Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 4/12

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 21

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Quyển Thứ 507 - Hội Thứ Ba

Quyển Thứ 507 - Hội Thứ Ba

Phẩm Khen Tịnh

Thứ 11-2

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, nếu không phương tiện khéo léo, đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm khởi tưởng Bát nhã Ba la mật đa, các thiện nam tử, thiện nữ nhân này vì đem hữu sở đắc làm phương tiện, nên nới bỏ xa lìa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm?

Phật bảo: Thiện Hiện! Hay thay! Hay thay! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân kia trước danh trước tướng, vậy nên đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây nới bỏ xa lìa.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao các thiện nam tử, thiện nữ nhân kia trước danh trước tướng? Phật bảo: Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân kia đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm lấy danh lấy tướng. Lấy danh lấy tướng rồi, say đắm Bát nhã ba la mật đa mà sanh kiêu mạn, chẳng năng chứng được thật tướng Bát nhã. Vậy nên loại kia đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nới bỏ xa lìa.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, nếu có phương tiện khéo léo đối Bát nhã ba la mật đa sâu thẳm chẳng khởi tưởng Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc làm phương tiện, nên đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng lấy danh tướng, chẳng khởi say đắm, chẳng sanh kiêu mạn, bèn năng chứng được thật tướng Bát nhã. Phải biết, loại này đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm được chẳng nới bỏ, cũng chẳng xa lìa.

Cụ thọ Thiện Hiện vội thưa Phật rằng: Thế Tôn! Rất lạ, khéo vì chúng Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa khai chỉ phân biệt tướng trước chẳng trước.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Vì sao Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm khởi tướng chấp trước, chẳng chấp trước?

Thiện Hiện đáp rằng: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, nếu không phương tiện khéo léo, khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối sắc bảo không, khởi tưởng trước không; đối thọ tưởng hành thức bảo không, khởi tưởng trước không. Như vậy cho đến đối nhất thiết trí bảo không, khởi tưởng trước không; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bảo không, khởi tưởng trước không.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, nếu không phương tiện khéo léo, khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối sắc bảo sắc, khởi tưởng trước sắc. Nói rộng cho đến đối nhất thiết tướng trí bảo nhất thiết tướng trí, khởi tưởng trước nhất thiết tướng trí. Đối pháp quá khứ bảo pháp quá khứ, khởi tưởng trước pháp quá khứ. Đối pháp vị lai bảo pháp vị lai, khởi tưởng trước pháp vị lai. Đối pháp hiện tại bảo pháp hiện tại, khởi tưởng trước pháp hiện tại.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem hữu sở đắc mà làm phương tiện, từ sơ phát tâm đối bố thí Ba la mật đa cho đến nhất thiết tướng trí khởi tưởng trước hành. Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu không phương tiện khéo léo, đem hữu sở đắc mà làm phương tiện khởi các thứ tưởng trước như thế thảy, gọi là trước tướng.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Trước đã hỏi rằng vì sao Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng trước tướng ấy. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã ba la mật đa sâu thẳm có phương tiện khéo léo, nên đối sắc chẳng khởi tưởng không chẳng không; đối thọ tưởng hành thức chẳng khởi tưởng không chẳng không. Nói rộng cho đến đối nhất thiết trí chẳng khởi tưởng không chẳng không; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng khởi tưởng không chẳng không. Đối pháp quá khứ chẳng khởi tưởng không chẳng không. Đối pháp vị lai hiện tại chẳng khởi tưởng không chẳng không.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm có phương tiện khéo léo, nên chẳng khởi nghĩ này: Ta năng hành thí, đây sở hành thí, như vậy hành thi. Ta năng trì giới, đây sở trì giới, như vậy trì giới. Ta năng tu nhẫn, đây sở tu nhẫn, như vậy tu nhẫn. Ta năng tinh tiến,đây sở tinh tiến, như vậy tinh tiến. Ta năng tu định, đây sở tu định, như vậy tu định. Ta năng tu huệ, đây sở tu huệ, như vậy tu huệ. Ta năng trồng phước, đây sở trồng phước, như vậy trồng phước. Ta năng vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh. Ta năng nghiêm tịnh cõi Phật. Ta năng thành thục hữu tình. Ta năng chứng được Nhất thiết trí trí.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm vì có phương tiện khéo léo, nên không tất cả phân biệt như thế thảy. Do vì thông suốt nội không cho đến vô tánh tự tánh không vậy. Xá Lợi Tử! Đấy gọi Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tướng chẳng chấp trước.

Khi ấy , Thiên Đế Thích hỏi Thiện Thệ rằng: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, làm sao biết kia khởi tướng chấp trước? Thiện Hiện đáp rằng: Các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nếu không phương tiện khéo léo, có hữu sở đắc làm phương tiện, khởi tưởng tự tâm, khởi tưởng bố thí, nói rộng cho đến khởi tưởng Nhất thiết trí trí, khởi tưởng chư Phật, khởi tưởng ở chỗ Phật trồng căn lành, khởi những tưởng đã trồng căn lành nhóm hợp cân lường, cùng các hữu tình bình đẳng chung có hồi hướng Vô thượng Chánh Đẳng Giác như thế thảy. Kiều Thi Ca! Do đây mới biết các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đã khởi tưởng chấp trước.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này bởi trước tướng nên chẳng thể tu hành vô trước Bát nhã Ba la mật đa, hồi hướng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Chẳng phải bản tánh sắc có thể hồi hướng, nói rộng cho đến chẳng phải bản tánh nhất thiết tướng trí có thể hồi hướng vậy.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Nếu các Bồ tát Ma ha tát muốn đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chỉ hiện khuyên dẫn, khen gắng vui mừng những hữu tình khác, nên quán thật tánh các pháp bình đẳng, tùy đây tác ý chỉ hiện khuyên dẫn khen gắng vui mừng các hữu tình khác. Nghĩa là khởi lời này: Các thiện nam tử! Khi hành bố thí chẳng nên phân biệt ta năng hành thí. Nói rộng cho đến khi hành nhất thiết tướng trí chẳng nên phân biệt ta năng hành nhất thiết tướng trí. Khi tu Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng nên phân biệt ta năng tu chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát muốn đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chỉ hiện khuyên dẫn khen gắng vui mừng các hữu tình khác nên khởi chỉ hiện khuyên dẫn khen gắng vui mừng các hữu tình khác như thế. Nếu năng được như thế, đối mình không tổn, cũng chẳng tổn người, như các Đức Như Lai đã bằng lòng hứa cho chỉ hiện khuyên dẫn khen gắng vui mừng các hữu tình vậy.

Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, nếu năng như thế chỉ hiện khuyên dẫn khen gắng vui mừng các hữu tình tới Bồ tát thừa, bèn năng xa lìa tất cả chấp trước.

Bấy giờ, Thế Tôn khen Thiện Hiện rằng: Hay thay, hay thay. Ngươi nay khéo hay vì các Bồ tát thuyết tướng chấp trước. Lại còn có thừa những chấp trước nhỏ nhiệm khác, sẽ vì ngươi thuyết, ngươi nên lóng nghe, suy nghĩ rất khéo. Thiện Hiện thưa: Dạ xin thuyết cho, chúng tôi muốn nghe.

Phật bảo: Thiện Hiện! Các thiện nam tử thảy an trụ Đại thừa muốn tới Vô Thượng Chánh đẳng Bồ đề, nếu đối Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nhớ nghĩ lấy tướng đều là chấp trước. Hoặc đối chư Phật Thế Tôn ba đời, từ sơ phát tâm cho đến pháp trụ, có bao căn lành nhớ nghĩ lấy tướng tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Bồ đề, đều là chấp trước. Hoặc đối sở tu pháp lành của các đệ tử Như Lai nhớ nghĩ lấy tướng tùy hỷ hồi hướng Vô thượng Bồ đề, đều là chấp trước. Sở dĩ vì sao? Vì công đức căn lành các Như Lai và các đệ tử chẳng nên nhớ nghĩ lấy tướng phân biệt, vì các kẻ lấy tướng đều hư dối vậy.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là sâu thẳm? Phật nói: Như vậy, vì tất cả pháp bản tánh lìa vậy.

Thiện Hiện, lại thưa: Bát nhã Ba la mật đa như thế đều nên lễ kính? Phật nói: Như vậy, vì công đức nhiều vậy. Nhưng Bát nhã Ba la mật đa đâykhông tạo không tác, không kẻ năng chứng.

Thiện Hiện lại thưa: Tất cả pháp tánh chẳng thể chứng giác? Phật nói: Như vậy, vì tất cả pháp một tánh chẳng hai. Thiện Hiện phải biết: Các pháp một tánh tức là vô tánh. Các pháp vô tánh tức là một tánh. Các pháp một tánh vô tánh như thế vốn là thật tánh. Vốn thật tánh đây vô tạo vô tác. Nếu Bồ tát Ma ha tát năng như thật biết được một tánh, vô tánh, vô tạo vô tác, tức năng xa lìa được tất cả chấp trước.

Thiện Hiện lại thưa: Bát nhã Ba la mật đa như thế khó thể rõ giác? Phật nói: Như vậy, vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm không kẻ thấy nghe giác biết vậy.

Thiện Hiện lại thưa: Bát nhã Ba la mật đa như thế chẳng thể nghĩ bàn? Phật nói: Như vậy, vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng thể đem tâm lấy, vì lìa tâm tướng vậy. Chẳng thể đem sắc lấy, vì lìa sắc tướng vậy. Nói rộng cho đến chẳng thể đem nhất thiết tướng trí lấy, vì lìa tướng nhất thiết tướng trí vậy. Chẳng thể đem tất cả pháp lấy, vì lìa tướng tất cả pháp vậy.

Thiện Hiện lại thưa: Bát nhã Ba la mật đa như thế không bị tạo tác? Phật nói: Như vậy, vì các tác giả bất khả đắc vậy. Thiện Hiện phải biết: Sắc bất khả đắc nên tác giả bất khả đắc, thọ tưởng hành thức bất khả đắc nên tác giả bất khả đắc. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí bất khả đắc nên tác giả bất khả đắc, tất cả pháp bất khả đắc nên tác giả bất khả đắc. Bởi các tác giả và pháp sắc thảy bất khả đắc nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm không tạo không tác.

Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bồ tát Ma ha tát làm sao hành được Bát nhã Ba la mật đa? Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng hành nơi sắc là hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng hành thọ tưởng hành thức là hành Bát nhã Ba la mật đa. Nói rộng cho đến chẳng hành nhất thiết tướng trí là hành Bát nhã Ba la mật đa; chẳng hành đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng hành sắc hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng là hành Bát nhã Ba la mật đa. Nói rộng cho đến chẳng hành nhất thiết tướng trí hoặc thường hoặc vô thường, hoặc vui hoặc khổ, hoặc ngã hoặc vô ngã, hoặc tịnh hoặc bất tịnh, hoặc xa lìa hoặc chẳng xa lìa, hoặc vắng lặng hoặc chẳng vắng lặng là hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Vì sắc cho đến nhất thiết tướng trí hãy vô sở hữu, huống có thường vô thường cho đến vắng lặng chẳng vắng lặng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng hành sắc viên mãn là hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng hành sắc chẳng viên mãn là hành Bát nhã Ba la mật đa. Nói rộng cho đến chẳng hành nhất thiết tướng trí viên mãn là hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng hành nhất thiết tướng trí chẳng viên mãn là hành Bát nhã Ba la Mật đa. Vì cớ sao? Hoặc sắc viên mãn và chẳng viên mãn đều chẳng gọi sắc, cũng chẳng hành như thế là hành Bát nhã Ba la mật đa. Nói rộng cho đến hoặc nhất thiết tướng trí viên mãn và chẳng viên mãn đều chẳng gọi nhất thiết tướng trí, cũng chẳng hành như thế là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Cụ thọ Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Rất lạ, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác khéo vì Bồ tát tuyên nói nhiều các tướng trước chẳng trước. Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác khéo vì Bồ tát tuyên nói nhiều các tướng trước chẳng trước, khiến học Bát nhã Ba la mật đa mau đến rốt ráo.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu chẳng hành tướng sắc trước chẳng trước là hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng hành tướng thọ tưởng hành thứa trước chẳng trước là hành Bát nhã Ba la mật đa. Nói rộngcho đến nếu chẳng hành tướng tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát trước chẳng trước là hành Bát nhã Ba la mật đa. Chẳng hành tướng chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề trước chẳng trước là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Bấy giờ, Thiện Hiện liền thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Rất lạ. Pháp tánh sâu thẳm cực là hiếm có, hoặc nói chẳng nói đều không thêm bớt? Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Pháp tánh sâu thẳm cực là hiếm có, hoặc nói chẳng nói đều không thêm bớt. Ví như hư không, giả sử chư Phật hết một đời sống hoặc khen hoặc chê, mà hư không kia không thêm không bớt. Pháp tánh sâu thẳm cũng lại như vậy, hoặc nói chẳng nói đều không thêm bớt. Lại như huyễn sĩ, với khi khen chê không mừng không buồn, chẳng thêm chẳng bớt. Pháp tánh sâu thẳm cũng lại như vậy, hoặc nói chẳng nói vẫn như không khác.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Các Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là việc rất khó. Nghĩa là Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm hoặc tu chẳng tu không thêm không bớt, không buồn không mừng, không mặt không trái, mà siêng tu học Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thường không quay lui. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát Ma ha tát tu hành Bát nhã Ba la mật đa như tu hư không, trọn vô sở hữu. Như trong hư không, không sắc khá rõ, cũng không thọ tưởng hành thức khá rõ. Nói rộng cho đến không tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát khá rõ, cũng không chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá rõ. Sở tu Bát nhã Ba la mật đa cũng lại như vậy. Nghĩa là trong pháp sâu thẳm Bát nhã Ba la mật đa đây không sắc khá được. Nói rộng cho đến không chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá được .Trong đây tuy không các pháp khá được, mà các Bồ tát Ma ha tát năng siêng tinh tiến tu học Bát nhã Ba la mật đa cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thường không quay lui. Vậy nên tôi nói các Bồ tát Ma ha tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là việc rất khó.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát năng mặc áo giáp đại công đức như thế, hữu tình chúng tôi đều nên kính lễ. Bạch Thế Tôn! Nếu các Bồ tát Ma ha tát vì các hữu tình thành thục giải thoát mặc giáp đại công đức siêng tinh tiến ấy, như vì hư không thành thục giải thoát mặc giáp công đức phát siêng tinh tiến. Nếu Bồ tát Ma ha tát vì tất cả pháp mặc giáp công đức siêng tinh tiến ấy, như vì hư không mặc giáp công đức phát siêng tinh tiến. Nếu Bồ tát Ma ha tát vì vớt hữu tình ra khổ sanh tử mặc giáp công đức siêng tinh tiến ấy, như vì bưng hư không đem để chỗ cao hơn mặc giáp công đức phát siêng tinh tiến.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát được đại tinh tiến Ba la mật đa, vì các loại hữu tình hư không được đại lợi vui phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát được thần lực bất tư nghì vô đẳng, vì các pháp tánh hải như hư không mặc giáp công đức phát tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát rất cực mạnh mẽ, vì chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề như hư không mặc giáp công đức phát siêng tinh tiến.

Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát vì các loại hữu tình như hư không siêng tu khổ hạnh, muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất là hiếm có. Sở dĩ vì sao? Giã sử trong thế giới Tam thiên đại thiên đầy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác như rừng tre mè lau mía thảy trụ đời một kiếp hoặc một kiếp hơn, vì các hữu tình thường thuyết chánh pháp, đều độ vô lượng vô số hữu tình khiến vào Niết bàn an vui rốt ráo, mà cõi hữu tình chẳng thêm chẳng bớt. Sở dĩ vì sao? Vì các hữu tình đều vô sở hữu, tánh xa lìa vậy.

Bạch Thế Tôn! Giả sử trong tất cả thế giới mười phương đầy Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác như rừng tre mè lau mía thảy trụ đời một kiếp hoặc một kiếp hơn, vì các hữu tình thường thuyết chánh pháp, đều độ vô lượng vô số hữu tình khiến vào Niết bàn an vui rốt ráo, mà cõi hữu tình chẳng thêm chẳng bớt. Sở dĩ vì sao? Vì các loại hữu tình đều vô sở hữu, tánh xa lìa vậy. Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Các Bồ tát Ma ha tát vì các loại hữu tình như hư không siêng tu khổ hạnh, muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề rất là hiếm có.

Bấy giờ, trong chúng có một Bí sô khởi nghĩ lên rằng: Ta nên kính lễ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Trong đây mặc dù không các pháp sanh diệt, mà có mhóm giới, nhóm định, nhóm huệ, nhóm giải thoát, nhóm giải thoát tri kiến khá thi thiết được. Cũng có quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khá thi thiết được. Cũng có Phật bảo, Pháp bảo, Tăng bảo quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình khá thi thiết được. Phật biết Bí sô nghĩ bèn bảo kia rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nghĩ. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm mầu nhiệm khó lường, trong ấy mặc dù không có các pháp khá được, mà cũng chẳng không.

Khi ấy, Thiên Đế Thích hỏi Thiện Hiện rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn học Bát nhã Ba la mật đa phải làm sao học? Thiện Hiện đáp rằng: Phải như hư không tinh siêng tu học .

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói khiến rộng lưu khắp, tôi phải thế nào vì làm thủ hộ? Cụ thọ Thiện Hiện bảo Đế Thích rằng: Ngươi thấy có pháp khá thủ hộ chăng? Thiên Đế Thích nói: Thưa Đại đức! Chẳng có. Tôi chẳng thấy pháp nào là khá thủ hộ. Thiện Hiện bảo rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân như Phật đã dạy trụ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tức là thủ hộ. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân trụ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thường chẳng xa lìa. Phải biết tất cả người phi người thảy rình tìm chỗ dở muốn làm tổn hại, quyết chẳng thể được.

Kiều Thi Ca! Nếu muốn thủ hộ các Bồ tát trụ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ấy, chẳng khác có người phát siêng tinh tấn thủ hộ hư không. Nếu muốn thủ hộ các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ấy luống uổng nhọc nhằn trọn không ích gì.

Kiều Thi Ca! Nơi ý hiểu sao? Có ai năng thủ hộ huyễn, mộng, vang, tượng, bóng sáng, ánh nắng và thành tầm hương, việc biến hóa chăng? Thiên Đế Thích nói: Thưa Đại đức! Chẳng có. Thiện Hiện nói: Kiều Thi Ca! Nếu muốn thủ hộ các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ấy cũng lại như thế, luống uổng nhọc nhằn trọn không ích gì.

Kiều Thi Ca! Nơi ý hiểu sao? Có ai năng thủ hộ Như Lai và việc Phật hóa ra chăng? Thiên Dế Thích nói: Thưa Đại đức! Chẳng có. Thiện Hiện nói: Kiều Thi Ca! Nếu muốn thủ hộ các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ấy cũng lại như thế, luống uổng nhọc nhằn trọn không ích gì.

Kiều Thi Ca! Nơi ý hiểu sao? Có ai năng thủ hộ chơn như, pháp giới, nói rộng cho đến hư không giới, bất tư nghì giới chăng? Thiên Đế Thích nói: Thưa Đại đức! Chẳng có. Thiện Hiện nói: Kiều Thi Ca! Nếu muốn thủ hộ các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ấy cũng lại như thế, luống uổng nhọc nhằn trọn không ích gì.

Khi ấy, Thiên Đế Thích hỏi Thiện Hiện rằng: Vì sao Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, tuy rõ biết các pháp như huyễn, như mộng, như vang, như tượng, như bóng sáng, như ánh nắng, như thành tầm hương, như việc biến hóa mà Bồ tát Ma ha tát này chẳng chấp huyễn đây, nói rộng cho đến việc biến hóa đây; chẳng chấp do huyễn, nói rộng cho đến do việc biến hóa, chẳng chấp thuộc huyễn nói rộng cho đến thuộc việc biến hóa, chẳng chấp nương huyễn nói rộng cho đến nương việc biến hóa? Thiện Hiện đáp rằng: Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng chấp sắc đây, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Chẳntg chấp do sắc, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Chẳng chấp thuộc sắc, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Chẳng chấp nương sắc, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Bồ tát Ma ha tát này khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, tuy rõ biết các pháp như huyễn cho đến như việc biến hóa, mà năng chả chấp huyễn đây cho đến việc biến hóa đây. Cũng lại chả chấp do huyễn cho đến do việc biến hóa. Cũng lại chẳng chấp thuộc huyễn cho đến thuộc viện biến hóa. Cũng lại chả chấp nương huyễn cho đến nương việc biến hóa. Cho đến chẳng chấp tướng đây, do tướng, thuộc tướng, nương tướng.

Bấy giờ, vì sức oai thần Thế Tôn nên khiến thế giới Tam thiên đại thiên đây, tất cả trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Sắc cứu cánh, đều cầm hương bột chiên đàn trên trời xa rải lên Thế Tôn, đi đến chỗ Phật, đảnh lễ chân Phật, lui đứng một mặt. Khi ấy các chư thiên thảy nhờ Phật thần lực nên đối mười phương mặt đều thấy ngàn Phật tuyên nói phẩm nghĩa danh tự Bát nhã ba la mật đa đều đồng với đây. Đứng đầu chúng Bí sô thỉnh thuyết Bát nhã Ba la mật đa đều tên Thiện Hiện. Đứng đầu chúng chư thiên nạn hỏi Bát nhã Ba la mật đa đều tên Đế Thích.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Thiện Hiện rằng: Khi Từ Thị Bồ tát sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề cũng ở chỗ đây tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa. Chư Phật đời sau trong thời Hiền kiếp cũng ở chỗ đây tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa.

Cụ thọ Thiện Hiện liền thưa Phật rằng: Khi Từ Thị Bồ tát sẽ chứng Vô thượng Chánh Đẳng Giác, sẽ lấy các hành tướng trạng pháp nào tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa?

Phật bảo: Thiện Hiện! Khi Từ Thị Bồ tát sẽ chứng Vô thượng Chánh Đẳng Giác, sẽ lấy sắc thọ tưởng hành thức chẳng thường chẳng vô thường, chẳng vui chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng xa lìa chẳng chẳng xa lìa, chẳng vắng lặng chẳng chẳng vắng lặng, chẳng buộc chẳng mở, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ chẳng vị lai chẳng hiện tại tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa. Nói rộng cho đến sẽ lấy nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng thường chẳng vô thường, chẳng vui chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng xa lìa chẳng chẳng xa lìa, chẳng vắng lặng chẳng chẳng vắng lặng, chẳng buộc chẳng mở, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ chẳng vị lai chẳng hiện tại tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Khi Từ Thị Bồ tát sẽ được Vô thượng Chánh Đẳng Giác chứng những pháp nào, thuyết những pháp nào?

Phật bảo: Thiện Hiện! Khi Từ Thị Bồ tát sẽ được Vô thượng Chánh Đẳng Giác, chứng sắc tịnh rốt ráo, thuyết sắc tịnh rốt ráo. Nói rộng cho đến chứng nhất thiết tướng trí tịnh rốt ráo, thuyết nhất thiết tướng trí tịnh rốt ráo.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm vì sao thanh tịnh? Phật bảo: Thiện Hiện! Sắc thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Cụ thọ Thiện Hiện liền thưa Phật rằng: Vì sao sắc thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh, nói rộng cho đến vì sao nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh? Phật bảo: Thiện Hiện! Sắc không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh nên thanh tịnh. Sắc thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh nên thanh tịnh. Nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Lại nữa Thiện Hiện! Hư không thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh.

Cụ thọ Thiện Hiện liền thưa Phật rằng: Vì sao hư không thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh? Phật bảo: Thiện Hiện! Hư không không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh nên thanh tịnh. Hư không thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu bthẳm thanh tịnh.

Lại nữa, Thiện Hiện! Sắc không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Bạch Thế Tôn! Vì sao sắc không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh? Thiện Hiện! Sắc chẳng thể lấy nên không nhiễm dơ. Sắc không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí chẳng thể lấy nên không nhiễm dơ. Nhất thiết tướng trí không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Lại nữa, Thiện Hiện! Hư không không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh. Bạch Thế Tôn! Vì sao hư không không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh? Thiện Hiện! Hư không chẳng thể lấy nên không nhiễm dơ. Hư không không nhiễm dơ nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Lại nữa, Thiện Hiện! Hư không chỉ giả nói, nên Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh. Bạch Thế Tôn! Vì sao hư không chỉ giả nói nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh? Thiện Hiện! Như nhân hư không hai tiếng vang hiện ra, chỉ có giả nói. Chỉ giả nói nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Lại nữa, Thiện Hiện! Hư không chẳng thể nói nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh. Bạch Thế Tôn! Vì sao hư không chẳng thể nói nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh? Thiện Hiện! Hư không việc không nói được nên chẳng thể nói. Chẳng thể nói nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Lại nữa, Thiện Hiện! Hư không chẳng thể đắc nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh. Bạch Thế Tôn! Vì sao hư không chẳng thể đắc nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh? Thiện Hiện! Hư không việc không đắc được nên chẳng thể đắc. Chẳng thể đắc nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tất cả pháp không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa thanh tịnh. Bạch Thế Tôn! Vì sao tất cả pháp không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh? Thiện Hiện! Vì tất cả pháp tịnh rốt ráo nên không sanh không diệt, không nhiễm không tịnh. Vì không sanh diệt, nhiễm tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thanh tịnh.

Hội Thứ Ba

Phẩm Khen Đức

Thứ 12

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nừ nhân năng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chăm lòng lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, thơ tả giải nói khiến rộng lưu khắp. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này các căn không bệnh, thân thể đầy đủ, chẳng bị suy gìa, cũng chẳng chết ngang, thường được vô lượng trăm ngàn thiên thần vây quanh cung kính theo rõi giữ hộ. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này đối với tháng đen trắng, mỗi ngày thứ tám, thứ mười bốn, thứ mười lăm, đọc tụng tuyên nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Bấy giờ trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Sắc cứu cánh đều đến nhóm hội chỗ Pháp sư này nghe thọ pháp nghĩa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do nhân duyên đây, bèn được công đức hiếm có vô lượng vô số vô biên chẳng thể nghĩ bàn được.

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi đa nói. Sở dĩ vì sao? Vì Bá nhã Ba la mật đa sâu thẳm là kho tàng đại bảo. Do kho tàng đại bảo Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nên vô lượng vô số vô biên hữu tình giải thoát địa ngục, bàng sanh, quỷ thú và các khổ nghèo bệnh trong người trời thảy. Cũng năng thí cho vô lượng vô số vô biên hữu tình đại tộc Sát đế lợi cho đến đại tộc Cư sĩ giàu sang an vui. Cũng năng thí cho vô lượng vô số vô biên hữu tình trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ giàu sang an vui. Cũng năng thí cho vô lượng vô số vô biên hữu tình quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, Vô thượng Bồ đề an vui tự tại. Vì cớ sao? Vì trong Đại bảo tạng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm rộng nói khai thị mười thiện nghiệp đạo, bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, như vậy cho đến nhất thiết tướng trí. Vô lượng vô số vô biên hữu tình tu học với trong, được đại tộc Sát đế lợi cho đến đại tộc Cư sĩ, hoặc sanh trời Bốn đại vương chúng cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ, hoặc quả Dự lưu, cho đến Độc giác Bồ đề, hoặc vào Bồ tát Chánh tánh ly sanh tu các bậc Bồ tát Ma ha tát chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do nhân duyên đây, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm danh Đại bảo tạng, vì công đức báu quý thế gian, xuất thế gian không thứ nào chẳng nương đây mà hiện ra vậy.

Thiện Hiện phải biết: Trong Đại bảo tạng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng nói chút pháp có sanh có diệt, có nhiễm có tịnh, có lấy có bỏ. Sở dĩ vì sao? Trong đấy không pháp khá sanh khá diệt, khá nhiễm khá tịnh, khá lấy khá bỏ.

Thiện Hiện phải biết: Trong Đại bảo tạng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng nói có pháp là thiện là phi thiện, là hữu lậu là vô lậu, là hữu tội là vô tội, là tạp nhiễm là thanh tịnh, là thế gian là xuất thế gian, là hữu vi là vô vi. Do nhân duyên đây, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm danh Vô sở đắc Đại pháp bảo tạng.

Thiện Hiện phải biết: Trong Đại bảo tạng Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng nói chút pháp là năng nhiễm dơ và năng thanh tịnh. Vì cớ sao? Vì trong đây không pháp khá nhiễm tịnh vậy. Do nhân duyên đây, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm danh vô nhiễm tịnh Đại pháp bảo tạng.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm không tưởng như thế, phân biệt như thế, hữu đắc như thế, hý luận như thế rằng ta năng tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Bồ tát Ma ha tát này như thật tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, cũng năng gần gũi vâng thờ chư Phật. Từ một cõi Phật đến một cõi Phật cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn, dạo các nước Phật khéo lấy tướng kia thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật, tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Thiện Hiện! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp chẳng mặt chẳng trái, chẳng dẫn chẳng khiển, chẳng lây chẳng bỏ, chẳng sanh chẳng diệt, chẳng dơ chẳng sạch, chẳng thêm chẳng bớt. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, chẳng vượt cõi Dục chẳng ở cõi Dục, chẳng vượt cõi Sắc chẳng ở cõi Sắc, chẳng vượt cõi Vô sắc chẳng ở cõi Vô sắc. Đối bố thí Ba la mật đa chẳng cho chẳng bỏ, nói rộng cho đến đối nhất thiết tướng trí chẳng cho chẳng bỏ. Đối quả Dự lưu chẳng cho chẳng bỏ, nói rộng cho đến đối Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề chẳng cho chẳng bỏ. Chẳng cho các Thánh pháp, chẳnh bỏ dị sanh pháp; chẳng cho pháp chư Phật, chẳng bỏ pháp Nhị thừa; chẳng cho vô vi giới, chẳng bỏ hữu vi giới. Sở dĩ vì sao? Vì Như Lai ra đời hoặc chẳng ra đời, các pháp như thế thường không biến đổi, an trụ pháp giới tất cả Như Lai hiện giác hiện quán. Đã tự hiện giác tự hiện quán rồi, vì các hữu tình tuyên nói khai chỉ, phân biệt rõ ràng khiến đồng ngộ vào, lìa các vọng tưởng phân biệt điên đảo.

Bấy giờ, Vô lượng trăm ngàn thiên tử trụ giữa hư không vui mừng nhảy nhót, đều cầm hoa sen xanh, hoa sen trắng, hoa sen đỏ, hoa sen vàng, hương hoa mầu nhiệm và các hương bột mà rải lên Phật, vui mừng an ủi lẫn nhau đồng thanh xướng rằng: "Chúng tôi ngày nay ở châu Thiệm bộ thấy Phật quay xe diệu pháp lần thứ hai". Vô lượng thiên tử trăm ngàn trong đây đều đông chứng được Vô sanh pháp nhẫn.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Thiện Hiện rằng: Xe pháp như thế chẳng phải quay thứ nhất, cũng chẳng phải quay thứ hai. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp chẳng vì quay tới, chẳng vì hoàn lại nên xuất hiện thế gian, nhẫm mầu vô tánh tự tánh không vậy.

Cụ thọ Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Vì sao vô tánh tự tánh không, nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp chẳng vì quay tới, chẳng vì hoàn lui nên xuất hiện thế gian?

Phật bảo: Thiện Hiện! Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cho đến bố thí Ba la mật đa, tự tánh bát nhã sâu thẳm cho đến bố thí Ba la mật đa không vậy. Nói rộng cho đến vì nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; tự tánh nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không vậy. Vì quả Dự lưu, tự tánh quả Dự lưu không vậy. Nói rộng cho đến vì chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, tự tánh chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề không vậy.

Thiện Hiện phải biết: Vì vô tánh tự tánh các pháp như thế thảy không, nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp chẳng vì quay tới, chẳng vì hoàn lui nên xuất hiện thấ gian.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là Đại Ba la mật đa, vì đạt biết tất cả pháp tự tánh không, nên mặc dù đạt biết các pháp tự tánh đều không mà các Bồ tát Ma ha tát vẫn nương Bát nhã Ba la mật đa đây chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, chuyển xe diệu pháp độ chúng hữu tình. Tuy chứng Bồ đề mà không sở chứng, vì pháp chứng chẳng chứng bất khả đắc vậy. Mặc dù độ hữu tình mà không sở độ, vì pháp thấy chẳng thấy bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Đối việc chuyển xe pháp trong đại Bát nhã Ba la mật đa đây trọn bất khả đắc, vì tất cả pháp hẳn chẳng sanh vậy, vì năng chuyển sở chuyển bất khả đắc vậy. Sở dĩ vì sao? Chẳng phải trong pháp không, vô tướng, vô nguyện khá có pháp năng chuyển và năng hoàn, vì tánh pháp chuyển hoàn bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu năng khai nói tuyên chỉ, phân biệt rõ ràng, khiến dễ ngộ vào như thế, đấy gọi khen tịnh khuyên nói Bát nhã Ba la mật đa. Trong đây trọn không kẻ thuyết, kẻ thọ, pháp đã thuyết thọ. Đã không kẻ thuyết, kẻ thọ và pháp, các kẻ năng chứng cũng bất khả đắc. Vì không kẻ chứng, nên cũng không có kẻ năng được Niết bàn. Bát nhã Ba la mật sâu thẳm trong khéo thuyết pháp cũng không phước điền, vì tánh thí, thọ, vật thí đều không vậy. Không có phước điền, nên phước tánh cũng không, nếu chỉ ra danh ngôn đều bất khả đắc. Vậy nên gọi Đại Ba la mật đa.

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là vô biên Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, như thái hư không không ngằn mé vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là bình đẳng Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp tánh bình đẳng vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là xa lìa Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì rốt ráo không vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là khó khuất phục Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không dấu chân Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp không danh thể vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là hư không Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì thở vào thở ra bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâun thẳm là chẳng thể nói Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì trong đây không tầm cũng không tứ vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là vô danh Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì thọ tưởng hành thức bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là vô chuyển Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp không đi đến vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là chẳng thể dẫn Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp chẳng thể lấy vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là tận Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp rốt ráo tận vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là vô sanh diệt Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp không diệt sanh vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là vô tác Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì các tác giả bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là vô tri Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì các tri giả bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không dời động Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì kẻ tử sanh bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không điều phục Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp tánh khá điều phục bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là như mộng, như vang, như tượng, như huyễn, như bóng sáng, như ánh nắng, như thanh tầm hương, như việc biến hóa Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp như mộng đã thấy, nói rộng cho đến như việc biến hóa bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không dơ sạch Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì nhân dơ sạch bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không bôi dơ Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì pháp chỗ nương kia bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không hý luận Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, các việc hý luận dứt trừ hẳn vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không khinh chấp Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì phá hoại tất cả việc khinh chấp vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không động chuyển Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, trụ pháp giới vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là lìa nhiễm đắm Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, giác tất cả pháp chẳng hư dối vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không đẳng khởi Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì đối tất cả pháp không phân biệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là vắng lặng Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như Vậy, vì đối các pháp tướng vô sở đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không tham sân si Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì dứt trừ tất cả việc ba độc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không phiền não Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì lìa phân biệt vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là lìa hữu tình Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì đạt biết hữu tình vô sở hữu vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không đoạn hoại Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, đây năng đẳng khởi tất cả pháp vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không hai bên Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì lìa hai bên vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm không tạp hoại Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả pháp chẳng hoại tạp vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không lấy đắm Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì vượt khỏi các bậc Thanh văn Độc giác vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không phân biệt Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì tất cả phân biệt bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không phân hạn Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, phân hạn các pháp bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là như hư không Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì đối tất cả pháp không trệ ngại vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là vô thường, khổ, không, vô ngã Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì đối tất cả pháp diệt hoại bức bách không chấp đắm vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là không, vô tướng, vô nguyện Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì đạt biết tất cả pháp đều vô sở hữu, xa lìa các tướng chẳng thể nuốn vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là nội không cho đến vô tánh tự tánh không Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, pháp bị biết không bất khả đắc vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là bốn niệm trụ cho đến mười tám pháp Phật bất cộng Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, vì biết thân thọ tâm pháp đều bất khả đắc, nói rộng cho đến vượt các pháp Thanh văn, Độc giác vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là Như Lai Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, năng như thật thuyết tất cả pháp vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là tự nhiên Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, đối tất cả pháp tự tại chuyển vậy.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là chánh đẳng giác Ba la mật đa? Thiện Hiện! Như vậy, đối tất cả pháp năng chánh đẳng giác tất cả tướng vậy.

Quyển Thứ 508

- Hội Thứ Ba

Phẩm Đà La Ni

Thứ 13 - 1

Bấy giờ, Thiên Đế Thích khởi nghĩ thầm này: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân được nghe danh tự pháp môn Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, phải biết quá khứ đã từng gần gũi Vô lượng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, phát thệ nguyện rộng, trồng các căn lành, được vị thiện tri thức thu nhận; huống hồ năng thơ tả, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, vì người diễn nói, hoặc năng theo sức như giáo tu hành. Phải biết người này đã ở chỗ vô lượng đức Phật quá khứ gần gũi vâng thờ, cúng dường cung kính, trồng nhiều cội đức, từng nghe Bát nhã Ba la mật đa. Nghe rồi thọ trì suy nghĩ đọc tụng, vì người diễn nói, như giáo tu hành. Hoặc đối kinh này hỏi được đáp được, nhờ phước lực đời trước nay làm nên việc này. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân đã từng cúng dường vô lượng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác công đức thuần tịnh, nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nơi tâm chẳng kinh chẳng sợ chẳng hãi, nghe rồi tin muốn như thuyết tu hành. Phải biết người này từng ở chỗ vô lượng trăm ngàn trăm ức Phật quá khứ phát thệ nguyện rộng lớn, tu hành bố thí cho đến bát nhã Ba la mật đa, nên với đời nay năng thành việc này.

Khi ấy, Xá Lợi Tử cũng thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân nghe Bát nhã Ba la mật đa đây nghĩa thú sâu thẳm, nơi tâm chẳng kinh chẳng sợ chẳng hãi, nghe rồi thơ tả thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, vì người diễn nói, khiến rộng lưu khắp, như giáo tu hành. Phải biết người này như các Đại Bồ tát ngôi Bất thối. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa như thế nghĩa thú sâu thẳm rất khó tin hiểu. Nếu ở đời trước chẳng lâu tu hành bố thí thảy sáu Ba la mật đa, đâu tạm được nghe tức năng tin hiểu?

Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú sâu thẳm hủy chê phỉ báng, phải biết người này đời trước đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây cũng từng hủy báng. Vì cớ sao? Người ngu như thế nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú sâu thẳm, bởi sức chẳng tin chẳng ưa thói quen đời trước, tâm chẳng thanh tịnh. Sở dĩ vì sao? Người ngu như thế ở đời quá khứ chưa từng gần gũi chư Phật, Bồ tát và các Hiền Thánh. Chưa từng thỉnh hỏi làm sao nên hành bố thí thảy sáu Ba la mật đa, nói rộng cho đến làm sao nên học mười tám pháp Phật bất cộng. Nên nay nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm hủy chê phỉ báng, chẳng tin chẳng muốn, tâm chẳng thanh tịnh.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích bảo Xá Lợi Tử rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế nghĩa thú sâu thẳm rất khó tin hiểu. Các kẻ chưa lâu tin muốn tu hành bố thí thảy sáu Ba la mật đa, nói rộng cho đến mười tám pháp Phật bất cộng và vô lượng vô biên các Phật pháp, nghe Bát nhã Ba la mật đa đây nghĩa thú sâu thẳm chẳng hay tin hiểu hoặc sanh hủy báng, chưa là hiếm có. Thưa Đại đức! Tôi nay kính lễ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Nếu tôi kính lễ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tức là kính lễ Nhất thiết trí trí.

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói, kính lễ Bát nhã Ba la mật đa tức là kính lễ Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Chư Phật đà được Nhất thiết trí trí và vô lượng vô biên công đức khác đều nương Bát nhã Ba la mật đa mà thành xong vậy.

Kiều Thi Ca! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn trụ Như Lai Nhất thiết trí trí, phải trụ Bát nhã Ba la mật đa. Muốn khởi chư Phật nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, nên học Bát nhã Ba la mật đa. Muốn dứt phiền não tập khí nối nhau, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình, nên học Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn được quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác Bồ đề, nên học Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn an lập kẻ chủng tánh Thanh văn trụ Thanh văn thừa, kẻ chủng tánh Độc giác trụ Độc giác thừa, kẻ chủng tánh Bồ tát trụ Vô thượng thừa, nên học Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn hàng phục chúng ma, xô ngã bè lũ các ngoại đạo đen tối, nên học Bát nhã Ba la mật đa.

Kiều Thi Ca! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn tổng nhiếp thọ các chúng Bí sô khiến dễ điều phục, nên học Bát nhã Ba la mật đa.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ tát Ma ha Tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm làm sao trụ sắc, làm sao trụ thọ tưởng hành thức? Làm sao tập học sắc, làm sao tập học thọ tưởng hành thức? Nói rộng cho đến làm sao trụ mười tám pháp Phật bất cộng, làm sao tập học mười tám pháp Phật bất cộng?

Bấy giờ, Phật bảo Thiên Đế Thích rằng: Hay thay, hay thay. Ngươi nay nhờ thần lực Phật hỏi được Như Lai nghĩa sâu như thế. Ngươi nên lóng nghe, sẽ vì ngươi thuyết.

Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu đối sắc chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập sắc; nếu đối thọ tưởng hành thức chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập thọ tưởng hành thức. Nói rộng cho đến nếu đối mười tám pháp Phật bất cộng chẳng trụ chẳng tập, đấy là trụ tập mười tám pháp Phật bất cộng. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhà Ba la mật đa sâu thẳm, đối sắc chẳng đắc khá trụ khá tập, đối thọ tưởng hành thức chẳng đắc khá trụ khá tập. Nói rộng cho đến đối mười tám pháp Phật bất cộng chẳng đắc khá trụ khá tập.

Lại nữa, Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu đối sắc chẳng trụ chẳng phải chẳng trụ, chẳng tập chẳng phải chẳng tập, đấy là trụ tập sắc. Nếu đối thọ tưởng hành thức chẳng trụ chẳng phải chẳng trụ, chẳng tập chẳng phải chẳng tập, đấy là trụ tập thọ tưởng hành thức. Nói rộng cho đến nếu đối mười tám pháp Phật bất cộng chẳng trụ chẳng phải chẳng trụ, chẳng tập chẳng phải chẳng tập, đấy là trụ tập mười tám pháp Phật bất cộng. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, quán sắc cho đến cho đến mười tám pháp Phật bất cộng ngằn mé trước sau giữa bất khả đắc vậy.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là sâu thẳm?

Phật nói: Như vậy, sắc chơn như sâu thẳm nên Bát nhã Ba la mật đa rất là sâu thẳm. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chơn như sâu thẳm nên Bát nhã Ba la mật đa rất là sâu thẳm.

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa như thế khó thể so lường.

Phật nói: Như vậy, sắc chơn như khó so lường nên Bát nhã Ba la mật đa khó thể so lường. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chơn như khó so lường nên Bát nhã Ba la mật đa khó thể so lường .

Bạch Thế Tôn! Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là vô lượng?

Phật nói: Như vậy, sắc chơn như vô lượng nên Bát nhã Ba la mật đa cũng vô lượng. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng chơn như vô lượng cho nên Bát nhã Ba la mật đa cũng vô lượng.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu hành sắc tánh sâu thẳm chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa. Cho đến nếu hành mười tám pháp Phật bất cộng tánh sâu thẳm, chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Sắc tánh sâu thẳm tức chẳng phải sắc. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng tánh sâu thẳm tức chẳng phải mười tám pháp Phật bất cộng vậy.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu hành sắc tánh khó so lường, chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa. Cho đến nếu hành mười tám pháp Phật bất cộng tánh khó so lường, chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Sắc tánh khó so lường tức chẳng phải sắc. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng tánh khó so lường tức chẳng phải mười tám pháp Phật bất cộng vậy.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu hành sắc tánh vô lượng, chẳng phải hành Bát nhà Ba la mật đa. Cho đến nếu hành mười tám pháp Phật bất cộng tánh vô lượng, chẳng phải hành Bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao ? Xá Lợi Tử! Sắc tánh vô lượng tức chẳng phải sắc. Cho đến mười tám pháp Phật bất cộng tánh vô lượng tức chẳng phải mười tám pháp Phật bất cộng vậy.

Khi ấy, Xá Lợi Tử! Lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế đã rất sâu thẳm khó so không lường được thời khó tin hiểu, chẳng nên vội thuyết ở trước Bồ tát mới học Đại thừa. Sở dĩ vì sao? Vì e kia nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây nơi tâm kinh hoàng, hoảng sợ nghi mê hoặc sanh hủy báng, chẳng thể tin hiểu được. Chỉ nên thuyết ở trước Bồ tát ngôi bất thối chuyển kia. Sở dĩ vì sao? Vì kia nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế tâm chẳng kinh hoàng hoảng sợ nghi mê, chẳng sanh hủy báng, thân tâm tin hiểu.

Bấy giờ, Thiên Đế Thích hỏi Xá Lợi Tử rằng: Nếu có vội thuyết ở trước Bồ tát mới học Đại thừa Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm có những lỗi chi?

Xá Lợi Tử đáp: Nếu có vội thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ở trước Bồ tát mới học Đại thừa, kia nghe kinh hoàng hoảng sợ nghi mê, chẳng thể tin hiểu được, hoặc sanh hủy báng. Do đấy gây tạo tăng trưởng năng cảm nghiệp đọa ác thú. Chìm ba ác thú lâu chịu khổ lớn lao, khó chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Vậy nên, chẳng nên thuyết Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ở trước hạng kia.

Khi ấy, Thiên Đế Thích lại hỏi cụ thọ Xá Lợi Tử rằng: Vả có Bồ tát chưa nhận ký Vô thượng Đại Bồ đề, nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tâm chẳng kinh hoàng hoảng sợ nghi mê, chẳng sanh hủy báng,thâm tâm tin hiểu chăng?

Xá Lợi Tử đáp: Có. Kiều Thi Ca! Bồ tát Ma ha tát này chẳng lâu sẽ nhận ký đại Bồ đề. Kiều Thi Ca! Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tâm chẳng kinh hoàng hoảng sợ nghi mê, chẳng sanh hủy báng, thâm tâm tin hiểu. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này đã nhận ký Vô thượng Đại Bồ đề. Giả sử kẻ chưa nhận, bất quá chỗ một Phật hoặc hai Phật quyết định sẽ được nhận ký Đại Bồ đề.

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Xá Lợi Tử! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã lâu học Đại thừa, lâu phát đại nguyện, lâu hành sáu thứ Ba la mật đa và vô lượng vô biên các Phật pháp khác, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành, nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tâm chẳng kinh hoàng hoảng sợ nghi mê, thâm tâm tin hiểu, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, vì người diễn nói, hoặc lại thơ tả như nói tu hành.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Tôi nay muốn thuyết một ít thí dụ, cúi xin Thế Tôn thương xót hứa cho! Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Tùy ý ngươi muốn thuyết.

Xá Lợi Tử thưa: Như các thiện nam tử, thiện nữ nhân trụ Đại thừa, trong mộng tu hành bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa, cho đến ngồi yên tòa diệu Bồ đề, phải biết người này vẫn gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Huống có Bồ tát vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề khi giác tu hành bát nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí Ba la mật đa mà chẳng mau chứng sở cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát này chẳng lâu sẽ ngồi tòa diệu Bồ đề, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình.

Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân được nghe Bát nhà Ba la mật đa sâu thẳm như thế thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý. Phải biết người này lâu học Đại thừa, căn lành thành chín, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành, trồng nhiều cội đức nên được việc này. Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân được nghe Bát nhã Ba la mật

Đa sâu thẳm như thế tin hiểu thọ trì , đọc tụng tu tập, vì người diễn nói, suy nghĩ đúng lý. Phải biết người này hoặc đã được nhận ký Đại Bồ đề, hoặc gần sẽ nhận ký Đại Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này như Bồ tát Ma ha tát trụ ngôi Bất thối, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Do đây được nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm năng thâm tín hiểu thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, y giáo tu hành, vì người diễn nói.

Bạch Thế Tôn! Ví như có người dạo đi đồng nội, trải qua đường hiểm trăm do tuần, hoặc hai hoặc ba hoặc bốn năm trăm, thấy trước các tướng thành ấp vương đó, nghĩa là người thả trâu, vườn, rừng, ruộng thảy. Thấy các tướng rồi, bèn khởi nghĩ này: Thành ấp vương đô cách đây chẳng xa. Khởi nghĩ này rồi, thân ý thư thới, chẳng sợ ác thú ác tặc đói khát. Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát ma ha tát cũng lại như thế, nếu được nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây, thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, thâm sanh tin hiểu, nên biết chẳng lâu sẽ được nhận ký, hoặc đã nhận được, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề. Bồ tát Ma ha tát này không sợ rơi bậc Thanh văn, Độc giác. Sở dĩ vì sao? Bồ tát Ma ha tát này đã được thấy nghe cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen tướng trước Vô thượng Bồ đề Bát nhà Ba la mật đa sâu thẳm vậy.

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Ngươi thừa Phật lực nên nói nữa đi.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Ví như có người muốn xem biển cả, lần hồi đi tới trải qua nhiều thời chẳng thấy núi rừng bèn khởi nghĩ này: Nay thấy tướng đây biển cả chẳng xa. Sở dì vì sao? Gần bờ biển cả đất ắt thấp dần, không các núi rừng. Bấy giờ người kia dù chưa thấy biển mà thấy tướng gần, vui mừng nhảy nhót: Ta mau định sẽ được thấy biển cả, mãn bản sở nguyện, đâu chẳng khoái thay! Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, nếu được nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, rất sanh tin hiểu. Bồ tát Ma ha tát này tuy chưa được Phật hiện tiền trao ký rằng: Ngươi ở đời sau trải bấy nhiêu kiếp sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, mà nên tự biết nhận ký chẳng xa. Sở dĩ vì sao? Bồ tát Ma ha tát này đã được thấy nghe tướng trước Vô thượng Bồ đề, cung kính cúng dường, thọ trì đọc tụng suy nghĩ đúng lý Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm vậy.

Bạch Thế Tôn! Ví như mùa xuân hoa quả cây thảy, lá cũ rụng rồi nhánh nhóc tươi nhuận. Chúng nhân thấy đó đều khởi nghĩ này: Hoa quả lá mới sẽ sanh ra chẳng lâu. Sở dĩ vì sao? Các cây đây thảy hoa quả lá mới hiện tướng trước vậy. Người châu Thiệm bộ nam nữ lớn nhỏ xem tướng đây rồi vui mừng nhảy nhót, đều khởi nghĩ này: Chẳng lâu chúng ta sẽ được thấy hoa quả đây thịnh mậu. Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, nếu được nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, rất sanh tín hiểu. Phải biết, căn lành đời trước thành thục, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành, chẳng lâu sẽ nhận ký Đại Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát này nên khởi nghĩ đây: Ta trước định có sức căn lành tốt năng dẫn Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên nay thấy nghe, cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thọ trì đọc tụng rất sanh tin hiểu, suy nghĩ đúng lý, tùy sức tu tập.

Bạch Thế Tôn! Nay trong hội đây có các Thiên tử đã thấy Phật quá khứ thuyết pháp đây vui mừng nhảy nhót, đều cùng bàn rằng: Xưa các Bồ tát nghe thuyết Bát nhã Ba la mật đa nên được nhận ký, nay các Bồ tát đã nghe Bát nhã Ba la mật đa chẳng lâu định sẽ lãnh ký Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Ví như người nữ mang thai đã lâu, nơi thân nặng nề, cử động chẳng yên, uống ăn ngủ nghỉ thảy đều giảm ít, chẳng ưa nhiều lời, chán việc thường làm, vì chịu khổ đau vậy, nên các việc thôi nghỉ. Có người mẹ chồng thấy tướng đây rồi liền biết nàng này sinh đẻ chẳng lâu. Bạch Thế Tôn! Các Bồ tát cũng lại như thế. Trước trồng căn lành, cúng dường nhiều Phật, thờ lâu bạn lành, căn lành đã chín, nay nghe Bát nhã Ba la mật đa thọ trì đọc tụng, suy nghĩ đúng lý, rất sanh tin hiểu, tùy sức tu học. Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát này do nhân duyên đây, phải biết chẳng lâu được lãnh ký Vô thượng Đại Bồ đề.

Bấy giờ, Phật khen Xá Lợi Tử rằng: Hay thay, hay thay! Ngươi năng giỏi thuyết thí dụ Bồ tát, phải biết đều là sức Phật oai thần khiến ngươi dẫn phát biện tài như thế.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Rất lạ! Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác khéo hay phó chúc các Bồ tát Ma ha tát, khéo hay nhiếp thọ các Bồ tát Ma ha tát.

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Sở dĩ vì sao? Các Bồ tát Ma Ha tát cầu với Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề vì nhiều hữu tình được lợi vui vậy, thương xót nhiêu ích các trời người vậy. Vậy nên các chúng Bồ tát Ma ha tát khi tinh siêng tu học đạo Bồ tát, vì muốn nhiêu ích vô lượng trăm ngàn các hữu tình nên dùng bốn nhiếp sự mà nhiếp thọ đó: một là bố thí, hai là ái ngữ, ba là lợi hành, bốn là đồng sự.

Bồ tát Ma ha tát này tự chính an trụ mười thiện nghiệp đạo, cũng an lập kia khiến tinh siêng tu học mười thiện nghiệp đạo. Tự hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định; cũng khuyên kia hành bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Tự hành bố thí cho đến Bát nhã Ba la mật đa, cũng khuyên kia hành bố thí cho đến Bát nhã Ba la mật đa.

Bồ tát Ma ha tát này nương dựa Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo tuy dạy hữu tình chứng quả Dự lưu cho đến chứng được Độc giác Bồ đề mà tự chẳng chứng. Bồ tát Ma ha tát này tự siêng tinh tiến tu hạnh Bồ tát, cũng khuyên người tu các hạnh Bồ tát. Tự trụ Bồ tát Bất thối chuyển, cũng khuyên người trụ bậc Bất thối chuyển. Tự siêng tinh tiến nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình, cũng lại khuyên người nghiêm tịnh cõi Phật, thành thục hữu tình. Tự siêng phát khởi Bồ tát thần thông, cũng khuyên người khởi Bồ tát thần thông. Tự siêng nghiêm tịnh đà la ni môn, tam ma địa môn, cũng lại khuyên người khiến siêng nghiêm tịnh đà la ni môn, tam ma địa môn. Tự năng chứng được biện tài viên mãn, cũng khuyên người được biện tài viên mãn. Tự năng nhiếp thọ sắc thân viên mãn đủ các tướng tốt, cũng lại khuyên người khiến năng nhiếp thọ sắc thân viên mãn đủ các tướng tốt. Tự năng nhiếp thọ hạnh đồng chơn viên mãn, cũng khuyên người nhiếp thọ hạnh đồng chơn viên mãn. Tự tu hành bốn niệm trụ, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, cũng lại khuyên người tu hành bốn niệm trụ, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Tự dứt phiền não tập khí nối nhau, cũng lại khuyên người dứt các phiền não tập khí nối nhau. Tự chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình, cũng lại khuyên người chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, quay xe diệu pháp độ chúng hữu tình.

Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Thế Tôn! Hiếm có. Thiện Thệ! Rất lạ. Các Bồ tát Ma ha tát trọn nên nhóm đại công đức như thế, vì muốn lợi vui tất cả hữu tình, hành Bát nhã Ba la mật đa cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, muốn độ chúng hữu tình tận đời vị lai. Bạch Thế Tôn! Bồ tát Ma ha tát làm sao hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm mau được viên mãn?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng thấy sắc hoặc tăng hoặc giảm, chẳng thấy thọ tưởng hành thức hoặc tăng hoặc giảm. Nói rộng cho đến chẳng thấy nhất thiết trí hoặc tăng hoặc giảm; chẳng thấy đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí hoặc tăng hoặc giảm. Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm mau được viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng thấy đây pháp đây phi pháp. Chẳng thấy đây quá khứ đây vị lai đây hiện tại. Chẳng thấy đây thiện đây bất thiện đây vô ký. Chẳng thấy đây hữu vi đây vô vi. Chẳng thấy đây Dục giới đây Sắc giới đây Vô sắc giới. Chẳng thấy đây bố thí Ba la mật đa cho đến đây bát nhã Ba la mật đa. Nói rộng cho đến chẳng thấy đây nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa mau được viên mãn. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả pháp không tánh tướng vậy, không tác dụng vậy, chẳng thể chuyển vậy, hư dối lừa gạt, tánh chẳng bèn chắc, chẳng tự tại vậy, không giác thọ vậy, lìa ngã cho đến lìa kiến giả.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Như Lai đã nói chẳng thể nghĩ bàn?

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Như Lai đã nói chẳng thể nghĩ bàn. Thiện Hiện! Phải biết sắc chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã nói chẳng thể nghĩ bàn, thọ tưởng hành thức chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã nói chẳng thể nghĩ bàn. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã nói chẳng thể nghĩ bàn; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng thể nghĩ bàn nên Như Lai đã nói chẳng thể nghĩ bàn.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, dù như thật biết sắc chẳng thể nghĩ bàn mà chẳng khởi tưởng chẳng thể nghĩ bàn. Nói rộng cho đến dù như thật biết nhất thiết tướng trí chẳng thể nghĩ bàn mà chẳng khởi tưởng chẳng thể nghĩ bàn. Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm mau được viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối sắc cho đến nhất thiết tướng trí chẳng khởi tưởng hoặc thể nghĩ bàn, hoặc chẳng thể nghĩ bàn. Bồ tát Ma ha tát này hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm mau được viên mãn.

Bấy giờ, Thiện Hiện! Lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế nghĩa thú sâu thẳm ai năng tin hiểu nổi?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát lâu tu sáu thứ Ba la mật đa, lâu trồng căn lành, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành, Bồ tát Ma ha tát này đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm năng sanh tin hiểu được.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Làm sao biết được Bồ tát Ma ha tát ấy lâu tu sáu thứ Ba la mật đa, lâu trồng căn lành,cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành?

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác, đối thọ tưởng hành thức chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng thọ tưởng hành thức chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tánh sắc chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tánh thọ tưởng hành thức chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Nói rộng cho đến đối nhất thiết trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tướng nhất thiết trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tướng đạo trí, nhất thiết tướng trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Đối tánh nhất thiết trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác; đối tánh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí chẳng khởi phân biệt, không phân biệt khác. Sở dĩ vì sao? Vì sắc cho đến nhất thiết tướng trí đều chẳng thể nghĩ bàn vậy. Thiện Hiện! Ngang đây nên biết Bồ tát Ma ha tát này lâu tu sáu thứ Ba la mật đa, lâu trồng căn lành, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành.

Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế rất là sâu thẳm?

Phật nói: Như vậy. Sắc sâu thẳm nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, thọ tưởng hành thức sâu thẳm nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Nói rộng cho đến nhất thiết trí sâu thẳm nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí sâu thẳm nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế là khối báu lớn?

Phật nói: Như vậy, hay cho hữu tình báu công đức vậy. Bát nhã Ba la mật đa như thế là khối đại trân bảo, hay cho hữu tình báu mười thiện nghiệp đạo, bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định, năm thần thông. Hay cho hữu tình báu bố thí thảy sáu Ba la mật đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí. Hay cho hữu tình báu quả Dự lưu cho đến Độc giác Bồ đề. Hay cho hữu tình báu tất cả hạnh Bồ tát Ma ha tát, chư Phật Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề quay xe diệu pháp. Vậy nên, Bát nhã Ba la mật đa tên là Đại bảo tụ.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là nhóm thanh tịnh?

Phật nói: Như vậy, là nhóm thanh tịnh của tất cả pháp vậy. Thiện Hiện! Phải biết sắc thanh tịnh nên Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là nhóm thanh tịnh. Nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là nhóm thanh tịnh.

Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Thế Tôn! Hiếm có. Thiện Thệ! Rất lạ. Bát nhã Ba la mật đa như thế vì rất sâu thẳm, nhiều các lưu nạn, mà nay rộng nói lưu nạn chẳng sanh.

Phật bảo: Thiện Hiện! Như vậy, như vậy. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nhiều các lưu nạn, vì thần lực Phật nên nay tuy rộng nói lưu nạn chẳng sanh. Vậy nên, các thiện nam tử, thiện nữ nhân Đại thừa đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nếu muốn thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói, nên lẹ thơ tả cho đến diễn nói. Sở dĩ vì sao? Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm nhiều các lưu nạn, chớ cho khởi việc lưu nạn thơ tả cho đến diễn nói chẳng được rốt ráo.

Thiện Hiện! Phải biết các thiện nam tử, thiện nữ nhân này nếu muốn một tháng, hoặc hai hoặc ba cho đến một năm, thơ tả Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế năng được rốt ráo ấy, nên siêng tinh tiến buộc niệm thơ tả qua thời gian chừng nấy cho được rốt ráo. Nếu muốn một tháng, hoặc hai hoặc ba cho đến một năm thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế năng được rốt ráo ấy, nên siêng tinh tiến buộc niệm thọ trì cho đến diễn nói qua thời gian chừng nấy cho được rốt ráo. Vì cớ sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là ngọc Đại bảo thần châu nhiều lưu nạn vậy.

Bấy giờ, Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Thế Tôn! Hiếm có. Thiện Thệ! Rất lạ. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm Đại bảo thần châu nhiều các lưu nạn, mà có kẻ thơ tả thọ trì, đọc tụng suy nghĩ, vì người diễn nói, ác ma đối kia chẳng làm lưu nạn khiến chẳng thơ tả cho đến diễn nói?

Phật bảo: Thiện Hiện! Ác ma đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây tuy muốn lưu nạn khiến chẳng thơ tả cho đến diễn nói, mà nó vô lực khá khiến lưu nạn khiến Bồ tát kia sở tác chẳng thành.

Khi ấy, Xá Lợi Tử liền thưa Phật rằng: Là thần lực ai khiến ác ma kia chẳng thành lưu nạn các Bồ tát việc thơ tả thảy kia?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Là thần lực Phật khiến ác ma kia chẳng năng lưu nạn các Bồ tát việc thơ tả thảy kia.

Lại, Xá Lợi Tử! Cũng là thần lực chư Phật mười phương tất cả thế giới khiến ác ma kia chẳng năng lưu nạn các Bồ tát việc thơ tả thảy kia.

Lại, Xá Lợi Tử! Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều chung hộ niệm các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, nên khiến ác ma kia chẳng năng lưu nạn các thiện nam tử trụ Bồ tát thừa, khiến chẳng thơ tả cho đến diễn nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Chư Phật Phật Thế Tôn đều chung hộ niệm các chúng Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là sở tác nghiệp lành, khiến ác ma kia chẳng năng làm lưu nạn được.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu các Bồ tát năng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói, lẽ vậy phải được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiện đang thuyết pháp mười phương thế giới hộ niệm. Nếu được nhờ chư Phật hộ niệm, lẽ vậy ác ma chẳng năng làm lưu nạn được.

Lại, Xá Lợi Tử! Nếu các thiện nam tử tịnh tin năng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói, nên khởi nghĩ này: Nay ta thơ tả cho đến diễn nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đều là thần lực chư Phật Thế Tôn tát cả thế giới mười phương hiện đang thuyết pháp gia trì hộ niệm.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói đều là thần lực chư Phật mười phương từ bi gia hộ niệm, khiến kia ra làm nghiệp lành thù thắng, các ác ma quân chẳng năng lưu nạn được?

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói, phải biết đều là thần lực chư Phật hộ niệm.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói, tất cả Như Lai mười phương thế giới hiện đang thuyết pháp đều chung chứng biết, do nhân duyên đây vui mừng hộ niệm. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân năng đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói, hằng được chư Phật Thế Tôn tất cả thế giới mười phương hiện đang thuyết pháp Phật nhãn xem thấy, do nhân duyên đây từ bi hộ niệm, ra làm thiện nghiệp không chẳng đều thành tựu.

Bấy giờ, Phật bảo Xá Lợi Tử rằng: Như vậy, như vậy. Như ngươi đã nói. Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, hằng được chư Phật Thế Tôn tất cả thế giới mười phương hiện đang thuyết pháp Phật nhãn xem thấy chứng biết hộ niệm, khiến các ác ma chẳng thể rối hại, ra làm nghiệp lành đều mong thành xong.

Lại, Xá Lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, nếu năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói, phải biết đã gần Nhất thiết trí trí, các ác ma oán chẳng thể lưu nạn.

Lại, Xá Lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, nếu năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, các thứ trang nghiêm, thọ trì đọc tụng, phải biết đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây rất sanh tin hiểu, năng đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này thường được Như Lai Phật nhãn xem thấy chứng biết hộ niệm, do nhân duyên đây định sẽ đắc được của lợi lớn quả lớn báo lớn.

Lại, Xá Lợi Tử! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân trụ Bồ tát thừa, nếu năng thơ tả thọ trì, đọc tụng cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, do căn lành đây cho đến đắc được bậc Bất thối chuyển, thường chẳng xa lìa chư Phật Bồ tát, hằng nghe chánh pháp, chẳng đọa ác thú, sanh trong trời người yên ổn vui sướng. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân này do căn lành đây, cho đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề thường chẳng xa lìa bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí và vô lượng vô biên các Phật pháp khác, do đây mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Do nhân duyên đây các thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn được Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, nên đối kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây nên siêng thơ tả thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ, vì người diễn nói, cung kính cúng dường chớ được chút nới.

Bấy giờ, Xá Lợi Tử thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, sau Phật Niết bàn hưng thịnh phương nào?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, sau Ta Niết bàn đến phương Đông nam sẽ lần hưng thịnh. Phương kia có nhiều kẻ an trụ Đại thừa là các Bí sô, Bí sô ni, tại gia nam, tại gia nữ năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế thâm tâm tin muốn thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Do căn lành đây chẳng đọa ác thú, hoặc sanh trên trờị hoặc sanh trong người hưởng vui giàu sanh. Nhờ thế lực đây tăng thêm sáu thứ Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Nhân đây lại năng được cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau tùy sở ưng nương pháp Tam thừa, lần hồi tu tập mà đến xuất ly.

Lại, Xá Lợi Tử! Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế sau Ta Niết bàn, từ phương Đông nam chuyển đến phương Nam sẽ lần hưng thịnh. Phương kia có nhiều kẻ an trụ Đại thừa là các Bí sô, Bí sô ni, tại gia nam, tại gia nữ năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, thâm tâm tin muốn thơ tả thọ trì, đọc tụng tu tập, suy nghĩ diễn nói. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Do căn lành đây chẳng đọa ác thú, hoặc sanh trên trời, hoặc sanh trong người hưởng vui giàu sang. Nhờ thế lực đây tăng thêm sáu thứ Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Nhân đây lại năng được cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau tùy sở ưng nương pháp Tam thừa lần hồi tu tập mà đến xuất ly.

Lại, Xá Lợi Tử! Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế sau Ta Niết bàn, lại từ phương Nam đến phương Tây nam sẽ lần hưng thịnh. Phương kia có nhiều kẻ an trụ Đại thừa là các Bí sô, Bí sô ni, tại gia nam, tại gia nữ năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế thâm sanh tin muốn thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ diễn nói. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Do căn lành đây chẳng đọa ác thú, hoặc sanh trên trời, hoặc sanh trong người hưởng vui giàu sang. Nhờ thế lực đây tăng thêm sáu thứ Ba la mật đa, khiến mau viên mãn. Nhân đây lại năng được cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau tùy sở ưng nương pháp Tam thừa lần hồi tu tập mà đến xuất ly.

Lại, Xá Lợi Tử! Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế sau Ta Niết bàn, từ phương Tây nam đến phương Tây bắc sẽ lần hưng thịnh. Phương kia có nhiều kẻ an trụ Đại thừa là các Bí sô, Bí sô ni, tại gia nam, tại gia nữ năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế thâm tâm tin muốn thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ diễn nói. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Do căn lành đây chẳng đọa ác thú, hoặc sanh trên trời, hoặc sanh trong người hưởng vui giàu sang. Nhờ thế lực đây tăng thêm sáu thứ Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Nhân đây lại năng được cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau tùy sở ưng nương pháp Tam thừa lần hồi tu tập mà đến xuất ly.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế sau Ta Niết bàn, từ phương Tây bắc chuyển đến phương Bắc sẽ lần hưng thịnh. Phương kia có nhiều kẻ an trụ Đại thừa là các Bí sô, Bí sô ni, tại gia nam, tại gia nữ năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế thâm tâm tin muốn thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ diễn nói. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Do căn lành đây chẳng đọa ác thú, hoặc sanh trên trời, hoặc sanh trong người hưởng vui giàu sang. Nhờ thế lực đây tăng thêm sáu thứ Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Nhân đây lại năng được cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau tùy sở ưng nương pháp Tam thừa lần hồi tu tập mà đến xuất ly.

Lại, Xá Lợi Tử! Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế sau Ta Niết bàn, lại từ phương Bắc đến phương Đông bắc sẽ lần hưng thịnh. Phương kia có nhiều kẻ an trụ Đại thừa là các Bí sô, Bí sô ni, tại gia nam, tại gia nữ năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, thâm tâm tin muốn thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ diễn nói. Lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Do căn lành đây chẳng đọa ác thú, hoặc sanh trên trời, hoặc sanh trong người hưởng vui giàu sang. Nhờ thế lực đây tăng thêm sáu thứ Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Nhân đây lại năng được cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau tùy sở ưng nương pháp Tam thừa lần hồi tu tập mà đến xuất ly.

Lại, Xá Lợi Tử! Ta Niết bàn rồi, phần sau thời sau năm trăm năm sau, Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm ở phương Đông bắc làm đại Phật sự. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Pháp đã được tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác tôn trọng tức là kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cộng đồng hộ niệm. Xá Lợi Tử! Chẳng phải Phật sở đắc tánh Tỳ nại da Vô thượng chánh pháp có tướng diệt mất. Chư Phật sở đắc pháp Tỳ nại da Vô thượng chánh pháp tức là Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm.

Xá Lợi Tử! Phương Đông bắc kia các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, có khả năng đối Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây thâm tâm tin muốn thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ diễn nói, Ta thường hộ niệm khiến không tổn não. Xá Lợi Tử! Phương Đông bắc kia các thiện am tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa, có khả năng thơ tả kinh điển Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cúng dường cung kính, Ta quyết định nơi kia do căn lành kia chẳng đọa ác thú, sanh trong trời người thường hưởng giàu vui. Nhờ thế lực đây tăng thêm sáu thứ Ba la mật đa khiến mau viên mãn. Nhân đây lại năng được cúng dường cung kính, tôn trọng ngợi khen chư Phật Thế Tôn. Về sau tùy sở ưng, nương pháp Tam thừa lần hồi tu học được vào Niết bàn. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Ta dùng Phật nhãn xem thấy chứng biết, xưng khen ca ngợi các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước. Tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đông tây nam bắc bốn phía trên dưới cũng dùng Phật nhãn xem thấy chứng biết, xưng khen ca ngợi các thiện nam tử, thiện nữ nhân này chỗ được nhóm phước.

Khi ấy, Xá Lợi Tử lại thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, Phật Niết bàn rồi phần sau thời sau, năn trăm năm sau rộng lưu khắp ở phương Đông bắc ư?

Phật bảo: Xá Lợi Tử! Như vậy, như vậy. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm. Ta Niết bàn rồi phần sau thời sau năm trăm năm sau sẽ rộng lưu khắp ở phương Đông bắc.

Lại, Xá Lợi Tử! Ta Niết bàn rồi phần sau thời sau năm trăm năm sau, phương Đông bắc kia, các thiện nam tử, thiện nữ nhân an trụ Đại thừa nếu được nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đây, thâm tâm tin muốn thơ tả, thọ trì đọc tụng, tu tập suy nghĩ diễn nói, phải biết loại kia đã lâu phát tâm Vô thượng Chánh Đẳng Giác, lâu tu các hạnh Bồ tát Ma ha tát, cúng dường nhiều Phật, thờ nhiều bạn lành, lâu nhiều tu tập thân giới tâm huệ, chỗ trồng căn lành đều đã thuần thục. Do phước lực đây được nghe Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế thâm tâm tin muốn, lại năng thơ tả, thọ trì đọc tụng, tinh siêng tu học, suy nghĩ đúng lý, rộng vì hữu tình tuyên nói khai chỉ.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.