tương ưng căn lành. Hoặc dị sanh đệ tử kia sở huu tánh thí giới tu ba việc phước nghiệp. Hoặc Thanh văn đệ tử kia sở hữu ngôi học vô học vô lậu căn lành. Hoặc các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác sở thành nhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến và vì lợi vui tất cả hữu tình, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả. Và các đức Phật kia đã thuyết chánh pháp, hoặc nương pháp kia tinh siêng tu học, hoặc được quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, hoặc vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh, hoặc tu hạnh Bồ tát Ma ha tát. Như vậy sở hữu tất cả căn lành và các hữu tình, đối các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Thanh văn, Bồ tát, các chúng đệ tử hoặc hiện trụ đời hoặc sau Niết bàn, đã trồng căn lành. Các căn lành này tất cả nhóm hợp hiện tiền tùy hỷ. Đã tùy hỷ rồi lại đem tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp như thế, cùng các hữu tình bình đẳng chung có, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Nguyện đem căn lành đây cùng các hữu tình đồng chung dẫn phát Vô thượng Bồ đề. Sở khởi tùy hỷ hồi hướng như thế, đối sở khởi khác các việc phước nghiệp là tối là thắng, là tôn là cao, là diệu là vi diệu, là thượng là vô thượng, vô đẳng vô đẳng đẳng. Nơi ý hiểu sao? Bồ tát Ma ha tát kia duyên việc như thế khởi tâm tùy hỷ hồi hướng, hãy có việc sở duyên như thế khá được như Bồ tát Ma ha tát kia sở lấy tướng chăng?

Từ Thị Bồ tát đáp Thiện Hiện rằng: Bồ tát Ma ha tát kia duyên việc như thế khởi tâm tùy hỷ hồi hướng, thật không chỗ duyên việc như thế khá được như Bồ tát Ma ha tát kia sở lấy tướng.

Khi ấy cụ thọ Thiện Hiện bảo Từ Thị Bồ tát rằng: Nếu không việc sở duyên như sở lấy tướng ấy, tâm tùy hỷ hồi hướng Bồ tát Ma ha tát kia lấy tướng làm phương tiện, duyên khắp thế giới mười phương vô lượng vô số vô biên. Mỗi mỗi thế giới vô lượng vô số vô biên chư Phật đã Niết bàn, từ sơ phát tâm cho đến pháp diệt sở hữu căn lành, và các đệ tử sở hữu căn lành, tất cả nhóm hợp, hiện tiền tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở khởi tùy hỷ hồi hướng như thế đâu chẳng phải điên đảo? Như đối vô thường bảo thường, đối khổ bảo vui, đối vô ngã bảo ngã, đối bất tịnh bảo tịnh, là tưởng tâm thấy điên đảo? Đây đối vô tướng mà lấy nơi tướng cũng lẽ như thế? Như việc sở duyên thật vô sở hữu, tâm tùy hỷ hồi hướng cũng như thế, các căn lành thảy cũng như thế, Vô thượng Bồ đề cũng như thế, đã thuyết bố thí thảy sáu Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí cũng như thế? Nếu như việc sở duyên thật vô sở hữu, tâm tùy hỷ hồi hướng nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí cũng như thế ấy. Những gì là sở duyên? Những gì là việc ? Những gì là tâm tùy hỷ hồi hướng? Nói rộng cho đến những gì là nhất thiết tướng trí mà Bồ tát Ma ha tát kia duyên việc như thế, khởi tâm tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Khi ấy, Từ Thị Bồ tát trả lời cụ thọ Thiện Hiện rằng: Nếu bồ tát Ma ha tát lâu học sáu thứ Ba la mật đa, đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, phát lâu đại nguyện, trong nhiều căn lành, được nhiều bạn hành thu nhận, khéo học các pháp tự tướng đều không. Bồ tát Ma ha tát này đối việc sở duyên và tâm tùy hỷ hồi hướng các căn lành thảy Vô thượng Bồ đề, chư Phật Thế Tôn, và tất cả pháp đều chẳng lấy tướng, mà năng phát khởi tâm tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở khởi tùy hỷ hồi hướng như thế dùng chẳng hai chẳng phải chẳng hai làm phương tiện, chẳng có tướng chẳng không tướng làm phương tiện, chẳng hữu sở đắc chẳng vô sở đắc làm phương tiện, chẳng nhiễm chẳng tịnh làm phương tiện, chẳng sanh chẳng diệt làm phương tiện, đối việc sở duyên cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề được chẳng lấy tướng. Vì chẳng lấy tướng nên chẳng nhiếp thuộc vào điên đảo. Nếu bồ tát Ma ha tát chưa lâu học sáu thứ Ba la mật đa, chưa từng cúng dường vô lượng chư Phật, chưa phát lâu đại nguyện, chưa trồng nhiều căn lành, chưa được nhiều bạn lành thu nhận, chưa đối tất cả pháp khéo học tự tướng không. Bồ tát Ma tát này đối việc sở duyên và tâm tùy hỷ hồi hướng các căn lành thảy, Vô thượng Bồ đề, chư Phật Thế Tôn cùng tất cả pháp vẫn lấy nơi tướng, khởi tâm tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Sở khởi tùy hỷ hồi hướng như thế, vì lấy tướng nên vẫn nhiếp thuộc điên đảo, chẳng phải tâm chơn tùy hỷ hồi hướng.

Lại nữa, Đại đức! Chẳng nên vì tân học Đại thừa các Bồ tát thảy kia, và đối trước họ tuyên nói bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa và nghĩa các Phật pháp khác tự tướng không. Sở dĩ vì sao? Tân học Đại thừa các Bồ tát thảy đối pháp như thế, mặc dù có chút ít phần tin kính ưa muốn, mà kia nghe rồi liền khắc đều quên mất, kinh sợ nghi lầm, sanh nhiều hủy báng. Nếu bậc Bất thối chuyển Bồ tát Ma ha tát, hoặc thường cúng dường vô lượng chư Phật, phát lâu đại nguyện, trồng nhiều căn lành, được nhiều bạn lành thu nhận ấy, nên đối trước họ, vì họ rộng nói phân biệt khai chỉ tất cả bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa, và nghĩa các Phật pháp khác tự tướng không. Sở dĩ vì sao? Bậc Bất thối chuyển các Bồ tát Ma ha tát thảy, nếu nghe pháp đây đều năng thọ trì, trọn chẳng quên mất cũng chẳng kinh sợ nghi lầm hủy báng.

Đại đức phải biết: Các Bồ tát Ma ha tát nên đem tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp như thế, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Chính lúc bấy giờ nên khởi nghĩ này: "Nên sở dụng tâm tùy hỷ hồi hướng, sở dụng tâm đây hết diệt lìa biến, việc sở duyên đây và các căn lành cũng đều như tâm hết diệt lìa biến". Trong đây những gì là sở dụng tâm? Lại những gì là việc sở duyên và các căn lành mà nói tùy hỷ hồi hướng, vì không có hai tâm cùng lúc khởi vậy. Tâm chẳng thể tùy hỷ hồi hướng tâm, vì tự tánh không vậy. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu, năng biết được bát nhã cho đến bố thí Ba la mật đa như thế đều vô sở hữu. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí cũng vô sở hữu. Bồ tát Ma ha tát này biết tất cả pháp đều vô sở hữu, mà lại năng tùy hỷ cùng hành các việc phước nghiệp, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Tâm tùy hỷ hồi hướng như thế chẳng nhiếp thuộc điên đảo, đem vô sở đắc làm phương tiện nên gọi chơn tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.