Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Sách › Ban phiên dịch Huệ Quang
Phật Tổ Đạo Ảnh - Quyển 1
- Tác giả
- Hư Vân
- Dịch giả
- Ban phiên dịch Huệ Quang
- Thông tin
- Ghi trên sách: Nguyên tác: Đại sư Hư Vân - Chuyển ngữ: Ban phiên dịch Huệ QuangHồng Đức, 2013
Đời Thứ 68: Thiền Sư Mộc Trần Đạo Mân (1596 - 1674)
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ MỘC TRẦN ĐẠO MÂN
(1594- 1674)
Lĩnh Nam thượng hiện bậc thâm uyên
Hoằng Giác đại sư đợi đủ duyên
Nối pháp Tây Thiên truyền ấn tín
Tiếp dòng Đông Chấn hoá Trung Nguyên
Nghìn sông, trăng chiếu lìa điềm báo
Vạn dặm, mây trôi vẫn lặng yên
Tám đạt, bảy thông¹³¹luôn tự tại
Hàng Tô dạo đến Triệu cùng Yên.
———
131.Bảu thông tám đạt( thất thông bát đạt): mô tả cách ngộ triệt để rõ ràng , vận dụng thông suốt không chướng ngại.
Thiền sư Mộc Trần Đạo Mân¹³² họ Lâm, người Lĩnh Nam, đến tham học với thiền sư Mật Vân, rồi sau đó tham học với Thiên Đồng Viên Ngộ. Một hôm, nhân tham câu thoại đầu” Ương quật sản nạn” ¹³³, đã quán triệt thiền cơ và được Mật Vân ấn khả. Khi thiền sư Mật Vân viên tịch, ngài kế thừa pháp tịch, rồi sau đó khai pháp ở Bình Dương.
Thế Tổ Chương Hoàng Đế ¹³⁴ rất kính trọng ngài, nên mời vào cung thuyết pháp.
Một hôm, có vị tăng hỏi:
-An cư trong hoàng cung cẩn mật, một chút gió cũng không lọt vào, đắc được ý chỉ sẽ trở về nam, ẩn cư thong dong, nắm vững thì đâu cần thắc mắc. Vậy thì, thế nào là buông một câu?
Ngài nói:
-Triệt ngộ rõ ràng, vận dụng thông suốt không bị chướng ngại.
Vị tăng nói:
-Thế thì một mặt trăng in bóng nghìn sông, đi hay đến đều không lưu dấu.
-Mặc sức tung hoành
-Đã thấm nhuần mưa móc, duỗi tay thẳng đến Tràng An.
-Ta chỉ bằng lòng với ông một nửa.
Về sau ngài thị tịch, tháp an trí tại Bình Dương, thuỵ hiệu Hoằng Giác Thiền Sư.
Bài tán
Khế cơ Thái Bạch
Tiếp sóng Hô Đà
———
132.Thiền sư Mộc Trần Đạo Mân( Mộc Trần Đạo Mân thiền sư): thiền tăng cuối đời Minh đầu đời Thanh , thuộc tông Lâm Tế. Năm 27 tuổi, ngài xuất gia, thọ giới cụ túc với đại sư Hám Sơn Đức Thanh. Sau đó, ngài đi tham học và hoằng hoá khắp nơi. Vào năm Khang Hi thứ 13, nhà Thanh, ngài an nhiên thị tịch, trụ thế 79 năm, tháp được tôn trí tại Bình Dương.
133.Ương quật sản nạn: nhân duyên Ương- quật- ma- la xin Phật dạy cách cứu người phụ nữ sanh khó.
134. Chương Hoàng Đế: Thanh Thế Tổ Thuận Trị.( 1644- 1662).
Bút cuốn gió mây
Thốt lời sấm sét
Ngộ vận thông suốt
Côn, Kình biến hoá
Trống pháp thúc giục
Khắp chốn hoàng cung.
Đời Thứ 68: Thiền Sư Mục Vân Thông Môn (1599 - 1671)
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ MỤC VÂN THÔNG MÔN.
(1599- 1671)
Cửa ngỏ thông qua nhẹ gót vào
Hạnh duyên sư ngộ rõ âm hao
Phiền não lúc bệnh tiêu đâu mất
Mê muội khi mê tỉnh rụi nào
Chẳng vậy, chẳng vậy lại chẳng vậy!
Vì sao, vì sao, bởi vì sao
Ngôn từ vốn đã không tròn nghĩa
Đường lớn thong dong kịp bước mau.
Thiền sư Mục Vân Thông Môn họ Trương, người Thường Thục, Giang Tô. Một hôm, ngài đến tham vấn hoà thượng Thiên Đồng ngộ và trình bài kệ Vạn Tùng Quan hỏi, trong đó có câu:
Lối xưa tùng rậm hai mươi dặm
Qua đó nào hay lạnh thấu xương
Hoà thượng Viên Ngộ hỏi:
- Tại sao không nói” Thuở ấy ai mà không lạnh thấu xương?”
Ngay câu nói của thầy, ngài có sự tỏ ngộ. Về sau nghe tiếng chuông, ngài hoát nhiên đại ngộ. Một hôm, ngài viết lại những hiện trạng của căn bệnh và thưa:
-Con đến trình lên sự thật
Xem xong hòa thượng Viên Ngộ nói:
-Đây đều là những tin tức không thật, ông hãy trình bày những gì đúng với thực tế cho ta xem nào!
Nghe vậy , ngài dang hai tay ra.
Hoà thượng Viên Ngộ nói:
-Không đúng! Không đúng!
Ngài thưa:
-Hoà thượng giấu con không được đâu.
Hoà thượng Viên Ngộ vui vẻ bỏ đi. Sau đó, ngài khai pháp ở Cổ Nam, Hạc Lâm. Năm Khang Hy thứ 10 (1671) nhà Thanh, ngài an nhiên thị tịch, trụ thế 73 năm, tháp được tôn trí tại Tú Phong, Cô Tô.
Bài tán
Dang rộng hai tay
Cát đằng đầy đất
Trình bày sự thật
Nước lạnh trong lửa
Cha từ con hiếu
Mưa tạnh mây đùn
Mịt mờ đêm tối
Khêu cao đèn huệ
Đời Thứ 68: Thiền Sư Vạn Như Thông Vi (1594 - 1657)
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ VẠN NHƯ THÔNG VI
(1594- 1657)
Tế thô thiền ngữ lý sâu thay
Việc tục phàm tâm hiện rõ bày
Lẩn tránh không thành chân thể hiện
Chẳng còn vương vấn ở đời nay
Long Trì nước lặng vờn trăng tỏ
Hạc Lãnh trời cao chộp cá bay
Tin tức loan truyền ai tín nhiệm
Hồ nghi muôn thuở mới là hay.
Thiền sư Vạn Như Thông Vi¹³⁵ họ Trương, người Hoà Trung. Một hôm, ngài vào thành thấy một nhà nọ đánh đuổi người đầy tớ và nói:” Xem mày trốn ở đâu?”. Bất giác , ngài hoát nhiên tỏ ngộ, liền nói bài kệ:
Không nơi ẩn trốn, trốn nơi nào
Trần trụi toàn thân bên liếp rào
Nực cười Hoa Đình chàng đưa khách
Cát Đằng đành phải Thái Lang bao.
Ngài trình kệ với hoà thượng Thiên Đồng Viên Ngộ và được ấn khả. Ngài khai pháp ở Long Trì, sau khi thị tịch, tháp được an trí ở phía trước sườn núi Long Trì.
Bài tán
Toàn thân trần trụi
Không rời Nhị, Tam¹³⁶
Thẳng đến nhất thừa
Sóng lớn dồn dập
Ưng bay trên mây
Ưu- đàm trong lửa
Trên núi Long Trì
Mây tụ sương tan.
———
135.Thiền sư Thông Vi( Thông Vi thiền sư: thiền tăng cuối đời Minh đầu đời Thanh, năm 19 tuổi xuất gia và thọ cụ túc tại chùa Hưng Thiện. Năm Sung Trinh thứ 13(1640), ngài khai pháp taị viện Như Như, rồi sau đó hoằng hoá rất nhiều nơi. Vào năm Thuận Trị thứ 14(1657) nhà Thanh, ngài an nhiên thị tịch, trụ thế 64 năm, tháp được an trí tại núi Long Trì.
Đời Thứ 68: Thiền Sư Phù Thạch Thông Hiền ( 1593 - 1667)
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ PHÚ THẠCH THÔNG HIỀN.
(1593- 1667)
Cóc nhái chuột kêu suốt cả ngày
Thấp cao lĩnh hội tự mình hay
Lợi trùng, bảo hộ mầm tươi tốt
Hại vật, tổn thương thế giới đầy
Muôn loại diễn âm chân nghĩa hiện
Nhất tâm bất loạn hợp thiền ngay
Chúng sanh khó độ luôn cần độ
Chớ quản gian nan vạn dặm dài.
Thiền sư Phù Thạch Thông Hiền họ Triệu, người Đương Hồ. Tình cờ xem nhân duyên Thất hiền nữ quán thi đà lâm, ngài tỏ ngộ, liền nói kệ:
Một bầy ếch nhái kêu lao nhao
Loãng oãng râm ran cạnh bờ ao
Thông báo Ngũ Hồ hạ khách đến
Từ này có thể chẳng cần vào.
Sau đó, ngài tham vấn hoà thượng Mật Vân ở Thiên Đồng, đắc yếu chỉ thiền. Ngài khai pháp ở chùa Thạch Phật, thôn Độn, vùng Tùng Lăng. Sau khi thị tịch, nhục thân ngài được an táng ở Kính Sơn.
Bài tán
Trong rừng Thi Đà
Chỉ cười một tiếng
Vạn biệt nghìn sai
Sương bay trời chiếu
Gặp phải lung linh
Mắt bừng sáng tỏ
Đánh mưa dẹp gió
Một gậy mà thôi.
Đời Thứ 68: Thiền Sư Lâm Dã Thông Kì (1595 - 1652)
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ LÂM DÃ THÔNG KÌ
(1595- 1652)
Tìm kiếm vị lai mặt mũi mình
Bất ngờ bị trượt hiện nguyên hình
Không mê, không ngộ, không gì cả
Có bít, có thông, có trọng khinh
Đánh mắng là ai đều huyễn hoá
Khen chê quên nó rất vô tình
Thấu nguồn đạt pháp thong dong bước
Trong lửa sen hồng hiện đẹp xinh.
Thiền sư Lâm Dã Thông Kỳ họ Thái, người Tử Đà, vùng Hợp Dương, đất Thục. Ngài tham câu thoại” Một niệm trước khi chưa sanh”. Một hôm, nhân trượt chân rơi xuống lầu, ngài tỉnh ngộ, liền đến tham vấn hoà thượng Thiên Đồng Mật Vân. Gặp lúc hoà thượng Thiên Đồng thượng đường, ngài hỏi:
-Hôm nay, tăng chúng khắp nơi vân tập, ai nấy đều đứng sừng sững cả nghìn nhận biết đâu chừng mọi người đều ngộ thì sao?
-Ông lại mộng thấy gì sao?
-Ngộ còn không có mộng cái gì
-Nay ông mê hay ngộ?
-Kẻ học này không trụ trong mê, ngộ
-Vậy thì ông trụ chỗ nào?
Ngài đảnh lễ Thiên Đồng, rồi đi ra. Sau đó, ngài khai pháp ở chùa Thê Chân, đến khi thị tịch được an táng và xây tháp tôn thờ nơi này.
Bài tán
Vách cao nghìn nhận
Là cái gì đây
Mê ngộ không vướng
Cũng là cách ngăn
Chỉ lạy một lạy
Hoa sen trong lửa
Lập kế sinh nhai
Nghiệm hết long xà.
Đời Thế 68: Thiền Sư Lâm Cao Thông Dự (1588 - 1646)
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ LÂM CAO THÔNG DỰ
(1588- 1646)
Khánh Sơn chuông trống chuyển vang trời
Thức tỉnh chúng sanh thoát mộng đời
Phật pháp Trúc Lâm sao thế nhỉ
Mỗi ngày hai lượt dễ như chơi
Ngộ rồi tâm dụng y nhiên sẵn
Sáng tỏ hành trì quyết chẳng lơi
Đả phá tam quyền nhiều kiếp chướng
Luân hồi thoát khỏi vạn trùng khơi.
Thiền sư Lâm Cao Thông Dự¹³⁷ đắc pháp với hoà thượng Thiên Ẩn ở Khánh Sơn. Sau đó, ngài ra hoằng pháp ở chùa Trúc Lâm, Giáp Sơn, Trấn Giang. Một hôm, có vị tăng đến hỏi:
-Giả sử có người nào hỏi Phật pháp ở Giáp Sơn , thì thầy trả lời thế nào?
-Một ngày chỉ gánh hai lần bùn
-Vậy thì người đó đi rồi.
Ngài liền đánh đuổi vị tăng ra ngoài. Lúc đó, có cư sĩ Kim Chính Hi đang giữ chức Nội Hàn¹³⁸ đến hỏi:
-Bạch thầy! Người đã chứng ngộ còn dụng tâm không?
-Còn!
-Dụng tâm như thế nào?
Ngài đưa nắm tay lên nói:
-Cái này gọi là quả đấm!
Cư sĩ nói:
Xưa nay trăng sáng trong hồ biếc
Phải vớt bao lần mới rõ ra
Ngài hét lên một tiếng . Cư sĩ cúi đầu sụp lạy.
Một ngày nọ, ngài thượng đường từ biệt chúng tăng xong, rồi trở về phương trượng an nhiên thị tịch, tháp an trí ở dưới chân núi này.
Bài tán
Gánh bùn hai lần
Quốc pháp uy nghiêm
Chẻ xương ôm lấy
Mũi tên nhọn thêm
———
137. Thiền sư Lâm Cao Thông Dự( Lâm Cao Thông Dự thiền sư): ngài họ Trần, người Côn Sơn, Giang Tô, là thiền tăng cuối đời Minh, đầu đời Thanh, thuộc tông Lâm Tế, xuất gia năm 20 tuổi. Sau khi thọ giới cụ túc, ngài đi tham học khắp nơi, rồi ra hoằng hoá. Năm Thuận Trị thứ 3, nhà Thanh, ngài an nhiên thị tịch trụ thế 59 năm.
138. Nội Hàn: đời Đường, Tống gọi Hàn Lâm là Nội Hàn.
Vớt trăng nhiều lần
Lại cho ba đấm
Giải khốn cho người
Già lại trắng tay.
Đời Thứ 68: Thiền Sư Ngọc Lâm Thông Tú (1614 - 1675)
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ NGỌC LÂM THÔNG TÚ
(1614- 1675)
Trời sanh pháp khí giúp cho đời
Cốt cách Ngọc Lâm Thật sáng ngời
Sạch tợ lưu ly không vết bợn
Trong như băng tuyết rõ cơ trời
Lan xa bốn biển danh thiền đức
Vang tiếng nghìn năm trí tuyệt vời
Đệ tử Phật môn đều thế đấy
Khắp trần long tượng dạo thảnh thơi.
Thiền sư Ngọc Lâm Thông Tú họ Dương, người Trừng Giang, tham học với hoà thượng Thiên Ẩn ở Khánh Sơn. Một hôm ngài xem công án “hớp một hơi hết sạch nước Tây Giang” liền có chỗ tỏ ngộ, nên trình kệ với hoà thượng:
Không như vạn pháp nó là ai
Không phải là ai chớ vội khai
Hữu ý kiếm tìm thành cách trở
Vô tâm hoà hợp chẳng còn hai
Hoà thượng bảo:
-Ta chẳng hỏi ông không giống vạn pháp, chỉ cần ông thể hội được công án ” uống một hơi hết sạch nước Tây Giang” mà thôi.
Ngay lời dạy của hoà thượng, ngài liền đại ngộ, phất tay áo bước ra ngoài. Từ đó về sau, ngài gặp chúng sanh thích hợp căn cơ liền hoá độ. Hoà thượng Thiên Ẩn rất hài lòng về ngài. Bổn sư ( Thiên Ẩn) khai pháp giáo hoá ở chùa Bào Ân, nhưng nửa chừng đã thị tịch, ngài tiếp tục hoằng dương chánh pháp ở đó.
Thế Tổ(1644- 1662) nhà Thanh thỉnh ngài vào cung thuyết pháp và được phong là quốc sư Đại Giác .
Vào năm Giáp Dần( 1676), niêm hiệu Khang Hi thứ 14, ngài an nhiên thị tịch, tháp được an trí ở Đông Ổ, phía tây núi Thiên Mục.
Bài tán
Hút sạch Tây Giang
Không chừa một giọt
Xe vàng trước núi
Sư tử lạy quỳ
Vừa kẹp vừa kề
Xẹt nhanh sấm chớp
Thâm nhập chín tầng
Thanh thế hùng mạnh.
Đời Thứ 68: Thiền Sư Nhược Am Thông Vấn (1604 - 1655)
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ NHƯỢC AM THÔNG VẤN
(1604- 1655)
Lăng nghiêm nghĩa lý quá sâu mầu
Tham học còn nghi phải gắng cầu
Chủ khách phan minh khi đối diện
Sự tình vô ngại rõ nông sâu
Tường cao kín cổng không trèo được
Giới luật nghiêm trì chẳng chứng lâu
Nam Giản tông phong trùm các cõi
Sống đời ly dục chẳng thương sầu.
Thiền sư Nhược Am Thông Vấn¹³⁹ họ Du, người Tùng Lăng. Một hôm, ngài đọc Kinh Lăng Nghiêm có những điều chưa hiểu, nên đến tham học với hoà thượng Thiên Ẩn ở chùa Khánh Sơn. Hoà thượng hỏi công án chủ khách, ngài liền đại ngộ.
Về sau, ngài đến trùng tu các chùa hoang phế ở Giáp Sơn, Khánh Sơn. Vào mùa thu ngày 27 năm Ất Mùi ( 1674), niên hiệu Khang Hi thứ 12 , ngài an nhiên thị tịch ở chùa Ứng Thiên, Ngô Giang, trụ thế 52 năm. Đệ tử xây tháp phụng thờ nhục thân ngài ở Nam Giản.
Bài tán
Chủ khách không phân
Chẳng còn trở ngại
Rút kiếm báu ra
Ánh sáng lạnh băng
Lô Đà nước dâng
Nam Giản sóng trào
Chánh pháp nhãn diệt
Còn lại mình sư.
———
139. Thiền sư Nhược Am Thông Vấn( Nhược Am Thông Vấn thiền sư): ngài người Ngô Giang, Tùng Lăng, nay thuộc tỉnh Giang Tô, là thiền tăng cuối đời Minh , đầu đời Thanh thuộc tông Lâm Tế. Sử truyện chép rằng, cha ngài đã lớn tuổi mà không có con nên đến chùa Linh Thứu thiết lập hội thí Vô già suốt 100 ngày, và ứng theo sự khẩn cầu ngài được sanh ra đời, nhưng mất mẹ từ nhỏ: 16 tuổi ngài lập chí đọc sách, làu thông kinh sử, nhân duyên với Phật pháp qua lần đọc Kinh Lăng nghiêm . Năm 24 tuổi ngài bị cha ép kết hôn và cũng ngay trong đêm ấy trốn đi xuất gia, bổn sư là Mật Vân Viên Ngộ, nhưng sau đó được thiền sư Thiên Ẩn ấn chứng đắc pháp qua thoại đầu” chủ khách”. Vào năm Thuận Trị thứ 12( 1655), nhà Thanh, ngài thị tịch tại chùa Ứng Thiên ở Ngô Giang, trụ thế 52 năm.
Đời Thứ 68: Thiền Sư Dụng Chu Thủy Nguyệt
ĐỜI THỨ 68
THIỀN SƯ DỤNG CHU THUỶ NGUYỆT
Theo cành bỏ gốc bận miên trường
Bội giác hiệp trần thật đáng thương
Thuỷ Nguyệt kết am tu đạo lớn
Lưu ly diệu định ngộ chân thường
Vạn duyên buông xả không ngăn ngại
Một niệm vừa nghi chợt tỏ tường
Nhắn nhủ bậc hiền luôn nhớ kỹ
Ngồi yên thị tịch sáng nghìn phương.
Thiền sư Dụng Chu Thủy Nguyệt họ Vương, người Thường Đức. thuở nhỏ, ngài theo nghiệp Nho học. Một hôm, tình cờ đọc kinh Kim cang bát- nhã đến câu:” Hễ pháp nào có hình tướng đều là hư vọng” , ngài chợt tỏ ngộ. Năm 16 tuổi, ngài theo hoà thượng Cổ Lâm xuất gia, dốc chí cầu đạo. Ngài tự nghĩ:” Hiểu biết qua tình thức thì chẳng phải pháp cứu cánh”. Sau đó, ngài đi tham vấn với các vị thiền tăng nổi tiếng khắp nơi, chuyên cần học hỏi.
Cuối cùng, ngài đến núi Nga Mi, bỗng chứng đắc Lưu Ly tam- muội, trong tâm bừng sáng, không còn chút vướng mắc. Về già, ngài đến yết kiến hoà thượng Tuyết Kiều Tín trình sở ngộ và được hoà thượng truyền tâm ấn. ngài trở về núi Kê Túc, Vân Nam kết am lấy tên Thuỷ Nguyệt. Từ đó, mọi người gọi ngài là thiền sư Thuỷ Nguyệt.
Một hôm, ngài tập hợp tăng chúng đem chánh pháp dạy bảo, sau đó ngồi kiết- già an nhiên thị tịch, trụ thế 64 năm.
Bài tán
Khi chưa tỏ ngộ
Cưỡi trâu tìm trâu
Một lời khế hợp
Nát thân khó đền
Lưu ly tam- muội
Pháp hải ngao du
Thuỷ nguyệt ở đâu
Mây tụ mưa rơi.
Đời Thứ 69: Thiền Sư Ngưỡng Khê Hành Sâm (1614 - 1677)
ĐỜI THỨ 69
THIỀN SƯ NGƯỠNG KHÊ HÀNH SÂM
(1614- 1677)
Bách Việt cao tăng vẫn thịnh hành
Tổ sư, đại đức thật tinh anh
Chẳng màng chức tước vua ban thưởng
Buông xả phàm tình những lợi danh
Sống ẩn Long Khê luôn xán lạn
Hoa Nghiêm chốn tịnh dưới trăng thanh
Vua càng tôn kính trang siêu xuất
Như Phật thương đời độ chúng sanh.
Thiền sư Ngưỡng Khê Hành Sâm họ Lê, người Bác La¹⁴⁰, Việt Đông. Ngài xuất gia với hoà thượng Tuyết Kiều Tín, nhưng lại đắc pháp với quốc sư Ngọc Lâm. Vào năm Canh Tý(1660), niên hiệu Thuận Trị thứ 17 nhà Thanh được ân điển vua triệu vào cung, nhưng ngài nhất định từ chối. Nhà vua ban hiệu là Từ Ông.
Thế rồi,, ngài trở về kết am ẩn tu ở Long Khê, thuộc vùng Chiết Giang, Hàng Châu, sau đổi thành chùa Viên Chiếu.
Ngày 27 tháng 6 năm Đinh Tỵ(1677), niên hiệu Khang Hi thứ 16 , ngài báo cho đại chúng biết thời gian thị tịch. Thế rồi, ngài an nhiên thị tịch ở chùa Hoa Nghiêm, Ngô Sơn, kim quang được đưa về xây tháp tôn thờ cạnh chuà Viên Chiếu, trụ thế 64 năm. Ngài sinh ngày 16 tháng chạp năm Giáp Dần, niên hiệu Vạn Lịch141,đến năm Quý Sửu, niên hiệu Ung Chánh¹⁴² được vua ban thuỵ hiệu là Minh Đạo Chính Giác Thiền Sư. Những lời dạy và việc làm suốt cuộc đời hoằng hoá của ngài được ghi chép trong Ngự tuyển ngữ lục quyển 11 và Khâm chế truyền tán
Bài tán
Một người kiệt xuất
Khắp nơi thái bình
Quý có long tượng
Hiền tài trong tăng
Thập hư dung nhiếp
Chánh nhãn thấu soi
Ánh sáng nhật nguyệt
Nước biếc non xanh.
———
140.Bác La: tỉnh Quảng Đông ngày nay
141. Vạn Lịch: năm 41 Vạn Lịch, đời Minh ( 1614)
142. Ung Chính: Ung Chính thứ 10( 1733)
Đời Thứ 69: Thiến Sư Nhất Mặc Hoằng Thành (1575 - 1641)
ĐỜI THỨ 69
THIỀN SƯ NHẤT MẶC HOẰNG THÀNH
(1575- 1641)
Ở ẩn non cao chuyên toạ thiền
Nói im, động tĩnh giữ thân yên
Mọi người say khướt còn ai tỉnh
Vạn pháp đều thông được tự nhiên
Câu cá đầu non kiềm ý mã
Mò kim đáy biển khoá tâm viên¹⁴³
Thời phong cứu vãn lìa thô tục
Đức ngài cảm hoá khắp tam thiên
———
143. Tâm viên: tâm loạn động ví như khỉ vượn
Thiền sư Nhất Mặc Hoằng Thành họ Vương, người Tiền Đường, Hàng Châu là đệ tử kiệt xuất của hoà thượng Pháp Tạng Hán Nguyệt ở Tam Phong. Ngài ẩn cư tại am Đâu- suất, Hoành Sơn , được bồ- tát Bất Khinh ấn chứng. Lúc cáo chúng thị tịch, ngài đích thân dặn dò Linh Ẩn Khoát Công, rồi thăng toà nói:
-Sơn tăng ẩn cư Hoành Sơn hơn hai mươi năm, như người lên đỉnh núi đợi câu cá chép, lại còn quăng kim làm câu, thẳng xuống không ngại, may mắn có con không tham mồi ngon, chịu học theo ngài A- nan, kế thừa mạng mạch Phật pháp liên tục không gián đoạn. Sơn tăng chỉ theo đạo lớn, dựng lên cây phướn trước chùa. Như hoa mẫu đơn dù đẹp, nhưng cũng cần lá xanh tô điểm, tham học tuy nhiều, chỉ cần một người xuất sắc là đủ tiêu biểu.
Ba tháng sau, nhằm ngày 24 tháng 6 năm Tân Tị(1641), niên hiệu Sùng Trinh thứ 14, đời Minh, ngài an nhiên thị tịch. Tháp của ngài được an trí tại khu đất phía tây Huyền Mộ, Tô Châu.
Bài tán
Ẩn cư Hoành Sơn
Là tâm hành gì?
Cố giảm thời phong
Vì pháp thận trọng
May được kỳ tài
Truyền giữ huệ mạng
Từ gốc đến cành
Nghìn đời toả bóng.
Đời Thứ 69: Thiền Sư Tri Không Trung Phong (1613 - 1689)
ĐỜI THỨ 69
THIỀN SƯ TRI KHÔNG TRUNG PHONG
(1613- 1689)
Gắng chí luật nghi học quyết tâm
Thoại đầu chưa đến mãi truy tầm
Nam- mô hai chữ hư không nát
Lễ Phật nghìn lần pháp giới thâm
Mật Hạnh lão nhân truyền tín vật
Thiên Chân thị giả báo mưa dầm
Trung Phong trụ vững đồi sương tuyết
Muôn thuở hiền nhân rõ chẳng lầm.
Thiền sư Tri Không Trung Phong họ Trương, người Hồ Nam, năm 10 tuổi, theo hoà thượng Thuỷ Nguyệt xuất gia, nghiên cứu Tì- ni, đồng thời dốc chí tham câu thoại đầu” Bách thọ” nhưng không thể ngộ nhập thiền cơ. Bỗng một hôm, đang lúc ngài lạy vạn danh hiệu Phật, đến quyển thứ ba, vừa cất tiếng nam – mô chợt thân tâm rúng động, liền đọc kệ:
Hư không là thân Phật
Ta vốn người thế gian
Tánh ta hợp hư không
Phật, người đều chẳng phải.
Về sau, ngài đến sống ở Cửu Đài. Lão nhân Mật Hạnh ở Nam Vân, Hoành Châu sai người đem cà- sa và phất trần đến truyền trao để ngài làm Tổ thứ 32 dòng Lâm Tế. Ngài bái thọ khai pháp, ngài nói với đại chúng:” Ba ngày sau hẳn sẽ có mưa, lúc mưa hãy nói cho mọi người biết rằng ta sắp đi”. Đến giờ , quả nhiên có mưa. Thị giả đến thưa, ngài liền cầm phất trần đi nhiễu quanh điện ba vòng rồi ngồi bán già an nhiên thị tịch, trụ thế 77 năm, lưu lại cho đời tác phẩm Ngữ lục và Thảo đường tập
Bài tán
Một tiếng nam- mô
Lật nhào cây bách
Muôn mối hợp dòng
Nghìn non riêng đứng
Phá nát hư không
Tham vấn Phật, Tổ
Phép tắc đời sau
Sóng cuộn Đế TRụ¹⁴⁴
———
144.Đề Trụ: tên núi ở Hà Nam, Trung Quốc.
Đời Thứ 69: Thiền Sư Thiết Chu Hành Hải (1609 - 1683)
ĐỜI THỨ 69
THIỀN SƯ THIẾT CHU HÀNH HẢI
(1609- 1683)
Mồ côi thuở bé đáng buồn thương
Thiết Đan Hành Hải pháp thuyền nương
Tu hành quyết chí lìa sanh tử
Đại sư phát nguyện thoát mê trường
Cảnh mộng nước mây không bờ bến
Trời trong mây hiện bóng soi gương
Giấc nồng chợt tỉnh, à ra thế
Vẫn vậy nên ta há dễ thường.
Thiền sư Thiết Chu Hành hải họ Tưởng, người Tân An, mồ côi từ thủa nhỏ. Hôm nọ, ngài đến viện Trung Linh nhìn thấy tượng Phật và kinh pháp quá trang nghiêm, trong lòng hân hoan quên trở về. Thế rồi, ngài vào viện xin xuất gia, đến trước Phật đảnh lễ, kinh hành giống như lão nạp thoát tục. Sau khi thọ giới cụ túc, ngài chuyên tâm tu tập, liễu ngộ được việc lớn sanh tử, được thiền sư Nhược Am ấn chứng và bảo đến chùa Giang Thiên hoằng hoá. Ngài nằm mộng thấy mình ngồi thuyền trong chốn mênh mông khói nước, rồi dừng chân ở Kim Sơn và quả đúng như giấc mộng trước đây. Một hôm, ngài lâm bệnh nhẹ rồi an nhiên thị tịch, trụ thế 70 năm.
Bài tán
Mộng lớn chưa tỉnh
Trọng mộng nói mộng
Mênh mông khói nước
Phong ba chìm nổi
Thầy Nhược đánh thức
Lĩnh phần Giang Thiên
Hai mắt mở toang
Pháp đâu thừa thiếu.
Đời Thứ 69: Thiền Sư Hoa Nham Thánh Khả (1628 - 1701)
ĐỜI THỨ 69
THIỀN SƯ HOA NHAM THÁNH KHẢ
(1628- 1701)
Sùng Trinh vô phúc hoạ liên miên
Tạo phản Hiếu Trung hại Tứ Xuyên
Thánh Khả thiền sư tường pháp sự
Trừng Sơn hoà thượng giới châu viên
Lão nhân Song Quế truyền tâm ấn
Học giả Cô Tùng nối pháp thiền
Thời tiết nhân duyên mưa gió hợp
Tượng long siêu xuất đất trời nghiêng.
Thiền sư Hoa Nham Thánh Khả họ Vương, người Tây Thục, gia đình có truyền thống Nho học. Ngài sanh vào giờ ngọ, ngày 13 tháng 7 , niêm hiệu Sùng Trinh thứ nhất (1628) đời Minh. Năm 15 tuổi, ngài lánh nạn Diêu Hoàng, gặp một lão tăng bảo niệm thánh hiệu Quán Âm sẽ thoát khỏi tai nạn. Năm 27 tuổi ngài được hoà thượng Liêu Dương thế phát xuất gia, pháp danh là Đắc Ngọc. Đến niên hiệu Hồng Trĩ thứ 8 , ngài lễ hoà thượng Trừng Giang Diệu Sơn, thọ giới cụ túc. Về sau, ngài tham học với các bậc tôn túc thạc đức ở khắp miền nam, bắc và yết kiến lão nhân Song Quế. Qua ba câu nói của lão nhân, ngài đại ngộ và được thọ ký.
Năm 41 tuổi, ngài từ phương nam trở về đất Thục, đến thành Du, dân chúng trong thành đều thỉnh ngài về động Hoa Nghiêm, xây dựng chùa Hoa Nghiêm. Suốt đời, ngài quên mình vì đạo pháp. Vào niên hiệu Khang Hi thứ 40(1701) nhà Thanh, ngài an nhiên thị tịch , trụ thế 74 năm, có tác phẩm Ngữ lục 9 quyển lưu lại cho đời.
Bài tán
Ta chẳng giấu giếm
Nhẫn nhục như thép
Nhất mực tinh tấn
Không hề chợp mắt
Da môi bong nứt
Hư không rỉ máu
Song Quế ba câu
Ngộ vô sở đắc.
Đời Thứ 70: Thiền Sư Hình Sơn Siêu Bảo (1635 - 1709)
ĐỜI THỨ 70
THIỀN SƯ HÌNH SƠN SIÊU BẢO
(1635- 1709)
Ấu thơ duyên bén với thiền tông
Chín tuổi cạo đầu đến cửa không
Tham cứu chân tâm bừng tỏ ngộ
Nghiêm tầm cốt tuỷ thảy tinh thông
Hợp tình, Viên Chiếu ba năm ở
Thiên Mục đợi duyên mấy tháng trông
Danh toại lui vào Diệt tận định
Tài ba xuất chúng pháp toàn thông.
Thiền sư Hình Sơn Siêu Bảo họ Lưu, người huyện Lư Lăng tỉnh Dự Chương. Năm lên 9 tuổi, ngài lâm bệnh nặng, phụ thân đưa đến chùa Kỳ Đà , đảnh lễ hoà thượng Từ Thừa xin xuống tóc quy y. Năm 19 tuổi, ngài lễ hoà thượng Mi Am ở Thanh Nguyên thọ giới rồi ở đây hầu thầy mười mấy năm. Về sau, ngài khăn giói lên đường, đến Hàng Châu y chỉ thiền sư Viên Chiếu Ngang Khê, ra sức nghiên cứu yếu chỉ, ngộ được thiền nghĩa nhiệm mầu vi tế, khế hợp được pháp chánh tông và tiếp tục ở lại phụng sự tổ Viên Chiếu ba năm. Năm Đinh Sửu ( 1697), niên hiệu Khang Hi thứ 36 ngài được Thiên Mục Sơn thỉnh thuyết pháp ba tuần. Đên năm Canh Thìn, hộ pháp Thương Chữ xin ngài nghỉ giảng về tịnh dưỡng ở am Hoạt Mai tại huyện nhà cho đến cuối đời. Ngài trứ tác Ngũ lục, 8 quyển lưu lại cho đời. Ngài sanh vào ngày 6 tháng 7 năm Ất Hợi¹⁴⁵(1635), niên hiệu Sùng Trinh thứ 8 , thị tịch ngày 17 tháng 2 năm Kỷ Sửu(1709), niên hiệu Khang Hi thứ 48, trụ thế 75 năm. Tháp an trí ở chân núi phía đông cạnh tháp thiền sư Nam Am của núi này.
Bài tán:
Báo ân sanh dưỡng
Khổ công tu học
Chưa tỏ cơ thiền
Thầm hạ quyết tâm
Thiên Mục ngút ngàn
Hang sâu sư tử
Khế hợp tông chỉ
Sự nghiệp cao vời
———
145. Chính văn viets là năm Quý Mão, nhưng trong niên hiệu Sùng Trinh không có năm Quý Mão. Niên hiệu này bắt đầu từ năm Mậu Thìn( 1628) đến năm Giáp Thân ( 1644). Vậy tính theo tuổi thì ngài sanh vào năm Ất Hợi( 1635), niên hiệu Sùng Trinh thứ 8 nhà Thanh.
Đời Thứ 70: Thiền Sư Hoát Đường Tế Nham (1597 - 1670)
ĐỜI THỨ 70
THIỀN SƯ HOÁT ĐƯỜNG TẾ NHAM
(1597- 1670)
Đản sanh bảy Phật tại Hàng Châu
Hội tụ khí linh rất nhiệm mầu
Không gió đất bằng nào dậy sóng
Sương mù lạc lối dễ tìm đâu
Một hơi bốn biển đều khô nước
Chút lửa vạn rừng cháy chẳng lâu
Giai cấp lệ thường tiêu diệt hết
Tự do thoả sức biệt ly sầu.a
Thiền sư Hoát Đường Tế Nham họ Quách, người huyện Nhân hoà, tỉnh Hàng Châu. Năm 10 tuổi, ngài đảnh lễ hoà thượng Phục Sơ Tĩnh Chủ ở Linh Ẩn xuất gia. Với bản tánh thông minh đĩnh ngộ, sách vở nào ngài chỉ xem qua một lần là thuộc lòng. Ban đầu ngài yết kiến hoà thượng Tam Phong Tạng ở chùa Tịnh Từ, nhất tâm tham cứu câu thoại đầu” Trúc bề tử” suốt bảy ngày đêm. Một hôm bỗng nghe tiếng bảng, ngài bất giác toát mồ hôi, liền làm bài kệ:
Trời lặng bỗng nhiên nổi sóng
Ùn ùn bốn phía ngất trời
Mũi rùa Nam Sơn lại hiện
Ngẩng đầu hợp sạch càn khôn.
Nghe xong Tam Phong Tạng rất hài lòng. Một hôm, hoà thượng Hoành Sơn giảng giải nghĩa mầu cho đại chúng, nhân đó tiếp nhận ngài vào hàng con cháu của tông môn và ngài được mọi người tôn trọng như các bậc cha , anh. Được lời phó chúc của hòa thượng Hoành Sơn, ngài ở Phá Đường, núi Linh Ẩn , xây dựng chùa Tịnh Từ.
Ngày 20 tháng 7 năm Canh Tuất( 1670) niên hiệu Khang Hi thứ 9, ngài viết thư cảm ơn những vị đàn việt hộ pháp, đồng thời viết một bức di chúc. Viết xong, ngài ném bút an nhiên thị tịch, tháp được an trí bên phải của chùa.
Bài tán
Ân lớn khó đền
Tài năng chẳng phế
Bỏ cao lấy thấp
Hoành Sơn thọ ký
Tấc lòng son sắt
Nối truyền nghiệp tổ
Phép tắc cháu con
Sáng rực đất trời.
Đời Thứ 70: Thiền Sư Tính Âm Ca - Lăng (? - 1726)
ĐỜI THỨ 70
THIỀN SƯ TỈNH ÂM CA- LĂNG
(?- 1726)
Đông Bắc, Thẩm Dương sanh tượng long
Ca- lăng tiếng Phật vẳng trong lòng
Thoại đầu tham vấn chân diện mục
Thấu ngộ chân như tự tánh không
Ngữ lục viết ra vô giá cả
Chép ghi tông giám mãi lưu thông
Viên Thông Diệu Trí Đại Giác sỹ
Muôn thuở, nghìn thu nối thánh dòng.
Thiền sư Tính Âm Ca- lăng họ Lý, người huyện Thẩm Dương, tỉnh Tịch Lệ. Năm 24 tuổi, ngài đến chùa Tì- lô ở Cao Dương thế phát xuất gia, thọ giới cụ túc. Về sau, ngài tham câu thoại đầu” mặt mũi thật xưa nay” thì có chút tỏ ngộ. Rồi ngài đến Hàng Châu đảnh lễ hoà thượng Lý An Mộng Am trình sở kiến và được ấn chứng. Hoà thượng khuyên ngài trở về chùa Quy Tông Bách Lâm, một trong những ngôi chùa nổi tiếng thời ấy. ngài ở đây tu tập, noi theo hạnh lớn của chư tổ,danh tiếng vang dội khắp nơi.
Ngày 29 tháng 9 niên hiệu Ung Chính thứ 4(1726), ngài an nhiên thị tịch, được vua ban thuỵ hiệu Viên Thông Diệu Trí Đại Giác Thiền Sư. Các tác phẩm của ngài gồm có: Ngữ lục, 20 quyển; Tông giám pháp lâm, 72 quyển; Thị danh chánh cú, 8 quyển; Tông thống nhất ty , 12 quyển; Tạp độc hải, 8 quyển; Tông giám chỉ yếu, 1 quyển.
Bài tán
Vị sư này đây
Phí cả mồm mép
Đánh hét đan xen
Thật không đạo lý
Cháu con hết lời
Ca ngợi hạnh đức
Làm thầy của vua
Trời người hoan hỉ.
Đời Thứ 70: Thiền Sư Hải Hội Minh Ba
ĐỜI THỨ 70
THIỀN SƯ HẢI HỘI MINH BA
Tuổi nhỏ khó nuôi gởi cửa thiền
Bồ- đề bồi đắp bảy thu niên
Đồng tu kết bạn tầm danh đức
Đạt lý một mình thấu bản nguyên
Thân cận Tổ thầy tâm tợ thuỷ
Gần nương tăng chúng chí thông thiên
Mười phương hải hội đều chung hợp
Muôn thuở danh lưu bậc thánh hiền.
Thiền sư Hải Hội Minh Ba họ Quách, người Vũ Thanh, Kỳ Nam. Năm lên 7 tuổi, ngài được cha mẹ đưa đến chùa Thiên Tiên , ở huyện nhà xuất gia, thọ giới cụ túc. Ngài kết bạn với Đức Tâm, Thể Chơn và cùng nhau du phương tham học. Ngài đến Như Am Thiên Tân đảnh lễ hoà thượng Đại Bác, thưa:
-Thế nào là mặt mũi xưa nay của con?
Ngài Đại Bác giơ nắm đấm
Ngài hỏi
-Ngoài cái này ra không còn cái gì khác nữa sao?
Hoà thượng Đại Bác liền đấm ngài một cái. Bao nhiêu nghi tình bỗng khởi lên, suốt bốn ngày đêm, ngài không chợp mắt. Nhân lúc cởi giày đi ngủ, ngài có chút tỏ ngộ. Ngài y chỉ hoà thượng Đại Bác ba năm, học hỏi nghiên cứu , tu học miên mật chỉ mong được ấn khả. Ngài kết am tranh ở Tây Sơn tu tập thêm mười năm mới đáp ứng lời khẩn cầu của đàn việt mở hội pháp hải ở nơi này. Ngài có trứ tác Ngữ lục lưu hành ở đời.
Bài tán
Khai hoang rừng núi
Cửa pháp rộng mở
Hoa vàng trúc xanh
Suối gọi chim về
Pháp thân bát- nhã
Há lại khác đường
Bậc hiền lắng nghe
Chư thiên cười mỉm.
Đời Thứ 70: Thiền Sư Pháp Nhũ Siêu Lạc (1642 - 1702)
ĐỜI THỨ 70
THIỀN SƯ PHÁP NHŨ SIÊU LẠC
(1642- 1702)
Mẹ cha tin Phật muốn tham thiền
Tự lập thảo am tu dưỡng riêng
Tán tụng thoáng nghe thông túc mệnh
Giang Thiên thừa kế hợp căn duyên
Trước biên tụng cổ long trời đất
Sau nhận quân vương tặng tử quyên
Nối pháp Thiết Đan hành khác tục
Tào Khê chẳng quản vạn sơn xuyên.
Thiền sư Pháp Nhũ Siêu Lạc họ Trần, người Hải Diêm. Cha mẹ ngài đều kính tin Phật pháp, nên lập chùa thỉnh chư tăng đến ở. Mỗi lần nghe tụng phàm bái¹⁴⁶ ngài lắng nghe một cách say sưa. Đến khi cha mẹ qua đời, ngài đến chùa xuất gia, đắc pháp với hoà thượng Thiết Đan Hải. ngài nghiên cứu tường tận đại sự¹⁴⁷, kế vị trụ trì chùa Giang Thiên. Có lần, vua Thánh Tổ nhà Thanh đi tuần đến phương nam , được dịp tiếp kiến ngài.Thầy ngài đối đáp rất hợp ý mình, nhà vua rất quý trọng và ban tặng tử y148.Ngài trứ tác Tụng cổ, trong đó có bài tụng về vịt trời:
Một đàn chim vịt vút lên cao
Cần chi danh tiếng thị phi nào
Hận giết Mã Sư¹⁴⁹ ra tay độc
Lầm lẫn mũi đau sẽ bước vào
Bài tán
Cảm nhận phạm bái
Há là ngẫu nhiên
Trống vàng cảnh thế
Khơi dậy túc duyên
Làm tụng vịt trời
Trời vực cách xa
Thiên tử sung kính
Ban tặng ca- sa.
———
146.Phạm bái( Cg: tán bái, thanh bái; S: bhãsã): dùng âm điệu để tụng kinh, tán vịnh, tán thán công đức của chư Phật.
147.Đại sự: việc lĩnh ngộ thiền pháp, siêu thoát sanh tử, nhà thiền cho đây là việc lớn của đời người.
148. Ban tử y( ứt tử y) : triều đình ban y tía cho vị tăng tài năng đức hạnh.
149. Mã sư : (Cg: Mã Tổ Đạo Nhất) : thiền sư đời nhà Đường, là môn đệ cũng là người đắc pháp duy nhất của thiền sư Nam Nhạc Hoài Nhượng.
Đời Thứ 71: Thiền Sư Sở Vân Minh Huệ (1664 - 1735)
ĐỜI THỨ 71
THIỀN SƯ SỞ VĂN MINH HUỆ.
( 1664- 1735)
Thi từ ca phú gấm thêu hoa
Bẩm tánh thông minh khác tục gia
Danh tiếng không màng vui ẩn dật
Chân tu niệm đạo hạnh tăng- già
Một mình non vắng thân vô nhiễm
Bảo điện hoàng cung quỷ khóc la
Ngự tuyển châu phê vua giám định
Xiển dương chánh pháp đức lan xa.
Thiền sư Sở Vân Minh Huệ, người Gia Hưng, Chiết Giang, rất nổi tiếng về thư pháp lại giỏi thơ văn. Lớn lên, ngài xuất gia và nối pháp tổ Hình Sơn Siêu Bảo. Mọi người chỉ biết ngài là vị tăng thi sĩ mà không biết ngài là bậc tài giỏi của tông môn. Ngài kết am tranh ở Thuỷ Tú, ẩn tu một mình.
Năm Quý Sửu(1723), niên hiệu Ung Chính thứ nhất nhà Thanh, ngài phụng chỉ vào cung, được vua ban tử y và phong hiệu Ngộ Tu Thiền Sư. Vua mở ngân khố xây chùa , rồi đích thân ghi bảng hiệu là chùa Giác Hải và thỉnh ngài trụ trì. Vua lại thỉnh ngài chuyển đến chuà Thánh Nhân ở Hàng Châu, xiển dương đạo pháp, giáo hoá quần mê, khiến cho chốn già- lam này đương thời rất hưng thịnh. Các buổi tiểu tham¹⁵⁰ tại kinh đô, ngài thuyết pháp cho vua và đại thần, đều được ghi lại trong phần Đương kim pháp hội của Ngự tuyển ngữ lục. Ngài sinh ngày mùng 5, tháng 11, năm Giáp Thìn(1664), niên hiệu Khang Hi thứ 3, thị tịch ngày 28, tháng 2, năm Ất Mão( 1735), niên hiệu Ung Chính thứ 13, trụ thế 72 năm, tháp an trí ở chùa Quảng Nhân, Lô Sơn, thuộc Bắc Giao , Hoà Thanh
Bài tán
Nào trọng thơ văn
Chỉ chuyên đạo dức
Tuổi đã bảy mươi
Chưa được truyền pháp
Gặp đấng minh quân
An nhiên tự tại
Đạo cao xuất chúng
Trong Ngự tuyển lục.
———
150. Tiểu tham: thời thuyết pháp, tham vấn ngoài thời gian đã được quy định trong các tự viện Thiền tông. Về quy mô thì tiểu tham nhỏ hơn nghi thức thượng đường.
Đời Thứ 71: Thiền Sư Ba Đình Thượng Uyên ( 1627 - 1679)
ĐỜI THỨ 71
THIỀN SƯ BA ĐÌNH THƯỢNG UYÊN
(1627- 1679).
Ký Châu tài giỏi có Ba công
Tại hội Lăng nghiêm chứng suốt thông
Tham thấu thoại đầu cơ kiến tánh
Chí như hiền thánh thể tâm đồng
Đèn thiền Nam Bính soi thiên cổ
Bảo tháp Đông Cương tỏ vạn lòng
Hậu học chúng ta nên cố gắng
Noi theo tổ đức chấn tông phong.
Thiền sư Ba Đình Thượng Uyên họ Tào, người Tân Hà, Ký Châu. Năm 16 tuổi, ngài đảnh lễ hoà thượng Nam Bính ở Tam Phong, Hải Ngu xuất gia, gặp lúc pháp sư Tung Ẩn giảng kinh Lăng nghiêm tại một ngôi tháp mới ở trong thành, đến đoạn đức Phật quở trách ngài A- nan đa văn vô ích, ngài rất lấy làm lạ. Hết buổi giảng, ngài vội vã trở về Tam Phong, dốc sức tham câu thoại “ Trong câu không ý, ý tại trong câu” , liền được kiến tánh, không còn bị thoại đầu của lão hoà thượng trong thiên hạ đánh lừa. Ngài Nam Bính nói với đại chúng:
-Ba Đình thân cận ta 19 năm, nhưng sở đắc của ông trước đây không ai sánh kịp.
Nói xong, hoà thượng Nam Bính liền đem tín vật trao cho ngài, khiến chánh tông trường tồn.
Ngài trụ ở Linh Phong, những việc đã phế bỏ đều được ngài khôi phục trở lại. Một ngày giới đàn mùa đông, năm Kỷ Mùi(1679), niên hiệu Khang Hi thứ 18 kết thúc, ngài chuẩn bị mọi việc xong, đến chiều lại tập hợp đại chúng, khuyên mọi người cố gắng tu hành. Gần sáng, ngài gọi vài đệ tử đến truyền y , rồi ngồi ngay thẳng an nhiên thị tịch, tháp được an trí ở sườn núi phía đông của chùa.
Bài tán:
Sanh bắc Ký Châu
Trở về phía đông
Hiểu câu thông ý
Phá không, bất không
Tiếp đèn Nam Bính
Hoằng pháp Linh Phong
Tiếng rống sư tử
Cáo chồn khiếp vía.
Đời Thứ 71: Thiền Sư Viên Thông Minh Quảng
ĐỜI THỨ 71
THIỀN SƯ VIÊN THÔNG MINH QUẢNG
Cha thì thẳng tánh mẹ mơ hoa
Thuở nhỏ tu thiền, lớn xuất gia
Kềm búa Minh Công chưa đủ lực
Ngục tù Phật, Tổ phá tan ra
Tâm không phiền não ngời tâm tánh
Tỏ ngộ bồ- đề trí sáng loà
Thông suốt sự tình ngoài các cõi
Tiêu dao tự tại thoát Ta- bà.
Thiền sư Viên Thông Minh Quảng họ Cao, người Trực Lệ, huyện Hùng. Phụ thân tánh tình rất cương trực, mẹ họ Mạnh. Một hôm, bà mộng thấy cây đèn chui vào bụng, thức dậy liền mang thai.
Từ nhỏ, ngài đã có chí xuất gia. Đến năm 18 tuổi, cha mẹ lần lượt qua đời, ngài rời nhà xuất gia, tham học với hoà thượng Minh Ba. Một hôm, hoà thượng hỏi:
-Khi cha mẹ chưa sanh ra, mặt mũi của ông thế nào?
Nói xong, hoà thượng liền đưa nắm tay ra và hỏi:
• Hiểu không?
• -Dạ!, không hiểu
• Hoà thượng bảo:
• Hãy vào tăng đường yết kiến chủ toà và đại chúng
Sau đó, ngài hướng về Tây Vức định ngồi kiết- già 7 ngày, nhưng chỉ đến ngày thứ tư, vào canh năm thì liễu ngộ, liền nói kệ:
Ba đời chư Phật bỏ công lao
Lỗ mũi thông lên chín tầng cao
Mặt mẹ chưa sanh giờ được thấy
Cùng trời khắp đất mặc tiêu dao.
Hoà thượng Minh Ba đến thăm hỏi, an ủi, rồi ấn chứng cho ngài. Ngài có Ngữ lục lưu hành ở đời.
Bài tán
Phá ngục chư Phật
Buông gánh trăm cân
Thiên đường địa ngục
Như dạo vườn hoa
Lấy được lông rùa
Có gì khó dễ
Mặt trời hừng sáng
Trời quang mây tạnh.
Đời Thứ 71: Thiền Sư Lượng Văn Minh Thuyên
ĐỜI THỨ 71
THIỀN SƯ LƯỢNG VĂN MINH THUYÊN
Minh Thuyên trí thức thật uyên thâm
Thuyết pháp độ người kết lạc lầm
Đạp đất đội trời khai đại nghiệp
Đào non lấp biển dựng tòng lâm
Trát keo da mặt dày ba tấc
Un đúc hùng tâm mấy vạn tầm
Làm chủ lợi danh không dính mắc
Ra vào chẳng ngại bậc Viên Âm.
Thiền sư Lượng Văn Minh Thuyên, người Hương Lâm, Kim Lăng, nối pháp tổ Pháp Nhũ Lạc. Vào niên hiệu Khang Hy, ngài được vua ban tử y.
Một hôm, ngài thượng đường dạy chúng:
Vách núi dựng sừng sững
Nghìn non khiếp cúi đầu
Mênh mông muôn nghìn lối
Vạn nẻo cũng về khơi
Nhất thừa tông riêng lối
Truyền mô phạm đời sau.
Bài tán
Da mặt ba tấc
Long mày hai thước
Dám làm dám chịu
Lắc đầu không ngoái
Ba hội thuyết pháp
Rốt ráo không lời
Trụ trì bốn nơi
Cất bước ung dung.
Đời Thứ 72: Thiền Sư Phổ Hà Đảm Đương (1593 - 1673)
ĐỜI THỨ 72
THIỀN SƯ PHỔ HÀ ĐẢM ĐƯƠNG.
(1593- 1673)
Vì nước quên mình chí ngất cao
Pháp môn siêu xuất rõ vàng thau
Người , trời đều đến như mây hội
Sanh chúng nương về tợ tuyết bao
Trí huệ sáng ngời soi vạn thuở
Tâm thiền toả chiếu thấu thiên tào
Thấy hay ráng học lòng sơn tạc
Chẳng nhượng tiền nhân đáng kiệt hào.
Thiền sư Phổ Hà Đảm Đương thế danh là Thái, tự Đại Lai, họ Đường, người Phố Ninh, Vân Nam. Ngài đi lính vào cuối đời nhà Minh được phong chức quan Biệt giá, nhưng ngài từ chối không nhận và không tham dự việc triều chính.
Sau đó, quốc gia biến loạn, ngài lễ lão nhân Vô Trụ xuất gia, rồi vân du tham yết các bậc tôn túc nổi tiếng ở Ngô- Việt.
Ở chỗ hoà thượng Trạm Nhiên¹⁵¹, ngài liễu ngộ việc sanh tử. Sau khi đắc pháp, ngài bắt đầu hoằng dương chánh pháp tại chùa Thạch Đồng ở núi Kê Túc. Thiền tăng khắp vùng Vân Nam tìm đến thọ giáo tu học.
Vào mùa đông năm Quý Sửu(1673), nhằm niên hiệu Khang Hy thứ 12, ngài lâm bệnh, ngồi kiết- già viết kệ:
Trời đất bao la liền phá nát
Đảm Đương lỡ nhận lỗi triền miên
Chót lưỡi thôi lìa ai dám toạ
Viết xong ba câu, ngài ném bút ngồi an nhiên thị tịch, trụ thế 81 năm. Trứ tác cuả ngài như Tiêu viên tập, Quyết am tập, Niêm hoa tụng bách vận ….vv.vv. được lưu hành ở đời.
Bài tán
Núi lạnh nước khô
Đất cỗi trời hoang
Việc trước kiếp không
Diệu dụng vô cùng
Tấc lòng son sắt
Nhật nguyệt sáng ngời
Đạo pháp trên vai
Thấm nhuần sương tuyết.
———
151. Thiền sư Trạm Nhiên( Trạm nhiên thiền sư) cao tăng Trung Quốc, sống vào đời Lương Tổ thứ chín tông Thiên Thai, họ Thích, người Kinh Khê, Thường Châu ( nay thuộc huyện Nghi Hưng, tỉnh Giang Châu)
Đời Thứ 72: Thiền Sư Đại Hiểu Thật Triệt (1685 - 1757)
ĐỜI THỨ72
THIỀN SƯ ĐẠI HIỂU THẬT TRIỆT
(1685- 1757)
Xuất gia tu đạo chẳng nề công
Tịnh nhãn nhập thai ý sạch trong
Tham cứu thoại đầu cần quyết tử
Diệt trừ phiền não vững tâm tông
Ba phen kêu lạ ngời chân thể
Muôn niệm sạch không thoát khỏi vòng
Kia đã trượng phu ta cũng thế
Chẳng hề lười mỏi bậc tiên phong.
Thiền sư Đại Hiểu Thật Triệt họ Trần, người Sùng Minh. Ngài xuất gia với hoà thượng Thiên Ngữ ở núi Ức Động, Chung Nam. Một hôm, ngài tham công án của Vân Môn thấy ánh sáng hoát nhiên đại ngộ, liền nói kệ:
Lạ thay! Lạ thay! Thật lạ thay
Trong chớp điện quang hiện rõ bày
Sáng tối hai đương sanh với diệt
Nào ai biết được chẳng trong ngoài.
Ngài xuống núi đến Hương Lâm tham yết hoà thượng Nguyệt ĐÀm, được hoà thượng ấn chứng.
Sau đó, ngài hoằng pháp ở các nơi như Kim Lăng¹⁵² Hương Lâm, chùa Thiên Ninh ở Kim Sơn. Vua Càn Long nhân dịp trở lại tuần tra Giang Nam, kính phục đạo hạnh của ngài, liền ban tặng tử y.
Về sau, ngài bệnh nhẹ, nói kệ rồi an nhiên thị tịch, trụ thế 73 năm, 49 hạ lạp. Tháp an trí ở bên chân núi Tử Kim, Kim Lăng.
Bài tán
Điện khai mắt huệ
Bặt đường tử sanh
Nguyệt Đàm ấn chứng
Phàm thánh đồng hành
Lắp bít hư không
Chẳng còn chỗ trống
Đèn lồng sáng tỏ
Mặc ai lắm lời.
———
152. Kim Lăng( Cg: Kim Lăng phủ, Giang Ninh phủ): nay là thành phố Nam Kinh, đô thị lớn ở hạ lưu dòng Trường Giang, tỉnh Giang Tô,Trung Quốc. Nam Kinh là nơi hưng thịnh của phật giáo Nam Bắc triều , cũng là vùng có nhiều ngôi chùa nổi tiếng đương thời như chùa Kỳ Viên, chàu Trang Nghiêm … vvv..v
Đời Thứ 72: Thiền Sư Thiên Huệ Thật Triệt (? - 1745)
ĐỜI THỨ 72
THIỀN SƯ THIÊN HUỆ THẬT TRIỆT
(?- 1745)
Thiền sư Thiên Huệ Thật Triệt họ Đường, người Hưng hoá, Giang Tô. Năm 19 tuổi, ngài đảnh lễ hoà thượng Quán Chi tại am Báo Ân quận nhà, xuất gia. Sau khi thọ giới cụ túc, ngài vân du tham học , được nối pháp của lão nhân Linh Thứu Sùng Phúc và được giao phó hướng dẫn đại chúng tu học suốt hơn mười năm. Ngài chính là pháp tôn của quốc sư Ngọc Lâm Tú. Có lần, vua Thế Tông, (1723- 1736) nhà Thanh, đến thăm và thỉnh ngài vào cung. Ngài nhận lời mời của nhà vua vào triều luận đàm Phật pháp cơ duyên khế hợp, liền trình ba bài kệ. Trong đó có ghi:
Nắm tay chẳng thể gọi nắm tay
Đối liền tròng mắt thật hay thay
Khắp nơi hiền thánh như tia chớp
Thế giới đại thiên bọt sóng dài.
Ngài được vua ban tử y, bát, tích trượng và bốn ngôi chùa Khánh Sơn, Cao Mân, Tư Phúc và Sùng Phúc.
Vào giờ Dần ngày 3 tháng 4, niên hiệu Càn Long thứ 10(1745) nhà Thanh, ngài nói kệ, rồi an nhiên thị tịch. Có tác phẩm Ngữ lục để lại đời.
Bài tán.
Bản lai diện mục
Đưa nắm tay lên
Người đời không hiểu
Đổi ngay tròng mắt
Trùm khắp đất trời
Hoa rơi nước chảy
Pháp nhũ quốc sư
Ân sâu khó đáp.
Đời Thứ 73: Thiên Sư Hồng Loa Triệt Ngộ (1741 - 1810)
ĐỜI THỨ 73
THIỀN SƯ HỒNG LOA TRIỆT NGỘ
(1741- 1810)
Dụng ít ngôn từ rõ ý kinh
Giúp người thông tỏ dứt vô minh
Rộng truyền chánh pháp vì nhân loại
Thường trụ đạo tràng độ chúng sanh
Tâm quyết cầu sanh An Dưỡng quốc
Chí nguyền lập hạnh thoát mê tình
Hồng Loa Triệt Ngộ ghi lời mộng
Cứu cánh trời Tây rõ tánh linh.
Thiền sư Hồng Loa Triệt Ngộ tên Nhất, tự Nột Đường, hiệu Mộng Đông, họ Mã, người Phong Nhuận. Ngay từ thuở nhỏ, ngài tỏ ra thông minh đĩnh ngộ, tinh thông Nho học.
Năm 20 tuổi, qua lần bạo bệnh, ngài nhận ra thân này là vô thường giả tạm, bèn đến am Tam Thánh, tỉnh Phòng Sơn, đảnh lễ lão nhân Vinh Trì cầu xuất gia.
Sau khi thọ giới cụ túc, ngài tham dự các pháp hội ở nhiều nơi, thông đạt yếu chỉ Tam quán¹⁵³ , Thập thừa ¹⁵⁴ . Ngài lại tham yết Thuần Ông Tuý Như ở Quảng Thông. Ở đây, ngài thể chứng được đại sự nhân duyên.
Sau đó, Tuý Ông dời về chuà Vạn Thọ, ngài kế thừa pháp hội Quảng Thông, danh tiếng vang khắp , tông phong hưng thịnh từ nam chí bắc.
Về già, ngài an trụ ở Tru Mao Hồng Loa, chuyên tu Tịnh độ, chư tăng nương về tu tập rất đông. Dần dần, pháp hội của ngài trở thành đạo tràng hưng thịnh một thời.
Vào ngày 17 tháng 12 năm Canh Ngọ(1810), niên hiệu Gia Khánh thứ 15, ngài an nhiên thị tịch, để lại hơn một trăm viên xá- lợi. Ngài có tác phẩm Mộng Đông tập được lưu hành ở đời.
Bài tán:
Pháp môn viên đốn
Không chỉ một đường
Chí dự dòng thánh
Tâm gởi An Dưỡng
Niệm niệm vô sanh
Trùng trùng Hoa tạng
Thích- ca Di- đà
Không thiếu muối tương.
———
153.Tam quán( nguyên ván: quán): ba pháp như Không quán, Giả quán và Trung quán , do tông Thiên Thai lập ra.
154. Thập thừa: ( nguyên ván: thừa; Cg: thập thừa quán pháp, thập thừa quán, thập quán): mười pháp quán làm khuôn mẫu cho đối tượng chánh quán, sau khi đã tu tập xong hai mươi lăm phương tiện trong pháp tu Chỉ Quán viên đốn của tông Thiên Thai . Đó là: quán bất tư nghì cảnh; phát chân chánh bồ- đề tâm; thiện xảo an tâm chánh quán; phá pháp biến; thức thông tắc; đạo phẩm điều thích; đối trị trợ khai; tri thứ vị; năng an nhẫn; vô pháp ái.
Đời Thứ 74: Thiền Sư Thạch Chung Tùng Ba
ĐỜI THỨ 74
THIỀN SƯ THẠCH CHUNG TÙNG BA
Tuổi thơ nhập đạo ngộ chân huyền
Tham cứu bản lai nhớ túc khiên
Nghiệp cũ tuỳ duyên đều dứt sạch
Sân lòng gặp cảnh tỏ căn nguyên
Không sờn đói lạnh lo hoằng pháp
Chẳng quản mật gai lập cảnh thiền
Chùa núi Thạch Chung tùng, trúc đẹp
Cổ kim dòng pháp mãi lưu truyền.
Thiền sư Thạch Chung Tùng Ba, họ Đoàn người Hạc Dương. Ngài bẩm tánh thông minh đĩnh ngộ , sớm nhận ra thế gian chỉ là trò huyễn hoá. Từ đó, ngài phát tâm lễ thượng nhân Đức Chu cầu xin xuất gia, rồi tham cứu thiền tông và được lão nhân Dã Trúc ấn tâm.
Sau đó, ngài đến chùa Thạch Chung hoằng pháp. Đây là ngôi chùa do ngài Phát Quang khai sáng. Từ khi ngài về ở đây, ngôi chùa này trở thành một ngôi già- lam nổi tiếng, đứng đầu cả ngọn núi Kê- Túc. Ngài đã khôi phục trở lại những gì bị hoang phế; thực hành theo hạnh nguyện vô ngã vô nhân, chẳng ngại gian lao khổ nhọc, chỉ vì Phật pháp, vì lợi ích chúng sinh. Đây quả là phước báo của tăng- già!
Bài tán
Vì pháp vì người
Chỉ pháp là trọng
Ngã pháp vốn không
Bát phong¹⁵⁵chẳng động
Xây dựng tòng lâm
Cúng dường Tam bảo
Tào Khê Hoàng Bá
Mặc tình xay giã.
———
155. Bát phong: ( Cg: bát pháp, bát thể phong): tám ngọn gió, dụ cho tám pháp thế gian hay làm loạn động, mê hoặc tâm người, đó là : lợi, suy, huỷ, dự, xưng, cơ, khổ, lạc.
Mục Lục
Mục lục
Lời đầu sách………………………………………………...9
Bài sớ nói rộng về đạo ảnh của Từ Bá Lão Nhân…………..11
Cựu tự………………………………………………………15
Lời tựa Tăng Đính Phật Tổ Đạo Ảnh………………………17
Khảo chính về pháp hệ……………………………………...21
Phụ: Lời tựa tán thán việc lấy máu chép kinh Hoa Nghiêm..27
Bài tựa Tái Tăng Đính Phật Tổ Đạo Ảnh…………………..33
Đức Thích- Ca Mâu- Ni Văn Phật………………………….35
Ma- Ha Ca- Diếp……………………………………………39
Tôn giả A- nan………………………………………………41
Tôn giả Thương- Na- Hoà- Tu……………………………...43
Tôn giả Ưu- Ba- Cúc- Đa……………………………………45
Tôn giả Đề- Đa- Ca………………………………………….47
Tôn giả Di – Già- CA………………………………………..49
Tôn giả Bà- Tu- Mật…………………………………………51
Tôn giả Phật- Đà- Nan- Đề…………………………………..53
Tôn giả Phục- Đà- Mật- Đa………………………………….55
Hiếp Tôn giả …………………………………………………57
Tôn giả Phú- Na- Dạ- Xa………………………….59
Đại sĩ Mã Minh( khoảng 100- 160)………………61
Tôn giả Ca- Tì- Ma- La…………………………….63
Tôn giả Long Thọ…………………………………..67
Tôn giả Ca- Na- Đề - Bà……………………………69
Tôn giả La- hầu- La- Đa…………………………….71
Tôn giả Tăng- Già- Nan- Đề………………………...73
Tôn giả Già- Da- Xá- Đa…………………………….75
Tôn giả Cưu- Ma- La- Đa……………………………79
Tôn giả Xà- Dạ- Đa( Jayata)…………………………81
Tôn giả Bà- Tu- Bàn- Đầu( Vasubandhu)…………....83
Tôn giả Ma- Noa- La…………………………………85
Tôn giả Hạc- Lặc- Na( Haklena)……………………..87
Tôn giả Sư Tử ( Aryasimha)………………………….89
Tôn giả Bà- Xá- Tư- Đa ( Basiasita)………………….91
Tôn giả Bất- Như- Mật- Đa (Punyamitra)…………….93
Tôn giả Bát- Nhã—Đa- La……………………………95
Tôn giả Bồ- Đề- Đạt – Ma…………………………….97
Đại sư Huệ Khả (487- 593)…………………………..101
Đại sư Tăng Xán( 529- 613)………………………….105
Đại sư Đạo Tín( 580- 651)……………………………109
Đại Sư Hoằng Nhẫn ( 602- 675)………………………113
Đại Sư Huệ Năng( 638- 713)………………………….117
Thiền sư Tung Nhạc Huệ An( 582- 710)………………121
Thiền sư Vĩnh Gia Chơn Giác( 665- 713)……………..123
Thiền sư Pháp Dung Núi Ngưu Đầu( 594- 657)…………….127
Thiền sư Ngưu Đầu Trí Nham ( 600- 677)……………………129
Thiền sư Ngưu Đầu Tuệ Phương( 629- 695)………………….131
Thiền sư Ngưu Đầu Pháp Trì ( 635- 702)……………………..133
Thiền sư Ngưu Đầu Trí Oai ( 646- 722)……………………….135
Thiền sư Ngưu Đài Hạc Lâm Huyền Tổ( 668- 752)…………...139
Thiền sư Kính Sơn Đạo Khâm( 741- 824)…………………….143
Thiền sư Nam Nhạc Hoài Nhượng ( 677- 744)………………..147
Thiền sư Giang Tây Đạo Nhất ( 709- 788)…………………....149
Thiền sư Nam Tuyền Phổ Nguyện( 720- 814)…………………153
Thiền sư Bách Trượng Hoài Hải ( 720- 814)…………………..155
Thiền sư Đại Châu Tuệ Hải…………………………………….157
Thiền sư Cổ Sơn Linh Kiệu…………………………………….159
Thiền sư Nga Hồ Đại Nghĩa( 745- 818)………………………..161
Thiền sư Hoàng Bá Hi Vận( ?- 850)……………………………165
Thiền sư Triệu Châu Tùng Thẩm ( 778- 897)…………………..169
Thiền sư Quy Sơn Linh Hựu( 771- 853)………………………...171
Thiền sư Mục châu Đạo Minh ( 780- 877)………………………175
Thiền sư Lâm Tế Nghĩa Huyền (?- 867)…………………………177
Thiền sư Ngưỡng Sơn Tuệ Tịch( 830- 925)……………………..181
Thiền sư Thiều Châu Linh Thọ Như Mẫn( ?- 925)………………185
Thiền sư Hưng Hoá Tồn Tưởng ( 830- 925)……………………..189
Thiền sư Tây Tháp Quang Mục…………………………………..193
Thiền sư Nam Viện Tuệ Ngung( 860- 952)………………………195.
Thiền sư Tư Phúc Như Bảo ( 890- 960)……………………197
Thiền sư Phong Huyệt Diên chiếu ( 890- 960)…………….201
Thiền sư Báo Từ Đức Thiều (891- 972)……………………203
Thiền sư Thủ Sơn Tỉnh Niệm( 926- 993)…………………..205
Thiền sư Tam Giác Chí Khiêm……………………………..207
Thiền sư Phần Dương Thiện Chiêu( 947- 1024)…………....209
Thiền sư Hưng Dương Từ Đạc (907- 960)………………….213
Thiền sư Thạch Sương Sở Viên ( 986- 1039)……………….215
Thiền sư Hoàng Long Huệ Nam ( 1002- 1069)……………..217
Thiền sư Dương Kỳ Phương Hội ( 992- 1049)………………219
Thiền sư Long Hồ Phổ Văn………………………………….221.
Thiền sư Bạch Vân Thủ Đoan.(1025- 1072)…………………223
Thiền sư Ngũ Tổ Pháp Diễn ( ?- 1104)………………………225
Thiền sư Viên Ngộ Khắc Cần( 1063- 1135)………………….227
Thiền sư Đại Huệ Tông Cảo (1089- 1163)…………………...231
Thiền sư Hồ Khâu Thiệu Long ( 1077- 1136)………………..233
Thiền sư Ứng Am Đàm Hoa ( 1103- 1163)…………………..237
Thiền sư Tế Điên Đạo Tế ( 1140- 1209)……………………...239
Thiền sư Mật Am Hàm Kiệt ( 1178- 1249)…………………...243
Thiền sư Phá Am Tổ Tiên ( 1136- 1211)……………………...245
Thiền sư Vô Chuẩn Sư Phạm ( 1178- 1249)…………………..247
Thiền sư Tuyết Nham Tổ Khâm( ?- 1287)…………………….249
Thiền sư Vô Dụng Hiền Khoan ( ?- 1326)……………………..251
Thiền sư Cao Phong Nguyên Diệu (1238- 1295)………………253
Thiền sư Cao Lý Thiết Sơn Quỳnh ……………………………257
Thiền sư Độc Am Đạo Diễn ( 1335- 1418)…………………..259
Thiền sư Thạch Khê Vô Nhất Toàn( Đời Minh)……………..261
Thiền sư Đoạn Nhai Liễu Nghĩa ( 1265- 1334)……………...263
Thiền sư Trung Phong Minh Bản( 1263- 1334)……………...265
Thiền sư Bích Phong Bảo Kim ( 1308- 1372)………………..267
Thiền sư Tùng Ân Mậu ( 1280- 1364)………………………..269
Thiền sư Tuyệt Học Thế Thành ( 1270- 1342)………………..271
Thiền sư Thiên Như Duy Tắc( ?- 1354)……………………….273
Thiền sư Thiên Nham Nguyên Trường (1284- 1357)…………275
Thiền sư Vô Chiếu Huyền Giám………………………………279
Thiền sư Kính Sơn Quý Đàm Lặc( 1318- 1391)………………281
Thiền sư Hoa Đình Huyền Phong( 1266- 1349)……………….283
Thiền sư Tông Chiếu Liên Phong ( ?- 1342)…………………..287
Thiền sư Vạn Phong Thời Uý( 1303- 1381)…………………....289
Thiền sư Bảo Tạng Phổ Trì……………………………………..291
Thiền sư Đông Minh Huệ Sám (1372- 14410…………………..293
Thiền sư Cổ Đình Thiện Kiên ( ?- 1493)……………………….295
Thiền sư Hải Chu Phổ Từ( 1355- 1450)………………………...297
Thiền sư Bảo Phong Minh Tuyên ( ?- 1472)……………………299
Thiền sư Thiên Kỳ Bản Thuỵ……………………………………301.
Thiền sư Vô Văn Minh Thông( ?- 1543)………………………...305
Thiền sư Tiếu Nham Đức Bảo( 1512- 1581)……………………309
Thiền sư Huyễn Hữu Chánh Truyền( 1549- 1614)………………311
Thiền sư Chơn Viên Nguyệt Đàm………………………………..313
Thiền sư Mật Vân Viên Ngộ ( 1566- 1642)………………………315.
Thiền sư Thiên Ẩn Viên Tu ( 1575- 1635)……………………319
Thiền sư Tuyết Kiệu Viên Tín ( 1571- 1647)…………………321
Thiền sư Như Mãn nguyệt Luân………………………………323
Thiền sư Bản An Vô Tâm……………………………………..325
Thiền sư Ngũ Phong Như Học ( 1585- 1633)…………………327
Thiền sư Phá Sơn Thông Minh ( 1597- 1666)………………….329
Thiền sư Thạch Xa Thông Thừa( 1539- 1638)…………………331
Thiền sư Phí ÂnThông Dung ( 1539- 1661)……………………333
Thiền sư Triều Tông Thông Nhẫn ( 1604- 1648)………………337
Thiền sư Thạch Kỳ Thông Vân ( 1594- 1663)…………………339
Thiền sư Mộc Trần Đạo Mân( 1596- 1674)……………………341
Thiền sư Mục Vân Thông Môn ( 1599- 1671)…………………345
Thiền sư Vạn Như Thông Vi ( 1594- 1657)……………………347
Thiền sư Phú Thạch thông Hiền ( 1593- 1667)……………….349.
Thiền sư Lâm Dã Thông Kỳ( 1595- 1653)…………………….351
Thiền sư Lâm Cao Thông Dự ( 1588- 1646)…………………..353
Thiền sư Ngọc lâm Thông tú( 1614- 1675)…………………….357
Thiền sư Nhược Am Thông Vấn( 1604- 1655)…………………359
Thiền sư Dụng Chu Thuỷ Nguyệt………………………………361
Thiền sư Ngưỡng Khê Hành Sâm( 1614- 1677)………………..363
Thiền sư Nhất Mặc Hoằng Thành ( 1575- 1641)……………….365
Thiền sư Tri Không Trung Phong ( 1613- 1689………………...367
Thiền sư Thiết Chu Hành Hải ( 1609- 1683)……………………369
Thiền sư Hoa Nham Thánh Khá ( 1628- 1701)………………….371
Thiền sư Hình Sơn Siêu Bảo( 1635- 1709)………………………373.
Thiền sư Hoát Đường Tế Nham ( 1597- 1670)………….375
Thiền sư Tính Âm Ca- Lăng ( ?- 1726)………………….377
Thiền sư Hải Hội Minh Ba………………………………379
Thiền sư Pháp Nhũ Siêu Lạc( 1642- 1702)………………381
Thiền sư Sở Vân Minh Huệ ( 1664- 1735)………………383
Thiền sư Ba Đình Thượng Uyên( 1627- 1679)…………..385
Thiền sư Viên Thông Minh Quảng……………………….387
Thiền sư Lượng Văn Minh Thuyên………………………389
Thiền sư Phổ Hà Đảm Đương( 1593- 1673)……………..391
Thiền sư Đại Hiểu Thật Triệt( 1685- 1757)………………393
Thiền sưThiên Huệ Thật Triệt(?- 1745)…………………..395
Thiền sư Hồng Loa Triệt ngộ ( 1741- 1810)………………397
Thiền sư Thạch Chung Tùng Ba…………………………..399
NHÀ XUẤT BẢN HỒNG ĐỨC
PHẬT TỔ ĐẠO ẢNH
Quyển 1
Nguyên tác: Đại Sư Hư Vân
Chuyển ngữ: Ban phiên dịch Huệ Quang
Chịu trách nhiệm xuất bản: Bùi Việt Bắc
Biên tập: Nguyễn Thế Vinh
Sửa bản in: Lưu Quán Văn
Bìa và trình bày: Thiện Tri Thức
Liên kết xuất bản
Cty CP Văn hoá Thiện Tri Thức.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
