Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Pháp Hoa
- Dịch giả
- Đời Dao Tần, Ngài Tam Tạng Pháp Sư Cưu Ma La Thập
- Thông tin
- Đại Chính số 262Nguồn: adidaphat.net
Phẩm Mười Hai: Đề Bà Đạt Đa
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo chư vị Bồ Tát, trời, người và bốn chúng, trong thì quá khứ, Như Lai đã cầu Pháp Hoa trong vô lượng kiếp, không biếng nhác, mỏi mệt. Trong nhiều kiếp, Như Lai thường làm Quốc Vương, phát nguyện cầu Vô Thượng Giác, lòng không mảy may thoái chuyển. Để hoàn thành sáu pháp ba la mật nên Quốc Vương tận lực bố thí, không tham tiếc bất cứ thứ gì, như: voi, ngựa, bảy thứ quí báu, quốc thành, thê tử, tôi tớ, tùy tùng, đầu mắt, tũy não, thân thịt, tay chân, luôn cả thân mạng cũng không nuối tiếc. Bấy giờ dân chúng sống lâu vô lượng. Quốc Vương vì cầu chánh pháp nên bỏ ngôi vua, ủy thác chính sự cho thái tử, rồi đánh trống truyền lệnh, đi cầu chánh pháp khắp nơi, rằng: ai có khả năng nói cho ta về pháp đại thừa thì ta xin cung phụng phục dịch suốt đời. Bấy giờ có một vị tiên đến tâu, tôi biết bản kinh đại thừa tên là Diệu Pháp Liên Hoa, nếu Quốc Vương không trái ý tôi thì tôi sẽ dạy cho. Quốc Vương nghe vị tiên nói, hết sức vui mừng, tức thì đi theo vị ấy, cung phụng tất cả mọi sự vị ấy cần đến, như: hái trái, múc nước, nhặt củi, dọn ăn, đến cả đem thân làm giường, làm ghế cũng không chút mỏi mệt cả thân lẫn tâm. Quốc Vương phụng sự như vậy suốt cả ngàn năm, vì chánh pháp nên siêng năng, hầu hạ không thiếu sót điều gì. Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên dùng thể kệ sau đây: Như Lai nhớ lại trong kiếp quá khứ vì muốn cho được chánh pháp vĩ đại nên tuy làm vua của cả một nước nhưng không đam mê năm thứ dục lạc. Đánh chuông gióng trống tuyên cáo khắp nơi nếu ai biết được chánh pháp vĩ đại đem ra giảng giải thuyết trình cho ta thì ta đích thân làm kẻ tôi tớ. Bấy giờ vị tiên tên là A Tư đến tâu với vua rằng tôi có biết chánh pháp vi diệu hiếm nhất thế gian. Vua thực hành được tôi sẽ dạy cho. Nghe vị tiên nói vua rất mừng vui tức thì đi theo cung phụng cần dùng. Ngay việc nhặt củi kiếm trái hái rau cũng vẫn kính cẩn cung phụng đúng lúc. Dồn hết tâm tình vào trong diệu pháp nên cả thân tâm đều không nhác mệt. Khắp vì tất cả mọi loài chúng sinh mà cố nỗ lực cầu pháp vĩ đại chứ không vì gì cho bản thân mình cũng chẳng cần cầu thú vui ngũ dục. Như Lai cố ý làm đại Quốc Vương quyết cầu cho được chánh pháp vĩ đại do đó mà được thành tựu Phật Đà. Và bây giờ đây cố đem chánh pháp vĩ đại như vậy nói cho các người.
Đức Thế Tôn bảo chư vị tỷ khưu, Quốc Vương lúc ấy nay là Như Lai, còn vị tiên ấy nay là Đề Bà Đạt Đa. Do người bạn tốt Đề Bà Đạt Đa làm cho Như Lai hoàn bị sáu pháp ba la mật, bốn tâm vô hạn, ba mươi hai tướng quí, tám mươi vẻ đẹp, thân màu hoàng kim, mười đại năng lực, bốn sự không sợ, bốn sự nhiếp hóa, mười tám sự đặc biệt, sức mạnh thần thông, sức mạnh tuệ giác, thành bậc Chánh Giác, hóa độ sâu rộng vạn loại chúng sinh, toàn do người bạn tốt Đề Bà Đạt Đa.
Nay Như Lai tuyên cáo với tất cả bốn chúng, Đề Bà Đạt Đa sau này, trải qua vô lượng kiếp, sẽ được thành Phật danh hiệu là Thiên Vương Như Lai, đủ mười đức hiệu. Quốc độ của Ngài tên là Thiên Đạo. Ngài tồn tại hai mươi trung kiếp, tuyên thuyết cho chúng sinh rộng sâu về diệu pháp, làm cho hằng sa chúng sinh chứng quả A La Hán, vô lượng chúng sinh phát tâm Duyên Giác, hằng sa chúng sinh phát tâm vô thượng, được tuệ giác KHÔNG sinh, đạt đến địa vị KHÔNG thoái chuyển. Thiên Vương Như Lai nhập niết bàn rồi, chánh pháp tồn tại hai mươi trung kiếp, xá lợi toàn thân được tôn thờ trong ngôi tháp bằng chất liệu bảy báu, cao sáu chục do tuần, chu vi bốn chục do tuần. Chư thiên, nhân loại ai cũng đem nhiều loại bông hoa, các hương liệu, vải vóc, vòng hoa, tràng phan, bảo cái, kịch nhạc, ca khúc và thi thơ đến để lễ bái, hiến cúng bảo tháp tuyệt diệu ấy. Và, sự lễ bái hiến cúng này làm cho vô lượng chúng sinh được quả vị A La Hán, vô lượng chúng sinh được thành Duyên Giác, không thể nghĩ bàn chúng sinh phát tâm cầu vô thượng giác, đến bậc không thoái chuyển. Chư vị tỷ khưu, trong thì vị lai, nếu có thiện nam hay thiện nữ nào nghe được phẩm Đề Bà Đạt Đa này của kinh Pháp Hoa mà lòng trong sáng, tin kính, không ngờ vực, lầm lẫn, người ấy không đọa vào địa ngục, ngạ quỉ, bàng sinh, mà được sinh trong nhân loại, chư thiên, hay sinh trước chư Phật ở bất cứ phương hướng nào. Và, sinh ở đâu cũng được nghe kinh Pháp Hoa. Nếu sinh trong nhân loại hay chư thiên thì hưởng thụ sự yên vui tuyệt diệu, và hơn hết, nếu sinh trước chư Phật thì hóa sinh bằng hoa sen.
Bấy giờ Trí Tích, vị Bồ Tát thị tùng đức Đa Bảo Phật Đà, ở phương dưới, bạch với Ngài hãy trở về quốc độ của mình. Đức Thích Ca Thế Tôn bảo Bồ Tát Trí Tích, thiện nam tử, hãy chờ một lát, quốc độ này, có vị Bồ Tát tên Văn Thù, các vị nên gặp nhau, luận thuyết chánh pháp vi diệu, rồi sẽ về. Lúc bấy giờ Bồ Tát Văn Thù ngồi trên hoa sen có cả ngàn cánh, lớn như bánh xe, các vị Bồ Tát tùy tùng cùng ngồi trên hoa sen quí báu, từ long cung Sa Kiệt La trong biển cả, đột nhiên hiện ra, lên cao trong không gian, đến Linh Sơn, bước xuống hoa sen, đến chỗ đức Thích Ca Thế Tôn và đức Phật Đa Bảo, kính lạy sát chân hai Ngài. Tôn kính như vậy xong, Bồ Tát Văn Thù đi qua chỗ Bồ Tát Trí Tích hỏi thăm nhau và ngồi một bên. Bồ Tát Trí Tích hỏi Bồ Tát Văn Thù, nhân giả đến Long Cung giáo hoá chúng sinh số lượng được bao nhiêu? Bồ Tát Văn Thù nói, số lượng ấy vô lượng, không thể tính kể, không thể miệng nói hay trí lường mà biết được. Xin nhân giả đợi một chốc lát, sẽ có chứng cớ. Nói chưa xong thì vô số Bồ Tát cùng ngồi hoa sen quí báu, từ biển hiện lên, tiến đến Linh Sơn, ở trong không gian. Các vị Bồ Tát này toàn do Bồ Tát Văn Thù hóa độ, đầy đủ phong cách Bồ Tát và cùng luận thuyết sáu pháp ba la mật. Gốc của chư vị này là Thanh Văn, ở trong không gian mà nói về việc làm Thanh Văn, nhưng nay thì ai cũng thực hành nguyên lý KHÔNG của đại thừa. Bồ Tát Văn Thù nói với Bồ Tát Trí Tích, sự giáo hóa của tôi ở trong biển cả là như vậy. Bồ Tát Trí Tích liền dùng thể văn kệ để vừa tán dương vừa hỏi Bồ Tát Văn Thù: Bậc đại trí đức dũng mãnh tinh tiến Ngài giáo hóa được vô lượng Bồ Tát ở đại hội này và ngay chính tôi đã thấy như vậy. Ngài giảng thật tướng đối với giáo pháp cỗ xe duy nhất hướng dẫn đầy đủ các vị như vầy làm cho chóng thành tuệ giác vô thượng.
Bồ Tát Văn Thù nói, trong biển cả tôi chỉ thường xuyên tuyên thuyết Pháp Hoa. Bồ Tát Trí Tích hỏi, kinh ấy cực kỳ sâu xa vi diệu, quí báu nhất trong các kinh, thế giới cũng hiếm có; vả lại trong biển cả có hay không có người nỗ lực tinh tiến, thực hành kinh ấy và thành Phật một cách mau chóng? Bồ Tát Văn Thù nói: Có. Long nữ của Diêm Hải Long Vương mới tám tuổi mà trí tuệ, lợi căn, khéo biết trình độ và hành vi của chúng sinh.
Được pháp tổng trì, tiếp nhận, ghi nhớ đủ hết kho tàng bí yếu sâu xa của chư Phật tuyên thuyết. Vào sâu thiền định, thấu suốt các pháp. Trong một sát na mà phát lộ tuệ giác vô thượng, thành bậc không còn thoái chuyển. Đủ tài hùng biện. Thương chúng sinh như mẹ thương con đỏ. Công đức hoàn hảo. Tâm nghĩ, miệng nói, vi diệu cao vời. Từ bi, khiêm nhượng, ý chí hòa nhã. Long nữ ấy có đủ năng lực đạt đến vô thượng giác. Bồ Tát Trí Tích nói, tôi thấy đức Thích Ca Thế Tôn trải qua vô lượng kiếp, làm những khổ hạnh khó làm, chứa dồn công đức, cầu tuệ giác vô thượng, không lúc nào ngừng nghỉ quan sát cả đại thiên thế giới này, không có chỗ nào, dù chỉ bằng hạt cát thôi mà không phải là chỗ Ngài bỏ thân mạng vì chúng sinh, sau đó, mới thành tựu tuệ giác vô thượng. Tôi không tin Long nữ nào đó chỉ trong khoảnh khắc mà thành bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Bàn nói chưa xong, Long nữ đột nhiên xuất hiện trước mắt, lễ bái tôn kính đức Thế Tôn rồi đứng lui một khoảng, dùng lời văn kệ sau đây mà tán dương Ngài:
Thế Tôn thấu suốt thật tướng tội phước ánh sáng của Ngài soi khắp mười phương. Thân Ngài: pháp thân vi diệu, trong suốt ba mươi hai tướng của đại trượng phu. Pháp thân như vậy còn được trang hoàng bằng cả tám mươi nét đẹp phụ tùy. Nhân loại, chư thiên, long vương, thiên thần ai cũng kính ngưỡng tất cả chúng sinh ai cũng tôn thờ.
Nghe đức Văn Thù nói con chóng thành tuệ giác vô thượng việc ấy chỉ có Đại Giác Thế Tôn chứng biết cho con; Con sẽ tuyên dương chánh pháp đại thừa hóa độ giải thoát khổ đau chúng sinh.
Lúc ấy tôn giả Xá Lợi Phất nói với Long nữ, thiện nữ nói thành đạt mau chóng tuệ giác vô thượng, việc ấy thật khó tin. Tại sao? Vì thân nữ nhân dơ bẩn, không phải là vật dụng chứa đựng chánh pháp, vậy thiện nữ làm sao thành được tuệ giác vô thượng? Hơn nữa, tuệ giác vô thượng của Phật thì xa xôi, mênh mông, trải qua vô số kiếp, siêng, khổ để tích lũy công hạnh, thực hành đủ hết các pháp ba la mật, sau đó mới hoàn thành. Huống gì thân nữ còn có năm sự bị cản trở: không được làm Phạm Vương, Đế Thích, Ma Vương, Luân Vương và Phật Thân. Như vậy thân thể thiện nữ làm sao thành Phật mà lại còn thành mau chóng nữa? Long nữ có một viên ngọc quí, giá bằng cả đại thiên thế giới. Bấy giờ Long nữ hai tay nâng viên ngọc ấy hiến lên đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nhận liền. Long nữ thưa Bồ Tát Trí Tích và tôn giả Xá Lợi Phất, con hiến ngọc quí, đức Thế Tôn nhận cho con, việc này mau chóng không? Rất mau, hai Ngài trả lời. Long nữ thưa, đem thần lực của các Ngài nhìn sự thành Phật của con thì sự này còn mau hơn việc ấy. Tức thì toàn thể đại hội các chúng cùng thấy, đột nhiên trong khoảnh khắc, Long nữ biến thành nam tử, đầy đủ phong cách Bồ Tát, lướt qua thế giới Vô Cấu ở hướng nam, ngồi trên đài sen quí báu thành bậc Vô Thượng Giác, với cái thân đủ ba mươi hai tướng quí và tám mươi vẻ đẹp, tuyên dương chánh pháp vi diệu cho tất cả mười phương chúng sinh. Tại quốc độ KHAM NHẪN này, các vị Bồ Tát, Thanh Văn, tám bộ thiên long, tất cả nhân loại và loài khác, từ xa thấy sự thành Phật và thuyết pháp của Long nữ thì ai ai cũng rất hoan hỷ, từ xa vọng bái. Thế giới Vô Cấu, vô lượng chúng sinh nghe pháp đều tỏ ngộ, được sự không thoái chuyển, vô lượng chúng sinh nữa được nhận sự thọ ký về tuệ giác vô thượng và thế giới ấy chấn động đủ cả sáu cách. Thế giới KHAM NHẪN có ba ngàn người được đứng vào vị trí không thoái chuyển, ba ngàn người nữa thì phát tâm bồ đề và được nhận sự thọ ký. Bồ Tát Trí Tích, tôn giả Xá Lợi Phất và tất cả đại hội các chúng đều yên lặng, tin nhận.
Phẩm Mười Ba: Kính Giữ Pháp Hoa
Lúc ấy Dược Vương đại sĩ, Đại Lạc Thuyết đại sĩ và hai vạn Bồ Tát tùy thuộc cùng đối trước đức Thế Tôn, phát nguyện thế này: Kính xin đức Thế Tôn đừng lo nghĩ. Sau khi đức Thế Tôn nhập niết bàn, chúng con nguyện kính giữ Pháp Hoa bằng cách đọc tụng, giảng giải ... Con người trong thời kỳ ác độc này, gốc rễ điều lành thì ít dần, thói tăng thượng mạn thì lớn lên, ham danh lợi và sự hiến cúng, tăng bất thiện, giảm giải thoát. Tuy khó giáo hóa, nhưng chúng con vẫn hết sức chịu đựng để kính giữ kinh Pháp Hoa bằng cách đọc tụng, giảng giải, sao chép, hiến cúng... Chúng con không tiếc thân mạng trong việc kính giữ Pháp Hoa.
Trong đại hội, năm trăm vị La Hán đã được thọ ký cũng thưa: bạch đức Thế Tôn, chúng con cũng tự nguyện ở trong các quốc độ khác để diễn giảng rộng rãi kinh Pháp Hoa. “Tám ngàn vị Hữu Học và Vô Học đã được thọ ký cũng từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay hướng về đức Thế Tôn, thề rằng: Bạch đức Thế Tôn, chúng con cũng sẽ ở các quốc độ khác để diễn giảng rộng rãi kinh Pháp Hoa. Tại sao? Vì trong quốc độ Kham Nhẫn này con người phần nhiều tàn ác, tăng thượng mạn ngập lòng, công đức mỏng manh, giận ghét, dua nịnh, tâm không thành thật. Bấy giờ di mẫu của đức Thế Tôn là tỷ khưu ni Đại Thắng Sinh Chủ, cùng sáu ngàn vị tỷ khưu ni Hữu Học và Vô Học, cùng đứng dậy, chuyên chú chấp tay chiêm ngưỡng đức Thế Tôn, mắt không rời Ngài. Đức Thế Tôn bảo, Đại Thắng Sinh Chủ, tại sao bà nhìn Như Lai với vẻ ưu tư? Bà nghĩ rằng Như Lai không gọi tên và trao cho bà lời ghi về tuệ giác vô thượng chăng? Đại Thắng Sinh Chủ, trước đây Như Lai đã nói tổng quát rằng: Hết thảy Thanh Văn đều được thọ ký. Nay bà muốn biết sự thọ ký ấy, ở vị lai, trong chánh pháp của sáu vạn tám ngàn ức chư Phật, bà sẽ làm nhà diễn giảng vĩ đại, sáu ngàn tỷ khưu ni Hữu Học và Vô Học cũng làm những nhà diễn giảng. Cứ như vậy, bà dần dần hoàn thiện đường đi của Bồ Tát, trở thành Phật Đà với danh hiệu NHẤT THẾ CHÚNG SINH HỶ KIẾN NHƯ LAI, đủ mười đức hiệu. Đại Thắng Sinh Chủ, đức Nhất Thế Chúng Sinh Hỷ Kiến Như Lai sẽ cùng sáu ngàn Bồ Tát tuần tự thọ ký cho nhau mà thành tựu tuệ giác vô thượng.
Bấy giờ thân mẫu của tôn giả La Hầu La là tỷ khưu ni Trí Dự, nghĩ rằng, trong sự thọ ký này đức Thế Tôn đặc biệt không đề cập đến ta. Biết rõ ý nghĩ ấy nên đức Thế Tôn bảo Trí Dự, vị lai, bà sẽ ở trong chánh pháp của trăm ngàn vạn ức chư Phật thực hành Bồ tát hạnh, làm nhà diễn giảng vĩ đại, đều đặn và hoàn tất đường đi của Phật, rồi được thành Phật ở cõi Thiện Quốc, với danh hiệu Cụ Túc Thiên Vạn Quang Tướng Như Lai, đủ mười đức hiệu, sống lâu đến vô lượng vô số kiếp.
Tỷ khưu ni Đại Thắng Sinh Chủ, tỷ khưu ni Trí Dự cùng những người tùy thuộc đều hoan hỉ cùng cực, được sự chưa từng có, liền dùng kệ văn để bạch đức Thế Tôn: Bạch đức Thế Tôn bậc Đại Đạo Sư đem lại an ổn cho cả trời người.
Chúng con được nghe lời ghi thành Phật trong lòng an vui thỏa mãn hoàn toàn. Chư vị tỷ khưu ni dùng kệ bạch Phật xong, lại nói, bạch đức Thế Tôn, chúng con cũng có thể ở các quốc độ khác để tuyên thuyết rộng rãi về kinh Pháp Hoa.
Khi ấy đức Thế Tôn nhìn vào tám chục vạn ức trăm triệu Bồ Tát đại sĩ. Các vị này đều là những bậc không thoái chuyển, có thể chuyển bánh xe chánh pháp không thoái chuyển bằng các pháp tổng trì mà các vị đã được hoàn thiện. Khi đức Thế Tôn nhìn vào, các vị liền đứng dậy, đến trước Ngài, tập trung tâm trí, chấp tay, suy nghĩ như vầy: Nếu đức Thế Tôn dạy bảo chúng ta duy trì và công bố Pháp Hoa, chúng ta sẽ xin làm đúng như lời Ngài, tuyên thuyết cùng khắp về kinh pháp ấy. Các vị lại nghĩ: Nhưng đức Thế Tôn yên lặng mà không dạy bảo, vậy chúng ta phải làm gì? Kính thuận tình ý của đức Thế Tôn, lại muốn trọn vẹn tâm nguyện của mình, nên các vị cất tiếng nói uy dũng như tiếng sư tử gầm mà phát nguyện: Bạch đức Thế Tôn, sau khi Ngài nhập diệt, chúng con sẽ qua lại mười phương thế giới, đem hết năng lực mà làm cho chúng sinh, đối với kinh Pháp Hoa, biết sao chép ấn hành, tiếp nhận ghi nhớ, đọc xét văn nghĩa, tụng thuộc lòng, giảng giải ý nghĩa, làm đúng kinh dạy, nhớ nghĩ chính xác... Chúng con làm được như vậy toàn nhờ uy lực của đức Thế Tôn. Kính xin Ngài dẫu ở quốc độ khác cũng vẫn chăm sóc che chở cho chúng con. Bạch xong, các vị đồng thanh nói kệ sau đây:
Cúi xin Thế Tôn đừng quá lo nghĩ! Sau khi Thế Tôn nhập niết bàn rồi ở trong thời kỳ khủng bố tàn ác chúng con thệ nguyện cùng nhau tuyên thuyết một cách rộng rãi về kinh Pháp Hoa. Những kẻ vô trí độc miệng chưởi mắng sử dụng dao gậy hành hung chúng con chúng con cũng nguyện ẩn nhẫn hết thảy. Thời ác có kẻ tự xưng tỷ khưu nhưng trí thì lầm mà tâm lại dối chưa thật được gì tự bảo là được có người ngập tràn tâm lý ngã mạn. Hoặc xưng lan nhã quấn tấm vải vá ở chỗ trống vắng tự cho mình làm đạo hạnh chân thật, khinh thị nhân gian. Hoặc vì tham lam đam tâm lợi lộc bày trò thuyết pháp cho người trần thế được người thế gian kính như tôn kính một vị La Hán đủ sáu thần thông. Những người như vậy ôm giữ lòng ác thường xuyên nghĩ đến những việc trần tục giả danh là kẻ tu hạnh lan nhã mà chỉ ưa thích chỉ trích chúng con.
Họ tuyên truyền rằng những tỷ khưu này vì ham lợi lộc nói thuyết ngoại đạo. Ngụy tạo kinh sách họ lừa thế nhân. Và vì danh lợi họ cũng bày ra diễn giảng Pháp Hoa ở giữa công chúng thường chê chúng con lấy thuyết của họ. Họ còn đi đến Quốc Vương, Đại Thần đến bà la môn đến các cư sĩ và tỷ khưu khác phỉ báng chúng con. Họ bảo chúng con là kẻ tà kiến diễn giảng lý thuyết các phái ngoại đạo. Kính thuận Thế Tôn cho nên chúng con chịu đựng tất cả tệ ác như vậy. Bị họ mỉa mai bằng cách châm biếm các người toàn là Phật Đà cả đó! Khinh ngạo đến thế chúng con cũng nhẫn. Thời kỳ khủng khiếp lắm kẻ đáng sợ quỉ dữ lẫn vào thân tâm của họ nên họ thóa mạ hạ nhục chúng con kính tin Thế Tôn nên mặc áo giáp của hạnh nhẫn nhục nhẫn hết bao nhiêu khó khăn tai nạn để mà tuyên thuyết Diệu Pháp Liên Hoa. Chúng con không tiếc tính mạng chúng con chúng con chỉ tiếc đạo pháp vô thượng. Nên chúng con nguyện trong thì vị lai kính giữ Pháp Hoa Thế Tôn ký thác. Như đức Thế Tôn biết quá rõ ràng trong thời vẫn đục tỷ khưu bất hảo đâu có thấu hiểu về cách phương tiện tùy nghi thuyết pháp của đức Thế Tôn. Miệng dữ, mặt cáu họ đuổi chúng con ra khỏi chùa chiền tàn tệ hung ác đến thế là cùng!
Nhưng chúng con nhớ lời Thế Tôn dạy ẩn nhẫn tất cả sự tình như vậy. Thôn xóm thị thành có ai cầu pháp chúng con cũng đến mà nói cho họ cái pháp Thế Tôn đã đem ký thác. Là những sứ giả của đức Thế Tôn chúng con không sợ ở giữa công chúng.
Chúng con sẽ khéo tuyên thuyết Pháp Hoa và cũng thỉnh nguyện Thế Tôn yên tâm. Trước đức Thế Tôn cùng đức Đa Bảo và chư Phật đà đến từ mười phương chúng con ngày nay thệ nguyện như vậy nguyện xin các Ngài biết cho chúng con.
Phẩm Mười Bốn: Sống Yên Vui
Bấy giờ Văn Thù đại sĩ, vị thái tử của đức Pháp Vương, thưa với Ngài rằng: Bạch đức Thế Tôn, các vị Bồ Tát này thật hiếm có. Các vị kính thuận đức Thế Tôn nên phát thệ nguyện cao cả, nguyện ở trong thời kỳ hung ác sau này kính giữ Pháp Hoa, bằng cách đọc tụng, diễn giảng kinh ấy. Nhưng, bạch đức Thế Tôn, làm thế nào để có thể diễn giảng được Pháp Hoa trong thời kỳ hung ác ấy? Đức Thế Tôn dạy: Văn Thù, Bồ Tát đại sĩ ở trong thời kỳ hung ác sau này, muốn diễn giảng Pháp Hoa phải đặt mình vững chắc vào trong bốn cách sống yên vui.
Cách sống yên vui thứ nhất là đặt mình vững chắc vào phạm vi đi và phạm vi thân của Bồ Tát, mới có năng lực diễn giảng Pháp Hoa cho mọi người.
Văn Thù, phạm vi đi của Bồ Tát là gì? Là Bồ Tát đi trên đường đất nhẫn nhục, ôn hòa, khéo thuận, không thô bạo, không kinh hoảng. Hơn nữa, đối với các pháp thì không nên đi theo pháp nào mà chỉ nhìn thật tướng của chúng, cũng không đi theo sự không nhận thức các pháp. Như vậy gọi là phạm vi đi của Bồ Tát.
Phạm vi thân của Bồ Tát là gì? Là Bồ Tát không thân cận quốc vương, vương tử, đại thần, quan tướng. Không gần tu sĩ ngoại đạo. Ni Kiền tử. Không thân cận những kẻ tạo ra văn bút, thi ca và tác phẩm trần tục. Không thân cận những kẻ theo chủ thuyết xuôi hay nghịch với đời. Cũng không thân cận những kẻ chơi những trò chơi hung hãn như: đâm nhau, vật nhau; những kẻ hóa trang, ảo thuật. Không thân cận chiên đà la và những kẻ ác luật nghi, như: nuôi heo, dê, gà, chó, săn bắn, chài lưới. Tất cả những kẻ trên đây có khi đến với Bồ Tát, Bồ Tát nên thuyết pháp cho họ mà không hy vọng gì nơi họ. Lại không thân cận bốn chúng cầu niết bàn của Thanh Văn, không thăm hỏi, không ở chung phòng, chỗ kinh hành hay trong giảng đường. Các vị ấy nếu có đến với Bồ Tát thì nên tùy nghi thuyết pháp mà không ước vọng gì nơi họ cả. Văn Thù, đối với thân thể nữ nhân, Bồ Tát không vì những hình dáng phát sinh tư tưởng về dục mà thuyết pháp cho họ, cũng không ham gặp. Đến nhà người, đừng nói chuyện với thiếu nữ, xử nữ, quả phụ ... Đừng gần gũi, thân thiết với năm loại người phi nam, đừng một mình đến nhà người, có lý do phải đến một mình, nên một lòng nghĩ đến Phật. Thuyết pháp cho nữ nhân, không nên cười bày răng không để hở ngực, dù vì chánh pháp cũng không nên thân thiết với nữ nhân, huống là vì việc gì khác. Không nên nuôi đệ tử nhỏ tuổi, trẻ con, cũng không nên cùng thầy với họ. Thường ưa ngồi thiền, ở chỗ yên tịnh, nên tập trung, sửa chữa tâm mình. Văn Thù, như vậy gọi là phạm vi thân thứ nhất của Bồ Tát. Bồ Tát lại xét các pháp là KHÔNG, thấy thật tướng các pháp, không thác loạn, không dao động, không suy thoái, không chuyển biến, thấy như hư không, không phải những sự sở hữu của tư duy, không phải những sự mô tả của ngôn ngữ, không phát sinh, không xuất hiện, không nổi dậy, không danh từ, không khái niệm; thấy thật là không thật: không số lượng, không giới hạn, không trở ngại, không ngăn cách chỉ do sự tương quan mà có, từ sự nhận thức thác loạn mà phát sinh và diễn tả. Thường thích quán sát về thật tướng như vậy. Đó là phạm vi thân cận thứ hai của Bồ Tát. Bấy giờ đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói nên dùng thể kệ sau đây: Thời ác sau này vị Bồ Tát nào không có sợ hãi muốn nói Pháp Hoa thì phải vào nơi chỗ đi chỗ thân.
Thường xa quốc vương cùng với vương tử đại thần, quan trưởng kẻ chơi hung hãn kẻ làm ảo thuật kẻ chiên đà la và những tu sĩ các phái ngoại đạo. Cũng không thân cận người tăng thượng mạn học giả thuộc cả ba tạng tiểu thừa tỷ khưu phá giới La Hán giả danh. Những tỷ khưu ni ưa thích cười giỡn những nữ tín đồ đam mê ngũ dục những người tìm kiếm niết bàn hiện tại với những người ấy không nên thân cận. Những người trên đây với tâm lý tốt đến chỗ Bồ Tát để được nghe nói về tuệ giác Phật Bồ Tát phải đem sự không khiếp sợ không nuôi hy vọng mà thuyết pháp cho. Quả phụ, xử nữ và những phi nam đừng nên gần gũi làm người thân thiết. Cũng đừng thân cận, thầy trò đồ tể. Săn bắn chài lưới vì lợi sát hại sinh sống bằng nghề bán buôn cá thịt ma cô tú bà buôn bán nữ sắc những kẻ như vậy không nên thân cận. Đô vật hung hãn các loại trò chơi cũng như dâm nữ đều không nên thân. Đừng ở chỗ khuất hoặc ngồi một mình mà thuyết chánh pháp cho các nữ nhân khi thuyết chánh pháp không nên đùa giỡn. Nếu vào khất thực trong chỗ dân cư thì phải đi với một vị tỷ khưu nếu không có được một vị tỷ khưu thì nên chuyên tâm nghĩ nhớ đến Phật. Như vậy gọi là chỗ đi chỗ thân do hai chỗ ấy thuyết pháp yên vui. Lại không đi theo pháp cao, vừa, thấp, hữu vi vô vi thật với không thật. Cũng không phân biệt đây là nam nhi và đây là nữ không biết không thấy không tìm ra được các pháp là thật. Như vậy gọi là chỗ Bồ Tát đi. Tất cả các pháp không phải thật có không phải thường còn không phải sinh diệt đó là chỗ thân của bậc có trí.
Nhận thức điên đảo nên thấy các pháp có không, thật giả và sinh với diệt. Ở nơi trống vắng tập trung tâm trí an nhiên bất động như núi Tu Di Để xét các pháp thì thấy là KHÔNG. Giống như hư không không gì cố định không là phát sinh cũng không xuất hiện không là suy thoái cũng không dao động vĩnh viễn duy nhất ấy là chỗ thân. Sau khi Như Lai nhập niết bàn rồi bấy giờ nếu có tỷ khưu, Bồ Tát đi vào chỗ ĐI và chỗ THÂN này nói kinh Pháp Hoa sẽ không khiếp nhược. Có lúc vị ấy vào trong tịnh thất ghi nhớ chính xác xét pháp theo nghĩa rồi xuất thiền định diễn giảng Pháp Hoa cho hàng quốc vương vương tử, thần dân và bà la môn mà tâm an nhiên không chút khiếp nhược. Văn Thù đại sĩ như thế gọi là Bồ Tát đứng vững nơi cách thứ nhất, nên chi có thể ở trong thời ác tuyên thuyết phong phú Diệu Pháp Liên Hoa.
Văn Thù, sau khi Như Lai nhập diệt, trong thời kỳ mạt pháp, ai muốn diễn giảng Pháp Hoa thì phải đặt mình vào cách sống yên vui thứ hai. Nghĩa là chỉ diễn giảng, đọc tụng kinh điển, không thích nói nhược điểm của người hay kinh điển. Không khinh ngạo các vị diễn giảng khác. Không nói những sự tốt xấu dở hay của mọi người. Đối với Thanh Văn, không nên nêu tên ra mà nói xấu hay khen tốt. Tâm lý oán ghét, hiềm khích không hề trổi dậy, vì khéo tu tâm yên vui. Ai muốn nghe pháp cũng không nghịch ý họ. Họ hỏi gì thì không trả lời bằng giáo pháp thấp nhỏ, chỉ đem giáo pháp cổ xe vĩ đại mà giảng giải, làm cho họ đạt được tuệ giác BIẾT TẤT CẢ. Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên dùng thể kệ sau đây: Bồ Tát là người luôn luôn thư thái yên vui thuyết pháp, một cái pháp tòa được sắp đặt cho nơi chỗ sạch sẽ. Trước đó tắm rửa lấy dầu xoa mình mặc áo sạch mới. Trong ngoài sạch rồi tới ngồi pháp tòa tùy người thưa hỏi giảng nói cho họ. Đối diện tỷ khưu và tỷ khưu ni hoặc ưu bà tắc với ưu bà di quốc vương, vương tử quần thần sĩ dân đều đem nghĩa lý tinh túy sâu xa mà nói cho họ với vẻ hiền hòa.
Nếu ai gạn hỏi đáp theo nghĩa lý nhân duyên, ví dụ, diễn giảng, phân tích dùng những cách này làm họ phát tâm tăng dần lợi ích đi vào Phật đạo. Loại trừ biếng nhác xa bỏ bực dọc đem tâm từ bi để thuyết chánh pháp. Ngày đêm thường thuyết chánh pháp vô thượng dùng mọi nhân duyên và nhiều ví dụ khai thị cho người tất cả đều vui. Đồ mặc đồ nằm ăn uống các thứ cùng với thuốc thang đối với tất cả những thứ như vậy không mong ước gì. Chỉ một tâm nguyện nguyện nhờ thuyết pháp mà mình với người đều được thành Phật và đó chính là những sự lợi ích lạc thú, hiến cúng vô cùng lớn lao. Sau khi Như Lai nhập niết bàn rồi bấy giờ nếu có tỷ khưu Bồ Tát có thể diễn giảng Diệu Pháp Liên Hoa lòng không nên còn ganh tị, tức bực không bị quấy phá không gặp trở ngại không còn lo rầu chẳng ai thóa mạ không bị khủng bố hành hung, xua đuổi vì đã đứng vững trong sự ẩn nhẫn. Người có trí tuệ khéo tu tâm mình bằng cách sống đúng cách sống yên vui như ở trên đây Như Lai đã dạy thì bao hiệu quả mà người ấy có ngàn vạn ức kiếp dù dùng toán số hay cả ví dụ nói cũng không cùng.
Văn Thù, cách sống yên vui thứ ba là, sau này, trong thời kỳ cuối cùng, khi giáo pháp sắp ẩn mất, những người kính giữ Pháp Hoa thì đừng nên có tâm lý ganh ghét, dua nịnh và dối trá. Đừng khinh khi thóa mạ những người học tập tuệ giác của Phật, đừng tìm kiếm điều hay cái dở của những người ấy. Đối với bốn chúng tỷ khưu, tỷ khưu ni, ưu bà tắc, ưu bà di, đối với các vị cầu cỗ xe Thanh Văn, cỗ xe Duyên Giác, cỗ xe Bồ Tát không nên quấy rối, làm cho họ thắc mắc, hối tiếc, bằng cách nói rằng các người cách xa tuệ giác của Phật, không bao giờ thực hiện được tuệ giác vô thượng, vì lẽ các người là những kẻ bất thường, biếng nhác đối với tuệ giác ấy. Đừng bàn chơi các pháp, cãi cọ lẫn nhau. Đối với chúng sinh thì nghĩ đến đại bi, đối với Phật đà thì nghĩ là từ phụ, đối với Bồ Tát thì nghĩ là đại sư. Đối với Bồ Tát mười phương thì tôn kính sâu xa, đối với chúng sinh đủ loại thì nên bình đẳng thuyết pháp. Nhưng thuận với chánh pháp nên không nói nhiều cũng không nói ít, thậm chí đối với những người rất ưa thích chánh pháp cũng không vì họ mà nói nhiều. Văn Thù, sau này, trong thời kỳ cuối cùng, khi giáo pháp sắp ẩn mất, các vị Bồ Tát có ai thành tựu cách sống yên vui thứ ba này thì lúc diễn giảng Pháp Hoa không ai phá được. Người ấy còn được đồng học tốt, cùng nhau đọc tụng Pháp Hoa, cũng được các chúng đến nghe, nghe rồi nhớ được, nhớ rồi tụng được, tụng rồi giảng được, giảng rồi tự mình sao chép hay khuyên người sao chép và hiến cúng cung kính, tôn trọng, tán dương đối với kinh ấy. Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên dùng thể văn kệ sau đây: Muốn giảng Pháp Hoa phải bỏ tâm lý ganh tức, ngạo mạn, dua nịnh, tà ngụy,
thường tu đức tính chơn chất ngay thẳng. Đừng khinh miệt người cũng đừng bàn chơi đối với các pháp, đừng làm người khác thắc mắc hối tiếc bằng cách nói rằng các người không thể thành đức Phật đà. Con Phật như vậy diễn giảng Pháp Hoa thường xuyên ôn hòa và hay ẩn nhẫn từ bi giáo hóa tất cả các chúng không hề sinh ra tâm tư biếng nhác. Chư đại Bồ Tát ở khắp mười phương vì thương chúng sinh du hóa khắp cả đối với các Ngài cần phải tôn kính đó chính là bậc đại sư của tôi. Đối với chư vị Đại giác Thế Tôn thì thờ làm bậc từ phụ tối thượng. Dẹp bỏ tất cả tâm lý kiêu căng nên thuyết chánh pháp không gặp trở ngại. Cách sống thứ ba là như thế ấy người có trí tuệ phải giữ cho đúng. Đồng nhất tâm mình với cách sống vui sẽ được vô lượng các chúng tôn kính.
Văn Thù, cách sống yên vui thứ tư là, sau này, trong thời kỳ cuối cùng, khi giáo pháp sắp ẩn mất, có vị nào kính giữ kinh Pháp Hoa thì đối với những người tại gia và xuất gia phải có lòng lành, đối với những người không phải Bồ Tát phải có lòng thương, nên nghĩ thế nầy: những người ấy mất rất lớn, nếu không nghe, không biết, không hỏi, không tin, không hiểu gì về phương tiện tùy nghi thuyết pháp của đức Thế Tôn, nghĩa là không hỏi không tin, không hiểu gì về Pháp Hoa. Dù vậy, ta vẫn nguyện rằng khi được tuệ giác vô thượng rồi, tùy những người này ở vào bất cứ vị trí nào, ta cũng đem thần thông và trí tuệ lực để dẫn dắt cho họ được đứng vào trong Pháp Hoa. Văn Thù, sau khi Như Lai nhập diệt, Bồ Tát có ai thành tựu cách sống yên vui thứ tư này thì diễn giảng Pháp Hoa không có lầm lỗi, thường được bốn chúng, quốc vương, vương tử, đại thần, dân chúng, bà la môn, cư sĩ và mọi thành phần khác hiến cúng, cung kính, tôn trọng, tán dương. Chư thiên ở trong hư không, vì nghe pháp nên cũng thường theo hầu. Khi vị ấy ở những nơi thôn xóm thành thị, hoặc ở những chỗ núi rừng thanh vắng, có ai muốn đến gạn hỏi thì chư thiên ngày đêm thường vì pháp mà hộ vệ vị ấy, làm cho người nghe ai cũng hoan hỷ. Tại sao? Vì, Pháp Hoa là bản kinh được sự giữ gìn của thần lực chư Phật quá khứ, hiện tại và vị lai. Văn Thù, trong vô lượng quốc độ, kinh Pháp Hoa này đến nỗi cái tên còn khó được nghe đến, huống là được nhìn thấy, thọ trì, đọc tụng ư?
Văn Thù, ví như vị Luân Vương hùng cường, muốn sử dụng uy thế làm cho các nước thần phục. Nhưng các tiểu vương không tuân lệnh. Luân Vương phải động binh chinh phạt. Luân Vương thấy tướng sĩ chiến đấu ai có công thì mừng, tùy công mà thưởng, hoặc cho ruộng đất, nhà cửa, xóm làng thành thị, hoặc cho y phục và những đồ trang sức thân thể, hoặc cho những thứ quí báu như: bạc, vàng, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, voi ngựa, xe thuyền, tôi tớ, dân chúng. Chỉ viên ngọc sáng trong búi tóc thì không cho, vì chỉ trên đỉnh đầu của Luân Vương mới có viên ngọc sáng ấy. Nếu đem cho thì tướng sĩ của Luân Vương hết sức kinh dị. Văn Thù, Như Lai cũng vậy, nhờ định lực và tuệ lực mà có quốc độ chánh pháp, ngự trị ba cõi. Nhưng chúa tể các loại ma không chịu khuất phục, nên tướng sĩ hiền thánh của Như Lai phải chiến đấu với chúa tể các loại ma ấy. Ai có công thì Như Lai hoan hỷ, ở giữa bốn chúng mà nói cho họ các kinh pháp để họ vui lòng, thưởng cho họ bao nhiêu là tài sản chánh pháp, như: thiền định, giải thoát, căn bản và năng lực thuần khiết, các của cải chánh pháp, lại ban cho họ đô thành niết bàn, tuyên bố họ được niết bàn để dẫn đạo cho lòng họ hoan hỷ. Nhưng không nói cho họ kinh Pháp Hoa này.
Văn Thù, vị Luân Vương thấy tướng sĩ ai có công lớn thì rất mừng và đem viên ngọc sáng, một viên ngọc khó có ai tin nổi giá trị của nó, từ lâu Luân Vương để trong búi tóc, không dễ dàng cho ai mà nay đem thưởng cho. Như Lai cũng vậy, làm vị Pháp Vương vĩ đại trong cả ba cõi đem chánh pháp giáo hóa hết thảy chúng sinh, thấy chiến sĩ hiền thánh chiến đấu với các loại ma: ngũ ấm, phiền não và ma chết, ai có công lớn diệt được ba độc, vượt ba cõi, phá lưới ma thì bấy giờ Như Lai rất hoan hỷ, nên đem kinh Pháp Hoa, bản kinh có năng lực làm cho chúng sinh đạt đến TOÀN GIÁC mà hết thảy thế gian phần nhiều oán ghét khó tin và trước đây chưa bao giờ nói mà nay nói cho. Văn Thù, Pháp Hoa là pháp thoại bậc nhất của chư Phật. Trong các pháp thoại Pháp Hoa sâu xa hơn hết, nên cuối cùng Như Lai mới nói và ban cho, như vị Luân Vương hùng cường giữ mãi viên ngọc sáng, ngày nay mới đem ban thưởng. Văn Thù, Pháp Hoa là kho tàng bí mật của chư Phật, ở trên các kinh, Như Lai giữ gìn từ lâu, không nói bừa bãi, ngày nay mới đem nói cho chư vị.
Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên dùng thể văn kệ sau đây: Thường xuyên nhẫn nhục xót thương tất cả mới diễn giảng được kinh Phật tán dương. Trong thời cuối cùng kính giữ Pháp Hoa thì với những vị tại gia xuất gia cùng với những vị không phải Bồ Tát, phải có từ bi thương người không nghe không tin Pháp Hoa mất mát rất lớn. Nguyện rằng khi được thành tựu Phật đà sẽ dùng phương tiện nói kinh Pháp Hoa để làm cho họ ở trong pháp ấy. Ví như Luân Vương năng lực hùng cường thấy các tướng sĩ chiến đấu có công thì đem tưởng thưởng đủ cả mọi vật: voi ngựa xe thuyền đồ trang sức mình cùng với nhà đất làng xóm thị thành. Hoặc cho y phục các thứ vàng ngọc tôi tớ tài sản vui vẻ cho hết.
Nhưng ai mạnh nhất làm việc khó làm mới mở búi tóc lấy cho ngọc sáng. Như Lai cũng vậy làm vua các pháp có sức mạnh lớn đó là nhẫn nhục và kho báu lớn ấy là tuệ giác vận dụng đại từ cùng với đại bi giáo hóa thế giới một cách đúng pháp.
Nhìn thấy mọi người chịu bao khổ não muốn được giải thoát phải đấu với ma Như Lai vì họ nói các chánh pháp dùng nhiều phương tiện nói bao khế kinh. Khi biết mọi người đủ năng lực rồi cuối cùng mới nói kinh Pháp Hoa này. Cũng như Luân Vương lấy viên ngọc sáng để trong búi tóc đem ra ban thưởng. Pháp Hoa tôn quí trên hết các kinh Như Lai giữ gìn không nói bừa bãi.
Nay mới đúng lúc nói cho chư vị. Sau khi Như Lai nhập niết bàn rồi những ai tìm kiếm tuệ giác Phật đà muốn được yên vui giảng nói Pháp Hoa thì phải thân cận bốn cách sống vui. Đọc tụng Pháp Hoa thì không lo phiền cũng không ốm đau nhan sắc sáng tươi không sinh vào nơi hay sống ở trong những chỗ nghèo nàn khốn cùng thấp hèn thô lậu xấu xí. Ai cũng thích nhìn như mến hiền thánh, đồng tử chư thiên làm người phục dịch. Dao gậy vô phương độc tố hết phép. Ai muốn mắng chưởi miệng lưỡi bế tắc. Như sư tử chúa đi đâu chẳng sợ trí tuệ chiếu sáng như ánh mặt trời. Trong mộng thì thấy toàn việc tốt đẹp. Được thấy Như Lai ngồi tòa sư tử đang thuyết pháp cho tỷ khưu bao quanh. Lại thấy tám bộ chư thiên thiện thần nhiều như hằng sa cung kính chấp tay, và thấy chính mình thuyết pháp cho họ. Được thấy Như Lai thân đầy tướng quí toàn màu hoàng kim phóng ra vô số các tia ánh sáng chiếu soi khắp cả lại còn sử dụng âm thanh Phạm thiên tuyên thuyết diễn giảng các loại chánh pháp. Lại thấy Như Lai nói pháp tối thượng cho cả bốn chúng và thấy chính mình ở trong bốn chúng chấp tay ca tụng nghe pháp hoan hỷ và hiến cúng Ngài được phép tổng trì thành trí bất thoái. Và thấy Như Lai biết rõ tâm mình vào sâu Phật đạo nên thọ ký cho sẽ thành Chánh giác. Này thiện nam tử sau này ông được cái trí vô lượng là trí vĩ đại của chư Phật đà với một quốc độ trang nghiêm thanh tịnh và lớn vô cùng không cõi nào bằng; Trong quốc độ ấy cũng có bốn chúng chấp tay lắng nghe chánh pháp tối thượng. Lại thấy bản thân ở trong núi rừng tu tập thiện pháp chứng được thật tướng vào sâu thiền định thấy chư Như Lai. Thấy thân chư Phật toàn màu hoàng kim tướng quí trăm phước cực kỳ trang nghiêm; Thấy mình nghe pháp Như Lai tuyên thuyết và đem pháp ấy nói lại cho người. Những người đọc tụng Diệu Pháp Liên Hoa thì thường được có mộng đẹp như vậy. Lại mộng thấy mình làm vị quốc vương rời bỏ cung điện luôn với hoàng gia bỏ cả năm thứ dục lạc thượng thặng và rồi đi đến bồ đề đạo tràng; Ngồi tòa sư tử dưới cội bồ đề trải qua bảy ngày suy tầm tuệ giác và được hoàn thành vô thượng chánh giác. Sau khi đã thành tuệ giác vô thượng đứng lên chuyển vận bánh xe chánh pháp cho cả bốn chúng trải qua đến cả ngàn vạn ức kiếp giảng diễn chánh pháp giáo hóa cứu độ vô lượng chúng sinh sau đó đi vào niết bàn hoàn toàn giống như đèn tắt khói cũng không còn. Nếu về sau này trong đời bạo ác ai diễn giảng được cái pháp bậc nhất chắc chắn người ấy được đại lợi ích như những hiệu quả đã nói trên đây.
Phẩm Mười Lăm: Từ Đất Xuất Hiện
Lúc ấy, các vị Bồ Tát đại sĩ từ các quốc độ khác đến quốc độ này, nhiều hơn số cát của tám sông Hằng, từ trong đại hội đứng dậy, chấp tay đảnh lễ và thưa: Bạch đức Thế Tôn, sau khi Ngài nhập diệt, nếu Ngài cho phép chúng con, ở quốc độ KHAM NHẪN này, nỗ lực tinh tấn kính giữ kinh Pháp Hoa, chúng con sẽ nguyện ở đây diễn giảng kinh ấy một cách phong phú. Đức Thế Tôn bảo các vị Bồ Tát đại sĩ: Thôi đi! Chư thiện nam tử, khỏi phiền chư vị kính giữ kinh Pháp Hoa tại quốc độ này. Quốc độ này của Như Lai đã có sáu vạn hằng sa Bồ Tát đại sĩ, mỗi vị lại có sáu vạn hằng sa tùy thuộc. Sau khi Như Lai nhập diệt, thầy trò các vị này có thể kính giữ Pháp Hoa bằng cách đọc tụng, tuyên thuyết rộng rãi ...
Khi đức Thế Tôn nói như vậy thì đất của toàn cõi đại thiên quốc độ KHAM NHẪN đều chấn động, nứt ra và từ đó có vô số ngàn vạn ức Bồ Tát đại sĩ cùng lúc vọt lên. Các vị ấy toàn thân màu hoàng kim, đủ cả ba mươi hai tướng quí và ánh sáng thì vô lượng. Các vị cùng ở trong không gian, phía dưới quốc độ Kham Nhẫn này, nghe tiếng đức Thế Tôn nói như trên nên từ đó dũng xuất. Các vị toàn là những bậc đạo sư, dẫn theo đại chúng Bồ Tát tùy thuộc. Mỗi vị dẫn theo sáu vạn hằng sa tùy thuộc; Có vị chỉ dẫn theo năm vạn, bốn vạn, ba vạn, hai vạn hay một vạn hằng sa tùy thuộc; lại còn có vị chỉ dẫn theo một hằng sa, một nửa hay một phần tư của hằng sa, cho đến một phần ngàn vạn ức trăm triệu của một hằng sa tùy thuộc. Nhiều vị hơn nữa, mỗi vị chỉ dẫn theo ngàn, vạn, ức, trăm triệu tùy thuộc; Hoặc mỗi vị chỉ dẫn theo ức vạn tùy thuộc; Cho đến ngàn vạn, trăm vạn, một vạn tùy thuộc; Có vị chỉ dẫn theo một ngàn, một trăm, một chục hay chỉ dẫn năm, bốn, ba, hai hay một tùy thuộc. Lại có vị chỉ đến đơn độc, vì thích sống tách rời. Thầy trò các vị Bồ Tát đại sĩ như vậy thật vô lượng vô biên, dù dùng toán số hay ví dụ cũng không thể xác định được.
Thầy trò các vị từ đất xuất hiện rồi, cùng đến chỗ đức Đa Bảo và đức Thích Ca, nơi ngôi tháp do bảy chất liệu quí báu kết hợp, ở trong không gian. Đến rồi, các vị hướng về và lạy sát chân hai Ngài. Các vị lại đến chỗ chư Phật hóa thân ngồi trên tòa sư tử, ở dưới các cây ngọc, cũng làm lễ như vậy. Theo chiều bên phải, các vị đi quanh chư Phật hóa thân mỗi Ngài ba vòng, chấp tay cung kính, đem những cách thức tán dương của Bồ Tát để tán dương các Ngài. Rồi tất cả đứng lại một bên, các vị hân hoan chiêm ngưỡng đức Đa Bảo và đức Thích Ca. Thì gian các vị mới xuất hiện cho đến lúc tán dương xong, trải qua hết năm chục tiểu kiếp. Trong thì gian ấy, đức Thế Tôn ngồi yên lặng. Bốn chúng cũng lặng yên trong năm chục tiểu kiếp ấy. Nhưng do thần lực của đức Thế Tôn nên làm cho cả đại hội xem như nửa ngày thôi. Lúc bấy giờ, nhờ thần lực của đức Thế Tôn nên bốn chúng thấy các vị Bồ Tát đại sĩ đầy khắp không gian của quốc độ Kham Nhẫn giống như không gian của vô lượng trăm ngàn vạn ức quốc độ khác. Rồi bốn vị trong số các vị đạo sư, thứ nhất danh hiệu Thượng Hạnh, thứ hai danh hiệu Vô Biên Hạnh, thứ ba danh hiệu Tịnh Hạnh, thứ tư danh hiệu An Lập Hạnh, bốn vị đạo sư thượng thủ này, cùng đứng trước đại chúng Bồ Tát ấy, chấp tay, nhìn đức Thích Ca và vấn an rằng: Bạch đức Thế Tôn, Ngài ít bệnh, ít phiền, sống yên vui chăng? Những người đáng được Ngài hóa độ, họ có tiếp nhận dễ dàng sự hóa độ ấy để cho Ngài khỏi mệt nhọc chăng? Rồi, bốn vị cùng lặp lại sự vấn an của mình bằng thể văn kệ sau đây:
Thế Tôn yên vui ít bệnh ít phiền hóa độ chúng sinh không mệt nhọc chăng? Chúng sinh dễ dàng tiếp nhận hóa độ để làm cho Ngài khỏi mệt nhọc chăng?
Khi ấy đức Thế Tôn bảo đại chúng Bồ Tát, đúng như vậy, chư thiện nam tử. Như Lai yên vui, ít bệnh, ít phiền, những người đáng được hóa độ đều dễ hóa độ, không mệt nhọc gì. Vì sao? Vì, những người này bao đời đến nay thường tiếp nhận sự giáo hóa của Như Lai, lại còn hiến cúng tôn trọng và gieo trồng thiện căn ở nơi chư Phật quá khứ. Những người này mới thấy thân Như Lai, mới nghe lời Như Lai tức thì tin tưởng chấp nhận, đi vào tuệ giác Như Lai. Ngoại trừ những người trước đây tu học theo giáo pháp cỗ xe thấp nhỏ; nhưng, những người như vậy, ngày nay Như Lai cũng làm cho họ nghe được Pháp Hoa để đi vào trí tuệ Phật. Nghe đức Thế Tôn dạy như vậy, bốn đại Bồ Tát lại nói kệ sau đây:
Tốt thay, lành thay Thế Tôn đại hùng! bao nhiêu chúng sinh hóa độ dễ dàng! Họ có thể hỏi về tuệ giác Phật cực kỳ sâu xa hỏi rồi nghe, tin tin rồi làm được, tất cả chúng con kính xin tùy hỷ.
Đức Thế Tôn khen ngợi bốn vị Bồ Tát thượng thủ, tốt lắm, chư thiện nam tử, các vị đối với Như Lai có sự tùy hỷ như vậy.
Bấy giờ, đức Di Lạc cùng chư Bồ Tát nhiều đến tám ngàn hằng sa đều nghĩ rằng, từ trước đến nay, chúng ta không thấy, không nghe chúng đại Bồ Tát như vậy, từ đất hiện ra, đang đứng trước đức Thế Tôn, chấp tay, hiến cúng và vấn an. Đức Di Lạc biết ý nghĩ trong lòng tám ngàn hằng sa Bồ Tát, cũng muốn giải trừ nghi hoặc của mình, nên chấp tay hướng về đức Thế Tôn và thưa hỏi bằng lời kệ sau đây: Vô lượng vạn ức đại chúng Bồ Tát như thế này đây con chưa từng thấy. Thưa đấng đầy đủ phước đức, trí tuệ xin Ngài dạy cho chúng con được rõ. Các vị như thế từ đâu đến đây? Vì lý do nào mà qui tụ lại? Thân thể cao lớn thần thông quảng đại trí tuệ khôn lường trí nhớ vững chắc nhẫn lực vĩ đại ai cũng thích nhìn các vị như vậy từ đâu đến đây? Mỗi vị đại sư dẫn theo đệ tử số lượng vô biên nhiều như hằng sa. Có những đại sư dẫn theo đệ tử số lượng nhiều bằng sáu vạn hằng sa, mà con xem ra đệ tử như vậy ai cũng nhất tâm cầu tuệ giác Phật. Những đại sư này đã nhiều bằng số sáu vạn hằng sa cùng nhau đến đây để được hiến cúng đối với Thế Tôn và được coi giữ kinh Pháp Hoa này. Còn các đại sư dẫn theo đệ tử năm vạn hằng sa số đại sư này lại còn nhiều hơn số đại sư trên.
Còn các vị dẫn bốn vạn ba vạn hai vạn một vạn một ngàn một trăm đến một hằng sa phần nửa phần ba cùng với phần tư cho đến một phần vạn ức trăm triệu của một hằng sa số đại sư này càng nhiều hơn trên. Các vị dẫn theo vạn ức trăm triệu dẫn theo vạn ức cho đến nửa ức số đại sư này càng nhiều hơn trên. Các vị đại sư dẫn theo trăm vạn cho đến một vạn một ngàn một trăm năm chục một chục đến ba hai một, và các đại sư chỉ đến đơn độc vì thích đơn độc không có đệ tử. Tất cả cùng đến chỗ Thế Tôn đây số lượng tuần tự càng nhiều hơn trên. Đại chúng Bồ Tát như con vừa nói nếu ai phát thẻ để đếm số lượng thì qua số kiếp nhiều hơn hằng sa cũng vẫn không thể đếm biết hết được.
Đại chúng Bồ Tát mà cả uy đức và sự tinh tiến cùng vĩ đại này ai đã thuyết pháp giáo hóa tác thành? Họ từ vị nào bắt đầu phát tâm? Và đã tuyên dương giáo pháp Phật nào? đã từng tiếp nhận thực hành kinh nào? và từ Phật nào họ tu Phật tuệ? Đại chúng Bồ Tát như thế này đây thần lực trí lực thật là vĩ đại khắp quốc độ này đất chấn động cả và họ từ đó mà cùng dũng xuất. Bạch đức Thế Tôn từ trước đến nay con chưa từng thấy sự trạng như vầy. Xin Ngài nói cho danh hiệu quốc độ mà các vị này từ đó đến đây. Con thường du hóa khắp các quốc độ mà chưa hề thấy các vị thế này. Trong số các vị đến nỗi một người con cũng không biết. Các vị bỗng nhiên từ đất xuất hiện. Xin đức Thế Tôn nói rõ nguyên uỷ của các vị ấy. Trong đại hội này chư vị Bồ Tát vô số vạn ức muốn biết điều này. Nguyên uỷ gốc ngọn của các vị ấy là như thế nào thưa đấng Thế Tôn trí đức vô lượng xin Ngài dạy rõ để giải ngờ vực cho cả các chúng.
Chư Phật hóa thân của đức Thế Tôn, đến từ vô số ngàn vạn ức quốc độ đủ mọi phương hướng, hiện vẫn ngồi xếp bằng trên tòa sư tử, dưới các cây ngọc khắp cả tám hướng. Các vị thị giả của chư Phật ấy ai cũng thấy đại chúng Bồ Tát hiện lên từ đất khắp cả đại thiên quốc độ này và đứng trong không gian. Mỗi vị thị giả thưa với đức Phật của mình: bạch đức Thế Tôn, đại chúng Bồ Tát vô lượng vô biên này từ đâu đến đây? Chư Phật Ngài nào cũng bảo vị thị giả của mình rằng: Qthiện nam tử, hãy chờ một lát. Vị đại Bồ Tát danh hiệu Di Lạc, người được đức Thích Ca Thế Tôn thọ ký làm Phật kế Ngài, đã hỏi Ngài về việc này. Ngài sắp giải đáp, nhân đó các người nên đợi, sẽ được nghe.
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo, tốt lắm, Di Lạc, đại sĩ có thể hỏi Như Lai về việc quan trọng như vậy. Chư vị hãy tập trung tâm trí, khoác áo giáp tinh tiến, phát ý chí vững chắc. Như Lai nay muốn phát lộ về tuệ giác của Như Lai, thần thông, khí lực, uy lực của Như Lai. Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói nên dùng thể kệ văn sau đây: Hãy gắng nỗ lực tập trung tâm trí Như Lai sắp nói về sự thể này. Chư vị đừng có hoài nghi thắc mắc. Tuệ giác Như Lai ngoài tầm lý luận hôm nay chư vị hãy dùng sức mạnh của sự tin tưởng hãy đứng vững chắc trong sự nhận định và sự tế nhị. Vì lẽ những gì xưa nay chưa nghe thì nay chư vị sẽ được nghe đến. Như Lai hôm nay an ủy như vậy để cho chư vị khỏi ngờ khỏi sợ Như Lai không có lời nói không thật tuệ giác Như Lai không thể lường nổi. Các pháp bậc nhất Như Lai thực hiện là pháp rất sâu trên sự phân tích. Pháp ấy Như Lai nay sắp nói đến tất cả chư vị chú ý lắng nghe.
Nói những lời văn kệ ấy xong, đức Thích Tôn bảo đức Di Lạc, hôm nay, giữa đại hội các chúng như vậy, Như Lai tuyên cáo để chư vị biết. Di Lạc, đại chúng Bồ Tát vô lượng vô số, từ đất hiện lên và chư vị xưa nay chưa thấy, đây là do Như Lai ở thế giới Kham Nhẫn này, thành tựu tuệ giác vô thượng rồi giáo hóa chỉ dẫn cho các vị ấy thuần hóa tính ý, phát tâm tuệ giác. Các vị ấy ở trong không gian phía dưới thế giới này. Đối với kinh pháp, các vị đọc tụng thông suốt, suy xét, phân tích và ghi nhớ chính xác. Di Lạc, các thiện nam tử này không thích ở chỗ đông đảo và nói năng nhiều, thích nơi yên tĩnh, nỗ lực tinh tiến, chưa từng dừng nghỉ. Các vị không sống với nhân loại hay chư thiên. Các vị thường ưa thích tuệ giác sâu xa, không bị trở ngại, nghĩa là thường ưa thích giáo pháp chư Phật, chuyên tâm tinh tiến mà cầu đạt cho được tuệ giác vô thượng. Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói nên dùng lời kệ sau đây:
Di Lạc đại sĩ chư vị nên biết đại chúng Bồ Tát như thế này đây vô lượng kiếp số cho đến bây giờ thường xuyên tu tập tuệ giác Phật đà. Các vị toàn do Như Lai giáo hóa làm cho phát ra tâm đại bồ đề. Các vị như vậy là con Như Lai và sống ngay nơi thế giới này đây. Thường hành đầu đà thích nơi yên tĩnh tách rời đông đảo ồn ào náo nhiệt không ưa nói bàn nhiều điều lắm chuyện. Những con Phật này học tập về pháp tuệ giác vô thượng của Như Lai đây ngày đêm thường xuyên nỗ lực tinh tiến để cầu đạt được tuệ giác Phật đà. Tất cả các vị cùng nhau ở trong không gian phía dưới quốc độ KHAM NHẪN.
Trí lực khí lực đều rất vững chắc thường xuyên tinh tiến cầu tuệ giác Phật. Các vị tuyên thuyết đủ loại chánh pháp mà trong tâm ý không lo sợ gì. Như Lai ngồi dưới bồ đề đại thọ gần thành Dà Da thành tựu tuệ giác chuyển vận bánh xe chánh pháp tối thượng bấy giờ Như Lai mới giáo hoá cho các vị như vậy làm họ bắt đầu phát tâm tuệ giác đến nay cùng đạt vị trí bất thoái và ai cũng sẽ thành bậc chánh giác. Như Lai hôm nay nói lời rất thật chư vị một lòng tin tưởng Như Lai. Chính do Như Lai từ lâu đến nay giáo hóa đại chúng Bồ Tát như vậy.
Bấy giờ trong lòng đức Di Lạc và vô số Bồ Tát lại sinh nghi hoặc, lấy làm lạ, cho là việc chưa từng có và nghĩ rằng: đức Thế Tôn làm cách nào mà trong một thì gian ngắn ngủi đã giáo hóa cho vô lượng đại Bồ Tát như vậy và làm cho tất cả đều đứng vững ở trong tuệ giác vô thượng? Nghĩ như vậy nên đức Di Lạc thưa rằng: Bạch đức Thế Tôn! Ngài làm thái tử, thoát ly hoàng cung họ Thích, cách thành Dà Da không xa, ngồi nơi bồ đề tràng, thành tựu tuệ giác vô thượng, từ đó đến nay mới hơn bốn mươi năm. Trong thì gian ngắn ngủi như vậy, sao Ngài lại có thể làm được một cách lớn lao việc làm của Phật, ấy là đem khí lực và đức tính của Phật để giáo hóa số đại Bồ Tát như vậy sẽ thành tuệ giác vô thượng. Số đại Bồ Tát mà giả sử có người đếm đến ngàn vạn ức kiếp cũng không biết được số lượng, không tìm được giới hạn, số đại Bồ Tát mà chắc chắn từ lâu đến nay đã ở nơi chỗ vô biên chư Phật, gieo trồng pháp lành, thành thục đường đi của Bồ Tát, thường xuyên tu phạm hạnh? Bạch đức Thế Tôn, điều đó quả là cả thế gian đều khó tin. Ví như có người sắc đẹp, tóc đen, tuổi mới hai mươi lăm, mà chỉ người đã trăm tuổi và nói đây là con tôi, người trăm tuổi cũng chỉ người trẻ tuổi và nói đây là cha tôi, đã sinh ra và nuôi lớn..., đó quả là việc rất khó tin! Đức Thế Tôn cũng vậy. Từ khi Ngài thực hiện tuệ giác vô thượng cho đến nay thật ra chưa lâu, còn đại chúng Bồ Tát này thì chắc chắn đã trải qua vô lượng ngàn vạn ức kiếp, vì tuệ giác Phật đà mà nỗ lực tinh tiến, khéo vào, khéo ở và khéo ra đối với vô số trăm ngàn vạn ức chánh định, được đại thần thông, lâu tu phạm hạnh, lại khéo tuần tự tu tập các loại thiện pháp, khéo hỏi khéo đáp, tóm lại, họ là bảo vật trong mọi người, hiếm có nhất thế giới. Vậy mà ngày nay đức Thế Tôn lại bảo Ngài thực hiện tuệ giác Phật đà rồi mới làm cho các vị ấy phát tâm đại bồ đề, giáo hóa chỉ dẫn cho các vị ấy hướng đến tuệ giác vô thượng. Nghĩa là đức Thế Tôn trở thành đấng toàn giác chưa bao lâu mà thực hiện được thành quả vĩ đại như vậy! Dẫu rằng chúng con tin sự tùy nghi thuyết pháp của đức Thế Tôn, tin lời đức Thế Tôn nói chưa bao giờ không thật, tin sự thấy biết của đức Thế Tôn là thấu suốt tất cả, nhưng các vị Bồ Tát mới phát tâm, sau khi đức Thế Tôn nhập diệt mà nghe thấy những lời này thì e rằng có kẻ không tin tưởng, tiếp nhận, sinh ra cái lỗi bài bác chánh pháp. Dạ, chính vì vậy, bạch đức Thế Tôn, xin Ngài giảng dạy giải trừ nghi hoặc cho chúng con, và làm cho bao nhiêu thiện nam, thiện nữ trong thì vị lai nghe được việc này cũng không nghi hoặc. Đức Di Lạc muốn lặp lại ý nghĩa đã thỉnh cầu, nên dùng thể kệ sau đây: Trước đây Thế Tôn thoát ly hoàng cung của dòng họ Thích đến gần Dà Da mà ngồi ở nơi bồ đề đại thọ. Từ đó đến nay chưa được bao lâu. Vậy mà Thế Tôn lại có những người con Phật như vầy số lượng vô số từ lâu đi theo tuệ giác của Phật đã đứng vững vàng trong thần thông lực đã khéo tu học con đường Bồ Tát. Không hề nhuốm bẩn theo thói thế gian y như hoa sen ở ngay trong nước những con Phật này từ đất xuất hiện và cùng cung kính đứng trước Thế Tôn. Sự thể thế này thật khó suy luận. Làm sao tin được Thế Tôn thành tựu tuệ giác Phật đà mới rất gần đây lại tác thành cho rất nhiều Bồ Tát đã được nhiều việc như thế này đây. Để giải nghi ngờ cho cả các chúng con xin Thế Tôn chỉ dạy đúng như sự thực đã có trong vấn đề này.
Như người trẻ mạnh tuổi mới hăm lăm mà nói với người đã già trăm tuổi tóc bạc mặt nhăn là con tôi sinh còn người già kia cũng nhận người trẻ là cha của tôi. Cha trẻ con già đời ai tin được. Thế Tôn cũng vậy từ khi thực hiện tuệ giác vô thượng cho đến ngày nay thì gian có được mới rất gần đây. Còn các Bồ Tát đến như thế này trí nhớ vững chắc không còn khiếp nhược từ vô lượng kiếp cho đến ngày nay đi theo con đường của chư Bồ Tát khéo hỏi khéo đáp tâm không sợ hãi chịu đựng cực nhục tâm trí quyết đoán tướng mạo tuyệt vời uy đức toàn hảo Phật đà mười phương đều ca tụng cả khéo léo phân tích diễn giảng pháp nghĩa không thích ở nơi những chỗ đông người mà thường thích thú sống trong thiền định vì cầu Phật đạo mà họ cùng nhau ở trong không gian dưới quốc độ này. Chúng con trực tiếp nghe Thế Tôn nói nên với việc này không ngờ vực gì. Nhưng xin Thế Tôn vì người đời sau giải thích việc này cho họ hiểu rõ. Vì lẽ nếu ai ngờ vực không tin kinh Pháp Hoa này thì sa đường dữ nên con thỉnh cầu Ngài giải thích cho: Đại chúng Bồ Tát vô số như vậy tại sao Thế Tôn trong thì gian ngắn có thể dạy cho từ đầu phát tâm cho đến cuối cùng vị trí bất thoái?
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
