Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 1/8

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Pháp Hoa

Dịch giả
Đời Dao Tần, Ngài Tam Tạng Pháp Sư Cưu Ma La Thập
Thông tin
Đại Chính số 262Nguồn: adidaphat.net

Đôi Lời Thưa Gởi

Khi mới thành đạo đức Phật bắt đầu nói kinh Hoa Nghiêm trong ba tuần lễ (Hoa Nghiêm tối sơ tam thất nhật), nhưng vì kinh này quá cao sâu, vượt ngoài tầm hiểu biết của đại chúng, nên Ngài đổi qua thuyết giảng kinh A Hàm trong vòng 12 năm (A Hàm thập nhị). Đến đây, đức Thế Tôn nhận thấy trình độ của đại chúng đã có tiến triển, nên Ngài mới giảng dạy về giáo lý Phương Đẳng liên tục 8 năm (Phương Đẳng bát). Giờ đây sự hiểu biết của đại chúng đã khá cao siêu, do đó, trong 22 năm liền Ngài giảng dạy về Bát Nhã (Nhị thập nhị niên Bát Nhã đàm). Và, cuối cùng, trước khi viên tịch khoảng ba năm, Ngài nói kinh Pháp Hoa và kinh Niết Bàn. Bản dịch kinh Pháp Hoa từ tiếng Trung Hoa sang Việt văn hôm nay của tôi là y cứ vào kinh Diệu Pháp Liên Hoa của Ngài Cưu Ma La Thập dịch từ tiếng Phạn ra tiếng Trung Hoa, thường gọi là Tần dịch, gồm có 28 phẩm.

Phẩm 01 là Ngài Di Lạc phát khởi. Phẩm 28 là Ngài Phổ Hiền kết thúc. Còn 26 phẩm giữa thì chia ra 2 phần:

Phần 01 gồm các phẩm: 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08 và 09 nói về Nhất Thừa.

Phần 02 gồm các phẩm: 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, và 27 nói về việc quảng diễn Nhất Thừa.

Mục đích duy nhất của chư Như Lai ra đời là Mở ra (Khai), CHỈ bày (THỊ) sự thấy biết của chư Phật cho chúng sinh Tỏ ngộ (NGỘ) để Đi vào (NHẬP) cái tri kiến của chư Phật tức Tuệ Giác Vô Thượng cũng là Pháp thân của Phật Đà. Đây là đích điểm mà tất cả chúng ta cầu mong đạt tới trong một số kiếp nào đó.

Chúng ta mất nước đã gần 39 năm. Đa số những người tị nạn Cọng sản nay đã trở thành Ông Bà Cụ. Để đáp ứng với nhu cầu thực tế ấy nên bản dịch kinh Diệu Pháp Liên Hoa của tôi hôm nay mang hai đặc điểm:

1. Chữ lớn

2. Rõ ràng và gọn nhẹ

Tuy nhiên, “độc trí bất như chúng trí”, kính xin các bậc cao minh hoan hỉ chỉ giáo cho!

Thích Chánh Lạc

Chùa Như Lai

2540 West Iliff Avenue Denver, CO 80219

Ngày 7 tháng 1, năm 2014

Phẩm Tựa Thứ Nhất

Tôi nghe như thế này:

Khi đức Thế Tôn ở thành Vương Xá, trong núi Kỳ Xà Quật, cùng mười hai ngàn vị đại tỷ khưu đều là những bậc A La Hán, thân tâm tự tại, không còn phiền não, ra khỏi tam giới. Tên các tôn giả ấy là:

A Nhã Kiều Trần Như, Ma Ha Ca Diếp, Ưu Lâu Tần Loa Ca Diếp, Dà Gia Ca Diếp, Na Đề Ca Diếp, Xá Lợi Phất, Đại Mục Kiền

Liên, Ma Ha Ca Chiên Diên, A Nâu Lâu Đà, Kiếp Tân Na, Kiều Phạm Ba Đề, Ly Bà Đa, Tất Lăng Già Bà Sa, Bạc Câu La, Ma Ha Câu Hy La, Nan Đà, Tôn Đà Ra Nan Đà, Phú Lâu Na, Tu Bồ Đề, A Nan và La Hầu La. Đây là những vị A La Hán mà mọi người đều biết.

Lại còn có hai ngàn bậc hữu học, vô học, cùng tỷ khưu ni Ma Ha Ba Xà Ba Đề và sáu ngàn quyến thuộc, thân mẫu La Hầu La là Da Du Đà La tỷ khưu ni và những người tùy thuộc cũng đều hiện diện. Lại có sáu mươi ngàn đại Bồ Tát đều là những bậc không thoái chuyển đối với vô thượng bồ đề, các Ngài đã được pháp tổng trì, có tài hùng biện về pháp không thoái chuyển, đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, gieo trồng công đức nơi chư Thế Tôn ấy và thường được chư Phật tán dương. Các đại Bồ Tát nầy tu theo đức tính từ bi, khéo vào Phật huệ, suốt thông đại trí, đến bờ bên kia, danh vang cùng khắp vô lượng thế giới, hóa độ vô biên chúng sinh.

Danh hiệu các Ngài là: Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi, Bồ Tát Quán Thế Âm, Bồ Tát Đại Thế Chí, Bồ Tát Thường Tinh Tấn, Bồ Tát Bất Hưu Tức, Bồ Tát Bảo Chưởng, Bồ Tát Dược Vương, Bồ Tát Dũng Thí, Bồ Tát Bảo Nguyệt, Bồ Tát Nguyệt Quang, Bồ Tát Mãn Nguyệt, Bồ Tát Đại Lực, Bồ Tát Vô Lượng Lực, Bồ Tát Việt Tam Giới, Bồ Tát Bạt Đà Bà La, Bồ Tát Di Lạc, Bồ Tát Bảo Tích, Bồ Tát Đạo Sư v.v…gồm có tám vạn vị đại Bồ Tát như thế đều đến.

Chư thiên thì có Đế Thích và hai vạn thiên tử quyến thuộc. Lại có Nguyệt thiên tử, Phổ Hương thiên tử, Bảo Quang thiên tử, bốn vị đại Thiên Vương cùng một vạn thiên tử tùy thuộc. Tự Tại thiên tử, Đại Tự Tại thiên tử, và ba vạn thiên tử tùy thuộc.

Chủ cõi Sa Bà là Phạm Thiên Vương, Thi Khí Đại Phạm, Quang Minh Đại Phạm v.v…cùng một vạn hai ngàn thiên tử tùy thuộc. Có tám Long Vương là: Nan Đà, Bạt Nan Đà, Sa Già La, Hòa Tu Cát, Đức Xoa Ca, A Na Bà Đạt Đa, Ma Na Tư và Ưu Bát La, mỗi vị đều có mấy ngàn tùy thuộc. Có bốn Khẩn Na La Vương là: Pháp Khẩn Na La Vương, Diệu Pháp Khẩn Na La Vương, Đại Pháp Khẩn Na La Vương và Trì Pháp Khẩn Na La Vương cùng hàng trăm hàng ngàn quyến thuộc của họ tháp tùng. Có bốn Càn Thát Bà Vương là: Nhạc Càn Thát Bà Vương, Nhạc Âm Càn Thát Bà Vương, Mỹ Càn Thát Bà Vương và Mỹ Âm Càn Thát Bà Vương, mỗi vị lại có mấy trăm ngàn tùy thuộc cùng đi. Có bốn A Tu La Vương là: Bà Trĩ A Tu La Vương, Khư La Khiên Đà, Tỳ Ma Chất Đa La và La Hầu A Tu La Vương cùng trăm ngàn tùy thuộc của họ đều đến. Có bốn Ca Lâu La Vương là: Đại Uy Đức Ca Lâu La Vương, Đại Thân, Đại Mãn và Như Ý Ca Lâu La Vương, mỗi vị lại có mấy trăm ngàn tùy thuộc cũng đều đến dự.

Ngoài ra còn có Vua A Xà Thế, con hoàng hậu Vi Đề Hy và mấy trăm ngàn quyến thuộc cũng cùng đến.

Tất cả các chúng kể trên đều cung kính đảnh lễ đức Thế Tôn, rồi trở về chỗ ngồi của mình.

Ngay lúc nầy, đang khi đức Thế Tôn được bốn chúng vây quanh, cúng dường, cung kính tôn trọng, tán dương, Ngài nói cho các vị Bồ Tát bản kinh đại thừa tên Vô Lượng Nghĩa, kinh này dạy cho Bồ Tát, được Phật giữ gìn. Nói kinh xong, với tư thế ngồi kết già, đức Phật nhập định Vô Lượng Nghĩa Xứ, thân và tâm đều không dao động. Bấy giờ chư thiên mưa xuống các loại hoa mạn đà la, mạn thù sa lớn và nhỏ, rải trên thân Phật cùng đại hội. Khắp cõi Phật có sáu thứ chấn động. Trong đại hội, bốn chúng tỷ khưu, tỷ khưu ni, ưu bà tắc và ưu bà di; thiên, long, dạ xoa, càn thát bà, a tu la, ca lâu la, khẩn na la, ma hầu la dà, người và không phải người, các tiểu vương, chuyển luân thánh vương, tất cả đại chúng đều được thấy việc chưa từng có, vui mừng, chấp tay, chiêm ngưỡng đức Phật.

Bấy giờ đức Thế Tôn từ nơi tướng lông trắng giữa hàng lông mày phóng ra ánh sáng chiếu khắp một vạn tám ngàn thế giới ở phương đông, dưới chiếu đến địa ngục A Tỳ, trên đến cõi trời sắc Cứu Cánh. Đại hội ở thế giới này mà thấy được sáu loài chúng sinh của thế giới kia. Lại thấy và nghe chư Phật hiện tại của cõi kia nói pháp, thấy bốn chúng tu hành và đắc đạo. Lại thấy các đại Bồ Tát thực hành Bồ Tát đạo bằng nhiều nhân duyên, nhiều cách tin hiểu và nhiều loại hình khác nhau. Lại thấy chư Phật nhập diệt, sau đó, xây dựng những ngôi tháp bằng bảy thứ quí báu để tôn thờ xá lợi của các Ngài.

Khi ấy đức Di Lạc Bồ Tát nghĩ, hôm nay đức Thế Tôn hiện cảnh tượng thần biến, không hiểu vì sao mà có điềm lành nầy? Đức Thế Tôn đang nhập định, việc biến hiện ngoài sức tưởng tượng thế nầy, ta nên hỏi ai, ai giải đáp được? Đức Di Lạc lại nghĩ, Bồ Tát Văn Thù là Pháp Vương tử đã từng gần gũi phụng sự hằng sa chư Phật trong quá khứ, chắc đã thấy được cảnh tượng hiếm có nầy, vậy ta nên hỏi người. Lúc ấy, tất cả bốn chúng, tám bộ, quỉ, thần cũng đều nghĩ rằng, cảnh tượng thần thông bằng ánh sáng của đức Thế Tôn như vầy, chúng ta nên hỏi ai?

Đức Di Lạc muốn giải nghi cho mình và cả đại chúng, nên hỏi Bồ Tát Văn Thù: Vì sao mà có điềm lành, có tướng thần biến là đức Thế Tôn phóng ánh sáng lớn chiếu khắp một vạn tám ngàn cõi Phật ở phương đông, khiến cho toàn thể chúng hội thấy rõ mọi sự huy hoàng, trang nghiêm của các cõi Phật ấy?

Đức Di Lạc muốn lặp lại ý nghĩa trên đây, nên dùng thể kệ để hỏi Bồ Tát Văn Thù:

Văn Thù Sư Lợi cớ gì Thế Tôn lông trắng giữa mi phóng quang chiếu khắp? Mưa hoa mạn đà hoa mạn thù sa gió thơm chiên đàn đẹp lòng chúng hội. Do nhân duyên ấy mặt đất nghiêm tịnh trong thế giới này sáu thứ chấn động. Bấy giờ bốn chúng đều rất vui mừng thân tâm sảng khoái chưa có bao giờ. Ánh sáng hàng mi chiếu suốt phương đông mười tám ngàn cõi đều như sắc vàng.

Từ ngục A Tỳ đến trời Hữu Đính trong các thế giới sáu đạo chúng sinh. Sống chết đến đi nghiệp duyên lành dữ thọ báo xấu tốt tại đây thấy rõ. Lại thấy chư Phật chúa của thánh hiền diễn thuyết kinh pháp vô cùng vi diệu. Bằng tiếng trong thanh lời lẽ từ hòa dạy chư Bồ Tát vô số ức vạn.

Phạm âm thâm diệu khiến người ưa nghe chư Phật mỗi cõi diễn giảng chánh pháp dùng nhiều nhân duyên vô lượng ví dụ soi rõ Phật pháp

khai ngộ chúng sinh. Nếu ai bị khổ chán già, bệnh, chết Phật nói cho họ pháp diệt sạch tội. Nếu người có phước từng cúng dường Phật cầu pháp thù thắng nói hạnh Duyên Giác. Nếu có Phật tử tu các công hạnh cầu vô thượng huệ Phật nói tịnh đạo. Văn Thù Sư Lợi tôi ở nơi đây thấy nghe thế đó và ngàn ức việc rất nhiều như vậy nay lược nói ra. Tôi thấy cõi kia hằng sa Bồ Tát dùng các nhân duyên cầu chứng Phật đạo.

Có vị bố thí vàng, bạc, san hô, chân châu, ma ni, xa cừ, mã não kim cương, của quí tôi tớ, xe thuyền xe, kiệu sang quí hoan hỉ hiến cho hồi hướng Phật đạo nguyện được Phật thừa nhất trong ba cõi chư Phật tán dương. Hoặc có Bồ Tát xe báu bốn ngựa trang sức mui riềm vui vẻ bố thí. Lại thấy Bồ Tát thân thịt tay chân cho cả vợ con cầu vô thượng đạo. Lại thấy Bồ Tát đầu mắt tay chân đều đem bố thí

cầu thành trí Phật. Văn Thù Sư Lợi tôi thấy vua chúa đi đến chỗ Phật hỏi đạo vô thượng liền bỏ đất nước cung điện, thần thiếp cạo sạch râu tóc mà mặc pháp y. Hoặc thấy Bồ Tát làm thầy tỷ khưu một mình thanh vắng đọc tụng kinh điển. Lại thấy Bồ Tát dũng mãnh tinh tấn vào chốn thâm sơn tư duy Phật đạo. Thấy bậc ly dục ở chỗ trống vắng thâm tu thiền định được năm thần thông. Lại thấy Bồ Tát chắp tay thiền định dùng muôn bài kệ khen ngợi Pháp Vương. Lại thấy Bồ Tát trí sâu chí bền thường hỏi chư Phật nghe rồi nhớ cả. Lại thấy con Phật đầy đủ định huệ dùng nhiều ví dụ diễn giảng chánh pháp; Ưa thích thuyết pháp giáo hóa Bồ Tát phá dẹp quân ma dóng trống chánh pháp. Lại thấy Bồ Tát vắng vẻ yên lặng trời rồng cung kính không lấy làm vui. Lại thấy Bồ Tát ở rừng, phóng quang cứu khổ địa ngục đưa về Phật đạo. Lại thấy con Phật

chưa từng ngủ nghỉ trong rừng kinh hành siêng cầu Phật trí. Có vị đủ giới uy nghi toàn vẹn trong suốt như ngọc để cầu Phật đạo. Lại thấy con Phật trụ vào sức nhẫn bị kẻ thượng mạn mắng chưởi đánh đập vẫn chịu đựng được để cầu Phật đạo. Lại thấy Bồ Tát xa bỏ đùa chơi thân thuộc ngu tối ưa gần người trí chuyên nhất tâm ý ở chốn núi rừng trải ức vạn năm để cầu toàn giác. Lại thấy Bồ Tát cỗ bàn ngon quí trăm loại thuốc thang hiến cúng Phật, Tăng. Y phục tốt nhất giá trị ngàn muôn hoặc là “vô giá” đều cúng Phật, Tăng. Nhà cửa quí báu bằng gỗ chiên đàn đồ nằm tốt đẹp hiến cúng Phật, Tăng. Vườn rừng rộng đẹp hoa trái sum sê suối chảy ao tắm đều hiến Phật, Tăng. Hiến cúng như thế những thứ quí tốt vui vẻ không chán cầu Vô Thượng Giác. Hoặc có Bồ Tát giảng pháp tịch diệt dùng nhiều phương tiện giáo hóa chúng sinh. Hoặc thấy Bồ Tát xem xét pháp tánh bản thể chỉ một y như hư không. Lại thấy con Phật tâm không vướng mắc đem diệu huệ nầy cầu đạo vô thượng. Văn Thù Sư Lợi lại có Bồ Tát Phật nhập diệt rồi hiến dâng xá lợi. Lại thấy con Phật dựng xây chùa tháp số đến hằng sa tô điểm quốc độ. Bảo tháp nguy nga năm ngàn do tuần bề rộng chiều dọc hai ngàn do tuần. Trong mỗi chùa tháp cả ngàn tràng phan màn kết bằng ngọc linh báu hòa reo, các trời, rồng, thần loài người, loài khác hoa hương, kỹ nhạc thường đem hiến cúng. Văn Thù Sư Lợi các hàng Phật tử vì cúng xá lợi trang hoàng chùa tháp nên cả quốc độ đặc thù rực rỡ như thiên thọ vương muôn hoa rộ nở. Phật phóng hào quang tôi và chúng hội thấy quốc độ này đủ thứ tốt đẹp. Thần, trí chư Phật hiếm có, khôn lường tịnh quang một luồng khắp soi vô lượng. Chúng tôi thấy vậy thật chưa từng có! Phật tử Văn Thù xin giải chúng nghi. Bốn chúng mong ngóng nhìn Ngài và tôi ai cũng muốn biết tại sao Thế Tôn phóng ánh sáng này? Phật tử nên đáp giải nghi, cho vui vì lợi ích gì

Thế Tôn phóng quang? Phật ngồi đạo tràng chứng pháp thâm diệu muốn tuyên pháp ấy hay muốn thọ ký? Ánh sáng hiện bày cõi Phật, ngọc quí thấy cả chư Phật đâu phải việc thường. Văn Thù nên biết bốn chúng, long, thần nhìn mong nhân giả nói cho thế nào?

Lúc bấy giờ, Bồ Tát Văn Thù nói với đức Di Lạc, các đại sĩ khác: chư vị thiện nam tử, theo tôi thì hiện nay đức Thế Tôn muốn nói chánh pháp, đổ mưa chánh pháp, thổi loa chánh pháp, đánh trống chánh pháp và diễn giảng chánh pháp vĩ đại.

Chư thiện nam tử! Tôi đã từng ở nơi chư Phật quá khứ thấy điềm lành nầy. Mỗi khi các Ngài phóng ra ánh sáng như vậy rồi liền nói về chánh pháp vĩ đại. Vì thế, chư vị nên biết nay đức Thế Tôn phóng ánh sáng chắc cũng sẽ làm như vậy. Đức Thế Tôn muốn cho chúng sinh nghe biết được cái pháp mà cả thế gian đều khó tin, nên Ngài mới hiện điềm lành này.

Chư thiện nam tử!

Như trong vô lượng kiếp trước, bấy giờ có đức Phật danh hiệu Nhật Nguyệt Đăng Minh, đủ mười đức hiệu là: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn, tuyên thuyết chánh pháp phần đầu, phần giữa, phần cuối cả ba phần nghĩa lý đều sâu xa, lời tiếng tuyệt diệu, thuần nhất và đầy đủ phạm hạnh trắng trong.

Đức Phật vì người cầu Thanh Văn, nói pháp bốn chân lý để họ vượt thoát sanh già bệnh chết, cứu cánh Niết Bàn. Vì người cầu Duyên Giác thì nói pháp mười hai duyên khởi. Vì hàng Bồ Tát nói sáu ba la mật, làm cho họ được tuệ giác vô thượng là bậc nhất thế chủng trí.

Kế đó lại có đức Phật cũng tên Nhật Nguyệt Đăng Minh và kế đó nữa lại có đức Phật cũng tên Nhật Nguyệt Đăng Minh. Như thế là có đến hai vạn đức Phật đều cùng một tên Nhật Nguyệt Đăng Minh, cùng một họ, họ Phả La Đọa.

Di Lạc đại sĩ, Ngài nên biết, đức Phật đầu và đức Phật cuối đều cùng một tên Nhật Nguyệt Đăng Minh, cùng đủ mười đức hiệu và pháp các Ngài tuyên thuyết cũng có ba phần và đều tuyệt diệu.

Đức Phật cuối cùng, khi chưa xuất gia, có tám vương tử, thứ nhất tên Hữu Ý, thứ hai tên Thiện Ý, thứ ba tên Vô Lượng Ý, thứ tư tên Bảo Ý, thứ năm tên Tăng Ý, thứ sáu tên Trừ Nghi Ý, thứ bảy tên Hưởng Ý và thứ tám tên Pháp Ý. Tám vương tử này uy đức tự tại, thống lãnh bốn đại châu. Nhưng nghe phụ vương xuất gia, thành Vô Thượng Giác, nên tám vương tử cùng bỏ ngôi vua mà đi xuất gia, phát tâm đại thừa, thường tu phạm hạnh, đều làm pháp sư, vì đã từng gieo trồng gốc lành ở nơi ngàn vạn đức Phật. Bấy giờ đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh nói kinh đại thừa tên Vô Lượng Nghĩa, bản kinh dạy cho Bồ Tát và được Phật giữ gìn. Nói xong, đức Phật ngồi xếp bằng, ngay giữa đại chúng, vào định Vô Lượng Nghĩa Xứ, thân tâm không dao động. Lúc ấy chư thiên mưa hoa mạn đà la và hoa mạn thù sa cả lớn lẫn nhỏ để rải trên đức Phật và đại hội. Khắp cõi Phật này liền có sáu thứ chấn động. Lúc đó trong đại hội, bốn chúng, tám bộ và các chúng khác, tất cả đều được điều chưa từng có, vui mừng, chắp tay, một lòng chiêm ngưỡng đức Phật. Bấy giờ đức Phật từ tướng lông trắng giữa hàng lông mày phóng ra ánh sáng soi khắp mười tám ngàn cõi Phật ở hướng đông, y như những cõi Phật mà ngày nay quí vị thấy.

Di Lạc đại sĩ, Ngài nên biết, trong đại hội lúc đó có hai mươi ức Bồ Tát ưa nghe pháp. Các vị này thấy ánh sáng của Phật chiếu khắp các cõi Phật như vậy, cho là việc chưa từng có nên đều muốn biết mục đích của ánh sáng nầy. Bấy giờ có một vị Bồ Tát tên Diệu Quang, có tám trăm đệ tử. Đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh xuất định, vì Bồ Tát Diệu Quang mà nói bản kinh đại thừa tên Diệu Pháp Liên Hoa, bản kinh dạy cho Bồ Tát và được Phật giữ gìn. Ngài nói kinh này đến sáu mươi tiểu kiếp, không đứng dậy khỏi pháp tòa. Tất cả thính giả trong đại hội cũng ngồi yên một chỗ trải qua sáu mươi tiểu kiếp mà thân tâm đều bất động, nghe đức Phật nói thì cho rằng chỉ bằng thì gian của một bữa ăn, nên không một ai cảm thấy mệt mỏi. Sau sáu mươi tiểu kiếp, đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh nói kinh Pháp Hoa xong, liền ở trong các chúng phạm vương, ma vương, sa môn, bà la môn, trời, người, a tu la, tuyên bố rằng giữa đêm nay Như Lai sẽ nhập Vô Dư niết bàn. Lúc ấy có Bồ Tát Đức Tạng, đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh liền thọ ký cho tôn giả Đức Tạng và nói với các vị tỷ khưu, vị Bồ Tát nầy sẽ làm Phật hiệu là Tịnh Thân, bậc có đủ các tôn hiệu Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri. Thọ ký rồi, vào nửa đêm hôm ấy đức Phật nhập Vô Dư niết bàn.

Sau khi đức Phật diệt độ, Bồ Tát Diệu Quang ghi nhớ kinh Pháp Hoa, diễn giảng kinh này cho người trọn tám mươi tiểu kiếp. Tám vương tử của đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh đều tôn Bồ Tát Diệu Quang làm thầy và được Ngài giáo hóa, làm cho tám vương tử đều bền chắc đối với đạo vô thượng. Về sau các vương tử ấy cúng dường vô lượng trăm ngàn vạn ức Phật và được thành bậc toàn giác cả. Vị thành Phật sau cùng hiệu là Nhiên Đăng. Trong số tám trăm đệ tử của Bồ Tát Diệu Quang, có một vị tên Cầu Danh, đam mê danh lợi, tuy cũng đọc tụng kinh pháp, nhưng không thông hiểu, nhớ ít quên nhiều, nên mới có tên Cầu Danh. Tuy thế, vị nầy cũng nhờ có gieo trồng hạt giống lành, nên được gặp và hiến cúng, tôn kính, tán dương vô lượng trăm ngàn vạn ức đức Phật.

Di Lạc đại sĩ, Ngài nên biết Bồ Tát Diệu Quang lúc ấy chính là tôi đây, còn Bồ Tát Cầu Danh là Di Lạc đại sĩ. Hôm nay thấy điềm lành này, so với ngày xưa không khác, nên tôi nghĩ rằng đức Thế Tôn hôm nay sẽ nói kinh đại thừa tên Diệu Pháp Liên Hoa, bản kinh dạy cho Bồ Tát và được Phật giữ gìn.

Bấy giờ, ở giữa chúng hội, Bồ Tát Văn Thù dùng thể kệ để lặp lại ý nghĩa đã nói:

Tôi nhớ quá khứ vô lượng kiếp số có đức Thế Tôn Nhật Nguyệt Đăng Minh Thế Tôn nói pháp hóa độ vô biên chúng sinh, Bồ Tát được vào Phật huệ Phật chưa xuất gia có tám vương tử thấy Phật xuất gia cũng xuất gia theo. Phật nói đại thừa tên Vô Lượng Nghĩa giảng giải rộng rãi cho cả đại hội. Phật nói kinh rồi ngồi trên pháp tòa xếp bằng nhập định Vô Lượng Nghĩa Xứ chư thiên mưa hoa trống trời tự dóng trời, rồng, thần, quỉ đem hiến Thế Tôn hết thảy cõi Phật đồng thời chấn động. Phật phóng ánh sáng từ nơi lông trắng giữa hàng chân mày hiện việc hiếm có.

Chiếu sáng phương đông vạn tám ngàn cõi tất cả chúng sinh sanh tử nghiệp báo. Lại thấy cõi Phật báu vật trang nghiêm lưu ly, pha lê là do ánh sáng của Phật chiếu soi. Lại thấy trời, người rồng, thần, dạ xoa Càn thát, Khẩn na cúng Phật của mình. Lại thấy chư Phật tự thành Phật đạo thân như núi vàng vô cùng mỹ lệ trong suốt lưu ly như tượng vàng thật khi Phật giảng kinh ở giữa hội chúng. Trong mỗi cõi Phật vô số Thanh Văn là nhờ ánh sáng của Phật chiếu soi.

Thấy các tỷ khưu ở trong núi rừng tinh tấn giữ giới như giữ ngọc sáng. Lại thấy Bồ Tát bố thí, nhẫn nhục số đông hằng sa nhờ ánh sáng Phật. Thấy các Bồ Tát thiền định sâu xa thân tâm bất động cầu đạo vô thượng. Thấy các Bồ Tát biết rõ thật tướng của tất cả pháp nơi quốc độ mình thuyết pháp cầu đạo. Bấy giờ bốn chúng được thấy đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh biến hiện thần thông lòng họ vui mừng người người tự hỏi

lý do việc nầy. Đấng thầy trời người vừa mới xuất định khen ngợi Diệu Quang ông là con mắt của cả thế gian quay về, tin tưởng vâng giữ pháp tạng kho tàng chánh pháp chỉ ông chứng biết. Đức Phật ngợi khen Diệu Quang vui mừng liền nói Pháp Hoa sáu mươi tiểu kiếp chẳng rời pháp tòa Pháp sư Diệu Quang đều ghi nhớ hết pháp tối thượng diệu. Phật thuyết Pháp Hoa chúng hội hoan hỉ liền trong ngày ấy Ngài bảo các chúng thật tướng các pháp đã vì chúng hội nói hết cả rồi giữa đêm hôm nay sẽ nhập niết bàn các người cần phải tinh tấn tu hành đừng có phóng dật; Chư Phật khó gặp muôn kiếp một lần. Đệ tử của Phật nghe tin loan báo Phật sắp nhập diệt ai cũng đau buồn Ngài nhập niết bàn sao lại chóng thế? đấng Vô Thượng Giác an ủy hội chúng sau khi Như Lai nhập niết bàn rồi các người đừng lo Bồ Tát Đức Tạng tâm trí thấu triệt thật tướng vô lậu kế tiếp thành Phật hiệu là Tịnh Thân độ vô lượng chúng. Thế rồi đêm ấy đức Phật nhập diệt củi hết, lửa tắt phân bố xá lợi xây vô số tháp. Tỉ khưu tăng ni số lượng hằng sa càng thêm tinh tấn cầu đạo vô thượng. Pháp sư Diệu Quang kính giữ pháp tạng tám mươi tiểu kiếp rộng giảng Pháp Hoa. Còn tám vương tử được Diệu Quang dạy vững đạo vô thượng thấy vô số Phật cúng dường các Ngài thuận tu đại đạo nối tiếp thành Phật thọ ký cho nhau vị Phật rốt sau Nhiên Đăng Như Lai thầy của thiên tiên độ thoát vô lượng. Pháp sư Diệu Quang có một đệ tử tính thường lười biếng đam mê danh lợi không biết nhàm chán thường đến nhà giàu rời bỏ học tụng quên mất không thông vì lý do ấy nên gọi Cầu Danh. Cũng tu nghiệp lành được gặp nhiều Phật hiến cúng chư Phật thuận tu đại đạo đầy đủ lục độ nay gặp Thích Ca, sau nầy thành Phật danh hiệu Di Lạc rộng độ chúng sinh nhiều đến vô lượng Nhật Nguyệt Đăng diệt biếng nhác là người Diệu Quang pháp sư chính là tôi đây. Xưa kia tôi thấy đức Phật Đăng Minh điềm sáng như thế thì nói Pháp Hoa nên nay biết rằng Phật cũng muốn nói Diệu Pháp Liên Hoa. Cảnh tượng bây giờ giống điềm lành cũ đó là phương tiện của chư Thế Tôn trợ phát thật tướng chư vị biết thế cung kính đợi chờ Phật sẽ mưa pháp cho những người cầu bồ đề vô thượng.

Những bậc tam thừa nếu có điều gì hoài nghi hối tiếc Phật sẽ giải trừ hoàn toàn sạch hết.

Phẩm Phương Tiện Thứ Hai

Bấy giờ đức Thế Tôn ung dung xuất định, nói với tôn giả Xá Lợi Phất: tuệ giác chư Phật sâu xa vô cùng, cửa tuệ giác ấy khó hiểu khó vào, tất cả hàng Thanh Văn, Bích Chi Phật đều không biết được. Tại sao? Vì đức Như Lai đã từng gần gũi vô số chư Phật, thực hành vô lượng đạo pháp của các Ngài, dũng mãnh tinh tấn, tiếng tốt đồn khắp, thành tựu sâu xa những pháp chưa từng có, tùy nghi thuyết pháp, ý hướng khó hiểu.

Xá Lợi Phất, từ khi thành bậc Toàn Giác đến nay, Như Lai đem mọi thứ nhân duyên, ví dụ trình bày khéo léo, vận dụng mọi phương tiện để hướng dẫn chúng sinh, làm cho họ thoát khỏi mọi sự ràng buộc vướng mắc. Tại sao Như Lai làm được như thế? Vì Ngài đã hoàn thành sự thấy biết và phương tiện một cách trọn vẹn. Xá Lợi Phất, sự thấy biết của Như Lai rộng sâu, vì đã viên mãn các thứ: bốn tâm vô lượng, bốn trí thông suốt, mười lực, bốn vô sở úy, bốn thiền, bốn định, tám thứ giải thoát và ba pháp tam muội.

Xá Lợi Phất, Như Lai khéo phân biệt, khéo nói các pháp với lời lẽ nhu hòa nên ai cũng vui thích.

Một cách ngắn gọn, cốt yếu thì vô biên những pháp chưa từng có đức Phật đều đã thành tựu trọn vẹn.

Thôi! Xá Lợi Phất, không nên nói nữa, vì pháp chưa từng có và khó hiểu bậc nhất ấy đức Như Lai đã thành tựu viên mãn và pháp đó chỉ Phật với chư Phật mới cứu xét cùng tận thật tướng của chúng. Thật tướng ấy là: các pháp tướng như vậy, tánh như vậy, thể như vậy, lực như vậy, tác như vậy, duyên như vậy, quả như vậy, báo như vậy, bản mạt cứu cánh như vậy.

Bấy giờ đức Thế Tôn dùng thể kệ để lặp lại ý nghĩa trên:

Chư thiên nhân loại hết thảy chúng sinh không ai hiểu thấu đối với Như Lai. Mười đại năng lực bốn vô sở uý tám pháp giải thoát ba pháp tam muội pháp khác của Phật không thể đo lường từ vô số Phật thực hành các pháp nhiệm mầu sâu xa khó thấy khó biết. Trải vô lượng kiếp thực hành đầy đủ các pháp ấy rồi Bồ đề đạo tràng thành Vô Thượng Giác biết rõ tất cả. Đạt đại quả báo hiểu rõ nghĩa lý tướng tánh các pháp chỉ có Như Lai cùng mười phương Phật mới thấu rõ thôi. Và thứ pháp ấy không thể trình bày bằng loại ngôn ngữ của thế giới nầy. Tất cả chúng sinh không ai hiểu được trừ chư Bồ Tát đức tin vững bền. Những đệ tử khác tuy từng cúng dường chư Phật mười phương phiền não đã hết sống chết cuối cùng những vị như thế cũng không đủ sức. Như đầy thế gian đều Xá Lợi Phất cùng tận suy lường cũng không hiểu nổi tuệ giác Phật Đà. Dẫu cả mười phương đều như Xá Lợi các đệ tử khác cũng đầy mười phương cùng chung tư duy vẫn không biết được tuệ giác Như Lai. Các bậc Duyên Giác trí tuệ nhạy bén phiền não không còn là thân tối hậu đầy cả mười phương một lòng cùng nhau trải vô lượng kiếp muốn biết thật trí của đức Như Lai cũng không thể được dẫu chỉ ít thôi. Các vị Bồ Tát bắt đầu phát tâm hiến cúng chư Phật số như hằng sa rõ thấu pháp nghĩa và khéo thuyết pháp các vị như vậy tràn khắp mười phương vận dụng trí tuệ chung sức tư duy trải vô số kiếp cũng không biết được tuệ giác Phật Đà. Các vị Bồ Tát không còn thoái chuyển số lượng hằng sa hết lòng suy cầu cũng không biết được. Này Xá Lợi Phất cái pháp vô cùng sâu xa, vi diệu ngoài sức nghĩ bàn chỉ có Như Lai và mười phương Phật mới biết pháp ấy. Này Xá Lợi Phất tôn giả nên biết lời của Phật nói trước sau như một nên pháp Phật thuyết phải hết lòng tin nhất là về sau thì gian càng xa càng phải nói thật. Cùng các Thanh Văn Và chư Duyên Giác Như Lai phương tiện thiết lập ba thừa cốt ý là để dẫn dắt tất cả những người vướng mắc hết khổ sinh tử được vui niết bàn.

Bấy giờ trong đại chúng có một ngàn hai trăm vị A La Hán như tôn giả Kiều Trần Như cùng tỷ khưu và tỷ khưu ni, ưu bà tắc, ưu bà di những người phát tâm Thanh Văn, Duyên Giác đều nghĩ rằng: tại sao hôm nay đức Thế Tôn một mặt tán dương pháp phương tiện và nói pháp Như Lai cực kỳ sâu xa, khó hiểu, Như Lai nói gì ý hướng cũng khó biết, hết thảy Thanh Văn, Duyên Giác không thể đạt đến, mặt khác Ngài lại nói về sự giải thoát đồng nhất, nghĩa là chúng ta cũng có thể chứng được pháp ấy, đạt đến niết bàn, vậy thì đâu là sự thật của vấn đề?

Tôn giả Xá Lợi Phất biết mối hoài nghi của bốn chúng và của chính mình nên bạch Phật, bạch đức Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà Ngài ân cần tán thán pháp phương tiện bậc nhất của chư Phật và cũng là pháp sâu xa, vi diệu, khó hiểu?

Từ trước đến nay con chưa từng nghe đức Phật nói điều đó. Hiện giờ bốn chúng đều nghi ngờ, kính xin đức Thế Tôn giải thích việc nầy cho.

Tôn giả Xá Lợi Phất muốn lặp lại ý nghĩa đã nói trên, nên dùng thể kệ để diễn tả. Mặt trời trí huệ bậc đại Thánh Tôn lâu rồi mới nói pháp đặc biệt nầy. Đó là mười lực bốn không sợ hải ba pháp tam muội

bốn thiền, bốn định tám pháp giải thoát đều là các pháp mà Ngài đã chứng cũng là những pháp vượt trên tư duy ngoài tầm suy luận. Pháp mà Ngài chứng ở Bồ Đề Tràng do Ngài tự nói không ai hỏi thấu. Ý Ngài khó biết cũng không một ai có thể hỏi được ngoài Ngài tự nói. Không hỏi mà nói tự khen con đường Ngài đã đi qua tán dương tuệ giác Ngài cùng chư Phật đều đã đạt được. Các A La Hán đã hết phiền não cùng với những vị mong cầu niết bàn tất cả cùng rơi vào lưới ngờ vực vì sao Thế Tôn tự nói như vậy? Người cầu Duyên Giác các vị tỷ khưu và tỷ khưu ni cùng với tất cả trời, rồng, qủi, thần nhìn nhau bối rối rồi cùng trông lên đấng Lưỡng Túc Tôn. Bạch đức Thế Tôn Việc nầy thế nào?

Xin Phật dạy cho.

Trong chúng Thanh Văn Thế Tôn nói con là bậc thứ nhất nhưng nay chính con nghi lầm không rõ không hiểu pháp ấy đã là cứu cánh hay còn tiếp tục? Bao nhiêu con Phật từ miệng Phật sanh nay đang chấp tay ngước nhìn chờ đợi cầu mong Thế Tôn dùng vi diệu âm nói vi diệu pháp, đúng như cái pháp mà Ngài đã chứng. Tám bộ thiên long số như hằng sa các vị Bồ tát cầu tuệ giác Phật cũng tám mươi ngàn và những luân vương đến từ các nước số lượng ức muôn ai cũng chắp tay hết lòng cung kính ước mong được nghe cái đạo hoàn hảo.

Bấy giờ đức Thế Tôn bảo ngài Xá Lợi Phất, thôi, không nên nói nữa, nếu nói việc nầy thì cả thế gian, chư thiên và loài người, đều nghi ngờ sợ sệt. Tôn giả Xá Lợi Phất lại thưa, bạch đức Thế Tôn, kính xin Ngài dạy cho vấn đề này, xin Ngài dạy cho. Tại sao? Vì trong đại hội này có vô số người và có nhiều người đã từng gặp chư Phật, các căn lanh lợi, trí huệ sáng suốt, nghe đức Thế Tôn dạy, ắt sẽ kính tin. Tôn giả Xá Lợi Phất liền dùng thể kệ để lặp lại ý nghĩa những điều đã thưa. Bạch đấng Pháp Vương xin Ngài chỉ dạy mà đừng ngại lo vì trong chúng hội vô số thế nầy tất sẽ có người hết lòng kính tin.

Nhưng, đức Thế Tôn lại ngăn tôn giả Xá Lợi Phất: nếu Như Lai nói vấn đề này thì cả thế gian gồm có trời, người, a tu la đều hoảng sợ, ngờ vực, những tỷ khưu tăng thượng mạn sẽ rơi xuống hố lớn. Đức Thế Tôn lặp lại ý Ngài bằng kệ văn sau đây:

Thôi thôi, đừng hỏi! Pháp của Như Lai thâm diệu khó nghĩ những kẻ thượng mạn nghe chắc không tin.

Tôn giả Xá Lợi Phất lại thưa, bạch đức Thế Tôn, xin Ngài chỉ dạy cho vấn đề này, cúi xin chỉ dạy cho. Nay trong đại hội nầy, những người như con có đến trăm ngàn vạn ức, nhiều đời đã được sự giáo hóa của đức Thế Tôn, chắc họ sẽ kính tin, an ổn lâu dài, được nhiều lợi ích. Tôn giả Xá Lợi Phất liền dùng kệ văn lặp lại ý nghĩa vừa nói: Bạch đấng Vô Thượng xin Ngài dạy cho cái pháp bậc nhất. Con là con trưởng của đức Thế Tôn kính thỉnh cầu Ngài dạy cho chúng con. Trong đại hội này có vô số người một lòng kính tin về pháp Ngài dạy. Vì đã nhiều đời Thế Tôn giáo hóa những người như vậy. Nay họ chắp tay muốn nghe Phật nói. Những người như con một ngàn hai trăm cùng với các vị cầu tuệ giác Phật xin đức Thế Tôn vì những người nầy mà giảng giải cho. Những người này đây nghe được pháp ấy hoan hỉ vô cùng.

Bấy giờ đức Thế Tôn bảo ngài Xá Lợi Phất, tôn giả đã thiết tha thỉnh cầu đến ba phen, nên Như Lai không thể không nói. Vậy, tôn giả hãy lắng nghe, khéo nghĩ, nhớ, Như Lai sẽ vì tôn giả mà phân tích giảng giải. Khi đức Thế Tôn dạy như vậy, trong đại hội có năm ngàn tỷ khưu, tỷ khưu ni, ưu bà tắc và ưu bà di liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn và lui ra. Vì sao? Vì, những người nầy gốc rễ tội lỗi về tăng thượng mạn quá nặng, chưa được cho là được, chưa chứng tự cho đã chứng, lầm lỗi như thế, nên họ không dám ở lại và đức Như Lai cũng yên lặng không can ngăn. Ngài bảo tôn giả Xá Lợi Phất, giờ đây trong đại hội này không còn những thành phần xấu lép mà chỉ toàn hạt chắc. Thế thì những người tăng thượng mạn kia ra đi cũng tốt thôi. Xá Lợi Phất, bây giờ tôn giả hãy lắng nghe Như Lai sẽ giảng giải cho.

Tôn giả Xá Lợi Phất thưa: Dạ, bạch đức Thế Tôn, chúng con ước nguyện và rất muốn được nghe.

Đức Thế Tôn bảo tôn giả Xá Lợi Phất, cái diệu pháp nầy chư Phật thỉnh thoảng mới nói, cũng như hoa ưu đàm lâu lâu mới xuất hiện. Xá Lợi Phất, chư vị nên tin lời Phật nói, vì không bao giờ hư giả. Xá Lợi Phất, chư Phật tùy nghi thuyết pháp, ý hướng khó hiểu. Tại sao? Vì, Như Lai dùng vô số phương tiện, trong đó gồm nhiều yếu tố, ví dụ, lời lẽ để diễn đạt các pháp. Pháp ấy không do suy tư, phân tích mà có thể hiểu được, nghĩa là chỉ có chư Phật mới chứng biết. Sao thế? Bởi lẽ chư Phật chỉ vì một lý do trọng đại mà thị hiện thế gian. Xá Lợi Phất, lý do duy nhất và trọng đại ấy là gì? Là chư Phật muốn làm cho chúng sinh mở được cái thấy biết của Phật sẵn có nơi họ, nên xuất hiện thế gian, muốn chỉ bày cho chúng sinh sự thấy biết của Phật, nên xuất hiện thế gian, muốn làm cho chúng sinh ngộ được sự thấy biết của Phật, nên xuất hiện thế gian, muốn cho chúng sinh vào được nguồn thấy biết của Phật, nên xuất hiện thế gian. Xá Lợi Phất, đó là lý do duy nhất và trọng đại mà chư Phật xuất hiện thế gian.

Đức Phật bảo Xá Lợi Phất, chư Phật giáo hóa các vị Bồ tát là phàm bất cứ việc gì cũng nhắm đến một mục đích duy nhất là đem sự thấy biết của Phật mà chỉ bày, thức tỉnh cho chúng sinh.

Xá Lợi Phất, Như Lai chỉ đem Phật thừa mà thuyết pháp cho chúng sinh chứ không có nhị thừa, tam thừa nào khác. Xá Lợi Phất, pháp của tất cả mười phương chư Phật cũng thế. Xá Lợi Phất, chư Phật quá khứ dùng vô số phương tiện, nhiều loại nhân duyên, thí dụ, lời lẽ mà thuyết pháp cho chúng sinh, pháp ấy đều là pháp thuộc Phật thừa, nên các chúng sinh nghe pháp đó rốt cục cũng đều chứng được Phật trí. Xá Lợi Phất, chư Phật hiện tại, vị lai khi xuất hiện thế gian cũng vận dụng pháp nhất Phật thừa để giáo hóa, do đó, chúng sinh nghe pháp ấy thì cứu cánh cũng đều thành tựu Phật trí. Xá Lợi Phất, chư Phật chỉ giáo hóa Bồ Tát một việc: muốn đem sự thấy biết của Phật chỉ bày cho chúng sinh, muốn thức tỉnh chúng sinh bằng sự thấy biết của Phật, muốn dẫn chúng sinh vào con đường thấy biết của Phật. Xá Lợi Phất, nay Như Lai cũng làm như thế. Như Lai biết rõ những mong muốn và mê chấp của tất cả chúng sinh, nên Như Lai tùy bản tính của họ mà vận dụng mọi phương tiện để thuyết pháp giáo hóa. Xá Lợi Phất, sở dĩ Như Lai làm như vậy là cốt để cho tất cả mọi loài đều được tuệ giác vô thượng.

Xá Lợi Phất, như vậy là trong mười phương quốc độ Nhị thừa pháp còn không có huống là Tam thừa.

Xá Lợi Phất, chư Phật xuất hiện trong đời đủ cả năm thứ vẩn đục: thời kỳ vẩn đục, tâm lý vẩn đục, con người vẩn đục, kiến thức vẩn đục, mạng sống vẩn đục. Trong thời kỳ vẩn đục thì chúng sinh dơ bẩn sâu dày, keo kiết, tham lam, ganh ghét, có đủ các thứ xấu ác, nên chư Phật, vì phương tiện giáo hóa, từ nơi nhất Phật thừa tạm thời nói có ba thừa. Vì thế, Xá Lợi Phất, nếu là đệ tử Như Lai, tự gọi là A La Hán, là Duyên Giác mà không nghe, biết việc Như Lai chỉ giáo hóa Bồ Tát thì những người ấy không phải đệ tử của Phật: không phải La Hán, không phải Duyên Giác . Những vị tỷ khưu và tỷ khưu ni tự cho đã chứng A La Hán, thân nầy là thân cuối cùng, mình đã được cứu cánh niết bàn rồi nên không có chí mong cầu vô thượng bồ đề nữa, tôn giả nên biết đó là những người tăng thượng mạn. Tại sao? Vì, nếu có vị nào thật chứng A La Hán mà không tin pháp nầy thì quá vô lý, trừ phi sau khi Phật diệt độ và trước mặt họ không có Phật. Vì sao? Bởi lẽ sau khi Như Lai đã nhập diệt, kinh Pháp Hoa này, thật khó có người tiếp nhận, nghiên cứu, hiểu rõ ý nghĩa…Nếu gặp đức Phật khác thì đối với kinh này họ hiểu được ngay.

Xá Lợi Phất, chư vị nên hết lòng tin tưởng, nghiên cứu, đọc tụng và ghi nhớ lời chư Phật dạy. Vì lời dạy ấy hoàn toàn chân thật: không có thừa nào khác, chỉ có Phật thừa thôi.

Bấy giờ, đức Thế Tôn dùng thể kệ văn để lặp lại ý nghĩa đã nói: Chư vị tỷ khưu và tỷ khưu ni còn tăng thượng mạn các ưu bà tắc và ưu bà di ngã mạn, không tin bốn chúng như vậy có đến năm ngàn. Chẳng thấy lỗi mình lại thiếu giới hạnh che dấu tì vết hạng tiểu trí ấy đã đi hết rồi. Trong đại hội này họ là cặn bã bỏ đi là vì uy thần của Phật. Họ là những người thiếu kém phước đức không thể tiếp nhận diệu pháp như vầy. Trong đại hội này đã hết trấu lép chỉ còn hạt chắc. Này Xá Lợi Phất hãy lắng lòng nghe về pháp Như Lai đã hoàn thành được và các phương tiện Như Lai đã dùng để nói pháp ấy giáo hóa chúng sinh. Chúng sinh tâm nghĩ hành hoạt, thị hiếu việc lành việc dữ đời trước đã làm Như Lai đều rõ. Thế rồi Như Lai dùng mọi phương cách làm cho tất cả chúng sinh hoan hỉ. Cho nên Như Lai hoặc nói Khế Kinh trùng tụng, bản sự, bản sanh, vị tằng, nhân duyên, thí dụ, cô khởi, luận nghị. Những kẻ ám độn chỉ ưa tiểu pháp vướng mắc sanh tử với vô lượng Phật không tu đạo mầu nên bị đau khổ não loạn dày vò. Như Lai vì họ thuyết minh niết bàn. Sở dĩ Như Lai thiết lập phương tiện cốt ý làm cho họ được chứng nhập tuệ giác Phật đà, nhưng chưa hề nói tất cả các người đều sẽ thành Phật. Lý do chưa nói vì chưa đúng lúc, nay chính là lúc Như Lai quyết định nói về Phật thừa. Giáo pháp ở trong chín loại kinh trên là do Như Lai tùy thuận chúng sinh nên tạm tuyên thuyết kỳ thật chủ ý là dẫn họ vào đệ nhất Phật thừa. Vì lý do ấy nay đức Như Lai mới nói bản kinh Diệu Pháp Liên Hoa. Có những Phật tử tâm tính trong sáng nhu hòa, lanh lợi đã từng đi theo con đường tuyệt diệu nơi vô lượng Phật vì những người nầy nên nay Như Lai nói kinh Pháp Hoa bản kinh thuộc về Phật thừa vô thượng Như Lai thọ ký những Phật tử này tương lai thành Phật. Vì họ đã đem hết lòng thành kính tưởng niệm Phật Đà nghiêm trì tịnh giới. Những Phật tử ấy nghe được thành Phật hết sức vui mừng. Như Lai biết rõ tâm hạnh của họ mới nói bản kinh thuộc về Phật thừa. Thanh Văn, Bồ Tát nghe Phật nói kinh chỉ một bài kệ ắt cũng thành Phật. Mười phương cõi Phật chỉ có Phật thừa nhị thừa, tam thừa chỉ là phương tiện. Dùng danh từ giả dẫn đạo chúng sinh. Vì muốn công bố tuệ giác Phật Đà cho nên Như Lai xuất hiện thế gian.

Chỉ một điều nầy là việc chân thật còn hai thứ khác chỉ phương tiện thôi. Như Lai không muốn dùng pháp tiểu thừa giáo hóa chúng sinh. Như Lai đã chứng vô thượng đại thừa gồm đủ các pháp định, huệ và lực Như Lai dùng để hóa độ chúng sinh. Như Lai tự chứng tuệ giác vô thượng bình đẳng nhất thừa nếu dùng tiểu pháp độ cho một người dẫu chỉ một thôi Như Lai cũng mắc vào vòng xan tham ấy là một việc thật không đáng làm.

Người nào tin Phật Ngài chẳng dối gạt cũng không tham lam không cả ganh ghét đoạn tuyệt xấu ác ở trong mọi pháp. Cho nên Như Lai ở khắp mười phương chẳng chút e sợ. Thân tướng trang nghiêm tuệ giác soi khắp tất cả chúng sinh hết lòng tôn trọng vì vô lượng chúng nói thật tướng ấn. Này Xá Lợi Phất tôn giả nên biết Như Lai vốn đã lập nguyện cao rộng làm cho hết thảy mọi loài chúng sinh đều giống Như Lai không sai không khác.

Như nguyện đã lập Thế Tôn làm xong hóa độ tất cả đều vào Phật tuệ. Nhưng nếu Như Lai gặp ai cũng dạy tuệ giác Phật thừa e người vô trí không thể tiếp nhận. Như Lai biết rõ những chúng sinh ấy vì thiếu pháp lành dính chặt ngũ dục khổ não đam mê. Chính vì ngũ dục làm họ rơi vào ba cảnh giới ác cứ vậy trôi lăn ba đường sáu nẻo khổ sở trăm chiều. Hình thể thô lậu có từ bào thai đời nầy kiếp nọ cứ thế thêm lên. Họ là những người đức mỏng tội dày nên thường bị đủ các thứ khổ não. Thế rồi lạc vào rừng sâu tà kiến chấp có chấp không do tà kiến ấy dần dần có đủ sáu hai tà kiến chìm sâu hư vọng không thể xa lìa. Họ đầy ngã mạn dua nịnh, tự cao giả dối, xảo trá. Vì thế nên chi trăm ngàn vạn kiếp chẳng bao giờ nghe hồng danh chư Phật huống gì chánh pháp. Những người như thế làm sao hóa độ?

Này Xá Lợi Phất Như Lai vì họ tạm thiết phương tiện chỉ cách diệt khổ và đường niết bàn; Tuy nói niết bàn nhưng chưa phải thật. Vì lẽ các pháp từ xưa đến nay thường tự vắng lặng. Phật tử hành đạo phải đi đúng đường thì trong tương lai sẽ thành Chánh Giác. Như Lai phương tiện chỉ bày ba thừa, tất cả chư Phật đều nói nhất thừa. Nay trong đại chúng không nên nghi ngờ vì lời chư Phật hoàn toàn chơn thật nghĩa là chỉ có duy nhất Phật thừa không hai không ba. Vô số kiếp qua hằng sa Phật Đà đã nhập niết bàn số ấy vô biên không tính kể được. Chư Phật như vậy đã dùng đủ thứ nhân duyên, thí dụ và mọi phương cách diễn đạt thật tướng của tất cả pháp. Nghĩa là các Ngài đều nói nhất thừa giáo hóa chúng sinh vào tuệ giác Phật. Các bậc đại Thánh biết rõ ước muốn từ trong thâm tâm trời, người, các loài của cả thế gian thế rồi các Ngài dùng nhiều phương cách giúp họ phát hiện chân lý bậc nhất. Nếu ai được gặp chư Phật quá khứ sau khi nghe pháp rồi tu bố thí trì giới, nhẫn nhục tinh tấn, thiền định luôn cả trí tuệ ấy là trọn vẹn cả trí lẫn bi những người như thế đã thành Phật đạo. Sau khi chư Phật đã nhập niết bàn ai có cái tâm hiền lành mềm thuận thì người ấy đã thành tựu Phật tuệ. Sau khi chư Phật nhập niết bàn rồi nếu có những ai đem các châu bảo vàng, bạc, pha lê xa cừ, mã não mai khôi, lưu ly xây vạn ức tháp trang nghiêm tráng lệ phụng thờ xá lợi thì những người ấy đã thành Phật đạo. Hoặc có người nào dựng xây chùa tháp bằng đá, gỗ quí bằng gạch, bằng đất; Hoặc nơi hoang dã đắp đất làm tháp để thờ chư Phật; thậm chí trẻ con đùa chơi đắp cát với ý tưởng rằng xây tháp thờ Phật tất cả những người có tâm như thế họ đã gây nhân thành vô thượng giác. Ai vì chư Phật chạm trổ, đúc, khắc hình tượng Phật Đà thì những người ấy đã tạo nhân Phật. Hoặc dùng bảy loại quí báu trên đời các loại đồng vàng, đỏ, trắng, chì, thiếc, sắt, gỗ, đất sét, hoặc dùng các thứ keo, sơn, vải bố bồi đắp tô tạo làm thành tượng Phật, những người như thế họ đã tạo nhân thành Phật tương lai. Hoặc dùng hội họa vẽ thành tượng Phật đủ các tướng hảo trăm phước trang nghiêm hoặc tự mình vẽ hay nhờ người khác đều đã tạo thành nhân duyên làm Phật. Dù cho trẻ con dùng cỏ, cây, bút, ngón và móng tay, vẽ tượng Phật chơi, thì những trẻ ấy dồn chứa công đức đầy đủ bi tâm và thành Phật đạo; Với ý giáo hóa các vị Bồ tát cứu thoát vô lượng hằng sa chúng sanh. Nếu ai đối với hoặc chùa hay tháp tượng ngọc, tượng vẽ mà đem hương, hoa tràng phan, bảo cái cung kính dâng cúng; nếu ai tấu nhạc đánh trống, thổi còi, thổi ốc, ống tiêu, ống sáo, đàn cầm, đàn hầu, tỳ bà, chiêng, khánh, bạt đồng đem diệu âm ấy hiến cúng chư Phật; Với tâm hoan hỷ ca ngâm tán dương đức tính chư Phật dầu một tiếng nhỏ đều thành Phật đạo. Nếu ai trong lòng không được an tịnh chỉ dùng có một đóa hoa mà thôi dâng cúng tượng vẽ cũng được dần dần gặp vô số Phật. Hoặc là lễ bái hay chỉ chấp tay đưa một tay lên hoặc hơi cúi đầu hiến cúng tượng Phật các cách như thế cũng được dần dần gặp vô lượng Phật thành tựu Phật đạo rộng độ vô số các loài chúng sanh đi vào Vô Dư niết bàn thanh tịnh như củi đã hết thì lửa cũng tắt. Những kẻ tâm tư tuy đang tán loạn bước vào chùa tháp cất tiếng nam mô thì những người ấy đã gieo nhân Phật. Đối với chư Phật quá khứ, hiện tại hoặc đã diệt độ những ai nghe tên của các pháp nầy thì những người ấy đều thành Phật đạo.

Các đức Thế Tôn trong đời vị lai vô lượng vô biên các Ngài đều dùng mọi thứ phương tiện tuyên dương chánh pháp. Tất cả chư Phật dùng đủ mọi cách độ thoát chúng sanh vào vô lậu trí.

Ai người được nghe pháp các Ngài thuyết thì chẳng người nào không thành Chánh Giác. Chư Phật thệ nguyện tu hành Phật đạo chủ ý mong muốn hết thảy mọi loài đều thành Phật trí. Chư Phật vị lai nói vô số pháp chỉ vì NHẤT THỪA. Chư Phật là bậc phước huệ đủ đầy thấy biết các pháp vốn không cố định giống Phật cũng từ các duyên mà khởi nên nói Nhất Thừa. Pháp ấy vốn ở chính nơi bản thể nên chi thật tướng của cả thế gian cũng vẫn thường trú; Nơi Bồ Đề Tràng các đức Đạo sư biết rõ như thế nên phương tiện thuyết giáo pháp NHẤT THỪA.

Hiện tại chư Phật khắp cả mười phương số lượng hằng sa đều được trời người thành tâm hiến cúng. Chư Phật như vậy xuất hiện thế gian vì muốn chúng sanh vĩnh viễn an vui nên cũng tuyên thuyết diệu pháp NHẤT THỪA.

Chư Phật thấu triệt nguyên lý bậc nhất nhưng vì phương tiện nên phô bày hết tuy làm như vậy kỳ thật chỉ vì vô thượng Phật thừa. Chư Phật biết rõ việc làm, tâm niệm, tập nghiệp quá khứ, dục lực, tánh lực, và tinh tấn lực, các căn lợi độn của mọi chúng sanh sau đó mới dùng đủ thứ phương tiện nhân duyên, thí dụ và cả ngôn từ ứng cơ thuyết giáo.

Ngày nay Như Lai cũng làm như thế cốt để an vui hết thảy chúng sinh nên Ngài tuyên thuyết vô lượng pháp môn biểu thị Phật đạo. Với trí tuệ lực Như Lai biết rõ bản tính, mong muốn của mọi chúng sanh phương tiện giáo hóa làm vui tất cả. Này Xá Lợi Phất tôn giả nên biết Ta dùng Phật nhãn nhìn thấy chúng sinh ở trong sáu đường nghèo cùng phước trí đắm chìm, đường hiểm của chốn sống chết khổ sở liên miên không chút ngưng nghỉ say đắm sâu xa vào năm dục lạc như trâu đuôi dài nâng niu đuôi nó tham lam mê muội biến thành đui mù không thấy không biết tìm Phật cầu pháp để đoạn trừ khổ. Cứ mãi chìm sâu vào trong tà kiến lấy khổ diệt khổ khổ càng chất chồng. Chính vì những kẻ sai lầm như thế nên đức Như Lai phát đại bi tâm. Khi Ta mới ngồi nơi Bồ Đề Tràng nhìn cây, kinh hành ba tuần liên tiếp suy nghĩ thế nầy: Trí tuệ Như Lai vừa mới thành tựu vi diệu tột cùng trong khi các căn của muôn chúng sinh thì quá thấp kém đắm say dục lạc làm mờ tâm trí những kẻ như thế làm sao hóa độ? Bấy giờ các vị

Phạm Vương, Đế Thích bốn Đại Thiên Vương hộ vệ thế gian Đại Tự Tại thiên và các thiên chúng tùy thuộc của họ nhiều trăm ngàn vạn cung kính chấp tay đảnh lễ thỉnh cầu Như Lai chuyển pháp. Như Lai lập tức suy nghĩ thế nầy: Nếu chỉ ca ngợi diệu pháp Phật thừa thì những chúng sinh chìm trong đau khổ không đủ sức tin về pháp như vậy. Rồi vì phá hoại không tin tưởng pháp nên phải rơi vào trong ba đường dữ. Như vậy thì thà Như Lai im lặng mà vào niết bàn. Nhưng rồi Như Lai tức thì nhớ đến chư Phật quá khứ và cũng nhớ lại phương tiện các Ngài đã từng thi hành nên nghĩ thế nầy: cái đạo vô thượng ta đã chứng được cũng phải phương tiện nói thành ba thừa.

Trong khi Như Lai suy nghĩ như thế tức thì mười phương chư Phật xuất hiện dùng tiếng Phạm âm khuyến khích Như Lai hay lắm, tốt lắm Thích Ca Thế Tôn Ngài chính là vị đạo sư bậc nhất! Ngài đã hoàn thành được pháp tối thượng thì nên làm theo phương tiện thiện xảo của hết thảy Phật. Vì chính chúng tôi khi được hoàn thành cái pháp vi diệu vào bậc nhất ấy song vì chúng sanh nhiều loại khác nhau nên phải phân biệt ra làm ba thừa.

Vì kẻ trí nhỏ chỉ thích pháp nhỏ không thể tin rằng mình cũng thành Phật. Do đó nên phải tạm dùng phương tiện chia ra ba thừa, tuy nói ba xe kỳ thật chỉ để dạy các Bồ Tát. Này Xá Lợi Phất tôn giả nên biết Như Lai nghe được âm thanh tuyệt diệu của chư Như Lai lập tức hoan hỷ cất tiếng tán dương: Tôi xin tôn kính chư vị Phật Đà. Như Lai lại nghĩ Như Lai ra đời nhằm phải thời kỳ xấu ác vẩn đục nên như chư Phật đã từng tuyên thuyết Như Lai cũng phải làm theo như vậy. Suy nghĩ thế rồi liền đến Lộc Uyển. Thật tướng các pháp rất ư vắng lặng không thể diễn tả bằng chữ bằng lời nhưng Như Lai vì năm vị tỷ khưu nên dùng phương tiện nói pháp ấy ra; Gọi chuyển pháp luân và tên Niết bàn danh hiệu La Hán có cả Pháp, Tăng xưng hô khác biệt. Từ đó đến nay Như Lai ca ngợi niết bàn vĩnh viễn chấm dứt sống chết.

Và Ngài luôn luôn nhấn mạnh như thế. Này Xá Lợi Phất tôn giả nên biết Như Lai lại thấy có những người con quyết tâm cầu được trí giác Phật Đà số ấy nhiều đến vô lượng vô biên. Người người cung kính đến chỗ Như Lai vì đã từng nghe các pháp chư Phật phương tiện nói ra. Bấy giờ Như Lai nghĩ như thế nầy: Sở dĩ Như Lai xuất hiện thế gian cốt để tuyên dương tuệ giác Phật Đà, thì nay chính là cái thì gian ấy.

Này Xá Lợi Phất tôn giả nên biết những người trí thấp các căn chậm chạp trước tướng, kiêu mạn thì không làm sao tin được pháp nầy. Thế nhưng ngày nay Như Lai cảm thấy hoan hỷ vô cùng chứ không lo ngại ngay giữa đại chúng chư vị Bồ Tát Như Lai thẳng thắn bỏ ngay phương tiện mà chỉ nói đến vô thượng diệu đạo. Các vị Bồ Tát nghe được pháp này thì lưới nghi ngờ đã được trừ sạch và ngàn hai trăm chư vị La Hán đều thành Phật Đà. Cho nên y như nghi thức thuyết pháp của chư Như Lai ở trong ba đời ngày nay Như Lai cũng làm như vậy: nghĩa là tuyên thuyết về pháp không khác. Chư Phật ra đời là việc khó có vì lẽ lâu xa mới gặp một lần. Dầu cho chư Phật đã ra đời rồi nói về pháp nầy lại càng khó hơn. Vô lượng số kiếp mới nghe pháp nầy nên sự nghe ấy cũng rất khó có. Cho đến những ai được nghe pháp nầy thì người như vậy cũng thật khó có. Như hoa ưu đàm ai cũng ưa thích luôn cả chư thiên cũng cho là hiếm vì lẽ lâu lắm mới thấy một lần. Người nghe pháp ấy vui mừng ngợi ca dù chỉ một lời cũng đã hiến cúng chư Phật ba đời, nên người như vậy quả thật hiếm có hiếm có hơn cả hoa ưu đàm bát. Tất cả các chúng đừng có nghi ngờ Như Lai là bậc vua của các pháp phổ cáo đại chúng biết rằng Như Lai chỉ đem giáo pháp tối thượng nhất thừa giáo hóa Bồ Tát, Như Lai không có đệ tử Thanh Văn. Này Xá Lợi Phất tất cả Thanh Văn hay là Bồ Tát đều nên biết rằng diệu pháp nầy đây chính là bí yếu của chư Phật Đà. Thời kỳ ác trược con người chỉ biết mê đắm dục lạc chứ chẳng bao giờ tìm cầu Phật đạo. Ở trong tương lai những kẻ ác ấy dù được nghe đến diệu pháp nhất thừa của đức Như Lai vì ngu và lầm nên không tin tưởng rồi phá pháp ấy rơi vào ác đạo. Chỉ có những người có tâm thanh tịnh và biết hổ thẹn quyết chí tìm cầu tuệ giác vô thượng thì cần phải vì những người như vậy tán dương sâu rộng cái đạo Nhất thừa. Này Xá Lợi Phất tôn giả nên biết pháp của chư Phật là như thế đó dùng muôn phương cách tùy nghi thuyết pháp, ai không tu học không hiểu thấu nổi. Chư vị đã biết vấn đề tùy nghi phương tiện thuyết pháp của chư Như Lai bậc Thầy thế gian thì nên chấm dứt mọi điều nghi ngờ hãy vui mừng lên khi đã tự biết mình sẽ thành Phật.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.