Kinh Pháp Hoa

Phẩm Ba: Ví Dụ

Bấy giờ tôn giả Xá Lợi Phất rất vui mừng, đứng dậy, chắp tay, chiêm ngưỡng dung nhan đức Thế Tôn và bạch Phật rằng: hôm nay, từ đức Thế Tôn con nghe được pháp này, lòng con phấn khởi, được sự chưa từng có. Tại sao? Vì ngày trước cũng từ đức Thế Tôn con nghe pháp này, thấy chư vị Bồ Tát được thọ ký làm Phật, còn chúng con không được dự vào việc ấy, nên rất cảm thương vì nghĩ rằng mình bị loại khỏi sự thấy biết vô hạn của đức Thế Tôn. Bạch đức Thế Tôn, con thường ngồi hay đi một mình dưới cây trong rừng núi và suy nghĩ rằng chúng con đồng vào pháp tánh, tại sao đức Như Lai lại tế độ cho chúng con bằng pháp tiểu thừa?

Nhưng nghĩ kỹ lại đó là lỗi tại chúng con. Vì lẽ, nếu chúng con biết đợi đức Thế Tôn nói về nhân tố thành tựu chánh đẳng chánh giác thì chắc chắn đã được cứu độ bằng giáo pháp đại thừa. Nhưng vì chúng con không hiểu được phương tiện tùy nghi thuyết pháp của đức Phật, nên mới nghe Ngài thuyết pháp chúng con liền tin tưởng, tiếp nhận, tư duy và chứng lấy. Do đó, bạch đức Thế Tôn, từ trước đến nay, suốt ngày đêm, con luôn tự trách. Nhưng ngày nay, từ đức Thế Tôn, con được nghe cái pháp chưa từng có, chưa từng nghe, nên hết sạch hoài nghi, thân tâm an ổn. Ngày nay con mới biết mình thật con Phật, sinh ra từ sự dạy dỗ của Phật, từ sự giáo hóa của Pháp, và hưởng được tài sản về pháp của Phật. Tôn giả Xá Lợi phất muốn lặp lại ý nghĩa đã thưa, nên dùng thể kệ để diễn tả. Con nghe tiếng nói của pháp nầy đây cảm nhận được rằng điều chưa từng có nên lòng phát sinh nỗi mừng to lớn vì đã phá sạch mạng lưới nghi ngờ. Xưa nay con nhờ Thế Tôn giáo hóa cho nên không mất cái đạo nhất thừa. Tiếng nói Thế Tôn thật rất hiếm có trừ được khổ não cho bao chúng sanh; Chính con là người hết sạch phiền não khi nghe Phật dạy cũng hết ưu phiền. Ở trong hang núi hay dưới rừng cây con ngồi tư duy hoặc là kinh hành trong lòng thường nghĩ vấn đề sau đây: vấn đề mà con rất tự thống trách tại sao chính mình lại lừa gạt mình? Tất cả chúng ta đều là con Phật và đều vào được vô lậu pháp tánh tại sao chúng con trong thì vị lai lại không được thuyết về vô thượng đạo?! Ba hai tướng quí toàn màu vàng ròng mười đại năng lực và tám giải thoát chúng con cùng chung pháp tánh như nhau cớ sao không được những thành quả ấy!? Cả đến tám mươi nét đẹp tuyệt trần cùng với mười tám các pháp đặc thù công đức như thế chúng con mất hết. Những lúc con đi kinh hành một mình nghĩ đến Thế Tôn ở giữa đại chúng danh Ngài vang động khắp cả mười phương lợi ích chúng sinh số không kể xiết. Suy nghĩ như vậy con xét phận mình mất lợi ích lớn thì ra chính con đã tự dối gạt. Con thường đêm ngày Nghĩ vấn đề này và muốn đem ra xin hỏi Thế Tôn mất hay không mất? Mỗi khi con thấy Thế Tôn ngợi khen chư vị Bồ Tát thì cả ngày đêm con luôn suy nghĩ về vấn đề ấy. Nay con được nghe tiếng nói Thế Tôn biết Ngài phương tiện tùy nghi thuyết pháp cuối cùng nói thẳng về pháp tối diệu ngoài sức nghĩ bàn làm cho các chúng đều được đi đến Bồ Đề đạo tràng. Phần con vốn dĩ vướng mắc tà kiến làm thầy các vị phạm chí ngoại đạo Thế Tôn biết rõ tâm tính của con nhổ bỏ tà kiến chỉ cho niết bàn. Con loại trừ sạch tư tưởng tà kiến nơi nguyên lý không mà con chứng được bấy giờ lòng con tự cho là mình đã được niết bàn. Nhưng mà ngày nay con mới thấu hiểu chưa thật niết bàn. Phải đợi đến lúc con được thành Phật có đủ tất cả ba hai tướng tốt chư thiên, nhơn loại, dạ xoa, long thần ai cũng tôn kính bấy giờ mới được tự xưng đã chứng niết bàn hoàn toàn. Ở giữa đại chúng đức Thế Tôn nói con sẽ làm Phật nghe tiếng Ngài nói phát ra như vậy, khiến con hết sạch hối tiếc hoài nghi. Khi con mới nghe đức Thế Tôn nói trong lòng lo sợ ngờ vực vô cùng biết đâu đây là ma vương giả Phật để làm rối loạn tâm trí của con? Nhưng rồi Thế Tôn Khéo dùng lời lẽ ví dụ, nhân duyên khiến cho lòng con lặng yên như biển nghe xong lòng con sạch hết ngờ vực. Thế Tôn nói rõ trong thì quá khứ vô lượng Phật Đà đã nhập niết bàn và vì phương tiện nên Ngài nào cũng nói pháp như nhau. Ngài nói chư Phật hiện tại, vị lai số lượng không lường Ngài nào cũng dùng phương tiện tuyên thuyết pháp như thế ấy. Ngày nay Thế Tôn từ ngày xuất thế đến lúc xuất gia thành đạo, thuyết pháp cũng dùng phương tiện mà nói pháp nầy. Thế Tôn tuyên thuyết cái đạo chân thật việc ấy ma vương không sao làm được. Vì vậy con biết chắc chắn muôn vàn không phải ma vương giả làm ra Phật nhưng vì con rơi vào lưới ngờ vực nên cho đó là ma vương làm ra. Nghe tiếng mềm dịu của đức Thế Tôn sâu xa vi diệu diễn đạt về pháp cực kỳ trong sáng. Nghe tiếng nói ấy lòng con vui mừng hoàn toàn hết sạch ngờ vực hối tiếc ở trong thật trí. Và biết chắc rằng con sẽ thành Phật trời, người tất cả ai cũng tôn kính chuyển xe chánh pháp Vô thượng diệu đạo Giáo hóa Bồ Tát.

Khi ấy đức Thế Tôn bảo tôn giả Xá Lợi Phất, nay ở giữa đại hội trời, người, sa môn, bà la môn v.v…Như Lai nói cho tôn giả biết, xưa kia nơi hai vạn ức đức Phật, Như Lai vì đạo vô thượng nên luôn luôn giáo hóa cho tôn giả, tôn giả cũng mãi theo học với Như Lai. Như Lai dùng phương tiện dẫn dắt tôn giả nên đời này tôn giả được tái sinh trong giáo pháp Như Lai. Xá Lợi Phất, xưa kia Như Lai dạy tôn giả phát nguyện cầu vô thượng Phật đạo, mà nay tôn giả quên hết, lại tự cho rằng mình đã chứng được niết bàn. Do đó, Như Lai muốn làm cho tôn giả nhớ lại chí nguyện ban đầu, nên sẽ vì chư vị Thanh Văn nói bản kinh đại thừa tên Pháp Hoa, bản kinh dạy cho Bồ Tát và được Phật giữ gìn.

Xá Lợi Phất, trong thì vị lai, tôn giả trải qua vô lượng vô biên kiếp, hiến cúng mấy ngàn vạn ức đức Phật, giữ gìn chánh pháp của các Ngài, thật hành trọn vẹn Bồ Tát hạnh rồi sẽ được thành Phật hiệu là Hoa Quang, đủ mười đức hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn. Quốc độ của đức Hoa Quang tên là Ly Cấu, bằng phẳng, sạch, đẹp, an vui, sung túc, trời người đông đảo. Đất bằng lưu ly, những đường tám ngả giao nối với nhau, được giăng dây bằng vàng để chia lề đường. Lề đường nào cũng có những hàng cây bằng bảy chất qúi báu, hoa trái có luôn.

Hoa Quang Như Lai cũng dùng giáo pháp Tam thừa để giáo hóa chúng sinh.

Xá Lợi Phất, khi đức Hoa Quang xuất thế, dầu không phải thời kỳ xấu ác, nhưng vì bản nguyện vốn có nên cũng tuyên thuyết giáo pháp tam thừa. Thời kỳ của đức Hoa Quang tên là Đại Bảo Trang Nghiêm. Vì sao được gọi như thế? Vì trong quốc độ ấy lấy chư vị Bồ Tát làm châu ngọc lớn nhất. Chư vị Bồ Tát ấy vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn, toán số, ví dụ cũng không thể xác định, ngoại trừ trí lực của Phật thì không ai có thể. Các vị Bồ Tát ấy muốn đi thì có hoa ngọc nâng chân. Các vị Bồ Tát nầy không phải mới phát tâm mà đã lâu đời gieo trồng công đức, tu hành phạm hạnh lâu đời lâu kiếp ở nơi chư Phật, thường được chư Phật tán dương; lại luôn tu tập tuệ giác Phật đà, có đủ thần thông lớn, khéo biết hết thảy cửa ngõ chánh pháp, ngay thẳng không dối trá, trí nhớ bền vững, Bồ Tát như thế đầy cả quốc độ.

Xá Lợi Phất, đức Hoa Quang sống lâu mười hai tiểu kiếp, trừ thì gian còn làm vương tử, chưa thành Phật. Người trong quốc độ của Ngài sống lâu tám tiểu kiếp. Khi đức Hoa Quang sống hơn mười hai tiểu kiếp Ngài thọ ký cho Bồ Tát Kiên Mãn thành Vô Thượng Giác và nói với chư vị tỷ khưu rằng Bồ Tát Kiên Mãn sẽ kế tiếp làm Phật với danh hiệu Hoa Túc An Hành, là bậc Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến tri. Quốc độ của vị nầy cũng như đã nói ở trên. Xá Lợi Phất, đức Hoa Quang nhập diệt rồi, chánh pháp tồn tại ba mươi hai tiểu kiếp, tượng pháp cũng tồn tại ba mươi hai tiểu kiếp.

Bấy giờ đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói nên dùng thể kệ sau đây: Này Xá Lợi Phất trong đời vị lai tôn giả thành Phật hiệu là Hoa Quang sẽ cứu độ cho vô lượng các chúng. Tôn giả cúng dường vô số Phật Đà thực hành đầy đủ các hạnh Bồ Tát mười đại năng lực phẩm chất Phật Đà chứng Vô Thượng Giác. Trải qua vô số thời kỳ qua đi thì đến thời kỳ tên Đại Bảo Nghiêm quốc độ tên là Ly Cấu thế giới nghĩa là thế giới trong suốt không dơ. Đất bằng lưu ly dây vàng chia đường cây bằng bảy báu màu sắc xen nhau lại còn luôn luôn có hoa có trái. Chư vị Bồ Tát ở cõi Ly Cấu trí nhớ bền vững thần thông quảng đại đến bờ bên kia các pháp như vậy đều đã đầy đủ. Nơi vô số Phật khéo học khéo tu con đường Bồ Tát, chư đại sĩ ấy đều được giáo hóa của đức Hoa Quang. Đức Phật Hoa Quang khi làm vương tử bỏ ngôi quốc vương bỏ đời vinh hoa đem thân cuối cùng làm người xuất gia và thành tựu được vô thượng Phật Đà. Đức Phật Hoa Quang sống lâu đến cả mười hai tiểu kiếp người trong quốc độ của Ngài cũng sống đến tám tiểu kiếp. Đức Phật Hoa Quang nhập niết bàn rồi chánh pháp của Ngài tồn tại mãi mãi băm hai tiểu kiếp, rộng độ vô số các loại chúng sinh. Chánh pháp kết thúc tượng pháp tồn tại cũng giống Chánh pháp băm hai tiểu kiếp. Xá lợi của Ngài phân bố rộng khắp nhân loại, chư thiên cùng nhau hiến cúng.

Việc đức Hoa Quang thật như thế đó.

Bậc thánh hoàn mãn phước đức, trí tuệ siêu việt, tuyệt đối không ai sánh bằng ấy chính hậu thân của Xá Lợi Phất, cho nên tôn giả hãy vui mừng lên.

Bấy giờ bốn chúng, tám bộ và các chúng khác thấy tôn giả Xá Lợi Phất đối trước đức Thế Tôn tiếp nhận lời thọ ký được thành Phật, mọi người rất hoan hỷ, phấn chấn vô cùng, người nào cũng cởi những tấm vải đang khoác trên mình mà hiến cúng đức Thế Tôn. Đế Thích, Phạm Vương, cùng rất nhiều thiên tử cũng đem vải tuyệt diệu của chư thiên và đem hoa báu của chư thiên như hoa mạn đà và hoa mạn đà lớn tung rải để hiến cúng đức Thế Tôn. Thiên y của chư thiên được tung rải, chúng tự đứng lại mà xoay chuyển trong không gian. Ở trong không gian còn có trăm ngàn vạn thứ nhạc khí của chư thiên đồng thời hoà tấu, lại còn mưa xuống các loại thiên hoa. Chư thiên hiến cúng như vậy và thưa, bạch đức Thế Tôn, xưa kia ở Lộc Uyển, lần đầu tiên, đức Thế Tôn đã chuyển bánh xe chánh pháp, hôm nay đức Thế Tôn lại chuyển bánh xe chánh pháp cực đại và tối thượng. Vì chư thiên muốn lặp lại ý nghĩa đã thưa, nên dùng thể kệ để diễn đạt: Xưa đức Thế Tôn ở nơi Lộc Uyển chuyển vận bánh xe pháp bốn chân lý phân biệt các pháp sinh ra diệt đi do năm hợp thể. Nay đức Thế Tôn lại chuyển chánh pháp cực đại, tối thượng. Chánh pháp như vậy vô cùng sâu xa ít người tin nổi. Xưa nay chúng con thường nghe Thế Tôn tuyên thuyết chánh pháp nhưng chưa bao giờ được nghe chánh pháp sâu xa, vi diệu tối thượng thế nầy. Nay đức Thế Tôn thuyết chánh pháp nầy tất cả chúng con kính xin tùy hỷ. Ngài Xá Lợi Phất bậc đại trí tuệ nay được Thế Tôn thọ ký thành Phật chúng con rồi đây chắc chắn cũng sẽ được làm Phật Đà khắp cả thế gian tối tôn tối thượng. Tuệ giác Thế Tôn không thể nghĩ bàn nhưng Ngài phương tiện tùy nghi tuyên thuyết. Bao nhiêu phước đức ở trong đời này hay trong đời trước cọng với phước đức phụng sự Thế Tôn chúng con hướng hết về nơi Phật đạo.

Lúc bấy giờ tôn giả Xá Lợi Phất bạch đức Thế Tôn, nay con không còn hoài nghi hối tiếc gì nữa, khi con trực tiếp được đức Thế Tôn thọ ký cho con thành Vô Thượng Giác.

Nhưng, một ngàn hai trăm vị tâm đã tự tại giải thoát này xưa kia khi còn ở địa vị “hữu học”, đức Thế Tôn thường dạy chánh pháp của Như Lai có năng lực làm cho thoát ly sinh già bệnh chết, đạt đến niết bàn. Những vị “hữu học” và “vô học” ai cũng đem việc thoát ly bản ngã, chấp có chấp không mà cho là mình được niết bàn. Nay đối trước đức Thế Tôn, các vị nghe đến điều chưa từng nghe, nên đều rơi vào sự nghi hoặc. Lành thay đức Thế Tôn, xin Ngài giải thích về nguyên nhân của điều ấy, cho bốn chúng, để cho các vị hết nghi ngờ hối tiếc. Bấy giờ đức Thế Tôn bảo tôn giả Xá Lợi Phất, trước đây Như Lai đã chẳng nói rằng chư Phật đem các thứ nhân duyên, ví dụ, lời lẽ để phương tiện thuyết pháp và pháp ấy cốt để giáo hóa Bồ Tát đạt đến tuệ giác vô thượng đó sao? Nhưng, Xá Lợi Phất, nay Như Lai lại dùng một ví dụ để nói rõ thêm về ý nghĩa đó. Ai là người trí sẽ do ví dụ ấy mà hiểu.

Xá Lợi Phất, ví dụ như tại một khu dân cư trù phú, có một đại trưởng giả tuổi già, lắm của, nhiều nhà đất và tôi tớ. Ngôi nhà của ông rộng lớn, nhưng chỉ có một cửa ra vào. Rất nhiều người, một, hai trăm cho đến năm trăm cùng ở trong đó. Nhưng ngôi nhà ấy lầu gác, tường vách hư rã, cột mục, sườn và nóc nhà xiêu vẹo. Và, đột nhiên bốn phía cùng lúc nổi lửa, đốt cháy nhà ấy.

Con của trưởng giả có đến mười, hai mươi hoặc ba mươi người vẫn ở yên trong ngôi nhà đó. Ông trưởng giả thấy lửa bốn phía bao vây, hết sức hốt hoảng và nghĩ rằng tuy ta có thể từ nơi cái cửa của nhà đang cháy nầy mà thoát ra một cách an toàn; nhưng các con ta đang ở trong nhà lửa như thế, vẫn đam mê chơi đùa, không hay biết, không lo sợ, dù lửa dữ đã xáp đến cận kề, vẫn không muốn thoát chạy.

Xá Lợi Phất, đại trưởng giả lại nghĩ, thân và cánh tay của ta rất mạnh, có thể dùng vạt áo, bàn ghế chận che rồi gom các con lại để cùng chạy ra. Song ông lại nghĩ, ngôi nhà nầy chỉ có một cửa vừa nhỏ vừa hẹp, các con thì nhỏ dại, lại mê luyến chỗ chúng đang chơi, nên có thể có đứa rơi xuống và bị lửa đốt cháy. Vậy ta nên cho các con biết cái việc khủng khiếp là ngôi nhà đã cháy, phải chạy ra ngay, đừng để chết cháy. Nghĩ như vậy rồi, đại trưởng giả nói hết những điều mình nghĩ cho các con nghe và hối thúc các con mau mau chạy ra. Người cha tuy xót thương và khéo dạy dỗ, nhưng các con của ông vẫn mê chơi, không tin không sợ, không mảy may muốn ra, cũng không biết lửa là gì, nhà là sao, thế nào là nhà cháy, chỉ biết nô đùa chạy nhãy và nhìn cha mà thôi.

Thấy vậy, đại trưởng giả liền nghĩ, ngôi nhà nầy đang bị lửa đốt cháy, ta với các con nếu không thoát gấp, chắc cũng sẽ bị thiêu luôn. Ta phải nghĩ cách làm cho các con khỏi bị tai họa này. Vì là cha nên trưởng giả biết rõ sở thích của các con, những đồ chơi quí giá, đẹp, lạ, nhất định chúng rất ham. Do đó, ông bảo: cha có những đồ chơi mà các con rất ưa thích. Những thứ ấy rất hiếm có, nếu các con không lấy e rằng sau nầy sẽ hết sức hối tiếc. Những thứ hiếm quí ấy là các cỗ xe dê, xe hươu và xe bò, hiện cha đang để ngoài cửa, các con có thể tùy ý lấy chơi. Hãy tức thời chạy ra khỏi nhà lửa này, các con muốn chơi thứ nào cha cũng cho hết. Các con nghe cha nói đến đồ chơi hiếm quí thì rất trúng ý chúng, nên đứa nào cũng hăng hái, xô đẩy nhau, chen lấn nhau mà chạy, tranh nhau thoát ra khỏi nhà lửa.

Lúc đại trưởng giả thấy các con đã an toàn ra khỏi nhà lửa, ngồi nơi đất trống giữa ngã tư đường, không còn gì phải lo nữa, nên trong lòng rất vui mừng, hớn hở. Bấy giờ các con ông cùng thưa: cha hứa cho chúng con đồ chơi, xe dê, xe hươu, xe bò đâu, xin cho chúng con đi! Xá Lợi Phất, khi ấy trưởng giả cho các con mỗi đứa một cỗ xe lớn như nhau. Cỗ xe ấy cao rộng, trang hoàng bằng các thứ ngọc, lan can bao quanh, chuông nhỏ treo bốn phía; phần trên có rèm màn cũng được trang trí bằng những loại ngọc kỳ lạ, màu sắc sặc sỡ. Những đường dây kết ngọc mắc đan với nhau, kết thắt giải hoa và treo rủ xuống, lại đặt những nệm, gối màu hồng. Cỗ xe được kéo bởi con bò trắng, mập mạp, sạch sẽ, lớn đẹp, mạnh mẽ, bước đi ngay ngắn, bằng phẳng và mau như gió. Ngoài ra, cỗ xe lại còn có nhiều thị tùng hầu hạ, chăm sóc. Đại trưởng giả giàu có vô cùng, các kho tàng đều tràn đầy, với tài sản vô cùng như thế, ta không nên cho các con những cỗ xe xấu nhỏ. Những đứa bé này đều là con ta, ta nên thương chúng như nhau. Ta có vô số những cỗ xe lớn làm bằng bảy báu như trên, ta nên đồng đều cho các con. Vì lẽ, tài sản của ta nếu đem chu cấp cho cả nước còn không thiếu, huống gì các con. Bấy giờ các con của đại trưởng giả đều ngồi xe lớn, được việc chưa từng có, ngoài lòng ước mong.

Xá Lợi Phất, tôn giả nghĩ sao? Đại trưởng giả cho các con những cỗ xe lớn quí báu một cách đồng đều như vậy có gì không thật lòng chăng? Tôn giả Xá Lợi Phất thưa, dạ không, bạch đức Thế Tôn: Đại trưởng giả ấy chỉ muốn làm cho các con ông thoát khỏi hỏa hoạn vẹn toàn tánh mạng chứ không mảy may dối trá. Vì sao? vì, toàn tánh mạng là như đã được đồ chơi đẹp thích, huống gì đây chỉ là phương tiện để ông cứu con mình ra khỏi nhà lửa. Bạch đức Thế Tôn, dù cho ông đại trưởng giả ấy không cho một cỗ xe nhỏ nhất, cũng không là dối trá, vì chủ ý của ông là lập phương tiện để làm cho các con thoát ra khỏi nhà lửa. Vậy thì ông đâu có dối trá. Hơn thế, ông còn biết mình vô cùng giàu có, muốn làm lợi cho các con nên đều cho những cỗ xe lớn như nhau.

Đức Thế Tôn bảo tôn giả Xá Lợi Phất, tốt lắm, đúng như lời của tôn giả. Xá Lợi Phất, Như Lai cũng như đại trưởng giả ấy. Như Lai là từ phụ của cả thế gian. Như Lai hoàn toàn không còn những sự sợ sệt, suy biến, lo buồn, những sự đen tối che lấp của vô minh. Như Lai thành tựu đầy đủ những sự thấy biết không có giới hạn, như: đại năng lực, sự không sợ, có sức đại thần thông, đại trí tuệ, có dầy đủ phương tiện và trí tuệ tuyệt đối, lòng từ bi bao la nên không bao giờ biết chán mệt, luôn luôn tìm kiếm những việc tốt để làm lợi ích cho tất cả chúng sanh, nên Như Lai tự nguyện sinh vào nhà lửa ba cõi vừa cũ vừa mục, để cứu chúng sanh vượt thoát lửa dữ của sanh già bệnh chết, của buồn khổ, của vô minh, dục vọng, hận thù và giáo hóa cho họ thành bậc giác ngộ vô thượng.

Như Lai thấy chúng sanh không những bị sinh, già, bệnh chết thiêu đốt, lo buồn đau khổ mà còn vì năm thứ dục lạc, tiền tài danh lợi mà chịu đủ mọi khổ sở. Vì ham đeo đuổi những thứ ấy nên hiện tại đã chịu đủ thứ khổ đau, ngày sau còn bị rơi vào địa ngục, ngạ quỉ, bàng sanh nữa. Giả sử được sinh lên chư thiên hay được làm người thì nghèo nàn khốn khổ; khổ vì ân ái mà phải biệt ly, oán thù mà gặp gỡ... Ngoài ra, còn có không biết bao nhiêu khổ đau khác nữa. Nhưng, chúng sinh mãi vui thích, không hay biết, không lo sợ, không nhàm chán, cũng không mong muốn ra khỏi. Trong nhà lửa ba cõi, chúng sinh qua lại, xuống lên, tuy gặp khổ lớn, nhưng vẫn lấy khổ làm vui. Xá Lợi Phất, Như Lai thấy vậy nên nghĩ rằng, Như Lai là từ phụ của muôn loài, nên phải cứu vớt khổ nạn và cho họ vô lượng cái vui của tuệ giác Phật Đà để họ được vui chơi trong đó.

Xá Lợi Phất, nhưng Như Lai lại nghĩ, nếu Như Lai chỉ dùng sức mạnh thần thông và tuệ giác, bỏ lối nói phương tiện, chỉ ca ngợi đúng với sự thấy biết của Phật Đà, như: mười đại năng lực và bốn sự không sợ thì chúng sinh không thể nhờ vậy mà được độ thoát. Vì sao? Vì chúng sinh chưa hết sinh già bệnh chết, lo buồn khổ đau, nghĩa là họ đang bị nung đốt trong nhà lửa ba cõi thì làm sao có thể hiểu biết được trí tuệ của Phật? Xá Lợi Phất, như vị đại trưởng giả kia tuy có sức mạnh của thân hình song không dùng được, chỉ dùng phương tiện hết lời khuyên bảo, gắng giúp các con thoát nạn nhà lửa, sau đó lại cho mỗi đứa một cỗ xe lớn quí báu. Như Lai cũng vậy, tuy có mười đại năng lực và bốn điều không sợ, song không dùng được mà chỉ dùng phương tiện của tuệ giác ở trong nhà lửa ba cõi, vì muốn cứu chúng sinh nên nói cho họ về ba cỗ xe: cỗ xe Thanh Văn, cỗ xe Duyên Giác và cỗ xe Phật Đà. Đồng thời khuyên rằng: các người đừng mê đắm ở trong nhà lửa ba cõi, đừng ham năm thứ thô xấu tồi tệ là: hình sắc, âm thanh, mùi thơm, vị ngon và sự tiếp xúc. Nếu tham thì ái, như vậy là bị thiêu đốt. Các người hãy mau mau thoát khỏi ba cõi, sẽ được ba cỗ xe: cỗ xe Thanh Văn, cỗ xe Duyên Giác và cỗ xe Phật Đà. Như Lai bảo đảm việc ấy, không dối gạt chút nào. Các người nên tinh cần tu tiến! Như Lai khéo dùng phương tiện như thế để dẫn dụ chúng sanh tiến lên, Ngài lại dạy thêm, ba cỗ xe này đều là những giáo pháp được các bậc thánh ca tụng, đầy tính tự tại chứ không lệ thuộc, không ỷ lại, cầu xin. Ngồi ba cỗ xe này thì được vui với bao phẩm chất cao khiết, như: năm căn, năm lực, bảy tuệ giác, tám đường chánh, bốn thiền, bốn định, tám giải thoát, ba pháp tam muội, do đây mà được an vui vô lượng.

Xá Lợi Phất, nếu người nào có khả năng trí tuệ, theo Phật nghe pháp, tin tưởng tiếp nhận, thiết tha tinh tấn, muốn mau ra khỏi ba cõi, nên cầu chứng niết bàn, ấy là cỗ xe Thanh Văn, cũng ví như những người con nào của đại trưởng giả chỉ muốn được cỗ xe dê để chạy ra khỏi nhà lửa thôi. Nếu người nào theo Phật nghe pháp, tin tưởng tiếp nhận, tha thiết tinh tấn, cầu tự nhiên trí tuệ, thích đơn độc, vắng lặng, biết rõ lý duyên khởi của các pháp, đó là cỗ xe Duyên Giác, cũng như những người con nào của đại trưởng giả được cỗ xe hươu để chạy ra khỏi nhà lửa. Nếu người nào theo Phật nghe pháp, tin tưởng tiếp nhận, thiết tha tinh tấn, cầu tuệ giác hoàn toàn, tuệ giác Phật Đà, tuệ giác tự nhiên, tuệ giác không thầy. Tóm lại, là cầu sự thấy biết của Phật Đà, gồm có: mười lực, bốn thứ không sợ, thương nhớ, muốn đem lại sự an vui đến cho vô lượng chúng sinh, ích lợi cho tất cả trời người, cứu độ cho tất cả đều được giải thoát, ấy là cỗ xe vĩ đại, Bồ Tát cầu cỗ xe vĩ đại ấy nên gọi là ma ha tát, như những người con nào của đại trưởng giả muốn được cỗ xe bò để thoát khỏi nhà lửa.

Xá Lợi Phất, như đại trưởng giả thấy các con an toàn ra khỏi nhà lửa, đến chỗ không còn sợ hải, tự biết của cải vô lượng, nên đồng đều đem những cỗ xe lớn mà cho các con. Như Lai cũng vậy, là từ phụ của chúng sinh, thấy vô lượng vô biên chúng sinh do giáo pháp của Như Lai mà thoát khổ, cái khổ khủng khiếp nhất là ba cõi và được niết bàn an vui. Bấy giờ đức Như Lai lại nghĩ: Như Lai có tuệ giác không giới hạn, là kho tàng tràn đầy phẩm chất Phật, như mười đại năng lực, bốn sự không sợ, tất cả các loại chúng sinh đều là con của Như Lai, Như Lai nên đồng đều đem cỗ xe lớn nhất mà cho họ. Như Lai không để cho ai chỉ được niết bàn riêng biệt; nghĩa là người nào cũng được Như Lai đem niết bàn của Như Lai mà làm cho họ được niết bàn ấy. Các loại chúng sinh đã thoát khỏi ba cõi, Như Lai đều cho những thứ vui thú của Như Lai, như: bốn thiền, bốn định, tám giải thoát. Các thứ như vậy đã được chư vị Thánh trí ca tụng và có năng lực phát sinh cái vui trong suốt, vi diệu bậc nhất. Xá Lợi Phất, như đại trưởng giả ban đầu đem cả ba loại xe mà dẫn dụ các con, nhưng về sau chỉ cho những cỗ xe cao lớn có trang trí bảo vật và an toàn nhất. Tuy làm như thế, nhưng đại trưởng giả không phải dối trá. Như Lai cũng vậy, không chút dối trá khi ban đầu nói ba loại xe để dẫn dụ chúng sinh, nhưng sau đó chỉ đem cỗ xe vĩ đại mà đưa họ đến niết bàn tối thượng. Tại sao thế? Vì Như Lai có vô lượng trí tuệ, là kho tàng đầy tính chất Phật Đà như mười đại năng lực, bốn thứ không sợ, nên có thể ban bố cho tất cả chúng sinh giáo pháp đại thừa, nhưng không phải ai cũng có khả năng tiếp nhận pháp ấy.

Xá Lợi Phất, vì lý do đó, chúng ta nên biết do phương tiện nên thay vì chỉ có một loại xe, Như Lai phải nói ra ba loại khác nhau.

Đức Thế Tôn muốn lặp lại ý nghĩa đã nói nên dùng thể kệ sau đây: Như đại trưởng giả có ngôi nhà lớn ngôi nhà vừa cũ lại vừa hư mục. Nhà chính cao nguy chân cột mục gãy.

Rường và nóc nhà đều xiêu vẹo cả. Tường nhà nền nhà sụp đổ hư hỏng tường vách đổ nát vôi hồ lở lói. Mái lợp thủng dột rơi đổ lung tung đòn tay xà ngang trật sai khớp mộng. Đây đó nơi nơi bị chận bị vướng quanh co gồ ghề bộn bề dơ dáy. Đang ở trong đó có năm trăm người. Lại có chim dữ cùng ở bên trong. Cú mèo, chim kiêu chim cắt, chim thứu cùng với quạ, khách tu hú, bồ câu ... Lại còn các loại bò sát thú dữ: hổ mang, rắn độc rắn phúc, bò cạp rít, sâu chân dài mà lại có sừng cọp vách, sâu chiếu chồn dứu, chồn cầy chuột nhỏ, chuột lớn. Sâu bọ độc hại dọc ngang rượt đuổi phân và nước tiểu thối tha vô cùng đủ loại dơ dáy tràn lan chảy ra sâu giòi, bọ hung chụm đầu rúc rỉa. Cáo, sói, dã can nhai gặm, dẫm đạp cắn xé thây chết thịt xương bừa bãi. Do đó bầy chó đua nhau chụp giựt đói khát cuống cuồng lục lạo tìm ăn tranh giành níu kéo tru tréo gầm gừ. Ngôi nhà kinh khiếp đến như vậy đó. Cùng khắp mọi nơi đều có yêu quái ác quỉ dạ xoa chuyên ăn thịt người. Các loại độc trùng ác cầm ác thú sinh sản ấp nuôi đều cố cất dấu vẫn bị dạ xoa giành nhau bắt ăn. Khi đã ăn no bản chất hung dữ lại càng hăng say những tiếng của chúng đánh nhau giành nhau thật rất rùng rợn. Lại còn lũ quỉ tên Cưu Bàn Đồ. Ngồi xổm trên đất có khi cách đất một vài thước nữa qua qua lại lại nghênh ngang đùa giỡn bắt hai chân chó đánh cho thất thanh lấy chân chận cổ khủng bố cho vui. Lại có những quỉ thân hình cao lớn trần truồng đen ốm ở trong nhà này phát tiếng dữ lớn gào thét kiếm ăn. Lại có những quỉ cổ nhỏ như kim lại còn có quỉ đầu như đầu bò hoặc ăn thịt người hay là thịt chó đầu tóc rối bù tàn bạo dữ tợn đói khát bức bách vừa chạy vừa gào. Dạ xoa quỉ đói các chim thú ác đói khát cấp bách loạn chạy bốn bề lén dòm qua cửa, các nạn như thế khủng khiếp vô cùng. Ngôi nhà củ kỹ mục nát như vậy thuộc về một người là đại trưởng giả. Ông mới ra đi chưa được bao lâu thì ngôi nhà nầy bỗng nhiên nổi lửa bốn phía cùng lúc ngọn lửa bùng lên. Nóc nhà, rường nhà cột, kèo, đòn tay tiếng nổ vang động gãy ngã rơi rớt cả tường lẫn vách đổ nhào xuống hết. Những loài quỉ quái to tiếng thét gào. Những loài chim dữ như cắt, như thứu những thứ quỉ dữ như cưu bàn đồ bàng hoàng hoảng hốt không thấy lối ra. Thú dữ, độc trùng chui núp hang lỗ. Quỉ Tỳ Xá Xà cũng kẹt trong đó vì thiếu phước đức nên bị lửa cháy lại càng tàn bạo giết hại lẫn nhau ăn thịt, uống máu. Như loài dã can đã bị chết trước những thú dữ lớn giành nhau ăn nuốt mùi thối bốc lên bao trùm bốn mặt.

Rít với sâu bọ các loại rắn độc bị lửa thiêu đốt tuôn chạy khỏi hang bị quỉ bàn đồ bắt lấy mà ăn. Còn các quỉ đói lửa cháy trên đầu đói khát nóng rát hốt hoảng, kinh hoàng chán nản bỏ chạy. Ngôi nhà như thế cực kỳ khủng khiếp độc hại hỏa hoạn lắm nạn như vậy thì chính lúc ấy vị đại trưởng giả đứng ngay ngoài cửa. Nghe có người nói các con của ông vì ham vui chơi đến ở nhà nầy nhỏ dại khờ khạo chỉ biết chơi đùa. Trưởng giả biết vậy trong lòng hoảng hốt lập tức đi vào trong ngôi nhà lửa tìm cách cứu con cho khỏi chết cháy. Ông nói cho chúng biết mọi tai họa: quỉ dữ, trùng độc cùng với lửa lớn các khổ như vậy nối nhau không ngừng. Rắn độc, hổ mang, có cả rắn phúc với quỉ dạ xoa quỉ cưu bàn đồ dã can, chồn cáo và các loại chó chim cắt, chim thứu cú mèo, chim kiêu những thứ nhiều chân giống như sâu chiếu tất cả đều đang đói khát bức não khiến chúng trở thành hết sức đáng sợ. Ngôi nhà dẫy đầy khổ nạn như vậy huống hồ còn bị lửa dữ đang đốt. Các con ngu khờ tuy nghe cha dạy vẫn cứ mê say đùa giỡn không ngừng. Bấy giờ trưởng giả mới nghĩ thế nầy:

Các con như vậy khiến ta càng lo. Ngôi nhà giờ đây có gì vui đâu vậy mà các con vẫn mê chơi giỡn không chịu nghe lời của ta dạy bảo và chúng sắp bị lửa dữ thiêu đốt. Ông liền nghĩ ra một cách phương tiện bảo các con rằng: cha có đủ loại đồ chơi quí báu là những cỗ xe vừa đẹp vừa tốt trang trí tuyệt vời bằng vàng bằng ngọc: xe dê, xe hươu xe bò to lớn, và những xe ấy hiện ở ngoài cửa. Tất cả các con mau mau ra gấp! Cha vì các con nên đã làm ra những cỗ xe ấy, tùy ý các con ưa thích thứ nào hãy lấy mà chơi. Các con nghe nói những xe như vậy tức thì đua nhau chạy mau mà ra đến chỗ đất trống thoát khỏi khổ nạn. Trưởng giả thấy con ra khỏi nhà lửa đến chỗ ngả tư ông liền ngồi lên chỗ ngồi sư tử tự vui mừng rằng bây giờ lòng ta hết sức vui thích. Những đứa con này sinh dưỡng khó khăn nhỏ dại ngu khờ đi vào nhà lửa nơi đầy thú dữ quỉ quái đáng sợ lửa lớn mãnh liệt bốn phía cháy bùng nhưng các con ta đắm say đùa giỡn. Nay ta đã cứu chúng đều thoát nạn vì thế giờ đây lòng ta hoan hỉ. Bấy giờ các con biết cha ngồi yên cùng nhau đi đến thưa với cha rằng xin cho chúng con ba loại xe quí. Như trước đã hứa khi nào các con thoát khỏi nhà lửa thì cho ba xe tùy ý lựa chọn nay đã đến lúc xin cha cấp cho. Trưởng giả rất giàu kho tàng quá nhiều vàng, bạc, lưu ly, xa cừ, mã não. Ông đem của ấy làm những xe lớn trang sức huy hoàng: lan can bao quanh chuông treo bốn mặt dây vàng đan nhau mạng lưới kết ngọc giăng phủ trên xe những giải hoa đẹp kết bằng vàng thật chỗ nào cũng đều treo mắc rủ xuống. Đủ thứ lụa là đầy các màu sắc trang trí xen vào cùng khắp quanh xe. Lụa là mềm mịn đem ra làm nệm vải quí bóng láng loại thượng hảo hạng giá đáng ngàn muôn trắng tươi đẹp sạch đem phủ lên trên. Những con bò trắng mập mạnh sức lực thân hình rất đẹp kéo những xe nầy. Cỗ xe còn có nhiều người đi theo để lo công việc hộ vệ, phục dịch. Đại trưởng giả đem những cỗ xe báu đồng đều mà cho các con của ông. Lúc ấy con ông vui mừng hớn hở ngồi xe báu này dạo khắp bốn phương vui chơi khoái lạc tự tại, vô ngại.

Này Xá Lợi Phất Như Lai cũng vậy: là bậc chí tôn trong các bậc thánh là đấng từ bi của cả thế gian. Hết thảy chúng sinh đều con Như Lai chìm đắm thú vui ở trong thế giới mà không bao giờ có tâm trí sáng. Ba cõi không yên giống như nhà lửa khổ não ngập tràn thật đáng khiếp sợ: sinh, già, bệnh, chết lại thêm buồn lo những ngọn lửa ấy hừng hực thường xuyên. Như Lai đã lìa nhà lửa ba cõi tịch tịnh ở yên rừng thanh tự tính. Nhưng ba cõi nầy đều thuộc Như Lai chúng sinh trong đó con Như Lai cả. Ba cõi như vậy hoạn nạn quá nhiều chỉ có Như Lai mới cứu vớt được. Nhưng tuy Như Lai nói đủ và nhiều song chúng sinh ấy không chịu tin nhận. Sở dĩ như vậy là vì chúng sinh tham đắm sâu nặng vào những dục nhiễm. Bởi vậy Như Lai phải dùng phương tiện nói với chúng sinh có ba cỗ xe chỉ cho chúng sinh nỗi khổ ba cõi và dạy cho họ phương cách thoát ra. Các loại con ấy nếu mà loại nào có tâm quyết định đầy đủ ba minh và sáu thần thông chứng được Duyên Giác và cũng có thể bước lên ngôi vị bất thoái Bồ Tát. Này, Xá Lợi Phất Như Lai nói ra thí dụ như thế cốt để chúng sinh biết cỗ xe Phật. Nếu như các người tin lời Như Lai thì ai cũng sẽ được thành Phật đạo. Cỗ xe Phật Đà vô cùng đẹp sạch cả thế gian này không gì ví bằng. Xe ấy Như Lai hết sức ưa thích tất cả chúng sinh đều nên cúng dường lễ bái, tán dương. Xe ấy đủ hết vô lượng ức ngàn các đại năng lực giải thoát, thiền định. Cùng với trí tuệ và bao phẩm chất của chư Phật Đà. Được xe như vậy khiến cho các con suốt cả thì gian ngày đêm, kiếp số thường được dạo chơi cùng chư Bồ Tát các vị Thanh Văn ngồi trên cỗ xe quí báu như vậy mà đi thẳng đến Bồ Đề đạo tràng. Vì lý do đó tìm khắp mười phương không còn thấy có cỗ xe nào khác trừ đức Như Lai phương tiện lập ra. Này, Xá Lợi Phất tất cả các người đều con Như Lai Như Lai là cha.

Đã bao kiếp số bị khổ đốt thiêu Như Lai cứu vớt làm cho các người ra khỏi ba cõi. Như Lai trước đây tuy nói các người đã được niết bàn nhưng thật sự ra chỉ hết sống chết chưa phải niết bàn. Nên chi mọi việc ngày nay phải làm là chỉ hướng về trí tuệ Phật Đà. Nếu có Bồ Tát ở trong đại hội chuyên tâm lắng nghe về thật pháp ấy của Như Lai dạy các đức Như Lai tuy dùng phương tiện giáo hóa chúng sinh trọng tâm chỉ nhắm vào hàng Bồ Tát. Những người trí thấp tham đắm ái dục Như Lai vì họ nói chân lý khổ họ rất vui mừng việc chưa từng có chân lý về khổ mà Phật đã dạy quả thật là khổ không có cách gì nói khác đi được. Nếu chúng sinh nào không biết nhân khổ chìm sâu nhân ấy không thể ra được Như Lai vì họ phương tiện giải thích nguyên nhân của khổ gốc ở ái dục. Ái dục diệt trừ không nơi nương dựa thì khổ cũng hết ấy mới gọi là chân lý diệt khổ.

Muốn chứng diệt đế nên tu đạo đế thoát mọi buộc ràng gọi là giải thoát. Nhưng được giải thoát Là giải thoát gì? hay chỉ là vì thoát ly hư ảo nên gọi giải thoát kỳ thật chưa được giải thoát hoàn toàn.

Như Lai dạy rằng những người như vậy chưa thật niết bàn vì họ chưa được chứng vô thượng đạo. Ý của Như Lai không muốn đạt đến niết bàn như thế. Như Lai là vua của tất cả pháp nên Ngài tự tại đối với mọi pháp. Vì muốn đem lại an vui hoàn toàn cho cả chúng sinh nên chi Như Lai đã ứng hiện ra trong thế giới này. Nầy Xá Lợi Phất pháp ấn này đây là của Như Lai vì muốn lợi ích hết thảy thế gian nên công bố ra; mặc dù đến đâu chư vị cũng vẫn không nên tuyên truyền một cách dễ dãi. Ai nghe pháp nầy với tâm tùy hỷ cung kính lãnh thọ thì biết người ấy là bậc bất thoái. Nếu ai tin nhận kinh Pháp Hoa nầy thì biết người ấy đã từng gặp Phật trong đời quá khứ, cung kính cúng dường và cũng từng nghe pháp như vậy rồi. Nếu ai tin nổi pháp của Pháp Hoa do tôn giả nói thì những người ấy thấy được Như Lai cũng thấy tôn giả thấy tỷ khưu tăng luôn Bồ Tát chúng. kinh Pháp Hoa nầy là nói cho người trí tuệ sâu xa, còn người biết ít mà nghe kinh nầy ắt sẽ bối rối không sao hiểu nổi. Trí lực các hàng Thanh Văn, Duyên Giác mà còn không thể đối với kinh nầy huống gì người thường. Ngay như tôn giả đối với kinh này còn nhờ đức tin mới bước vào được huống chư Thanh Văn ngoài tôn giả ra. Chư Thanh Văn ấy vì tin lời Phật nên theo kinh này chứ không phải vì trí họ có thể. Nên Xá Lợi Phất đối với những người kiêu căng biếng nhác chấp trước bản ngã đừng nói cho họ về bản kinh nầy. Những kẻ phàm phu trí thức nông cạn đắm say dục lạc dầu nghe kinh này cũng không hiểu được thì đừng nên nói cho họ kinh nầy. Những ai chê bai không tin kinh nầy làm cho đoạn tuyệt giống Phật ở đời.

Những người nhăn nhó hoài nghi kinh này tôn giả hãy nghe Như Lai nói về tội báo của họ. Như Lai tại thế hay đã nhập diệt những ai phỉ báng kinh Pháp Hoa này nghe thấy có người đọc tụng, sao chép bảo trì Pháp Hoa sinh tâm khinh ghét ôm lòng oán hận tôn giả hãy nghe đức Như Lai nói tội báo của họ. Những kẻ như thế thì sau khi chết đọa vào Vô Gián trọn một kiếp số kiếp hết lại sanh tiếp tục như vậy đến vô số kiếp. Ra khỏi địa ngục thì làm bàng sanh làm chó, dã can thân hình ốm gầy đen điu ghẻ lác bị người hành hạ. Là vì ai nấy cũng đều ghét bỏ nên thường đói khát Xương thịt teo khô. Sống chịu khốn khổ chết vì ngói, đá: cắt đứt giống Phật chịu tội báo nầy. Nếu làm lạc đà hoặc sinh làm lừa thường bị chở nặng còn bị đánh đập chỉ nghĩ cỏ, nước chẳng biết gì hơn chê bai kinh này nên bị tội ấy. Nếu làm dã can đi vào xóm làng thân hình ghẻ lác lại đui một mắt bị những trẻ con đánh đập liệng ném chịu đủ đớn đau có lúc đến chết. Nhưng chết thân này lại làm mãng xà thân hình to dài năm trăm do tuần điếc, đần, không chân lết bò bằng bụng bị những trùng nhỏ xúm lại rỉa ăn ngày đêm khốn khổ chẳng chút nghỉ ngừng, phỉ báng kinh này nên bị tội ấy.

Nếu được làm người thì các giác quan mê mờ đần độn thân lùn tướng xấu tay cong chân quẹo mắt đui tai điếc mình cong lưng gù nói ra điều gì cũng chẳng ai tin miệng mồm thối tha qủi quái ám nhập. Bần cùng hèn hạ bị người sai khiến ốm đau liên miên không nơi nương tựa. Làm thân với người người chẳng để ý có được thứ gì thì bị mất ngay. Học nghề thầy thuốc trị bệnh đúng phép nhưng bệnh nặng thêm có khi đến chết. Nếu mình mắc bệnh thì chẳng ai cứu tuy dùng thuốc hay bệnh càng thêm nặng. Người khác phản loạn cướp giật trộm cắp những tội như vậy mình bị họa lây. Tội nhân như thế vĩnh viễn không được gặp Phật thấy Phật vua của chư thánh tuyên thuyết chánh pháp giáo hóa chúng sinh. Tội nhân như vậy thường sinh vào chỗ đủ thứ tai nạn điên điếc cuồng loạn tâm trí khờ khạo vĩnh viễn không hề nghe được Chánh pháp. Hằng sa kiếp số sinh ra là liền bị điếc bị câm giác quan không đủ. Họ ở địa ngục như dạo vườn hoa ở ác đạo khác như ở nhà mình lạc đà và lừa cả heo với chó là chỗ họ sinh chê kinh Pháp Hoa nên bị tội ấy.

Nếu được làm người tự trang sức bằng: điếc, đui, câm, ngọng, nghèo hèn, suy biến. Lại thêm trang phục bằng các thứ bệnh: thủng nước, khô nóng lở lói, phung hủi các loại ung thư. Thân hình hôi thối là nơi tập hợp biết bao dơ bẩn. Chấp chặt bản ngã lại thêm sân hận dục tình nung đốt không kể thú cầm phỉ báng kinh này bị tội như vậy. Này Xá Lợi Phất nếu nói tội báo những kẻ không tin chê kinh Pháp Hoa dù nói cùng kiếp cũng không hết được. Vì thế Như Lai răn dạy chư vị đừng nói Pháp Hoa cho người vô trí.

Những ai có được các căn lanh lợi trí tuệ thông minh nghe nhiều nhớ dai quyết cầu cho được Phật đạo vô thượng những người như vậy thì mới nên nói. Nếu ai từng gặp ngàn ức đức Phật trồng các gốc lành tâm nguyện bền vững những người như thế thì mới nên nói. Nếu ai tinh tấn làm theo từ tâm không tiếc thân mạng mới nói cho họ. Ai biết cung kính không có hai lòng xa kẻ phàm phu ưa ở núi đầm những người như vậy mới nên nói cho. Này Xá Lợi Phất nếu thấy người nào biết xa bạn xấu biết gần bạn tốt những người như vậy mới được nói cho. Nếu thấy con Phật giữ giới trong sạch trong trắng như ngọc cầu kinh đại thừa những người như thế mới được nói cho. Ai không giận dữ ngay thẳng hiền hòa thương xót tất cả kính trọng chư Phật những người như vậy mới nên nói cho. Nếu có con Phật ở trong đại chúng đem tâm trong sáng dùng những nhân duyên ví dụ, ngôn từ nói pháp thông suốt những người như thế mới nên nói cho. Nếu có tỷ khưu muốn được toàn giác cầu pháp bốn phương chấp tay kính nhận chỉ thích thọ trì kinh điển đại thừa chứ không tiếp nhận kinh điển nào khác dầu chỉ một bài bốn câu kệ thôi, những người như vậy mới được nói cho. Như người chí thành tìm cầu xá lợi của chư Như Lai những người tìm cầu Pháp Hoa cũng vậy được rồi kính nhận họ không muốn cầu kinh sách nào khác chưa từng nghĩ đến sách vở ngoại đạo, những người như vậy mới được nói cho. Này Xá Lợi Phất Như Lai nói về vấn đề những người cầu vô thượng giác dù nói cùng kiếp cũng không hết được.

Và những người ấy mới có thể hiểu khi ấy chư vị nên nói cho họ về kinh đại thừa

Phẩm Bốn: Tin Hiểu

Lúc ấy các tôn giả: Huệ Mạng Tu Bồ Đề, Đại Ca Chiên Diên, Đại Ca Diếp và Mục Kiền Liên, từ đức Thế Tôn nghe được điều chưa từng có: ấy là nghe Ngài trao cho tôn giả Xá Lợi Phất lời ghi thành tựu tuệ giác vô thượng, thật là hiếm có, nên hớn hở vui mừng, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa pháp y, trần vai phải, quì gối phải sát đất, chuyên nhất tâm trí, chắp tay chiêm ngưỡng đức Thế Tôn, rồi cúi mình cung kính bạch đức Thế Tôn: chúng con ở vào địa vị đứng đầu chư tăng, tuổi đều già nua, ai cũng tự cho đã được niết bàn, không đủ sức làm gì nữa, nên không thể tiến lên mà cầu quả vô thượng bồ đề. Trước đây, mỗi khi đức Thế Tôn thuyết pháp lâu, tuy chúng con lúc ấy cũng ngồi nghe, nhưng thân thể mệt mỏi, chỉ nghĩ nhớ ba pháp: không, vô tướng và vô tác. Còn đối với pháp Bồ Tát, như thần thông du hóa, làm sạch nước Phật, làm nên chúng sinh thì chúng con không thích thú. Tại sao? Vì đức Thế Tôn đã làm cho chúng con thoát ba cõi, chứng niết bàn, hơn nữa, chúng con đã già yếu, nên đối với tuệ giác vô thượng mà đức Thế Tôn dạy cho Bồ Tát, chúng con không còn ham thích nữa. Ngày nay, đối trước đức Thế Tôn, chúng con được nghe Ngài trao cho hàng Thanh Văn lời ghi thành tựu tuệ giác vô thượng, khiến cho chúng con vô cùng hoan hỷ, việc chưa từng có. Chúng con không ngờ bỗng nhiên ngày nay lại được nghe điều rất hiếm có ấy! Chúng con tự mừng một cách sâu xa, vì được lợi ích lớn: vô số ngọc báu không cầu mà được.

Bạch đức Thế Tôn, bây giờ chúng con rất vui và xin trình bày một ví dụ để nói rõ ý nghĩa ấy. Ví như có người tuổi còn nhỏ dại, bỏ cha trốn đến xứ khác, ở đó lâu đến mười, hai mươi, năm mươi năm. Khi tuổi đã lớn, lại thêm khốn cùng, người con ấy bôn ba khắp nơi để tìm kiếm cơm áo, lần hồi đến đúng chỗ người cha ở. Còn người cha thì vì từ trước đến nay tìm con không được, nên dừng lại và ở tại đô thành ấy. Ông rất giàu. Tài sản và bảo vật, như bạc vàng, lưu ly, san hô, hổ phách, pha lê, trân châu thì vô số. Các kho tàng đều tràn đầy. Rất nhiều phụ tá, môn lại, người giúp việc. Voi ngựa, xe cộ, bò dê thì vô số. Thu chi lợi tức khắp cả các nước. Thương khách tấp nập.

Người con nghèo khốn đi qua các vùng dân cư, hết chỗ nầy đến nơi nọ và cuối cùng đến trúng ngay đô thành của người cha đang ở. Người cha vẫn luôn luôn thương nhớ con. Xa con đã hơn năm mươi năm, nhưng chưa bao giờ ông đem việc nầy nói với ai, chỉ suy nghĩ riêng và hối hận, Ông lo già nua, nhiều tiền của, vàng ngọc, kho lẫm tràn đầy, không có con cháu, một ngày kia chết đi, không có người giao phó thì của ấy chắc sẽ tiêu tan. Lo nghĩ như thế nên ông thường tha thiết nhớ con. Ông nghĩ ước gì gặp được con để giao của thì hết lo nghĩ và vui thích biết chừng nào!

Bạch đức Thế Tôn, người con nghèo khốn, làm thuê làm mướn, lần hồi đến nhằm lâu đài người cha, đứng lại bên cửa, xa xa thấy người cha ngồi trên ngai sư tử, có ghế đỡ chân cũng cẩn chạm bằng vàng ngọc. Các bà la môn, sát lợi và cư sĩ kính cẩn bao quanh. Thân ông trang sức bằng ngọc trân châu anh lạc giá trị ngàn vạn tiền vàng. Môn lại, tôi tớ cầm quạt lông trắng đứng hầu hai bên. Trên đầu thì che trướng đính ngọc, có các tua rủ xuống là những dải phan kết hoa. Dưới đất thì được rưới nước thơm và rải những thứ hoa danh tiếng. Bảo vật thì la liệt và đang được tính toán thu chi. Đủ thứ nghiêm sức, uy đức đặc thù như vậy. Người con khốn quẩn thấy người cha có uy lực lớn lao đến thế đâm ra sợ hãi, hối tiếc đã đến nhầm chỗ này. Thầm nghĩ rằng đây là vua hoặc ngang với vua, không phải nơi mình làm thuê kiếm ăn. Chi bằng đi tới xóm nghèo, có chỗ bán sức, cơm áo dễ kiếm hơn. Nếu ở lâu nơi đây ta có thể bị cưỡng bách làm việc. Nghĩ vậy nên liền bỏ chạy. Lúc đó, ông phú trưởng giả người cha ngồi trên ngai sư tử, thấy con thì biết ngay, rất vui mừng, nghĩ rằng tài vật kho tàng của ta nay đã có người để giao phó. Ta luôn luôn nhớ đứa con nầy, không sao gặp được, thế mà bỗng nhiên nay nó tự đến, rất đúng với ước nguyện của ta. Ta tuy già, nhưng vẫn còn ham con tiếc của! Cấp tốc sai người chạy theo dẫn về. Phái viên chạy mau đến bắt. Người con kinh hãi, lớn tiếng kêu oan, tôi đâu có xúc phạm gì các ông, tại sao lại bắt tôi? Phái viên bắt càng gấp và kéo bừa về. Do đó, người con nghèo khốn tự nghĩ mình vô tội mà bị bắt như bắt tù, e phải chết. Càng nghĩ càng sợ nên ngất xiủ đi, ngã xuống đất. Người cha từ xa thấy vậy liền bảo phái viên: ta không cần người ấy nữa, đừng dẫn về bằng cách cưỡng bách như thế! Hãy lấy nước lạnh rưới lên mặt cho người nầy tỉnh lại và đừng nói gì với người ấy nữa. Vì sao? Vì người cha biết rõ con mình ý chí thấp hèn. Ông cũng tự biết chính sự cao sang của mình khiến cho con mình khiếp sợ. Biết đích xác là con trai của mình, nhưng người cha dùng phương tiện, không nói với ai người này là con mình. Ông bảo phái viên nói với người ấy rằng ta thả anh, anh muốn đi đâu tùy ý. Người con nghèo khốn hết sức vui mừng, từ đất đứng dậy, đi đến xóm nghèo để kiếm tìm cơm áo.

Bấy giờ trưởng giả muốn dẫn dụ con mình nên vận dụng phương tiện. Ông kín đáo sai hai người thân hình tiều tụy, không uy đức gì và dặn họ rằng: các ngươi đi tìm người nghèo khổ vừa rồi, khi gặp nên từ từ nói với người ấy ở đây ta cần thuê người giúp việc, trả giá gấp đôi. Nếu chịu thì dẫn về cho làm. Anh ấy có hỏi muốn thuê làm gì thì các ngươi bảo là thuê quét dọn đồ dơ bẩn và chúng tôi cũng cùng làm với anh. Hai phái viên tức tốc đi tìm người nghèo khốn. Tìm được rồi, nói rõ mọi việc. Người con nghèo khốn hỏi biết giá thuê xong rồi, liền đi đến lâu đài người cha để quét dọn đồ dơ bẩn với hai người kia.

Người cha thấy con như vậy vừa thương xót vừa quái lạ. Ngày khác, từ trong cửa sổ xa xa thấy thân con gầy ốm tiều tụy, phân đất bụi bặm làm bẩn cả người. Ông lập tức cởi chuỗi ngọc, áo mềm mịn tốt nhất và các vật trang sức khác, thay vào các thứ đó, ông mặc chiếc áo thô rách dơ dáy, lại còn làm cho bụi đất lấm lem cả người, tay phải cầm dụng cụ quét dọn đồ dơ bẩn, dáng bộ hình như ghê nhờm đồ dơ, đến bảo các người làm thuê: các người hãy làm cho siêng, đừng biếng lười, với phương tiện ấy ông mới có thể gần gũi con ông. Sau đó lại bảo: chàng trai này, hãy làm luôn ở đây, đừng đi đâu nữa. Ta sẽ tăng tiền thuê cho anh. Cần vật gì, như: thau, chậu, gạo, bún, muối, dấm, v.v... đừng có e ngại. Có người già để sai vặt kia, nếu cần thì ta cấp cho. Anh hãy yên tâm. Ta như cha anh, đừng có lo nghĩ gì cả. Sở dĩ ta đối xử như vậy, vì ta già cả mà anh thì trai trẻ, hơn nữa, anh làm việc rất siêng năng, thật thà, không giận dữ, không oán than. Ta không thấy anh có những tính xấu như các người làm thuê khác. Từ nay về sau ta xem anh như con trai của ta sinh ra. Lập tức, trưởng giả đặt cho cái tên gọi là con. Bấy giờ người con nghèo khốn tuy mừng vì sự đối đãi ấy, nhưng vẫn xưng hô như cũ, nghĩ mình là người làm thuê hèn hạ. Vì vậy nên hai mươi năm trời vẫn chỉ lo quét dọn đồ dơ bẩn. Qua thì gian này hai bên mới tin nhau. Từ đó, người con nghèo khốn mới ra vào trong lâu đài một cách tự tại. Nhưng chỗ ở thì vẫn thích chỗ cũ.

Bạch đức Thế Tôn, bấy giờ trưởng giả bị bệnh nặng, tự biết sắp mất, mới nói với người con nghèo khốn, ta có rất nhiều vàng ngọc, kho tàng tràn đầy. Trong đó nhiều ít, đáng lấy đáng cho thế nào, con phải biết cho rõ. Ý cha như vậy, con nên làm theo, vì nay cha với con là một. Con phải chú ý đừng để thất thoát! Khi ấy, người con nghèo khốn liền vâng lời, lãnh nhận và biết rõ mọi thứ: vàng bạc, châu báu, kho tàng, nhưng không có ý mong lấy một vật gì, dù chỉ đủ một bữa ăn và chỗ ở vẫn như cũ, cái tâm lý thấp kém cũng chưa chịu bỏ. Phải đợi ít lâu nữa, cha biết con tâm trí đã rộng mở, chí lớn đã thành tựu và đã biết khinh bỉ tâm lý ngày trước của mình, nên lúc sắp chết, ông gọi con và triệu tập họ hàng, bà con, quốc vương, đại thần, sát lợi, cư sĩ đến. Khi mọi người tập họp cả rồi, ông tuyên bố: xin các vị biết cho, người này là con trai của tôi, do tôi sinh ra; trước đây, tại đô thành cũ, con tôi đã bỏ tôi mà đi, lưu lạc khổ sở hơn năm mươi năm. Con tôi tên như vậy, tôi tên như vậy. Ngày trước, tại đô thành ấy tôi lo lắng kiếm tìm mãi mà không được, hôm nay, tại đây bỗng nhiên tôi gặp được con tôi. Nó thật là con tôi, tôi thật là cha nó. Do đó, hết thảy tài sản, bảo vật của tôi đều thuộc về con tôi cả. Và, trước đây thu chi thế nào con tôi đều đã biết rõ. Bạch đức Thế Tôn, khi người con nghèo khốn nghe lời ấy của người cha trưởng giả thì khôn xiết vui mừng, việc chưa từng có, nghĩ rằng mình vốn không có lòng mong cầu, vậy mà bây giờ kho báu tự đến.

Bạch đức Thế Tôn, người cha, vị trưởng giả giàu có ấy chính là đức Thế Tôn. Chúng con chỉ như con Phật, nhưng đức Thế Tôn thường gọi chúng con là con Phật. Bạch đức Thế Tôn, chúng con vì ba sự đau khổ mà phải chịu biết bao nhiêu nóng bức phiền bực trong vòng sống chết, đời này vẫn còn ngu mê, lầm lẫn, không biết nhận thức, nên ưa thích giáo pháp thấp nhỏ. Đức Thế Tôn bảo chúng con phải vận dụng TƯ, DUY, TU để quét sạch lý luận dơ bẩn đối với các pháp. Trong lời dạy ấy, chúng con đã nỗ lực tinh tiến, đạt được niết bàn như cái giá một ngày làm thuê. Chỉ được như vậy mà chúng con rất mừng, tự cho đã đầy đủ và tự bảo, ở trong giáo pháp của đức Thế Tôn, chúng con nhờ nỗ lực tinh tấn nên đã thu nhận rất nhiều. Nhưng đức Thế Tôn biết tâm lý chúng con vốn đắm say dục lạc thô tệ, vì thế, nên ưa thích giáo pháp thấp nhỏ, do đó tạm thời buông bỏ mà chưa bảo rằng các người cũng có phần nhận được kho tàng trí tuệ của Như Lai, mặc dù đức Thế Tôn đã dùng phương tiện nói cho chúng con biết về kho tàng trí tuệ ấy. Chúng con từ đức Thế Tôn nhận được niết bàn chỉ như cái giá làm thuê một ngày, lại cho đã được lớn lao; còn đối với cỗ xe vĩ đại thì chúng con không có chí mong cầu. Chúng con cũng nương vào trí tuệ của đức Thế Tôn mà diễn giảng trí tuệ ấy cho các vị Bồ Tát, nhưng tự mình thì không có chí mong cầu. Vì sao? Vì đức Thế Tôn biết tâm chúng con ưa giáo pháp thấp nhỏ, nên dùng phương tiện để thuyết pháp theo ý muốn chúng con, chúng con cũng không hề biết mình thật là con Phật. Ngày nay chúng con mới biết đức Thế Tôn không bao giờ lẫn tiếc về trí tuệ của Ngài. Tại sao thế? Vì lẽ, chúng con xưa nay thật là con Phật, nhưng lại ưa giáo pháp thấp nhỏ, nếu biết ưa thích giáo pháp vĩ đại thì Ngài đã dạy giáo pháp ấy cho chúng con rồi. Ngày nay qua kinh Pháp Hoa nầy đức Thế Tôn tuyên bố chỉ có độc nhất cỗ xe Phật Đà, thế mà ngày trước, trước mặt chư vị Bồ Tát, Ngài chê Thanh Văn chúng con ưa thích giáo pháp thấp nhỏ, thâm ý của Ngài là chỉ muốn đem giáo pháp vĩ đại để giáo hóa chúng con. Do đó, chúng con vốn không có tâm mong cầu mà ngày nay kho báu vĩ đại của đấng Pháp Vương tự đến với chúng con. Con Phật đáng được gì, chúng con đã nhận đủ cả.

Lúc ấy tôn giả đại Ca Diếp muốn lặp lại ý nghĩa đã nói, nên dùng thể kệ để diễn xuất: Chúng con hôm nay nghe tiếng Thế Tôn lòng mừng khôn tả được chưa từng có.

Đức Thế Tôn dạy chư vị Thanh Văn sẽ được thành Phật như vậy nghĩa là đống ngọc vô thượng của đức Thế Tôn chúng con không cầu mà tự nhiên được. Như cậu bé trai nhỏ dại ngu khờ bỏ cha trốn đi đến chốn xa lạ. Lênh đênh các xứ hơn năm mươi năm, người cha lo nhớ tìm kiếm khắp nơi. Kiếm tìm quá mệt dừng một đô thành tạo lập lâu đài vui với ngũ dục.

Ông rất giàu sang lắm bạc nhiều vàng xa cừ, mã não chân châu, lưu ly voi, ngựa, dê, bò xe liễn, xe dư và lắm xe thuyền có lắm đất ruộng lắm người phục dịch lại nhiều nhơn dân. Lợi tức thu chi khắp cả các nước thương khách bán buôn đâu đâu cũng có. Hàng vạn ức người kính trọng hướng về thường được vua chúa quí mến quan tâm quan quyền hào tộc ai cũng tôn trọng.

Vì nhiều duyên cớ đông người qua lại giàu sang đến thế thế lực lại lớn nhưng vì tuổi già nên càng nhớ con ngày đêm lo nghĩ cái chết sắp đến con dại bỏ ta hơn năm mươi năm kho tàng bảo vật biết làm sao đây? Người con nghèo khốn vì kiếm áo cơm xứ nhỏ xứ lớn lui tới tới lui chỗ này nơi khác. Chỗ có chỗ không đói khát ốm gầy thân hình ghẻ chóc.

Lần hồi đi đến trúng ngay đô thành người cha đang ở làm thuê làm mướn bất ngờ đến nhằm lâu đài người cha. Trưởng giả lúc ấy ngồi ở trong cửa giăng trướng báu lớn ngồi ngai sư tử quyến thuộc bao quanh lắm người hầu hạ. Lại có những người kế toán vàng ngọc thu chi tiền của ghi chép sổ sách. Người nghèo thấy cha sang cả tôn nghiêm thì nghĩ là vua hoặc ngang với vua

lo sợ tự trách đến chi chốn này! Lại thầm nghĩ rằng nếu ở đây lâu có thể bị ép bắt buộc làm việc. Suy nghĩ thế rồi người nghèo bỏ chạy để hỏi xóm nghèo xin đến làm thuê. Lúc ấy trưởng giả ngồi ngai sư tử xa thấy con mình biết mà không nói sai ngay phái viên đuổi bắt đem về. Người nghèo la hoảng té xỉu xuống đất vì nghĩ người này bắt mình chắc giết.

Sao vì cơm áo mà phải đến đây?! Trưởng giả biết con ngu si hèn kém chắc chắn không tin ta nói là cha.

Ông liền phương tiện sai bảo người khác chột mắt, lùn xấu không chút uy đức nói với người ấy ta muốn thuê mướn quét dọn dơ bẩn trả giá gấp đôi.

Người nghèo nghe nói vui vẻ đi theo đến dọn đồ dơ làm sạch phòng nhà. Ngồi trong cửa sổ trưởng giả thường xuyên quan sát con mình ngu muội hèn kém ưa việc tồi tàn. Do đó trưởng giả mặc áo xấu dơ cầm đồ dọn bẩn đi đến chỗ con kiếm cách gần gũi bảo hãy siêng làm ta thêm tiền công cho dầu xoa chân ăn uống đầy đủ mền nệm dày ấm. Trưởng giả cặn kẽ anh làm cho siêng lại dịu dàng bảo anh như con ta. Trưởng giả khôn khéo sai bảo dần dần ra vào lầu đài

sau hai mươi năm bảo nắm mọi việc trong lầu đài ấy. Ông chỉ cho biết tất cả vàng ngọc tài sản thu chi đều cho biết hết. Đãi ngộ như thế nhưng người nghèo khốn vẫn ở ngoài cửa nương náu chòi tranh tự nghĩ phận nghèo đâu có của đó. Đợi ít lâu nữa trưởng giả biết con tâm trí dần dần đã lớn rộng ra muốn giao tài sản ông họp họ hàng quốc vương, đại thần sát lợi, cư sĩ.

Trước những người ấy ông nói người nầy là con trai tôi bỏ tôi mà đi đến nơi xứ khác đã năm mươi năm. Từ ngày gặp lại cho đến hôm nay cũng đã kéo dài hai mươi năm nữa. Xưa nơi thành ấy mất người con này tôi tìm khắp nơi mới đến ở đây. Ngày nay tất cả tài sản tôi có lầu đài, gia nhân đều giao con tôi mặc tình sử dụng.

Người con tự nghĩ xưa kia nghèo khốn tâm chí thấp hèn nay từ nơi cha được nhiều trân bảo luôn cả lầu đài toàn bộ tài sản nên rất vui mừng như chưa từng có. Thế Tôn cũng vậy biết rõ chúng con chỉ thích thấp nhỏ nên Ngài chưa từng tuyên bố chúng con cũng được làm Phật, chỉ nói chúng con đạt được một ít thành quả vô lậu nên chi chỉ thành những vị Thanh Văn trong cỗ xe nhỏ. Đức Thế Tôn dạy chúng con giảng nói đường lối vô thượng nếu ai tu tập trọn vẹn đường này đều sẽ thành Phật. Vâng lời Thế Tôn chúng con cũng đã tận dụng những thứ thí dụ, nhân duyên cùng bao ngôn từ để giảng nói về đường lối tối thượng cho đại Bồ Tát. Những con Phật ấy từ nơi chúng con nghe đường lối này ngày đêm tư duy nỗ lực tu tập bấy giờ chư Phật liền thọ ký cho trong đời vị lai sẽ được thành Phật. Thế mà chúng con từng nghĩ lầm rằng kho tàng bí yếu của chư Thế Tôn chỉ để nói cho các vị Bồ Tát chúng con không được nghe các pháp ấy; như người nghèo khốn tuy được gần cha và biết bảo vật nhưng không mong lấy. Chúng con tuy giảng kho tàng chánh pháp của đức Thế Tôn nhưng tự chúng con lại không muốn có thì cũng như vậy. Chúng con mới được niết bàn nội tâm nhưng lại tự cho là đã đầy đủ chỉ biết việc ấy không biết gì hơn. Chúng con nếu được nghe đến các việc: “Tịnh Phật quốc độ giáo hóa chúng sinh” thì không cảm thấy thích thú chút nào.

Tại sao như vậy? Bởi vì tất cả các pháp đều không không sinh không diệt không lớn không nhỏ không có phiền não không cần diệt trừ tư duy như vậy cho nên chúng con không thích gì hết. Với trí tuệ Phật chúng con suốt đời không ham không mê không chí ưa thích trong khi đối với niết bàn của mình thì lại tự bảo là đã cứu cánh. Chúng con trường kỳ tu tập pháp “không” thoát được họa hoạn khổ não ba cõi làm cho thân này thành thân cuối cùng ấy là chứng được niết bàn “hữu dư”.

Thế là những lời Thế Tôn giáo huấn chúng con tự cho đã thực hiện được một cách đúng đắn nên nghĩ thế là đã đền đáp được hồng ân chư Phật. Chúng con tuy vì các con của Phật nói pháp Bồ Tát để họ cầu được trí tuệ Phật Đà nhưng chính chúng con đối với pháp ấy không thích bao giờ. Đức Đại Đạo Sư bỏ qua chúng con chính vì xét biết cái tâm lý ấy.

Và ngay từ đầu Ngài không khuyên dạy tinh tiến bước lên sẽ được thật lợi. Như ông trưởng giả biết con chí kém nên dùng phương tiện nhu phục lòng con sau đó mới giao tất cả tài sản. Thế Tôn cũng vậy làm việc hiếm có: biết rõ chúng con chí thích thấp nhỏ nên đức Thế Tôn dùng phương tiện lực trước hết điều phục tâm trí chúng con rồi sau mới dạy đại trí Phật Đà.

Ngày nay chúng con được chưa từng có vốn không trông mong mà nay được cả, như người nghèo khốn được bao của báu. Bạch đức Thế Tôn ngày nay chúng con được đạo được quả được mắt trong suốt thấy pháp “vô lậu.” Chúng con trường kỳ nghiêm trì tịnh giới nên ngày hôm nay nhận được thành quả. Ở trong giáo pháp của đức Pháp Vương chúng con lâu ngày thực hành phạm hạnh ngày nay nhận được thành quả vĩ đại không có gì hơn. Chúng con ngày nay mới thật Thanh Văn đem cái tiếng nói của tuệ giác Phật phát lộ ra khắp cho mọi người nghe. Chúng con ngày nay cũng thật La Hán ở trong thế gian bao gồm hết thảy chư thiên nhân loại ma vương phạm thiên khắp ở trong đó đáng được cúng dường. Hồng ân Thế Tôn Ngài đã vận dụng mọi cách hiếm có thương xót giáo hoá ích lợi chúng con. Nên dầu trải qua vô lượng ức kiếp ai người có thể trả được ân ấy? Tay chân phục vụ lễ kính sát đất cúng hiến tất cả không trả được ơn. Đội bằng đỉnh đầu vác với hai vai hằng sa kiếp số tôn kính hết lòng; Lại hiến cỗ bàn cực kỳ mỹ vị hay dâng áo quí nhiều đến vô lượng đồ nằm thuốc thang cúng hiến đủ cả; Đem gỗ chiên đàn các thứ trân bảo dựng xây bảo tháp và cất tự viện rồi dùng vải quí trải lên trên đất với những cách ấy dâng cúng Thế Tôn qua hằng sa kiếp không đền được ơn. Chư Phật là bậc cực kỳ hiếm có lại có đủ cả vô lượng vô biên đại thần thông lực ngoài sức nghĩ bàn; Ngài không sai sót lại không xao động làm vua các pháp vậy mà có thể vì kẻ thấp kém Ngài nhẫn chịu được mọi sự thấp kém. Đối với những kẻ phàm phu cố chấp Ngài vẫn tùy nghi thuyết pháp cho họ vì lẽ đối với tất cả các pháp Thế Tôn đã được tự tại hoàn toàn. Thế Tôn biết hết thị hiếu, sở thích chí hướng, năng lực của các chúng sinh rồi tùy sức họ làm được những gì thì dùng vô lượng những loại thí dụ thuyết pháp cho họ. Lại tùy căn lành của chúng sinh có từ các đời trước, và biết rất rõ ai đã thuần thục ai chưa thuần hóa, xét đủ mọi mặt biết rành tất cả rồi chính ở nơi cỗ xe duy nhất Thế Tôn tùy nghi nói thành ba cỗ.