Đại Tập 60 · Bộ Kinh Tập VII · Số 626–639

Kinh Hoằng Đạo Quảng Hiển Tam-Muội - Quyển 2 - Phẩm 4: Thỉnh Như Lai

KINH HOẰNG ĐẠO QUẢNG HIỂN TAM-MUỘI

Quyển 2

Phẩm 4: THỈNH NHƯ LAI

Khi ấy A-nậu-đạt, tự mình cùng với các quyến thuộc, cúi lạy Đức Thế Tôn, quỳ gối chắp tay bạch Đức Phật:

–Xin thỉnh Thiên Tôn, hạ cố oai thần, đi đến ao lớn Vô nhiệt, an trụ ba tháng, để chúng con đem lòng thành cúng dường Thánh Tôn, cúng dường các Bồ-tát biện quả thần thông cùng với các đệ tử lớn của Thánh Tôn; mong Đức Phật thương xót, chấp nhận sự thỉnh cầu của con.

Vì sao? Vì chúng con cúng dường là để hướng đến Bậc Chí Chân Chánh Giác, vậy có phù hợp với nghi thức của Như Lai không? Cúi mong được nghe Đấng vắng lặng, cao tột chỉ dạy cho chúng con dùng pháp nào để cúng dường cho phù hợp; chúng con suy nghĩ rằng, được nghe lại hình tượng pháp cúng dường như vậy sẽ khiến tâm luôn an lạc. Đó có phải là cách phụng thờ Tam bảo không?

Đức Thế Tôn không nhận sự thỉnh cầu ấy.

Long vương lại thỉnh hai tháng, nhưng Đức Như Lai vẫn không nhận. Long vương lại thỉnh một tháng, nhưng Đức Thế Tôn vẫn không nhận. Long vương lại thỉnh nửa tháng, Đức Thế Tôn im lặng nhận lời.

Khi ấy Long vương cùng với quyến thuộc tùy tùng, thấy Đức Thế Tôn đã nhận lời, nên hân hoan sung sướng, liền sinh lòng lành, nhiễu quanh Phật ba vòng, nổi mây, ùn sấm chớp, mưa tuôn khắp mặt đất, bỗng nhiên, trong khoảng khắc, họ đều bay về cung điện của mình.

Khi A-nậu-đạt đến ngồi nơi chánh điện của mình, liền cho gọi năm trăm trưởng tử. Tên các trưởng tử là: Thiện Nha, Thiện Thí, Thiện Ý, Thiện Minh, Năng Diệt, Tịch Tướng, Cảm Động, Đại Oai, Cam Oai, Cam Quyền, Cam Đức, Phổ Xưng, Oai Dũng, Trì Mật, Nhẫn Lực, Hành Tường…

Năm trăm trưởng tử như vậy thuở xưa đã trồng đạo Vô thượng chánh chân rồi. Long vương liền bảo với họ:

–Này các con! Nay ta đã thỉnh Đức Như Lai, là Bậc Vô Trước, Bình Đẳng, Chánh Giác và chúng Bồ-tát, cùng các đệ tử của Ngài, suốt trong nửa tháng. Đức Thế Tôn Chánh Giác đã dủ lòng đại Bi, thương xót, khởi lòng thương rộng lớn, chấp nhận lời thỉnh cầu của ta. Vậy các ngươi nên một lòng, cùng nhau siêng năng, hết lòng cung kính Đức Thế Tôn, Như Lai Chí Chân; siêng năng nhớ nghĩ đến vô thường, mỗi người phải vắng lặng, khiêm nhường, cung kính, ở đây chờ đợi Đức Như Lai; cần phải xả bỏ tâm ý dâm dục và những thú vui của loài rồng; trừ bỏ tham, nộ, hại; lìa dục, sắc, thanh, hương, vị, vật trơn mịn.

Vì sao vậy? Vì Đức Thế Tôn nhờ vô dục mà được an lành, tốt đẹp, nhân từ, tao nhã, suy xét rõ ràng, tùy thuận điều phục và vắng lặng; hiển lộ đầy đủ các đức, có người hầu đi theo vây quanh, vô lượng nghi dung; tất cả đều nhờ thực hành các giới chân chánh của chư Phật mà có. Vì vậy, các ngươi trong nửa tháng này, không được vào cung điện, phải trừ bỏ những nhớ nghĩ về dâm, nhuế, ngu si.

Lại nữa, khi Đức Như Lai tuyên giảng chánh pháp, chắc chắn có các Bồ-tát thần thông, Thích, Phạm, Thiên tử, trì thế túc tịnh ở các phương khác sẽ đồng đến dự hội.

Các ngươi phải siêng nhớ nghĩ, tập hợp các hiền thần, nghiêm sức cho rực rỡ, chớ có làm biếng, để các hội chúng, thấy xong, vui mừng nhảy nhót. Đó mới là chân chánh cúng dường Đức Như Lai.

Khi A-nậu-đạt đã ra lệnh xong liền vì Đức Như Lai, trong ao Vô nhiệt, dưới núi Tuyết sơn, hóa làm một tòa tịnh lưu ly, thật hoàn hảo, cao rộng đến bảy trăm do-tuần, rất đặc biệt và kỳ lạ, chung quanh thật đẹp; đặt tám vạn bốn ngàn các báu đủ loại, xen kẽ với những cây báu lạ, dùng các ngọc ngà châu báu để trang sức, có ánh

sáng đẹp, trăm sắc tinh vi rực rỡ, tỏa ra hương thơm. Ở giữa các cây, hóa làm tám vạn bốn ngàn nhà bằng bảy báu, ánh sáng các ngọc báu phản chiếu thật đẹp, không có gì sánh bằng. Đặt ở mười vạn giao lộ, những lá phướn thêu, những xâu các ngọc trân châu đỏ đẹp lạ lùng, thòng xuống. Ở trên các điện có tòa Sư tử, gồm cả thảy tám vạn bốn ngàn tòa, tất cả đều cao rộng, trải lên trên sàng tọa những tấm dạ đủ màu, tuyệt đẹp, vô giá. Đặt ở các giao lộ, đủ các loại báu. Ở trên điện đường, có hai ngàn thể nữ loài rồng, hình sắc tuyệt đẹp, dáng vẻ đẹp vô cùng, sắc mặt rạng rỡ như hoa, miệng tỏa mùi hương thơm, tay cầm đủ các loại hoa, hương bột, hương xoa; tấu các kỹ nhạc, ca vịnh công đức của Phật, làm cho chúng hội thật vui vẻ. Ở trên hư không, hóa làm lọng báu lớn, bao trùm cả ngàn do-tuần. Châu ngọc chạm trổ trong lọng báu ấy, có vô số màu sắc, treo phướn làm bằng lụa đẹp, giữa phướn lụa ấy, treo các chuông linh báu, phong cảnh điều hòa, âm nhạc du dương.

Khi Long vương dọn món ăn trăm vị, chuẩn bị đầy đủ, các việc biến hóa đã xong, ông cùng với quyến thuộc, cung kính chắp tay, hướng về Đức Phật quỳ gối; từ xa thưa Đức Thế Tôn với ý cung thỉnh, dùng bài tụng ngợi khen:

Kho tuệ, trí lớn, tích lũy đức

Tuệ đạt, không đắm, khéo dẫn chúng

Tuệ lớn lan khắp, không chướng ngại

Sức tuệ tột đỉnh, giáng thần quang.

Hiểu tuệ, tâm hành, chỉ Đại nhân

Xem xét mười phương, loài chúng sinh

Thần Tôn tối thượng, nhận con thỉnh

Nhớ nghĩ xót thương, đến đúng thời.

Biết đủ không tham, sống giản dị

Phước nhiều, kỹ xét, Thánh Đạo Sư

Làm tốt, thật tin, biết ý chúng

Thời gian đã đến, xin hạ cố.

Đức Phật vang khắp, hạnh bằng vua

Làm bạn, không thỉnh khởi niệm khắp

Chí nhân, thanh tịnh, như hư không

Con chuẩn bị xong, chờ Thần Tôn.

Oai ngự mười phương, cứu giúp đời

Phật sự mười tám đều có đủ

Độ chúng đứng đầu, hạnh Từ bi

Nguyện Phật cùng chúng, thời đã đến.

Sắc tốt thẳng ngay, thân tướng đẹp

Ngọc quý đủ thứ, hoa trăm màu

Tâm Phật vui vẻ, ban tuệ pháp

Bậc Thượng Đại Nhân, xin xét thời.

Tiếng Phạm thanh tịnh, như sấm sét

Loan phụng reo mừng, sư tử bước

Đầy đủ diệu âm, ai cũng thích

Mọi người hy vọng được nhìn thấy.

Ba ngàn cõi Phật không đâu bằng

Không ai biết được tâm Như Lai

Thánh tôn thấy rõ hạnh chúng sinh

Việc tu, thường đúng thời mới dạy.

Biết lúc phổ độ, Phật quyền biến

Thấu rõ chúng sinh có Thánh thệ

Xét kỹ hành động, bằng mắt sáng

Oai thần đầy đủ, nguyện chiếu soi.

Chúng sinh thảy đều rất khát ngưỡng

Mười lực, giữ oai thế, không mạn

Đức của Đại Nhân mạnh mẽ thế

Tánh Thánh xót thương hơn thế nữa.

Hổ thẹn, đầy đủ đức cao tột

Nến cứu vớt chúng sinh vô biên

Thầy bạn vô song, cùng cứu đời

Lòng thương giáo hóa vô số rồng.

Ở đời, oai đức rộng, cứu tế

Biết rõ các hành nên như ý

Khai mở chỉ đường, chỉ Thiên Tôn

Thần túc nhẹ nhàng xin đến dự.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn biết A-nậu-đạt thỉnh nguyện, thời gian

đã đến liền bảo các Tỳ-kheo, đắp y, ôm bát cùng đến phó hội.

Long vương Vô Nhiệt quỳ gối từ xa, thưa:

–Chư Tôn đã chấp nhận con cúng dường nửa tháng, vậy bây giờ xin Chư vị quang lâm.

Bấy giờ, tám vạn bốn ngàn vị Bồ-tát đều là những bậc Đại thần thông, đức đầy, quả đủ cùng hai ngàn đệ tử cũng là bậc Thần túc cao tột theo hầu; tất cả nhiễu quanh Đức Thế Tôn, rồi ra đi.

Đức Như Lai Chí Chân từ đỉnh núi Thứu, bỗng bay lên hư không, dùng thần lực mà đi, toàn sắc thân của Phật phóng ra vô số trăm ngàn ánh sáng, chiếu khắp tam thiên đại thiên cảnh giới, chỗ nào cũng rực sáng.

Các trời của cõi Dục và cõi Sắc, đều thấy Đức Thế Tôn, phát ra vô số ánh sáng, bay lên hư không; nên tự bảo nhau:

–Đức Thần tôn đi đến chỗ vua Vô Nhiệt, sắp đem pháp giáo hóa, diễn nói nghĩa sâu xa rốt ráo. Vì vậy nên mới có đại chúng vây quanh.

Ngay trong nữa tháng ấy, nhiều chúng của các trời, số đến trăm ngàn, được thấy Đức Thế Tôn và được nghe thuyết pháp. Họ lại được xem thấy, sự cảm biến trang nghiêm, do vua Vô Nhiệt tạo ra, nên khiến Đức Thế Tôn mới đi đến nơi đó.

Khi ấy, các Thiên tử ai cũng khởi ý nghĩ cúng dường Đức Như Lai; hoặc muốn rải hoa, hoặc làm mưa danh hương, hoặc tấu nhạc trời để ca ngợi công đức của Phật, hoặc treo đủ các loại cờ, phướn, lọng, hoặc kết dải lụa năm màu đi theo Đức Như Lai. Thân Đức Thế Tôn chiếu sáng rực rỡ, hơn cả ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, tinh tú và cả ánh sáng của các trời; oai thần của Đức Thánh Phật, chiếu sáng vô lượng; căn, định đều vắng lặng, dáng đi an ổn phúc lành; Thích, Phạm, Tứ Thiên, biến hiện các thứ oai lực, phụng kính, hầu hạ, theo sau Đức Như Lai.

Bấy giờ, Thánh Tôn đến dưới Tuyết sơn, đứng ở phía bên phải, bảo Hiền giả Đại Mục-kiền-liên:

–Ông hãy đến cung điện, là chỗ ở của vua Vô Nhiệt và bảo rằng: “Đức Như Lai đã đến, đúng lúc, mời Đức Thế Tôn vào.”

Hiền giả Đại Mục-kiền-liên vâng theo Thánh chỉ, bay ngay

vào ao lớn Vô nhiệt, hiện nơi hư không, cách mặt đất bảy trượng, hóa thân giống như vua Kim sí điểu, đứng trên cung điện Long vương A-nậu-đạt, bảo với Long vương:

–Đức Như Lai đã đến.

Các Long chúng và các thể nữ… không ai mà không ngạc nhiên kinh hoàng, hoảng sợ; lông trong người dựng đứng, chạy trốn bốn hướng, cùng bảo nhau rằng:

–Ao này từ xưa không có chim Kim sí điểu, vậy chim này từ đâu đến?

Khi ấy, A-nậu-đạt bảo các người trong cung, thái tử, quyến thuộc và an ủi họ:

–Các ngươi hãy an tâm, đừng hoảng, đừng sợ! Đó là Hiền giả Đại Mục-kiền-liên, vâng lời Đức Như Lai, nên hiện thần biến ấy. Hiền giả Mục-kiền-liên đến đó bảo xong, trở về chỗ Đức Thế Tôn.

Lúc này, A-nậu-đạt liền cùng với các người con, thần dân, phu nhân, thể nữ, toàn thể người lớn nhỏ trong cung, cùng vây quanh, họ đều dâng hoa đẹp, hương bột thơm và các thứ hương thoa; cờ phướn, lọng, ca xướng, các thứ âm nhạc, hòa điệu nhịp nhàng, cùng đến nghinh rước Đức Chánh Giác.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn cùng với các Bồ-tát, các đệ tử, các trời, rồng, các tôn thần vây quanh, đi đến cung điện Vô nhiệt, nơi đặt sẵn các tòa cao rộng. Đức Như Lai đến rồi ngồi vào tòa Sư tử cao rộng ấy. Tiếp theo là các Bồ-tát, sau đó là các chúng đệ tử đều ngồi vào chỗ của mình.

Long vương xem thấy Đức Thế Tôn và các Bồ-tát, chúng hội đệ tử đã an tọa xong, trong lòng hứng khởi vui sướng vô cùng, liền cùng mọi người trong cung, tự tay bưng dọn đầy đủ những món ngon bổ hơn thế gian, mời dâng trăm thứ ngon lạ có hương vị trời; hết lòng cúng dường Phật, đệ tử và các chúng hội, để mong mọi người đều no đủ.

Khi Đức Thế Tôn, Bồ-tát và các đệ tử đã ăn uống xong, lau tay, rửa bát, cũng đã hoàn tất; lúc ấy A-nậu-đạt mới thưa với Đức Như Lai, xin Đức Như Lai thuyết pháp.

Bấy giờ là sau giờ ngọ, Đức Thế Tôn ra khỏi thiền định, ngồi

ngay thẳng để nói pháp. Chúng hội đến dự ngót cả ngàn do-tuần, từ khắp nơi đến, đứng đầy cả hư không, không có kẻ hở, trời, rồng, quỷ thần và người chẳng phải người, vây quanh Đức Chí Chân Chánh Giác. Mọi người trong hội thảy đều vui mừng.

❧

Phẩm 5: HẠNH VÔ DỤC

Bấy giờ, Long vương với sắc mặt hân hoan, đến phía trước, quỳ gối, bạch Đức Phật:

–Cúi mong Đức Thế Tôn nói pháp, cho chúng hội này được nghe; khiến cho tất cả thoát khỏi sinh tử; vĩnh viễn trừ bỏ các khổ do sự chấp vào tướng năm ấm; các hành vi trần lao, mê mờ nhơ bẩn; khiến cho chúng con mãi mãi không còn ý ba độc trói buộc và các chúng loài rồng được dứt bỏ sự tà vạy, u tối, ẩn nấp trong tâm ý họ, khiến họ đạt đến chỗ tốt lành, làm cho ai nấy đều vui mừng, tu hạnh Bồ-tát sâu xa, dù sau này Đức Như Lai có còn tại thế hay đã diệt độ; hãy khiến cho chúng con, ở tại đất nước mình, ra sức bảo vệ và gìn giữ chánh pháp.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn khen ngợi Long vương:

–Lành thay! Lành thay! Này A-nậu-đạt! Hãy lắng nghe nghĩa này cho kỹ, siêng năng nhớ nghĩ, để trình bày chỉ vẽ cho mọi người. Ta sẽ nói cho, khiến chúng hội này, nhiều người sẽ thoát khỏi tội khổ, nhổ tận gốc những ý tưởng lôïn xộn, còn nghi ngờ trong tâm khiến cho họ hiểu được trí rộng khắp để thoát khỏi ba cõi.

Khi ấy Long vương thưa:

–Lành thay! Thưa Thế Tôn! Mong Thế Tôn giảng nói, chúng con xin cúi đầu nhận lãnh.

Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo Long vương:

–Có một pháp hạnh mà Bồ-tát nếu làm thì trời, người hết sức cung kính. Pháp đó là gì? Đó là quyết chí tu hành pháp sâu xa để thực hành vô dục.

–Sao gọi là tu hành pháp sâu xa để thực hành vô dục?

Này Long vương! Bồ-tát nương và tùy thuận vào nhân duyên mà không lìa ranh giới của hai kiến chấp. Người biết có và không, thấy được các pháp. Còn chấp vào nhân duyên, không thấy có pháp, không do duyên sinh, kẻ ấy nghĩ: Pháp dựa vào nhân duyên, không dựa vào nhân duyên, nên không nương vào ma. Người nương vào duyên, kẻ ấy không nói “Tôi”, cũng không nói “Ta”.

Vả lại, pháp dựa vào trong duyên, nên không có “Ngã” và “Ngã sở”, cái dựa vào duyên thì không có chủ, cũng không nắm bắt được. Ai theo thuận duyên, phát sinh sự hiểu rõ, mau đạt được ý niệm về bốn thứ để dựa vào.

Sao gọi là bốn? Đó là:

1.Dựa vào nghĩa cùng tột, không dựa vào văn.

2.Dựa vào tuệ hành, không dựa vào thức niệm.

3.Dựa vào thuận nghĩa kinh, không dựa vào phan duyên.

4.Dựa vào pháp, không dựa vào người.

Sao gọi là nghĩa? Những gì là tuệ? Sao là thuận nghĩa? Sao là niệm pháp?

nghĩa tức là nghĩa của Không; không nhận vọng kiến là nghĩa của Vô tướng; không chấp vào niệm thức, là nghĩa Vô nguyện; không chấp vào ba cõi là nghĩa vô số. Không chấp vào pháp số.

Vả lại nghĩa ấy, đối với pháp, phi pháp vốn không có hai; âm thanh là vô đắc; niệm tưởng là vô niệm; với pháp xứ thì vô trụ; vì vô nhân nên thọ mạng; âm thanh ngôn ngữ là không chỗ có.

Vả lại, là nghĩa, pháp nghĩa ấy là nghĩa vô dục.

–Sao gọi là Bồ-tát làm pháp nghĩa?

Đó là nghĩa không có sắc của con mắt, tiếng của lỗ tai, hương của mũi, vị của lưỡi, xúc của thân, pháp của tâm. Đó là nghĩa không sinh sắc; nghĩa không giảm sắc; nghĩa không vì thống, tưởng, hành, thức; nghĩa không có hành thức sinh diệt; nghĩa không có sự ham muốn sắc, vô sắc; nghĩa không có ý muốn về sắc và vô sắc sinh diệt; nghĩa không ngã; nghĩa không có ngã kiến dính mắc vào; nghĩa không có nhập; nghĩa không chấp vào nhân kiến; nghĩa không chấp

vào có thân Phật; nghĩa không chấp vào chữ pháp. Không tính số thực có chấp vào nghĩa; cũng lại không có nghĩa chấp thí, giới, nhãn, tấn, định, trí; hiểu nghĩa nhập vào tất cả các pháp. Đó gọi là Bồ-tát làm pháp nghĩa, nhờ theo nghĩa này mà không thoái lui. Đó gọi là nghĩa.

–Sao gọi là Tuệ?

Đó là Khổ không sinh tuệ, tập không nhớ nghĩ tuệ, tận hết các tuệ, Đạo không chí tuệ. Đối với pháp huyễn của ấm, các tánh, pháp tánh không hủy hoại tuệ. Đối với các tình, không giữ là tuệ, hiểu nhập vào các pháp, rõ biết chúng sinh, căn đầy tuệ đủ, ý chí nhớ nghĩ không quên; đối với các chánh ý, không ý không nhớ nghĩ; đối với các đoạn ý, là thiện và bất thiện như nhau; đối với các thần túc, thân tâm tạo ra tuệ.

Lại nữa, đối với các căn, rõ biết tuệ nặng hay nhẹ; đối với giác ý, biết các pháp tuệ; nhưng đối với các lực, để điều phục tuệ. Đạo là vô số đối với tuệ diệt tịch; quán tuệ biệt pháp, khởi thủy không sinh tuệ, vị lai không chí tuệ, ở giữa không trụ tuệ; đối với thân là hình tượng tuệ.

Nói tuệ là tiếng vang, pháp tâm tuệ huyễn. Đó là Bồ-tát rõ biết trí tuệ.

Lại nữa, sao gọi là thuận đạo nghĩa kinh?

Nhờ nhân duyên này phát sinh mà hành giả diệt được ngu si, diệt được lão tử, vô ngã. Nhưng đối với vô ngã, nhân và thọ mạng thì phải hiểu rõ về các vật. Nếu Như Lai có ngã, đều chẳng phải là chân pháp. Song đối với ba môn giải thoát, bình đẳng với ba đời, cầu ba vô trước. Đó là các pháp, thấy nó hoàn toàn vô sinh. Người quán rõ và hiểu biết, sẽ dứt lìa hết tình cảm thế tục.

Bồ-tát đạt đến trí tuệ không cùng, nên đối với các ý niệm, không còn nghi hoặc, nhập vào được hạnh này gọi là thuận nghĩa. Nó không đi về đâu, cũng chẳng từ đâu đến. Niết-bàn vô vi cũng không có từ đâu đến. Đó gọi là Thuận nghĩa.

–Sao gọi là như pháp?

Nếu các Đức Như Lai xuất hiện hay không xuất hiện, thì Pháp thân vẫn thường trụ. Đó gọi là Như Lai. Như như vốn không, không

tăng giảm, chẳng hai, không hai, chân tế pháp tánh, gọi đó là Như pháp. Không hủy pháp hành báo, hay không hành báo, gọi đó là Như pháp.

Người tu Đại thừa, nhờ Lục độ mà được Vô cực. Duyên giác một thừa, theo nhân duyên mà giải thoát. Thừa Thanh văn nương âm thanh mà giải thoát. Đó gọi là Như pháp. Bố thí thì được phước lớn; giữ giới được sinh lên cõi trời; rộng nghe được trí nhiều; nhớ nghĩ thiền định thì được giải thoát. Đó gọi là Như pháp.

Vì không tu hạnh đó nên có sinh tử, tu hành thuần thục thì đạt được sự vô vi. Như pháp là vậy.

Kẻ ngu dùng sức mạnh của dục; kẻ trí dùng sức mạnh của tuệ. Đó gọi là Như pháp.

Tất cả pháp ấy đều nương pháp tánh. Như vậy, này Long vương! Chúng nương dựa nhân duyên mà sinh khởi. Cho nên, cần phải có được sự nhớ nghĩ về bốn thứ để dựa vào.

Vì dựa vào nhân duyên, nên mới không dựa vào sự đoạn chấp có không. Đó gọi là: Người nào thấy nhân duyên khởi là người ấy thấy các pháp; ai thấy pháp, người ấy thấy Như Lai.

–Sao gọi là nhân duyên?

Này Long vương! Bình đẳng phát khởi, hay không phát khởi đối với pháp và phi pháp. Bình đẳng mà không chấp vào. Vả lại, Như Lai thì không chấp vào pháp duyên khởi cũng không có pháp khởi, không thể được. Người biết được pháp ấy tức là Như Lai.

Với nhân duyên khởi, dùng Tuệ nhãn thấy được; Tuệ nhãn thấy được tức là thấy các pháp. Người thấy các pháp, tức là Như Lai. Đó gọi là: Ai thấy được nhân duyên khởi thì thấy pháp, ai thấy pháp thì thấy Như Lai.

Lại nữa, Như Lai nhờ pháp mà thấy pháp.

Như vậy, này Long vương! Nếu dùng pháp này tu hành tương ứng để giải thoát, người đó, được gọi là Bồ-tát không có hạnh dục.

Này Long vương, Bồ-tát vô dục, không làm theo thói quen của dục, vui thích việc Hiền thánh, bỏ điều không phải Hiền thánh, siêng năng, ưa thích được ở vào dòng Hiền thánh, rộng rãi sai khiến các tuệ, vì pháp mà tạo sự giữ gìn; tu sự nghe nhiều, chí nhớ không quên,

không bỏ giới thân, trí thân không nghiêng ngã, định thân không dao động; đối với tuệ, thân khéo trụ vững vàng; giải thoát tuệ kiến, thân vững vàng khó chuyển. Nhờ đó, giải thoát tuệ kiến vậy.

Lại nữa, này Long vương! Bồ-tát vô dục, được vô số chánh pháp độ nghĩa của Phật, cũng có đầy đủ vô số yếu tuệ của chư Phật, lại được quả biện tài vô tận của chư Phật, được thông vô lượng thần túc của chư Phật. Nhân đó, đưa đến vô số hiểu biết quyền xảo của chư Phật vào khắp vô lượng hạnh của chúng sinh, vượt qua vô số cõi nước của chư Phật; nhờ đó thấy rõ vô số trăm ngàn Đức Như Lai, có duyên nghe được vô số các pháp, đạt được vô số nghĩa, vô số tuệ, hiểu vô số hạnh và độ vô số chúng.

Như vậy, này Long vương! Bồ-tát vô dục, thường nên trong sạch, tiêu trừ hết các ô uế để công đức vô lượng; tự do, không có chỗ dính mắc đối với ba cõi. Vì sao? Vì vô dục ấy, từ tâm sinh ra. Có ba việc từ tâm sinh ra.

Những gì là ba? Đó là từ tâm dục sinh; từ tâm ái sinh; do tâm sinh khởi.

Lại có ba thứ sinh quán nơi sinh khởi. Lại quán sự sinh khởi. Lại quán sở hành, quán tâm vô xứ.

Lại có ba sinh: Diệt tịch chuyên nhất, hiểu rõ nơi quán như pháp tùy hành.

Lại có ba sinh: Đức đủ nhân điều, dùng làm tịch tĩnh, từ hạnh chuyên cần sinh.

Lại có ba việc: Từ nơi hạnh ngay thẳng, không có dua nịnh, nhân từ điều nhẫn.

Lại có ba việc: Không đắùm chìm nghi ngờ; thuận theo thiện, không thô tháo; chí đủ, sống đơn giản.

Lại có ba việc: Từ không sinh, lại từ vô tướng, cũng từ vô nguyện.

Lại có ba việc: Từ tâm sinh ra các pháp vô thường; các pháp đều khổ cũng do tâm sinh; các pháp vô ngã cũng từ tâm sinh.

Lại có ba việc từ tâm sinh ra: các pháp vô thường, các pháp vô ngã, diệt tận vô vi; tất cả đều từ tâm sinh ra.

Như vậy, này Long vương! Bồ-tát đẳng diệt cũng do tâm sinh. Đó là các vị ấy không xả bỏ trí tâm rộng khắp, thức hành bình đẳng với tất cả. Vì lòng đại Từ, nên không bỏ chúng sinh. Vì lòng đại Bi, nên không nhàm chán sinh tử. Vì lòng đại Hỷ, nên bình đẳng xa lìa sự mừng, giận. Vì quyết bảo vệ, nên có tuệ thí, mà không mong báo đáp. Vì các giới, học, hạnh, đức, nghĩa đầy đủ; nên bên trong tránh được lỗi của mình, không nói chuyện xấu của kẻ khác. Hay nhẫn chịu các hạnh không tốt của chúng sinh. Muốn làm cho người khác tâm vững chắc như kim cương, hợp tập các điều lành làm gốc của các đức hạnh, không tiếc thân mạng, đạt được đến tất cả định chánh thọ, tâm không mệt mỏi; không vì chánh thọ mà có chỗ sinh, hiểu trí, dùng quyền xảo tùy thuận chúng sinh, dùng tuệ chân thật, độ thoát các chí.

Người muốn đạt được Thanh văn thừa. Duyên giác thừa thì hiển hiện sự nhớ nghĩ Phật pháp, cầu các Phật pháp. Vì hay nhẫn chịu các khổ, nên rộng nói pháp; đừng vì lợi dưỡng mà cung kính, nên coi thường vứt bỏ; chí đủ, không nhàm chán các tướng đức hạnh; đầy đủ trí tuệ, học rộng nghe nhiều. Học tập theo bạn lành, nên gặp Thiện tri thức; vì khiêm nhường, cung kính, nên được hạnh khiêm cung; vì hàng phục tâm tự đại, nên chế ngự được tâm tự đại. Vì chí hạnh đầy đủ, nên ý hạnh đầy đủ; vì không có dua nịnh nên xa lìa dua nịnh. Vì nói và làm phù hợp nhau, nên không bị khinh khi. Vì tu hành thành tín, nên nói lời chân thật. Vì lìa các sự lừa dối, nên diệt trừ lời nói dối; vì để sinh tâm thành tín, nên tâm luôn thành tín.

Như vậy, này Long vương! Nếu có Bồ-tát nào sinh tâm này, gọi đó là vô dục.

Lại nữa, này Long vương! Bồ-tát vô dục thì ma không thể tự tiện hạn chế. Vì sao? Vì Bồ-tát ấy, tương ưng với sự vô hạn, cũng không hành pháp có hạn.

Sao gọi là pháp hạn?

Dục, dâm, tức giận, si là pháp hữu hạn. Bồ-tát đối với chúng, không có chỗ dính mắc. Vì vậy, mà gọi Bồ-tát ấy, là vô hạn. Thanh văn thừa, Duyên giác thừa đều là hữu hạn. Bồ-tát trụ nơi phổ trí tâm rộng khắp, nên ma hoàn toàn không thể tự tiện hạn chế.

Hữu niệm, vô niệm tưởng niệm là hữu hạn. Bồ-tát nhờ lìa các tương ưng của niệm, nên ma không thể tự tiện hạn chế.

Như vậy, này Long vương! Có hai việc ma, mà Bồ-tát cần phải biết rõ, cần phải xa lìa.

–Hai việc đó là gì?

Đối với thầy bạn, đã không có tâm kính trọng mà còn tự đại, cống cao, khinh người. Đó là hai việc.

Lại có hai việc của ma: Đó là bỏ kho tàng sáu pháp Ba-la-mật của Bồ-tát; tâm trở lại ưa thích thực hành các pháp của Thanh văn và Duyên giác.

Lại có hai việc. Những gì gọi là hai? Đó là: Không có trí tuệ mà muốn làm việc quyền xảo; ưa thích sống gần cùng các chúng sinh đạo lạc, vọng kiến.

Lại có hai việc: Nghe ít, trí kém mà tự cho là đạt được trí tuệ. Tuy có thông hiểu rộng rãi nhưng lại tự đại.

Lại có hai việc: Đức độ ít ỏi, mà mong được tôn quý. Hoặc tu đức hạnh mà lại thích Tiểu thừa.

Lại có hai việc: Không bảo vệ chánh pháp, không cứu giúp chúng sinh.

Lại có hai việc: Chí không thích học tập theo các Bồ-tát và tụ hội với chúng có trí sáng thông đạt. Chuyên làm việc bài bác, chê bai các Bồ-tát thanh cao, nhiều lần chủ tâm khởi sự ngăn che, làm trở ngại Pháp sư, làm chướng ngại sự giáo huấn của thầy, lại còn nhiều dua nịnh.

Lại có hai việc của ma: Bỏ các gốc đức, tâm còn lại toàn điều vô đức.

Lại có hai việc: Tuy ở chỗ an nhàn, nhưng vẫn mong tưởng đến tham sân si; ý thường náo loạn; nếu du hành trong các thôn ấp, tâm sinh tham lợi.

Lại có hai việc: Với loại phi nhân, lại nói pháp căn bản sâu xa, với người cần nói pháp thì lại không nói.

Lại có hai việc: Không hiểu việc của ma, xa lìa trí rộng khắp, ý thường thác loạn.

Như vậy, này Long vương! Sắc tướng các việc của ma là như vậy. Bồ-tát vô dục vĩnh viễn không có các việc ấy.

Lại nữa, này Long vương! Nếu có Bồ-tát, tu hành trong sạch thì phải vô dục; phải đạt đến mười sáu đại lực của Bồ-tát. Nhờ các lực này nên hàng phục, chế ngự ý chí mình mà hóa độ chúng sinh.

Những gì là mười sáu đại lực của Bồ-tát?

–Đó là: Chí lực, ý lực, hành lực, tàm lực, cường lực, trì lực, tuệ lực, đức lực, biện lực, sắc lực, thân lực, tài lực, tâm lực, thần lực, hoằng pháp lực, hàng phục chư ma lực. Bồ-tát vô dục được mười sáu lực lớn này.

Sao gọi Bồ-tát là Chí lực?

–Này Long vương! Bồ-tát chí lực có thể ngắm xem tất cả Tổng trì, do chư Phật nói ra. Đó gọi là Chí lực.

Ý của Bồ-tát này tương ưng với hạnh của chư Phật; đối với chúng sinh, không bị đoạn trừ chướng ngại. Đó là Ý lực.

Có thể đạt được tất cả âm thanh nói ra, hiểu rõ các nghĩa. Đó là Hành lực.

Lìa các việc ác, hưng khởi các pháp đức. Đó gọi là Tàm lực.

Gặp tất cả những tai nạn, vẫn không làm điều phi pháp. Đó gọi là Cường lực.

Dù có ức ngàn ma binh, vẫn không dám làm trái lại. Đó là Trí lực.

Thông đạt giữ gìn pháp, bình đẳng chỉ bày cùng học, không làm cho quên. Đó là Trì lực.

Không chấp, không quên, đối với trăm ngàn kiếp; những điều nói ra không ngại, không đoạn, tùy ý mà hiểu các pháp. Đó là Biện lực.

Nếu có các Thích, Phạm và Tứ Thiên vương đi đến, Bồ-tát vẫn im lặng, không đổi sắc. Đó là Đoạn chánh lực.

Nếu có mong ước được vật báu trên đầu, mới nghĩ đã liền có. Đó là Tài lực.

Hơn các ngoại đạo, độc tôn giữa mọi người. Đó là Thân lực.

Với tâm chúng sinh, có thể được nhất tâm. Biết tâm chúng sinh

mà thuận hành hóa độ. Đó là Tâm lực.

Nếu chúng sinh, cần dùng thần túc để hóa độ, thì hiện thần biến để cho chúng thấy. Đó là Thần túc lực.

Nếu có thuyết pháp, để mọi người nghe, thì không nói nửa chừng. Họ nghe và làm theo, nên trừ hết các khổ. Đó là Hoằng pháp lực.

Nếu khi thiền định, chánh thọ, thì vâng theo chỉ giáo của Phật, được pháp hạnh Hiền thánh. Đó là Hàng ma lực.

Đó gọi là mười sáu đại lực của Bồ-tát.

Nếu có người tu hành, tâm chí mong ước mười sáu lực này, mà muốn thành tựu thì phải tu vô dục.

Này Long vương! Ví như tất cả dòng nước đều chảy về biển cả. Các hạnh của đạo pháp, ba mươi bảy phẩm đều trở về vô dục.

Lại nữa, này Long vương! Các cây cỏ thuốc, đều sống trên đất. Các pháp thiện hạnh đều nhờ vô dục.

Này Long vương! Ví như chúng sinh yêu thích Chuyển luân thánh vương; nếu có Bồ-tát vô dục, thì các trời, loài rồng, quỷ, người ở thế gian đều ưa thích.

Bấy giờ Đức Thế Tôn vì A-nậu-đạt và các thái tử nói bài kệ tụng:

Dục là tuệ Bồ-tát

Chí mong cầu Phật đạo

Phải nên lìa pháp uế

Thường siêng hành vô dục.

Tuệ giải pháp nhân duyên

Không dựa vào cái thấy

Thấy pháp do nhân duyên

Không duyên, không có pháp.

Duyên sinh đó không sinh

Nên chẳng phải tự nhiên

Duyên lành ấy cũng không

Biết không, nên vô dục.

Chấp duyên mà vô tướng

Thoát nguyện, tịch lại tịch

Đạm bạc như ngu dại

Nơi ấy ma không hại.

Thấy pháp, không chấp duyên

Với mình, không tôi, ta

Nếu không ta, không người

Biết đó là vô dục.

Không chủ, không gìn giữ

Không lấy, cũng không bỏ

Giải thoát không giữ, bỏ

Lìa dục, thường hiểu pháp.

Quán nghĩa, không trang sức

Tuệ hành thoát khỏi thức

Hiểu rõ thuận nghĩa kinh

Nương pháp không vì người.

nghĩa không là pháp Phật

Giải thoát, không tướng nguyện

Không dựa vào thấy, nghĩ

Ấy nghĩa là vô dục.

Với pháp không có hai

Âm thanh không thể được

Dùng pháp khó lay động

Không nhập nghĩa, vô dục

nghĩa pháp, nghĩa vô dục.

Mắt, tai, không sắc, thanh

Mũi, miệng, lìa hương vị

Thân tâm không cánh (xúc) pháp,

Không sắc sinh oai nghi

Cũng không lìa thống, tưởng

Cũng không nghĩa thức trụ

Được vậy, hợp nghĩa pháp.

Không trụ nghĩa ba cõi

Cũng không nghĩa tôi, ta

Thế Tôn không sắc thân

Không chữ, nghĩa nói pháp,

Chấp số nghĩa phi pháp

Thứ yếu, không nên làm

Chẳng giới, nhẫn, tấn, định

Tuệ, vô ngã, Thế Tôn.

Các pháp, hiểu vô nghĩa

Trí, gọi là pháp yếu

Với nghĩa, khác phi nghĩa

Vô dục là Phật pháp.

Vô sinh biết trí tuệ

Không khởi diệt có, không

Không sinh cũng không diệt

Như vậy cần phải tập.

Biết tiếng ta, như huyễn

Biết nó như pháp tánh

Hiểu bên trong, như không

Rõ vậy là vô dục.

Biết pháp đi về đâu

Biết rõ tâm chúng sinh

Dứt niệm để chánh ý

Vô dục, được tuệ này.

Ý đoạn, không có hai

Thần túc, tâm bay cao

Nhờ lực, nên không ngạo

Biết ngăn chận các căn,

Giác định hiểu nhờ trí

Biết rõ tám đường thẳng

Tuệ quán nơi diệt, hành

Biết chỗ pháp đi về.

Pháp, vốn không có sinh

Tương lai thì chưa đến

Pháp hiện tại, không dừng

Vô dục, biết như vậy.

Thân vốn không kiên cố

Nói không, như tiếng vang

Tâm huyễn, giống như gió

Vô dục, hiểu như vậy.

Biết nói thuận nghĩa kinh

Hiểu rõ nơi nhân duyên

Diệt gốc si sinh tử

Vô dục, là nghĩa tuệ.

Không ngã, nhân, thọ mạng

Hiểu rõ pháp, phi pháp

Nhờ thoát khỏi ba môn

Đã nói không, đừng chấp.

Vô sinh thấy Diệt, Đạo

Tập tuệ như hạnh tục

Không theo tâm ý sinh

Vô dục, biết hạnh này.

Pháp tánh luôn trụ vậy

Phật hưng và diệt độ

Không hai; hiểu, không hiểu

Vô dục, biết pháp này

Tích chứa như bản tế

Nó chứa đủ các pháp

Chứa không và nhân tế

Vô dục, được trí này.

Pháp tánh thường an trụ

Biết khởi, như diệt độ

Không biết, cho là hai

Pháp vô dục, như vậy.

Không hai, tốt, không tốt

Biết pháp không tội báo

Phật pháp không từ ngoài

Từ hạnh vượt vô cực (rốt ráo).

Nhờ lìa nhân Duyên giác

Tiếng giải thoát Thanh văn

Tuệ trí được giàu lớn

Giữ giới được sinh Thiên.

Nghe nhiều được trí tuệ

Giữ ý, độ chúng sinh

Đến Thánh cũng giữ ý

Pháp vô dục, như vậy.

Lực, thường chuyển các dục

Trí tuệ, đến pháp tồn

Bình đẳng nghĩ các pháp

Pháp tánh thường không được.

Biết rõ nhân duyên khởi

Nên đạt bốn đức hạnh

Biết nghĩa cùng với pháp

Thuận nghĩa, biết vô dục.

Quán duyên, nên thấy pháp

Nhờ pháp, thấy Thế Tôn

Bình đẳng pháp khởi, diệt

Vô dục, hiểu tôn pháp.

Dấu nhân duyên không có

Pháp âm thanh không chữ

Pháp ấy, thấy gốc không

Thánh gọi là Như Lai.

Dùng tuệ thấy nhân duyên

Không thấy, chẳng thấy pháp

Tuệ sáng, rõ nhân duyên

Gọi là thấy Thế Tôn.

Nếu cầu hạnh vô dục

Yêu thích các Hiền thánh.

Pháp tánh hoại, không bỏ

Vẫn giữ giống Hiền thánh

Thường hộ chánh pháp Phật

Vô dục, nghe không quên

Không lìa bỏ căn giới

Với định được bất động.

Biết thân, tuệ không động

Thường trụ thân giải thoát

Tuệ giải thoát sở kiến

Vô dục thường an trụ.

Người hiểu các Phật pháp

Vô lượng các Thánh đạo

Được đủ thần túc Phật

Hiểu đạt tất cả hạnh.

Biết hạnh tình ý chúng

Bỗng nhiên dạo các cõi

Được thấy các Như Lai

Nghe chư Phật thuyết pháp.

Nghe rồi hiểu rõ nghĩa

Bày cho vô lượng người

Biết được ức số hạnh

Chí được hướng vô số.

Vô dục thường tự tại

Hàng tâm nhập công đức

Phục ý kiến vô dục

Trọn chẳng đổi đời này.

Tâm đã thoát các ấm

Biết rõ chỗ khởi diệt

Quán diệt không chỗ có

Sở tập cũng là không.

Tánh nghe, chỗ tâm hành

Không dối, thường ngay thẳng

Không nịnh điều nhân thiện

Đức vô dục như thế.

Giải thoát, Không, Tướng, Nguyện

Hiểu khổ, biết sinh tử

Pháp vô ngã luôn vắng

Vô dục từ tâm hạnh.

Phổ trí tâm đẳng Từ

Dùng Bi độ chúng sinh

Vui không chán sinh tử

Giữ hạnh thật vô biên.

Đã cho không mong trả

Tự xét, lập các hạnh

Nhẫn nại, tốt, không tốt

Mong cứu thoát chúng sinh.

Siêng năng cần tu đức

Không tính đến thân mạng

Tiếp theo biết các định.

Cũng không tùy theo định

Tuệ định, đại tinh tấn

Với số, không rối rắm

Bốn Đế độ Thanh văn

Trí không chí diệt độ.

Vô dục đời gặp Phật

Họ có các pháp này

Ma không biết họ hành

Pháp an trụ biết vậy.

Vô dục thật không cùng

Hiểu là gốc tham cấu

Lìa dục đó không tưởng

Ma không biết nơi nào.

Nếu có tưởng, tôi, ta

Họ tự khởi việc ma

Như vậy vượt các hành

Các ma không thể biết.

Vô dục, chí không quên

Việc làm thường thanh tịnh

Vô dục, không ý chí

Hạnh hổ thẹn không hoại.

Nhờ nghe hạnh vô dục

Đẹp tuệ kính Như Lai

Họ trụ, như pháp trụ

Đó nên như Thế Tôn.

Chư Phật, Bậc mười lực

Bồ-tát muốn phụng thờ

Nghe hạnh vô dục này

Ý siêng, thường thọ trì.

Người nghe vô dục này

Tin, thích rộng phụng hành

Họ thường được vô dục

Được quả Phật không lâu.

Thánh nhờ vô dục này

Được vô cùng trong sạch

Vô dục được thành Phật

Hóa độ vô biên chúng.

Phật: Khứ, lai, hiện tại

Đã được các tướng đẹp

Cũng từ vô dục này

Và cũng hành pháp này.

Khi ấy Đức Thế Tôn thuyết pháp về phẩm Vô Dục này, có bốn vạn hai ngàn trời, rồng, quỷ thần và Nhân phi nhân ở trong hội đều phát đạo ý Vô thượng chánh chân. Có một vạn hai ngàn người được Nhẫn bất khởi; lại có tám ngàn người được Nhẫn nhu thuận; ba vạn hai ngàn trời, người, quỷ thần và rồng được xa lìa trần cấu đều sinh Pháp nhãn. Lại có tám ngàn người được hạnh lìa dục. Tám ngàn Tỳ-kheo dứt sạch hết lậu. Ngay lúc ấy, tam thiên đại thiên thế giới chấn động sáu cách, cùng khắp mười phương bỗng nhiên rực sáng. Trong ao Vô nhiệt, dưới núi Tuyết, khắp chung quanh đều hiện những điều chưa từng nghe thấy. Diệu hoa đẹp rực sáng đến tận đầu gối. Ở trong nước ao sinh ra nhiều việc khác thường, hoa sen tươi đẹp, lớn như bánh xe, ở trong hoa ấy, có nhiều hương thơm, có vô số sắc hoa, với trăm ngàn các loại. Tất cả đều do oai thần của Phật hiện ra; vì pháp này mà khởi tâm cúng dường để làm vui lòng Long vương Vô Nhiệt vậy.

Kinh Hoằng Đạo Quảng Hiển Tam-Muội - Quyển 3 - Phẩm 6: LòngTin Gặp Pháp

KINH HOẰNG ĐẠO QUẢNG HIỂN TAM-MUỘI

Quyển 3

Phẩm 6: LÒNG TIN GẶP PHÁP

Bấy giờ, Long vương A-nậu-đạt trong lòng rất vui vẻ, cùng với năm trăm thái tử của Long vương, nhờ đời trước đã phát tâm đạo Vô thượng chánh chân; hôm nay nghe Đức Phật dạy như vậy, tất cả liền được pháp Nhẫn nhu nhuận, lòng mừng khôn xiết, đều muốn được cúng dường, liền vì Đức Như Lai trang hoàng các lọng báu, che trên Đức Thế Tôn, đồng thời thưa Đức Thế Tôn:

–Đức Thánh Sư Như Lai Chí Chân Chánh Giác đã vì chúng con mà xuất hiện ở đời.

Vì sao? Vì khiến cho chúng con được nghe đạo phẩm Phổ tín. Khi được nghe xong, ý không mệt mỏi, không còn biếng nhác thoái lui, cũng không còn hoảng sợ, nghe rồi, càng thêm chuyên tâm tập làm, thích nghe không chán tượng pháp như vậy.

Lại nữa, cúi mong Như Lai giải nói cho con: “Tại sao Bồ-tát được gặp Thế Tôn?”

Đức Như Lai đáp:

–Này các Hiền giả! Hãy siêng nhớ nghĩ, lắng nghe, ta sẽ nói cho.

Các Thái tử thưa:

–Thưa vâng! Chúng con xin được lắng nghe. Các Thượng sĩ ấy sẽ vâng theo lời dạy của Thế Tôn.

Đức Như Lai bảo:

–Này Hiền giả Thọ Tín! Ai gieo trồng đức tin sẽ được gặp Phật.

–Sao gọi là tin? Tin là Chánh sĩ tu theo các pháp sáng, phụng thờ trước nhất.

–Sao gọi là pháp sáng? Đó là nương nơi pháp mà hành, không lìa gốc đức, ưa thích tập theo người hiền, hâm mộ tùy thuận Thánh chúng, siêng năng tâm thọ tín, chí không mệt mỏi, suy nghĩ và siêng năng nghe pháp để loại trừ sự ngăn che của ấm, tùy thuận tu tập với đạo được pháp lợi dưỡng bố thí cùng khắp, đem giới cho người không có giới; bình đẳng tế độ các người nóng nảy giận dữ, nhưng thường ưa thích siêng cầu Phổ trí, tâm không lười biếng, thoái lui, tin Phật mãi mãi, chưa từng loạn pháp, ưa thích Thánh chúng, chí đạo dù khó cũng siêng năng, vui thích chánh chân, xa lìa sự cao ngạo, tự hạ thấp mình trước mọi người, thường có tâm bình đẳng, không dính mắc vào các cảnh giới; trọn bỏ thân mạng, không làm điều ác, tu tập đức tin chân thật; lời nói và việc làm đi đôi nhau, vượt qua chỗ chìm đắm, tâm không nhơ bẩn, hành động của thân, miệng, ý thuận theo lời dạy của Hiền thánh, rõ biết mọi việc, được sự trong sạch, biết đủ không tham, việc làm trong sạch, hiển nhập trí huyễn, tập cầu tuệ căn, dựa vào và tùy thuận bảy Thánh tài, tu niệm thành tín; đã đầy đủ Căn, Lực mà hành chánh kiến; đã thọ giáo thầy bạn thì khiêm nhường, lễ kính, sống đời giản dị; thường đến pháp hội; tâm không nhàm chán thoái bước đối với tai họa sinh tử; hiện ra đức vô vi, siêng năng tinh tấn, cầu được Phổ trí, để hoằng hóa đạo. Đối với pháp của Như Lai, hết lòng ưa thích xuất gia, tu vô số các phạm hạnh thanh tịnh, tạo lập Từ bi, cứu độ chúng sinh, chí mong được báo đền. Đối với người có báo ân và không báo ân đều bình đẳng đón tiếp, che chở; tâm không thương, ghét, không nghĩ điều lợi cho mình, luôn cung kính kẻ khác, tu hạnh nhẫn nhục, đều cho là đầy đủ, tự thấy mình không có điều ác, không nói sau lưng người khác, nội tâm đã vắng lặng, ý chí thích ở chỗ an nhàn, tâm thích sự vắng vẻ, luôn nhớ nghĩ đến tập pháp, vốn không tranh tụng; thấy lỗi của người cũng là lỗi của mình, cầu giới đầy đủ, tập hợp định hạnh, siêng năng, kính cẩn đối với đạo. Đó gọi là Hiền giả đã hành động thích ứng tục tín thọ tín như vậy. Đó gọi là cùng gặp Phật xuất thế.

Lại nữa, này các Hiền giả! Nếu ở thế tục, tạo tín không quên.

Đó gọi là khởi tín tâm, gặp Phật xuất thế.

Lại nữa, này các Hiền giả! Sao gọi là tục tín?

–Người có tín tâm, tin các pháp là Không, để lìa vọng kiến. Tin biết các pháp, chính là Vô tướng, để lìa niệm tương ưng. Tin biết các pháp thảy đều Vô nguyện, không có đến, đi. Tin biết các pháp vô thức, vô niệm, yên lặng thân miệng ý, vắng bặt hữu thức. Tin biết các pháp, để lìa dục. Không có ngã, nhân, thọ mạng. Tin biết các pháp. Tin biết vốn không có, đến đi tự nhiên. Tin biết các pháp là chân tế, không dấu vết, vốn như không có dấu vết. Tin biết các pháp rồi, thảy đều tự nhiên, bình đẳng như hư không. Tin biết các pháp để dựa vào pháp tánh. Tin biết các pháp bình đẳng ba đời. Tin biết các pháp, dục xứ, tà kiến, thảy đều diệt tận. Tin pháp không chìm đắm để lìa gốc si mê, vốn không trong sạch. Tin biết các pháp, tâm luôn trong sạch, cũng không làm hưng khởi các nhơ của sự ham muốn khác. Tin biết các pháp không có chỗ quán kiến. Tin các pháp là sự giúp đỡ v.v… dứt lìa các hành. Tin pháp là vô ngã, để vượt qua vui mừng hờn giận. Tin các pháp vô tâm, vô hình tướng, nên không thể bắt được. Tin các pháp là giả dối, như nắm tay không, đem dụ trẻ con. Tin pháp không dối, không có trên dưới, không chỗ lấy, bỏ. Tin các pháp trống không, giống như cây chuối. Tin pháp tự do, như thường vắng lặng. Tin pháp không thẩm xét, không trụ ba nơi. Tin pháp hoàn toàn không, không có chỗ sinh ra. Tin pháp như hư không vì bình đẳng vô số. Tin biết các pháp giống như Niết-bàn, mình luôn vắng lặng.

Như vậy, này Hiền giả! Với người thế tục, hưng khởi lòng tin này. Đó gọi là tạo niềm tin để gặp Phật pháp.

Lại nữa, này Hiền giả! Người có niềm tin, gặp được tên gọi Phật pháp. Đó được gọi là các pháp hoàn toàn không khởi.

Vì sao? Vì không phải do sắc sinh ra, không sắc, không sinh, do tập hóa chuyển. Không phải thống, tưởng, hành, thức; không phải thức khởi; không phải do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Không khởi chuyển tập; không phải do thân khởi chuyển, không si mê có không; không sinh, lão, tử. Vì khởi có không, như vậy gọi là gặp Phật xuất thế; không khởi có sinh, cũng không khởi có diệt.

Lại nữa, không khởi tập đối với không, diệt. Không nhờ chánh ý, không có tập chí ý mà gặp Phật xuất thế.

Nói tóm lại, cũng không nhờ ba mươi bảy Đạo phẩm pháp, khởi hay không khởi tập; cũng không dùng tập vô sinh của đạo; không nhờ khởi tuệ, cũng không diệt tuệ. Chẳng tuệ, không tuệ, tập không có hai mà gặp Phật xuất thế.

Khi Đức Phật đang nói về phẩm, nhờ đức tin mà gặp Phật xuất thế, Long vương Vô Nhiệt và năm trăm thái tử đều được pháp Nhẫn nhu thuận. Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại nói bài tụng:

Tín tâm, được gặp Phật

Mà tập nơi bất sinh

Ai không phát tín tâm

Không gặp Phật ở đời.

Tu tín là cao tột

Đạt đến pháp thanh tịnh

Hành nghiệp có báo ứng

Không chống trái việc tu.

Tin tập các Hiền thánh

Siêng tu, thường lễ kính

Tâm không có biếng lười

Do tín này làm ra.

Siêng đi nghe thuyết pháp

Ấm cái, không thể động

Từ tín đến được đạo

Thực hành hạnh Nhu thuận.

Nhờ pháp được tiền của

Chuyển ban cho khắp nơi

Giữ giới và phá giới

Hành tín nên cho đều.

Vui với người giận dữ

Đạo tâm không lười biếng

Siêng cầu pháp Đại thừa

Tín, vui đến mọi người.

Lìa hẳn mọi cao ngạo

Chí luôn tự khiêm nhường

Chỗ ở không đắm chìm

Lập tướng tín, như vậy.

Chí tín, không tiếc thân

Trọn không tạo ác hạnh

Giữ lành, không nói dối

Nói, làm thường hợp nhau.

Tín vui không giới hạn

Thích hành nơi vô tâm

Thân, miệng, ý trong sạch

Tập theo Thánh, che chở.

Có hạnh tín tâm sạch

Thường được tuệ dẫn dắt

Biết căn bản của thân

Cầu hỏi, và nói ra.

Đẳng niệm nơi bảy tài

Được lực, căn đầy đủ

Lìa hẳn các tà kiến

Chí thường tập Đẳng hạnh.

Lễ bái, có tâm vui

Kính thờ như thầy mình

Tâm chứa tốt, khiêm cung

Tri túc, không thay đổi.

Trong tâm thường vô niệm

Chí nguyện nơi đạo pháp

Có người chán sinh tử

Dẫn, chỉ, đức vô vi.

Giải thoát việc đang làm

Thường cầu tâm vui vẻ

Mau lìa khỏi đời này

Tu phạm hạnh không mỏi.

Nhớ nghĩ các chúng sinh

Cứu họ không mong lợi

Báo đáp ân đã thọ

Vui tín nên cần cầu.

Không vui vì lợi mình

Không ghét người được cúng

Tâm nhân, nhẫn đầy đủ

Không nịnh, sống chất trực.

Hành tín tự mình thấy

Không nói xấu lỗi người

Căn lặng, tánh an nhiên

Chí ưa ở cảnh nhàn,

Trong tâm không huyên náo

Cố gắng lo làm ân

Nghịch ý cũng không cãi

Chỉ biết, sửa lỗi mình.

Cần cầu đủ giới hạnh

Chuyên tập nơi đạo định

Thích tín, ưa hạnh vui

Tướng người tín như vậy.

Ai vượt qua tục tín?

Thực hành và hiểu nó

Cùng pháp không tranh cãi

Điều Phật dạy sâu xa.

Thành tín, tin nơi không

Họ không có các kiến

Các pháp không có tướng

Không ý, lìa nhớ nghĩ,

Sẽ dứt lìa các niệm

Hiểu rõ việc đi đến

Pháp vốn không người tạo

Không có nơi thân tâm.

Tín là pháp vô dục

Lìa ngã, nhân, thọ mạng

Người tin, hiểu vốn không

Được đến chỗ không hai.

Nó vốn không chứa nhóm

Thể không như hư không

Chư pháp, tín cũng vậy

Liền đồng với pháp tánh.

Bình đẳng với ba đời

Các pháp không có lậu

Dục xứ cùng với tham

Ưa tin không thọ kiến.

Các pháp không có đắm

Nó vốn sáng, trong sạch

Khách dục không thể che

Tâm không có chỗ trụ.

Các pháp không thể thấy

Nhân duyên mà không khởi

Thường quán nơi hạnh cao

Không trụ thọ chỗ dở,

Không hợp cũng không lìa

Giải thoát, đồng không hợp

Tin thích nơi pháp không

Kẻ ngu bị mê hoặc.

Đạm bạc, ý không khởi

Dối trá như cây chuối

Miệng nói, vẫn tự nhiên

Không bỏ, cũng không lấy.

Các pháp không chỗ có

Cái thấy cũng không cần

Pháp thấy như hư không

Đẳng duyên nhiều vô số.

Các pháp như Niết-bàn

Vốn không, không thể thấy

Tin thích mà thực hành

Hiểu rõ thân hư không.

Ai có tín như vậy

Bồ-tát và người phàm

Đều sẽ được gặp Phật

Việc làm không có ác.

Không vì tạo sắc hạnh

Được gặp Phật ra đời

Không sắc, không có chỗ

Không đến, cũng không đi,

Với sắc, không có sinh

Không diệt, cũng không trụ

Đương lai không chỗ đến

Gặp Phật rộng nói pháp.

Năm ấm cũng như vậy

Hóa, tập, chuyển, vô sinh

Gặp Phật đang thuyết pháp

Tuệ đạt, các Bồ-tát,

Thân họ và hữu tình

Cũng tập, nhờ vô sinh

Phật hưng nhờ vô sinh

Thường cứu kẻ đạo lạc.

Si vốn không có sinh

Sinh tử, cũng như thế

Duyên này như vốn không

Từ pháp mà có Phật,

Không khởi, không có sinh

Không diệt, không có trụ

Nhờ đó, biết vô xứ

Xứ cũng không thể thấy.

Nó cũng không tự sinh

Cùng Phật mà rộng nói

Vô chí, không có trụ

Đó cũng do Phật chuyển.

Các loài cũng như vậy

Phật chủng thuận như pháp

Loại ấy cũng khởi không

Như Phật mà xuất hiện.

Nếu ai làm như vậy

Phật hiện vì người ấy

Ưa tin đại chúng này

Thật không có hạn lượng.

❧

Phẩm 7: CHUYỂN BÁNH XE PHÁP

Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại bảo các thái tử…

–Lại nữa, này các Hiền giả! Sao gọi là Bồ-tát được chuyển xe pháp, đó là nói theo ý nghĩa tượng pháp như vậy để thọ trì không quean mà tu hành. Các hữu tình không phát khởi ý đại Bi, nhưng vì hưng khởi Phổ trí, tùy thuận mong ước của mọi người, nên mới thuyết pháp rộng rãi tuyên bố, mở bày chí không mệt mỏi, vứt bỏ lợi dưỡng, khuyên nên nhớ nghĩ thuận thời, thọ trì gìn giữ tu hạnh. Đó gọi là Bồ-tát chuyển pháp luân.

Lại nữa, nếu Như Lai đã chuyển xe pháp, nhưng xe pháp của Như Lai là hành tượng nhập đức, nên phân tích trình bày; không dùng khởi pháp, cũng không diệt pháp, không dùng hành pháp của kẻ phàm phu thấp hèn, lại cũng không dùng pháp của Hiền thánh để chuyển bánh xe pháp.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, không cắt đứt nửa chừng, bình đẳng dứt hết tốt xấu. Vị ấy nhờ vậy, nên xe pháp không bị cắt đứt.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, khởi lên do nhân duyên; chẳng khởi, không khởi, nhưng có sự chuyển vận. Vì lý do ấy, nên bánh xe pháp không khởi chuyển.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, không dùng mắt, sắc, tai, âm thanh, mũi, hương, lưỡi, vị, thân, cánh, tâm pháp, các tình mà chuyển; nó tùy theo hữu duyên chuyển; vì lý do ấy không có hai loại bánh xe pháp. Nếu có hai thì chẳng phải bánh xe pháp.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, cũng không dính mắc vào quá khứ, đương lai, hiện tại mà chuyển. Đó là bánh xe không chấp trước.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, không do ngã kiến chuyển, chẳng phải do nhân, mạng thọ, chỗ trụ mà chuyển. Đó gọi là bánh xe Không.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, không do thức, hành, tướng, diệt niệm mà chuyển. Đó là bánh xe Vô tướng.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, không phải mong ước đối với Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới mà chuyển. Đó là bánh xe Vô nguyện.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, không tính toán chúng sinh có sai khác mà chuyển. Không ở nơi hai pháp; đó là pháp của người phàm; là pháp Thánh giới; là pháp Thanh văn; là pháp Duyên giác; là pháp Bồ-tát; là pháp của Phật. Vì vậy gọi vị ấy là bánh xe không đổi khác.

Lại nữa, bánh xe pháp ấy, không dùng bánh xe pháp có trụ mà chuyển. Vì vậy, nên gọi là bánh xe không trụ vậy.

Tên của bánh xe pháp thế nào?

–Này chư Hiền! Vì bánh xe pháp chánh chân, chắc thật, thường không hủy hoại vậy. nghĩa cơ bản của chữ bánh xe là bình đẳng ba đời, vì bánh xe không nơi chốn. Vì các tập kiến xứ, nhờ bình đẳng vượt qua, bánh xe trong sáng, hiu quạnh; thân tâm không đắm trước, không thể thấy bánh xe. Vì ý thức xa lìa, nên không có khe hở của bánh xe, không ở nơi năm đường. Xét kỹ về bánh xe. Không có chân đế hiển hiện. Bánh xe của sự thực hành tín tâm, bình đẳng giáo hóa chúng sinh, vì không lừa dối vậy. Bánh xe là không thể tận, vì chữ, không chữ vậy. Bánh xe của pháp tánh, bởi vì các pháp đều nương nhờ pháp tánh vậy. Bánh xe vốn chứa chân đế, vốn không chứa vậy. Bánh xe hoàn toàn không, như vốn không vậy. Không chỗ tạo ra bánh xe, vì không nhớ nghĩ đến các lậu. Bánh xe vô số, dẫn đến chí Thánh. Bánh xe như hư không, vì thấy rõ bên trong. Bánh xe không tướng, vì không nhớ nghĩ bên ngoài. Bánh xe vô nguyện, vì không có trong va ngoài. Bánh xe không thể được, tu để vượt qua.

Lại nữa, này các Hiền giả! Đức Như Lai dùng bánh xe pháp này, chuyển vận các ý hành của chúng sinh. Chuyển mà không chuyển. Nó không thể nắm bắt, vì pháp không có chỗ để xả.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn, khi giảng nói phẩm Chuyển bánh xe pháp này; thì trời, rồng, quỷ, người và các loại thần, trong lòng vô

cùng hân hoan sung sướng, phát ra ánh sáng, ca tụng pháp ấy của Đức Như Lai. Đồng thanh ngợi khen:

–Lành thay Thế Tôn! Thật là khó gặp! Như Lai đã chỉ bày, chuyển nói bánh xe pháp này.

Người nghe phụng hành phải phù hợp với bánh xe pháp. Pháp này tên gọi là bánh xe chuyển hư không. Các Đức Phật quá khứ và đương lai, cùng Phật hiện tại đều thờ pháp này mà thành. Nếu ai có lòng tin, thì sẽ được độ thoát. Những người thực hành pháp này, ta nói là đã ngang bằng với Thế Tôn. Ta sẽ thay họ khuyên giúp cho các chúng sinh, để họ hưng khởi tâm này. Còn ai muốn nghe phẩm bánh xe pháp này; nghe rồi nên cầu đạo hạnh cơ bản này, họ cũng không lâu sẽ được chuyển bánh xe pháp.

Bấy giờ, trong chúng nghe Đức Phật thuyết như vậy; có một vạn Thiên tử đều phát đạo ý Vô thượng Chánh chân; năm ngàn Bồ-tát mau được pháp Nhẫn.

Lúc này Đức Thế Tôn bảo các vị Hiền giả:

–Này các Chánh sĩ! Ai gìn giữ chánh pháp, thọ trì chánh pháp, làm chánh pháp lớn mạnh, đó gọi là bảo vệ pháp.

Vì sao? Vì đối với vị hành giả ấy, vĩnh viễn không bị hủy diệt, dù trời hay người đời, trọn không thể địch nổi vị ấy.

Bấy giờ, Vô Ưu đến trước Đức Phật, bạch:

–Lại nữa, thưa Thế Tôn! Nếu vị Chánh sĩ ấy, dùng pháp như vậy, mà được Tối giác; vậy vị ấy vốn có sự mê hoặc? Vả lại, hình tượng các Chánh sĩ như vậy, nên phải cùng nhau ủng hộ. Sở dĩ ủng hộ, là khiến cho các vị Chánh sĩ ấy mau phù hợp với pháp Đại thừa này; các vị ấy đều đã hành như vậy sẽ được chuyển bánh xe pháp. Lại có thể hiểu biết được pháp đại minh.

Thưa Thế Tôn! Cho nên, Thế Tôn mới vì những người ấy, mà dạy pháp cơ bản chính là ủng hộ họ, khiến họ phát Đại thừa. Và cũng để bảo vệ cho Pháp sư an lạc, kính lễ, thuận nghe giới cấm.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn khen ngợi con của Long vương là Vô Ưu rằng:

–Lành thay! Lành thay! Này Chánh sĩ Vô Ưu! Các người phát Đại thừa, vì các Pháp sư cho nên an tâm ủng hộ. Đó gọi là bảo vệ

pháp. Vì các Pháp sư làm chánh pháp lớn mạnh nên phải bảo vệ gìn giữ chánh pháp.

Lại nữa, này Vô Ưu! Người bảo vệ chánh pháp có mười công đức. Những gì là mười?

–Đó là:

1.Không có tánh tự đại, hàng phục sự cao ngạo.

2.Thực hành cung kính.

3.Không có hạnh dối trá.

4.Siêng suy nghĩ, yêu thích pháp.

5.Chí ưa tập theo pháp.

6.Ý thường xuyên tùy pháp.

7.Hành quán nơi pháp.

8.Ưa thích nói pháp.

9.Thích tu hành pháp.

10.Đến nơi nào cũng tùy thuận thuyết pháp.

Đó là mười hạnh nhờ bảo vệ chánh pháp.

Lại nữa, này Vô Ưu! Cũng có mười việc hầu hạ, để bảo vệ chánh pháp. Những gì là mười?

1.Tộc tánh nam và tộc tánh nữ nghe Pháp sư đến, đã từ xa lễ bái.

2.Suy nghĩ ưa thích được hầu hạ.

3.Pháp sư đến, liền kính yêu.

4.Cung cấp những nhu cầu về y phục, ẩm thực.

5.Hộ trợ các việc.

6.Đi đến đâu cũng khiêm nhường cung kính.

7.Nghe theo lời Pháp sư dạy, để nói cho người đồng học.

8.Ngăn chặn người nói xấu.

9.Thường Thích-ca tụng khen ngợi.

10.Làm cho tiếng tốt của Pháp sư được lan xa.

Đó là mười việc hầu hạ để bảo vệ chánh pháp.

Lại nữa, này Vô Ưu! Có bốn điều cần ban cho, để bảo vệ chánh pháp. Những gì là bốn?

1.Dùng bút mực, lụa trắng cung cấp cho Pháp sư.

2.Dùng y phục, ẩm thực, giường nằm, thuốc men để cúng dường.

3.Nếu theo Pháp sư để nghe thuyết pháp, thì dùng tâm không dối trá để khen ngợi.

4.Nghe rồi thì nhận lãnh gìn giữ, rộng nói cho người khác.

Đó là bốn việc cần ban cho để bảo vệ chánh pháp.

Lại nữa, này Vô Ưu! Có bốn việc sáng suốt tiến tới để giữ gìn chánh pháp. Những gì là bốn?

–Đó là:

1.Sáng suốt tiến tới sự cầu pháp.

2.Siêng năng rộng rãi giảng nói pháp.

3.Cung kính và đủ lễ Pháp sư.

4.Nếu có người pháp bỏ chánh pháp, dùng chánh pháp và sự tinh tấn để hàng phục họ.

Đó là bốn sự tinh tấn, để giữ gìn chánh pháp.

Bấy giờ, năm trăm thái tử của A-nậu-đạt, nghe Đức Phật dạy như vậy, lòng vui mừng sung sướng, ưa thích vô lượng, cùng nhau thưa:

–Những điều Đức Như Lai đã dạy, thật là hay không gì bằng, đã giải trừ các hồ nghi của chúng con. Chúng con dùng cung điện và các quan cùng quyến thuộc của mình, dâng lên Đức Phật và cung cấp những vật cần dùng, dùng tâm kính thuận để thưa lại: Từ nay, Đức Thế Tôn ân cần thọ hóa, mãi không mệt mỏi, cho đến lúc Đức Như Lai đã nhập Niết-bàn. Điều Đức Phật đã dạy, là biểu tượng của pháp báu. Chúng con phải cùng nhau kính thọ phẩm kinh quan trọng này, cầu mong thông đạt, khuyên nhau cố gắng tu hành. Vì vậy, thưa Thế Tôn! Chúng con xin hết lòng phát nguyện.

Lại nữa, nếu sau khi Đức Như Lai đã nhập Niết-bàn, chúng con, đối với Đức Thánh Tôn, ở tại đất nước mình, cùng nhau đồng tâm cúng dường xá-lợi, hộ trì phụng thờ, lễ kính cho đến lúc không còn hiện hữu.

Bấy giờ Hiền giả Ca-diếp, bậc kỳ túc bảo các thái tử:

–Này các Hiền giả! Chư vị nói là chỉ riêng một mình các vị được cúng dường thân thần xá-lợi của Đức Như Lai. Những lời nói của quý vị, làm mất hết các gốc đức của chúng sinh, ngăn che sự thanh tịnh sáng suốt, làm mờ đạo chí hóa nên mới nói như vậy.

Vì sao? Vì Đức Như Lai vốn đã phát nguyện sẽ làm cho xá-lợi được ban cho khắp, giống như hạt cải, vì các chúng sinh rủ lòng đại Bi; sao các vị lại muốn cúng dường một mình?

Các Chánh sĩ ấy, liền trả lời Hiền giả Đại Ca-diếp:

–Thưa Tôn giả Ca-diếp! Tôn giả đừng dùng trí hữu hạn của Thanh văn mà hạn chế trí tuệ minh đạt vô cùng sâu xa của Đức Như Lai!

Vì sao? Vì Đức Như Lai có Phổ trí tâm thấy tất cả nơi; Như Lai dùng thần túc, cảm động biến hóa. Nếu Như Lai khởi niệm, có thể khiến cho các cung điện của trời, rồng, quỷ thần, ở tam thiên đại thiên thế giới đều có thể hoàn toàn là chỗ đặt để xá-lợi của Phật; khiến cho ai nấy cũng đều nghĩ rằng: “Riêng ta mới là người cúng dường xá-lợi của Đức Như Lai, người khác thì không được.”

Lại nữa, này Tôn giả Ca-diếp! Đức Thế Tôn sau khi nhập Niết-bàn, tùy tâm chúng sinh mà có sự đặt để, phụng thờ xá-lợi.

Lại nữa, thưa Tôn giả Ca-diếp! Nếu Đức Như Lai, ở nơi trời Sắc cứu cánh, tạo chỗ đặt để xá-lợi, giống như hạt cải thì cũng có thể làm cho ánh sáng chiếu khắp trong cõi trời đất ấy. Đó là sức cảm động, oai thần biến hóa của Đức Phật Thế Tôn vậy.

❧

Phẩm 8: GIẢI QUYẾT CÁC NGHI NẠN

Bấy giờ, Hiền giả Tu-bồ-đề bảo:

–Này các Tộc tánh tử! Vả lại, Đức Như Lai có diệt độ chăng?

–Thưa Tôn giả Tu-bồ-đề! Ngay lúc khởi sinh đã có sự diệt độ.

Tôn giả Tu-bồ-đề hỏi:

–Này các Tộc tánh tử! Vậy Đức Như Lai có sinh chăng?

Thưa rằng:

–Đức Như Lai vốn không sinh, không sinh mà sinh.

Tôn giả Tu-bồ-đề hỏi:

–Như như vốn không, không sinh, chẳng sinh, hoàn toàn không sinh chăng?

–Đúng vậy, thưa Tu-bồ-đề! Sự sinh của Đức Phật, đúng là vốn không, nên không có sinh.

Tôn giả Tu-bồ-đề hỏi:

–Sự sinh của Đức Phật như vậy, thì sự diệt thế nào?

Thưa rằng:

–Sự diệt cũng lại như vậy, như như vốn không; sinh nơi vô sinh, Niết-bàn diệt độ, cũng là vốn không.

–Thưa Tôn giả Tu-bồ-đề! Không khởi mà sinh, thì diệt độ cũng vậy. Sự diệt như vậy, cũng là vốn không.

Khi nói lời ấy, ở nơi vực sâu trong ao Vô nhiệt, hiện ra một bông sen lớn, giống như bánh xe, với vô số vô lượng, những màu sắc khác nhau; dùng các báu và ngọc danh tiếng để trang sức thành ánh sáng. Ở giữa các hoa, có một bông sen lớn, màu sắc rực rỡ, hiện sự tốt đẹp lạ thường, bay vút lên cao.

Hiền giả A-nan ở trong ao lớn Vô nhiệt, thấy sự biến hóa lạ lùng như vậy, liền thưa hỏi Đức Thế Tôn:

–Nay có sự biến hóa này, là ứng hiện điềm lành gì, mà khởi lên sự cảm động như vậy?

Đức Như Lai đáp:

–Này A-nan! Hãy thong thả, rồi sẽ tự thấy.

Đức Phật mới nói xong, bỗng từ phương dưới, cho đến cõi Bảo sức thế giới của Đức Như Lai Bảo Anh, sáu vạn Bồ-tát cùng Bồ-tát Nhuyến Thủ, bỗng nhiên nhảy lên, di chuyển khỏi cõi Năng nhân, bay đến ao lớn Vô nhiệt; tất cả đều hiện trên tòa sen lớn thật đẹp đó.

Đồng tử Nhuyến Thủ liện ngồi ở tòa sen cao rộng.

Bấy giờ, chúng hội thảy đều thấy rõ, ngạc nhiên và kinh hoàng! Khi ấy, A-nậu-đạt và các Bồ-tát, Thích, Phạm, Trì Thế đều đến nhóm họp; các chúng thảy đều chắp tay cúi đầu đảnh lễ. Đồng

tử Nhuyến Thủ lui ra, đứng trong hư không, cùng cầm lọng giao lộ bằng ngọc báu.

Cùng với Đồng tử Nhuyến Thủ, các Bồ-tát đang ngồi trên tòa sen, cũng đồng thời vọt lên hư không, cách mặt đất rất xa. Ở trên hư không ấy, làm mưa những hoa sen thật đẹp chưa từng thấy, để cúng dường Đức Như Lai. Từ trong các hoa, lại có tiếng phát ra:

–Đức Như Lai Bảo Anh thăm hỏi Đức Thế Tôn, sự đi lại có được vô lượng tốt đẹp, cơ thể có được khỏe mạnh, thần lực có được an hòa chăng?

Tiếng ấy lại nói tiếp:

–Đồng tử Nhuyến Thủ và các Bồ-tát, gồm sáu vạn người, cùng đến cõi Nhẫn, đi đến ao sâu của Long vương Vô Nhiệt để xem sự biến hóa cảm ứng ấy. Lại có ý thích muốn được nghe Long vương, hỏi về Đạo phẩm trang sức nhập vào trong pháp căn bản để nói; xin Đức Thế Tôn rộng khuyến pháp ngôn khiến cho mọi người có sự mừng vui.

Bấy giờ, Đồng tử Nhuyến Thủ và các Bồ-tát, từ hư không đi xuống, đến chỗ Bậc Chánh Giác, cúi đầu lạy Đức Như Lai, lòng mừng rõ cung kính, đứng trước Đức Thế Tôn.

Khi ấy, Bậc Thiên Sư mới bảo Nhuyến Thủ:

–Đồng tử đến đấy à? Vì mong ước điều gì mà cùng các Bồ-tát đến đây?

Nhuyến Thủ bạch Đức Phật:

–Thưa Thế Tôn! Chúng con ở tại thế giới Bảo sức, cõi của Phật Như Lai Bảo Anh, được nghe Đức Như Lai Năng Nhân Chí Chân rủ lòng thương xót đến mười phương chúng sinh, diễn nói pháp yếu này. Vì nghe pháp ấy, nên từ cõi kia, mới đi đến đây hầu hạ, lễ bái Đức Thiên Sư, nhờ đó mà được nghe Đức Như Lai giảng pháp.

Tôn giả Ca-diếp bạch Đức Phật:

–Có phải các Đại sĩ này, ở gần cõi Phật Thế Tôn Bảo Anh, thuộc thế giới Bảo sức, rồi bỗng nhiên đi đến đây chăng?

Nhuyến Thủ đáp:

–Thưa vâng! Như Tôn giả Ca-diếp khi nhập định, với năng lực thần túc và phi hành cao tột; dù cho đến lúc mạng chung, rồi diệt độ ở trong đó, vẫn không thể đến cõi ấy được. Vì cảnh giới của nước ấy rất xa vậy.

Đức Phật bảo Tôn giả Ca-diếp:

–Cõi ấy, cách nơi đây, trải qua sáu mươi hằng sa cõi Phật, mới đến cõi Phật Như Lai Bảo Anh.

Tôn giả nói tiếp:

–Qúy vị, từ cõi ấy đến đây, thời gian bao lâu?

Đáp rằng:

–Thật lâu! Như tuổi cao, lậu tận, ý được giải thoát của Tôn giả vậy.

Tôn giả Đại Ca-diếp nói:

–Thật chưa từng có. Quả vậy, thì này Nhuyến Thủ! Thần túc của các Chánh sĩ này là như vậy sao?

Nhuyến Thủ lại nói:

–Tôn giả tuổi cao, lậu tận, ý giải thoát; thời gian lâu bao nhiêu?

Đáp rằng:

–Như trong khoảng khắc của sự chuyển ý.

Lại nói:

–Tôn giả tuổi cao đã giải thoát chăng?

Đáp rằng:

–Đã giải thoát.

Nhuyến Thủ lại hỏi:

–Ai buộc tâm mình mà có sự giải thoát?

Đáp rằng:

–Này Nhuyến Thủ! Vì tâm có cột, mở; chẳng phải sự giải thoát là có mở, để đạt tuệ kiến.

Hỏi rằng:

–Thưa Tôn giả Ca-diếp! Nếu tâm không cột, cần gì phải mở?

Tôn giả Ca-diếp đáp:

–Biết tâm không cột, thì đó là mở.

Hỏi:

–Thưa Tôn giả Ca-diếp! Dùng những tâm gì, mà gọi là biết tâm? Dùng tâm quá khứ chăng? Dùng đương lai hay hiện tại? Tâm quá khứ đã diệt mất, tâm đương lai chưa đến, tâm hiện tại thì không dừng. Vậy dùng những tâm gì, mà biết tâm mình?

Đáp rằng:

–Tâm đã diệt ấy! Này Nhuyến Thủ! Tức không có sự toan tính của thân tâm.

–Này Hiền giả! Tâm biết diệt chăng?

–Tâm diệt rồi, thì không thể biết được.

–Khi đạt đến đó hoàn toàn diệt hết tâm. Nó vĩnh viễn không có thân thức để được.

–Thật là bậc Đại Biện Tài. Này Đồng tử Nhuyến Thủ! Chúng tôi thấp kém, đâu có thể ứng đáp được những lời biện luận cao tột.

Nhuyến Thủ lại nói:

–Vì sao? Này Tôn giả Ca-diếp! Tiếng vang lẽ nào có ngôn từ chăng?

–Không, này Đồng tử! Là nhân duyên khởi vậy.

–Không nói chăng? Thưa Đại Ca-diếp! Tất cả âm thanh giống như tiếng vang chăng?

–Đúng vậy.

Nhuyến Thủ lại nói:

–Âm vang lời nói có thể đạt đến chăng?

–Không thể đạt đến.

Lại nói:

–Đúng vậy, thưa Đại Ca-diếp! Bồ-tát sử dụng biện tài quyền xảo, không thể nghĩ bàn, cũng không cắt đứt. Nếu Trưởng lão hỏi, từ kiếp này đến kiếp khác về cơ biện của Bồ-tát thì khó mà cùng tận.

Bấy giờ, Tôn giả Ca-diếp bạch Đức Phật:

–Cúi mong Đức Thế Tôn, gia khuyến cho Nhuyến Thủ, hãy vì đại chúng này mà rộng giảng thuyết pháp, khiến cho các chúng hội

mãi mãi được an ổn, khiến cho tất cả được pháp yếu rực sáng.

Khi ấy, ở trong chúng, có một Đại Bồ-tát, tên là Trí Tích hỏi Đồng tử Nhuyến Thủ:

–Này Đồng tử! Vì sao Trưởng lão Ca-diếp tuổi cao, kỳ cựu mà lời nói khiếp nhược, thấp kém như vậy? Sao vẫn gọi Trưởng lão là tuổi cao?

Đồng tử Nhuyến Thủ đáp:

–Vì Trưởng lão là Thanh văn, cho nên mới biện luận không quả quyết.

Trí Tích lại hỏi:

–Có phải Trưởng lão không biết phát tâm Đại thừa chăng?

–Hoàn toàn không phải vậy. Vì Trưởng lão chỉ dùng sự giải thoát của Thanh văn thừa.

Hỏi:

–Lại nữa, này Nhuyến Thủ! Vì sao gọi là Thanh văn thừa?

Nhuyến Thủ đáp:

–Này Tộc tánh tử! Đức Thế Tôn là Bậc Năng Nhân, tùy theo các chúng sinh mà lập ra ba thừa giáo, phô diễn sự nói pháp. Có hạnh Thanh văn thừa, Duyên giác thừa và Đại thừa. Vì sao? Vì chúng sinh ý mang nhiều tham, chí khí thì thấp kém, nên mới nói ba hạnh.

Trí Tích lại hỏi:

–Này Nhuyến Thủ! Vì sao Không, Vô tướng, Vô nguyện, hoàn toàn không có hạn lượng? Sao lại giới hạn chỉ có ba thừa?

Đáp rằng:

–Này Tộc tánh tử! Đó là các Đức Như Lai sử dụng quyền xảo, cho Không, Vô tướng, Vô nguyện, không có hạn lượng. Vì các chúng sinh hay dính mắc vào giới hạn, nên nói có hạn lượng; nhưng hoàn toàn không có giới hạn đối với người không giới hạn.

Hỏi:

–Lại nữa, này Nhuyến Thủ! Chúng tôi có thể thoái lui, để vĩnh viễn không cùng chúng sinh tâm chí thấp hèn hội hợp.

Nhuyến Thủ đáp:

–Này các Tộc tánh tử! Hãy kiên nhẫn, nên theo Long vương Vô Nhiệt, để nghe trí tuệ biện tài và vô lượng pháp.

Kỳ lão Ca-diếp hỏi Trí Tích:

–Thế nào, thưa Chánh sĩ! Như cõi Phật Như Lai Bảo Anh, Ngài sẽ nói pháp thế nào?

Trí Tích đáp:

–Chỉ có một pháp vị. Từ một pháp, tiếng nói sẽ diễn xuất vô lượng pháp nghĩa; chỉ luận về pháp không thoái chuyển của Bồ-tát, luận về yếu hạnh thâm sâu mầu nhiệm của chư Phật. Từ đó, giữ lấy giải thoát, không do các chúng xen tạp, nương nơi Phổ trí, hoàn toàn không có sự giải thoát nào khác, mãi mãi giảng về lời bàn thanh tịnh, thuần thục của Bồ-tát. Những vị ấy hoàn toàn không có hạnh khiếp nhược.

Bấy giờ, A-nậu-đạt hỏi Nhuyến Thủ:

–Nhân tôn Nhuyến Thủ đến đây để hầu hạ Như Lai. Vậy có bao nhiêu hình tượng để quán Đức Như Lai? Dùng sắc để quán chăng? Hay dùng thống (thọ), tưởng, hành, thức để quán Đức Như Lai?

Đáp rằng:

–Chẳng phải vậy.

Lại hỏi:

–Nói một cách tóm lược, đó là dùng sắc khổ để quán chăng? Hay thống, tưởng, hành, thức khổ để quán chăng? Diệt sắc, thống, tưởng, hành, thức để quán chăng? Dùng hạnh Không, Vô tướng, Vô nguyện quán Như Lai chăng?

Trả lời:

–Chẳng phải vậy.

Lại hỏi:

–Có phải là dùng quá khứ, vị lai, hiện tại, tướng tốt, mắt thịt, mắt thánh, mặt tuệ để quán Như Lai chăng?

Đáp rằng:

–Chẳng phải vậy!

Hỏi:

–Thế nào Nhuyến Thủ! Dùng những tướng gì để quán Như Lai?

Đáp:

–Này Long vương! Quán Đức Như Lai, phải như Đức Như Lai.

Lại hỏi:

–Này Nhuyến Thủ! Như Lai là thế nào?

Đáp:

–Như Lai là Vô đẳng chi đẳng, sự bình đẳng không thể thấy, vì Như Lai là vô song, nên rất tươi đẹp.

Này Long vương! Như Lai là Bậc tôn quý, không cùng, không phải ngẫu nhiên Ngài vô song, không thể so sánh hay ví dụ, không trù lượng, không ai bằng, không thể so sánh, cũng không sắc tướng, Ngài không có hình tượng, không hình, không ảnh, không danh, không tự, không nói, không thọ. Này Long vương! Như Lai là như vậy. Nên xem xét như vậy để quán Như Lai. Cũng không dùng mắt thịt, mắt thánh, mắt tuệ để quán Như Lai.

Vì sao? Vì dùng mắt thịt để thấy cho rõ; nhưng Như Lai thì không tối, không sáng, cho nên không thể dùng mắt thịt để quán.

Lại nữa, mắt Thánh thì có tướng tạo ra, mà Như Lai thì bình đẳng, vượt qua tất cả, không đứng yên; cho nên không thể dùng mắt Thánh để quán.

Lại nữa, mắt Tuệ thì vốn biết là vô tướng, nhưng Như Lai thì đối với chúng, hoàn toàn không có; cho nên không thể dùng mắt Tuệ để quán.

Này Nhuyến Thủ! Thế nào là quán Đức Như Lai để được thanh tịnh?

Đáp:

–Này Long vương! Ai biết nhãn, thức, tâm không có khởi; lại biết sắc, thức, tâm không khởi diệt. Ai quán như vậy là quán Như Lai và sẽ được thanh tịnh.

Bấy giờ, các Bồ-tát ở cõi Bảo sức của Như Lai Bảo Anh đến dự, đạt được điều chưa từng có, nên thảy đều vui vẻ và nói:

–Thật là sự nhiệm mầu, sung sướng! Các chúng sinh này khéo

gặp Đức Như Lai, nghe được Long vương hỏi về phẩm Giải quyết hồ nghi như vậy. Nghe rồi vui mừng, tin, thọ, không sợ, không hãi, không còn lo ngại gì, lại thêm thọ trì, đọc tụng, chỉ bày, ban cho. Chánh sĩ như vậy, nên ở trong nhà tuệ. Chúng tôi từ Đức Thế Tôn Bất Không đến đây, được nghe về tượng pháp cơ bản vô cực này.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Pháp này nếu được lan đến làng xóm, quốc gia nào thì nên biết nơi đó, Đức Như Lai mãi còn, trọn không diệt độ, chánh pháp không hủy hoại, việc đạo hóa sẽ thịnh vượng.

Vì sao vậy?

–Vì pháp phẩm này, có thể hành phục ma quân, chế ngự các ngoại đạo.

Bấy giờ, A-nậu-đạt bảo Nhuyến Thủ:

–Đồng tử Nhuyến Thủ là người khéo tu hành. Bồ-tát này được nghe pháp ấy, được thành Phật không khó, tự mình tiến bộ, khuyên hóa người khác, chuyên cần với đạo không mệt mỏi.

–Sao gọi là Bồ-tát cần tu hạnh lành?

Nhuyến Thủ đáp:

–Này Long vương! Như hạnh tham lam không có, hạnh ban cho cũng không, hiểu được như vậy, gọi là hạnh lành. Nói tóm lại, không có giới cùng với giới; ôm lòng sân hận với nhẫn nhục; lười biếng thoái lui với tinh tấn; loạn ý với nhất tâm, Như sự ngu là không thì trí tuệ cũng không. Đối với những việc ấy bình đẳng, gọi là hạnh lành.

Lại nữa, này Long vương! Như sự dâm dục, giận tức, ngu si là không; sự không dâm dục, giận tức, ngu si, cũng không. Như hạnh tham dự vào sự việc là không, sự không tạp loạn cũng không. Đối với những hạnh ấy, gọi là hạnh lành.

Lại nữa, này Long vương! Như hành tám vạn bốn ngàn là không, sự chánh chân giải thoát của Hiền thánh cũng là không. Đối với những hạnh ấy, gọi là hạnh lành.

Lại nữa, này Long vương! Nếu có các bậc Minh hiền tu Bồ-tát hạnh; không hành, không chẳng hành, cũng không thấy hành, không có mê hoặc hành, cũng không có niệm hành, lại không biết hành. Những hạnh như vậy, gọi là hạnh lành.

Long vương Vô Nhiệt hỏi Nhuyến Thủ:

–Đồøng tử! Bồ-tát hành thế nào đối với vô sở hành?

Đáp rằng:

–Này Long vương! Từ lúc mới phát tâm hành Bồ-tát đạo đến lúc thành Phật, công đức đã làm đều do việc làm đầu tiên, chứ hành không sinh, hành không nơi nhận lãnh, hành không bỏ hay giữ, không có hành hiềm khích; hành lại không dính mắc, cũng không hành chân thật, không hành có hạn, cũng hành không mê hoặc, lại không hành dâm, hành không chỗ tạo ra, cũng không gìn giữ hành, hành không suy xét kỹ, cũng không hành tận đáy. Đó gọi là Bồ-tát hành mà không hành.

Nếu Bồ-tát dùng hành không sinh, không hành, chẳng hành, được ba mươi bảy phẩm, không có chỗ tạo tác, dùng trí tuệ để giải thoát, vĩnh viễn giải thoát đối với sự giải thoát, không vượt qua hai bên, rõ biết bản tế mà vẫn không giữ sự chứng đắc. Bồ-tát làm như vậy, gọi là Bồ-tát được nhẫn bất khởi. Hành như vậy gọi là hạnh lành. Khi nói lời ấy, có ba vạn bốn ngàn trời, rồng, quỷ thần, Bồ-tát là những người tu hành đều được Nhẫn vô tùng sinh pháp lạc.